(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Subsidia hagiographica"

Google 



This is a digital copy of a book thaï was prcscrvod for générations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project 

to make the world's bocks discoverablc online. 

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 

to copyright or whose légal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 

are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover. 

Marks, notations and other maiginalia présent in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journcy from the 

publisher to a library and finally to you. 

Usage guidelines 

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we hâve taken steps to 
prcvcnt abuse by commercial parties, including placing lechnical restrictions on automated querying. 
We also ask that you: 

+ Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use thèse files for 
Personal, non-commercial purposes. 

+ Refrain fivm automated querying Do nol send automated queries of any sort to Google's System: If you are conducting research on machine 
translation, optical character récognition or other areas where access to a laige amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for thèse purposes and may be able to help. 

+ Maintain attributionTht GoogX'S "watermark" you see on each file is essential for informingpcoplcabout this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it légal Whatever your use, remember that you are lesponsible for ensuring that what you are doing is légal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countiies. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can'l offer guidance on whether any spécifie use of 
any spécifie book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
anywhere in the world. Copyright infringement liabili^ can be quite severe. 

About Google Book Search 

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps rcaders 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full icxi of ihis book on the web 

at |http: //books. google .com/l 



Google 



A propos de ce livre 

Ceci est une copie numérique d'un ouvrage conservé depuis des générations dans les rayonnages d'une bibliothèque avant d'être numérisé avec 

précaution par Google dans le cadre d'un projet visant à permettre aux internautes de découvrir l'ensemble du patrimoine littéraire mondial en 

ligne. 

Ce livre étant relativement ancien, il n'est plus protégé par la loi sur les droits d'auteur et appartient à présent au domaine public. L'expression 

"appartenir au domaine public" signifie que le livre en question n'a jamais été soumis aux droits d'auteur ou que ses droits légaux sont arrivés à 

expiration. Les conditions requises pour qu'un livre tombe dans le domaine public peuvent varier d'un pays à l'autre. Les livres libres de droit sont 

autant de liens avec le passé. Ils sont les témoins de la richesse de notre histoire, de notre patrimoine culturel et de la connaissance humaine et sont 

trop souvent difficilement accessibles au public. 

Les notes de bas de page et autres annotations en maige du texte présentes dans le volume original sont reprises dans ce fichier, comme un souvenir 

du long chemin parcouru par l'ouvrage depuis la maison d'édition en passant par la bibliothèque pour finalement se retrouver entre vos mains. 

Consignes d'utilisation 

Google est fier de travailler en partenariat avec des bibliothèques à la numérisation des ouvrages apparienani au domaine public et de les rendre 
ainsi accessibles à tous. Ces livres sont en effet la propriété de tous et de toutes et nous sommes tout simplement les gardiens de ce patrimoine. 
Il s'agit toutefois d'un projet coûteux. Par conséquent et en vue de poursuivre la diffusion de ces ressources inépuisables, nous avons pris les 
dispositions nécessaires afin de prévenir les éventuels abus auxquels pourraient se livrer des sites marchands tiers, notamment en instaurant des 
contraintes techniques relatives aux requêtes automatisées. 
Nous vous demandons également de: 

+ Ne pas utiliser les fichiers à des fins commerciales Nous avons conçu le programme Google Recherche de Livres à l'usage des particuliers. 
Nous vous demandons donc d'utiliser uniquement ces fichiers à des fins personnelles. Ils ne sauraient en effet être employés dans un 
quelconque but commercial. 

+ Ne pas procéder à des requêtes automatisées N'envoyez aucune requête automatisée quelle qu'elle soit au système Google. Si vous effectuez 
des recherches concernant les logiciels de traduction, la reconnaissance optique de caractères ou tout autre domaine nécessitant de disposer 
d'importantes quantités de texte, n'hésitez pas à nous contacter Nous encourageons pour la réalisation de ce type de travaux l'utilisation des 
ouvrages et documents appartenant au domaine public et serions heureux de vous être utile. 

+ Ne pas supprimer l'attribution Le filigrane Google contenu dans chaque fichier est indispensable pour informer les internautes de notre projet 
et leur permettre d'accéder à davantage de documents par l'intermédiaire du Programme Google Recherche de Livres. Ne le supprimez en 
aucun cas. 

+ Rester dans la légalité Quelle que soit l'utilisation que vous comptez faire des fichiers, n'oubliez pas qu'il est de votre responsabilité de 
veiller à respecter la loi. Si un ouvrage appartient au domaine public américain, n'en déduisez pas pour autant qu'il en va de même dans 
les autres pays. La durée légale des droits d'auteur d'un livre varie d'un pays à l'autre. Nous ne sommes donc pas en mesure de répertorier 
les ouvrages dont l'utilisation est autorisée et ceux dont elle ne l'est pas. Ne croyez pas que le simple fait d'afficher un livre sur Google 
Recherche de Livres signifie que celui-ci peut être utilisé de quelque façon que ce soit dans le monde entier. La condamnation à laquelle vous 
vous exposeriez en cas de violation des droits d'auteur peut être sévère. 

A propos du service Google Recherche de Livres 

En favorisant la recherche et l'accès à un nombre croissant de livres disponibles dans de nombreuses langues, dont le français, Google souhaite 
contribuer à promouvoir la diversité culturelle grâce à Google Recherche de Livres. En effet, le Programme Google Recherche de Livres permet 
aux internautes de découvrir le patrimoine littéraire mondial, tout en aidant les auteurs et les éditeurs à élargir leur public. Vous pouvez effectuer 
des recherches en ligne dans le texte intégral de cet ouvrage à l'adresse fhttp: //book s .google . coïrïl 



CL . nr.:', 

CATALOGUS 



CODICUM HAGiOGRAPHICORlIH 



LATINOBUH 



ANTIQUIORUM SAECULO XVI 

QUI ASSERVANTOR IN 

BIBLIOTHECA NATIONALI PARISIENSI 

EDIDERUNT 

HAGIOGRAPHI BOLLÂNDIANl 



TOMUS III. 



BRUXELLIS 

APUD EDITORES 

RUE DBS URSULINES, 14 



PARISIIS 

ALPH. PICARD 

rue Bonaparte, S2 



BRUXELLIS 

0. SGHEPENS 

rue Treurenberg, 8 



1893 



CATALOGUS 

GODIGUH HA6I0GRAPHIG0BUM 



LATINORUM 



BIBLIOTH. NAT. PARISIENSIS 



CATALOGUS- 



CODICUM HÂGiOGRAPHICORimi 



LATINOBUU 



ANTIQUIORUM SAEGULO XYI 

QUI ASSEaVAMTVR IN 

BIBLIOTHEGA NATIONALI PARISIENSI 

EDIDERUNT 

HAGIOGRAPHI BOLLÂNDIANI 



TOMUS III. 



BR15XELLIS 

APUD EDITORES 

RUE DBS URSULDŒS, 14 



PARISiiS 

ALPH. PICARD 

rue Bonaparte, SS 



BRDXELLIS 

0. SGHEPENS 

rue Treurenberg, 8 



1893 



2 CATAL. CODD. HAQIOOR. LAT. 

10° [Vita sancti Arnulphi Turonensis] (fol. IdéMeSI. 

Ed. supra, totn. I, p. 415-28. Om. prologus. 

11° [Passio sancti Victoris et sociorum ejus martynim 

Massiliensium] (fol. lôS^'-lTO').* 
12° [Passio sanctae Christinae] (fol. ITS'-lTe").* 
13° [Passio sancti Jacobi Majoris apostoli] (fol. il9^- 

181').* 
14° [Passio sancti Christophori] (fol. 181'-1841.* 
15° [Vita sancti Marcelli episcopi Parisiensis] (fol . 

ISiMSTI. 

Auelore Fortunato, éd. ope hujus codicis a) Act. SS, ad d. i Nov., lom. I, 
p. 263^ ; b) Mon, Qerm. (in-4o), Aitct. antiq., tom. IV, part, n, p. 494U. 

46** [Passio sanctorum Abdon et Sennen] (fol. 194^- 
195^).* 

Sine passionibus SS. Polycronii, Olympiadis et Maximi et num. 1 diverse. 

Praeterea continet codex Vitas abbreviatas seu legendas de SS. Marcellino et 
Pelro (fol. 111'), Medardo (112^), Barnaba (116*), Nazario (118'), Vilo (lâOr), Ger- 
vasio et Protasio (125'), Leutfredo (1280, Petro et Paulo (143^), Martino (l£fê»^), 
Benedicti translatione (160'), Maria Magdalena (170'), Apollinari (1750» Samsone 
(100'), Pelice, Simplicio et Béatrice (195'), Germano Autisiodorensi (iW\ Petro 
ad vincula (201<'), Stéphane papa (201'), Baboleni translatione (205"). 



DXXXn. Codex signatus num. 11588. 

Olim San-Germ., prius 372, recentius 331. 

Foliorum 197, roaj. (0>",38X0,27), columnis binis, exaratus saec. XV. 

1° Vita sancti Benedicti, édita a beato Gregorio papa 
(fol. 56^-89^).* 

Scilicet hujus Vitae num. 1 (usque ad yerbsi presby ter recessit, circa fln.) et 
numm. 35-37. 

2** Passio sancti Cornelii papae (fol. 442^-442^). 

Ex Libre Pontificali. 



BIBL. NAT. PARIS. — CODD. 11624, 11631, 11635. 3 

a 

DXXXm. Godez signatus num. 11624. 

Olim « Biblioth. Mss. Divio-Benigniana[e] », deinde San-Germ., recentius 48. 
Folionim 15S, maj. (0B,44x0,3i), columnis binis, exaratus saec. XII. 

1® Passio sanctorum martyrum Nazarii et Celsi (fol. 
61^-64^. 

Ed. ap. Mombritium, tom. II, fol. 179^-84^. 

2« Passio... beati [Thomae apostoli] (fol. 153^-155^. 

Exeerpta, ut ipse seriptor in brevissimo suo prologo profitetur, ex prolixiori 
Passione apocrypha, éd. ap. Mombritium, tom. II, fol. 335^-38'. 



DXXXIV. Godez signatus num. 11631. 

Olim San-Germ., recentius 220. 

Foliorum 72 (praeter nonnuUa chartacea recentiori tempore adjuncta ad cal- 
eem), maj. (0",37X0,23), lineis plenis, exaratus saec. IX. 

Passio sanctorum martyrum Mauritii, Exuperii, 
Candidi et Victoris, Innocentii, Vitalis, cum sociis 
eorum sex mille dc lxxxy, quod est x kalendas 
octobris (fol. W-IV). 

ut in Act. SS., tom. VI Sept., p. 345 sqq., nisi quod pro parte orationis Mauritii 
qoae continetur num. 8 med. (sed tamen servi, quod libère confitemur^ 
Dei.,,) — num. 10 med. (...pertequi chrisiianos non possumus), leguntur in 
codice édita tom. cit., p. 347, annot. L 0mm. numm. 15-17. — Sequuntur 
(fol. 71'-72r) responsoria de S. Mauro, neumis signata. 



DXXXV. Codex signatus num. 11635. 

Olim eoenobii Corbeiensis, deinde San-Germ., prius 108, recentius 241. 
Foliorum 151, maj. (0^,383X0,255), columnis binis, exaratus saec. IX. 

Vita sancti Hieronymi (fol. l^'-S'^.* 

Auctore anonyme. 



4 CATAL. CODD. HAGIOaR. LAT. 

DXXXVI. Codex signatus num. 11748. 

Olim Sancti Mauri Fossatensis 38, deinde San-Germ., prius 1060, recentias 487. 
Foliorum 155 (seu potius 154, nam praetermissus est num. 10 in série folionim 
notanda), med. (0",36x0,27), columnis binis, exaratus saec. X. 

1^ Passio sancti Jacobi, fratris Johannis, quod est 

VIII kalendas augustas (fol. 7'*-9'').* 
2^ Passio sancti ac beatissimi Felicis martyris, qui 

passus est Gerunda sub die kalendarum augusti 

(fol. o^-iai. 

Ed. Act SS.f ad d. 1 Aug., tom. I, p. 26-28, praeter variantes lectiones quae 
occurrerunt et in cod. Brux. 98-100 (Cat, Bruœ., tom. I, p. 54, 61o). 

3^ Vita beatissimi Cassiani, quod est nonis augusti 
(fol. 12^-13^). 

Ed. Act. SS,, ad d. 5 Aug., tom. II, p. 64-65. 

4° Passio sancti Privati, quod est xii kalendas sep- 
tembris (fol. 13^-15^). 

Ed. ibid., ad d. 21 Aug., tom. IV, p. 439-40. 

5^ Passio sancti ac beatissimi Symphoriani martyris, 
quod est xi kalendas septembris (fol. lS'^-16'^). 

Ed. ibid., ad d. 22 Aug., tom. IV, p. 406-07. 0mm. ea quae num. 10 uncinis sunt 
inclusa, et num. 12 a vcrbis non longe a basilica usque ad meritorum suo- 
rum virtute donat, 

6^ Passio sancti Bartholomaei apostoli, quod est viiii 
kalendas septembris (fol. W-W).* 

Praemissus est prologus Qîtoniam Beo cura est,,, et epilogus Zaroes atitem 
et Arfaœai,,, (cfr. Lipsius, Die apocr, Aposielgesch,, tom. I, p. 148). 

7^ Passio sancti Marcelli [Cabillone], quod est ii [no- 
uas] septembris (fol. IQ^'-IO^). 

Ed. Act. SS,y ad d. 4 Sept., tom. II, p. 196-97. 

8^ Passio sancti Genesii Arelatensis, quod est viii 
kalendas septembris (fol. SO'^-aO").* 

9*^ Vita beati Augustini, quod est v kalendas septem- 
bris (fol. 20^-35^).* 

Annexus est catalogus operum sancti doctoris. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 11748. 5 

10° Vita beati Justi Lugdunensis episcopi, quod est 
un nonas septembris (fol. SS'^-S?^). 

Vila prolixior, éd. AcL SS,^ ad d. 2 Sept., tom. I, p. 374-75. 

11*^ Passio sanctae ac beatissimae Reginae martyris, 
quod est vii idus septembris (fol. 37^-39^). 

Ed. ap. Fr. Grignard, La Vie de Sainte Reine d'Alise^ p. 444-52. Finis ut 
in cod. Moss. (ibid., p. 452, not. 5). 

Vi"" Vita beati Gypriani Carthaginensis episcopi et 
martyris, quod est xviii kalendas octobris (fol. 
39M2^. 

Auctore Pontio, éd. Act, SS., ad d. 14 Sept., tom. IV, p. 325-31. Desinit in ver- 
bîs sacerdotis destinati adplacentiam Dei (num. 30 med.). 

13° Passio sanctorum Gypriani atque Gornelii mar- 
tyrum (fol. 42M3^). 

ut iD cod. 5353 (tom. II, p. 305, 17o). 

14° Passio sancti Valeriani [Trenochorensis], quod 
est XVII kalendas octobris (fol. 44M5^). 

Ed. Aci. SS., ad d. 15 Sept., tom. V, p. 21-22. In codice leguntur prologus éd. 
ibid., p. 22, ann. a, et clausula éd. p. 25, ann. r. 

15° Passio sancti Ferreoli, quod est xiii kalendas 
[octobris] (fol. 46^-47^. 

Ed. ibid., ad d. 18 Sept., p. 706-67. 

16° Passio sancti Matthaei apostoli et evangelistae, 

quod est xi kalendas octobris (fol. 47'*-51'').* 
17° Passio sancti Mauritii cum sociis suis (fol. 54^-58^. 

Optime convenit cum Passione éd. ap. Mombritium, tom. II, fol. 153^-55'. 

18° Passio sanctorum beatissimorum martyrum An- 
docii, Thyrsi et Felicis (fol. 55^-57^). 

Ed. Act SSf., ad d. 24 Sept., tom. VI, p. 675-77. 

19° m kalendas octobris, [apparitio sancti Michaelis 
in monte Gargano] (fol. 57^-58^).* 

20° Passio sancti Dionysii, quod est vu idus octobris 
(fol. 58^-60^.* 

Aactore Portunato. Om. prolO(j[us. 

21° Vita sancti Hilarionis, xii kalendas novembris 
(fol. 60^-66'-).^ 



CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 



^ Passio beatiœimi Quintini, qnod est pridie kalen- 
das noYembris (fol. 66^-690- 

Ed. Aet. SS.9 ad «L 31 OeL, ion. XIII, p. 781-86. In cod. legantar prologiis éd. 
p. ?0, asn. 6, et variantes leetiones éd. p. 787, ann. ik, p, g. 

29^ Passio sancti Benigni, qnod est kalendis novem- 
bris (fol. 6^-70). 

Ed. ope bojus eodkîs Ad. SS., ad d. 1 !Iot., tom. I, p. 185-SO. 

24^ Virtus sancti Aniani episcopi (fol. 7(K-73'). 

▼ita sdlieet S. Aniani Anrelianenâs episcopi, éd. ab Ang. Tbeiner, Saint 
Aignan au le tiége éT Orléans^ p. 13-96, nraltis leetionibns Tariantibos el poste- 
riori praesertim parte ^ed. p. 22 extr.-W admodom dnrena. 

fô^ xiiii kalendas decembris, passio sancti Romani 
monachiy qui Antiochias Pala[e]stinae passus est 
(fol. 73'.74')- 

Ed. ap. Mombritinm, tom. II, fol. 244r.246r. 

26^ Passio beatissimae virginis et martyris Caeciliae, 
X kalendas decembris (fol. 74M7^.* 

27^ Yita sancti Maximi [Regiensis], quod est v kalen- 
das decembris (fol. 77^-81^. 

Aaelore Dinamio, éd. stilo immniato ap. Soriam, ad d. 27 Nov. (p. 6ii). 

28^ III kalendas decembris, passio sancti Satumini 
episcopi [Tolosani] (fol. 81^-83^. 

Ed. tbid., ad d. 29 Nov. (p. 6S0). 

29^ Passio sancti Ândreae apostoli, quod est pridie 
kalendas decembris (fol. 83^-85^).* 

Textus brevior ; cfr. Lipsius, Die apocr. Apostelgcêch., tom. I, p. 140. 

30^ iiii idus decembris, passio beatissimae virginis 
Eulaliae (fol. 85^-85^). 

Ed. Ckit Briuv.f tom. 1, p. 261-63, 

31^ Via vel passio sancti Leodegarii episcopi et mar- 
tyris (fol. 86^-901.* 

Om. prologus. 

32® Vita sancti Pauli [primi eremitae], quod est kal... 

(fol. 91'.93^.* 
33*^ Vita beatissimi Hilarii episcopi et confessoris, 

quod est idus januarii (fol. 94''-96'').* 

Scilicet lib. i. 0mm. numm. 1, 2, 20. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 11748. 7 

34^ Vita [Malchi] captivi monachi, quod est.... (fol. 

35° Vita beatae Consortiae virginis et conversio sancti 
Eucherii* episcopi et Gallae uxoris ejus(fol. 99'- •cotf. 
1021. '^^'- 

Ed. Act. SS., ad d. 22 iun., tom. IV, p. 3SS0-S3. 

36^ [Encomium] beati Verani episcopi, quod sancti 
Martini pontificis subjungitur lectioni (fol. 102'- 
102^. 

Encomium scilicet potius quam Vita ; ex quo haec pauca exscribimus. 

Inc. Adcreêcii eiiam hodiemae diei duplicata sollemnitas, dum per 
divinam pervidentiam* gloriosum Martinum et beatum Veranum anti' * iic. 

ititis depo^tionum festa conjungunt Veranus^ a cunabulis miles 

Christif reguli* moruzchalibtis insiitutus, ita spiritales dimicationes 

&sercmt idem monachtis et sacerdos, Adstabat praeterea circumfluo 

iiemmate sanctitatiSy episcopi filius, germantes antistitis, ipsejampon- 
tifex, Beatum sane Euhyrium in suorumpraeconio usqu£quaque sHentio 
praeteriri sacrilegium jtcdicatur, qui generis sui et mundi spéculum 
fuit ; cui praeclarae sobolisjure débetur : nam profecto ^tcsdem oratùme 
obtinuit, exemple protulit, institutiane formavit. Ci^'us doctrina dum 
latius propagatuTy quasi conmiunis omnium parens, fnictum religionis 
P^nde populis* reliquit ut filiis. Quo fit ut ad ^us gloriam mérita ab * cod, 
codent conlata referantur. Sed pontifex noster elatam meritorumparen- P0P^^« 
^iàus lucem aemulo laudum sicarum splendore perfudit^ et natu junior^ 
dum praecedentia suorum exempta consumât.,,, Egitque vitam brevem 
'patio, labore prolixam, 

Ex quo elogio colligitur jam saeculo X celebrem fuisse cultunn S. Verani (de 
qnoAc^.^. ad d. 10 Sept., tom. III, p. 540-52), sed pauca fuisse nota de ejus 

historia. 

37° Vita sanctorum patrum Jurensium Romani, Lupi- 
cini, Eugendi (fol. 102^-118^). 

Kd. Act. SS., ad. d. 28 Febr., tom. III, p. 740-46; ad d. 21 Martii, tom. III, 
P- i85HJ7; ad d. 1 Jan., tom. I, p. 50-54. 

38° Vita sanctae ac beatissimae Radegundis reginae, 
a*Fortunato episcopo composita (fol. 119'-124').* "cod. et. 

39° Passio beatissimorum martyrum Sixti episcopi, 
Laurentii archidiaconi et Hippolyti, vel ceterorum, 
quod est viii idus augustas (foL 124'-1251. 

'«^cipUttlin cod Bnix. 64(01^. Brux., tom. ï, p. 14, 58»), usque idjustitia 




8 GATÀL. CODD. HAGIOGR. LÂT. 

moriamur, Sequunlur brève compendium passionis S. Xysti II, cui injecta es 
mentio cerlaminis sanctorum Abdon et Sennen, ac tandem nonoulla fragmenu 
Passionis S. Laurentii. 

40^ Martyrium Marcellini presbyteri et Pétri exor- 
cistae(fol. i26'-127^.* 

Omm. ultima verba (Quorum corpora..,). 

41^ Passio sanctae Sophiae cum tribus filiabus siiis, 
his nominibus : prima Pistis, secunda Aelpis, ter- 
tia Agape (fol. lâS'^-lSg^. 

Inc. Eaec dum esset deunacivitate ItcUiacenturionU filia^ muliet^ auiem 
vidua cum filiabus parvulis relicta^ transmigravit se in civitate Roma- 
nùTum^ ut edoceret filias suas sacras litteras disciplinae etcccêtitatis. Sic 
ergo eruditae pueliae.,, Dum esset ergo Palladium praefectus urbis sub 
Adriano^ multaeautem insaniae daemoniorum,... 

Des. Oui convenerant autem putàbant se quoniam a somno tenebartticr. 
Multae autem horae dum transirent^ notum, factuel est eis quod spirn- 
tus ^us susceptus esset in caeîis. Explicit, 

42^ Passio sancti Mammes (fol. 129^-132^). 

Ed. ap. Mombritium, toin. II, fol. 09r•70^^ 

43^ Vita beati Nicetii Lugdunensis epîscopi (fol. 132"^- 
133^. 

Kd. Act. iSSL, ad d. S April. tom. I, p. 100-101. Sed in cod. post num. 3 sequi- 
tar num. 5 usque ad verba antistitis nuntiavit (sub Gn.), deinde num. 4, et ad 
0nem hujas nameri ultima pbrasis numeri 8 (Xec mirum...;. 

44** Passio sancti ac beatissimi Albani martyris, quod 
est... (fol. i34M34^.* 

Inc. Tempore persecutionis sanctus Albamis^ necdum spiritaii unda 
per/usuSf.-, 

lies.,..christianitatisnomefi aboiire. Ad ^us basiU'ca sanctus Germanus 
episcapus cum omnium apostoIorumdirersorHmque pnartyrum reiiquies 
pervenissetypraetiosa in eadem ioco muuera ccndeturum^ reteiii septU- 
crum jussity ut memoraia sanctorttm ca/îH>rci «r dirersis regioniàus 
coitecUon, quos paris meritis reciperat^ caetestis sepulcri um'ms tetiet^it 
hospicium. Qui his depositis honorifice atque potiaiis^ de Ioco ipso, ubi 
martyrum sanguinis effluxerat, massa putveris rapuit riokrêta dero- 
tione sed pio fidei ausu^ in qua apperebant cruore servato erubuisse 
martifrum caedi persecutore pallente. Quibus rébus et quae patefactis 
• leç. »<>»• mtrum' hcminum eadem die ad Dominum turba cotn^rsa est^ aturi^ 
minim a . /,-^ j,/^ Domino — 




BIBL. NAT, PARIS. — COD. U749. 9 

45^ Passio sancti Adriani martyris, quod est vi kalen- 

das septembris (fol. 134^-140^.* 
46^ Yîta sanctae ac beatissimae Geretrudis nobilissi- 

mae virginis, quod celebratur xvi kalendas aprilis 

(fol. 141M45^). 

Ed. Act SS., ad d. 17 Mart., tom. II, p. 594-99, et ope hujus codicis Script. 
Rer. Merov. (Mon. Gemi., in-^»), tom. II, p. 447-74. 

47^ Passio sanctorum geminorum, id est Speusippi, 
Eleusippi et Meleusippi, quod celebratur xvi ka- 
lendas februarias (fol. U^^AiS'). 

Ed Act SS., ad d. 17 Jan., tom. II, p. 74-76, cum additamento éd. Anal. Boll., 
tom. II, p. 37d-80. 

48'' Passio sanctae Afrae martyris, quod celebratur 
II idus augusti (fol. 148^-151^). 

Ed. Act. SS.y ad d. 5 Aug., tom. II, p. 55-59. In fine leguntur addimenta ed. 
ibid., p. 59, ann. m. 

49^ Vita sancti Johannis monachi et abbatis [Reo- 
maensis] (fol. 151M54^). 

Àuctore Jona, ed. ibid., ad d. 28 Jan., tom. II, p. 856-62. 

50^ Yita sancti Hieronymi presbyteri orthodoxi , 
quod est II kalendas octobris (fol. 154''-155^).* 

Fragmentum Vitae ab auctore anonymo conscriptae. 



DXXXVn. Godez signatus num. 11749. 

Olim San-Germ., prius 463, recentius 496. 

KoUoram 254 (praeler insiticia nonnuUa in capile et ad calcem), med. (0»,35 
X0,265), eoluranis binis, exaratus in. saec. XII. 

1^ Vita beati Juliani Cenomann[ens]is episcopi (fol. 

î"" Vita sancti Fursei confessons (fol. 5^-10'').* 

3^ De miraculis sancti Fursei confessoris (fol. 40''- 

131. 

Ed. Act. SS., ad d. 16 Jan., tom. II, p. 41-44. 



10 GATÀL. GODD. HAGIOGR. LÀT. 

4^ Vita sancti Mederici abbatis, quae colitur iiii ka- 
lendas septembris (fol. iS^'-lS'^. 

Ed. ibid., ad d. 29 Aug., tom. VI, p. 520-23. 

5^ De translatione corporis ejus (fol. IS^-lô'^. 

Ed. ibid., p. 524-25. 

6^ Vita sancti Clodoaldi confessons, cujus festîvitas 
colitur VII idus septembris (fol. l&'AQ'^. 

Ed. ibid., ad d. 7 Sept., tom. III, p. 98-101, et ope hujus codicis Script. 
Rer. Merov, (Mon. Germ., in-4«), tom. II, p. 350-57. 

T Passio sancti Lucanî martyris , quae celebratur 
III kalendas novembris (fol. lO'^-âO'^. 

Cujus compendium traditur Act, SS., ad d. 30 Oct., tom. XIII, p. 246, num. 10. 
Cfr. ibid., num. 7. 

Inc. Crescente divina misericordiaper quatuormundi climata, sancto- 
rum martyrum promulgata sunt acta, atque ex eorum veneratione 
sancta praecellit Ecclesia. 

80 Vita sancti Clementis (fol. ai'-aS").* 

Loco prologi praemissa est notitia ex Libre Pontificali ; in fine desunt miracula. 

9^ Passio sancti Benigni presbyteri et martyris, quae 
colitur kalendis novembris (fol. 23'- SS'^). 

Ed. ope bujus codicis Act, SS., ad d. 1 Nov., tom. I, p. 159-62. 

10^ Vita sancti ac beatissimi Martialis Christi disci- 

puli, quae colitur ii kalendas julii (fol. 2S^-36').* 

11^ Actus sanctorum septem Dormientium (fol. SG""- 

40^). 

Ed. Bibl. Casin., tom. III, Fiorilegii p. 252, sed stilo diverse. 

42^ Passio sancti Donati episcopi et martyris, quae 
colitur VII idus augusti (fol. 40M3^). 

In qua mire commixtae sunt duae Passiones editae apnd Mombritium, tom. I, 
sub his titulis : Vita Sancti Donati episcopi (fol. 232^-234'') et Passio Sancti 
Donati episcopi et martyris (fol. 234f-235^). 

43^ Passio sanctorum Luciae et Geminiani, quae coli- 
tur XVI kalendas octobris (fol. 43M7''). 

W Passio sanctorum Sergii et Bacchi, quae colitur 
nonis octobris (fol. 47'-S2^).* 

15^ Passio sancti Maximi martyris (fol. 52''-52']. 

Ed. Act, SS., ad d. 30 April., tom. III, p. 732-33. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 11749. 11 

16^ Passio sancti Gregorii presbyteri [Spoletani] et 
martyris, quae colitur viiii kalendas januarii (fol. 

Ed. ap. Suriuin, ad d. 24 Dec. (p. 507). 

IT Passio sanctorum Savini episcopi, Exuperantii 
et Marcelli, quae colitur m kalendas januarii (fol. 
54^-56^). 

Ed. ap. Baluzium, Miscellan. (éd. Mansi), tom. I, p. 12-14. 

18° Vita sanctae Euphrosynae, quae colitur kalendis 
januarii (fol. 56^-60^).* 

19° Passio sancti Pétri [Balsami] martyris, quae coli- 
tur III nonas januarii (fol. 60'*-60''). 

Ed. Act. SS., ad d. 3 Jan., tom. I, p. 129. 

20° Passio sancti Lupi episcopi [Senonensis] et con- 
fessons, quae colitur kalendis septembris (fol. 
60^-630. 

Ed. ibid., ad d. 1 Sept., tom. I, p. 255-64. 0mm. numm. 26, 27. 

21° Passio sanctae Afrae martyris, quae recolitur 
nonis augusti (fol. 63^-65^).* 

Finis Passionis descriptus est in margine inferiori fol. 66' cum additamentis de 
quibus Act SS., tom. Il Aug., p. 59, ann. m. 

22° Vitae sanctae ac beatissimae Aureae virginis, 
quae celebratur nonas octobris (fol. 66^-70''). 

Sub hoc titulo descriptus est triplex sermo in annua sollemnitate S. Aureae 
coram sanctimonialibus monasterii, cui a S. Eligio prima abbatissa praefecta est, 
pronuntiatus et in lectiones distributus. Horum sermonum primus, aliis prolixior, 
continetur lectionibus novem prioribus (fol. 66^-68^) et historiam S. Aureae refert 
excerptam tum (lectt. u, m et vu) e Vitae S. Eligii, S. Audoeno attributae, lib. i 
cap. 17 et lib. II cap. 53 (P. L., tom. LXXXVII, pp. 494 et 578), tum (lectt. v, vi et 
vm) e Vita ipsius S. Aureae quae legitur apud Vincentium Bellovacensem, Spé- 
culum Hisiorial€j lih. xxm, cap. 69-71. Sequuntur (lect. ixj tria miracula a 
saneta virgine post mortem patrata : quae adhuc inedita, licet sane haud magni 
ad rem historicam momenti, vulgare non pigebit. Vid. Append. 

Hic etiam obiter advertere liceat ex his sermonibus argumentum aliquod 
praeberi iis qui putarunt duplex fUisse monasterium Sancti Eligii seu Sanctae 
Anreae, mulierum scilicet et viroi^m (quam opinionem acriter refutavit Josephus 
Ghesquierus noster, Act, SS., tom. II Oct., p. 484, num. 44-46). Etenim, cum 



12 GATAL. CODD. HAGIOaR. LAT. 

primus sermo ad sanctimoniales praecipue directus sit (cfr. lect. iv med., fol. 
extr.), viros tamen eliam alloquilur encomiastes, ita inquiens (lecl. v inil., fol. 6T«"j : 
Bonum est igitur viris audientibus aure cordis percipere hoc quod z^i 
praesenti smicta Aurea gessit saeculo atque mirifica ^'us sectari ex&TJz- 
pla, quae cunctis praehuit utriîisqîie sextis personis, Sed et sermo lerti\is 
(fol. 69') incipit his verbis : ffot'tamur vos, dilectissimi fratres, et cominon>^- 
mus vos y carissi77iae sorores, in hac sacra solîemnitate virginis Aurecic 
nolite a latidibus cessare, Quisqw's enim continentia et castitate emicat. - . 

23^ Vita beatae ac gloriosissimae Baltechildis reginae 

(fol. 70^-74^).* 
24° Vita beatissimi Arnulphi, quod est xvii kalendas 

septembris (fol. W-W)* 

Ad calcem descripta est Commemoratio genealogiae domni Amulfi €p€- 
scopi et confessons Chn'stt\ 

25° Vita sancti Simeonis monachi, qui in columna 
stetit (fol. 78^-81^).* 

\n^,SaHCtaerecordatwms bcaitts Sgmeon, ci^us diem depositionis hodi€^ 
cclcbraniiis^ filius fuit aousdam Hisicii,... 

26° Passio sancti Marcelli martyris, quae colitur ir 
nonas septembris (fol. 81''-8r). 

Ed. Act, SS., ad d. 4 Sept., lom. Il, p. 196 97. 

27° Passio sancti Mammetis martyris, quae celebra- 
tur XVI kalendas septembris (foL 82''-840 

Ed. ap. Mombritium, tom. II, ù>L 69^-70''. 

28° Passio sancti Privati episcopi et martyris, quod 
est xii kalendas septembris (fol. 84"^-8o^). 

Ed. Ac/. 52?., ad d. il Au^., tom. IV. p. 459-40. 

2i>^^ Passio Sîinctorum Timothei et Apollinaris, quod 
est X kalendas septembris ifoL So^-SG").^ 

Oonveiùl oum Oixt. Brux I^-IW yCat. Bnui\^ tom. I, p. 40. 84«). 

W Eodem die. natulis Siuictorum CJaudii, Asterii et 
NtH>nis, Domninae et Theonillae (fol. 86^-87^). 

Kd. Act. SS., ;hI d. » Auj:., tom. tV. p. 571 Ti, 

31° Passio s;mi ti Gonosii [numil martyris, quae reco- 
litur via kalentlas septembris ifoL 87^-88^). 

Puuois Uiulum nnmul.ui5i e\l. up. îloml>: uiuuu tom. l, iV>L 553^ 



BEBL. NAT. PARIS. — COD. 11749. 13 

32^ Passio sancti et illustrissimae Sabinae virginis, 

quae colituniii kalendas septembris (fol. %S^).* 
33^ Passio sanctorum martyrum Felicis et Adaucti , 

quae recolitur m kalendas septembris (fol. 88^- 

89^.* 
34° Passio sancti Prise! martyris, quae recolitur vu 

kalendas junii (fol. 89^-90''). 

Ed. Act. SS,, ad d. 26 Maii, tom. VI, p. 565^. 

3d° Vita sancti Evurtii episcopi et confessoris, cujus 

festivitas celebratur vu idus septembris (fol. 90^- 

94").* 
36** Passio sancti Cornelii papae, quae recolitur xviii 

kalendas octobris (fol. 94''-95^.* 
37^ Passio sancti Cypriani Carthaginensis episcopi 

(fol. 95^-95^).* 

Acta proconsularia. 

38° Vita Johannis Chrysostomi, quae recolitur vi 
kalendas februarii (fol. 95^-108^). 

Lueubrationem hanc offendit Gard. Angélus Maï in codice quodam Vaticano 
Reginae Sueciae, ejusque scriptorem eundem esse censuitcum Leone illo presby- 
tère cujus prologum in Vitam SS. Rufi et Respicii ediderat Spicil. Rom,, tom. IV, 
p. 290; neque illam vulgandam duxit, quippe quam (ut ipse ait) ego lectitans 
itatim comperi eam de graeco Metaphraste potissimum a Leone eôusqtie 
aâjutore Christophoro fuisse derivatam (Spic. Rom., tom. V, p. 154), sed 
soloro ^us prologum seu epistolam dedicatoriam et clausulam (ibid., p. 155-57). 
Quae doctissiml viri effata nobis, ut candide loquamur, satis mira apparuere. 
Neque enim Léo hic ciericus ab infantia caecus quidquam praeter nomen cum 
Leone illo presbytero Romano commune habuisse demonstratur, nec, praeter 
materiam, ejus scriptio cum scriptione Metaphrastis. Itaque illam Vitam hic in 
Appendice ezhibendam duximus. 

Sequitur (fol. lOe^-iOd*) narratio de certaminibus sancti doctoris cum Gaiano, 
excerpta ex Cassiodori Hist, Trip. lib. x, cap. 4 extr.-6 (P. L., tom. LXIX, 
p. 1167-69). 

39^ Vita sancti Maioli abbatis, quae recolitur v idus 
maii (fol. 109^-114^). 

Anctore Odilone, éd. Act. SS., ad d. 20 Maii, tom. III, p. 684-90. 

40^ Vita vel passio sancti Eusebii episcopi Vercel- 
lensis, quae recolitur kalendis augusti (fol. 114^- 
120^.* 



14 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

41^ Vita sancti Geraldi confessons (fol. 120^-142'). 

Auetore Odone, éd. Act, SS., ad d. 25 Oct., tom. VI, p. 300-34. 

42^ Vita sancti Syri Ticinensis episcopi, quae reco- 
litur II idus septembris (fol. 142^-1460. 

Ed. ap. Prelini, San Siro, etc., p. 177-216. 

43^ Vita sancti Justi episcopi Lugdunensis (fol. 146'^- 

147^. 

Ed. Act SS., ad d. 2 Sept., tom. I, p. 374-76. 

44° Vita sancti Gregorii Nazianzeni pontiiicis (fol 

Versio de qua supra, tom. II, p. 216, 27». 

45° Vita sancti Caesarii Arelatensis episcopi, quae 
colitur VI kalendas septembris (fol. 170*^-183'). 

Ed. Act <SS., ad d. 27 Aug., tom. VI, p. 64-83. Desinit in verbis Det Deas u 
prius finem in animis nostris faciamus (num. 28^ fin.). 

46° Passio sancti Demetrii martyris (fol. 183^-184'") 

Ed. ibid., ad d. 8 Cet., tom. IV, p. 87-89. 

47° De miraculis ejusdem sancti (fol. 484^-187'^. 

Compendium scilicet eorum quae édita sunt ibid., p. 104-114, capp. i, ii ; p. 123 
34, cap. vi-ix ; p. 136-37, cap. xi* p. 148-57, cap. xiv ; p. 187-89, cap. vi. 

48° Vita sancti Hieronymi presbyteri, quae colitui 
II kalendas octobris (fol. 188'^-191^). 

Ed. P. L., tom. XXII, p. 201-214. 

0mm. PostqiMm vero omne mundanarum (p. 203 med.) — ungtiento 
rum tuorum curremus (p. 203 fin.), et Vita desinit ut notatum est p. 213, not. c 

49° Passio sancti Barnabae apostoli, quae colitur iii 
idus junii (fol. 191-195^). 

Convenit cum cod. Namurcensi 33 (AnaL BolL, tom. 1, p. 512, 41 <^, et tom 
II, p. 301-2). Ad calcem, sub bac rubrica Verstis de sancto Bamaba aposioh 
et ceteris aposiolis, descripta sunt disticba viginti unum : 

Coniinet koc corpus Christus quos lumina pandit.., 

50° Passio sanctae Martinae martyris, cujus festivitas 
colitur kalendis januarii (fol. 196^^-202^).* 

51° XVI kalendas febraarii, vita sancti Sulpicii epi 
scopi [Bituricensis] et confessons (fol. 202'-209'). 

Om. prologus. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 11749. 15 

52^ Passio sanctae Columbae, quae colitur ii kalen- 
das januarii (fol. 209^-210').* 

Inc. In diebus illis, adveniens Aurelianus a partihus Orientis inquire- 
bat et persequébatur qui se christianum esse dicébat. Erat autem quae- 
dUxm virgo, nomine Coluniba, in annis sedecim, Beum timens et colens, 
mentem christianam habens^ perseveranter omnibus diebus atque nacti- 
bus orans.,.. 

53^ Passio sancti Polycarpi episcopi et martyris, 
quae colitur vii kalendas februarii (fol. 210^-213"").* 

54^ Passio sancti Luciani [episcopi Bellovacensis] 
martyris sociorumque ejus, quae colitur v idus 
januarii (fol. 213'.219^). 

Anctore Odone, éd. Act, SS,, ad d. 8 Jan., tom. I, p. i6i-66. In eod. hic illic 
qnaedam addita sunt. 

55^ Passio sanctae Macrae virginis et martyris, quae 
recolitur vi idus januarii (fol. 219^-221^. 

Ed. ibid., ad d. 6 Jan., p. 325-26. 

56^ Passio sancti Concordii martyris, quae colitur 

kalendis januarii (fol. 221'-222^).* 
57*^ Vita sancti acbeatissimiBoniti episcopi et confes- 

soris, quae colitur xyiii kalendas februarii (fol. 

222^-228^. 

£d. Act. SS.^ ad d. 15 Jan., tom. I, p. 1070-76. 

58® Vita sancti Viventii presbyteri et confessons, 
quae est idus januarii (fol. 228^-238^. 

Ed. ibid., ad d. 13 Jan., p. 804-13. 

59® Passio sancti Pontii martyris, quae recolitur ii 

idus maii (fol. 238^-242^).* 
60® Vita sancti Pauli eremitae, quae recolitur un idus 

januarii (fol. 243'-345^).* 
61® Vita sancti Reguli episcopi et confessoris, quae 

colitur vrai. . . (fol. 246^^-253^. 

Ed. Act SS., ad d. 30 Mart., tom. III, p. 820-27. Mutila desinit in verbis laus 
ianii sacerdotis (nuro. 28 fin). 

Sequitur (fol. 254') fragmentum Passionis sancti Simeonis Gtesiphontis episcopi 
et socionim ejas. 



16 CATAL» CODD, HAGIOOR. LAT. 

Appendix ad cod. 11749. 

MiRAcuLA S" AuREAE (Cfr. supra, p. 11, 22*^). 

1. Agamus Deo indesinenter praeconia, quia au[g]mentantur et crescunt almae 
virginis miracula. Quaedam femi[na], visione commonita, oculis caeca, sanctos 
artus festinans visitare, usum oculonim meritis sanctae gratulata est récépissé. 
Unde annnatim illuc veniebat et circamcirca tumulum scopis mundabat herbis- 5 
que odoriferis sacrae virgini placebat. 

8. Alio quidem tempore, exigentibus culpis civium Parisiacae urbis, civitas 
tota cernitur inflammata ; monasteriaque quae intra muros erant cunctorumque 
civium cenacula pla[n]guntur concremata. Omnia paene loca vulcanus possi- 
debat, suasque minas procul destinare promittebat. Pro dolor ! Neptunus extra li 
urbem currebat nec urbem penetrabat ; ideoque nihil vulcano nocebat neque 
civibus minime succurrebat. Attamen inter igneas acies reliquerunt in monasterio 
* cod. sancti Eligii, similiter ut reliquis aedibus * jam ardente, corpus beatissimae vir- 
aeaitus. gj^^g Aureae. Gui sacro corpori quasi ob custodiam adhaesit quaedam roulier, 

nomine Adalgundis, confidens tueri ac liberari precibus et meritis sanctae virginis IS 
Aureae. Tune poteras videre fréquentes prunas ignis cadere super sanctam 
Auream atque feminam adhaerentem ; ceterum quotquot fiammae vel fervidi 
carbones super eas cadebant, mox quasi a magno flumine exstinguebantur. Valde 
mirum est quod dico. Rêvera plus dictu mirati sunt omnes populi venientes tan- 
tum videre miraculum, quomodo illa saltem femina non fuit mortua, tam magno â( 
calore cooperta atque compressa. 

3. Beatissimae Aureae virginis honor crescit in caelo, et miracula ejus in 
mundo. Siquidem femina quae[dam] extitit, Ratrudis nomine, cum filia quidem 
sua, Garnotensis génère, cui placabile erat degere Parisius in urbe circa basilicam 
sancti confessons Eligii, indifferenter operans muliebrem artem, qua suum vivere 2£ 
adquirebat omni tempore. Eadem quippe nulli sanctorum festivitati requiem sui 
operis pro religione praestabat, praeter dominicam diem orbi colendam. Vigilia 
vero soUemnitatis sanctae virginis Aureae commonita est cessare ab operis labore 
ob almifluae celebritatem virginis honorabilem. Illa tamen respondente nullam 
se babere artem, neque in scientia neque ulla possessione, excepto manuum 3( 
labore : Quisnam, agebat, mepascet crastùia die aut quomodo vivant vel 
induar^ nisi laboris mei continutis sudor àlat et foveat t Qua de causa nibil 
referens honoris sponsae Cbristi, ilico cecidit filia ejus in mortifenim languorem, 
qui cmciatus ei ingentes dabat et vertente anno vitam carnis abstulit, quatinus 
eunctis patefieret famulam Dei fore venerandam. 5£ 



BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD. 11749. 17 

ViTA S. JoANNis Chrysostomi (Cfr. supra, p. 13, 38**). 

Ineiplt inueftttio in ^ta sancti Johannis Chrysostomi, qoae 

reoolitnr VI*'' kalendais lébmarii. 

Saerae dignitatis sammi presbyteratus culmine sublimato viro, quondam iu- 

5 liano, nanc Lupo nomine, non iniquo actu existente, Léo, qui et Johannes cogno- 
mine, infeiix existens clericus, a propria infantia divino Judicio lumine visibili 
earens ex toto, perennem optans in Domino salutem. Actiones passionesque beat! 
Chrysostomi Johannis ab exordio usque ad terminum vitae ejus, sed et post 
obitam ipsius aliquanta de eo, ex graeca in latinam linguam deferri satis anxie 

10 qnaesisti, quae et ego nosse cum innumeris sentiebam. Sed quamvis haec scire 
▼obiscum avidus essem, ea tamen transferre, te crebro a me postulante et plurimis 
hoc fieri a me poscentibus, pro mea imperitia nequaquam audebam : id enim me 
agere idoneum minime fore noveram. Verebar quoque ne forte interpres, quam- 
quamdlsertus et prudensac loquax foret, humana tamen oblivione quadam 

15 praepeditus, haec obseura mihi aliquantulum interpretaretur, et ego ob meam 
nimiam exstantem imperitiam his erudiri ut congrueret nequirem. Sed tandem, 
Ti divina quodammodo cogente et propriam, ut beatus Augustinus ait, exhibente 
dignationem ac praebente occasionem aptam, precantibus vobis praebui assen- 
sum, et, prout quivi verba interpretantis ex tribus voluminibus multo tempore 

20 capere, ea quibus instrui ardenter cupiebamus, libellum ex eis quamvis imperito 
sennone contexui. Quod vero ne accideret formidaveram, aliquantulum accidit te 
perspiciente. Quamobrem praefati interpretis, Ghristophori scilicet reverendi 
sacerdotis, per totum volumen, cum illud ederem, addidi ex mente et ratione 
propria innumera verba, quaecongrua mitii visa suntad ornamentum favoris Dei 

S sanctique Johannis et ad deprecandum eundem ac vituperandam imperatricem 
hujus inimicam. Piurima tamen, quae ab interprète ad plénum, ut se habebat, 
dicta sunt, propter fastidium legentium seu audientium praetermisi. Judicavi 
enim quod sufficeret excellentia tantum nota esse ad declaranda eximii viri 
Johannis mérita nosse desiderantibus. E quibus factis sermonibusve propriis uni- 

30 versis a nemine, ut reor, debeo depravari : nam fere omnes cuncti structissimi 
sed et sanctissimi historiographi haec in propriis libris, cum eos coudèrent, ege- 
nint, si diligenter quisque scrutelur. Triumphare nos semper ex cunctis hostibus 
sammi sacerdotis Johannis cunctorumque sanctorum meritis ac precibus efficiat 
omnipotens ac clemens Dominas. Explicit praeftitio. 

35 Incipit proloflTus de ^asdem vita. 

1. Veluti agrum variis âffluentem floribus quis ingrediens, plurimum conspi- 
eatas florum varietatem, hue illucque circumfertur intuitu, ignorans quos quidem 
ex his oportet eum assumere, quos etiam deserere, eodem modo ego nunc, in 

CATAL. PARIS. T. ÏU. 2 



1^ CATAL. CODD. HAOIOOR. LAT. 

pntum virtotum «anctlMimi ac bealissimî patris noslri martyrisqne Johannis 

fattinttlngreMor,ln ambiguiule nimia sum consUtutns. Desiderium tamen habens 

evnetof, »l rolW Deo praebente rires alfiierinl, cjus cnarrarc actus. in tam im- 

iMnMm pelaguB propriam laxabo linguam. Metuo autem, ne, quaedam ejus 

iMOenf ploraque praeteriens, minuam dignitatis jusU ornare coronam. Ideo 

deprecor veitram cariutem cerlare atque auiiliari mihi vestris orationibus, ut 

daeatn aW<|uld dlgnum de eo loqui, et debilura meum coUigens, communi patri 

inrtructoriqoe orbU hoc offerre, quamvis nequaquam dignitatis hujas amplae 

merltum expUcare possimus nos in egestale multa verborum vivantes, exterioris 

qnodue enidltlonis Ignari. Sed nec iUi, plurimae scientiae ingeniis instructi, id 

igere talent. NamquemdexleraDeicoronare dignata est, quod verbum, qua« 

llngua hune apte laudare valebitî Sed qaamvis, ut fessus sum, fevores cjus 

minuamui, purltatem noslram suscipiet et remuncrabit pius communisqu. 

ntter, non iecundum suam dignitalem meUendo quaea nobis dicuntur, sed sin 

ooram voluntatom nostram attendendo, et imitabitur in hoc suum Dominatorem, 

qui noo duo aerea minuta viduae sprevit, sed magnis eam favoribus dignanter ei 

propria .onionlla coronavit, et non exiguiutem oblaUonis attendit, sed devouo 

ncm laudnvll, quapropter et dignum praemium consecuta est a Dominaiore, 

Tanlum cnlm est bonus noster Dominalor ut ex pia devoUone solito coronet el 

dimimot eo* qui et quaelibet pia munera offerunl. Studiose igitur et nos v.dua« 

lllam, quue quadrantem obtulit, imitontes, minimam hanc nostram dingamu! 

Ilniiuam ad bonam laudcm communis patris, qui propter suum a se desideratum» 

.«lUDomlnumeuncUdespexUpraesenUssaeculi decipienUa hon.in«; prop^J 

«uoti caoWU mansione nunc fruitur, effectus parUceps cbor« Pat"J«««^ 

Ju«lon.mq«« unlvorsonim, qui bonum testimonlum perbiboerunt de Deo ac pe 

Uh«1 co«.«.U sunu QUI. enlm per eaodem «rundem v«m p^^omn^ 

ruourrlU .»«»P«^r*a « l,«orum eohe«s ^ctus. ad ^7/^'^";,^ 

„.«.rl«<. pra<.^U .ublatos, de «liquo in t«u> lo^tos, ^^« ^J^* 

,«.».,«<«.« » t^ MbI r^ldendum absque omnl fesud.o sosUnens, ^ «"«^^ 

«,«.H,n,.x,U.*«^ ).«rt^^..« xvr. -«\«;«;;.r^,4*^;^„occisusest,s. 
,U,V»tl* i N.H» o*t «««yr. '}«<>«'*'« »»*» ^''•** "*"''*?• ZlT^iwt martyr si. 

' W^ ,SV*, «^'^«>* <^ «>*<^'>* *V--' ^v^r.* JK« K«^.='.^! •''''* îf'lr,-,^ *,« ab infidelibus su; 
h>6 ^y\m vx,^ K^ l'^»»'^* »w.,-vv* **^r«r.: t;-..Mi*a »f P«^'^ „^x«l»a personamqu 

\JNMW» *.■>«* W .i<-N* ,v>nfr«>;ï!;. ****** 



BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD. 11749. 19 

2. Fuit vir vilae valde per omnia laudandus Johannes opère et nomine, qui 
merito Tir dicitur, quia viriliter vixit secundum Deum. Magna enim vere resaeta 
est, qood buic sancto yiro nomen Johannes ex hebraea principe linguarum omnium 
lingna inditum esl,qua sancti patriarcbae, prophetae, evanj^elistae et apostoli, ipse 

3 etiam verus Deus et verus homo, idem veri Dei verique hominis filius simul unu8 
existens, instructi sunt, per quos innumera salubria vilaliaque dogmata, quo- 
mmqae magnae, imbuendis atque ad caelestia invitandis ubertim gentibus, per 
totum recitantur orbem Domini gratia assidue. Jobannes enim gratta Domini 
interpretatur. Ergo ex praesagio quodam magnus hic vir taie eonsecutus est 
iO Toeabulum, quia videlicet id ci Domini expetebat gratia conferenda, per qiiam 
praeclara praedictorum sanctorum volumina edisserens, mirabiliter enidiret 
homines et caelos penetraret. Fuit autem hic illustris vir Johannes Antiochiae 
ortas atque [eniditus] ; parentes vero carnis ejus potentes homines fUerunt, prae- 
fectoram agentes Syriae : qui non solum clarissimi hominibus, sed et Oeo gra- 

13 tissimi extiterunt. Haec quae loquor ita esse etiam nomina eorum déclarant. Nam 
pater ejusdem sancti Jobannis dictus est Secundus, hoc est securus sive gratus ; 
mater ejus vocitata est Antbusa, id est florens vel florida. Utrique studiosissimi 
divinae operarii existentes vineae, mandatorum procul dubio Dei, ae fecundae 
radices, germinantes optimum constructorem verae fidei cultoremque summum 

90 lotios paene agri dominici, mentium scilicet hominum, semper nominandum 
beatum Johannem. Qui ex fùlgore nimio cunctarum rerum visibilium eminentis- 
simae pretiosissimaeque gemmae, plus absque omni aestimatione coruseantis 
qnam aurum, doctrinae a Deo sibi collatae ae per se in mundum diffusae, ex 
graeco verbo nomen trahit Ghrysostomos, quod est latine Aureum os. Gujus 

23 praefoti parentes, ut fertur in evangeliis, propter hanc eandem suam prolem recte 
noscontur conferendi oplimis arboribus proferentibus de se gralissimum fructum. 
Quin potius ad sobolem propriam, per orbem clarissime rutilantem propriis 
mentis et doctrinaDei, Chrysoslomum Johannem, similantur beali Secundus et 
Antbusa duobus magnis luminaribus, soli videlicet ac lunae, lucem praebentibus 

30 eanelis qui sub caeio et in terra morantur ; cui vati eximio ipsi parentes sui 
universique simul sancti collaetantur sine fine in regno Dei. Quorum patria illus- 
trissima, ut praemisimus, fuit Antiochena civitas, quae totius Syriae princeps ac 
eaput est. In ea primum Ghristi discipuli, Spiritu sancto inspirati, ut locatur rete 
bene contexlum capiens pisces in mare, ita divini verbi praedicatione captantem 

35 bomines beatum Petrum principem suum instituere praesse. 

8. Existens vero (acillimus ad discendum puer Domini Johannes, erudiebatur 
exterioribus studiis, habens adjutricem propriam genitricem, genitore jam 
defuDcto. Uabebat etiam sororem unam virginem. Quamvis autem orphanus 
remansisset, non tamen, quemadmodum pueri parentibus destituU soient per 

40 diversa vagari, non ita hic vagabatur ; sed pergebat adsingulos quosque magistros 
ad discendum, et universi stupentes admirabantur in astutia illius. Nimiam enim 
nobilitatem naturae propriae ostendebat in disciplinis liberalibus. Piissimus enim 



20 CATAL. CODD. HAGIOOR. LAT. 

Deus, qui juxta prophetam finxit singillatim corda noslra, qui intellegit omnla 
opéra noslra desuper, a primordio praevidens qualem quantumque hune habi- 
turus esset famulum, priusquam ad viriles annos perveniret tam immensam ei 
gratiam diffudit tantamque lalitudinem cordis ei contulit, utexcellerel non solam 
pares suos, sed etiam unlversos mundi sapientes magnos ; et erat intellectui 5 
hominum talde mirabilis res, quod in brevi tempore tam praeclara ei doctrina 
collata esset quanta ne his qui numerum annorum multorum in liberalibus litteris 
impleverant. Accedente enim ei augmento annorum, non tantum sensus illius 
intellegcndo visa et audita peritior per singulos dies fiebat, sed et lingua ad pro- 
mendum utilia verba cautior. Cumque non suificerent haec illi» sed etiam nosse 10 
concupisceret multo sublimiora et ampliora, minime se continens intra proprios 
terminos, tradidit se experiendum studiis sapientium romanorum velocibusque 
scriptoribus eorundem. Quis non obstupescat, quis non ammiretur, audiens 
quoniam adulescens, in immatura adhuc aetate positus, pâtre orbatus, viduae 
matri et absque tutore existenti convivens, tanta aviditate omnem doctrinam 15 
ediseere cuperet 1 Et boc sine pecuniae pretio fiebat : exuberabat enim in eo 
animae natura a Deo praestita, et quamvis ei multa impedimenta obsisterent, 
valuit naturaliter id adipisci. 

.4. Hic beatus Johannes incipiens fieri vir, licet quorundam hominum hortatu, 
et prudentia et verbis ejus noscentium quod magnus vir esset ftiturus, magis 90 
tamen inspiratione omnipotentis et démentis Dei ductus opereque sufiultus, effi- 
citur verax causidicus ac patronus mali quippiam patientium, periclitantium qaies, 
viduis munimen, pupillorum pater. Haec universa sine omni praemio agebat, 
cavens mundanum habere aurum, verum omni Ecclesiae Ghristi aurum sensibus, 
dictis et actibus piis, immo ipsi Ghristo effectus est et distribuit cunctis. Decem 23 
vero et octo agens aetatis suae annos, deseruit libérales artes. Gum vero discipu- 
Itts foret Libanii atque Andragatii clarissimorum mundi sapientium, firmatus jam 
sensu» sitiens edoceri etiam sacratissima Dei vivi et veri doctrina, festinabat 
nimium attingere Icctionem divinorum. Qui in paucis diebus omnes Davidicos 
psalmos cepit memoria, et ut curiosius quis incohatum a se aliquod opus perû* 30 
cere gestit, sic admirandus iste satiari^gestiebat plenitudine scientiae divinarum 
scripturarum. Nam ut quidam soient amare percurrendo légère divines libros, 
vel ut nonnulli propriae eos memoriae sunt soliti retinendos commendare, solum 
dictorum intellectum ac perfectionem actuum piorum ponentes, ita hic legebat 
seu discebat ea quae Dei erant, sed sensum eorundem studebat per cuncta nosse 35 
atque opus implore. A libre autem Geneseos incohans, prope cunctas sacras ex 
ordine scripturas didicit memoriter. 

6. Praesul verso existebat eo tempore ecclesiae Antiochenae beatissimus Mêle- 
tius confesser Dei, génère Armenius. Qui prospiciens adulescentem bonae indolis, 
Jubebat eum fréquenter propinquare sibi, amplectens pulchritudinem sensus 40 
illius prophetico intuitu adulescentis exitum. Ad quem pontiflcem accédons crebro 
felix juvenis Johannes, mysterio sacrae religionis ab eo imbutus, regeneratus est 



BIBL. NAT. PARIS. — APPBND. AD GOD. 11749. 21 

ex aqoa et Spiritu sancto, regeneratione saneta qua regenerare dignanter solitus 
est Béas humanum genus. Regeneratus autem sanctus Johannes sacro fonte, 
institutas est lector et permansit in ecclesia annis tribus. 
8. Dein despexit canctas opes saeculi praesentis, omnem mundanam gloriara, 

5 aniversa oblectamenta, omnes affectus camis sprevit, fervens amore divine. 
Commendans tamen tutori omnium Deo viventes in carne viduam roatrera suam 
ac sororem propriam virginem, et sciens Ghrislum fàctis implere iila propriis 
Terbis édita promissa : Amen, dico vobis quod vos, derelinquenles omnia 
terrena etsequentes me, ceniupîum accipietis in terris et vitam aetemam 

10 possidebitis in caelis, elegit totis viribus suis placere Deo ; muniensque totum 
se Tîctrieibus semper existentibus armis sancti Spiritus, ut verus praeliator vir 
eTîncere invisibilem atque indesinentem acerrimumque cunctorum hostem belle 
a^gressus est ac devicit boc modo : jugiter sanctis viris adhaerens, creberrimis 
djutissimisque vigiliis et orationibus sanctis insistens, in nudam humum cilicio 

15 indntns jacens^ nimiis jejuniis conficiens carnem suam, et cuncta bis slmilia 
propter Deum libenti animo patiens. Noverat enim ita [per] baec validissimedebere 
bominem, adbaerere Deo volentem, continere corpus suum, ne rebellare queat 
anîmae illius et impediat desiderantem possidere Dominum ac possideri ab eo, 
uti eonteruntur thecae frumento plenae, quibus in paleis redactis, nutu divino 

)0 fiante vento, triticum ab bis segregatum mundum cum hilarilate delatum jam 
reeonditur in borreo. Nec hoc latebat virum Dei Ghrysostomum Johannem quod, 
nisi laboribtts nimiis fractis viribus carnis cujuspiam servi Dei, ut ration! com- 
petit, deficiat, sic adverselur spiritui ejus, sicuti ascensori suo adversatur equus, 
nisî congrue ab eodem sessore frenis ore teneatur et calcaribus renitens volun- 

95 tati stimuletur. Edomans ergo servus Domini carnem propriam saneta intentione 
ac vehementi sufferentia variorum cruciatuum, exsuperabat Domini amminiculo 
adversantia cuncta. Tanta vero perseverantia in se crescere satagebat gratia[m] sibi 
a Beo praestita[m] ut nimis mira res esset quod intra brève tempus excelleret etiam 
eos qui ex multis annis hujus mundi agonem arripuerant. Deest enim indigentia 

30 multitndinis annorum ei cui cum vult et prout vult opitulatur Deus. Erat ergo 

valde mirum cernere praedictum hominem Johannem in corpore adhuc constitu- 

toni vitam angelicam agentem et sanctorum virtutum in corpore verum aemula- 

torem omnimodo exstantem. 

7. Hic sanctus Johannes per aliquod tempus etiam cum inclito viro Basilio in 

33 qaodam monte excelso, Antiochiae civitati connexe, pro tumuUuosa civitate soli- 
tariam vitam duxit ; qui nimirum illustris vir Dei Basilius post in episcopatu 
praefait Caesareae civitati Gappadociae provinciae. Volentibus autem bis repente 
effiei monachis, nequaquam permisit voluntas Dei, quae, secundum beatum 
apostolum, exsuperat omnem sensum, qui etiam praedestinaverat per hos innu- 

40 meros bomines salutis suae agnoscere veritatem. Populo ex fide amoreque ad 
praedietum loeum ob doclrinam etsanctitatem horumabsquecessationeconfluente, 
tranqoillitas istorum turbatur, eo quod nequirent semper adbaerere Deo soli per 



22 CATAL. CODD. HAOIOGR. LAT. 

eontemplativam vitam jttxta piam aviditatem propriorum felicium animoram. Ad 
quos etiam praefatus Antiochenae urbis papa Meletius, cemens pium afleetum 
populi erga illos, vadens ad speluncam, talia clamitabat his vere beatis : Egre- 
dimini, fructuosi vineae Christi operatores, relinquite cavemas petra- 
rum ahdiiaque loca^ et adventanies devoti stabilité ffreastis vestros in 5 
aula Beiy soîidate animas infirmantes super vivum ac validissimitm 
lapidem Christum. Vosmet solos ipsos velle scUvari, pigrorum est opéra» 
rionxm opus ; de vobis solis vos curam gerere, nocere est proximis. Si 
solis vobis estis soli noti^ solis vobis et magistri; si solis vobis estis absque 
temptatione, vobis solis et munimen ; si vobis solis semen estis et spicae, 10 
solis vobis et apothecae, in famé non sufflcientes. Christus rum propter 
semetipsum crucifiœics est, sed ut innumeros efflceret salvos ; imitamini 
ergo vestigia ^us. En quemadmodumparalyticus ad Christum quondam 
per tectum depositus est, ita nunc civitas intra limites urbis descendit ; 
ut Christum quxmdam, secus viam sedente caeco et hune fide ac voce sua 15 
cœptum iter peragere prohibenie^ populus comitabantur, sic modo vos 
adiit populus, salvari per vos cupiens, Confirmate pusillanimitatetn 
eorum^ curantes illorum aegritudines. Haec audientes magnanimes milites 
Deî, quasi fllii patri oboedientes, seeuti sunt patriarcham Meletiam ; et erant uno 
animo in eeclesia gratia et sapientia proflcientes apud Deum et apud homines. 20 
Aliquanto vero transacto tempore, summus Basilius, levita consecratus, ad Caesa- 
ream reversus est civitatem, et remansit Chrysostomus Johannes vir Domini, 
ut remanens non solum ferens onus socio suo disjunctus, at socium oneris hojus 
obtinuit salute[m] populus egens. Videbatur autem sancto viro Chrysostomo Johanni 
arbitrio suo quod non sufficerent illi labores tantum quos in urbe ferebat ad 25 
juventutem propriae carnis edomandam, sentiens firmum semper ad omnia 
animum suum. 

8. Animadverte autem, carissime, buic beatissimo Johanni hoc quoque prae- 
stitum esse quod eunucho Aetbiopi concessum in Apostolorum Actibus legimus. 
Quomodo enim illic clementissimus praestitor Deus, praevidens quoniam idem 30 
eunuchos egeret instructore, Philippum ei direxit, ita hic, sciens pia vota sancti 
Johannis ex intime cordis ejus, virum Syrae linguae peritissimum nec expertem 
graecae doctrinae destina vit ad Antiochenam civitatem, quoddam opus ibidem 
habentem. Cujus agnoscens adventum sanctissimus Johannes, nec ad modicum 
pigritanSy non, quemadmodum Aethiops egerat, expetiit ad se venire Syrum, sed 55 
diligenter inquirens in quo loco esset et cognoscens, adiit eum, suasus a quodam 
sapiente : Si videris sensatum, evigila ad illum et gradus ostiorum ^us 
exteratpes tuus» Et satis egit per annum totum, librorum Mosaicorum et eorum 
quae a prophetis dicta sunt certam et firmam virtutem, dignum scilicet intellec- 
tum, ab eo ediscens, tamquam pinguis ac fertilis tellus multiplicabat semen quod 40 
Jactatum est in ipsius sensum, et cuncla ratione competenti mente saa disponens 
agebal nimis, plus quam ab hominc quolibet insistitur horto composito et spe- 



BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD. 11749. 23 

cJosis floriboB locnpleti, divinis TOluminibos insistens, imitans etiam nimiain 
abstinentiain ejusdem Syri. Demoratus est anlem eum iUo in propinquos Antio- 
cbiae montes per bis binos annos. liligans validissime contra cogiiationes pesu- 
mas et exsuperans eas lam certaminibus quam verbis sanctamm orationum ae 
5 leetionum. Dein secessLl morari solus in spetunca, malens esse occuUus, perse- 
Yenns ibi circiter oeto menses, insamnes illos plurimam ducens, medltans 
testamentum Domini ad destmctionem ignoranliae, nequaquam Jacens per eosdem 
duos aonos nocte vel die. Inter haec, nimio eum pervadenle rigore, insensibilia 
sunt redditaejuscenitalia membra, renés videlieeteteaquaesubalvosunt. Non 

10 autem Jam sibi sufficiens congruam utilitatem impendere, inârmilatisqne dolo* 
ribns eompulsus, discedens ab antris, rediil ad ecclesiastîcuin portum ; et hoc sine 
dubio SaKatoris providentia gestum est pro utilitate Ecclesiae. 

0. Inde sanctus Johannes consecralur in diaconatum per Heletium, serviens 
altari tribus ac duobus annis- Noverat autom hic, vehementi litteranim periUa 

13 eruditus, quoniam miser est qui verbis tantum docet nosse homines bona Dei, et 
quod pins miser sit scîens ea solum et silens ex bis, et quia miserrimus eistet 
nec scire volens iUa ; et bealum esse sa piebat nescl entera divinajussa descripta 
légère sed laraen pie factis propriis ea implendo docenle taomine[s], beatissi- 
mam etiam sentiebai fore et sacris sermonibus operibusque sanctis hoc idem 

10 simili modo agentem. Quia ergo haec singuia sciebat, ut dix!, beatissimos iste 
Jobannes unieuique solere coiitingere pro meritis suis, celsa dispensatione bona 
qnae a propria infantia divine multum plus dono quam hominum eruditione Tel 
saa medilalionc didiceral, pio animo veraciore, sancto opère scillcel proprio, 
indesinenier quod volebat docebat proiimos sibi, esurienles sine dobio pascens, 

S sitienles poians, peregrinos suscipiens, nudos vesliens, laborantes adjuvans, inva- 
lidos eonfortans, nientes érigeas, oppressos relevans, périclitantes liberans, 
invalides eonfortans, maerentes consolans. Talia et his similia, quibusdam in 
anioiabus, plerisque in corpor>'>us propriis, aliqnibus in anima et carne propria 
patientibns adversa eompatiens, omni paene vita sua seeundum virlutem cama- 

30 liter et spiritaliter auxilium praeparabat illis. Congandebat vero et congratulaba- 

inr plurimum Brmis stantibus, quielîs, Telicibus, ac pie per omnem modoro 

mentibus -, saccularium tamen prosperitatibus juxta condignam in singutisrebuE 

et Deo placitam rationem collaetabalur. 

lO. Inter bas salubres et vitales animae carnisque existentes acliones, quas 

3S solito more suo elBciebat sanctissimus Johannes, ex immensa sanclaqne pruden. 

lia proprii nimis admirandi animi, inspirante ei Domino, edidit ac deseripsit tota 

vita lua prolixa magna sacra innnmeraqne volumina de unaquaque re salutj 

Titaequespirituum et corporum hominum in omnibus proAitura,quibus plenissime 

deebratur insignis dignitas animae ac sapienliae scientiaeque ipsius ; ex quibns 

iT, paucis his iectis, hoc, interveniente Deo, 

îium inteilectum obtinere polest ad instruen- 

i\ se atque alios. Nam ita subtilisiimo stint 



24 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT, 

• 

ab eo edili traclatu ut affirmare praesentibus aliquibus appareat speciebus pro- 
pria dicta nec aliquo modo haesitari debeat a quoquam divino hune spiritu com- 
posuisse. Etenim execranda, ut decet cunctos, noxia quaeque vitia et coUau- 
dando docuit sanctas amplectendas esse virlutes. Nam ut nullo modo poterat non 
vituperare probra, quae uberrime oderat, sic neque non collaudare virtutes, 5 
quas omnimodo dlligebat. 

11. £o tempore quo idem sanctus Johannes diaconus erat, tota urbs Antiochena 
per aliquod tempus vehementi est exagitata terrae motu. Quapropter omnes in- 
habitantes ipsam urbem, exterriti pavore mortis, propter delicta sua nullam de 
reliquo spem salutis habebant praeler solam inaestimabilem miserationem diyi- iO 
nam. Quidam ex his, non adbuc baptizati, concurrentes certatim ad sacerdotes, 
tremendo cum multa humilitate deprecabantur ut per eos donum sacri bapti- 
smatis consequerentur ac reiiquorum sacrorum mysteriorum gratiam perciperent ; 
et per très dies renati sunt innumeri reliquaque sacramenta divina [conjsecuti. 
Noverant vero multi de ipsa civitate sanctum Johannem multam benignitatem 15 
et sapientiam et sobrietatem, mansuetudinem, dilectionem ac studium magnum 
erga proximos in se babere, carumque Dec per haec esse nolum habebant. Quae 
omnia summopere considérantes, non staturam vel juventutem carnis ejus née 
diaconatus offlcium quo fungebatur attendentes, non solum laici, sed et sacer- 
dotes prières illo dignitate atque annorum multitudine, cum summa reverentia 30 
more solito super seipsum honorabant illum, ex humilitate nolentem sed caritate 
ferentem. Sciebant enim id prodesse singulis ; quibus desiderantibus doeeri ab illo 
aliqua de sacris eloquiis saepissime reprobabatur, eo quod nullus inter eos huic 
similis inveniretur, qui hoc sicut iste posset implore. Quorum piis volis congau- 
dens atque congratulans multum consenliebat. Ad quem etiam tempore terrae 25 
motus urbis ipsius cives plurimi congregati euntes, ex occasione tune rcnatorum 
postulabant ab eo ut exponeret iliis qualis quantaque sit magnitude sacramento- 
rum omnium quae cbristiani accipiunt, et quae per haec Deo dignis dona tri- 
buantur, ut animae hominum recenti tempore baptizatorum salubribus ac vitalî- 
* cod. pro- bus verbis per summum virum edoctae ac firmatae, sanctis actibus proficientes* 30 
nciscentes. ^bundarent, quasi novellae plantatae dulcibus aquis per bonum agricolam eas 
* cod. irrigantibus dulcoratae* atque in altum radicatae crescentes uberrimumque fru- 
aaieatae. qi^j^^ afierentes. Acquiesçons autem ipse devota mente poscenlibus, per aliquot 
dies, iliis horis quae post meridiem anle vesperas sunt, de his quae perquirebant 
proprio mellifluo ore praesentes suificienter instruxit, quod scilicet per Dei my- 35 
steria universae virtules et perpétua vita dentur Deo dignis existentibus spiriti- 
bus, indignis poenae ; et eadem sua dicta litteris retinenda posteris instruendis 
mandavit. 

18. Tempore quo ad declarandam veram catholicara fldem et coronandum per 
martyrium innumeros serves Dei, Deo permittente, mortale pessimae crudelitatis 40 
venenum vcrsutus hostis saeviens ad suam perniciem refundcre studebat simpli- 
cibus animabus per sectatores haereseos Arii, Alexandrini quondam presbyteri. 



BIBL. NAT. PARIS. — APPBNO. AD COD. 11749. 25 

in quonim seasibus redundabat ipsum létale virus, evocatus sanctus Meletius, 
patriarcha Antiochenus, cum festinatione perrexit ad urbem Gonstantinopolim ad 
praedietam haeresim extermiDandam ; et ibidem praesentem flniens vitam, ad 
perpétuant penrenit vitam. Diffundebatur autem nimium longe lateque fama vir- 

5 tQtnm sancti Ghrysostomi Johannis per ora omnium, crescentibus ejus sanctis 
meritis de die in diem. Qui postquam praedictos quinque annos in diaconio 
sancte transegit, ordinatus est presbyter a Flaviano, Antiochiae papa, successore 
sancti Meletii ; quod sacerdotium tenuit ter quatuor annos, sanctius per omnia 
mens tractatu, sermone et actu, sibi ac proximis. 

tO 13. Inter haec dormivit in Domino beatissimus Nectarius Gonstantinopolitanus 
episcopus, et quaerebatur a cunctis civibus ipsius urbis qui deberet eligi ad 
consecrandum pro eo antistes ad divini gregis salutem. Tune aliquanti, solo 
generali nomine viri, sed non viri virtute, presbyteri ab hominibus constituti, 
sed tanto talique honore indigni, pontificatum obtinere desiderantes, accedentes 

i3 ad quoscumque potenles, multa et magna munera promittebant se esse daturos, 
alii et praesentia dona offerebant illis, rogantes singuli adjuvari se ab eis apud 
imperatorcm Arcadium et praesentes episcopos ac residuos omnes pro bac re. 
Orthodoxus vero quisque curiose perquirebat virum aptum Deo et hominibus se 
exhibentem per omnia ad constituendum pontificem. Quo tempore post Aogustum 

iO tenebat rempublicam Eutropius spado, cubicularius et comes imperialis ; qui 
et intonuit studiose beatum Jobannem propriis verbis in regia urbe cunctis ido- 
neom sollicite quaerentibus habere sibi rectorem. Innotuerant sanctae virtutes 
beati Johannis praedicto ennucho iter habenti aliquando per Antiochiam augus- 
talis jussionis occasione. Huic* ergo persuasit Deus% cujus nutu sunt omnia bona _.* cod. 

£» praestante, nomine imperatoris et pontificum ac populi scribere litteras et mittere 
ad priores Antiochiae per quosdam gloriosos missos, hoc praecipiendo, ut cum 
summo honore et sub omni céleri tate ascendere facefent ex Antiochia Gonstan- 
tinopolim sanctum Chrysostomum virum Johannem, quem Deus omnipotens ac 
pius propria repleveratgratia.Et legatis regalibus festine pergentibus Antiochiam, 

30 paene omnis populis regalis civitatis ita sitiebat cito conspicari ad se venientem 

euro quem ignorabant, quasi jam agnitum eum a se ; et velut oves balantes ad 

Tocem pastoris sui et currentes ad eum, saturari cibo cupientes per illum, sic et 

isli desiderabant [doctrina] repleri Ghrysostomi viri Johannis. 

14. Delatoribus autem regalium liiterarum Antiochiam ingressis, innotuerunt 

33 omnibus civibus ipsius regalia praecepta, quae regales continebant epistolae, de 
viro Dci Chrysostomo Johanne ; et mox omnium illorum factus est magnus mul- 
lusquc planctus super fraudatione qua fraudari se cognoverunt tanto talique viro, 
qui lingua, studiis exemplisque propriis ostendebat eis viam per quam possent 
ire ad Dominum. Vue, inquiunt, nobis amittenttbtcs aurum obrizum, per- 

«> fidgidum margaritum^ pretiossisimum amictum acpraecipuum cunctis 
hmuinU opibus.quoindigni fuimus perfrui.¥X quia transgredi nequiverunt 
in aliquo imperialia jussa, opère compléta sunt. Deducens vero Antiochiae mul- 



Hic... Deo. 



26 GÂTAL. GODD. HAaiOOR. LAT. 

titudo beatum vinun Ghryostomom Jobannem cam legatis aognstalibus honori- 
flce, clamabat ei : Quis noSy o pater, micis sanctarum docirinarum de 
mensa Christi dulci amodo recreahit t Quibus ipse ait : O filii meiy Ofuni- 
potenti et démenti Léo vos omnes commendo. Deum omnia juste dispo- 
nentem, oui hoc in meplacet fieri^ guis d(ftidicare audeat^ vel quis reb- 
âtit illi f Bonam tantum voluntatem illiics facto complentes, con/ldite in 
eOy et tu€[biVur vos a pravis ac ditàbit bonis. Gaudete tamen, si vobis fonSj 
ut dicitiSy fui ; quoniam quod ab alieno quaeritur populo^ hauriri t?e- 
strum est, His ipsias verbis refrigeratis quodammodo animis suis, valefacientes 
ei, regressi sunt ad propria, quasi quidam milites ex castris absque victricibus 
armis. Sanctus autem pater noster Chrysostomus Johannes, cum comitibus suis, 
legatis régis, ministrantlbus sibi ut soient domino proprii ministrare servi, ascen- 
dit Gonstantinopolim, tamquam sol clarissimus iliuminans detrosos in tenebrîs. 
Quem summum vinim ita cum ingenti honore et gaudio mnlto suscepit Arcadius 
imperator universaque Gonstantinopolis civitas tamquam a Deo missum ac sibi 
donatum. Gonsecratus vero est ad oificium summi sacerdotii a Theophilo Alexan- 
drino papa atque in sede Gonstantinopolitana locatus, qui quondam in lumbis 
patris, ut Aaron, sanctificatus fuerat, sanctificandus Deo. 

16. Abstinebat vero idem se sanctus vir Johannes a cibo et pota, etiam in epi- 
scopatu positus, amplius quam ante ; propter quod paene omnia membra illius 
extenuata et desiccata erant, venae ejus apparebant, contracta cutis ossibus ad- 
haerebat. Sed et in reliquis omnibus sanctis virtutibus, in quibus a primaeva 
aetate sua vivebat, excellentissime de die in diem proficiebat atque crescebat 
usque ad extremum vitae suae. Inter quas virtutes, animo secundum se viventes 
optime amplectebatur ; incredulis divinitus inspirata a prophetis, evangelistis 
atque apostolis dogmata recte credere Deumque verissime diligere persuadebat ; 
diifidentes constanter sperantibus aptabat ; insipientes sapientes, ignaros scientes, 
imprudentes providos, obliviosos memores et levés sensu graves exhibebat ; ira- 
cundos pacatos, asperos lenes, invidos congratulantes prosperitatibus fratrum, 
odientes proximum dilectores proximorum constituebat ; fallaces veraces, mali- 
loquos silentes, ingrates gratiosos effîciebat ; somnolentes pervigiles, pigritantes 
bonum nosse loqui seu agere citâtes, et négligentes studiosos reddebat ; corde 
dures et contemptores virga asperae increpationis feriens corrigebat ; virgines in 
virginitate permanere statuebat, amplissimam esse apud Deum virginitatis glo- 
riam studiis sermonibusque praecedentium sanctorum patrum affirmans ; edaces 
et bibaces abstinentes, avares largos, superflues modérâtes sancibat ; inhonestos 
cautos, ludentes paenitentes, ridentes lugentes ordinabat; luxuriosos castes, 
pollutos mundos, misères béates l^iciebat; invalides valentes, aegrossanos, insta- 
biles iixos, maeslos laetantes assignabat. Haec universa, cavere mala, sectari 
bona, ore praedicabat, fhitribus actu ostendebat, atque Salvatoris omnium in 
*^. unoquoque fldem obtinebat. Interque* construxit etiam spatiosa loca aegrotis 
atque advenientibus peregrinis excipiendis, et constituit duos reverendos pre- 



BIBL. NAT. PARIS. — APPBND. AD COD. 11749. 27 

sbyteros, medicosque et eoquos et commodos ministres ab omni negotio saeeuli 
alienos existentes deputavit, admonens eos omnes multam de his curam gerere, 
pro qna copiosum a Domino ac perenne forent accepturi praemium ; necessaria 
vero his exislentia cuncta de rébus episcopii largiri praecepit. Quae omnia, juxta 

5 apostolam Paulnm, ad gloriam Dei flebant, ipso coopérante. Pro quibus cuneti 
stadiis suis ab universis dignis Deo menti bus maxime diligebatur. 

18. Moz autem ut pontifex est constitutus idem sanctus Johannes, deprecatus 
est Denm diffundere in se gratiam Spiritus sancti, qua misericorditer sibi auxi- 
liante omnes divinitus inspiratas* perfectissime posset interpretare scripturas, * cod, 

10 propheticas proeul dubio, evangelicas atque apostolicas ; quarum nova interpre- ^^sp^ra^^s* 
tatio ab ipso facla, in voluminibus descripta, animes cupientium scire sensus 
eamm plene instrueret ; ad quod opus insigne complendum per ipsum sancta 
ejtts depreeatio exaudita est. Refertur autem verbis majôrum quod, incohante 
illo interpretari divina apostoli Pauli dicta inaestimabili Dei sapientia, ipso in- 

15 tenta mente propria duobus modis intellegente obscuratum altitudine sensum, 
sedente obstupefacto, in caelum oculis intentis, apparuerit illi corporali specie 
divinorum secretorum agnitor Paulus, dicens ei : Fraier Johannes^ Deus et 
pater Domini nostri scit quia ui ego novi hoCy sic tu nosti. Et dicitur quod 
deoseulans eum, disparuerit. Qai autem stabat ante illum notarius, sanctam ex- 

20 positionem ab eo excipiens, intuitus apostolicam praesentiam, totus contremuit, 
et cadens in faciem suam, divinam miserationem per eum accipere precabatur. 
Beatissirous autem pater dixit ad illum : Confortare, filiy quia et tu hanc 
uxcratisMimam sedem Dei providentia gubernabiSy et tu trades me sepul'' 
cropatrum. Dicunt autem praedictum notarium fuisse Proculum, qui postea 

iS digne eeelesiam rexit et hujus sancti corpus tempore opportune recipiens, magna 
cum veneratione tradidit sepulturae. 

17. Praedicabat vero more solito sanctus isie spirituaiis pater noster Ghrysosto* 
mus Jobannes per omnem diem ea quae ad salutem vitamque animae et carnis 
pertinent clerc et populo more scholastico, quo ab infantia doctus erat. Cujus 

30 dictorum sensum qui poterant intellegere, admirantes gratulabantur ; non cogno- 
scentes illum, grave habebant quia non per sermones illis aiiquo modo notes et 
soUtos loquebatur. Propter quod quadam die quaedam mulier de praesentibus, 
coram ipsis elevata voce, dixit ad illum : Beata plane est, sancte pater, vox 
verborum quae de labiis tuis exit, sed plus beata mens tua quae istis 

35 exercetur ; sed et beati qui tua possunt optima intellegendo ebibere 
verba. La tamen sitientibus animabus limpidissimam aquam bibere de 
fonte tuo ; doce bonadiscere desiderantes per cognita illis quocumque 
modo et solita verba, Abundantes multa sapientia sermones tui ; fiant 
illis apta ad bibendum, id est cognoscendum ; labores tui sint fructuosi 

40 in omnium mentibus ; omnes sentiant virtutes bene pluentium, quod est 
bona ratio loquentium labiorum tuorum. Ecce ego, derelinqtcens omnia 
mea opéra, delectantem multos allocutionem tuam festina veni audire. 



38 GATAL. OQDD. HASIOfflL LAT. 



éesidermms doeeri reritaiemper ie^ ut sitienM qms cmrit ad duicem fbn- 
iem^ uitiari ctmcupiseens poiu de t'iXo ; sed q^am de verbis tuis nullum 
pc^m rerbvm semtire^pro qvibttt mtuitwm isHus dieisme onmilticrOt 
wd arNilnor. dnjri, tristis mertor adpropriA, mt tmi siii ardent et quœ- 
rrmspcfèh-m ttee ùntmiens guttœm^ faec «iit^fs Tir Dei Cbrysostomns, con- 
^Rrcs£ sQcuias et tvnm bibco^nm saorvni pecnm in •■viuii Mbendae aquae ; 
c&iBsai B^ts et Tenoi allocvtx^ctfm s«as fecîl ckutm esse doetrinam ad 
<cv:»Kce!:«Sizr venc sapi^ctiaa^ ec seoLJttiii agios innlios ; doenit bomines 
■oa !::aenft»s et pùuiavi: Ttsieas^ tor est booas arti>?ng^ et fiecît firnetns plnri- 
nos KKiTiSftrs Btt^iae becL:âKb<î2isi:^pI:5.etaii^TXTitpaaperesseBS«.ii^ 

scrstc&cm saçiieEL:=ie« et pogsît àevt a«es traii^ttillas faiiflias populi 
?rcçr:i ^«ttïm b«e «fidiesaes «t co^pusEtnfies voeen. 
ISw Kje cr^ dpr Îiieiii2<si'n<i:> JcJuiLies sa?n scàBiilaa hoiniBsm dmna borna- 
xii{foe sànca Terâ^tustoics ent sKiifie. -^^^^^itA et sftfooBe. Q«od pers|iîeîentes 
TX.Ti*rst «Lvi^es^ Lliscr»!s^ «tt-w- j&^ai^ KQK:i «rru mt porcs eorua. în qvantoiii 
ra:ii 3erm::ï*à(i£» axo-^eri*;? ■;TZ]0«;TX!e reqpc^e crîlîsw saos «artolarios et notarios 
X sois aLJL^stifrjs sei^'xesfcnLià*^ *Yti^*KL:iS czni jmteisir&e fia aastelare el «un 
Tunaos ji jLii^rttf ircrtr^^ eC cqjzi <a:iUBt tlugsu^^à. ntsctaJUes praedara q^ins 
isràa 2Cii::u«{i» «ôesi:r>fre JC 7^^or.'2^ 'icm^ms seront erafieiiiis^ laelificaodis 
Jù^^ n. -ne. lis Mnmicjji^ts *îtf{>»rr«. >«ia «ïîlji àiirilanâBAw SDt«»etsnMK reli- 
^tusqritf àinti- JCD> ti2? ir::^^^ >i«.nîn^pnii jru:ait::uae. ansimiLKàiw scnsa ioepto, 
saD«?rimi tijî iimc'.»?aûtî aa: 3*,*v»tt*.'*?î't*a:: luerjr-îttccai» jôcm» afianir comisn- 
3iS -•tfoca»ut^xtf 'ucîicc sKw ..-tsju-ic :ïucs^ se^t «t imniinn sasaÊUicwm exco-^lu- 
ajs ii^-îacts ie^tjieeouù PVst e^u.T^Jisas saiw « iniKtaîus bilI^k iiiTeciixir 
ïuicimr X Ih*^ {troacim sa» ^lovir^iae ^ncdm jLr^.usse. ^mi ▼«?• referterecnir 
àunpx^; siUkiM.'tin K*« .MeaUi n i*K-iiii^ -nuJi'UUUie -ransinni sacedirluai 
v*iu.c $m»erOi irar^s^ •4*»ti^»xf!5îai»f iiTiri:ïi:a:c» xi'faieûantiijmKitam 5dlLarart:iJ.r.is 

cicOUâivur ^f& ^$ tt infna* iv ^i:cirv* u^jvrd* Sîirer tuae Jcaa sd^nfies et *izii" 
":>a xi'.Kltti « ii:^ 4i»iHîft<>j,ït >:î)t ^;^^»vnn4t.•*^ jvïïcatfrjmnî rJmm «t oiitirr7:Uzî 

tiuiia ,^!5S^^ «.^w-Uiit/ ^ ••i*-u:v n i:i>. 3u;ii> *a«n» ramra îymn^iss» r^i-a s.-: 

nrs m4iî<0i>Mvv*^ tu i>ujn )v/itutn Wmiin'^* ^ua- tvii lyr^tiDiiSi :qiisser!ni:c> 
>u> ^ K»« 'M*rîu:v ïi^ trt»'i»K-»*'î ^^ il "îw jv^^^o^a îao.'r;!n«;i&. i»iiniicms ean 

sfe' •^itxiu'ciK^ s.»i.*«;v^a^ i»tk:»xMa5- vntjvuov»t\* «kï ^aLiî:ti:uiw< jsulaiiuaes::*» 
iM»:î<ïi ••»«-,>»•'» »:c»tv*N 'x xi\i\iv>- \h'»\V»i. Kvv •»♦ v'»t»' ^v.i:»..ît.'n n nan»?'n ; > 



BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD. 11749. 29 

riam bumilitatem assumentes despiciebant se, propter odia in caritate exerceban- 
tur, pro iniqua avaritia res suas abundanter largiebantur proximis, pro ventris 
saperfioitale Jejunia longa imponebant sibi, ob dissolvendam luxuriam castitate 
distrisgebantttr. His et ceteris malis, in quibus detenti fùerant, per beatam Johan- 
3 aem carebanl ; istis et aliis bonis per illum fruebantuf. De quibus in temporibus 
illis doetrina ejus eluxerunt aliqui Deo induti et sunt facti viri contra passiones 
agonizantes. 

19. Barbarus quidam homo, Graianus noroine, saeva bestia, defendere nitens 
aiianam pessimam fidem, venit aliquando contra Gonstantinopolim bellaturus, 

10 babens innumerabileoi secum ferro armalum exercitum, mugiens ac vociferans 
maxime adversus juslum et sanctum fortissimumque existentem virum Johan- 
nem. Tota vero Gonstantinopolitana civitas exterrita est agnito adventu ejusdem 
barbari. Hoc praevidens invictus et singularis sanctae Ecclesiae praeliator beatus 
Jobannes, simili modo uti quondam sanetus David, fisus in Domino, exiit contra 

15 paratnm Goliam, Graianum scilieet, et tamquam bonus decertator eoram Deo et 
angelis, solo propriae orationis ictu percussum, cernentibus cunctis qui adorant, 
Gravit fiiciem suam in terram atque ad pedes suos usque advolutum, vinculis 
intellegentiae devinctum, quasi captivum gladio duxit et obtulit Deo et imperatori 
orthodoxaeque urbi, ostendens hoc facto omnibus quantum possit orthodoxa 

SO fides operibus bonis armata. 

20. Dignum est etiam hoc opus eximf i patris Johannis nos non praeterire. Sic 
qaippe ad agenda sacrarum missarum soUemnia stabat pavens ac flxus corde et 
oorpore toto, uti divinis munditiis circumdatus, velut facie ad faciem videret 
Demn. Quod utique semper observare débet omnis homo, omni procul dubio 

S Tirtute propria timere Deum et Toluntatem ejus in omnibus complere, qui totus 
ubiqae semper est; sed et omnes sanctos, in quibus Deus habitat, similiter pavere 
decet omnem bominem. Tune tamen per omnia fixi stare debemus ac tremere, 
qnando laudamus et adoramus Deum ?el aliquos saifctos, qui praesentes ubique 
sont ; sed et cunctis terrenis rébus expedit et causis tacere divina aliqua operan- 

90 tes. Qualem antem Scriptura nobis tradidit Samuelem fuisse, talis erat hic Deo, 
angelis et hominibus placens, dilectus, vidons, verax ac fidelis, et tamquam 
Abraham patriarcha, qui nos secum stantes horis sancti saeriflcii pavidos immo- 
bilesque stare Jubebat, et née signo quidem aliquo, quanto minus verbo, permit- 
tebat quempiam clericorum rem aliquam indicare assistentibus sancto altari, 

35 tempore sollemnium missarum praecipue, dicens plena esse sacraria sanctis 
angelis, ab inytsibili acerrimoque boste defendentibus et juvantibus per cuncta 
praesenles, ut digni fiant sumendis inaestimabilibus sacramentis pretiosissimi 
eorporis et sanguinis Jesu Ghristi. Ob summam plane bumilitatem suam testaba- 
tur quod didicisset haec ila esse sanctis referentibus patribus, quae tamen, ut 

40 aliorum patmm e relatione cognovimus, ipse contemplari solebat, qui multis 
vieibus in extasi raptus cernebat mirabiles et praesagas res stupentes, et post pau- 
lulom rediens ad se, praedicabat multa Aitura quae rerum sequentium post 



30 GATAL. GODD. HAGIOGR. LAT. 

* cod, firmabat eifectas*. Talis erat ardens ac perlucida lucerna oculusque totius orbis 

affiBctus 

Johannes patriarcha, eivis summae Jérusalem, exemplom in cunctis bonum 

seipsom praebens hominibus. Tnnc autem perfecti disdpuli fiuDt. eum boni 

magistri seqnuntar exempla. Non enim tantum Terbo quantum actu discipulos 

acuere consuevit. 

21. Sed et Spiritus sancti adventum inspieere solitus erat vir Dei Ghrysostomus 
Johannes quotiens ofierebat Domino sanctum sacrificium.Gujus mysterii tempore 
aliquis de diaconibus illius aliquando, flabeiiis ventilare sacris mysteriis sortitus, 
oeulo suo per cameram porticus ecelesiae inspiciens, attendit ex desiderio iniquo 
cujusdam mulieris personam. Spiritus vero sanctus ut solebat nequaquam de- 
scendit super mensam sancti sacrificii, ad declarandam, reor, occasionem ievitae 
et magnum beati viri meritum ab hominibus ampliandum in corrigendo diacono 
per ipsum. Sed sanctus pater, ad augmentum insignium meritorum suorum, ex 
solita multa humilitate sua, Deo coopérante, se culpabat, sed et eos qui assiste- 
bant sacro altari. Flabella vero constituerat ventilantia per ministros, ut ab omni 
injuria per ipsa defenderentur sancta munera, quodammodo signantia alas, id 
est snmmas yirtutes, omnium sanctonim, Spiritus sancti flatu, hoc est inspira- 
tione, satis plenas tranquillasque semper manentes, quibus volant sine omni las- 
situdine sancti. Scrutans autem vir Dei et nuUum sibi crimen agnoscens, jussit 
amoveri agitantes tune sacra ventilabra ; pro quibus accedentibus aliis et Spiri- 
tu sancto subito super divinae laudis hostiam veniente, cognovit peccatorem 
quis esset. Quem post aculpa liberavit paenitentem ; fecilquedependere latissima 
veiamina in cameris, quibus expansis clauderetur ex tune jam porticus horis 
aptiSy gratia toUendi occasiones illicitas ?isibus cunctorum consistentium intra 
eeclesiam. 

22. Erat vir clarissimus nativitale, verbo et actu apud Deum et apud angelos 
et apud homines, Theognostus nomine, dilectissimus Arcadio imperatori, ditissi- 
mus et multa dignitale ornatus. Qui Theognostus interpretatur Deo notus, quem 
secundum ipsius nominis interpréta tionem Deus omnipotens dignatus est inter 
suos bonos cognitum habere. Qui per sanclissimum virum Ghrysostomum Johan- 
nem, Gonstantinopolitanum praesulem, veram fidem Dei veraciter edoctus est et 
Ghristum ut verum hominem, carne, anima, ratione sensibusque exstantem, sic 
aeterni Dei vivi et veri aeternum Filium, vivum et verum Deum, non creatum nec 
minorem Patri in aliquo, sed aequalem Patri cum sancto Spiritu, cujus semper 
processio est ex Pâtre et Filio, ante cuncta existante, creatorem esse optime con- 
fltens praedicabat, contradicens omnibus haereticis de recla fide maie sentienti- 
bus. Alius autem erat judex reipublicae, Dorotheus nomine, arianae perGdiae 
sectator ; cujus haereseos malitia caecatus ac permotus, nimis odiens praedictum 
senatorem Theognostum, varias occasiones nocendi illum satis quaerens, sed 
minime valuit reperire. Pro qua re, juxta morem judaicum ad Christi condemna- 
tionem, de divitiis, quas multas possidebat sed plurimum possidebatur ab eis, 
dans munera duobus filiis Belial, fiilsum testimonium secum eos dicere persua- 



BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD. 11749. 31 

sit, quod scilicet iniquissime detraxisset régi Theognostus. At illi, acceptis donis 
sedacti, simul cum Dorotbeo verbosabantur Theognostam , anatbematizantes 
semetipsos et jurantes se auditores fuisse pessiraae detractionis Augusto factae a 
TtaecHn^ôsto, et iniquitas, ut scriptum est^ meoiita est sibi. At praefatus sanctus 

3 Jofaannes more solito secundum omnes sacras scripturas dogmatizabat, dicens : 
Valens ChrUius convincere omnia falsa testimonia Jiulaeorum adverstis 
te dicta et asperriina ab eis illata sibi exstirpare, patienter suffèrens 
tacuit^ et dbiit sponte, ac resurrexit patenter caelosqtie conscendit pro 
sainte et vita perpétua per se danda dignis ea eanstentibus hominibus 

10 ac débita sibi gîoria perpétua laetarL Beatus quoque Tbeognostus pro 
module suo Gbristum Dominum imitans, elegit innumerabilia mala pati a perse- 
quentibus se, ac longanimiter pertulit pro vera catholica flde, concupiscens 
exspectansque per banc salutem vitamque perennem capere a Deo sibi atque 
ianumerîs praeparatam. Nam et imperatore irato, ablata est omnis facultas ejus, 

15 exiliatusque est de civitate ipsa ; et remansit in ea conjux illius undique 
eoangustata. Qui pergens in exilium, defunctus est. 

88. Misertus vero Augustus mulieri viduae ab eo relictae, dimisit illi haben- 
dum de agris viri sui agrum unum vineatum ad nutriendum se ; qui ager erat 
eirca mare prope urbem, adhaerens imperiali agro. Ad quero regalem agrum 

^ egressa ivit regina Eudoxia, uxor régis Arcadii, tempore vindemiae, atque inspe- 
xitoptimam viduae vineam. Quam complacentem sibi stalim ingressa est et 
admirata ; abscidensque ex ea botrum de magnis unum, gustavit gaudens ; cujus 
mox ut gustu delectata est fauce, delicto ablationis vineae ipsius capta est mente. 
Pnto quod vêtus hostis, qui Evae vetitae in paradiso arboris ad vescendum suavem 

35 et ad videndum pulchrum existentem fructum in primordio mundi edere per 
serpentem seduxit, idem per saporem uvae simile immisithuic mulieri desiderium 
ad aulerendam vineam viduae. Quam tollens vi, novam insuper legem instituit, 
quippe quod alienatus esse deberet dominus agri ab eo agro ex quo impérial! 
manu fîructus lectus fùisset ac regali ore comestus, et tilulandum esse palatio 

30 eundem agrum ; banc insuper suam notitiae hominum novam iniquitatem sicut 
vetustam legem diffamare praecepit, quasi vêtus a praecedentibus regibus eon* 
stituta lex esset. Porro egit boc iniqua mulier similis Jezabel, ut revelaret nequi- 
tiam suam hominibus, quam nec Deo neque sanctis revelare valebat. Audiens 
vidua quoniam agrum, de quo vivebat, injusto judicio imperatrix abstulit, nec 

35 valens resistere, viro Dei Ghrysostomo Johanni, qui erat dilectus régis ejusdem- 
que reginae, per scriptam et missam tabulam vociferabatur defendi se ab iniqua 
Augusta opprimente se, et cum lacrirais multis talia clamitabat : Défende me, 
pater^ àb adversante me impératrice. Per doctrinam tuam Christum 
Dominum aetemum Dei filium secundum divinitatem, non creaturam 

40 existentem confitente viro meOy per arianae haereseos sectatorem, vali* 
dissime odientem nos^ cunctam substantiam perdidimus^ et pro fide 
Chris ti vir meus in alienam patriam nolens ductus et mortuus^ ac 



32 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

êepuUus est. Ante qtiem defleam, antequem confugiamj nisi ante teplan- 
gam, aâjutorem viduarum et pupillorum^ nisi ante te cùnfugiam docen- 
tem nihil injustum agere, ad te qui praedicas neminem apponere cor 
ad affluewtes divitias, ad teadmonentem respauperum non concupisceref 
Quod doces efficiatur per te,pater; quod ammones compleatur perte, î 
sanctissime ; quod consulis efficiatur per te, sanctissime. Yidua tibi 
làborem imponit ; défende eam. Non accipias faciem potentis ; loquere 
imperatrici non erubescens, qui loqueris creatori ac rectori omnium 
non verecundans ; loquere flducialiter potestati terrestri, qui loqueris 
confidenter caeli terraeque dominanti ; loquere Eudoxae pro vidua \ 
maie patienti, sicut loqueris ecclesiae terrena dispicere et caelestia 
desiderare debenti, Haec audiens vir Dei Ghrysostomus Johannes a vidua, 
compatiens illi lâcrimavit, sicat super Lazarum lacrimatus est Ghristus. Et prae- 
misit multas preces admonitionemque Augustae pro vidua muliere per Eutychium 
archidiaconum, Dei amicum, suum syncellum, id est cohabitantem sibi et dis- \ 
pensatorem, suavem virum in omni opère et locutione ac mitigare scientem 
insaniam furentium ; quoniam dimittere non poterat sine defensione afflictam et 
clamantem, quae injuste violentiam patiebatur, qui solebat et hortabatur diutis- 
sime oppressos tueri, afflictos consolari injustaque non ûeri, qui etiam cupiebat 
reginam per Deum féliciter cum rege marito ac filio utriusque Theodosio in perpe- \ 
tuum regnare, quem Theodosium beatus Johannes parvulum in nomine sanctae 
individuaeque Trinitatis sacro fonte baptizans levansque ex eo susceperat. 
JuKta praeceptionem igitur beati viri adiens venerandus levita reginam allocutus 
est ut redderet vineam viduae. Gui faciliter Augusta respondit : Secundum mo- 
rem detinemus vineam pro qua loqueris ; sed dabimus pro ea viduae i 
agrum alium. Redeunte vero diacono absque effectu rei et renuntiante verba 
reginae, perrexit sanctus Johannes ad palatium ; et ingressus cubiculum impé- 
riale, nimiumque pro redditione praedicti agri deprecans admonensque impera- 
tricem, obtinere apud eam nihil valuit. Gonvertit se ad increpandum eam, dure 
terrens illam malis quae pati soient in praescnti et in fUturo concupiscentes et ; 
^uferentes aliénas res ; sed per haec illa mulier, ut apostolus ait, profecit 
in pejus. Denique nimio commota furore praecepit sanctum Johannem egredi 
cubiculum. Qui egressus rediit ad patriarcbium ; et jussit Eutychio levitae ne, 
cum veniret imperatrix ad ecclesiam, sineret eam eundem sanctum locum 
intrare, insuper diceret sanctum Johannem hoc sibi facere jussisse. Quod ille sic ; 
fecit. At illa, majori succensa ira atque ab amore ad inimicitiam nimiam pro- 
lapsa, quaerebat ex tune occasionem invenire adversus eum, qua posset facere 
ut sacerdotali dignitate per pontificalem synodum privaret illum et ex urbe regali 
pelleret. Instigabat enim eam pessimarum indesinens litium auctor daemon, 
nullomodo sustinens fùgam a se illorum quos ab erroribus ilUus Verbum Dei pro 
sua misericordia per sanctissimum virum Ghrysostomum Johannem segregans 
ferventissimo sibi amore copulabat vel copulaverat. 




BIBL. NAT. PaMS. — APPBND. AD COD. 11749. 

S4. Suceendens igilur salanas iniperatricis cor intolerabili ira, qui 
unam lerram ac perambulare assuelus esl anxius, volans adiit Alexandriam et 
irriuvii papam ejusdem urbis, Theophinim nomiae, agere perverse advenus 
qaosdam monacbos. Illos rursus furore niulto conimovit ascendere augustatem 

l civilatem et contra papam suuni interpellare Auguslum. Quam tamen ascendentes 
Uli, ia directum cacurrerunt ad sanctam patriarcham Johannem uti ad amicum 
et eonsaeerdotem papae ezistentem atque advenis quieLem praestare solitum, et 
deprecabanlar per eum reconciliari papae suo. Quos vir Dei, ex more solito EÏbi 
susceptionis peregrinonim, quiescere fecit in domo saneiae Anastasiae, nec 

K Eoeiavit ministris sacri attaris. Verumtamen scripsit ac misit epistolam rc^to- 
riam, immensa dulcedine plenam, ad placandum praesulem monacbis. Qua ille 
lecta, deterior betus, repente dijudicat beaium virum lamquam iniqua con- 
scientia susceperit eoE ; nilensque se osleadere quasi juste iratus esset illis, ut 
apparerel iniqua agere, tamquam benedîcere deberet abominantes eum. Insuper 

ts origeajanae haereseos sequaces iilos meniiens dicit et litteras susurrans dupii* 
(3tas advereus eos, ut scriptum est, conrusione dignas ei mente sua ingeniose 
leiait, et illum qui eos sasceperat horum parem essedicens; quasiilieras déferre 
mandavit sancto Jobanni. Agnoscens quoque idem Tbcophilus quia imperatrix 
«losum baberet praedictum sanctam Johannem et diverso modo causas laesionii 

iO ejos aptans requirerel, valde gavisus similiter decertabat. 

26. Denique ditlosas lilteras misit sancto Epjpbanio, senissimo centum quin- 
decim annorum, Cyprorum episcopo, referens orlgenianum fore, non ortbodoxum, 
Jobannem, et iceirco imperatricem iraiam veite sacerdotio aiienari atque exitiari 
pneeipere iilum. Quibus iectis, sanctus Epiplianius aliquo modo seductusesl; 

S nesciebai enim quod iniroicus esscl sancto Johanni Tbeophilus. Accidit auleni 
pro quadam causa navigare debere sanctum Epiphanium ad regiam urbem. Cum 
ergo comperisset imperalricis odium ei^a beatum Jobannem, ampllus festinabal 
uceodere, non ut sanelo viro adversaretur, sed ut eum in quantum posset adju- 
taret. Assumens igilur secum Polybium episcopum et Isaac monachum el quos- 

30 dsm alios, navigavil Consiantinopolim. Quam inlroeuntes, cognoverunt multum 
tnbulari pro beato Johanne cives urbis illius, a quibus copiosissime diligebatur. 
Eiant autem ibi quaedam monasteria el ecclesiae quae accipiebant annonas a 
regina nec recipiebant beatum Jobannem. Ingressus vero magnus Epiphanius in 
DDO monasteriorum, coactus est sacrare, quoniam opus erat. Audiens autem 

S beiias Jotiannes in sua dioecest sacrationem fecisse beatum Epiphanium, con- 
trbtatns est vebementer et epistolam misit ad eum tribulationem germinantem, 
aqaosenilem reeepit missam. 

SB. Aodtio imperatrix bominem Dei Jobannem commolum adversus grandae- 

TOm vimm Rninhanii.m ounAain art CD oigig nieuie, falsa humïlitate adulando, 

mum regnum tneum et omnium 

■acratio tua est. Praesentem vero 

tettatem rwstram inguietwn exi- 



, «•" 



fee*" . «1». "^^(«r-. J" 



-sr^ 



,w'' 




, rili»' 






•1. : 



, s-f 






soOi' 



iIO"»* 



„<a!i 



râ-^' 



lor*"" 






,«'■■" 



'■" ■11'""'°' 



.-,:»'» i 



. *J^' 



'>:ï^' 



Pi^ol* 



BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD. IYJ*9. 35 

Konlra reseripsit : Decertator bo»e, accipe ad vicem. Ad locum quo exu- 
landus es, cum anima non perverties . Hoc de secundo exilio saneti Jobaniiis 
I>rophelavil sanetus EpipbaDtus, Quorum liae singulae prophétise in sintpilis illis 
Lemporibus sais compleUe sunL Nec llle jam Cypros alligit in carne vivtis, sed 
j eislinetus ; nec iste Comanam pen-enit animatus, sed exanimis. 

S8. Pereompleamus recitantes ea quae pnulo anle dicere coeperamus. Igilur 

aiiiluctae sunt litterae falsae ac tyrannide plenae, a Tiieophilo missae ad sanctis- 

simum virum Joliannem. His leclis, suspirans ex animo pius assuete dileclor 

rrairum ac princeps pacis, evocatis ad se monachjs, ait : Ego, frairet, pro 

lu para caritate, qtta vos susceperam, a papa odium recftpi. En fremuil ut 

ko contra vos et irascitur mihi. Qiwniam aittetn de fide vos incusat, 

parcile mihi de compensanda vobiscum. Paci/icare vos nequeo ; t'n lite 

noio vetter fieri particept. Quo vullis ite, guod vobit placueril facile. 

Ad haec illi verecundanles et coangustati, adeuntes interpellavenint imperatorem 

IS conlra Tbwpbilum. Imperator, audltores eis et judices dans, jubet Tbeophilun) 

isc«Ddere Consianlinopolim. Hoc agnilo, imper^trix, vesana prae odio magno 

qao oderal sanctum Johannem, dileclum Deo, bonum angelis cunclis et piuin 

bominibus universis, sicuti ex lucro mullo bilans est effecta ; et millens occulte, 

jussit festinanter ascendere Theophllum cum atiquantis episcopls ad regiam 

U urbera elapprobare quantas possent Talsitales, indignum fore sauerdolio summum 

pontiBcem existenlem asserens ; assentire sese eis et adjuturam eos esse in boe 

apud imperatorem Jugalem suum ac defensuram ab eo totis viribus, ne mati 

((Uippiam palerentur. Quae pramissa post opcre complevit in quantum valuil. 

89. At Tbeophilus, conforlalus per haec, cum coUectis secum Aegyptianim 

fi arbiam praesulibus iriginla et quinque numéro, sccundum jussa slbi ascendit ad 

imperialem civiutem. Quam mox ul ingressi sunt, currens ad imperatricem pes- 

simam. multas et horrendas falsiules condemnandi sanclum virum pessimo cum 

ea statuit consilio. Attamen expavescens praesenlibus civibus alîquid injuslum 

gerereconlrajnstissimum virum, egressus urbem ivit cum sociis suis ad locum 

jO queodam Cbalcedonensem solitarium prope Buflanum, ubi sub umbrosa quadam 

qaercu fecil iniquum convenlum, et mitlens per epislolam vocavit sanctum 

lohanaem. Ad quem idem sanclus vir laliter reseripsit : Baec urbs capiebat 

te : cur eam fugisti, quatn per legem judicantes omnea amplectuntur t 

Si tu meut es incutator, ne tedeasjudex, et veniam. Si autem utrumque 

K agere, id est et eondemnare eljudicare me, lu vis, cognosce contra legem 

hoc esse et ne exspectes me ad te eenire. 

30. Videns vero Theopbilus egregium virum Johanncm ad se nolle venire, 
pesEûnos ac siullissimos libellos, variis haeresibus et irrisionibus plenos, com- 
posait adversos eom, qui in nullo umquam deviavil ab onbodoxa 6de neqne a 
M recto iramiie bonarum actionum ; deinde, ut exborreret ac nocerei clerus et 
populos illom qnem cuacii scientes diligebanl satis, praebuit Bdetibus suis Theo- 
pbiloi eosdem libellos, blandiens disseminare descripta in bis neAinda verba per 



36 CA.TAL. CODD. HAGIOGR. hkT. 

qnos valeret. Quae et disseminata sunt, et preces ideo fusae et honores ac munera 
more judaico collata ; sed his omnibus paucissimi decepti. Goadunati vero et 
assidentes erant sancto Johanni in triclinio quadraginta pontifices; qui ignorantes 
occulta in istis rébus facta imperatricis, slupebanf, inter se tractantes quomodo 
Theophilus, quem imperator Arcadius invitum ac singularem jusserat venire 5 
Gonstantinopolim ut ex admissis criminibus suis redderet rationero, cum tôt 
venisset episcopis, et quare tam subito nimium corda potentium et clericorum 
beati Johannis quorundam commutasset ad malum. Talia gerentibus pontifici- 
bus, inspiratus divinîtus dizit sanctus Johannes : Rogo vos, fratres, oraHoni- 
Inis vestris me ac^juvate, Agnosco me tribulationes multas eêsepassurum 10 
ab odientibtcs me, et sic finire praesentem vitam, Inspicio enim vehe- 
mentUsimum furorem aatanae, qui nullatervus suffert sermones quos 
contra ipsum facto. Ad haec qui aderant afflicti lacrimabantur. Quibus amaris- 
sime flentibus fortissimus vir Johannes ait : Nolite flere amplitcs, affligentes 
me. Semper Christtis vita mihi et carnis m£ae mors Ittcrum est mihû 15 
Paratus sum^ Léo gratis juvante, omnes detestandas injuriai cunctas 
acerrimas paii ac mx>ri propter Dei amorem. Recordamini dixisse m« 
vobis : Via estpraesens vita y et suavia ^us et gravia cita pertranseunt 
et velut nundinae sunt cuncta praesentia. Vendimus, emimtis, recedû 
mus. Num potentiores sumus sanctis patriarchis, prophetis et apostolis fO 
Chrtsti, ut immortalis permaneat nobis haec vita f Ululans autem quidam 
de praesentibus dixit : Lamentamus nostram desokztionem, viduitatem, 
ecclesiae, reseratorem ju^titiae, innocentes violentiam passuros a non 
timentibus Deum, egentium victum et vestitum deficientem^ piae erudi" 
tionis cessationem. Tune sanctus cogitans feriebat digito dexterae plantam 35 
sinistrae manus suae : consueverat enim idem amicus Christi, quotiens tractabat 
aliquid in mente sua, hoc facere ; dixilque ad loquentem : Sufficit, frater. Non 
enim per me coeperunt esse bona, necper me flnientur. Ex quo etper 
quem et in quo sunt omniajua^ta sacrae Scripturae veritatem, per ipsum 
et in ipso permanebunt. Eulisius, Apamiae Bithyniae praesul, dixit : Apparet 30 
eœpedire unicuique nostrum proprio praesulatu carere ; quem si quis 
e nobis tenere voluerit, compulstcs communicabit adversantibu^ tibi et 
subscribet in destructione tui honoris atque in tuo eœilio. Eminens uni ver- 
sis eximius doctor Johannes ait : Participate contrariis meis in illis rébus 
qitae expediunt, ne scindantur ecclesiae. Alienamini tamen ab his in 33 
mea dejectione et non subscribite in ea, ad quam patiendam indignum 
arbitrer me fore. 

81. Cum haec geruntur, nuntii sunt missi a Théophile. Quos beatus Johannes 
fecit introire ; ingressos interrogavit cujus gradus essent. Respondentes se epi- 
scopos esse, rogavit eos sedere. Sedentes rursum deprecatus est, dicens : Quare 40 
venistis t Responderunt epistolam se ei detulisse legendam. Quam statim jussit 
légère ; legitque puer Theophili sic : Sancta synodus^ quae in loco Quercus 



*• 



BIBL. NAT. PARIS. — APPBND. AD COD. 119*7. 37 

est amstituta. Libellas accepimttt corUinentei de le itmumerabilia maia. 
Ai retpondendum ergo pro his vent, ducens tecum Serapionem ac Tigri- 
divmpreibyterot : sunl enim necessarii. Erant qui vénérant Dioscorus « 
PaalOE. Post lec(ionem, contradixerunt qui cum sanclo Johanne erant episcopi, 

5 mitteotes Theophilo per episcopos très et presbyteros duos, Lupicinum, Deme- 
Irium, Densiuni, Severum et Germanum, omnes isti viri sancli, et dignis verbis : 
ye trantgrediaris, inquiunt, eccleaiasticas régulas, et ne scindas Bcele- 
siant, pro qua Deus ultra ac polentialiter, homo nalm ex virgine sancla, 
ineptis sibi existenlibia contumeliis asperrimisque illatis lormentis a 

10 crudelibus affectus et necalus dignanter est, et resurreaiit caelosque 
ascendit. Cur despicis instituta Nicaenorum canonum trecentorum decem 
et ûctopatrum, vocans virum Dei Johannem in silva damnare, u2 Cain 
Abel fratrem suum in campo vocavit necare f Veni tu ad nos inpacalam 
acdivitemjustislegibus urbem, audiri et Judicari a nobis. Habemus 

15 adversus te septuagînla capitula, certos libellas, de perpetralis culpit 
tuii, et plures sumus quatn tua synodus Dei gratia collecti, non ad 
distensionem Ecclesiae aed pacem. Tu quidem es tricesimus sextus epi- 
tcoporum uni'iM patriae ; nos autem sumus quadraginta de dtversit pro- 
vinciis, in quU>us sunt sttptem Tnetropolitani ; et exigit ratio pauciores 

m \a\plu.ribus examinari secundum canones. Consenti ecclesiasticis decre- 
lis, deprecare nos, tttas incusatores, a Itia quiescere inûusatiane, ac 
nostrum adventum ad te humilUme prohibe. 

32. Sanclus Joliannes, qiiî non sibi so!i sed et omnibus hominibus ad bonum 
eiemplnm vivere doctrinaque sua prodesse semper satagebat, loquentibus haec 

6 episcopis dixil : Quae nobis videntur bona loquimini et eadem descripta 
mittite ; me tamen decet ad denuntiala mihi respondere. His autem qui 
erant Tbeopbili respondit ; Si vullis me ventre ad vos, separentur, roga. a 
ctmcitiocestro hi quos noni per invidiammalignari contra me,etveniam 
acdiscuiiar a vobis, et juxta id quod culpabilis apparuero cananica 

^ auctorilatemejudicate : quamvis nesciente sanctissimo Innacentia Ra- 
mano papa et ignorante Antiocheno praesttle a tiemine debeam judicari. 
Sunt auiem isti quos abesse cupio, Theaphilus, qui dudum in quadam 
epistola sua mihi missa execranda in me lacutus est verba, qui et priut 
Alexanàriae ac past Lyciae pasitus dixit ; i Vado Constantinopolim de 

SI lacerdotio deponere Jahannem, i et Achatium, qui dixit : i BffO illipro- 
pinabaamarissimampotionemt. Qui etiam anle audientiam inimici- 
tiam se mihi praestaturos este minait sunl, quid acluri sunl si affUerint 
injudicando f De Severo autem et Antiocho quid dicam ; quos cito de- 
ttruet divinumjudiciutn J Si hi quatluor sequestrentur a synodo, certe 

M libens veniam ad vestram carilalem, sed et ad omnem callectam tatiua 
muttài; sed justos judices valo, incusatores meos audire nolo. Etenim si 
Knirem illun et ihi nrnetenlfis tassent, multo plut quam daleo dolerem. 



38 GÂTAL. CODD. HAOIOOR. LAT. 

eo quod mulio magis laederent se quam Utedere putant me. Gaudeo 
tamen et gatidebo, quoniam omnis temporalis illaia mihi laesio me 
ninûsjuvabit in perpetuum, Scitote quod etiam si mille vicibus ad me 
remitiatis ob hanc rem^ heu sententitu ex ipsa audietis a me per sin- 
gula. \ 

88. Profectis missis ab eo, iterum duo presbyteri, qui ipsius beati Johannis 
fuerant, e quibus unus hune sanctum accusando mercede episcopatum accepit, 
Heracleae vénérant, missi ab episcopis contrariis, dicentes : Denuntiat tihi 
synodfis : Veni ad nos et saiisfac de deliciis tuis^ ne vindictae svJtja- 
ceas. Ad quos per très episeopos alios sapientissimus Johannes remisit, dicens : ' 
Injustam rem facitis, qui me damnare ipsi et examinare cupitis et per 
meos clericos vocatis me. Ad haec illi daemonis instinctu, agrestes ferae red- 
diti, suscipientes missos, alium ceciderunt, alium consciderunt, alium catena 
vinxerant, quam sanclo Johanni praeparaverant, ut venientem ad se captum et 
vinctum naviculae imponentes, ad occultum locum transmitterent. Sed sanctus, 
praenoscens eorum malignitatem, perstitit in loco suo. Ad quem accusandam 
praefati episcopi miseront imperatori dicentes : Accusatus est Johannes apud 
nos super quibusdam mxilis suis, Quem mittentes vocavimus ; at ille^ 
scietis vera esse crimina sua qu^ae audivimus^ noluit venir e ad nos. 
Hune sacra lex de sacerdotio deponijubet, Assunt ecce libeUi continentes 
culpas pro quibus juste debeat deponi. Dirigat potestas vestra invitum 
exire ad examen. Horum verba pro nibilo duxit «anctus Johannes. 

84. Hune sanctum Johannem, cunctos homines, praecipue bonos, optime 
diligentem, pessimi odientes, ut per omnia laederent, incusabant quod, nimis 
odiens domesticos palatii atque imperatricem, pro invenienda tantum occasione 
injuriandi eos loqueretur fréquenter in populo sermones corripientes pravos 
mores hominum, et quia delectantia populum verba ideo proferret ac bonum se 
moribus propriis existenlem hominem propterea demonstraret, ut seductis eis 
satissime amaretur et honoraretur ab omnibus. Imperator autem Arcadius, 
agnoscens liquide quod injuste afflixisset Theophilus monachos, per quosoccasio 
tribulandi sanctum Johannem reperla est, jussit eos redire ad propria loca et 
quaeque fuerant illorum restitui et cellas proprias redintegrari. Imperatrix tur- 
pissima et maligna, nomine et saeculari dignitate quibus gloriabatur Endoxia, id 
est bona glorialio, non gloriatio tantum existens haec, adversus virum beatum 
Johannem validissime furens, ea quae ad injuriam et amaricationem laesionemque 
hujus tune erant cogitabat ; sed post multo amplius suam pertinaciam exercebat 
eotidie. Quae Optatum nomine quendam vocatum magistrum militiae ordinavit, 
qui erat latenter paganus, ut Laban. Sed ut ille qualis esset apparaît per beatum 
Jacob vivaciter vivum et verum Deum credentem et colentem, ita detectus est 
istc per beatum Johannem, studiose et viriliter eundem Deum sequentem ac 
praedicantem. Ut autem vir Del Jacob, id est supplantatio, vitiorum scilicet, qui 
est Israël, hoc est vidcns Deum, dicitur, ex germanis sororibus Lia et Rachel 




BIBL. NAT. PARIS. — APPBND. AD COD. 11749. 39 

carnales gênait filios, sic amicus Dei Johannes cum beatis apostolis et martyribus 
per veteris et novi Testamenti doctrinam in toto mundo spiritales générât filios, 
cum quibus tamen ejusdem Israël, patriarchae reliquorum patriarcharum, spiri- 
talitersit ipse filius. Itaque praediclus Optatus, Ghristum Deum ac Dominum 

5 omnium et sanctissimum Johannem cum omnibus christianis odiens, universa 
turpia abominandaque amicis Dei cum paribus suis, masculis et feminis, circa 
sanctam Ecciesiam, imperatricis patrocinio tutus» importune operabatur. 

86. Haec castissimus et verecundus Johannes, divine zelo succensus, non ferens, 
adversus Optatum sermones publice faciebat, ostendens ejus principatum esse 

10 contrarium Deo. Imperatrix autem, uxor Achab stuitissimi, par Jezabel iniquis- 
simae, audiens verba viri Dei Chrysostomi Johannis, tamquam proprie ad se dicta 
reputabat; et insistens diebus et noctibus animo imperatoris, ut institerat ini- 
quissfma Oalila Samson et Herodias spurcissima incestissimi ac superbissimi 
Herodis animo contra sanctissimum Baptistam Johannem institerat, dolebat quia 

15 non exulatus esset eloquentissimus Johannes. Ipsa vero omnem amorem regium, 
cunctas impériales opes, universam regalem gloriam, sed et praesentem vitam 
pro nihilo habebat, veramque iidem vivi et veri Dei deserere pro hoc volebat. 
Imperator, scelestissimae ipsius mulieris amore victus, consensit exulari beatis- 
simum Johannem. Tune missus cornes cum miliiibus, ejecit eum de ecclesia et 

30 ex urbe. Qui ejectus ductus est in Prenetum Bithyniae sub Nicomedia. Et civibus 
Constantinopolitanis multum tribulantibus ex hoc et flammae incendie cogente, 
quae cubiculum impériale cremavit, existente etiam terrae motu et grandine 
immensa irruente, missus est Brisso cubicularius palatii,qui beatum intra paucos 
dies reduceret a Preneto ad sacratissimam sedem suam. Quem Brissonem con- 

S citum per mare in navi pergentem innumeri populi gaudentes ascensis navibus 
maltis secuti sunt. in tantum multae fuerunt ipsae naves ut per largum illud 
maris ipsius spatium, quo aburbe Constantinopoli usque Prenetum tenditur, sic 
de navi in navim quasi per terram irent.Ëuntesautem, cum multa laude et honore, 
accensis cereis et lampadibus pro reversione pastoris, prece nimia, nolentem 

30 tamen, reduxerunt sanctissimum Johannem ad propriam sedem. Quo reverso, 
sapplieante illo Deo solita pietate, vindicta illa cessavit. Postulantibus etiam civi- 
bus cumgaudio verbum aedificationis animarum ex ore ejus audire, adquiescens 
fecit ex tune ut solebat. Theophilus autem cum sociis suis Aegyptiis episcopis 
aufogit ad propria ; volebant enim populus Gonstantinopolitanus mergere illum 

3S in mari. 

36. Salutaris vero Christi Domini et Dei nostri resurrectionis die paschali 
superveniente, vetitus est ab impératrice perfida orthodoxus Johannes in catho- 
licam ire ecclesiam, et perstitit in episcopio suo. Civitatis autem populus tristis, 
ab ecclesia segregatus, cum multis episcopis et multo clero ejecto, in publiée bal- 

^ neo, nomine Constantiniano, sacra concelebrare cucurrit mysteria. Ubi conve- 
uientes episcopi sacrarunt altaria, et unum e lavacris fideliter consecrantes, 
sacratissimo sabbato decem millia hominum ibi, ut fertur, tune baptizaverunt. 



40 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

Quae omnia fiicta propter amorem quem erga beatum Johannem omnes babebant, 
imperatrix, concors pessimae Jezabel, cognoscens, suam aeerrimani cunctis ple- 
nissime publicavit nequitiam. Convocans enim cunctos praesentcs pontifices et 
clerieos simul saecularisque populi multitadinem, miserrimam execrandamque 
emisit vocem, quod» nisi exiliaretur sanctus Johannes, contra studium verae fidei S 
patefiiceret templa idolonim cogeretqae uni versos adorare idola. Et missi quidam 
ab episcopis consentaneis pessimae imperatricis seducti protnlerunt consiliam 
iniquissimum in exilio ejus, scilicet quia non rogatus sed per importunitatem et 
Fuperbîam rediisset ad sedem suam. Nonnulli etiam ex iisdem contrariis ejus, 
aceedenles ad imperatorem, dixerunt : imperaior^ noli esse sacerdotibu4 1 
mitior. Utjam diximus tibi, Johannis depositio sit super caput nostrum. 
Tune imperator, qui et ab uxore propria, pari Daliiae et Herodiadis, id âcere 
saepissime compellebatur, nolens adquievît eum de Gonstantinopoli exiliari in 
locum nomine Gucusso, committens tamen hoc opus divino judicio et aestimationi 
fideique ipsorum cpiscoponim. Gonfluxit ilico per vicos et plateas ipsius nrbis i 
multitudo Tirorum ac mulierum habentium nimiam compassionem proprii animi 
erga beatum Johannem, solutos habentes et sparsos per umeros crines. Luge- 
bant autem amarissime ac vehementissîme vociferabantur, paratique juxta vires 
suas erant singuli apprehendere ac tenere, ne perderent cum cunctis sanctis 
virtutibus, velul qoibusdam pretiosissimis margaritis, ditissimum fulgentissi- \ 
roumque patrem Johannem, mori pro illo cupientes. 

87. Hanc devotionem populi circa se exstantem pervidens beatissimus Johan- 
nes, roetuensque ne forte occasione liberationis suae potestatem obUneret 
idolatria vei quilibet ex populo adversi aliquid pateretur, ab eis occultavit se, 
tradiditque se bis qui eum ducturi erant in eiilium, et ignorante populo ex\\ii \ 
meridiano tempore de patriarchio, atque ex urbe vadens cum illis ; qui fuit pon* 
tifex annis quinque et semis, hic septuplo beatissimus existens. A militibus autem 
eparcbi crudelissime per asperrima loca tractus, angustiatus afflictusque est per 
omnem modum usque ad locum Cucussi ; sed Omnipotentis manu adjutas, euncta 
pericttia quasi lucra maxima amplectebatur, satis gaudens in iisdem, immensas ! 
grandesque gratias agens Deo pro innumeris ac magnis bonis quibus illum per 
haec more solito ditabat Testantur haec ipsius epistolae quas discipulae mini- 
straeqne propriae, Olympiadi nomine, scripsit. Sciebat enim roultis^ raodis ex 
Dei dono tanta et talia se mala posse perpeti et bono animo sustinere, quae dedu- 
centes illum inferebant ut digni efficerentur obtinere sublimissimorum graduum ! 
honores promisses sibi a mittentibus se, si sic pessime illum tractarent ut in via 
morerelur. Hic etiam in angustia constilutus, prout valebat, secundum morem 
suum pristinum non cessabat edocere praesentes verbis exemplisque propriis ea 
quaeutenda sunt ad veram salutem vitamque animae et carnis obtinendam, 
exemple beati apostoli quondam angustati et agentis talia instructus. Sed et de ^ 
loco Gucusso, ad quem volens nolensque venerat, ad plus solitarium locum, 
Pitiuntam nomine, rursus crudelissime trahitur martyr fortissimus ut adamas 




BIBL. NAT. PARIS. - APPEin). AD COD. 1174B. 41 

lipis, Qt mnlum vim per innumera pessimaque pericula patiens, propriae carnis 
Titam celerritne terminaret. 

88. Qui beatus Johannes priusqnain pertingeret Comanam urbem, antequam 
ptrreniret ad locum sancti Bastlisci martyris el episcopi eorundem Comanoniin, 

S obmns ei apparaît in somno anle unum diem gloriosissirhi Unis ejus idem san- 
«ns martyr, dieens : Frater Johannes, confide, gaude et laetare, concerta- 
tor maçne. Crattina die egredieris de vita taediosa et temporali, el gra- 
dierit ad paradiium gratissimae aetemaeque vitae, et sociàbuntw san- 
cliuima oita tua mets et aanctorum martyrutn Ëutropii et Rufflni et Col- 
10 luthi ottibua, et tempore apto reducelur sanctum corpus tuum ad sedem 
tuam. Non enim adquieviC juatissimus judex Deut iniquissimo judicio 
àijustittimae eversionis sanctUsimi sacerdolii lui et duristimi exilii, 
ghriotitsimeperomnia Chrysostome. Vent ergo exultans ad perpetvam 
(piietem ; ibi gloriaberis, anima tancta, et epulaberit, caro beata. Omnia 

il botta Domini tibi kereditale donala sunt, pro eo guod fortiter decertatti 
adverrui malignos. Arbitrer etiam ChriElum ipsum per ce de caelis talia sancto 
patri nostro Cbr>-GOstoino Johanni diiisse : Eomo Dei et fldelis famule, vir 
detideriorvm tpiritua mei, vir patent in verbo et opère pio, dfjudicavi 
jutlittimum esse glorificare te plurimum post mortem iuam, et sic 

M faciam. Labortuti enim multum pro nomine meo sancto, persecutionem 
passus es nimiam ab it^ustis et crudeiihus ob meam piam justitiam, 
exiUattu es a persequentibiu, sed propter meae deitatis dileciionem, 
foetus et dulcit hominibus doctor et enutrilor nutrimento talitbrium ac 
viialium praeceptorum meorum, favut disUllans eis picrissimum met 

B Spîrittu sancti, liquida et incontumplibilit cera, fons indeficiens eccle- 
liarum mearum,, aurea mei labia oris, probatissimui ignis tribulationit, 
autant argentumque splendidissimum, lumen dngmatum, pretiosittima 
gemma, munditia animantm, ferreum tolerantiae ' vas, aerea delec- • cod. in- 
tant hominet voxper ictum verbi, custodia viduilatis, sinus par vulorum, tolerantiae. 

^mttrut limentium, arma temptationes patientium, satus aegrorwn, 
requiet laptorum, esurientium cibus, sitientium potus, indumentum 
nudorum, spirilalium et corporalium rerum distribulor divet. Tu es 
post meum evangelittam lertius praedicator Johannes meorum verbo- 
runt- Quartus tecundum te Johannes non surrexit inter natos mulientm. 

B Baptislae meo proprium rerticem inclinavi et loli ac lanla mea humi- 
liiaté illum exattavi : nam manibus me, Patrem meum auribut, Spiri- 
iKtn tanclutn propriis visibus, uno momento virtute unica tenuii m 
wium. Ecangelistae meo peclus meum constravi, et recvimit ibi ac 
tubiimia inde didicil. Tibi verba mea uberrime diffudi, et omnes divi- 

^iiliuintpiratotpr(^heticos,evangelicos,apostolicosqttedisseruiititibros 
't, quod tatit per omnia tibi proderit^ erudisti multos, Chrgsostome vir 
hhannes. Custodi cliam loci sui bealus Basiliscus apparent in somno, dixit : 



42 GATAL. GODD. HAGIOGR. LÀT. 

Pr€iepara locwn magno martyri Johanni in quo quiescai nobisctmi] 
veniei enim, 

39. Exsargens aalem^ancttssimus Johannes somno, certissimus ac laetissimas 
de divinis promissis, rogavit ductores suos non moveri de loco ipso. Gui unas ex 
ipsis assentire volait, alios noluit. Euntibus autem ipsis et cum omni crudelitate 
hune trahentibas more Deum exorantem. enipit repente pluvia et grande multa 
de caelo super terratn. At illi, non valentes pergere nec divertere quoquam neque 
in Tia subsistere, necessitate subacti reversi sunt ad locum praefatorum sancto- 
mm martyrum. Ubi despoliavit se sanctus omnibus vesti mentis suis, qui se a 
propria juventute nudaverat terrenis rébus universis ; et qui erat mundissimus 
omnium rerum visibilium, vestitus vestibus calceamentisque ealceatus mundis, 
signans se atque orans Deum, cui sacriflciura erat ipse, juxta psalmistam, totus 
communicavit se sacrifîcio sacri corporis ac sanguinis Dei ac Domini nostri Jesu 
Christi, solitumque sibi verbum dignissime memoria babens, dixit : Gloria in 
omnibus Deo. Responso autem Amen^ dolens capite collocayit se, spiritum 
commendans in manus coronaturi Dei, sanctissimam animam suam reddidit 
eidem creatori, rectori. tutori ac possessori omnium ; quae, ferentibus illam 
divinis nuntiis, laetissima festinans penetravit caelos, ex tune optime victura, 
epulatura regnaturaque perpetuo cum Christo. Sed et caro cum qua contra hosia 
decertavit ac devicit cjus divino juvamine, post, Deo jubente ac praestante, viri- 
ficabitur, in die scilicet quo statutum est ab eo cunctos, reviviscentes tune in 
carne sua priori, justes, pios, injustos, pessimos, in examine judicari unum 
quemque secundum meritum suum ; et convivens ex tune sanctus Jobannes carn 
suae, congaudebit et congregabitur ei, et universi sancti propriis carnibus sin< 

fine. 

40. Quem sanctissimum Jobannem beatissimus Innocentius, papa Romanus 
audiens tanta ac talia mala pertulisse ab inimicis suis, valde contristatus est, e 
quantum licuit ei canonicis ictibus incuriosum imperatorem cum pessima impe 
ratrice et cunctos superstites adversarios ejusdem beati Johannis durissime ferii 
excommunicatione acerrima, quin etiam apostolica aucteritate beati Pétri pe 
propriam jubens epislolam segregari eos acunctis caeiestibus sacramentis;quos 
dam tamen de ipsis, ex hoc satisfacientes, post reconciliavit. Et ut describerelu 
ac recitarelur in oralionibus nomen ipsius cum nominibus episcoponim sedi 
suae mandavit, atque ad eandem sedem reverendum corpus cum timoré magn 
et honore multo revocari praecepil.Sed et ultio divina percussit universos hostc 
iliius ut expedire novit divinitus singulis illis. E quibus duobus tantum quae s 
in conspectu hominum a Deo iilata vindicta me referre sufficiat. 

41. Syrus, Chalcedonensis episcopus, consueverat incuriose vocitare sine gen 
culis virum Dei Chrysostomum Johannem. Quem sanctissimus Marutha, Mesop< 
tamiae Syriae ponlifex, cum summa humilitate et caritatis dulcedinc hortabati 
ac monebat ne injuriam gereret sanctissimo viro; at ipse nihil per haec proticî» 
bat in bonum, scd dcterior fiebat. Qui occasione calcatus est a praedicto sancti 




BIBL. NAT. PARIS. — APPBND. AD COD. 11749. 43 

simo Manitba in secretario super deitrom pedem Euum ; et corripuit eum aegri- 
todo qoae [KingreDa dicitur, depascens corpus. Quo raagis ac magis deleriorante, 
angusUtas jnssit abscidi pedem ipsum a corpore suo, sed nihil profuit illi : nam 
îdemlangnor invasiletiam sinistrum pedem ejus; quem rursu s nécessita te cogente 
j Tedl tfuncari a se. Et qui conluoieliose absque genibas vocabat beatisEimum 
Tinun, pro iUo ullione Dei miserrimus absque gressibus corporis est redditus ; 
sed [et] ex ipsa inBrmitale obiit. 

43. Locellum qnoque, in quo cadaver imperalricis inimicae viri Dei Chrygo- 
stomi iohannis Icnralum est, non cessavil commoveri, donec post annos triginla et 
iO très cDin immensis magnisque precibus et tiymnis ac tuminatibus reducerenl 
sanflam corpus beali viri Juhannts a loco in quo quiescebat ad urbem Consian- 
tinopolim. Qui beatissimus Johannes idus novembris, qui est dies terlius decimus 
tjQsdem mensis, obi il, corn pie lis in exilio annis tribus et mensibus duobuE.CuJus 
ab egressione sua de utero matris suae totiuR temporalis viiae cursus in hoc 
13 saecnlo fuit qoinquaginla annontm el octo mensium. Hujus sacratissima ossa 
ociato deeimo kalendas decembris, qui est dies quartus decimus mensis novem- 
bris, soeiata sunt sanclis praedictorum martyrum ossibus, ut ei promiserat san- 
ftus Bisiliscus et eustodi sancti lori sui jusserat. Hic sanctissimus Jobannes aesli- 
matur a quibusdam in paucis annîs tracialu, dîctis, factisque complesse universa 
a placentia Oeo, et propterea putant esse compiciam in illo prophelicam illam Salo- 
monis senientiam lia diceniis : Consummatus in brevi, explevit lempora 
tonga ; placita enim erai Deo aniTfia illiws, propter hoc properavit eâu- 
cere illum de Tnedio iniquilatum. Hic sensus propheticus etiam in sanctis 
nonnultis, qui paucissimis annis vixenint, débet intellepi ftiisse completus. . 
a 43. Argeniarius quidam erat, religiosissimus vir, qui sancto Cbrysostomo 
JolUDDi vivent! adhuc in carne fiieral amicus, magnam apud eum familiarilatls 
Gdaeiamet ranltam certiludinem ex praeclarissima vita iUius babens. Ipsias 
irgentarii cogitationes variae succendebantur et mens in diversa rapiebalur, 
quia sapere non valebat cur oplimus vir Johannes lot sit mala perpessus in prae- 
M senrivitaet quae acciderunl ei post disoessum suum ex hac; et deprecabatur 
assidne Deum ex lolo corde, insinua ri sibi ista de sancto pâtre Johanne. Qui nocle 
quadam, dum vigilaret, subilo factus est in stupore mentis,'et vidit se esse in 
palatio regali et siare prope cubiculum impériale, acdici quod sa nctu s Johannes, 
qaem qoaerebai, in inieriori cubicnio assisteret imperatori. Quem dum ardenter 
a «ispectarel videre egredienlem de regali cuhiculo ac loqui eum eo, vidit quen- 
dam eieuntem inde, splendidum ac terribilem, interrogantem se quid vellet vel 
»l sustineret palriarcham Johannem. Et ille 
îe, o homo, et die : eutn qui depaeni- 
ululum alius, terribîMor et indumento luci- 
li auguslalis egrediebalur ; qui tnspiciens 
lus est, dicens : Pro qua re sias anle 
ait chrysoslomi Johannis super paenîten- 



44 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

tiam digne locuti se praestolari adventum, eo quod opus haberet aliquid dicere 
illi. llle, gloriosissimus apparens et primi gradus, cum juramento : Nec nos^ 
inquit, imperatoris ministri, Chrysostomo super paenitentia digne locuto 
loquimur, qtumiam prope imperatorem stat 

44. Narratur sermone probatissimorum et magnorum in sancta actione senio- 
rum quoniam quidam solitarii precati sant Deum gloriam et honorem istius sancti 
viri ostendi sibi. Et muiti quidem multa certa fiducia et magna admiratione digna, 
Dei bonitale illis concedente, de sancti patris claritate et celsitudine videnint 
signa et audierunt verba. Ne tamen multa dicamus, unum ad laudem tanti talis- 
que patris dicere sufflcere scire cupientibus aestimo. Rettulerunt mihi quidam 
quoniam Marcus sanctissimus, quem Macbarius, magnus cultor Dei, testa tus est 
se vidisse ab angelo sancto sacram communionem Domini accipientem, recitavit 

. quod, in extasi raptus, vidit in quodam lucidissimo et gloriosissimo loco innu- 
merabilium sanctorum patrum synodum : Et multos, ait, illorum ex pictis 
imaginibtis cognoscebamus» Sanctum quidem Epiphanium videbam 
prope me stantem, pavensque stupebam in eis. Et vidi quempiam pul- 
cherrimum ac terribilem virum venientem ad me et dicentem mihi 
aspera voce : € Quem quaeris f > Ego autem ad eum dixi : < Bominum 
meum Johannem Chrysostomum, > lUe dixit : c Qui s est Chrysostomus f ■ 
Et cum afigustarer respondere illiy sanctus Epipkanius intuitus est me, 
dicens : « Eum Johannem qui super paeniteniiam locutus est optime, 
quaeris, domine. » llle vero admirons ait : t Illum nemo came indutus 
pptest videre, quia cum cherubim praesto est divinae claritati, Domina- 
torem veraciter imitatu^, digne paenitentibus et peccatoribus remissio- 
nem peccatorum setnpery etiam in extrema respiratione, unicuique a 
Léo dari vere promisit, de divina pietate recte confidens, » Haec sanciuî 
' Marcus reltulit ; alii autem in sorte beatissimi praecursoris Domini et Baplista< 

I Johannis hune apparuisse ; alii, in sanctissimi Johannis evangelistae societate 

,' Testis est ad hoc Proclus : quiddam enim ex hoc ipse conteraplatus est, quiddait 

^ ab aliis palribus audivit et scripsit. Requicscit vero sanctum corpus l>eatissim 

^ patris nostri Ghr^'sostomi Johannis Constantinopolim in ecclesia sanctorum apos< 

tolorum reliquiis praecipue consecrata, quae et eodem nomine ipsius offici 
vocatur. 

45. Haec pauca de immensis ac magnis virtutibus tuis, vir sanctissime Johan 
nés, ad aciiiflcationem proximorum et laudem tuam legenda ego, omnium chri 
stianonim ultimus meritis, îngenio, roemoria et intellectu existens, quamvi 
rusticano modo, tamen cum muUo labore, ut nosti, pio amore tuo devictus 
edidi.Tu benignissime dîgnare pro multis ista suscipere et quasi disertissimo sin 
sermone composita imputare« doctissime, et fac perpetuo prodesse mihi indign( 
cunctisque horuin lectoribus et auditoribus. Pia etiam cum dileclione me acuen 
tes ae t^etentes a me ul hune libellum gloriosissimae actionis et passionis tua 
de graoco sumens latino sermone componerem, et qui sumptus proprios ex fid 




BIBL. NAT. PARIS. — COD. 11750. 45 

el amoread hoc opus eRlcienduni expendit pauperrimo et angustis^'mo persis- 
tante tempore, coUaborantesque mihi in tioc opère, alienenlurpcr te a eunctis 
ooiiis et in boc saeculo a Deo atque in fuLuro maximis perennibusque merean- 
tur ditari praeralis, surame sacerdo.^ et ijoctissîme vir Johannes, sociique lui, 

S oinctos nos de caelestibus re^is, in quibus liabitatis (Seguitur prolixa 

kryostomum.) 



signatus num. 11750. 

tius 498. 

), lineis pIcniB, exaralus saec. XI. 

li paenitentiae satisfactio, qui 
rit et veniam beatae perpetuae 
erventu adipisci promeruit (fol. 

[ariae] {fol. ^V-m\ 

or. mart., capp.ft-ll. 

1 egregii principis apostolopum, 
;i] kalendas julii (fol. 59'-661." 

nim. l-Si sed praemissus est prologns Licet 
each., tara, l, p. lis, not. l] et in fine addila 

li apostoli (fol. ÔGMl').' 

bi apostoli fratris Johannis evan- 

;holoinaei apostoli (fol. TS'-TG').* 
itthaei apostoli et evangelistae 

3 apostolorum Simonis et Judae 

mae apostoli, quae recolitur xii 
[fol. 9^-99"). 

lae, p. 133-eO. 



4^ CATAL. CDDD. HAGIOGR. LAT. 

W^ Passio sancti Aodreae apostoli, quae recolitur 
II kalendas decembris fol. 99^-1031* 

Brevios referontiir qoae ad Maxim îllam, ad obitmn Aegeae et ad Stratoclem 
pertioenl (c(r, Lipsiiis, tom. eîL, p. 140j. 

11^ Assumptio sancti Johannis apostoli et evange- 
listae, quae recolitur yi kalendas januarii (fol. 
i03Mi(K|.* 

12^ Assumptio sancti Philippi apostoli, quae colitur 
die primo mensis maii (fol. 110^-111').* 

Leetionibus Tariantibos ut in cod. Brnx. 380 (Cat. Bnix., tom. 1, p. â02, ô»). 

13^ Passio sancti Jacobi [Minoris] apostoli (fol. 111^- 

Leetionibus variantibus ut in eodem eod. (ibid., p. 203, 4*). 

14^ Passio sancti Marci evangelistae, quae recolitur 
vu kalendas maii (fol. 113^14"^.* 

Omm. num. 1 et passim nonnuUae sententiae. 

IS*^ Vita sancti ac beatissimi Leutfredi abbatis (fol. 
414^-123^). 

Ed. Act SS., ad d. 21 Jun., tom. IV, p. 105-ii, num. 1-29. Subjuncta sunt éd. 
ibid. p. 12 (num. 1 stilo pauluium immutato) et his add. : Quod mirifice ei 
in rnagna veneratione peregit cum innumerahili muUitudine populi e\ 
canticis angelicis undecimo kalendas juliL In isto etenim vasculo cou 
ditum est veneràbile corpus eyregii atqice eximii confessoris Christ 
lASUtfredi abbatis qfusdem monasterii et in ecclesia praecipiui juxtc 
honorem condignum collocatum. 

16° Miracula quae ad ejus sepulcrum gesta sunt (fol 
124^1250. 

Ed. ibid., p. 112, num. 50-34. 

17"* Vita Nicholai sanctissimi pontificis, cujus festi- 
vitas celebratur viii idus decembris (fol. ISo"^ 

138^).* 

Posl cap. xm, ceteris omlssis, continuo subjecta sunt quae ieguntur apud Car 
minium, p. 120» cap. xiv, in notis. 

18*^ Vita sancti Audoeni archiepiscopi, quae recoli 
tur viHi kalendas septembris (fol. 138^47^1. 

Aucloro Fridcgodo, éd. Ac^ œ., ad d. 24 Aug., tom. IV, p. 810-19. 0mm. pro! 
ol numin. 41-40. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 11751. 47 

19^ Vita sancti Augustin! episcopi et confessons, quae 

recolitur v kalendas septembris (fol. 148'-156'').* 

20^ Vita sancti Hieronymi presbyteri et confessons, 

quae recolitur ii kalendas octobris (fol. 157^-164''). 

Ed. P. L., tom. XXII, p. 201-14. 

21° Yita vel actus Ambrosii sancti antistitis ecclesiae 
Mediolanensis, scripta a sancto Paulino episcopo 
(fol. 164M75^).* 

22° Vita Medardi beatissimi pontificis, quae recoli- 
tur I idus junii (foL 176'--185^. 

Ed. apad Joannem a Bosco, Bibl. Floriac, part, u, p. 113-35. 

23° Vita sancti ac beatissimi MaUrilii Andegavensis 
civitatis episcopi, cujus festivitas colitur idus 
septembris (fol. 185^-196^).* 

Deest index capitnlonim et notula huic indici subjuncta. 

24° Vita sancti ac beatissimi Turiavi episcopi et con- 
fessons, cujus dies festivitatis colitur ni° idus julii 
(foL 196^-204^). 

Ed. Act. SS,^ ad d. 13 Jul., tom. III, p. 610-2S. Sequitur (fol. 205^) JETymnt^ 
de sancto Turiavo, qui inc. Vocibits Christo pariter melodis,.. 

25° Transitus sanctissimi pontificis Nicholai (fol. 253''- 
260^.* 

ScUieet Vitae capp. xvnin«, xiv-xvn, xYm-xx ; deinde miracula éd. Anal. BolL, 
lom. 11, p. 131-56, tandem Vitae capp. xxi et xxu. 



DXXXIX. Codex signatus num. 11751. 

Olim San-Germ., prius 468, recentius 493. 

Foliorum 160, med. (0",36X 0,255), columnis binis, ezaratus med. saec. XI (1). 

i° Passio sanctissimi Dionysii, qui Areopagita....(fol. 

l'-39^).* 

Attctore Hiiduino. 



(i) Cit. L. Delisle, Cab. des mss., tom. U, p. 41. 




48 CATAL. GODD. HAOIOGR. LAT. 

2^ Epîstola Hilduîni abbatis ad Ludovicum impera- 
torem (fol. 39^8^) ; Epistola Hilduini abbatis in- 
digni ad cunctos sanctae catholicae matris Eccle- 
siaefilios...(fol. 48^-50^j. 

Ed. P. L., tom. CVI, p. 13-22 et p. 22-24. 

3P Lectiones de sanctis Antonino atque Sanctino {fol 
80^-52^). 

Ed. Act. SS., ad d. 11 Oct., tom. V, p. 586-88, num. 9-13. 

4^ Révelatio quae ostensa estsanctopapae Stéphane. . . 
de consecrationealtaris sanctorum Pétri et Pauli. . 
(fol. 52^-54^. 

Ed. ap. Sarium, ad d. 9 Oct. (p. 136). 

5° Inventio sanctorum martyrum Dionysii, Riistici 
et Eleutherii (fol. 54^-59^. 

Ex Gestis Dagoberli, capp. 1-11, 17, 42 (compendio), 44 (Rec. des Hist. de Fr.^ 
tom.II, p.SSSOsqq.). 

6^ Révelatio ecclesiae sancti Michaelis archangeli in 
monte qui dicitur Tumba... (fol. 72^-80^). 

Ed. Act. SS,, ad d. 29 Sept., tom. VUI, p. 76-77, num. 1-7. 

7^ [Sulpicii Severi scripta de S. Martino] (fol. 82^ 
139^).* 

8° [Excerpta ex Gregorio Turonensi de obitu S. Mar- 
tini] (fol. 140^-143^).* 

9° Vita sancti ac beatissimi Briccii episcopi et con- 
fessons (fol. 144^-145^).* 



DXL. Codex signatus num. 11752. 

Olim San-Germ., prius 464, recentius 494. 

Poliorum 269, maj. (0°> ,371x0,285), columnis binis, exaratus saec. XII. 

1^ Passio sanctae Luciae virginis et martyris (fol 

18M9^.* 
2*^ Vita sancti Silvestri papae (fol. 64^-79^).* 

lu tkU0 post edictum de vera fide recipienda subjuncta sunt brevis notitia c] 
Hilvi'hiiii do^umpta ex Libro Pontificali et éd. Cat. Bmœ., tom. I, p. 119, 65o. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 11753. 49 

3" Vita sancti Mauri abbatis (fol. 453'-164').* 

Praemissa est (fol. 15^) epistola Odonis de inventione Vltae, éd. Acl. SS,, ad d. 

15 Jan., tom. I, p. 1051-52. 

« 

4** Passio sanctae Agnetis virginis et martyris, quae 

celebratur xii kalendas februarii (fol. 172''-175^.* 
5^ Passio sancti Vincentii archidiaconi et martyris, 

quae celebratur xi kalendas februarii (fol. 177^- 

181').* 
6^ Passio sanctae Agathae virginis et martyris, quae 

colitur nonis februarii (fol. 191'-193').* 
7^ mi nonas februarii, natale sanctae Scholasticae 

virginis (fol. 193M94').* 

Ine. Saror heati Bénédictin Scholastica nomine.., 

8^ Vita beati Gregorii papae (fol. 199''-205^.* 

Auetore anonymo. 

9^ Vita sancti Droctovei abbatis , discipuli sancti 
Germani episcopi (fol. 249''-251^. 

Ed. ex boc cod. Aci. SS.^ ad d. 10 Mart., tom. H, p. 37-40. Sed cum ultimum 
folium fere totum deletum esset, saeculo XIV iterum descripta est Vita fol. 252'- 
S56% pneùxo \i{\ï\o Incipit praefaiio in eœcerptione vitae sancti Drocto- 
vei abbatis discipuli sancti Germani episcopi. 

Praeterea continet codex breviores notitias de SS. Andréa (fol. G^-S^), Nicolao 
(iiv-140, Maximino abbale (20r-2lr), Joanne ev. (53^-55''), Inventione crucis (79^), 
Laciano Bellovacensi {W'9V), Sulpicio Bituricensi (166''-167v), Sebastiano (169^- 
170^, 171^-172'), Bathilder^. (186^-187»), Benedicto (206^-207^). 



DXLI. Codex signatus num. 11753. 

OUm San-Genn., recentias 74. 

Folioram341, maj. (0°> ,405X0,358), columnis binis, exaratus extr. saec. XII. 

1^ Passio sanctorum martyr um Johannis et Pauli (fol. 

5^-8^).* 
2^ Passio sanctorum Pétri et Pauli (fol. 8^-15^).* 

Epistola Pseudo-Marcelli. 

CATAL. PARIS. T. 01. 4 



50 CATAL. CODD. HAQIOOR. LAT. 

3^ Passio sancti Pauli (fol. l.V-19^.* 

Auctore Pseudo-Lino. •— Sequitur (fol. iQ^-Sl') Passio sanctorum Pétri et Pauli, 
cd. Bibl. Casin.y tom. III, Florilegii p. 239 (col. 1 med. Etant tune temporiz 
Jlomae,,..) — 241, nisi quod in flne pro ultimis sententiis (Deni^ue beattis Pe- 
tru8,„ in via Ostiensi sepultum est) nonnulla leguntur in codice de nece 
Neronis. 

4^ Vita sancti Martialis episcopi et confessoris (fol. 
21^-35^).* 

Omm. num. 23 et maxima pars num. 22, scilicet Inde a verbis Quaepost- 
quam omnia gesta sunt^ vocavit ad se. 

5^ Passio sanctorum Processi et Martiniani (fol. 3^^- 

37^.* 
6° Passio sanctarum virginum Secundae et Rufinae 

(fol, 37'.390. 

Ed. Act. «SS., ad d. 10 Jul., tom. III, p. 30-31. 

7^ Passio beatae Felicitatis cum septem filiîs suis, 
quorum festivitas celebratur vi idus julii (fol. SO""- 

8® Passio sanctorum martyrum Quirici et Julittae 
matris ejus, xvi kalendas julii (fol. 40^-44').* 

9^ Passio sanctae ac beatissimae yirginis Hargaritae 
et martyris Christi (fol. 44^-47').* 

Stilo valde diverso. 

Inc. Cum per universum mundum sancti Spirittis alumnos Christi 
evangelium passhn sticcedefifibus miraculis propalarettir^ acplurimis 
palmitibus ex una radice subeuntibus vinea fidelium inolesceret^ totius 
bonitatis aemulus diabolus suorttm detrinienta.,. 

W Vita sancti Alexii confessoris Christi (fol. 47'- 

50^.* 
Il"" Relatio Pastoris de transitu beatae Praxedis 

Yirginis (fol. oO'^-SO^).^ 
12^ X kalendas augusti, natale sancti Apollinaris 

martyris (fol. 30^-560* 

ut plurimum omm. quae in éd. uncinis sunt inclusa. 

13^ Passio sancti Jacobi [Majoris) apostoli (fol. 56"^- 

590." 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 11753. 51 

W Passio sancti Christophori (fol. 59^-61^).* 
15^ Passio sancti Victorini martyris (fol. 61^-64^^. 

Ed. Act. SS.^ ad d. 8 Jan., tom. 1, p. 500-i. 

16« Vita sancti Victorini (fol. 64^-650. 

Ex Actis sanetorum Nerei et Achillei, num. 18-20. 

17^ Passio sanetorum martyrum Nazarii et Celsi, v 
kalendas augusti (fol. 65''-68'). 

Ed. Cat. Bruœ,, tom. I, p. SSO-54. Add., paucis immutatis vel omissis, éd. Act. 
SS., ad d. 38 Jal., tom. VI, p. 505, num. 9-il, de inventione S. Nazarii. 

18^ Passio sanetorum Simplicii,Faustini et Beatricis, 

et Felicis, Florae et Lucillae, et Seraphiae, un 

kalendas augusti (fol. 68^-68^.* 
19^ Actus et passio beati Felicis martyris atque pon- 

tificis urbis Romae, via Portuense, im kalendas 

augusti (fol. 68^-69^.* 
20° Eodem die, sanctarum Florae et Lucillae (fol. 

69M1'). 

Ed. Act SS,, ad d. 29 Jal., tom. VII, p. 33-24. 

21° Eodem die, sanctae Seraphiae martyris (fol. Tl""- 

73^. 

Ed. Act. SS., ad d. 39 Aug., tom. VI, p. 500-3, num. Mi. 

22° Kalendas augusti, sanetorum Macchabaeorum 
(fol. 73^-75-^). 

Libéra interpretatio textus sacri certamina istorum beatorum referentis. 

23° Eodem die, passio sancti Felicis martyris Christi 
[Gerundae] (fol. 75^-78^. 

CoQTenit cum cod. Brux. 98-100 {Cat. Bncx., tom. I, p. 54, Ol»). 

24° un nonas augusti, passio beati Stephani papae 
et martyris (fol. 78'--83^).* 

25° mi nonas augusti, translatio corporis beati Ste- 
phani protomartyris in montemSion (fol. 83^-85"^.* 

26° Passio sancti Xysti papae urbis Romae (fol. 85^- 
87^).* 

Ine. Tempore quo^ Gaîba mortuo^ Becitis a Babylonia Romam rediit et 
sancioê martyres Abdon et Sennen subregulos martyrio coronavit, eodem 
tempore Deciiucaesar... 



52 CATAL. CODD. HAGIOQR. LAT. 

27^ Passio sanctorum Donati et Hilarini martyrum 
(fol. 87^-94'). 

ut in cod. 5276 (supra, tom. ï, p. 460, 17<»). 

28^ Passio sanctorum septem Dormientium, qui 
Epheso dormierunt m idus augustas (fol. 94^-101^. 

Ed. Bibl. Casin,j tom. III, Florilegii p. 252-59. 

29^ Passio sancti Laurentii martyris, un idus augusti 

(fol. lOr-104^.* 
30^ Passio sanctorum Hippolyti et Cassiani, idus 

augusti (fol. 104^-106^.* 
31'' Passio sancti Eusebii martyris (fol 406''-107'). 

Ed. ap. Mombritium, tom. I, fol. 258'-''. 

32® Passio sancti Agapiti martyris (fol. il6'-li8').* 
33® Passio sancti Genesii martyris, yui kalendas 
septembris (fol. HS'-Hd'). 

Ed. ap. Mombritium, tom. I, fol. 355l'-^ 

34® Passio sancti Bartholomaei apostoli, vira kalen- 
das septembris (fol. 119M22^.* 

Praemissum est brevissimum compendium vitae ex Breviario Aposiolorum 

(Lipsius, Apostelgesch.^t tom. I, p. 147). Le8:untur ctiam prologus et épiions ut 

» 

in cod. 11748 (cf. supra, p. 4, 6*). 

35® Vita sancti Augustini episcopi (fol. 122^-128').* 

Omm. prologus et hic il lie DonnuUae sententîae. 

36® Passio sancti Johannis Baptistae (fol. 128^-129'). 

Brevis enarratio vitae et passionis beati praecursoris, qualiter nobis ex saeris 
Utteris innotescunt, adjectis compendiatim nonnuUis de inventione capitis ejus. 

37® Passio sanctae Savinae martyris [Romae] (fol. 

129^-129^.* 
38® Passio sancti Adriani martyris (fol. 129^-136^.* 
39® Passio sanctorum Proti et Hyacinthi et sanctae 

Eugeniae, m idus septembris (fol. 136^-142"^ * 

Multae occurrunt lectiones variantes, et in fine nonnulla snnt addita. 

AÙ^ XVIII kalendas octobris, passio sancti Comelii 

(fol. 142^-143^ .* 
41® Eodem die, passio sancti Cypriani (fol. 143''- 

1440.* 

Acta proconsularia. 



BIBL. NAT. PAEI8. — COD. 11758. 63 

42° Passio sanctae Justinae (fol. i44''-147'). 

Pare prior éd. Ad. SS., ad d, î6 Sept., lom. VU, p. 200-2; poslerior apud 
Hartene, Thés, nov. Anecd., tom. in, p. 1645^10. 

43" In exaltatione sanctae crucis (fol.l47'-149'').* 
44<* vn kalendas octobris, [passio sanctorum] Luciae 

et Geminiani martyrum [fol. 149''-153''}.* 
45^ XII kalendas octobris, passio sancti Januarii 

episcopi, Festi diaconi et Desiderii lectoris (fol. 

Ed. Acl. SS., ad d. 19 Sept., tom. VI, p. se&-70. 

46° Relatio de miraculis beatissimi Januarii episcopi 
(fol. ISeMÔO"). 

Ed. ibid., p. 88406, num. t-fiet num. Il, omissa tamen hujus ullima parte 
(Audieratguoque...), quaesic contracta est : auboeniendbus meritis beatig- 
timi Januarii marlyris sanum et incolumem recipere meruit fitium 
tuitm. Deînde add. historia translalionis, éd. ibid., p. sas-90. 

47*" Passio sancti Matthaei episcopi et evangelistae 

(fol. 160'-165n.* 
48° Passio sancti Hauritii cum sociis suis (fol. 165*- 

167^.* 
49° Vita et passio beatissimi Eustachii et filiorum 

ejus ; natale ipsorum mense septembris die vice- 

sima, hoc est xii kalendas octobris (fol. 167'-173').' 

Om. prolc^ns. 

SO** Passio et acta beatissimoriim martyrum Gosmae 
et Damiani (fol. 173'--176^. 

Bd. Ad. SS., ad d S7 Sept., lom. VII, p. Ui-il. 

51° Inventio basilicae sancti Michaelis Archangeli 
[in monte Gargano], m kalendas octobris (fol. iW- 

mv 

52° Passio sancti Maximi levitae et martyris Christi, 
xuii kalendas novembris (fol. 177''-178^. 

Ed. Ad, SS., ad d. 30 April., tora. III, p. 732-33. In codice paulo prollxins 
rerenutor intem^Uones judiels ac responsa marlyris. 

iris, sancti Lucae evangelistae 



54 GATAL. GODD. HAGIOGR. LAT. 

54° Passio sanctorum martyi^um Chrysanti et Dariae 

(fol. 181M87^.* 
55° Passio sanctorum apostolorum Simonis et Judae 

(fol. 187^-1920.* 
56° Vita sanctae Theclae virginis (fol. 192^-196^.* 
57° Passio sanctorum martyrum xii fratrum (fol. 

196M99^). 

Ed. Act SS., ad d. 1 Sept., tom. J, p. 138-41. 

58° Passio sanctorum martyrum Rufî et Carponii (fol. 
2O3^-2O50; 

Ed. ibid., ad d. 37 Aug., tom. VI, p. 18-10. 

59° ini kalendis septembris, vita vel obitus sanctae 
Sabinae virginis [Trecensis] (fol. 205'--207^.* 

60° Passio sancti Felicis episcopi [Nolani] et confes- 
sons (fol. 214^-2170. 

rt in c(h1. !S306 (supra, tom. U, p. 37, U3*). 

61° m kalendas septembris, passio sanctorum Felicis 
etAdaucti(fol. 217'^-218'),* 

SUlO sttbtndo i^mlo «mpUort. 

«t^ Vita Nmcti Aejïidii abbatis (fol. îlS'-îâlI. 

Muximam alHiùtatom habet cum Yita <HlUa AnaL BoiLy tom. VHl, p. 103- 

lm\ K^^^^<* ly^'M* fî;<\?iM>< Atht'^n'cHsi ciritate ejrortus, ctijus pater 
V\r\\tKU^HSy, m%\t%'r iv*t> /V/«.\i»i<i \\\\i\x(ur. Aihenietisium vero civitas 
y^i y;iu »v# *;{va»iAj /'>»tN*iA <;<♦!' jh*i>Y «v/'frt'iY, retemm legcU histortam 
^ im^^HtW. A\î'/« A,uv civ'tva ux^HU^r fuisse scribitur 9uper omnes 
i%*M%yùu^ K*tv':.::tSs i^rHtrn.v »*»yr •■* ^: ; A:L\SK'phoru9H necnon et artium 
yC*x*'i^''i 'f^*** f*'i\^^iruv 'Vnjf^v c\'ny:\'\'.:*4r^ Insulter etiam in Christ i 
^W<!^ i\*»/*i'u N^\<*»*f <;\*o' ,Cvv>fs.î x^:rtssî*Hiys et eioquentUsimos viros 

IV\v *V.uv ♦vwx^s *^^^•♦^^* r»vx^»': .<;». ,V Htsi s^fnus e.rpiicare. Qiuxi ipsc 

(^^ MU iilus soptombris. uùr^ouUmi sancti Michaelis 

\c^N♦^^ lu'î^ ' Vi*vv tMr^ti V- ' V .j"j - ;.N v: : \. ci. îlux. Bonnet, Anai. Boil., 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 11758. 55 

64** Pridie kalendas octobris, vita beati Hieronymi 
presbyteri (fol. 229^-233^). 

Ed. p. L., tom. XXII, p. 202-14, variantibus in cod. lectionibus quae notatae 
sant p. 205, ann. b et p. 213, ann. c ; in fine add. éd. ibid. p. 203-4, de Hiero- 
nymi eorrectione divinitus immissa. 

65* Vita sancti Remigii archiepiscopi (fol. 233^-239'). 

Nonnulla firagmenta desuropta ex Vita auctore Hincmaro. 

66° Passio sanctae Fidis virginis (fol, 239^-240').* 

Om. prologus, et Passio mutila desinit in verbis continito inde fons... (num. 7 
fin.). 

67® Pridie nonas octobris, passio sanctorum marty- 
rum Sergii et Bacchi (fol. 244^-2460.* 

68® Passio sanctorum martyrum Dionysii, Rustici et 
Eleutherii (fol. 246''-248^). 

Ed. Act. SS., ad d. 9 Oct., tom. IV, p. 792-94. 

69® Sermo in laude sanctorum martyrum (fol. 248^- 

251^). 

De que et tinde praecipua excerpta éd. ibid., p. 705 sqq., num. 33-40. 

70® Passio sanctae Anastasiae [virginis et martyris] 
(fol. 251^-253^. 

Illius scilicet cpiae colitur die 28 octobris et cujus Passio e graecis codicibus 
édita est Act, &S., tom. XII Oct., p. 520-28. Huic salis similis est Passio latina quae 
hie legitur, eadem scilicet referens et eodem or()ine, non tamen iisdem verbis. 

71® iiii idus octobris, passio sanctorum martyrum 
Hedesti, et Prisci presbyteri et sanctarum virgi- 
num (fol. 253^-255^). 

Ed. Act SS.^ in Auctario ad d. 12 Oct., p. 10-11. — Ex cod. supple num. 1 : 
quia in quendam locum occulte Deo sacrifida offerébat. Et haesitans 
Seâesttu coepit eum fréquenter inquirere curïose ; et num. 2 : ffaec 
autem Yicturia, Diœit et Hedestus : Voca mihi patrem tuuniy ut fruar 
àenderiit cordis mei, 

72® III idus octobris, passio sancti Calixti papae et 
martyris (fol. 255'-257^.* 

73® Vita vel obitus sancti Germani Capuani episcopi 
(fol. 257^-259^. 

Ed. Act SS., ad d. 30 Oct., tom. XIII, p. 363-66. 



I 



56 . GATÀL. CODD. HAaiOQR. LAT. 

74° Passio sanctorum martyrum Samonae, Guriae et 
Abibi (fol. 259^-263^). 

Hujus Passionis textus latinas conflatus est ex triplici documento graeco, sci 
licet: 

a) Prologus, quem hic subjungimus cum exordio Vitae (Vid. infra Append.], 
non est prologus Passionis, sed narrationiscujusdam miraculi patrati in Edessenê 
mulieribus Euphemia et Sophia per SS. Samonem, Guriam et Abibum (1). 

b) In Passione ipsa, quae stilo tantum diversa est ab ea quam vulgavit Surius, 
ad diem 15 Nov., ea omnia desunt quae in fine narrationis pertinent ad supplî- 
cium S. Abibi (2). 

c) Finis, quem etiam tradimus infra (in Append.)» desumptus est ex martyrio 
S. Abibi conscripto a quodam Theophilo (3). 

75« Vita sancti Mauri martyris (fol. 263^-264^. 

Ed. ex cod. Brux. 9289, Cat. Brux., tom. II, p. 297-99. 

76° Passio sancti Mercurii martyris (fol. 264'"-270'7. 

Ed. ap. Martene, Ampliss. Coll.y tom. VI, p. 743^ ; in cod. tamen araplior est. 
quia in éd. hic iliic quaedam resecta sunt quae longiora amanuensi codicis 
Gard. Casanatae visa fUerunt. 

77® Passio sanctae Catherinae virginis et martyris 
Christi (fol, 270^-276^). 

ut in cod. Brux. 9810-14 {Cat. Brux., tom. II, p. 373, 27«). In cod. Paris, trans- 
lator se indicat nomen habere Pétri. 

78° Passio sancti Pétri Alexandrini archiepiscopi (fol. 
276^-28r). 

Ed. P. G., tom. XVIII, p. 453-466. 

79^ Sermo unde supra [de Ario] (fol. 281^-284^. 

Hujus appendicis ad Vitam S. Pétri initium {Post haec qualiter doit artifeœ 
lupus...) editum est ibid., p. 466, sed brevi abrumpitur bis verbis cetera cLesi- 

(1) Illius scilicet quae incipil Nvv xaipoç siixaipoç (xerà roù irvevfjtûero^pou 
Àavfd ; cflr. Fabricii Bibl. graeca^ éd. flarles, tom. X, p. 234. 

(2) Ctr. P. G., tom. GXVI, p. 14M46, n. 13-16. 

(3) Gflr. Lambecius, Oomfnentar. de Bibl. Caet. Vindob.y lib. VIII, p. 388, qui 
textum graecum praebet, quem hic referre juvat. èyù 31 OeotpcXoç, ipvYiO'oifjLB- 

yo; T^^xoxnv xXYjpoyouiay roù éXXyivto'jjLOÛ rûv iuMV irarépcdy xai yovifd^y^ 

typx^x iitrà airouji^; xal iziarttùz xxzi ixoi^ioat iroyra rà irpa^^d'évra 

èiri roû xyiou juiaprupo; AjSijSou. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 11753. 57 

ierantur. Nanc antem haec éd. leguntur Bibl. Casin., tom. 111, Florilegii 
p. l8T-9i. 

80" Passio sancti Saturnini episcopi et martyris (fol. 

Ed. ap. Snrium ad d. 39 Nov. (p. BSO). 0mm. omnia qnae sancli episcopi mor- 
lem ^bsecuta sont, scili cet num. 4 med.— 6. 

81" Vita sancti Juliani Cenomanensis episcopi (fol. 
286'-289').* 

Omnt. média pars nuin. 14 (inde a verbis At vero vir Deo plenus..) et numm. 
IS-U. 

82» Passio beati Caesarii martyris (fol. 290''-292'}. 

Ed. ope bnjus cod. Act. SS.. ad d. 1 Nov., tom. I, p. 10&-1T. 

83° Vita sancti Leonardi confessons (fol. 296'-3001.' 

Vitom siii)settuunlur(rol. MV-SOS') miracula éd. a) ap. Arbellol, p. ï80-90 (5 1) ; 
A) ap. Snrium, ad d. 6 Nov., cap, 9 {Quidam autem vicecomes Lemovicen- 
«>..); CI supra, lom. Il, p 200-93 (num. vu) ;^ supra, ibid., p. 2S8-W(num. vi). 

84" Passio sanctorum quatuor Coronatorum, [Sym]- 

foriani, Claudii et Nicostrati (fol. 303'-307').* 
85" Passio sancti Theodori (fol. 30'-309').* 
86° Passio sancti Mennae martyris (fol. 309'-312'').* 
87° Vita sancti Martini confessons ffol. 312'"-316') ; 
De transitu beati Martini episcopi (fol. 316'-317'} ; 
Item de obitu sancti Martini (fol. 317''-318'1 ; Mira- 
cula sancti Martini (fol. 318^-318'); De mirabilibus 
sancti Martini (fol. 318''-319'). 

Scilicet a) Viiae auctore Sulpicio Severo num. 3-U(... operatK3,ubi jutatit 
ert) ;il cars posterior epistolae ad Bassalam (Martinun igitur obitum suum..) ; 
Cl Gregorii Tnronensis Bist. Franc., lib. I, cap, 43 ; d) ejusdem De miraculis 
wncti Martini, lib. i, cap. 4- 6. 

88° Vita sancti Briccii episcopi et confessons (fol. 

Sfto Paea\ix canMao r.^o^ilino (fol. 320'"-3291.* 

)1. 329^-330').» 

martyris atque pontificis 

ii episcopi Turonensis de 



58 GATAL. GODD. HAGIOOR. LAT. 

miraculis sancti Clementis martyris atque pontî- 
ficis urbis Romae (fol. 333^-335^.* 

Scilieet daplex miraculmn quod subjunctiim est Passion! S. démentis. 

93^ Passio beatonim Chrysogoni et Anastasiae et 
aliorum (fol. 335^-336^.* 

Mutila desinit in verbis scripnt ad sanctum Gri^ogonum in his verbU 
epistolam : Confessori Christi Grisogono Anastasia. 

94^ Actus et vita beatae Helenae, Constantini impera- 
tons matrîs, xv^ kalendasseptembris(fol. 336''-341'^. 

Inordinata rerum aliquot congeries quae aliquomodo ad beatae imperatrieis 
historiam spectant. Sumptum est narrandi exordium alrilla contentione quam 
cum Judaeis habuit S. SiWester (Vitae S. Siivestri lib. i fin. et iib. n init.). Sequi- 
tur inde brevis relatio inventionis sanetae crucis ; quae inventio, facta tamen 
prias mentione mortis S. Helenae, qaara Romae obivit xv* kalendas septembris, 
mox ftisius exponitur. 



Appendiz ad cod. 11753. 

Proloous et exordium passionis SS. Sâmonàb, Gurub et 

Abibi (Cfr. supra, p. 56, 74**). 

Incipit prologrus in passione sanctomm martynim Samonae, 

Guriae et Abibi. 

Garissimi, nunc tempus opportunitatis est cum spirituali vate David dicere : S 
Jitœta est Dominus his qui trihulato sunt corde et humiles spiritu salva- 
bit ; et itenim : Prope est Dominus omnibus invocantibtis eum in veritate; 
voluntatem timentium se faciet et orationes eorum exatidiet et salvos 
faciet eos. Maxime venerandum miraculum perfectum est in Edessa civitate 
ante brève tempus, quod exponimus vobis, fratres fidèles, ad nulrimentum san- 1 
ctae Ecclesiae. Presbylcr quidam fuit, mirabilis in actibus suis et suavisin moribus 
et omni bonitatis décore ornatus, de clero praediclae civitatis, insistons ora^rio 
sanctorum martyrum Christi Samonae, Guriae atque Abibi, sito ante muros ejus- 
dem civitatis, qui a Deo amantissimo et sanctissimo episcopo Eulogio praepositus 
erat eidcm celebcrrimo et sanctissimo tcmplo. Quam expositam didicit ex ore t 
fidelis mulieris narratione, reliquit posteris cognoscendam hominibus. Timuit 
enim et periculosum sibi fieri putavit, hanc mirabilem historiam si laceret et non 
expositionc vcniontibus generaUonibus insinuaret. Pilia enim ipsius mulieris pcr 
protcctioncm virlutum gloriosissimarum rcliquiarum pracfatorum martyrum Dei, 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 11755. 59 

Samonae Tidelicet, Gariae et Abibi, existens absque omni spe, salva facta est, et 
reversa ad propria, ea quae erant secam gesta praedieto pretiosissimo viro nar- 
oavit. Bxplieit proloi^iis. 
[Inc. Vim.] io diebus pretiosissimi Conae episcopi Edessae civitatis, fecit Diocle- 
3 tianus imperator persecutioaem adversus sanctorum Dei ecclesias quae erant in 
omnibus gentibus sub ejusdem potestate, ita ut sacerdotes sancti cogerentur ad 
monimina fogiendi, et canonicae, quae sunt ancillae Dei, turpitudinem patie- 
bantar.... 

Ejusdbm Vitae clausula (Cfr. ibid.). 

10 Et ego Theophilus scriptor, cum essem de ordine Romae senatus officiorum 
officiaiis, pro fide Dei devoto animo haec sanctorum martyrum gesta conscripsi 
in foro Romano coram multis testibus omni dispositione. Et vidons sufTerentiam 
sanctomm martymm qui pro Ghristo passi sunf, et ego abrenuntiavi parentum 
meomm errori, et processi ad Salvatorem, et sumpsi signum suum et lavacrum 

15 incomiptionis, gratias agens ei, qui me salvum fecit, Dominus Jésus Ghristus. 
Conscripsique omnia cum veritate in gloria ejusdem Domini nostri Jesu Ghristi, 
cui est una cum Pâtre et Spiritu Sancto honor, pptestas, fortitudo, in saecula sae- 
caloruro. Amen. 



DXLn. Godez signatus num. 11755. 

Oiim San-Germ., prius 811, recentius SOI. 

Foliorum 46, med. (0b,36xO,2î$), columnis binis, exaratus saec. XIII. 
Vitae sanctorum hoc volumine contentae in lectiones divisae sunt, quibus ali- 
qoando responsoria et antiphonae notis musicis signala vel orationes intermixta 

sunt. 

1^ Vita beati Blitharii Brecensis (fol. 1^-4^. 

Ed. Act SS., ad d. 11 Jun., tom. H, p. 473-74. 

2^ De sancto Aigulpho martyre (fol. 5''-8'). 

Scilicet in?entio reliquiarum S. Aigulphi, éd. Act, SSf., ad d. 3 Sept., tom. I, 
p. 7S3^. Sed in codice legitur (fol. Ô^'-SO sermo Seguini in éd. suppressus. 

3^ De sancto Barnaba apostolo (fol. 8''-10^). 

Ed. ap. Mombritium, tom. I, fol. 71' extr. (Joannes, qui et Marais.,,) -7î^. 

4^ Vita sancti Memorii (fol. 10'--12^). 

Excerpta ex Vita S. Lupi episcopi Trecassensis, éd. Act, SS., ad d. 29 Jul., 
^ni. VII, p. 72-82, scilicet liujus Vitae numm. 31 et 37-44. 



60 CATAL. OODD. HAGIOaR. LAT. 

5^ In natale sanctae Tanchae martyiis (fol. 12^-15^. 

Passio éd. Ad. 88,^ ad d. 10 Oet., tom. V, p. 122-23 ; sed folio codieis excise, 
desant quaedam a nom. i extr. ad nnin. 4 eitr. Sed et in eod. post veii>a et tn- 
tuper tant magna mirabilia sequitnr brevis sermo paraeneticos seriptoris 
in éd. suppressus, ae denique in fine Passionis legitar haec claosala : Decollata 
est igitur heata Tancha sexto tdtu octobris et reposita secus spinam in 
valle Lustri ; tibi non multo post visa fuerunt a multis per noctem Itani- 
naria, et exinde cœpit circuire locum pqpuli frequentia, ad latUtem,.. 

6^ In natale gloriosi confessons Christi Flaviti 
(fol. 15M6n. 

Vita inedita, ni fallimur, sed cnjus pars prior tantum in codice legitur, fol. 
16t>i8 maxima ex parte divulso et quae sequebantur prorsus deficientibus. Nar- 
ratur autem 8. Flavitus fuisse servus nobilis viri, nomine Montanii, hujusque 
uxorem, Flaviti forma captam, cum sanctum ad suam libidinem explendam allicere 
non potuisset, eum calumniis persecutam esse ; unde Flavitus a militari officio, 
quo antea flingebalur, custodiae armentonim deputatus fUit. Ubi omni génère 
virtutum se exercens, miraculis etiam claruit, etc. 

V [Passio sanctorum Felicis et Adaucti] (fol. 17*). 

Scilicet pars Passionis S. Felicis episcopi Tubzacensis (Act SS., tom. X Oct., 
p. 610, col. 2 , lin. 5-27), cui non absolutae insulse adjecta sunt quae de 
S. Adaucto leguntur in Passione SS. Felicis et Adaucti. 

8^ [Vita sancti Aegidii] (fol. 17^-18^).* 

Scilicet hujus Vitae numm. 1-6, sine prologo. 

9^ [Vita sancti Aigulphi abbatis] (fol. 48^-19'). 

Vllae scilicet, auctore Adrevaldo, éd. Act.SS., ad d. 3 Sept., tom. I, p. 747 sqq., 
numm. M. 

10^ [ViUi sancti Leonardi abbatis] (fol. 20^-25^.* 
11^ [Ejusdem miracula post mortem] (fol. 25^-27'). 

Kd„ sed sliio immulalo, ap. Surium, ad d. 6 Nov. (p. 107), capp. 8-10. 

li^'IVita sîuioti Leodegarii episcopi] (fol. 28^6"^. 

Auclort> anonymo. eil. Ac^ SS., ad d, 1 Oct,, tom. I, p. 464-81. Deest prologus. 

IH^' [Pussio sanctae Fidis virginis Agennensis] (fol. 

m. 

i\\\\\\m\\\\\m Nîisionis OiUu\e et jam saepius in boc Catalogo ciuue. 



BIBL. NA.T. PARIS. — GOD. 11756. 61 

DXLm. Godez signatus num. 11756. 

Olim SaD-Germ., prius MB, recentius TS. 

Poliomm Kt, maj. (0> ,43x0,195), columnis binis, exaraïus saec. XIV. 

V Passio sancti Andreae apostoli, quae recolitur . 
secundo kalendas decembris (fol. l'-V).* 

3° Vtta sancti ac beatissimi Ëligii episcopi et confes- 
sons, édita ab Audoeno Rotomagensis urbis epi- 
scopo (fol. â'-*'). 

Scillcet hitjiis ViUe (éd. P. L., lom. LXXXVIl, p. i8l sqq.) lib. I capp. 1-5, et 
lib. B capp. 53-37 raed. 

3p Passio sanctorum martynim Chrysanti et Dariae 

(fol. 4'-80.* 

Om. prologns. 

4° Passio sancti Albani protomartyris Anglorum (fol. 

Inc. Interea Diocteiianua in Oriente, Maximus Herculius in Occident, 
wttari ecclesiat, afftigi interflcigue christianos.... 

5" Vita sanctissimi pontificis Nicolai , cujus festa 
celebratur... (fol. Q'-W]." 

Dl mpra in eod. 11790, 17* (p. 47). 

6*" Passio sanetae Eulaliae virginis (fol. 14''-15'). 

Bd. M cod. Bnii. S81, Cal. Bruœ., lom. I, p. 361-63. 

7** Passio sanctorum martyrum Gentiani, Fusciani et 
Victorici (fol. IS'-ITI. 

s inédiU de» tainti Fuscien, etc., p. 15^, 

iictae Luciae vii^nis (fol. 17M8'}.* 

sti Maximini abbatis [Miciacensis] (fol. 

Habillon, Act. SS. 0. S. B., saec. I, p. S81 sqq., numm. 
■xbagratiat crebro ingeminantem). 

ancti Thomae apostoli, quae recolitur 
kalendas januarii (fol. 19''-22'). 

Acta Thomae, p. 133-59; sed pro uliima paragrapho 
oli..., p. 159, lin. 8), substilutus est flnis tractatus De 
'. a verbis cogitabat igitur rex... (ibid-, p. 117, Un. 31), 

apostoli oratio (p. 138, iin. 33- p. 130, lin. 8). 



62 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

11® Passio sancti Gregorii [presbyteri Spoletani] (fol. 

Ed. ap. Sarium, ad d. 24 Decembris (p. 307). 

12® Passio sanctae Anastasiae virginis (fol. 23^-230 * 
13® Passio sanctae Eugeniae virginis et martyris (fol. 
25^^-31^.* 

n fine quaedam'add. de morte matris et fratrum beatae Eugeniae. 

14® Vita beati Johannis apostoli et evangelistae (fol. 

31^-34^).* 
15® Vita sancti Silvestri papae et confessons (fol 

34M5^).* 

ut in cod. Ii752, 2» (supra, p. 48). 

16® Passio sancti Thomae Cantuariensis archiepiscopi 
(fol. 45M6^. 

Ed. P. L., tom. CXC, p. 323-â8. 

17® Miracula ejusdem beati Thomae (fol. 46M9^). 

Auctore Bénédicte abb. Petriburgensi, éd. J. Craigie tiohertson^ Materials for 
the history of Thomas Becket, tom. H, p. 21-36, scilicet usque ad finem 
cap. VI. 

18® Passio beati Savini episcopi et martyris (fol. 49^^- 
50^). 

Ed. ap. Baluiium, Miscellan, (éd. Mansi), tom. I, p. 12-14. 

19® Passio sanctae Columbae, quae colitur ii kalen- 
das januarii (fol. 50^-51"^.* 

ut in cod. 11749, 5â« (supra, p. 15). 

20® Passio sanctae Martinae, quae colitur kalendas 

januarii (fol. 5r-56^).* 
21® Passio sancti Concordii martyris, quae colitur 

kalendas januarii (fol. 56''-56'').* 
22® Vita sanctae Euphrosynae virçinis, quae colitur 

kalendas januarii (fol. 56^-o8^).* 
23® Passio sancti Pétri martyris, qui dicitur Balsamus 

(fol. 58^-590. 

Ed. Acl. ^., ad d. 3 Jan., tom. I, p. 139. 

24® Vita beatissimae Genovefîae vii^inis (fol. 59^-63^). 

Ed. apud liohler, p. 49-7i, 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. UTM. 63 

2S° Vita sancti Simeonis [Stilitae] monachi (fol. 63''- 
65'}.' 

et in cod. 1 1749, W (supra, p. 13). 

26*" Pâssio sanctae Macrae virginis (fol. 65^-66'). 

Ed. Act. SS., ad d. 6 Jan., lûm. I, p. 339-2S. 

27° Passio sancti Luciani [episcopi Bellovacensis] 

sociorumque ejus{fol. 66'"-70').* 
28° Passio sancti Juliani et Basilissae (fol. 70'-78').* 

Ora. pars major prologi. Inc. Beati igitur Juliani... 

29° Passio sancti Pauli primi eremitae (fol. 78''-80').* 
30° Vita beati Hilarii episcopi (fol. 80'-84').* 

Aaclore Porlunato. Sequilur (post quaedam ascetica et epistolam Hilarii ad 
Abram) Titului' sepulcri sancti Hilarii episcopi. Per haec visibilia dona 
àbtcarua clarescunt. Si opère terrenum Hilarii hic tumulumnitet, Quan- 
tum itte credi fulgel in cktritaie Dei. 

31° Vita sancti Viventii presbyteri et confessoris, 
quae est idus januarii (fol. 84''-90'). 

Ed. Ad. SS., ad d. t3 Jan., tom. I, p. S04-I3. 

32° Vita sancti Felicis presbyteri [Romani] (fol. 90'- 
33° Vite beati Boniti .confessoris (fol. 91""-95'}. 

Ed. AcI. SS., ad d. IS Jan., tom. 1, p. 1070-76. 

34» Vite sancti Mauri abbatis (fol. 95'-102').* 

Praemissa est epislola Odonis de inventione Vitae. 

35° Passio sanctorum Satumini, Sisinnii, Cyriaci, 
Largi et Smaragdi, quae recolitur septimo die 
mensisaugusti (fol. lOSMOi"). 

El Passione S. Harcelli papae, éd. Act. SS., ad d. le Jan., tom. 11, p. S-Q. 

36° Vite sancti Fursei {fol. i04'-108'-).' 



64 GATAL. GODD. HAaiOGR. LAT. 

40^ Vita sancti Antonii (fol. 116^-127^.* 
41° Passio sancti Sébastian! martyris (fol. IST'-ISS^.* 
42° Passio sanctorum Marii, Marthae, Audifax et 
Abacuch (fol. 135^-137^.* 

Omm. numm. 12-14. 

43° Passio sanctae Agnetis virginis et martyris (fol. 

137-^-139^.* 
44° Passio sancti Fructuosi episcopi sociorumque 
ejus (fol. iSd'-UO'), 

Ed. Act, SS.y ad d. 21 Jan., tom. II, p. 840*41. Idc. Cum a Valeriano et 
Gallieno imperatoribtcs data essetjussioperuniversumorbem.... In fine 
notari possunt variantes iectiones signatae ibid., p. 341, z, bb. 

45° Passio sancti Timothei episcopi et martyris (fol. 
140^-140^).* 

Cm. num. 1. 

46° Passio sancti Vincentii levitae et martyris (fol. 
140^-1430.* 

Seqnuntur (fol. 143r-i45r) bomiliae de beatissimo martyre ; deinde notula éd. 
supra, tom. Il, p. 615, i» (sed deest ultima sententia, et post Cabilonensium add. 
Matisconefisium), et tandem, breviter contracta, tum ea quae refert Gregorius 
Turonensisdeobsidio civitatis Caesaraugustanae (Hist. Fr.^ 111. 29), tum memoria 
inventionis corporis sancti Vincentii. 

47° Passio sancti Babylae episcopi cum tribus infan- 

tibus (fol. 145^-1461.* 
48° Passio sancti Polycarpi episcopi et martyris (fol. 

146^-148^.* 

Auctore Rufino. 

49° Vita beati Johannis Chrj^sostomi (fol. i48'-158^. 

E^U supra ex cod. 11740 (p. 17-45). 

50'' Vita sancti Juliani episcopi et confessons (fol. 
i58^-16n.* 

51° Vita beatae ac gloriosissimae Baltechildis reginae 
(foL ler-lGi^).* 

5*^ Passio boati Ignatii Antiocheni episcopi, qui co- 

litur kaliMulas februarii ^fol. 164^-167^).* 
.W Passio siuioti Blasii epi$c\>pi (foL 167^-169'^). 

ri i« oiuU 5^iV> v^«l^ï^i*» t^*»«» n, p, i45, li>\ 



BIBL. NAT. PARIS. — CODD. 11756. 65 

54*^ Passio sanctae Agathae virginis et martyris, qiiae 
colitur nonas februarii (fol. 169''-170''). 

55^ Vita sancti Pauli episcopi [Virdunensis] et confes- 
sons, fratris sancti Germani Parisiensis episcopi, 
quae est vi^ idus februarii (fol. ilO^'AlS'). 

Ed. AcL SS., ad d. 8 Febr., tom.ll, p. 175-78. 

56° Vita sancti ac beatissimi Severini abbatis (fol. 

Ed. ap. Mabillon, Act. SS. 0. S. B., saec. 1, p. 568-70. 

57° Vita sancti Albini episcopi et confessons (fol. 
173^-175^.* 

Om. prologus. 

58° Vita sancti Gregorii papae (fol. n^'-nQ").* 

Aoctore anonymo. 

59° Passio sancti Longini martyris, qui latus Domini 
in cruce lancea perforavit (fol. 179^-180'^.* 

60° Vita sancti Vulfranni Senonensis archiepiscopi 
(fol. 180^-183^. 

Ed. ap. Mabillon, Act SS, 0. S. B,, saec. III, p. i, p. 357-65. 

61° Translatio sanctae Mariae Magdalenae (fol. 183''- 
184^). 

Gonvenit cum cod. Namurc. 53 (Anal. Boll.^ tom. I, p. 516, 69«). 

62° Gertamen venerabilis Mariae Egyptiacae, quali- 
ter in eremo expleverit tempora, de graeco trans- 
tulit in latinum Paulus venerabilis diaconus 
sanctae Neapolis ecclesiae (fol. 184''-189'').* 

63° Vita vel actus sancti ac beatissimi Ambrosii 
antistitis ecclesiae Mediolanensis, scripta a sancto 
Paulino episcopo (fol. 189^-194^).* 

64° Passio sancti Nicephori martyris, quae colitur 
XV kalendas maii (fol. 194^-195^). 

Stilo diversa a Passione éd. Act, SS., ad d. 9 Febr., tom. Il, p. 383-85 ; sed et 
sententiae ex evangelio desumpta non eodem loco in cod. ac in e<l. prolatae sunt. 

65° Inventio sanctorum martyrum Dionysii, Rustici 
et Eleutherii (fol. 195^-197^ 

Es Geslis Dagoberti (Ree. des Hist, de France, tom. Il, p. 580 sciq.), numm. 

CATAL. PâHIS. t. IU. 5 



66 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

i-4, numm. 6-1 i, pars num. il, prior pars num. 42, et num. 44. Praeftxusest pn 
logus ad Miracula éd. ap. Mabillon, Act. SS. 0. S. B., saec. III, part, n, p. 54; 

66^ Passio sancti Georgii (fol. 197^-199^. 

ut in cod. 5332 (supra, tom. II, p. 206, ?<>). 

67^ Vita sancti Reguli episcopi [Silvanectensis] e 
confessons, quae colitur ix® kalendas maii (fol 
199^-205^). ^ 

Ed. Act SS., ad d. 30 MarU, tom. III, p. 820-27. 

68^ Passio sancti Marci evangelistae (fol. 205^-205^. 

Non pauca in cod. praetermissa sunt. 

Inc. Cum venerabilis Marcus evangelista ingressus esset terrati 
Aegyptiy ibi infirmas sanabat.. 

69^ Passio sancti Vitalis [patris SS. Gervasii et Pro 
tasii] (fol. 205^-206^. 

Ed. Act SS., ad d. 19 Jun., tom. III, p. 621-22, num. 19-21 med. (... migrare 
ad Christum), 

70° Assumptio sancti Philippi apostoli, quae colitui 
die primo mensis maii (fol. 2()6'"-206'').* 

Initium et clausula ut in cod. Brux. 380 {Cat. Brux.^ tom. I, p. 202, 3*). 

71° Passio sancti Jacobi [Minoris] apostoli (fol. 206^- 
207^.* 

Variantibus lectionibus ut in eodem cod. (ibid., p. 203, 4*). 

72° Quomodo crucem Domini Eraclius Hierosoly- 

mam reportavit (fol. 207^-208'}.* 
73° Passio sancti Victoris martyris, quod est octave 

idus maii (fol. 208^^-2090. 

Ed. Act SSL, ad d. 8 Maii, tom. Il, p. 288-90 

74° Vita sancti Gregorii Nazianzeni (fol. 209^-2170. 

Versio Anastasii de qua supra tom. II, p. 216. 

75° Translatio sancti Nicholai episcopi (fol. 217^-222^, 

Add. éd. ex cod. Brux. 1960^2, Cat Brux., tom. I, p. 324-26 (Ibat quotiA 
volitans fama. . . ) I 

76° Passio sancti Gordiani martyris (fol. 222'-223')^ 
77° Vita sancti Maioli abbatis, quae colitur v° idij 
maii (fol. 223^-226^. 

Auctore Odilone, éd. Act. SS., âd d. 11 Maii, tom. II, p. 684-90. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. U756. 67 

78^ Passio [sanctorum] martyrum Nerei et Achillei 

fratrum (fol. 226^-229^.* 
79^ Passio beati Pancratii martyris (fol. 229^-229^).* 
80*^ Passio sancti Mucii presbyteri, qui passus est 

in Amphipoli* civitate sub La[o]dicio et Maximo • cod. 

(fol. 229^-2310. ^"^^''"* 

Ed. Act. SS.y ad d. 11 Maii, tom. If, p. 6i2-24. 

81^ Passio sanctorum Pétri et Andreae, . Pauli et 
Dionysiae (fol. 231^-23^). 

Paulo fusior Passione éd. ibid., ad d. 15 Maii, tom. III, p. 452-.'S3. 

82^ Passio sanctae Basil[i]ae virginis et martyris (fol. 
231^-233^). 

Historia valde fabulosa et insulsa, inedita, ni fallimur, neque hic edenda. 

Inc. Fuit quidam reœ in Bachaia civitate^ Catulius nominCy cujus uœor 
Calsiavocabatur. Hic ex ea habuit filiam^ nominè Basiliam, Quaeparen- 
tum ritum sf^mens, maluit se-christianitati mancipare,,. 

In ûneautem Passionis dieitur decollata fUisseXIlI kalendas junii ; sed nuUum 
nsquam apparet indieium unde colligi possit quo tempore vel quo loco vixerit et 
passa sit. 

83^ Passio sancti Pontii martyris, quae colitur 

secundo idus maii (fol. 233^-236^).* 
84^ Passio sancti Bonifacii martyris (fol. 236^-237^.* 
85^ Passio sanctorum xl martyrum, vi° idus martii, 

qui in Sebastia civitate martyrio consummati sunt 

(fol. 237^-239^).* 
86^ Passio sanctae Margaritae virginis(fol.239'^-241'^.* 
87^ Yita sancti Johannis [abbatis Reomaensis], quae 

colitur V idus februarii (fol. 241^-244^). 

l't sapra in cod. 5362 (tom. H, p. 364-66). Praetermissi sunt illius Vitae numm. 
H, 12. In fine vero add. (fol. â43'-244v) de sancti translationibus I et II ac mira- 
ealis éd. Act. SS.,ad d. 28 Jan., tom. Il, p. 865-865, ac denique subjunctus brevis 
senno paraeneticus. 

88^ Vita [ejusdem] sancti Johannis presbyteri (fol. 
244^-249^). 

Ed. Act. SS., ad d. 28 Jan., tom. II, p. 856-62. Om. praenotatio Jonae; sed 
post prologum add. index capitulorum, et sub hoc titulo (in indice) Cap. I 
^pollo Geticum epigramynatis, hi versus : 



68 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

Incipit ecce pairis gestorum vita Johannis, 
Yirilis ut saevi caîcans contagia mundi 
In tenebris radiante die verboque manuque 
Subdittis aetemo miles certamine régi 
Spe comité atque fide meritum de nomine traxit. 
In fine subjungitur epitome Vitae S. Silvestri éd. Act. SS., ad d. 25 April., tom. 
III, p. 586, num. 2. 

89^ Vita beati Marcelli episcopi [Parîsiensis] (fol. 

Ed. Act. 88., ad d. 1 Nov., tom. I, p. 265-66. Praefatio in cod. inc. Facun- 
dissima illustrium... ; deinde sub hac rubrica item praefatio descriptus est 
prolixior sermo dicendus in sancti episcopi festivitate, qui inc. Divini muneris, 
fratres carissimi, quoniam sctmus esse id quod sumuSy dignum est... 
Tandem Yitae praefixus est brevis capilulorum index. 



CLXXVI. Codex signatus num. 11757. 

Olim € Liber Sanclae Mariae de Regali monte » (fol. 167'), deinde, t Ex dono 
clarissimi viri Antonii Wionis Herovallis, publicarum ralionura auditoris • (fol. IM, 
San-Germ., prius 808, recentius #5. 

Foliorum 167, maj. (0"»,465 X 0,54), columnis binis, exaratus saec. XIII. 

1^ Vita sancti Hugonis Gratianopolitani episcopi, 
cujus transitas celebratur kalendis aprilis (fol. 

1^-7^). 

Auctore Guigone, éd. Act. 88., ad d. 1 April., tom. I, p. 55-48. Praefixa est epi- 
stola Innocentii papae ad Guigonem, éd. ibid., p. 55. 

2° Passio sanctae Theodosiae virginis, quarto nouas 
aprilis compléta (fol. 7^-10'').* 

Non paucae occurrunt lectiones variantes. 

3° Vita sanctae Mariae Aegyptiacae, transeuntis mi 

nonas aprilis (fol. lO^'-lS'').* 
4** Vita sancti Ambrosii, cujus festum colitur secundo 

nonas aprilis (fol. IS^'-IO^.* 
5^ Epistola sancti Cypriani ad martyres de laude 

Mappalici martyris, cujus festum [colitur] xv kalen- 

das niaii (fol. 19^-20^). 

Ed. Act. 88., ad d. 17 April., tom. II, p. 480*81. 






BIBL. NAT. PARIS. — COD. 11757. 69 

&" Passio sancti Felicis, Fortunati et Achillei dia- 
conorum, eodem die (fol. 20'^-21''). 

Ed. ibid., ad d. 23 April., tbm. III, p. 98 100. Om. initiuro num. il osque ad 
Terba TYi vero si volueris in eum credere. 

V Vita sancti Roberti [abbatis Casae Dei], cujus fe- 
stum colitur m kalendas maii (fol. 21'^-25'). 

Anctore Marbodo, éd. ibid., ad d. 24 April., p. 317-23. 

8^ Passio sancti Marci evangelistae, cujus natale est 
VII kalendas maii (fol. 25^-27'].* 

Numin. 1 et 2 ut in cod. Brux. 5319 {Cat. Brux.^ tom. I, p. 522, 2lo}. Insuper 
hic in cod. prolixe enarrata est angelica illa visitatio quae in éd. refertur num. 8. 

9^ Vita sancti Richarii confessons, cujus festum coli- 
tur VI kalendas maii (fol. 27^-29'^. 

Auetore Alcuino, éd. AcL SS.^ ad d. 26 April., tom. III, p. 442*i6. 0mm. pro- 
logns etullima phrasis num. 15 (Q%u)dam tempore...). Pro numm. 16, 17, ita 
cod, : 

Aliam ^us virtutem cognovimusy quam et in laudem Domini dicere 
cupimus. Clades maligna quae circuit terram^ quae multos perimii et 
paucos, quos tangity relinquity et ipsam plagam vocant pantccolam seu 
venenosa lacerta^ cum civitates, portas^ regiones^ régna undique et terras 
reliquity in Ceniulo vico, ubi sanctus Richarius requiescit^ unum e fra- 
tribus percussit. Et taliter in his diébus eraty ut de eo loco tibi apparèbat 
omises ad alia loca fugerent aut omnino mortem non évadèrent Frater 
ergo ille^ quem supra diximus, et tnulti alii eodem plaga tacti^ una cum 
fratribus ceteris sepulcruin sanctum expetierunt et de clavi sancti 
Richarii cocti^ per Domini potentiam et mérita sancti ^us omnes sanati 
nmt. 

Cumque de hac vita ipse servus Dei migrasset et in feretro compositus 
jam in ipso tugurio jaceret^ cum ibidem evangelium legeretur^ suus 
manipula^ qui remanseraty sqpore depressus, visionem talem videbat. 
yarrabat enim in hune modum^ quasi vidisset dominum Richarium 
tirum in atUa 9p[t\Bndida etqtuisi aurea et gemmis exomata, lucentiore 
sole^ hàbitantem et loquentem ei : t Frater SigobardCy maîam mansionem 
habuimus de fumo^ modo non nocet fumtcs. i Ecce qui hàbuit pro Deo 
cbKuriiatem^ praeparavit illi Deus claritatem, et pro fvmosa mansione 
clarissimam retributionemy ubijusti fulgebunt sicut sol in regnopatris 
efjrum : cuf estpotestas et gloria in saecula saeculorum. Amen, 

{QP Passio sancti Vitalis martyris, cujus natale est 
nu kalendas maii (fol. 29^-29^. 

Ed. ap. Hombritium, tom. II, fol. 348^^. 



70 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

11° Gregorius Turonensis de sancto Eutropio mar- 
tyre, cujus natalis est ii kalendas maii (fol. 29"^. 

Scilicet lib. In gloria mariyrum cap. 55. 

12° Passio sancti Jacobi [Majoris] apostoli , cujus 
natalis est kalendis maii (fol. 29^-30^. 

Desumpta ex lib. vi Historiae apostoltcae, ômissis nonnuliis initio. 

13° Vita sancti Philippi apostoli, transeuntis kalen- 
dis maii (fol. 30^-310-* 

14° Eodem die, passio sancti Andeoli subdiaconi et 
martyris (fol. 31^-33^). 

Ed. Act. SS.,. ad d. 1 Maii, tom. I, p. 35-39. Om. prologus. 

15° Eodem die, passio sancti Sigismundi régis (fol. 
33^-35^). 

Ed. ibid., p. 80-87. 

16° Vita sancti Amatoris, transeuntis kalendas maii 
(fol. 34^-39^. 

Auctore Stephano, éd. ibid., p. 52*60. 

17° Vita sancti Athanasii episcopi, cujus festum 
celebratur vi nonas inaii (fol. 39M3^. 

Desumpta maxima parte ex Eusebii Hist, eccl., interprète Rufino,lib. x, capp. 
13 et sqq. et lib. xi, cap. 1-3, nonnuliis subinde omissis, série capitulorum ali- 
quando imroutata et insertis aliquot epistolis imperatoris et aliquot fragraentis 
quae mutuatus est auctor Vitae ab ipsius Athanasii libro De fuga sua, 

18° Quinto nonas maii, inventio sanctae crucis (fol. 
43M5^).* 

Omm. passim nonnulla. Sequitur (fol. 45«"-46'') Gregorii Turonensis De mira 
culis ^îisdem, scilicet lib. In gloria mariyrum, cap. 5-8. 

19° Eodem die, passio sancti Alexandri, Eventii et 
Theoduli (fol. 46^-49^).* 

Pro numm. 19, 20 descripta sunt éd. Cat, Brtix.j tom. I, p. 320-33v num. 3-7. 

20° Passio sancti Quiriaci episcopi, cujus natale est 
iiii nonas maii (fol. 49''-510.* 

Praefixus est prologus éd. Aci. SS,, ad d. 4 Maii, tom. I, p. 445. 

21° Passio sancti Gordiani, cujus festum est vi idus 
maii (fol. 51^-51")/ 



BIBL. NAT. PARIS. — OOD. 11757. 71 

93P Passio sancti Pancratii, cujus natale est iiii idus 
maii (fol. M^-^Tj. 

Ed. Anal. Boll,, tom. X(1891), fasc. I. Add. Gregorii Turonensis In gloria 
Tnartyrum, cap. 38. 

23^ Passio sancti Gengulphi, cujus natale est v idus 
maii (fol. 52^-54^). 

Ed. Act. SS., ad d. 11 Maii, tom. II, p. 64i-48. 

24"^ Passio sanctorum Nerei, Achillei et Domitillae 
virginis, quorum festum celebratur iiii idus maii 
(fol. 54^-57^).* 

25^ Passio sancti Pontii, cujus natale est pridie idus 
maii (fol. 57^-60^).* 

Cm. prologus. 

26^ Passio sancti Victoris et Coronae virginis, ii idus 
maii celebranda (fol. 60^-61^. 

Molto brevior Passione éd. Act. SS., ad d. 14 Maii, tom. Ill, p. 266-68, eadem 

« 

tamen referens. 

27^ Vita sancti Pachomii, transeuntis ii idus maii 
(fol. 61'-73^). 

Ed. P. L., tom. LXXIII, p. 227-72. 

28® Passio sancti Pétri et Andreae, Pauli et Diony- 
siae, quorum festum est idus maii (fol. 73''-740. 

Ed. Act. SS., ad d. 15 Maii, tom. lU, p. 452-S5. 

29® Vita sancti Fidoli abbatis, transeuntis xvii kal. 
maii (fol. 74^-75^. 

Ed. !bid., ad d. 16 Maii, p. 589-90. 

30® Passio sancti Torpetis, xvi kalendas maii com- 
pléta (fol. 75^-77'). 

Ed. ibid., ad d. 17 Maii, tom. IV, p. 7-10. 

31® Passio sancti Baudelii, cujus festum xin kalendas 
junii celebratur (fol. 77^-78^. 

Ed. ibid., ad d. 20 Maii, tom. V, p. 195*-96*. 

32** Vita sancti Austregisili episcopi , transeuntis xiii 
kalendas junii (fol. 78^-80'). 

Ed. ibid., p. 229'-52*. 



72 CATAL. GODD. HAGIO0R. LAT. 

33^ Miracula post obitum ejus facta (fol. 80''.82'-). 

EA. ibid., p. 232*-35*. 0mm. numm. 4, 9, il, 13. Praeterea multae occurront 
lectiones variantes ; finis vero ut indicalur tom. cit., p. 236*, annot. r. 

34^ Passio sancti Desideriî Lingonensis epîscopi, 
decoUati x kalendas junii (fol. 82^-82^). 

Auctore Warnahario, éd. ibid., ad d. 23 Maii, p. 244-46. 

35^ Passio sanctorum Donatîani et Rogatiani, ix ka- 
lendas junii celebranda (fol. 82^-83^).* 

36^ Passio sancti Urbani papae, octavo kalendas ju- 
nii (fol. 83^-89''). 

Auctore, ut videtur, Stephano abbate Sancti Urbani ; de qua cfr. Act. SS., 
tom. VI Maii, p. 6, num. 4. Praefixae sunt epistola scriptoris ad Rogerium episco- 
pum Gatalaunensem et praefatio, de quibus ibid. et tom. I Cet., p. 331, num. 7. 
Has hic exhibere visum est. Vid. infra Append. 

37^ Vita sancti Germani [episcopi Parisiensis], trans- 

euntis v kalendas junii (fol. 89'*'94'').* 
38° Eodem die, passio sancti Carauni(fol. 94''-95^. 

Ed. Act. SS,, ad d. 28 Maii, tom. VI, p. 749-t(2. Cm. prologus. 

39° Vita sancti Maximini episcopi [Trevirensis], xiiii 
kalendas junii transeuntis (fol. 95''-98''). 

Auctore Lupo, éd. ap. Surium ad d. 29 Maii (p. 323). Om. prologus. 

40° Passio sanctorum Marcellini et Pétri, iiii nonas 

junii compléta (fol. 98^-99^.* 
41° Passio sancti Photini et Blandinae cum sociis 

suis (fol. 99'--10r). 

Epistola ecclesiae Lugdunensis, éd. Act. SS.y ad d. 2 Jun., tom. I, p. 162-67. 

42° Passio sancti Erasmi, tertio nonas maii compléta 

(fol. ior.i02o. 

Sat bene convenit cum Passione éd. ibid., p. 213-16. 

43° Passio sancti Bonifacii, nonis junii recolenda 

(fol. 102^-104^).* 
44° Vita sancti Medardi episcopi, vi idus junii me- 

moranda (fol. 104^-108^. 

Ed. ap. Joanncm a Bosco, BtbL Fioriac.y part, n, p. 113^. 

45° Quinto idus junii, passio sanctorum Primi et 
Foliciani (fol. 108^-109^).^ 

Duplioi lociiono variante ut in cod. Brux. 64 (Cat, Bruœ.^ tom. I, p. 10, 37<>). 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 11757. 73 

46" Sermo in natale sancti Bamabae, m idus junii 
(fol. 109'-Hrj. 

Ed. Acl. SS., ad d. 11 Jun., tom. 11, p. 415-23. In fine add. clausula éd. Anal. 
Boll., tora. II. p. 301-2 {&-go non omnia...). 

47° Passio ejusdem, édita a beato Johanne, qui et 
Marcus(fol. iii'-H^'). 

Ed. Bibl. Casin., tom. UI, Florilegu p. KU-S7. 

48" Passio sancti Viti, cujus festum est xvii kalendas 
julii (fol. H2'-113^. 

Dt in cod. SS93 (supra, tom. II, p. 49S. if). — Sequitur bymnus Aima beali 
martyrit Viti canamus trophaea... 

49* Epistola sancti Ambrosii Mediolanensis episcopi 
de passione et inventione sanctorum martyrum 
Gervasii et Protasii, quorum natale recolitur un 
kalendas julii (fol. H3'-H5'). 

Scilicet a) Ambrosii epistolae fratribua per omnem Italiam num. 17-31 ; 
b) major pars Passioni!; sanctonim Nazarii et Celsi éd. Anal. Boll., tom. H, 
scilicet a verbis Audiem quidam (p. 305, Un. 1)... usque ad verba comumptus 
eat (p. 307, lin. 3) ; c) epislolae Ambrosii num. ti-iZ. 

50" Sermo beati Ambrosii episcopi de inventione 
sanctorum martyrum Gervasii etProlasii (fol.HS'- 

EpisU ad Hareellam (P. L., (cm. XVI, p. 1010-20). 

SI" Passio sanctorum decem millium [martyrum], 
quorum natale recolitur decimo kalendas julii 
(fol. H7M19^. 

Ed. Acl. SS., ad d. 23 Jun., tom. IV, p. 18Î-87. 

Moo n„»„; ,jj Gallicani, quae recolitur vu kalen- 

etorum] Johannis et Pauli, quae cele- 
lendas julii (fol. ISO^-ISO"}. ' 
Li Maxentii, cujus festum celebratur 
julii (fol. 120M2r). 

abillon, Acl. SS. O. S. B., saec. I, p. 378-60. 

icti Pétri apostoli, m kalendas julii 
.1. 121^-1260. 

. IJ. Add. ex Gregorii Turonensis llb. Inglor. mari. 



74 OàTAL. CODD. HAGIOaR. LAT. 

56^ Passio sancti Pauli apostoli^ m kalendas julii con- 
summata (fol. 128M310. 

Scilicet a) Historiae Apostoltcae, lîb. n, n. 1-5 ; &) Passio, anctore Pseudo- 
Lino. Add. ex Gregorii Turonensis lib. In glor. mari, cap. 28. 

bT" Passio sancti Marcelli, m kalendas julii (fol. 131^- 
132^). 

ut in cod. 5301 (supra, tom. Il, pp. 25, 30) ; nisi quod inc. Postqtuim FUius 
Deiy camem de virgine assumens, terras... 

58° Vita sancti Martialis episcopi, ii kalendas julii 

transeuntis (fol. 132^-139^.* 
59° Vita sancti Theobaldi, cujus festum celebratur 

kalendis julii (fol. 139^-141^). 

Ed. Act. SS.y ad d. 30 Jun., tom. V, p. 502-05 et p. 508. Post num. 10 add. Qui- 
dam preshyter^ nomine Hunictcs^ a Celsano Castro, lumine oculorum 
privatus ad Dei vtrum venit, a quo nihil auœilii de suo [inlforturtio 
impetrare quivit, ipso renitente et sanctorum hoc optts, non suum esse, 
protestante. A ministris igitur sancti latenter aquam manuum ejus et 
fldeliter petiit et accepity îavit^ vidit, laetus abscessit, 

60° Vita beati Attali abbatis, cujus festum est vi idus 
martii (fol. 141^-143^. 

Auctore Jona, éd. Act. SS.^ ad d. 10 Mari., tom. Il, p. 43-45. 

61° Vita beati Urbani Lingonicae urbis episcopi (fol. 
143^-145^). 

Ed. ibid., ad d. 23 Jan., tom. II, p. 402-04. 

62° Vita sancti Ambrosii Caturc[ens]is episcopi (fol. 
145'-146'-). 

Ed. ibid., ad d. 16 Oct., tom. VII, p. 1046-48. 

63° Vita sancti Agerici episcopi (fol. 146''-151''). 

Auctore (?) Stephano abbate Sancti Agerici (cfr. Hist. litt. de France, tom. 
VIII, p. 30-40), hactenus inedita, ex qua manifeste hausta est Vita compendiaria 
éd. supra ex codice 5278 (tom. I, p. 470-82). Vila haec amplior legitur etiam in 
cod. 14651, fol. 71M0'. Vid. infra Append. 

64° Passio sancti Antidii Bisuntinensis archiepiscopi 
(fol. 45^-154^). 

Ed. Act. SS., ad d. 25 Jun., tom. V, p. 42-47. 

65° Passio sancti Valerii [archidiaconi Lingonensis] 
(fol. 154^-1560. 

Ed. ibid., ad d. 22 Oct., tom. IX, p. 531-35. 



BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD OOD. 11757. 75 

66® Passio sancti Maximi martyris apud Asiam passi 
(fol. 156^-156^. 

Ed. ibid., ad d. 30 April., tom. III, p. 732-33. 

67^ Gregorius Turonensis de sancto Lusorio (fol. 
156^). 

Ex libro în gloria confessorunif cap. 00. 

68° Passio sancti Victoris, Alexandri, Feliciani atque 
Longini, xii kalendas augusti celebranda (fol. 156^- 
159^). 

Ed. Act SS., ad d. 21 Jul., tom. V, p. 143-47. 

69** Liber de miraculis beati Victoris martyris (fol. 
159M67'). 

Ed« ibid., p. 149^. 



Appendix ad cod. 11757. 

Prologus in ViTAM S. Urbani (Cfr. supra, p. 72, 36*). 

Operae pretium duco, pater amantissime, diu obtectum animi ignem enucleare, 
apad te quidem habens loquendi fîduciam, sed vix ad causas eloquio explanan- 
das praesumens audaciam. Sed quid agam ? Qno dintius contrectavero, eo ferven- 

5 lius caeco interius igné vastabor : nam, ut beatus dicit Gregorius, nosque experi- 
mento docemur, interius desideria dilatata crescunt, Proloquar vero, pusil- 
lanimitas ipsa latibulo niboris obfusa prorurapere non permittit. Laboravi et 
passas sum bactenus quod Comicus dicit : Dum in dicbio est animus, facile 
divellitur hue et HIkc. Tandem itaque statui mihi ipsi vim focere, vulnusque 

iO antmî ad remedium propalare, sapiente quodam ad hoc hortante : Si, inquit, 
medicinam desideras, oportet vulnics detegas. Dicam ergo et ad videndum 
quod latet vêla disrumpani. 

Postquam me divina providentia de terra et de cognatione mea transpositum 
gregi suo immiscuit et sub fortissimo génère coenobitarum, prout sibi placuerat, 

15 erudîvit, vestrum ad ultimum ministerium ab otio studii interioris evulsitet quasi 
Titnluni indomitum loro timoris sui ligatum oboedientiae jugo subposuit et in 
incalto ac senluoso nimis agro bovem fecit ad arandum et confringendas glebas 
fiost se. Didici ergo quod bactenus ignoraveram, curarum importunilatibus occur- 
rere, queriraoniarumquo tumultus pâli et, sicut de se dicit Apostolus, foris pugnas, 

^ intus timorés. His et fréquenter aculeis fortiter fréquenter incussus et sarcina 



76 GATÂL. OODD. HAGIOGR. LAT. 

mîhi continue adbaerente admodum praegravatas, cum aliquotiens sufiFugimn 
quietis internae reposcerem viresque laboris jugitate solutas refectione lectionis 
reparare temptarem, dulcioramibi sanctonim exemplaad confirmandum cor esse 
sentiebam et quasi saiubre antidotum contra morbos vitiositate coUectos placidias 
insorbebam. Cum vero roborarer de ceteris, magis optabam de patris ac patroni 5 
nostri Drbani refoveri gestis, eoque voto volumine fréquenter assumpto, manibus 
deportabam, respiciebam oculis, corde tractal^am. Loquacitate autem nimia 
borrebant insipida, malediclis procaciter prolatis, mordacius reciprocatis, immo- 
derata, soloecismis inconditis sensu et signis impolita, cumUrbanum,urbis magnae 
alumnum, modestiae Gbristi discipulum, seiam et credam cum modestia et urba- 10 
nitate vera prosecutum. Quapropter in eollimitaneis monasteriorum bibliotbecis 
si quid decorius baberetur instantius perquisivi, sed nuUatenus TOti compos 
inveni. In urbe quoque alumna sibi feei perquiri, sed spe cassa, promissa non 
missa. Non igitur, quoad vita supererit, sitim qoaerendi absque inventione amis- 
sarus, statui quae prae manibus sunt nobis tantummodo domestico igniculo 15 
reparare, salem quoque mansuetum pro moribus ac ritn consuetudinis nostrae 
aspergere, ut et in laboribus desudantês et in sollemnitate martyrii jucundos gra- 
tins pascant Nec mibi quis bujuscemodi praesumptionem imputeL Tu me coqui- 
torem fecisti, tu me in hoc officio posuisti, cum ante praecepti tui amicabilem 
Tîolentiam nihil taie temptassem. Nam et sanctorum gesta conscribere memini, 20 
▼idelicet Elasii ac Leudomiri, in elimato tremebundo retunso stilo, violentus 
ampleclendus monitor ingessisti. 

Suscipe itaque, si quod inde facinus eruperit, etutpotetuum me venia fulciente 
sustenta. Quippe si gratum agnovero quod nobis in angulo vel sub tegmine asse- 
rum usu nisticano parai u m est. tibi in urbe et in aula apponam, si modo perso- 25 
nam abscondere repromittas. KKfilicit epistola. 

Inciplt praefiitio in passione sancti TJrliaiii papae. 

Saepias rei cujuslibel innovatione poiius quam novitate miraculum naseitur, 
quod saiubre est etiam insane respuitur, dum sali\*a gutturi assoeta suavius bibi- 
tur ; unde veridicam sentenliam experimur, quam quidam familiaris sapientiae 30 
protesta lur : Om»ti\s, inquit subit a mutaiio ret^uw fwn sinequodam quasi 
ftuctu contigit animorum. Animus quippe humanus avulsus a eonsuetadine 
fluctuât, ûtque a fluctua tione ipsa îmmane disciilium. ut quod hic laudat, ille 
illudat,quod hicamando compleciuur, ille lanians reprehendat. Quapropter patris 
ac patroni nostri Romani papae Christi martyris Trbani beatissimi gesia transla- 55 
tunis, parem me pictori esse considero. qui xeteresac nebula cali^inis obfiiscatas 
imagines rejarare a^gressus, dum vultus décorum, membrorum lineamenta, 
umbras veslium. orarum com|u^ines, aUi< aîque aliis coloribus illiverit, si forte 
habitudinî pristinae quicquam detraieril, si aliquid licet pulcbrius fonnosiusquc 
novaverit, mox oculis jud ici bus subjaoet,stuUorum subsannaiionibas patet, quod 40 



BIBL. NAT. PARIS. — APPBND. AD COD. 11757. 77 

eonsueta diligentibus odiosus abrupit. Sed non omnis qui loquitur promeretur ut 
audiatur, et sapientis discretio rem quamiibet pro meritorum qualitate attitulat. 
Qaod non ignorans, illud tamen Apostoli volo implere dicentis : Qicantum ex 
vobû est, cum omnUms hominibus pacem hahentes, Qua de re omnes in 

5 unum, seirpum tenentes vel calaraum, appeto contrahere, omnibus aeque satisfa- 
cere, omnibus unde ad id scribendi negotium proruperim absque mendaciorum 
canicuiis propalare, eo tamen tenore, ut si non posset cogi contio ad audientiara, 
aadiant eognitores. Quod tamen dicturus sum, in apoiogetica ad domnum emissa 
episeopum jam praedixi, sed praefotio praesens omnibus notificet quod, licet 

10 non efsdem, Jam unus audivit. 

In veteri Testamenlo divina sanctione censetur ne juxta altère Domini nemus 
fiât aut omne lignum plantetur. Quae lex a spiritualibus spiritaliter Judicantibus 
sic intelligenda contraditur, ut in eloquio ecelesiastico superba rigiditas, flexuosa 
ealliditas, condensa obscuritas, tremula yentositas, stridula loquacitas evitetur. 

15 Non enim oportet circa fidem, circa gesta fidelium, quicquam infhictuosum, 
quicqoam audientiae saecularis illecebrosum, componi, sed sola puritate veri- 
tatis doetrina moralis, utilitas historialis, débet efferri. Hanc itaque legem in gestis 
supradietis beati martyris inveniens praetergressam, licet minus sapiens minus- 
que diseeraens, arripui corrigendam, nihil me focturum ratus supra officium, 

30 immo ejus sperans suffragium, si pro posse in lectione sacratissima sentuosa 
exsiîrpem, eomplanem aspera, recidam superflua, et planam ac sine ofTensione 
Tiam legentibus reddam. Quis enim sanum sapiens arbitretur martyrem sanctum, 
inter verbera patientem, procacem exstitisse in verbis ? Quomodo maledictis irra- 
tionabiiiter frequentatis tortores irritabat, quos benedieens, eorum pro sainte 

% orabat f Benignus enim Patris Spiritus, qui loquebatur in eo, etsi aliquotiens 
eonstaniiam responsionis, si libertatem responsionum resistentibus ostendebati 
verbositatem tamen stultorum, iras stomachantium^ assumere contemnebat. Pravo 
ergo arcu utitur qui alterum laude seu vituperatione impetens, mendacii jacuio 
Tulneraiur. Ne quis autem me autumet praesumptione lasciva* temptasse, noverit * qq^^ 

30 finequentius calorem devoti animi retentasse donec anctoritate impulsus sum legis lascivia. 
ita jubentis : Si exieris ad hélium contra inimicos tuos^ et videriê mulie- 
rem decoraan specie et concupieris eam, rades omnem pilum capitis ^us 
et ungulas <;ta, et erit tibi uxor, Quod a me, qui laboro in spiritali militla 
Deo régi vero semper assistere, sic adimpletur ut in lectione passionis hujus, 

S Spiritus sancti ratione formosa, mirabili virtute martyris speciosa, ad calorem 
fidei excitandum praecipua, superflua et idcirco immunda deglabrem, sicque 
demam in fidei pietate ad generandos bonorum operum fructus animo ample- 
ctendi conjungam. Gaudeat itaque verus quisque Israelita nostra servitute dona- 
tQm, mecumque ad bujus lectionis spiritales nuptias animo esuriente consedeat. 

^^ Qocd si nspiam alla inveniri poterunt diverticula, lucidius aliquid de proposita re 
decentiusqae apponentia, me ex animo secuturum inventa promitto, gratias 
acSorum, nostra postpositurum, quae nec diligo nec respuo in agnitione meliorum. 
Izplicit pradktio. 



78 CATAL. CODD. HÂGIOaR. LAT. 

ViTA S. Agerici episcopi Virdunensis (1) (Cfr. supra, p. 74, 63°). 

Ineipit prologas In vitam sancti Afl^rid episoopi. 

1. Gratum Deo ac vobis utile dignum opus eti amabile est, fratres carissimi^, 
ut in die festivitalis sancti ac venerabilis patris nostri Agerici, de horto virtutum 
ipsius fecundissimo quosdam flosculos et virentia quaelibet odoramenta' decer- 5 
pam, eaque ad mensam laetitiae communis ferculo litterarum composita offéraro, 
sicque repleam ^ desiderii vestri appetitum, parti culamque bonam acceptam a 
Domino vobis ex caritate communicem. Bona est ac laudabilis plurimum intentio 
vestra, amici Dei, purus ocalus, corpus lucidum; sed conversio claudicans nec 
directa ad normam vacillât in nobis ac fallitur, dum ab imperito et languido 10 
sapientia salusque reposcitur. Ago tamen gratias, quia quod putatis me aliquid 
esse, cum nibil sim, benigna et omnia credens caritas operatur. Non est autem 
commodi, non est consilii, me modicum grandia & praesumere et ex sola vexatione 
defectus accipere intellectum. Lex quoque vos provida « a me repellit^ dum quo- 
dammodo vobis innuens ex latere dicit : Non aràbis in bove simul et asino, 15 
ac si dicat : Nec delectaberis bnita et lasciva '^ levitate stultorum,dum rationabilia s 
sapientium gravitate doceris. Postremo, quia ex arbitrio vestro pendemus, si 
puerilem insulsumque sermonem in sene non spernitis, si de sene sancto, sene 
glorioso, senilia scripta non displicent Deo Salvatori et sancto patri nostro Age- 
rico» vobis ad ultimum obsequentes, vestris relUndemus auribus quod veritas a SO 
senibtts ad juvenes elimata refiindit, ita duntaxat ut lacinioso nisticitatis suc- 
cinct! ependyte, navem quam dedistis, remis segnibus ac remissis, non demus 
altius procurrere. Portum familiarem tenebimus, ut gratius ac vicinius ad tripu- 
dia patris festiva turba convenions Dominum mirabilem in sanctis audiat de 
puppe loquentem. BzpUcit protosns. 33 



Ineipit vita sanoti Agerici episcopi. 

fà. Igitur, filtres i, prout a Deo dabitur nativitatis et vitae et dormitionis pretio- 
sae beat! Agerici confessons Ghristi originem verbi[s] sumere ab antecedentibus 
episcopis res ipsa postulat, quatinus enucleatius miseria et misericordiaclarescat, 
miseria in |K>pulo tune temporis delinquente, misericordia cum judicio in Domino 3( 
eorrigentc. Nam et de ipso Domino scriptura verax loquitur, quia vulnerat et 
meiletur, percutitet manus cjus sanant. 

Nttm. i. — » (Gratum — et) opn. l. — * ^f. c) fraler carissirae i. — s ad orna- 
menta i, — * replelum i, — "^ ^m. g.) g. m. i. — « {y, p.) p. v. 3. — ' lascîvla l. 
— « rationabili i. 

Niua. ft. — >U. fOom. 1. 

(I) Ex codicibus; 11757 (1) et 14C5I (i). 



BIBL. NAT. PARIS. — APPENB. AD COD. 11757. 79 

Beato quoque Vitono in gaudio Domini assumpto et pro fidelitate pancoram ac 
laero super multa ac perpétua bona constituto, Desideratus successit in episcopa- 
lem caram, vigilantia multa egentem, sollicitudinum angoribus circumseptam, 
satis habentem oneris, parum honoris, et organum retinentem pro qualitate pos- 
5 sidentis. Quoique caminus curarum eum adureret, malitia diei non sufficeret, 
tempera eum periculosa obruerent, supervenit insuper divine judicio famés 
>^ida invalido civitatls populo, et panis baculo déficiente, mortis imperium nuUo 
debellante regnabat. Gadebant filii in sinibus patrura, pueri morientes sicca 
matram ubera delambebant, amici amicos terra obruebant, et pavor communis 

10 pericoli lacrimas prohibebat. Exspectatio sive praesentia mortis suae dolorem 
mortis alienae frenabat ; quique eum tremore superstites erant, suorum dece- 
deatiom pollinctores fiebant. Gumque hac clade pessima populus dilaberetur et 
civitas tota paene redigeretur in tumulos, episcopus, anxius et vix maerore se 
capiens, ad regem Theodebertum se contulit, miseriam populi lacrimabilem 

U deploravit, petitione benigna animum ejus inflexit, ut de ihesauris suis mlserans 
morti obstaret, famem cohiberet, populum pereuntem retineret, et commodata, 
per gratiam periculo saperato, eum gratia Dei hominumque reeiperet Annuit 
rex, motus ad clementiam, et septem millia solidorum tradens episcopo, condi- 
donem adscripsit, ut eo tenore partiretur indigentibus quatinus, hoc auxilio 

10 ?icto famis dominio, sua sibi eum * gratia redderentur ex 9 numéro. Factum est, et 
quasi Deo res humanas diu post furorem serenante, populus conclamatus de 
fofea perditionis se erigens, miraculé sibi fuit ad vitam regrediens. Superavit 
denique superantem tam forti praesidio famis oppressionem et vitae providen- 
tiam in futuro comparavit, seseque de jugo mortis redimens, aliéna laude ac 

S misericordia proeessit in libertatem ; sicque maneipatus coacti ergastulum ac 
frenum quod erat in labiis eorum, canticum eis laetitiae fàctum est. Gum ^ hoc 
solatio docti, in melius expérimente periculi mediocritaUs optime scientia profe* 
dssent et procul respicere proximum bonum esse didicissent, pecuniam alu- 
mnam aîacriter recoUegerunt et episcopo magnae gratiae mediatore, régi eum 

30 votivis gratiarum praeconiis obtulerunt. Rex ut advertit sublevationem, vidit 

iaetae devotionis magnanimitatem, regium et pecuniae dominantem animum col- 

Ugens, induisit eis ad praepotentem cumulum boni nominis et ad memoriam 

laodabilem tune praesentium et fUlurae generationis. 

8. Providentia ergo divina dispositum babens de fonte misericordiae ecclesiae 

35 Virdaneasi succurrere et supradiclis aliisque calamitatum infortuniis periclitanti 
manum auxilii subrogare, sub his diebus et tempore non accepto de allissimo ac 
serenissimo bonitatis suae consilio banc viam novae salutis invenit, ut angelum 
sanetum mitteret de excelso caelorum habitaculo, qui parentibus fùturam ex 
misericordia hujus patris nostri nativitatem denuntiaret, terminum quo id fieri 

^deberet indiceret, nomen quo censeretar aptaret. Nimirum, propter nimiam 

— « (s. c.) c. s. i. — 3 et a. — 4 Cumque à. 



80 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

dilectionem qua suam in homine diligebat imaginem, condoluit mortalibus grave 
Jugum a pâtre primo portantibus, et generali misericordia populum hune, quem 
specialtter peccata obtinuerant, restauravit. Tetigit prius et conturbavit ac 
paterne verbere livorem inflixit ; postea respiciens mirabili remédie percuravit. 
Non eujuslibet nominis aut sanctitatis hominem, sed angelum misit. Domestica 3 
nec abjeeta familia est, quae tali legato atque conservo de tanto honore perde* 
cetur. Misit angelum parentibus pueri in salutem nascituri. 

Sic quondam idem Dominus, amator omnium, elector paucorum, Tolens anti- 
quum illum populum exasperantem Hebraeorum domum de conversione monere, 
de eversione praemunire, Jeremiam prophetam intra viscera materna et forma- 1( 
vit et sanctificavit, natum in pueritia ad doctrinam senum sapientia docuit, ad 
eompescendam malitiam virtute complevît, constantia roboravit , ut abjecto 
timoré servili libertatem justitiae praedicaret servis peccati. Sic Johannem, legis 
limitem, evangelii praeconem, salutis angelum, Filii praecursorem , amicum 
sponsi, Salvatori in utero ab utero applaudentem, Dominum virginalem risum^ 1! 
adhuc tacite praedicantem, per angelum Gabrielem ex nomine designavit, silen- 
tium patri indixit non credenti, ut nobis sapienter credentibus innueret quod, 
nata Dei gratia, lex silentium accepisset. Hoc eodem modo et nunc praevaricatio- 
nibus legis divinae, legis evangelicae, miseratio antiqua atque immutabilis 
volens in casu ' manum supponere, volens pereuntibus subvenire, voluntatem d 
aeternam in tempore patefecit et placitum pietatis arcanum revelavit ; caelumque 
implens et terram, angelum de caelo ad terram misit, ut loqueretur angélus 
homini, spiritus carni, et doceret spiritus carnem ad discendam spiritus camis- 
que salutem. Venit ergo consilii divini legatus, pertulit imperium, promulgavit 
edictum, et praeelecti pueri parentes alloquens, miserandis civibus cornu salutis i 
erexit. Docti sumuset credimus, angele Dei, nuntia tua fidelia 3, commoditatis et 
salutis alacritate referta ; viscera Dei misericordiae adoramus, sed de tempore pro- 
missi ortus^ et nomine pueri ignorantes certificari deposcimus. Post trienniunu 
et cetera usque vocabitiir({), Indicium est potioris ac superexcellentis apud Deum 
privilegii, a Deo titulum nominis cuilibet vel poni vel mutari. Amplius quippe 2 
diligitur qui inter ceteros amplius ex nomine honoratur, et apud nos quoque cum 
plebs invalida atque ignobilis ^ lateat, seniorum atque senatorum laminaex arata 
litteris memoriam praestat. Magnum igitur donum, magna dignatio gratiae, 
magna flducia promissorum non potest immutari, et cetera usque ^dejrcoiere^ 
disponeris (i). Nominis ({uoque oommonitorium, quasi compelentem ad culturam l 
agri commodaret sarculum, quntinus scmen verbi per operarium bonurn ' terra 

Num. 8. -Ui'c i,i. — <(v. ino.)inc. v.â. — 8(n.t. f.)f. n. t. 2. — *o*ii. I. 
— 5 nobllls i. — « extoUoro i. — ' ^o. b.) b. o. î. 

(l) Hoc looo quaiHlam a sorlba praolerniissa sunt, ubi in primigenia scriptione 
ab angolo noinon nasciluro iiifUnli iuiponendum significabatur. — (ii lieruni 
quacHiain pmetermissa sunt. 



BIBL. NAT. PARIS. — APPBND. AD COD, 11757. 81 

emendata reciperet et fractum in patientia centuplum reportaret. Nihil apud 
Deom yacat ; omnia ponderis, omnia nobis redduntur onusta salutis. Benedica- 
mas ergo misericordiaram patrem et Deum totius consolationis adoremus, qui 
ad eonsolationem adest omni tempore in omni tribulatione fldelibus. 
3 4. Naseitttr igitor infans post triennium secundum angelum evangelizantem ; 
longa parentum exspectatio porrigitur in effectum, fit matri parienti gaudium de 
tristitia, de pressura levamentum, gaudent et tripudiant propinqui, familia laeta- 
banda persultat. Fit gratus in croceis, in cunabulis dulcis, nulle errore, nulle 
timoré infantia innocens emolumenta naturae decurrit. Angélus quippe qui eum 

tO praenuntiaverat, ei praesto ad custodiam semper astabat. Transgreditur bebdo- 
madam infantiae, succrescens ad oiflcium linguae ; fit puer incremento, puer 
innoeentia, naturam tenellam indole perornabat praelucidai. Datur puerulus 
Toeationi sapientiae, contubernio jungitur scbolasticorum, haurit fontes sophiae, 
ioundantia semper ubera fugit,voluptates internas et charismata meliora sedulus 

15 aemolatur. Doctor interior, qui eum paenetenus imbuerat, cum aetatis successu 
îDdida Tirtutis ejus clara demonstrabats. Praescitus ante uterum, sanctiflcatus in 
otero, sanctimoniam et magnificentiam in sanctificatione Dei augebat. Amabatur 
ab omnibus, invidias et detractiones omnium gratiae perrorantis sublimitate 
Tincebat. 

30 6. Transivit in eadem urbe Virdunensium, proficiens ad perfectam usque in- 
crementorum aetatem et virtutem virtuti adiciens, per singulos gradus suos ; Dei 
gloriam praedicabat, et stigmata passionis Ghristi in corporis afflicti cruce porta- 
bat. Carrebat cum inenarrabili gaudio per viam mandatornm Dei, eumque sem- 
per ante oculos quasi decoris specular ponens, imaginem in se Dei, vitiis defoe- 

S eatam, ad ornatum naturae primogenitae resculpebat. Florebat sicut palma in 
atrils eeclesiae et quasi cedrus in Libano totam domum Dei bonis odoribus re- 
spergebat. Pervexerat eum meritorum speciositas, et in gradu levitico fomulabatur 
aniistiti ; eum ecce clerus urbis et populus eum promoveri ad bonorem sacerdo- 
Ui expetentes, ad ecclesiam sancti Pétri apostolorum principis perduxerunt, 

90 eomque inibi cum gaudio et praeconiis gratiae ordinari fecerunt. Omnes autem 

quasi ex uno ore cantabant : Exaltavi electum de plèbe niea^ oleo sancto 

meo ttnxi eum^ quia a Gbristo Domino de plèbe fuerat electus et oleo spirilualis 

gratiae féliciter esset fovendus. 

6. Contigit interea episcopum, Desideratum nomine, offlcio cum vita defùngi 

35 et successorem idoneum, cathedra eeclesiae viduata, requiri. Mon multum quod 
aderat quaeritur, nec diu sententia melior ignorantiae nocte diifertur. Omnes in 
onum coeunt, omnes uni in electione incumbunt ; Deo jubente ordinari ad pon- 
lificatus inftilas Agericum deposcunt. Temptat unus resistere plurimis, multum 
se excosando laborat, sed roborante Deo praevaluit sententia plurimorum. Deus 

A enim ad cornu salutis contra malitiam erigendum, ad munimen urbis invalidae 



Hum. 4. ^ (p. p.) pr. per. 2. ^ < monstrabat 2. 

CATAL. PAUS. T. 10. 6 



82 GATAL. GODD. HAGIOGR. LAT. 

reparandam i cooperabatur in populo. Quid amplius addam ? Non licuit aliud : 
brachium Domini quod voluit per ora clamantium adimplevit. Suscepit ad regen- 
das oves Domini pastoralem virgam, et non tyrannum se ovibus sed ex veritate 
pastorem exhibait. Ornavit catbedram floribas evangelicis < doctrinalem, et archi- 
tectus pictorque ad ornamentum ecclesiae bonus fuit. Non enim patiebatur ut S 
terra sua contra se clamaret et cum ipsa sulci ejus défièrent, sed impiger instabat 
cultarae Dei, ut opère redderet quod nomine fatebatur. Taedium tibi, auditor, 
pariet prolixitas nec deebriaberis ad salutem, si singula, quae multa sunt, porri- 
gere insistamus. Quapropter stilus sublevetur a multis ; ad rara, quia sunt pre- 
tiosa, veniamus. il 

7.Gum ergo, jubente Deo et ordinante, episcopali cathedrae praesedisset, talem 
se moribus sanctis et vitae pretio praeparavit, ut quasi civitas in monte posita et 
pharus prope flagrans, procul irradians viamque errantibus monstrans, cunctis 
sibi adhaerentibus et illuminatio esset et portus. Pugnabat in Spiritu sanclo con- 
tra nequitias spiritales, contra subdolos lata lingua Euge proclamantes, mortem ^ 
blandimentis venenatis inferentes. Givitatem suam, et in civitate templum Dei, 
excubiis conUnuis non segniter observabat. Habebat fidelem semper ante oculos 
adyocatum Jesum Ghristum justum, eique se suosque supplicatione continua com- 
mendabat. Holocausta medullata offerebat pro ovibus, ne forte labiis honorarent 
Deum et corde longe posito manibus irritarent, fidemque verbotenus profitentes % 
actionibus abnegarent. Circumspectus semper, leonem insidiantem orationibus 
allidebaty flammas temptationum eiemosynis extinguebat, virtutum apotbecas 
humilitatis arce servabat. Terrebat hostes praedicationibus, vitia occulta profère- 
bat in lucem et tela mortifera inimici doctrinae potentis acumine perfringebat, 
semperque se ipso robustior, per Jesum regem et sacerdotem magnum undique Ij 
triumphabat. Nimium vitabat et perhorrebat aliquatenus committere unde testi- 
monio conscientiae accusatus, frustra Dei oculos sub umbra et foliis cogeretor 
efiùgere. Semper pavidus, semper sollicitus, dum curam debitam susceptis ovibus 
impendebat, victo hoste et liber vitiis, servitio justitiae se hilariter mancipabat. 
Loquebatur saepius et litteris et verbis cum praecone suo angelo sancto, consilio- 3 
que ipsius gesta pretiosa Domino fidelis athleta mittebat. Talenta saepius data 
numerabat, ne forte, plus accipiens, minus in lucro redderet, et sero paenitens, 
obnoxius tenebris, pauper et nudus vinculis traderetur. Quid plura ? Si cunctos 
flructus ae varios de caritatis radice in cordis ejus latitudine pullulantes nitar 
oris angustia singillatim edicere, tantumdem est quam si pluviae guttas et lapil- 3 
l08 maris velim numéro coercere. Relinquamus haec intérim victi et in exilio 
erroribus laborantes. Deus deorum dominus solus dédit, solus novit, solus annu« 
merat, solus ad praemium, solus ad gaudium, ad gloriam servi sui in perpetuum 
decuplabit, Haec mirabilia et gloriosa angelorum spectacula secum semper beatus 
Agoricus exercult ; bis, ut soli Deo placeret, diu noctuque laboravit. Pecit et apud 4 

Num. 6. -> i (ad m. u. i. r.)om. S. — < evangelii 2. 



BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD. 11757. 83 

nos signa, quae cum possint cum reprobis haberi communia, ille probabiliter 
simplici oeulo, lucido corpore, sicut in sequenlibus monstrabitur, fecit, ovium 
eommissarum et totius mundi necessitate compuisus. 
8. Justos et sanctus Deus populo exaspérant! iratus, et elementis pro eo contra 

8 insensatos pugnantibus, recesserunt nubes, aer incanduit, terra exaruit, viror 
herbarum emarcuit, aqua venas fontium dereliquit, sicque secedentibus elemen- 
tis mundus desolatus elanguil. Vitiositas enim usu nutrita nisi duro moliiatur 
verbere,ad notitiam sui redire durescit. Unde factum est ut tribus annis subtracta 
benedietione pluviarum caelum super eos extenderetur ut ferrum. Pertulerunt 

I annum primum exspectantes, secundum desperantes, in tertio defecerunt. Cum- 
que inter se nuUum invenissent consilium, tandem praevaricatores ad corda quo* 
dammodo oblita revertentes, concurrunt ad pontificem, pastorem inclamant, ut 
propitiaret Deum peeeatis iratum, removeret vindictam, impetraret veniam, et 
areseentes terras, colonis morientibus, reformaret. Flezit sanctum generalis 

i nécessitas, et commune periculum communi oratione tolli consuluit. Itaque tri- 
doanum jejunium more Ninivitarum indixit populo, letanias per ecclesias fieri, 
craees ad memoriam misericordiae Dei ferri, ut qui passus est pro peccatoribus 
Cbristus propitiaretur christicolis ipsa passione redemptis, sanctorum interces- 
sionibus. Indixit hoc et jussit ad saiutem medicus peccato aegrotantibus, et pri- 

È mus quod jusserat fecit. Egrediuntur ergo indifferenter excalciati, cinere et cilicio 
obYolvuntur, inclamant miserationem sanctorum, propitiationem Dei, tundunt 
pectora, lacrimas fùndunt, ne Deus judicia faciens in operibus manuum suarum 
eomprehenderet peccatores. Igitur prima letaniarum die pastor cum omnibus 
gradiens et pro tribulatione ovium ingemiscens, in praesentia eoncurrentium 

B oculos convertens ad caelum, in corde suo quiescentem commovit ad misericor- 
diam Deum ; et subito nubibus densis aère obumbrato fluxerunt aquae et orbis 
obseeundatos ordinem recognovit, sicque per triduum illud defluentibus plnviis, 
terra Tigorem, herbae virorem, fontes fluorem, arbores vitam, et mundus duobus 
perdttis in tertio anno plenam recepit abundantiam. Nec latuit apud homines ; 

to Tidenint et admirati sunt praesentes quanta de pastore sancto apud Deum cura 
extitit. Nam cum sub nudo aère cum ceteris gauderetur omnesque aquis descen- 
dentibus perfùnderentur, dédit Deus meritis et precibus ejus quod rogaverat, 
ipsi vero idem Deus in pluvia umbraculum f^iit. Hac et iliac ubi jussa est aqua 
cecidit, ipsum tangi prohibuit qui omnia quaecumque voluit fecit. 

t 9. Oelectat nos hic i parumper secedere et pluviam benedlctionis, qua ex gratia 
Dei per beatum patrem nostrum inAindimur, quasi linguae hyssopo ad purgatio- 
nem andientium ex caritatis benivolentia spargere. Nam in hac eremo peregrina- 
Uonis antiquae esurientibus justitiam et silientibus cantabiles sunt miserationes 
<livinae. Cum igitur s olim dilectus Hebraeorum populus in domo Dei, sicut per 

M) prophetam queritur, scelera multa faceret et justum Dominum justitias diligen- 

Stm. 9. — 1 (n. b.) h. n. 2. — « sibi 2. 



1 

\ 
I 

i 

l 
I 



i 



84 CATÂL. GODD. HAGIOOR. LAT. 

tem injustis et malesanis actibus ac studiis ad iracundiam provocaret, reges 
etiam ipsorum serviliter phaleris et equitibus insanirent, Altissimus, patiens el 
longanimis redditor, mane consurgens, sine fùrore in turba clamitans, mittebal 
prophetas, doctores excitabat, quatinus ignorantes enidirent, peceatores comg^ 
rent, ealamitates praenuntiarent, ut quos justitiae amor non traherel, vel timor S 
comminationis divinae mutaret. Loquebantur illi mitia immitibus, pen*ersis 
recta, justa malignantibus, et pro beneficiorum mercede subsannatio et illusio 
irritatoribus erant. Pervolabat temeritas effrenata malorum, scelerati ac ânaUci 
legibus Justitiae resultabant, atrium suum maie fortis diabolus passim dilatabat, 
clamor ac tonitruum Babyloniae templum Domini paciflcum concutiebat. Hoc 11 
tanto malorum turbine ut facula ignita Elias succensus, jam nunc in paradiso 
longaevus, tune autem homo passibilis terrae incola, caelorum aedituus, clausil 
caelum imperio, hyadas pluviales subsignavit offlcio et munera aetherea terris 
peccatricibus in ultionem Domini denegavit. Tribus annis et sex mensîlms 
sphaera solaris arescentem torruit mundum, nutrimentum terrae matris emar- tl 
cuit, animal mutum s herba déficiente ingemuit, animal rationale ad se converti 
seque cognoscere, malitia dominante, non potuit. Verumtamem servus Dei, in 
ira memor misericordiae, eadem qua caelum clauserat clave subinde reseravit,et 
ad Deum fortitudinem suam custodiens, démentis modos, mundum sibi reddidit, 
turbatam atque confusam machinam serenavit. Hoc per Eliam vatem, boc per S 
Agericum antistitem potestas illa peregit quae in evangelio operariis dicit : Sine 
me nikil potestis facere, Ecce quanta potuerunt, quanta fecerunt qui sub 
tegminc alarum Dei speraverunt, qui Deo placuerunt, qui stigmata Jesu in cor- 
pore suo viriliter portaverunt. Elias Deo comitante fugiens, in tenuitate ikmis 
divitias dédit ; Agericus in ecclesia quiescens, manna verbi Dei animas recréa vil. i 
Interfecit ille multos zelo divino peceatores in carne, iste multos gladio bisaeato 
praedicationis exstinxit in spiritu. Raptus est ille igneo curru a corruptione, iste 
soluto mortis debito pervenit ad incorruptidnem. Ad ultimum utrosque nunc 
amplectitur unus sinus quietis, videlicet ipse Deus, qui est perenniter gloriosus 
in sanctis. Ad borum et nos societatem si ascendere praeoptamus, faeditatem l 
peccatorum necesse est timoré et paenitentia contegamus et ad alta bonorum 
operum spe et caritate erigamur. 

10. Additur igitur virtus virtuti et de thesauro beati viri charismata validiora 
procedunt. Gum enim juxta consuetudinem pastoralem limina ecclesiae princi- 
palis Sanctae Mariae attereret, quidam, Johannes nomine, membris solutus, ! 
nervis aridus, mortuus viribus anima subsistente, linguae tantum officio praeva- 
lens, vocibus quas enervis habebat episcopum exoravit dicens : Obsecro, sancte 
Dei, ut macéra misericordiae effunda^ super me. Gui sacerdos, flexus 
quodammodo et i cum infirme infirmatus, evangelica respondit voce locutus : 
Quid vis, inquit, faciam tibi f Ad haec languidus : Ut miserearis, ait^, mei, \ 

— 3 brutum 2. 

Nam. 10^ — 1 jam add. 2. — om. 2. 



BÏBh. NAT. PARIS. — APPEND. AD CDD. U757. 85 

domine. Tune sai^rdos ditissimus in Deo protulit de loculis paucula et iaQrmo 
de pleniiudine boni cordis exhibuii. Nam oarnis susienlacalum Iribuens, carnis 
simul dédit solidamentum. Diarium debilis aecepit ex prece, salutem ex ftde. 
Revùcit sibi in oadavere vivo, resuscilalusad vitam episcopi beDefieio. Bonanimis 
S elemosyna cum oratione, optima oratio cum pieiatis operatione. Quanla eliam 
virtute regitur qui âdei solidttate fundatur ! In omnibus profecto mobilibus prae- 
valet qui slabilem in Deo fldem habet, nec potest cum rerum nueotium vanitate 
tnoveri qui conjungilur Qde incommutabili veritati. Qdes, inenarrabile bonum, 
inenarrabile donum, ineaarrsbile flrmamentum ! Numquam infirmatur in Sde 
]0 firmus, et caelo transeunte ei lerra, fides caducum atque morialem borainem ad 
vitam ae terni ta tem que conlirmat. NuUatenus profecto, infirme, saDareris, si 
dubius et inconstans fldc intirmareris. Exhibuisti Tidem, episcopus caritatem, et 
carttas in arca tldei operata est sanctificium sanamenti. Sacerdos Zacharias lingua 
percussus obmutuit, quia loquenle angelo fldei radicem in corde non babuit ; et 
t3 maler Domini idcirco corpore concepil et peperit Salvalorem, quia in corde 
sanae Gdei pracparavil malricem. quicumque infirmaris in corpore, salvus et 
nec morieris, si ûrmaris in Bde, et quicumque in fidc es debilis, vitae quodam- 
modo mortuus, Deo vivcnli placere non poieris. Taotlllum itaque de laude fidei 
quasi seintillam de sole aut gutlulam de pelago rapientes, redeamus ad causam. 
M His et hujusmodi îndiciis ctarescenie Deo habitatore alque illaminatore episcopi, 
coepil lux benedictionura ejus cireumquaque fulgere et tamquain sciatiUae in 
aruQdineto discurrere, ut quicumque de ejus sanctitate el virlute audiret, de sua 
irreligione alque torpore erubescerel. 
11. Placet el aliud miraculura redundantis misericordiae ad laudem Dei, qui 
m operabatur in servo, aediflcalioni Melium flde subrogare. Ibat frequenliuE per 
loca in honore Dei sanctorumque dedicala, offerebat inibi orationum libamina 
pro âliis adhuc in esilio positis, adhuc sub morte iaborantibus, confïalniin jam 
patriae redditorum, jam régi Deo assisteniium, precabalnr jm'amina, per se in 
fidei anebora jam Gxus et slabilis, lapsanlibus sabdîtis certi reftigii praesidia. 
30 Cumque buic insistens studio basilicae cujusdam calcaret limina, raullercuiam, 
Teresindam nornine, obviam babuit, quae caeca, baculo régente, viam quaeritabat 
errore et duceoi sequebatur animum oculorum desolatione. inCelices qui de 
Inmine tenebrescunt et sole bono et claro Oei raunere utuntur ad noctem ! Vobis 
damnum, vobis miseris mortem ingerilis, qui lucem déclinantes in tenebris 
SS eiultatis. Hoc ad compassioneni et correctionem inseruimus, sed quid Dei servus 
I miserae ' miseralus Teceril ex série jam dicamus. Tenebras quindecim annorum 
1 DOn anno, nondie laborans, simplici cnicis sanctae' medicamine effugavit, et 
lucem diu absentent Sdei luce refulgens, protinus reparavit. quanta virtus per 
crucem, quanla radiavii per pontificem 1 in ponlifice pieias regnabat, in cnice 
' « poiestas, nec pietas quicquam prorecissct nisi in fide crucis praevaluissel. Pote- 
Nom. 11. — ■ ut €idd, 3. — t om. 9. — 



I 
86 GATAL. GODD. HAOIOGR. LAT. 

stas enim tanta iiiit in cniee ut non solum feminae Tultmn illustraret orbatam, 
sed lucem indeflcientem per totum effunderet mundum. Postquam s inx noiniidi 
pepcndit in enice, mnndi climata resplenduerunt non sequente nocte. Nox 
diaboli regnum perdidit, dies cnicis obtinuit principatum. Hine est quod cnici 
subjacent omnia, quia lux crucis irradiât universa. Fugit mors, venena nil prae- 3 
valent : quicumque percussus ut pereat, si crucem respexerit, vivit, et igné 
crucis viviflco exstinguitur ignis succensus ad mortem. Hinc est quod episeopus 
sanctus tantum praevaluit, quia lucem per fidem crucis et dilectionem in corde 
nutrivit. Non quaesivit procul, apud se medicinam invenit, et digitum fidenter 
super oculos posuit, quia ab intus haustum lumen ferebat in digitum. Nam sicat 10 
magi in Aegypto victi virtutem digiti Dei asseruerunt, ita et episcopus virtutem 
crucis digito faciens luce remeante monstravit. Spiritus enim sanctus in digito 
per erucem fuit. Quid plura? Gaudet mnlier, miratur solem, tenebras execratur, 
veneratnr medicum, adorât Deum in rerum diversitate mirabiiem, quae cont^- 
sionem prius tantummodo noverat et noctem. Ita Deus per verum Israelitaœ iS 
tilumtnavit banc feminam, populumque admirantem ad laudem suam suscitayit 
et gloriam. 

IS.Aliam quoque miserationem Dei i omnipotentis opitulatione beatus sacerdos 
Agerieus in quadam ostendit puella, Childevide > nomine. Nam cnm vidisset mise- 
ricordiae amator, pietatis cultor, soUicitus ovium pastor, eandem Juvenculam, 
a spiritu maligno spiritali lupo raptam atque pervasam, condolens miseriae 
memorque officii, ascendit protinus ex adverse, opposuit murum saevienti 
inimico, et ostendens se unum ex illis canibus de quibus dicitur : Linffua 
canum tuorum ex inimicts ab ip^o^ miserae medicalem linguam aoxilii, hosti 
ac pervasori dentés exeruit imperantis zeli, et latrans voce dominica, quae mitis 
et paUens non clamavit neque audita est in platea, pertrivit semper nequitiam 
tumidam, et imaginera Dei, quae ancillabatur violenter non domino, reddidit 
liberam. Postquam enim dixits : Praecipio tibij immunde spiritus^ in nomine 
sanctae Trinitatis ut exeas ab ea et ampUus ne introeas in eam^ ille 
infirmus, percussus virtute omnipotentiae, projectus est in terram, abyssum 30 
sedis suae, in ignea spuma quam evomebat puella ostendens quo clibano, quo 
camino clandestine miseram possidebat adurens. llla mansuefiicta, seque ipsam 
cognoscens, lassabunda subsedit, et perdita grassantis interius inimici armatura, 
mitis et omnibus facta miraculo^ amplius se ipsam pavitando miratur, habere se 
incipit quae babebatur, et pauUsper spiritu purgata extraneo, spiritum naturae 35 
recolligit. Remittit servus Dei de servitio maligno liberatam, et domino legitimo 
universorum quod servus mendax et homicida ab initie abstulerat servire prae- 
cepit. Gralias Deo, qui cornu tyrannicae dominationis et atrium fiinatici erroris, 
per [ali]quot tempera praepotens, une et ultimo tempore fîregit, eumque qui se 

3 enim add* 3. 

Nom. 18. — 1 Patris add. i. — < Ghildevinc i. ~ 3 (e. d.) d. e. i. 










mu 

lilD,! 

jmtol 
•eeahi 
I sape 
vit et [ 

■irieio 
•iasnsûi 

ampliore 
' i eoDitoej 

^cûpi eliaici 












88 GÂTAL. GODD. HAGIOGR. LAT. 

laudem Dei et pnteconium fidelis sei'vi fideliter ac dévote placet aliquantulom 
declainarc. Denique ille placens et quiescens cum Deo in regione vivonim, oobis 
exemplum reliquit, auxilium impendit in regione roortuorum, ut et nos nostra 
ad normam justitiae reformemus opéra et de justis operibus proferamus yerba. 
Nam, sicut Dominus et Salvator dicit, Qui fecerit et docuerit, hic maçnus 5 
voccLbiiur in regno caelorum. Opéra igitur bona existimantes si Deum in 
sanctis suis magnificemus, dicamus bona sancti patris Agerici quantum possu- 
mus lingua, ut via tali monstrante perducamur ad opéra. Ad priraum, quod sii^ 
intermissione orabat, ideo Domino placuit quia ejus praecepta adimplevit, qui ia 
evangelio dicit : Oportet semper or are et non deficere. Quomodo autem noa 10 
deficiens orabat? Quia scilieet Dominum sanctis precibus sanctisque operibus 
benedicebat, quemadmodum David de se ipso dicebat : Benedicam Dominum 
in omni tempore, semper laus ^us in ore tneo, et Tobias ad filium : In ^ 
omni tempore benedic Deum etpete ab eo ut vias tu^s dirigat, et omni 
tempore consilia tua in ipso permaneant. Sicut enim malis operibus fidera iS 
negamus, sic econtra bonis astruimus, et bene Deum orat qui preee aut bon» 
opère proximum aedificat. Quia autem, sicut illi pastores evangelici supra gregem 
vigilabant, ila iste orationibus Deo acceptis custodiae commissorum instabat, 
ideo meruit ab angelis visitari et mortalis adhuc luce caeleslium perfrui ; et sicut 
illi gloriam in excelsis Deo et pacem bonae voluntatis hominibus canenda M 
annuntiabant, ita isti Deum in sancto suo pontifice glorificabant ; quomodo 
etiam < illi ad salutem mundi designaverunt nativitatem Christi,ita isti ad salutem 
Ecclesiae sanctorum corpora monstravere. Igitur ab angelis 3, ab animabus sanctis, 
a nobis etiam in corporo Ghristi minimis, decantetur gloria régi saeculonim 
immortali, invisibili, qui est benedictus in saecula. Haec nos ad gloriam Dei, ad S 
commonitionem audientium dixisse suiHciat ; hinc redeamus ad causam. 

14. Ghildebertus rex cum placitum et conventum multorum Virduni habere 
debuisset, et sanctum virum dilectionis ac venerationis amplexibus honoraret, 
eum obsoniis necessariis non patiens gravari, removit servitii necessitatem et 
placitum transtulit ad Metensem civitatem. Gumque consequenti tempore per 30 
urbem fecisset transitum, el a sancto pontifice benigna esset susceptus dulcedine, 
humanitas quoque bospitalis ei exhiberetur cum omni cura et soUicitudine, in 
ipso fervore regiae servitutis accédons ad eum oeconomus rerum suarum univer- 
salis : Etsi alia, inquit, domine, providendo abundamus, vinum ut mqje- 
stati regiae decet exhibere non possumics, quiapraeter vas médium, quod 35 
tonna vulgariter dicitur, nihil ?iabemus. Tune vir Dei, in re corporea angu- 
stiatus, sed corde in Domino dilatatus : Nolij inquit, desperatione langue- 
scere, sed affer mihi de eodem liquore ; potens est Detts tristitiam par- 
citatis nostrofi in gaudium abundantiae commutare. Dixit, et allato sibi 
vino, paululum sorbuit, et ad caelum oculos sublevans : Domine, inquit, oro 40 

Nam. 13. — . » om. 2. — - autem 2.-3 sanctis add. 2. 



BIBL. NAT. PARIS. — APPBND. AD COD. 11757. 89 

ut fiai iêtitts vini amplificatio, Gumque ejus praecepto illud reAidisset in 
Tase supradicto, eoepit copiose vinum ministrari, coepit copiose vinum affluere, 
et(iuanto amplias vacuabatar ad libitum bibentium effèrendo, tanto magis auge- 
batur Greatoris jussu et virtute redundando. Poterat namque istud Omnipotens, 

d et qui de aqua vinum fecerat in Gana Galileae, poterat et vinum de vino facere 
sincera servi petentis et indubia flde. Quid plura ? Biberunt ut Galli, nec erat 
mensura in erogando. Multis diebus vas illud vinarium conati sunt vacuare, et 
quodamroodo vina inflindere videbantur dum effîisioni instarent. Grescebat mo- 
diea benedictio > multis vorantibus et, Deo imperante» modum naturae superabat. 

!0 Ad ultimum finito servitio, née imminuto vino, rex miraculé stupefactus, episcopo 
bamiliatus, Deum in ipso veneratus, regiam ostendit largitatem, et qui vinum 
Tirtutis biberat, vineas et possessiones ex amore et devotione < episcopi ecclesiae 
soae obtalit, quas et usque hodie privilegio et auctoritate stabili deinceps pos- 
sedit. 

15 16. Talibus beatus Agericus floribus vernans, talibus pigmentorum spiritalium 
odoribus aromatizans, respergebat Ecclesiam odoribus bonis, et sicut caelum ftil- 
gens pingitur claritate stellarum, sic ipse populum suum varie perlustrabat 
Inmine praedicationum. Quia enim mirabilis in sanctis pauperibus videbatur, 
ejQs Terbo quasi lucis radio audientes iliuminabantur ; et quia se ipsum prius 

30 alis bonorum actuum feriebat, dormientes in peccatis ad paenitentiam excitabat. 
Qois enim eum spernere praesumeret quem virtute Dei tam praepotentem agno- 
sceret? Qois non attentius audiret eum cujus ori tam proximum videret Deum ? 
Denique sicut viderant ministrari ei vina de caelo, sic credebant salulem et 
feniam per eum se posse promereri a Domino. Nec utique fallebantur : quia qui 

S sub?enerat tam proxime terreni régis hospitio impeditum, magis audiebat pro 
suo servitio desudantem in acquisitione animarum ; et qui regem vino paverat ad 
ejus petitionem, magis votis ejus favebat animarum salutaria sitientem. Unde si 
eum nobis patronum et adjutorem quaerimus, si in deserto arente vitae mortalis 
suffragatorem ductoremque praeoptamus, levemus ad eum corda nostra eum 

30 manibus, oremus eum lingua et operibus; et in ejus adjutorio fonte vitae satiati, 
gloriam et divitias infinitivas inveniemus. 

Mane i vinum virtutis per praesulem sanctum adeo virtutum régi et comitibus 
propinatum corda devota populi tune temporis adeo laetificavit ut in loco quo 
eopia et benedictione profluxerat altare constituèrent, quatinus hujusmodi signe 

i5 sQperTentura saecula noscerent cujus meriti excellentia beatus Agericus apud 
Deum in gloria aeterna fUlgeret. 

16. Transibat bic sanclus aliquandoi per civitatem Laudunensium, et ecce 
obvias sîbi Aiit quidam manicis strictus et compedibus, cui judice praeeunte car* 
cer aperiebatur obscurus. Ibat, sed magis impellebatur infelix, vagitibus plateas 

Nmn. 14. — i bénéficie 2. — < proprii add, 2. 
Nom. 15. — 1 Non mane 2. 
Nom. 16. — 1 (s. a.) a. s. 2. 



90 GATAL. GODD. HAGIOGR. LAT. 

implens et lacrimis omnes quos offendebat ad auxiliam ululatu et gemita proTo- 
eabat. Talis est peccatorum redditio, sera semper paenitentia per tormenta sosci- 
pitur et illecebrae voluptatis asperis et amaris ezitibus puniuntur. Gumque mise- 
rabilis misericordem aspiceret vinim, petivit ut potuit sibi refûgium et ut ei im- 
penderet suae intercessionis suffragium. Audivit misericordia, et pontifez, taetus S 
dolore et compassione intrinsecus, convenit tortorem multa preee, supplici postn- 
latione, ut propitiaretur ac flecteretur misero indulgentiae lenitate. Abnegavit et 
reppulit, nec eum aliquatenus audire consensit lUius flagitia et facinora animum 
judicis infrenabant ne flecteretur misericordia. Petiit multum, repulsus est ; trf- 
plicavit precem, et auditus non est. Quid faceret pietas? qno se veiteret? Homo tl 
hominem neque cogère neque precari praevalebat, et pietas nibilominus inere- 
scebat. Defecit ab homine, curritur < ad fontem saepius expertum misericordiae. 
Itaque conversas ad Dominuni, porrexit vota in caelum, orans ut misero esset in 
auzilium et solveret jussio invisibilis et omnipotens quod débilitas despezerat et 
erudeiis. 18 

Audiit Omnipotens subitoque ligamina solvit ; 
Vincla cadunt et nemo patet qui vincula solvat, 
Nulla manus, vis nuUa, Dei nisi jussio ^ summi. 
Gumque boc judex obslupefactus aspiceret, confùsus et timoré pervasus, corruit 
et ipse ad pedes sancti, inoboedientiae compede vinctus, petensjam etiraplorans tt 
yeniam sibi, quam proximo noluerat impendere postulanti. Indulget vincto per 
culpam, soluto per gratiam, tantum gratiam postulans qua solvatur. Ita Deus 
operatus in servum, iilum reatu, illum inoboedientia justificavit, 

17. Haec pauca divinae virtutis miracula per virum sanctum nobis monstrata 
nos pro modulo nostro litteris indicibns posteris ad scientiam salntis annotavi- % 
mus, et digitum Dei, per quem oppressa Aegyptus, per quem ejectus est inimi- 
cus, per quem mensura fidei, per quem divisio cbarismatum est divinorum, in 
bis operatum adoramus, exteriora, quia sunt visibilia, quasi f^ciem patris nostri 
pulchram decoramque pingentes et coloribus verborum ignobilium informantes. 
Sed si cum sudoribus et labore vix pervenimus ad ostinm, id est ad comprehen- 30 
sionem exteriorum, quid de interioribus faciemus ? quomodo clausa et abseon- 
dita penetrabimus? Mimirum ille servus Dei et in boc maxime ac sollicite servivit 
Deo quia vocem ejus medullitus obaudivit, quam evangelio promulgante perce- 
pit : Tu autem cum oraveris, inquit, intra in cttbiculum tuum et clauso 
ostio orapatrem tuum, Qniù igitur^ mirum si arcana ejus nequimus agnoscere, 55 
qui extra ostium compellimur excubare ? Nimirum inimicitiae et detrimenti eau- 
sam deputabat, si vel amicus sécréta sua agnosceret. Legerat enim Ezechiam 
regem in hoc Deum sibi placabilem improvide offendisse, quod nuntiis Babylo- 
niis tbesauros suos et aromatum cellas inventus et reprehensus est ostendisse. 



— « cucurrit 2. — » Visio 1, 2. 
Nnm. 17. — ^ ergo 2. 



BIBL. NXT. PÂRI8. - ÂPPBND. AD GOD. 11757. 91 

Timebat et sollicitas invigilabat ne, si hostis insidians, ostiaria segniter soporata, 
domutn ^ irnimperet, somno mortis obrutus neglegentia deperiret. Quapropter 
servabat eor suum omni eustodia, et templum saHCtum Dei in se illaesum illiba- 
tnmque permundans, vas bononim openim floribus adornabat. Goncurrebat enim 

5 populus et eivitas tota cotidie confluebat, ut de sanctuario Dei per ipsam oracula 
saiutis, sicut antiquus populus per Moysen, et vitae responsa perciperent. Saeer- 
dos ipse summas tam pro se quam pro commissis hostias Deo saepius immola- 
bat, et legem Dei ad fàciendum eam de cathedra ecclesiaeperdocebat. Ita vestibus 
AaroD pretiosis et sanctis spiritali loge perfungens Domini Ghristi vicarius, se 

iO Ipsum hostiam sanetam, Deo placentem, offérebat pro populi salute in acquisi- 
tionetn laudis perpetaae. Hune talem, tam gloriae singularis heredem Deus ipse 
reddebat, qui eum et antequam nasceretur praeelegerat, qui eum per se, per 
ministros elaros domus suae, et cum eo omni tempore erat et frequentibus eon- 
cursibos visitabat. Hos fasces, haec insignia urbis aeternae, hanc civicam * coro- 

15 nam Jérusalem supernae quomodo potest iilius hominis vermis apprehendere ? 
Quod si dicas : Et ipse filiuê hominis^ et ipse vermis^ verum utique dicis ; 
sed miraeula per Filium Dei et hominis specialiter f^cta in amicis superexcel- 
lunt, nec sunt applicanda servilibus et Adae paupertati. Dicam intérim, dicam de 
me, quia pressus sarcinulis corruptionis avitae ^ nec radicem caelo fixam caritatis 

iO ejus conabor atUngere nec dignum me fatebor corrigiam calciamenti ejus sol- 
vere. Sequar tamen ejus praeconando vestigia, si qua Deus illuminato suo fuerit 
dignatus ostendere. 

18. Gum igitur vir Dei inenarrabilibus et supradictis dies suos virtutibus omni 
studio repleret et lucrum bonum de talentis sibi commissis bono Domino fideliter 

25 eongregarety hospitalitatis officium juxta Apostoli praeceptum soUicitus exhibe- 
ret, eontjgit semel sibi clericum, Fortunatum nomine, supervenisse. Quem epi- 
scopuSy cui lex canonica jubet omnes suscipere, bénigne suscepit, humane ser- 
vivit et viscera super eum totius sanctitatis ac pietatis pro consuetudine sua 
bona patefecit. At ille, remunerationem cogitans pro servitute suscepta, cum 

30 esset doetus arte grammatica, composuit carmen in laudem ipsius hexametris 
comptum et pentametris versibus, quos hic subjungere operae pretium duximus. 
lu ergo carmen id dicitur : 

Urbs Virduna, brevi quamvis claudaris in orbe,... (1) 

19. Gum igitur prolongatum vitae hujus incolatum, mortem delectabiliter 
^ exspectans, diu patientissime pertulisset, et pondus impositum diei et aestus spe 

salttlari infaligabili ter déportasse!, etlacrimas quoque crescentis cotidie desiderii 
panes bonae ac laetae consolationis habuisset, vidons inimicos suos Victoria 

— « ejus add. 2.-3 unicam 2.-4 aviti 2. 

n) Editam inter Venantii Fortunali carmina, Mon, Germ, Hist, in-4*», Atict, 
aniiq.^ tom. IV, part, i, p. 73. 



\ 



93 CATÀL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

vitiorum scabellum pedum suoruniy gaudebat anima ejus in Domino et exultabai 
spiritus ejus in Deo salutari suo. Vincula terrenae molis graviter tolerabat,et quanto 
viribuscorporeis destniebatur, tantomagis libertatem promissam ampliussitiebat, 
cum Apostolo dicens : Cupio dissolvi et esse cum Ohristo multo magis meUus. I 
Quod per spéculum in aenigmate jam senex ac lassabundus tenebat, hoc videre 5 
ardebat per speciem. Bonus autem Dominus messis differebat succisionem, quia 
opportunam noverat ac disponebat maturitatem. Viderai enim et adjuverat in bac 
hieme aspera perniciter desudasse, ventos temptationum, prunas tribulationum, 
adustiones voluptatum superasse, et providus sanctarum virtutum agricola fru- 
ctum multiplicem terrae bonae differebat succidere, pleniludinem ejus accomu- 10 
lans in patientia. Appropinquavit igitur vespera mortis, etgaudens ac praeteritorum 
quodammodo immemor, in anieriora se extendebat praeparatae pausationis, 
denarium a patrefamilias reposcens pactae ac diu exspectatae mercedis. Non 
fiBfellit eum spei anchora omnibus firma periculis, et veritas repromissionis | 
umbraculo processit in lucem. Tactus enim digladiabili sorte naturae et sciens 15 
discldium sibi eorporis animaeque supervenire, confîdens in Domino, qui potest 
et corpus et animam perdere et salvare, convocari jussit omnes ecclesiae suae 
tllios et in ccclesia meliores ; et consueta saiutis documenta replicans, seque illis 
commendans, ad ultimum ait, Aitura praenuntians : SaJbibato venturo, filii 
carissimiy magiuim scitolefuturamserenitatem caelù Serenissimus enim M 
sabbati dominus mihi servo suo fideli sabbatum requietionis ^ dabit, et 
pef'taesum labore scjc dierum htijus saeculi, in septima sine vespera 
omni iabore libet*um transportabit. Ten^ae igitur matri quod suum est 
reddite : natn De^i^^ vita mea^ recipiet quod inspiravit in faciem meam 
spii'iiCHlHmvitae, Vosetiamobsecro.fi^atres^etnuncprovobissoUiciticSy 25 
ut Mumquam a 9^iemot*ia t^st^a discedat qui semper et ubique vobiscti^n* 
est DomiHuSs 

90. Dicobat haec aliaque sinùUa« et quasi ad pascba superventurum se prae- 
l^mns, sorties ol conta^ia circumstaïuium atque lugentîum sacra ac multiiooda 
adnioiùtione eluobat^ nunc de bis quae reUnquebat castigando retrabens, nunc 30 
ad ea ad quae tnm$nugrab;U instigando impellens. Venit quod praedixerat sabba- 
tum^ 01 tvco n^peuio in colla ubi ae^or rtvumbobat auditur firequentia, audiuntur 
uw$, quas lii>$u« othcen> nec >iu jxaost re^^nare morulium. Cesseront lacri- 
wat\ *tu|Hvr et Ol$^a^^s on^noî^ uuasit. uuraoulo et lerrore omnes tenuere silcD- 
• |,y, tiunu AuxtioUantur caruuua i^-^xHum* \h\or$;taio divers*, nec qui essâit cantores 3î 
$«M\;^uum? (\\r|>uleiuu tetxet^rwiia et iVj^^:.':i.< vuterev^**^^^**^** Moc iripudio.bac symphonia 
taetUia^ exera^^a de e\\rr\n^iibiii eurvere sun^^î; poniiûcis anima, veïul nivea 
ewînmba^ a%l Csielum Ubera e\v^U\u. \uîer.;.bu^ euncus quonim Deus oculos ut 
\ulew* werereniur aj^erti.K th. îV;a e; ïvnjiu auinyï /.»ua uuum quod in evangelio 
«evN\^*ar;uva $4;\au\r dïca ab essk.u 5sA:>au^:>f per>fnr.::er ei féliciter recipit, per 44 
e\u\Ksv \;ui \\\ii et îx^u^t ty^r \v/xu:a njkn^uU 3*ivuK^r*iu, Aœen. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 11758. 93 

DXLV. Codex signatus num. 11758. 

Olim « Liber Sanctae Mariae de Regali monte » (fol. 188'), deinde, « Ex dono 
Clarissimi Viri Wionis Uerovallii publicarum rationum Auditoris, 1678 » (fol. l')) 
San-Germ., prias 807, recentius 72. 

Foliorum 188, maj. (0>b,465X0,34), columnis binis, exaratus saec. XIII. 

1° [Vita sancti Carilephi] (fol. l'-S'). 

Ed. Act. SS., ad d. 1 Jul., tom. I, p. 90-08. 

2° Passio sancti Salvii episcopi, cujus natalis cele- 
bratur kalendis julii (fol. 5'-9'). 

Ed. ibid., ad d. 26 ian., tom. V, p. 198-264. Passion! praefixa sunt nonnuUa 
exeerpta ex lib. v Gregorii Turonensis Hist. Franc,, scilicet ex capp. 45, 51, 35, 
hincindepaucis sententiisinterpositis quibushaec fragmenta connectuntur. 

3^ Passio sanctorum Processi et Martiniani, quorum 
natale colitur vi nonas julii (fol. 9^-10'').* 

4^ Vita sancti Goaris, cujus festum colitur ii nonas 
julii (fol. 10^-130. 

Ed. Act. SS.y ad d. 6 Jul., tom. II, p. 333-37. 

5*^ Passio sanctae Felicitatis cum vii*^™ filiis suis, 
[quae] vi idus julii recolitur (fol. 13^-13^.* 

6^ Translatio corporis sancti Benedicti et sanctae 
Scholasticae sororis ejus, v**^ idus julii celebranda 
(fol. 13M5^).* 

V Passio sanctae Margaritae virginis et martyris (fol. 

SUlo diverso. 

8*^ Passio sancti Eugenii episcopi [Carthaginensis], 
quae celebratur m idus julii (fol. 18''-30''). 

Aoetore Victore Vltensi, éd. Act. SS., ad d. 13 Jul., tom. III, p. 405-508. 

9^ Relatio Pastoris de sancta Praxede virginis, quae 
migravit ad Dominum xii kalendas augusti (fol. 
3(K-30^.* 

10"* Vita sanctae Mariae Magdalenae, cujus festum 
est XI kalendas augusti (fol. 30''-32^). 

Sermo Odonis, éd. Act. SS., ad d. 22 Jul., tom. V, p. 218-22, num. 170-86. 



94 GATAL. GODD. HAaiOGR. LAT. 

11^ Relatio qualiter beata Maria Magdalena perve- 
nerit in Aquensem provinciam (fol. 32^-33'). 

Ed. ap. Paillon, Monuments^ etc., tom. II, p. 135-36. Om. ultima phrasis 
(Femina enim nulla..) 

12^ De translatione corporis beatae Mariae [Magda- 
lenae] (fol. 33^-34^). 

Convenu cum cod. Namurcensi SS3 {Anal. BolL^ tom. I, p. 516, W^ et tom. II, 
p. 331). 

13^ Miracula post ejus translationem patrata (fol. 
34^-35^). 

Ed. apud Paillon, tom. Il, p. 737 sqq ; scilicet num. 4 et num. Susque ad verba 
pendere in oratorio eosdem rogavit. Deinde sequitur : Mirifica perfectae 
fidei executio, Eooilierenempe a multorum cruribiis vincula ferrea. Non 
est enim inconveniens (p. 729, lin. 16 a fin.)..., usque ad intetjacente consC' 
cuttu est (p. 742). 

14^ Passio sancti ÂpoUinaris episcopi, recolenda x 

kalendas augusti (fol. 35^-38^).* 
15"^ Miracula per eundem facta (fol. 38''-41'). 

Ed. Act. SS., ad d. 23 Jul., tom. V, p. 3»3-58. 

16° Passio sanctae Christinae virginis, cujus natale 
est IX kalendas augusti (fol. 41''-44^).* 

47° Passio sancti Jacobi apostoli, compléta octavo 
kalendas augusti (fol. 44^-45').* 

18° Passio sancti Christophori, cujus natale cale- 
bratur viii kalendas augusti (fol. 45^8"). 

Satis convenit cum Passione éd. AnaL BolL, tom. I, p. 122 sqq. 

Inc. prol. Laudabillima Christi martyrum certamina jucundissimum 
pro certo videtur atque utillimum promere circumqtcaque orbi terrae, 
qtiatintcs eorum felici Victoria fides credentium augeatur et in filiis suis 
mater Ecclesia laetetur... 

Inc. Passio. Tempore quo iniquissimo erroregentilium simulacra dàenio- 
num colebantur, exiit edictum aprincipibus ut omnes veri Dei cuUores 
immundarum escarum idolâtra degustarent,,. Tune itaque inter ceteros 
comprehenstcs est vir quidam terribilis aspectu^ qui lavacro régénéra- 
tionis honoreque Christi Christoforus vocabatur. 

19° Passio sancti Cucuphatis, celebranda vu kalen- 
das augusti (fol. 48^-50^. 

Ed., stilo paululum immutato, ap. Surium, ad d. 23 Julii (p. 296). Ad calcem. 




BIBL. NAT. PARIS. — COD. 11758. 95 

praeier mentionera translall corporis Parisios ad Sancti Dionysii, nutla addita est 
roininemoralio perso narum. 

20° Relatio septem Dormientium (fol. 50^-530- 

Ed. Bibl. Catin., tom. 111, Plorilegii p. 33i-S9. 

21° Passio sancti Pantaleonis [fol. SS'-SS'j.* 

Stilo diverso et omissis prodigiis quae morlem marlyris subsecuta sunt. 

22" Passio sanctorum Nazarii et Celsi, quorum 
natale celebratur y kal. augusti (fol. 55''-60'i. 

Ed.ap. Hombrilium, tom. II, fol. IT9'.S1<. 

23° Vita sancti Samsonis (fol. 60'-701. 

Ed. Ac^SS., 3dd.38Jul.,Iom. VI, p. Sl^i. 

24" Revelatio quae ostensa estsancto papaeStephano 
et memoria de consecratione altaris sanctorum 
Pétri et Pauli... (fol. TOMO'). 

Ed. ap. Sarium ad d. 9 Octobris (p. 130). 

25° Passio sancti Felicis papae urbis Romae, iiii 
kalendas augusti eolenda (fol. 70M11.* 

26° [Passio] sanctorum Simplicii, Faustini et Bea- 
tricis, quorum natale colitur un kalendas augusti 
(fol. 71^-74')-* 

27** Vita sancti Lupi [Trecensis episcopi], cujus trans- 
itas colitur nu idus augusti (fol. 71'-72'). 

Ed. Act. SS., ad d. 39 Jul., tom. VII, p. 69-70. In cod. stilus est aliquantulum 
peqwlitus. 

28" Passio sanctoram Abdon et Sennis, m kal. au- 
gusti compléta (fol. 72'-74'}.* 

Hajor illa Passio, quae complectilur marlyrium sancti Polychronii et sanclae 
Olympiadis. 

29" Vita sancti Germani episcopi [Autisiodorensis] ; 
ejusdem transitus colitur n kalendas augusti (fol. 

Om. lib. I n. 18. 

30° Ai^mentum de celebratione festivitatis quae 
vocatur sancti Pétri ad vincula (fol. 83'). 

... TT.-. j.-.- _. ..... 1 riiiiufg gçniiiium mutuavit ecotetia 



96 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

Des. Sed haec in sua îoca aheant : qui autem de urbep€tcis haec lege- 
rint, in senatu caeli consulani, 

31^ Passio sanctorum Macchabaeorum, quorum nata- 
licia celebrantur kalendas augusti (fol. 83^-86''). 

Ex Flavio iosepho, ut in codd. 5296 et S296 B (supra, tom. I, pp. 575, 588). 

32® Passio sancti Eusebii Vercellensis episcopi, ka- 
lendis augusti compléta (fol. Sô'^-Ql^).* 

Multae occurrunt lectiones variantes, et in fine deest clausula Praecepit enim 
idem beatissimus Eusebius,,, 

33*^ Passio sanctarum virginum Spei, Fidei atque 
Caritatis, kalendis augusti celebrarida (fol. 91''-93'). 

Ed. Legenda Aurea (Colon. 1483), fol. i45-44. 

34® Passio sancti Felicis [Gerundae], kalendis augusti 
compléta (fol. 93'-94^). 

Bene convenit cum cod. Brux. 08-100 (Cat. Brux., tom. I, p. 34, 6lo). 

35® Passio sancti Stephani papae (fol. 94^-97^.* 
36® Revelatio sancti Stephani protomartyris et san- 
ctorum Gamalielis, Nicodemi et Abibon, m nonas 
augusti celebranda (fol. 97''-98^).* 
37® Vita sancti Cassiani episcopi et confessons, cujus 
transîtus colitur nonas augusti (fol. 99''-100']. 

Ed. ex hoc cod. Act, <SSf., ad d. 5 Aug., tom. Il, p. 64-85. 

38® Vita sancti Memmii episcopi, cujus transitus cele- 
bratur nonas augusti (fol. 1 00^-10 1'). 

Ed. ibid., p. 11-12, multis lectionibus variantibus. In fine addita sunt ed.ibid., 
p. 7, num. 19-21, de inventione corporis S. Memmii. 

39® Passio beati Sixti papae et sanctorum Felicissimi 
et Agapiti diaconorum, viii idus augusti (fol. lOl'^- 

40® Passio sancti Donati, cujus natalis celebratur vn 
idus augusti (fol. 102^-102^). 

Compendium Passionis éd. ap. Mombritium, tom. I, fol. 334'-35^. 

41® Passio sancti Cyriaci sociorumque ejus (fol. 102''- 
104^).* 

Scilicet Passio sancti Marcelli. 




~^ 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 11758. 97 

42^ Passio sancti Laurentii archidiaconi, iiii idus aii- 
gusti celebranda (fol. 104^-106^).* 

In fin. add. ex Gregorio Turonensi In gloria martyrum^ capp. 41, 45. Hic 
excisa sunt folia nonnulla : nain in fine folii i06v legilur haec rubrica : Incipit 
prologus Beodati in vitam sancti Taurini episcopif fol. vero lOT'-^ descri- 
ptum est fragmentum passionis sanctoram Hippolyti et sociorum ejus. 

43^ Vita sanctae Radegundis^ cujus transitus colitur 
idus augusti (fol. lOT^-lir).* 

Sobjuncta 'sunt (fol. 111^-115'') Vita auctore Baudonivia, éd. Act.SS.y2id d. 
13 kug.; tom. JIl, p. 74-83, et (fol. 115^-116') ex Gregorii Turonensis Bist, Franc, 
lib. Ti, cap. 29. 

44^ Vita [sancti] Deicoli abbatis, cujus transitus coli- 
tur XV kalendas septembris (fol. i^^'AW). 

Ed. ap. Mabillon, Act. SS. 0. S. B., saec. II, p. 103-16. 

45^ Vita sancti Arnulphi, cujus transitus colitur xvii 

kalendas septembris (fol. 128''-131'].* 
46^ Passio sancti Mammetis (fol. 431^-133^). 

Ed. apnd Mombritium, tom. II, fol. 60^-70'. 

47^ Passio sancti Agapiti (fol. 133^-134^.* 
48^ Vita sanctae Helenae, cujus transitus colitur xv 
kalendas septembris (fol. 134''-446'^). 

Aactore Almanno, éd. Act, SS., ad d. 18 Aug., tom. III, p. 580-09. Add. éd. 
ibid., p. 601-3, num. 10-17, et p. 617, numm. 75, 76; ac tandem Spiiaphium 
sanctae Helenae, quod inc. En Constantini genetrix et clara repertriœ 
Ligni qtwd pretium mundi libramt et unde.., 

49^ Vita sancti Philiberti abbatis, cujus transitus 
colitur XIII kalendas septembris (fol. 146^-149^). 

Ed. ibid., ad d. 20 Aug., tom. IV, p. 75-80. 

50^ Passio sancti Timothei, xi kalendas septembris 
compléta (fol. 149^-150').* 

Lectionibus variantibus ut in cod. Brux. 98-100 (Cat, Bntœ,, tom. I, p. 40, 84»). 

51"* Passio sancti Symphoriani (fol. 150^-45r). 

Acta ilia fusiora de quibus Act SS., ad d. 22 Aug., tom. IV, p, 493-94, num. 14- 
15. Insuper animadvertendum est in eod. déesse quae in Passione num. 10 unci- 
Bis sont inelusa, itemque num. 12 verba non longe a basilica... virtitte 
dcmai. Add. ex Gregorio Turonensi In gloria Ynartyi^um, cap. 52. 

C4TAL. PJOUS. T. m. 7 



98 CATAL. CODD. HAGIOOR. LAT. 

32^ Passio sancti Bartholomaeî, ix [kalendas] septem- 

bris compléta (fol. 151^-153^.* 
53^ Passio sanctorum martyrum qui nuncupantur 

Massa candida, ix kaleiidas septembris celebratur 

(fol. 153^-154'). 

Ed. ope hajus cod. Act. SS,, ad d. 1 Nov., tom. 1, p. 643-50. 

34® Vita sancti Audoeni, cujus transitas colitur ix 
kalendas septembris (fol. 154''-160''). 

Auctore Fridegodo, éd. Act SS,^ ad d. 24 Aug., tom. IV, p. 810-19. 

55® Passio sanctorum Eusebii, Vincentii, Peregrini 
et Potentianiy yiii kalendas septembris complenda 
(fol. 160^-162^). 

Passio interpolata, de qua Act. SS,, ad d. 25 Aug., tom. V, p. 112, num. 9. 

56® Passio sancti Genesii Arelatensis, vni kalendas 
septembris compléta (fol. 162''-162^.* 

ut plurimum omm. quae in éd. uncinis inclusa sunt. 

57® Passio sancti Genesii [mimi], vra kalendas se- 
ptembris compléta (fol. 162^-463^. 

Ed. ap. Mombritium, tom. I, fol. ZS^^". 

58® Vita sancti Augustini episcopi, cujus trànsitus 
celebratur v kalendas septembris (fol. 163^-1 Tî").* 
59® Passio sancti Juliani, cujus natalis colitur y ka- 
lendas septembris (fol. 172M79^). 

Scilicet a) Praefatio Gregorii Turonensis, éd. Act. <SS., add. 28 Aug., tom. VI, 
p. 170, cui annexa est prima phrasis num. 2 (Sic-desideravit), et add. : De cujtis 
gestis et miraculis paucajuvat historico explicare stilo, Sed dum copio- 
8um egregii certaminis opt4>s set^mo stcccinctus aggreditur,patica^ ut ctton, 
perstringenti deprecor veniam condonari^ qttod me minus vel idoneum 
velperitum ad haec narranda cognosco, nec imbutum grammatids arti- 
bus nec litteris liberalibus ef*udiium. Sed quid facio, quod impellU me 
amorpatroni ut nequeam silere î Aggrediar ergo utpossum, quia apud 
Deum nOn r^eor de sanctorum agonibus requiri amplius quam vicisse^ 
nec cucurrisse plurimum^ sed cursum consummasse prqpositum. Jpse 
enim licet perseverantium pugnas et victorias ad suam recognoscatper^ 
ttnere latidem, similes tamen sive brevi sive longo praelio vincentibus 
parât coronas, Quare nihil differt quibus monitnentis fùrtia triwnpha- 
torum facta pandantur vel venerabilium rerum ordo memoriae mander 




BIBL. NAT. PARIS. — COD. 11759. 99 

tur, dummodo comtet ut, sicut praedicandum caelestis athletae confli- 
ctwfa 9ub divini remuneratoris obtutuperpetuU litteris supema dipingit 
hiitoriaj ita posteritati imitationis causa ad sequendam chrisiianae 
religioniê fidem sermo fideîis eundem conftictum percurrat. b) Passio éd. 
Utid., p. i74-75. c) Inde resumpt'um est opusculum Gregorii a medio num. 5 
[Caput quoque e^fiAS Ferreolus.,,) usque ad fin. (p. 177-87). 

60^ Vita sanctae Sabinae virginis et martyris [Romae] 

(fol. 179M8(K).* 
61^ Vita [sancti] Agili abbatis, cujus transitus colitur 

III kalendas septembris (fol. 180''-184''). 

Ed.ap. Mabillon, Act, SS. 0. S. B., saec. Il, p. 316-36. 

62^ Passio sanctorum Felicis et Âdaucti, m kalendas 

septembris (fol. 184').* 
63° Vita saQcti Turiavi archiepiscopi (fol. 184'--185^. 

Ed. Act. SS.j ad d. 13 Jul., tom. III, p. 617-18. 

64° Vita sancti Alexii (fol. 185^-186^.* 
65° Passio sancti lonii (fol. 186^-1880. 

Passio illa iongior, de qua Act, SS., ad d. 5 Aug., tom. Il, p. 14, num. 6. 

66° Narratio Gregorii Turonensis de sancta Rade- 
gunde regina (fol. 188"*]. 

Scilicet lib. In gloria confessorum cap. 105. 



DXLVI. Codex signatus num. 11759. 

Olim, f Ex donc elarissimi viri Antonii Wionis Herovaliii publicarum rationum 
auditoris », San-Gcrro., prius 809, recentius 303. 
Folionun 397, maj. (0",373x 0,367), columnis binis, exaratus saec. XIV. 

1° [De sancto Silvestro] (fol. l"). 

Finis illios additamenti quod saepe reperitur in Vita sancti Silvestri, in quo 
agitor de condita urbe Constantinopoli. 

2° Passio sanctae Columbae virginis et martyris, 
quod est pridie kalendarum januarii (fol. 4^-2^. 

Proprias accedit ad Passionem éd. ex cod. Brux. 1830*37, Cat. Brux,, tom. 
Il p. 303-6, aliquanto tamen brevior. 

3° Vita sanctae Euphrosynae virginis (fol. 2"^.* 

Initinm Vitae. Sequitur, praeter alia, (fol. À'f)Hj/mntcs sancti Hilarii episcopi^ 
et œnfessoris, qui inc. Ltccis largitor splendide. 



100 CATAL. CODD. HAQIOGR. LAT. 

4^ Passio sancti Felicis presbyteri Nolani, quod est 
xiiii^ die kalendas januarii (fol. 4^).* 

Initium passionis S. Pelieis presbyteri Romani. 

5® Sermo sancti Hieronymi presbyteri ad Paulam et 
Eustochium de assumptione beatissimae et glorio- 
sae semper virginis Mariae (fol. 5^-12'). 

Ed. P. L., tom. XXX, p. 122- 4i. 

6^ Vita sancti Arnulphi episcopi et confessons (fol. 

Add. ex libro Pauli Warnefridi éd. Act SS., ad d. 18 Jul., tom. IV, p. 446-47. 

T Passio sancti Agapiti martyris, quae est xs^ kalen- 
das septembris (fol. 26^-27^).* 

8^ Vita sancti Bernardi Claraevallis abbatis (fol. 27"^- 
43^. 

Auctore Alano, éd. P. L., tom. CLXXXV, p. 469-524. 

9^ Passio [sancti] Timothei martyris, quae est xi® ka- 
lendas [septembris] (fol. 43'}. 

Bene convenit cum Passione éd. Act SS., ad d. 22 Aug., tom. IV, p. 534-35. 
Om. num. 4. 

10° Passio sancti Symphoriani martyris, quae est 
xi° kalendas septembris (fol. 43^-44''). 

De qua ibid., p. 403-94, num. 14-15. 

11° Passio beati Bartholomaei apostoli, ix° kalendas 
septembris (fol. 44^.46"'].* 

12° Vita sancti Audoeni, cognomento Dadonis, epi- 
scopi et confessons, quae est ix° kalendas septem- 
bris (fol. 46^-48']. 

Ed. Ac^ ^., ad d. 24 Aur., tom. lY, p. 805-9. 

13° Passio sanctorum martyrum Eusebii, Vincentii, 
Peregrini et Pontiani, quae celebratur viii° kalen- 
das septembris (fol. 48'-49']. 

fid. ibid., ad d. i5 Aug., tom. V, p. 115-16. 

14° Passio Siinctorum martyrum Timothei et ApoUi- 
naris, quae est ix° kalendas septembris (fol. 49^- 

lU in cod. Brux. 98*100 {Oai. Jh*t/.r.. tom. I, p. 40, 84*). 




BIBL. NAT. PARIS. — COD. 11759. 101 

15*^ Passio sancti Genesii martyris, quae celebratur 
vra^ kalendas septembris (fol. SC). 

Ex Adone ad d. 35 Aug. (P. L. tom. GXXlll, p. 535). 

46^ Vita sancti Caesarii Arelatensis episcopi et con- 
fessons, quae est vi^ kalendas septembris (fol. 50^- 
59'). 

Auctoribus Cypriano, Firmino et Viventio, éd. Act, SS,, ad d. 27 Aug., lom. VI, 
p. 64-S3. 

17® Vita sancti Augustini episcopi et confessons et 

doctoris, quae est v'' kalendas septembris (fol. 59'- 

60^ et 282'-287^).* 
18® Vita sancti Aegidii abbatis, quae est kalendis 

septembris (fol. 61^-63^).* 
19® Passio sancti Aigulphi abbatis et martyris, quae 

est m® nonas septembris (fol. ôS^^-ôT^. 

Aaetore Adrevaldo, éd. Act SS,, ad d. 3 Sept., tom. I, p. 747-55. 

20® Miracula ejusdem sancti Aigulphi (fol. 67'"-69'). 

Ed. ex hoc cod. ibid., p. 758^. 

21® Passio sancti Marcelli martyris [Cabilonensis], 
quae estii° nonas septembris (fol. 69''-70^. 

Ed. ibid., ad d. 4 Sept., tom. H, p. 109-200. 

22® Passio sancti Memorii sociorumque ejus, quae 
celebratur xiii® idus septembris (fol. 70^-71'}. 

Excerpta ex Vita S. Lupi ep. Trecensis, éd. ibid., ad d. 29 Jul., tom. Vil, 
p. 72-92 ; scilieet bujas Vitae numm. 31 et 37-44. 

23® Vita sancti Evurtii episcopi et confessons, quae 
celebratur vu® idus septembris (fol. 71''-73'').* 

24® Liber de conceptione et nativitate beatissimae 
virginis Mariae (fol. 73M5'). 

Narratio valde contracta ex Pseudo-Matthaei Evangelio, éd. apud Tischendorf, 
Bvang. Apocr.^ p. 52-83. 

85® Passio [sancti] Adriani sociorumque ejus (fol.76''- 

80^.* 
26® Passio sanctorum martyrum Gorgonii et Doro- 
thei, quae celebratur vi® idus septembris (fol. 87''- 
89^. 

Ed. Aci. SS.J ad d. 9 Sept., tom. 111, p. 340-42. 




102 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

27° Passio beatorum martyrum Proti et Hyacinthi et 

Eugeniae virginis et martyris (fol. 89''-93'').* 
28"^ Narratio de exaltatione sanctae crucis (fol. 93^- 

941.* 
29° Passio beati Cornelii papae et martyris, quae 

celebratur xyiii** kalendas octobris (fol. 94"*-94'^.* 
30° Item aliis verbis passio beati Cornelii papae 

(fol. 94^. 

Ed. supra in cod. ÎJ353, lom. Il, p. 306 (Tempore Valeriani..,). 

31° Passio beati Cypriani martyris, quae est xvra® 
kalendas octobris (fol. 94^-95^.* 

Acta proconsularia. 

32° Miraculum beatae Mariae (fol. 97'). 

33° Passio beatae Euphemiae virginis et martyris.quae 

celebratur xvi° kalendas octobris (fol. 97'-99'^.* 
34° Vita et passio sancti Lamberti, quae celebratur 

xv° kalendas octobris (fol. 99^-103^. 

Auctore Stephano, éd. Act. SS.^ ad d. 17 Sept., tom. V, p. 981-88. 

35° Yita sancti Sequani abbatis, quae celebratur [xiii] 
kalendas octobris (fol. 103^-105'}. 

Ed. Act, SS., ad d. 19 Sept., lom. VI, p. 36-41. 

36° Passio [sancti] Matthaei apostoli et evangelistae, 
quae est xi° kalendas octobris (fol. 105^^-107'').* 

37° Passio sanctorum Mauritii sociorumque ejus, 
quae celebratur x° kalendas octobris (fol. 107'^- 
109^.* 

Om. epistola Eucharii et inter numm. et 10 insertum est exordium num. 11 
(usque ad esse dignosciiur). 

38° Conversio et certamina beatae Theclae virginis, 
quae est... kalendas octobris (fol. 109M11^).* 

39° Passio sanctorum Andochii,Thyrsi et Felicis mar- 
tyrum, quae celebratur vin"* kalendas octobris (fol. 

HlM12n. 

Ed. AcL SS., ad d. 44 Sept., tom. VI, p. 675-77. Num. 11 legitur lecUo varians 
indicata ibid., p. 677, ann. bb. 



'M 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 11759. 103 

40" Passio sanctorum martynim Florentini etHilarii, 
quae est v" kalendas octobris (foi. 112'-H4'}. 

sa. itrid-, ad d. 37 Sept., tom. Vil, p. fiO-3i. 

41° Passio sanctorum Cosniaeet Damiani, quae cele- 
bratur v" kalendas octobris (fol. H-tMISI. 

Pasûo qiuula, e<l. ibid-, p. iU-il. Om. prima phrasis (Licet-fesHnare). 

42* Miraculum legendum ad mensam in sollemnitate 
(sancti] Michaelîs archangeli (fol. IIS'-HÔ^." 

Scilicet appariiio S. Hicbaelis In moDte Gargano. 

43** Vita sancti Hieronymi presbyteri et confessoris, 
quae celebratur ii" kalendas octobris (fol. H8'- 
1201. 

Ed. P. L., tom. XXli, p. iOI-t4. Om. prologus et Vita desioil ut indicatur ibid., 

p. 113, DOl. c. 

44° Vita sancti Remigii Remensis archiepiscopi et 
confessoris , quae celebratur k^lendis octobris 
(fol. 120M32').' 

tnetore Hincmaro. 

45° Passio sancti Piatonis martyris, quae celebratur 
kalendis octobris (fol. 132^-1341. 

Ed. Ad. SS.. ad d. 1 Ocl.» tom. I, p. 57-S8. Add. éd. ibid., in annot., pp. IW, 60. 

46° Vita sancti Sereni confessoris (fol. 134'-136''). 

Ed. ibid. p. 3S7-333. Omm. ultimi numm. 3!V39, quoram loco concluditur 
Viu bqjusmodi epilogo : Intérim obtecro te, quicumque es, materiam 
nottrae exiçuilaiis, ut magit gtudeat beati viri imitari virtutum exem- 
pUt, quam comiderare barbariami ac soioeeiami verba incompotita. 
Otàcumque tim, parvua ingénia, indoctut eloquio, aecipiens iantae 
*areina{m\ molit, viri* quoque peritittimis formidandam. Unde tcia* 
pncerlo me non temere hoc praetumpiitse, sed diit reaiititae ac ipre- 
riae.Ad hoc etiam maxime provocatut acceati', ne diutiut occullarentur 



104 CATAL. CODD. HAQIOGR. LAT. 

nostriimploreimis Conditorit, qui le fideliter petentibut triimit tapie n- 
tiam affluenler. 

47" Vita et passio sancti Leodegarii episcopi et mar- 
tyris, quae celebratur vi° nonas octobris (fol. 136'- 

48° Passio sanctae Fidis et beati Caprasii martyris, 
quae celebratur ii" nonas octobris (fol. 140''-143'). 

Convenu cum Passione de qua Anal. Bail., tom. I, p. 490, 10° ei p. 623-33. 
In tine add. oralio ad sanctam marlyrem. 

49° Conversio et vita Pelagiae, quae meretrix appel- 
latur, et celebratur m" nonas octobris (fol. 143''- 
1451. 

Auctore Paulo diacono, éd. Act. SS., ad d. 8 Cet., tom. IV, p. Î6l<66. 

50" Passio sanctorum Sergii et Bacchi, quae celebra- 
tur nonis octobris (fol. 145''-148')." 

Alia vereione. Inc. Maximiano iyranno régnante nimfo errore genu* 
definebalttr humattum... 

51" Passio sanctorum martyrum Dionysii, Rustici et 
Eleutherii [et] sociorum eorum (fol. i48''-154').* 

Au Clore Hilduino. 

52" Passio sanctae Tanchae virginis et martyris, quae 
celebratur vi" idus [octobris] (fol. 154'-155'). 

Ed. Acl. SS., ad d. 10 Ocl., tom. V, p iîî-23. 

53° Vita sanctorum Sanctini et Antoniani episcopo- 

rum Meldensium, discipulorum sancti Dionysii 

martyris (fol. ISS^-tSô').* 
54° Passio [sancti] Calixti papae et aliorum plurimo- 

rum martyrum (fol. 156''-Ï57'}.* 
55° Vita sancti Basoli confessons, quae celebratur 

idus octobris (fol. 157'-160'). 

Ed. ap. Uabillon, Aci. SS. 0. S. B., saec. U, p. 67-75. Om. dnplex praeratio. 
56° Vita [sancti Fmdnhprtil Ifni. Ifil'-lfifiM 

Ed. ibid., p. flî7-39. Pracmi! 
dtts in tramlalione sancti 
mulalia nominibua et mirai 

57° Vita et passio 



BIBL. NA.T. PARIS. — COD. 11756. 105 

ris, quae celebratur xvii" kalendas novembris (fol. 
166M70']. 

Auclore Adsone, éd. Ad. SS., ad d. 16 Ocl., lom. VII, p. 1010-18. Om. prima 
phrasis prologi {Cum-potlerorum). 

38" Passio sancti Justi martyris, quae celebratur xv* 
kalendas novembris (fol. 173''-174'). 

Passio prima, éd. ibid.. ad d. 18 Oct., lom. VIII, p. 338-39. Sed in cod. est stilo 
poliUori el praerixum habet prologuin, qui Inc. Audite, fratres carUtimi, 
quanta ait Domini iiottri Jetu Christi misericordia, quam in tandis suis 
dignatus est demonstrare... 

59° Passio saoctonim martyrum Saviniani et Poten- 
tiani sociorumque eorum, quae celebratur xiiii" 
kalendas novembris (fol. 174''-178'). 

Ed. ap. Duni, Bibliothèque historique de V Yonne, lom. Il, p. 394-311. 

60° Passio sanctorum martyrum Crispini et Crispi- 

niani (fol. iSOMSl').* 
61° Passio sanctorum apostolorum Simonis et Judae, 

qui alio nomine dicitur Thaddaeus (fol. 181M84'}." 
62° Vita sancti Faronis episcopi et confessons (fol. 

184'-187'). 

Eicerpla ei Viia éd. ap. Mabillon, Act. SS. 0. S. B., saec. Il, p. 610-38 ; scili- 
cet nuinm. I-U, 71-81, IOï-4, 106-14, 116-18. 

63° Vita sancti Audomari episcopi et confessons (fol. 
187M89'). 

Ed. Act. SS., ad d. 9 Sept., tom. III, p. 30B-4OO. 

64° Passio sancti Quintini martyris(fol. 189''-191'). 

Passio terlla, éd. ibid., ad d. 31 Oct., tom. XIII, p. T94-99. num. 18med. 
«...tumiUatum exstitil). Desunt versus in éd. singulis capitibus praetlii. An- 
neia est historia inventionis cd. ibid., p. 783 86, num. 14.10. 

65° Passio sanctissimi martyris Christi Benigni, quae 
celebratur kalendis novembris (fol. 197'-200'). 

Passio sexta, éd. ope hujus cod. ibid., ad d. 1 Nov., tom. I, p. 163-73. 

Sequitur (fol. ïOO'-SWi') Visio ac narratio de purgatorio sancti Patricii, 
legendaad >nensam in conunemoratione fideiium defunctorum,cA. ap. 
Colgao, Trias Thaumaturga, p. 373-80 ; quam el in aliis quibusdam codicibus 



106 CATAL. CODD. HAaiOGR. LAT. 

66^ Passio [sanctorum] Symphroniani, Claudii, Cas- 
toris et Nicostrati, et iiii^'' Coronatorum, Severi, 
Severiani, Carpophori et Victorini (fol. 205^-207^).* 

67® Conversio, vita et passio [sancti] Eustachii socio- 
rumque ejus, quae celebratur v® idus novembris 
(fol. 209^-212^).* 

Omm. prol. et ea quae in éd. uncinis sunt inclusa. 

68® Passio [sancti] Theodori martyris, quae celebra- 
tur V® idus novembris (fol. 212^-213^).* 

69® Passio beati Mennae, quae celebratur m® idus 
novembris (fol. 213^-214^).* 

70® Vita beati Martini Turonensis archiepiscopi et 
confessons (fol. 214^-219^).* 

Auctore Sulpicio Severo. Sequuntur (fol. 219^-2200 epistola ad Eusebium, (fol. 
23(K-326') dialogi Sulpicii ii et m, (fol. 326<'-226'') epistola ad Basulam, (fol. 226^- 
297') Gregorii Turonensis Hist. Franc.y lib. i cap. ult. 

71® Vita sancti Maclovii episcopi et confessons (fol. 
228'--230''). 

Ed. ex hoc cod. ap. Mabillon, Act SS, 0. S. B., saec. 1, p. 217-21. 

72® Vita sancti Aniani episcopi et confessons, quae 
celebratur xn kalendas novembris (fol. 230'*-231^). 

Ed. ap. Theiner, Saint-Aignan ou le siège cT Orléans par Attila, p. !i7-33. 

73® [Vita sancti Gregorii Turonensis episcopi] (fol. 
23r-234^). 

Auctore Odone, éd. P. L., tom. LXXI, p. 115-28. 

74® Vita beati Columbani abbatis (fol. 234^-238^. 

Contracta ex Vita auctore Jona. 

Inc. Beatus Columbanus, qui in regno Biurgundionum monasterium 
fundavit, quod Luxovium dicitur, HibemiOy quae est exirema Oceani 
insulay ortus fuit. Quem cum mater utero gestaret, per visianem vidit.. 

Sequitur (fol. 238*-239r) brevis notitia de sanctis Deicola et Gallo, discipulis 
s. Columbani. 

75® Vita sancti Alexis confessons (fol. 239^-240^.* 

Add. pia quaedam deprecatio. 

76® [Passio sanctae Caeciliae] (fol. 241'^-245').* 
77® Passio sancti démentis papae et martyris, quae 
celebratur ix kalendas decembris (fol. 245^-246^).* 




BIBL. NAT. PARIS. — GOD. 11759. 107 

78*^ Passio sanctae Felicitatis cum septem fîliis ejus 

martyribus, quae celebratur ix kalendas decembris 

(fol. 246'-247').* 
79" Passio sanctorum Chrysogoni, Anastasiae et 

aliorum plurimorum martyrum [fol- 247'-251').* 
80° Passio bealae Catharinae virginis et martyris 

(fol. 251'-258n.- 

Om. clausula. 

81° Passio sancti Pétri episcopi Alexandrini et mar- 
tyris (fol. âSS'-SSgi. 

Ex Adone, ad d. K Not. (P. L., lom. CXXII1. p. 401). 

82° Passio sanctorum martyrum Agricolae et Vitalis, 
quae celebratur y° kalendas decembris (fol. 259^- 
259'). 

m in cod. 3831, (supra lom. I, p. 166). 

83" Passio sancti Saturnini martyris, quae celebratur 
111° kalendas decembris (fol, 259^-260'). 

Ed. apQd Snrium ad d. 99 Sov. (p. »50). Om. num. 6. 

84° Actus beati Andreae apostoli, qui leguntur ad 
mensam (fol. 260^-265').' 

Liber de miraeulis. 

85° Passio sancti Andreae apostoli (fol. 265'-267')." 
86° Vita Eligii beatissimi episcopi Noviomensis, 
quam composuit beatus Audoenus (fol. 267''-277^. 

Ed. p. L., tom. LXXXVI[,p. 481-502. Nonnulla passim contracta velomissasuDt. 

87° Passio [sanctorum] Ctirysanti, Mauri et Dariae, 

kalendis decembris (fol. 277''-280').» 
88° De translatione sancti Benedicti, quae est nonis 

decembris (fol. 280').' 

Num. II narralionis Adalberti. 

89" Vita sancti Nicholai episcopi et confessons, vm° 
idus decembris (fol. 281'"-281'').' 

célébra- 



108 GATAL. CODD. HA0IO0R. LAT. 

tur eodem die, videlicet v^ kalendas septembris 
(fol. 287^-288^. 

Passio secunda, éd. Act. iSS,, ad d. 28 Aug., tom. VI, p. 274-75. 

91^ Sermo de decoUatione seu coUectione reliquia- 
rum sancti Joannis Baptistae praecursorîs Domini 
(fol. 288^-289^. 

Ed. Act SS., ad d. 24 Jun., tom. IV, p. 757-S9. 

92 ^ Relatio de inventione capitis Joannis Baptistae 

289^-2920. 

Scilicet a) Prologus Domino venerando mihi Gaudentio abbaii DionysitUy 
éd. ibld., p. 721-22; b) Translatio in Emesam, ibid., p. 716-18 (Duo quidam 
monachi,,.); c) Historia secundae inventioniSj p. 724-28, cujus deest finis 
(num. 157) a verbis Facta est sancti Joannis praecursoris ac Baptistae 
depositio. 

93^ Passio sanctae Sabinae, quae celebratur iiii® ka- 
lendas septembris (fol. 292^-292^.* 
Aud^ii. ^^"^ Passio sanctorum Felicis et Adaucti *, quae cele- 

bratur III® kalendas septembris ; et ponitur vita 
alterius sancti Felicis (fol. 292^-293^).* 

Inc. Cumfervor Diocletiani et Maximiani sanctos Dei diversis pœnis 
interficeret, duos fratres Felices nomine et opère.,. Alter Félix est Félix 
presbyter Romanus. 

95® Vita sancti Agili abbatis, quae celebratur m ka- 
lendas septembris (fol. 293^-296'). 

Ed. Act SS., ad d. 30 Aug., tom. VI, p. 574-86. 

96® Vita sancti Lupi Senonensis episcopi et confes- 
sons, cujus depositio celebratur kalendis septem- 
bris (fol. 296^-297^ et fol. 61^-^. 

Ed. ibid., ad d. 1 Sept., tom. I, p. 255-64. Num. 3 advertitur lectio varians 
indicata ibid., p. 257 ann. z; et om. pars prior num. 5 (Noctem^claritate 
supema). 




BIBL. NAT. PARIS. — COD. 11884. 109 

DXLVn. Codex signatus num. 11884. 

Constat duabDS partibas, quanim prior (fol. 1-S6) non paucoram eodicum laci- 
nias eomplecUtur diversae formae et aetatis, nuUum vero documentum hagio- 
graphicum. Reliqaa vero pars tota hagiographica est. 

Fclioram 125 (fol 37-160, duplici folio 143), med. fO",335XO,96), coiamnis 
binis, ezarattts diversis manibus saec. XI. Foliorum ordo vitio compactons 
miserum in modum perturbatus est. 

Olim Résidu Saint-Germain 084 (fbl. V legitur « Ex S. Remigii monasterio • 
et fol. W^ c Corbeiensis monasterii >, ibidem X, ^ et iV^ SOS ; sed hae notae 
spectant tantum ad fragmenta quibus inscriptae sunt). 

Fol. i^ legitur hymnus de S. Joanne evangelista, qui inc. Sollemnis dies ad- 
vent t. m, 

V Yii idus julii, passio sanctae Felicitatis cum septem 

filiis (fol. 45»^^ et 146^^).* 
2^ II nonas julii, sancti presbyteri et confessons 

Goaris vita hic habetur (fol. 47^% i52'-153^ 48'-% 

45'). 

Ed. Ae^. SS,^ ad d. 6 Jul., tom. 11, p. 333-37. 

dP Passio sancti Phocae episcopi, qui passas est pri- 

die idus julias (fol. 49''-55').* 
4'' Mense julio die xxi, natalis sanctae Praxedis (fol. 

55'-56').* 
5^ Passio sancti ApoUinaris pontificis et martyris, 

sub die decimo kalendarum augustarum (fol. 56'- 

57% 63'.66^).* 
6® Passio sanctae Christinae virginis et martyris, 

quae est viiii kalendas augusti (fol. 66^-68'^, 58'- 

60% 69'-^).* 
7^ Yiii kalendas augusti, passio sancti Jacobi apostoli 

fratris Johannis evangelistae (fol. 69''-72^).* 
8^ Item Yiii kalendas augusti, passio sancti Cucufatis 

martyris (fol. 72% 61'-62% 73'-75'). 

Kd. ap. Surium, ad d. i5 Julit (p. 298), stiio paululum immutato. 

9^ Item Yiii kalendas augusti, passio sancti Christo- 
phori martyris (fol. 75'-78^.* 



j 



1 10 CATAL. CODD. HAOIOOR. LAT. 

10^ ? kalendas augusti, vita saocti Samsonis episcopi 
et confessons (fol. 78^-99^. 

Ed. ap. Mabillon, Act SS. O. S. B., saec. I, p. 165-tt(. Omin. lib. n numm. 
1116. 

11^ De obitu Odilonis abbatis (fol. 99M01'). 

Epistola monaehoram Silvîniacensiaro, éd. ap. Mabillon, Act SS, O. S, B,y 
saee. VI, part, i, p. 673-75. 

12^ II idus junii, passio sanctorum martyrum Nazarii 
et Celsi (fol. 101M041. 

Ed. ex cod. Brux* 9B-i00, CcU. Bmx., toin. I, p. 504(4. 

19^ Sermo venerabilis Pauli de inventione corporis 
sancti Nazarii (fol. 104']. 

Ex Vita S. Ambrosii auetore Paulino, éd. Ac^. SS., ad d. 25 Jul., tom. VI, p. 50S» 
numm. iO, il. 

14^ Passio et acta beatissimi Felicis [papae] martyris 

(fol. 104'.105').* 
15^ Passio sanctorum martyrum Simplicii, Faustini 

et BeatriciSy mense julio die xxviiii (fol. lOb'-lOô'].* 
16^ Passio sanctae Seraphiae virginis et martyris 

Christi, mense julio die xxviiii (fol. 106''-108^. 

Ed. ap. Mombritium, tom. H, fol. 275^-77'. 

17^ Passio sanctorum martyrum Sixti, Laurentii et 
Hippolyti, Âbdon et Sennen ; Sixti die vu, Lau- 
rentii die X (fol. 108^-118% 135').* 

Acta prolixiora SS. Abdon et Sennen. 

18*^ 11^ kalendas julii, vita sancti ac beatissimi Mar- 
cialis episcopi et confessons (fol. 119M26'', 153^^ 
154'^^ 147M50^).* 

19^ Passio sanctarum virginum Rufinae et Secundae, 
quae est vi idus julii (fol. 127M29^). 

Ed. Act. «SS., ad d. 10 Jul., tom. III, p. 50-31. 

20^ Passio sanctorum martyrum Hermagorae episcopi 
et Fortunati archidiaconi, sub die lui idus julii 
(fol. 129^-133^). 

Prope accedit ad Passionem éd. ex cod. Namurcensi 63, Anal* Boll.y tom. Il» 
p. 51M0. 




BIBL. NA.T. PARIS. — COD. 11884. 111 

21*^ Ex vita beatissimi Turiavi archiantistitis, quae 
est III idus julii (fol. 133^-135^ 49'-^). 

Ed. AcL SS., ad d. 13 Jul., ton. III, p. 617-18. 

22** Passio sancti Felicis martyris, qui passas est in 
Gerunda sub die kalendarum [augusti] (fol. IdS'*- 
• 1370- 

Bene contenu cum Passione de qua Cat Brux,, tom. I, p. 54, 61« (cod. 08*100). 

23^ Ipso die sanctarum trium virginum [Fidei, Spei 
et Caritatis] (fol. 137'-139']. 

Ed. Legenda Aurea (Colon. 1485), fol. 445-44. 

24^ iiii nonas augusti , passio sancti Stephani papae 
et martyris (fol. 139'-142^).* 

Mutila desinit in fine num. âl. 

25** [Vita sancti Lupi Senonensis episcopi] (fol. 143''). 

Vitae éd. Aci. SS., ad d. 1 Sept., tom. I, p. 255-64, num. 24-27. 

26^ Yii idus decembris, passio sancti Sabini episcopi 
et martyris (fol. 143' ^ 144'-^. 

Ed. ap. Baluzium, MUceUan. (éd. Mansi), tom. I, p. 12-14. Mutila desinit in 
fine cap. xi. 

27^ [Passio sancti Theodoreti] (fol. 143^*^'). 

Sciiicet hujus Passionis finis. 

28^ Vita sancti Maturini (fol. 143^*«0. 

Viue éd. Act SS., ad d. 1 Nov., tom. I, p. 250-54, num. 1-4. 

29** Passio sanctorum Processi et Martiniani, sub die 
VI nonarum juliarum (fol. 145'''',46'''').* 

30^ VII idus julii, sanctorum martyrum Ânatholiae et 
Audacis (fol. 146^ 127'-^). 

Ed. Act. SS.J ad d. Jul., p. 672-75, num. 8-12. 

31^ Vita beatissimi Carilephi sacerdotis, quae cele- 
bratur kalendis julii (fol. lS0^37'-44^ 1450. 

Ed. ibid., ad d. 1 Jul., tom. I, p. 00-08. 

32^ [Passio sancti Marcelli papae et sociorum ejus] 
(fol. 158^-155^).* 

Pragmentum, sciiicet num. 10-24. 

33^ un idus augusti, passio sanctae Susannae virginis 
et martyris (fol. 155^-159"). 

Prior pars éd. Act, SS., ad d. 18 Febr., tom. III, p. 61-64; altéra, ibid., ad d. 
11 Aug., tom. Il, p. 631-52. 



112 CATAL. CODD. HAaiOGR. LAT. 

34** Passio sanctorum martyrum Justî et Pastoris (fol. 
159^-160^). 

Ed. ibid., ad d. 6 Aug., tom. Il, p. 154. 

35'' Passio sancti Eupli levitae et martyris (fol. 160''). 

Pars Passionis éd. ibid., ad d. 12 Aug., p. 721-22; scilicet num. 1-3. 



DXLVm. Godez signatus num. 11885. 

Olim Résidu Saint-Germain 085. 

Ex multis codicibus vel codicum laciniis compactus, diversae formae et aetatis; 
sed qui documenta hagiographica continent omnes exarati sunt saeculo XII, 
columnis binis, quos jam singulos paulo distinctius describemus. 

I (fol. 8-10). Med. (0»,32X0,208). 

1^ Vita beatissimi levitae Laeti, cujus festivitas cele- 
bratur octavo îdus novembris (fol. 5''-10^). 

Ed., sed stilo immutato, ap. Surium, ad d. 5 Nov. (p. 161). 

II (fol. 11-23). Olim cex monasterioS. Wandregisili » (fol. Il') ; med. (Û",335x 
0,225). 

2^ [Vita sancti Hieronymi] (fol. ll^'j.'' 

Scilicet Vilae, auclore anonyme, finis, a verbis [mrtjdioe facibus sctHbere 
(P. L., tom. XXII, p. 184, lin. 1). Sequitur (fol. Il'-i2') Miraculum de leone, éd. 
ibid., p. 210, lin. 4 - p. 213, lin. 7. 

3^ Vita sancti Gassiani episcopi, quae est nonas au- 
gusti (fol. 12^.151. 

Ed. J. Fontanini ap. Graevium, Thés. Antiq. ItaL, tom. Vlll, parL m, 
p. 127-30, et ex coii. Gandav. 244, Anal, BoU,, tom. IV, p. t5»-e6. 

4^ Passio sanctae Juliae virginis et auctus ejus (fol. 
18M6^. 

Ed. Ac/. S^., ad d. 21 Jul.« tom. V, p. 155-34. 

S"" Revelatio beati Baronti monachi, qui fuit in mo- 
nasterio Longarito (fol. 16^-20^). 

Ed. ibid., ad d. £^ Mart., tora. IIK p. 570-74. 

6^ Vita sancti Abrahae et neptis ejus Mariae (fol. 20^- 
23^. 

Eli. P. L.« tom. LXXIIK p. 281-92 et p. 831*58. Mutila desinit paulo posi med. 
dp. 3 vp. 883 med.V 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 11951. 113 

Ili (fol. 44r-6S^). Med. (0«,36X0,245). 

7^ Vita sancti Attali abbatis (fol. 44M6^). 

Auctore Jona, éd. Act SS., ad d. 10 Mari., tom. II, p. 43-4K. 

8^ Passio sancti Caloceri martyris Christi (fol. 46""- 

47^). 

Scilicet, post quaedam compendiario excerpta ex Passione SS. Fauslini et Jovit- 
(ed.Ac/.5SL,add. iSFebr., tom. II, p. 813 sqq.), num. 2 7, Passio S. Caloceri, 
éd. ibid., p. 817 seq., sed alîquantum diversa versione. Mutila desinit in verbis in 
memero ovium suarutn (num. 2 p. m.). 

»> [Vita sancti Viventii presbyteri] (fol. 48''-51''). 

Ed* Ac^ SSL, ad d. 15 Jan., tom. 1, p. 8(^4-13. Acephala inc. Nam cwn populi 
ciTCtifncirca décentes,., (num. 34 iniU). 

10^ Vita beati Boniti episcopî et confessons (fol. SI""- 

57^. 

Ed. ibid., ad d. 15 J9n., p. 1070-76. 

11^ Vita beati Fursei confessoris (fol. 57^).* 

Mutila desinit in verbis Bonorum ergo operwn gratia plenuSy patriam 
f>arenliteMque\., (num. 2 extr.). 

12** [Vita sanctorum Eucharii, Valerii et Materai] (fol. 

Ed. Act. SS,, ad d. 20 Jan., tom. II, p. 018-22. Acephala inc... [Ulu\minabant, 
dieinies restaurabant... (num. 16 init.). 

13° Vita beatae Aldegundis virginis (fol. 59^-64^). 

Ed. ap.llabillon, Act, SS, 0, S, B,, saec. II, p. 807-15. 

14° Vitae sanctae Helenae matris Constantini augusti 
(fol. 64^-65^). 

Aoctore Almanno, éd. Act, âS.,add. 18Aug., tom. 111, p. 580 sqq. Mutila desinit 
In verbis et flammeum gladium atque ver[satilem] (num. 5 extr.). 



DXLIX. Codex signatuB num. 11951. 

Ollm San-Germ., prius 10, recentius 500. 

Foliorum 169, med. (0*",34x0,24), columnis binis, exaratus saec. \11 (praeter 
fol. 100-114, exarata saec. XIV). 

1° Passio beatissimi Quintini martyris (fol. 115^- 
117^). 

passio tertia, éd. Act. SS,^ ad d. 31 Cet., tom. XIII, p. 704-90 (num. 18). Desunt 

CATàL. PARIS. T. lO. . 8 



114 CATAI.. CODD. HAGIOOR. LAT. 

versus in éd. singulis capitibus praeûxi. — Sequitur (fol. 117^118^) Sermo pro 
gratiarum actione et (fol. 118*-H9») aller //em *«rmo de eodem martyre, 
divers! ab éd. ibid., p. 816-10. 

^ Inventio beati Quîntini martyrîs ab Eusebia (fol. 
119M200. 

Ed. ibid., p. 700 (num. 19)-800. 

3"^ Item alla inventio ejusdem martyris ab Eligio No- 
viomensi episcopo (fol. 120^-1210. 

Scilieet Vitae S. Eligii, auctore Audoeno, lib. n, cap. 6 (P. L., tom. LXXVII, 
p. 51M7). 

4** Miracula beati Quintini martyris (fol. 121'*-122''). 

Ed. Act, SS,^ tom. cit., p. 801 sqq. Dm. index capitulorum. Praetermissa sunt 
etiam quae in éd. leguntur num. 5-8 extr. (... ad cetera transeamus). Foliis 
excisis, mutila desinit narratio in verbis tria habens altaria^ mblimius (num. 
i» init.). 

5^ Vita sancti ac beatissimi Remigii Remorum archi- 
episcopi (fol. 123'-1300.* 

Auctore Hincmaro, sed passim suppressa sunt encomia prolixiora ab Hincmaro 
rerum narration! pcrmixta. 

6** Passio sancti Leodegarii episcopi et martyris (fol. 
130^-134^).* 

Post Vitam sequuntur iflol. 135^.1^') Miracula éd. Act, SS.^ ad d. 2 Cet., tom. I, 
|K 478-81 ; sed in cod. omm. quaedam a nùm. 55 med. -55 extr. et in Gne pauca 
«ddita vel suppressa sunt. 

7^ Vita s;inctî Maglorii episcopi (fol. 13?J'-1400. 

Kil. Act SS.. ad d. i4 iVt.. tom. X, p. 78â-0l. 

8'' Vitu s;\noti ac beatissimi Eligii episcopi et confes- 
soris. eilita ab Audœno Rotomagensis urbis epi- 
scoïH> (foL 140'^-I43n. 

SiMh\vl YiUe ^K p. t.. tom. LXXWH.p. 479 sqq., lib. i capp. 1-3 et lib. n eapp. 
X(^7 mt!sU^ *M«M IwvTi opUi\?>. 

l^"" Vi(;i sancti Aniani episcopi et confessons, quae 
ixUîtur w kalendas liecenibris ifol. 143^-145^. 

IM* ;np. .Vw^. th^^^n1^r. ^:f*4; Aîv'ho.h oh Ir si^ dTOriéaHS par Attila^ 

liV Vii;i s;incti Columbani abbatis <foL 145^-156'). 

\\Kn^vf^ IvvvA^ ^i P L>. Kv». tWVML ^ U^0^6, fteest sciUcct epistola dedi 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 12021. 115 

ii^ Yita sanctissimi Johannis magnae Alexandrinae 
urbis patrîarchae et magni elemosynarii (fol. 156''- 
168'). 

Aactore Leontio, éd. Act. SS., ad d. 25 Jan., tom. Il, p. 499-517. Désuni scilicet 
initio (nallis tamen excisis foliis, sed a scriba praetermissa) praefatio interpretis, 
prooemiHm auctoris et exordium Vitae (numm. 3, 4). 

if^ Yita sanctae Eulaliae virginis et martyris (fol. 
168'-169'). 

Ed. ex cod. Brux. 581, Cat. Bruœ., tom. I, p. 261-65. 



DL. Codex signatus num. 1202L 

Olim eoenobii Ck>rbeiensis, deinde San-Germ., prias 572, reeentius 121. 
Foliorum 141, med. (0b,315X0,24), partim columnis binis (fol. 1-30^), partim 
lineis plenis (fol. 30* ad finem), exaratus saec. X. 

[Miraculum S. Richarii] (fol. l"). 

Temparibus piissimi Francorum régis, régnante satis decenter cum 
eo Hugone^ filio suo, anno suae benedictionis lU^^^ ad lavdeni et gloriam 
nominU ChrUH^ ex meritis sancti sut Richarii, quod diciuri sumus 
accidit. Nam ah antiquis sanctis patribus nosirae posteritati conceêsum 
esse ncvimtis ut quicumque vera scribere voltierit, ne dubitet vetera 
cof^tmgere novis. 

Est villa inpago Belvacensi, ct0tis vocabulttm est Civinocurtis, quam 
propter vinum quod ibi habebat domnu^" al>bas expetiit. Paratis veropro * qq^^ 
posse ibi necessariis, tôt plaustris quoi conveniebant conductis, citius, dunnus. 
tU potuit^rediity tamen plaustra propter timoremmalignorum dimittet^e 
noluiiy sed cum suis equestribus ante iter factens, ad castrum quod 
Mens Desiderii vocatur pervenit. In ci^us dextro latere est quaedam 
importuna vàllispraebensdescendentibus admodumpericulosumdescen- 
sum : hujus enim periculosa vertex in duabus descenditur viis, quu- 
rumque nec melior indetus* importunus erat tune opcupati* a sufflami- • .^i'^. 
nibus, Erant enim quaedam trabes ad necessarios usas delatae, proptei" 
quas melior declinabatur via^ quae satis iter... (Reliqua desiderantur). 



116 CATAL. GODD. HAGIOOR. LAT. 

DLL Codex signatus num. 12119. 

Olim eoenobii S. Mauri Fossatensis 48, deinde San-Germ., prius t071, recen- 
lius 189. 2. 
Folionim 189, med. (0" ,29X0,218), lineis plenis, exaratus saec. Xli. 

Epistola et brève opusculum beati Leonis papae de 
translatione beati Jacobi apostoli, quae iii^ kalen- 
das januarîi celebratur (fol. ISS^-ISÔ'^. 

Ed. AcL SS., ad d. 1 Nov., lom. 1, p. 21-22. 



DLn. Codex signatus num. 12139. 

Olim eoenobii Floriacensis, postea San-Germ., prius 801, recentius 206. 

Folionim ISO, med. (O»", 31X0, 22), columnis binis, constans duabus partibus, 
quanim altéra (fol. 1-64) exarata est saec. XII, altéra saec. XIII. Ordo foliomm 
perturbatus est. 

Vita sanctae Paulae(fol. 42M8% 57^-64').* 

Omm. nonnuUa numm. 20 et 21, scilicet a verbis Haec refera usque ad 
beata rerum commutation et Vita mutila desinit in verbis alius cumjam 
toto cano capite sum f Igiturjtiœta.,. (num. 24). 



DLm. Codex signatus num. 12142. 

Olim San-Germ., prius 111, recentius 774. 

Foliorum 143, med. (0»,27X0,18), lineis plenis, exaratus saec. XJI, praeter 
folia 137-143» quae pertinent ad saec. XIV. 

1^ Trânslatîo sanctissimi Benedicti abbatis, qualiter 
ipsius atque sororis suae Scolasticae corpora de 
monte Gassino translata sunt (fol. 98''-105'*).* 

2^ Liber miraculorum sancti Benedicti (fol. 105'*-443''). 

Auctore Adrevaldo, cum additamento Adelerii, éd. Holder-Egger, Mon. Gerun. 
(in fol.), tom. XV, part, i, p. 478-500. 

In fine additamenti Adelerii, post securitas est reddita^ le^^ntur haec verba, 
quae in hucusque editis desunt : Tuiic cum omnibus ad monasterium 
accedens, grates pnncipum domino Deo rettulit, sicque ovans ad sua 




BIBL, NAT. PARIS. — CODD. 12169, 12193. 117 

repedavit, Otnmbtds iiaque notum factum est ad quoscumque haec perve- 
nirepotuit fatna^ quanta virtus Domini numeat in gloriosi sut confessa- 
ris fiducia. 



DlilV. Codex signatus num. 12169. 

Olim S. Mauri 80, deinde San-Germ., prius 1102, recentius 229. 
Foliorum 124, med. (0^,50X0, 195), columnis binis, exaratns saec. XII, in fine 
mutilus. 

[Miracula B. virginis Mariae] (fol. H5''-124^). 

Post praefatiunculam, quae incipit : Ad omnipotentis Bel lavdem (ut in 
cod. 6500, cfr. supra, tom. II, p. 555), sequuntur miracula viginti iria, quorum 
primum inscriptum est : de Hildefonso, alia vero partim titulo designata sunt, 
ut de secretario, de fure quem sancta Maria Uberavit^ de quodam ru- 
siico, de monacho quem sancta Maria liberavit a poenis, de Jeronimo 
episcqpo, etc., alia sine uUo titulo prolata. 



DLV. Codex signatus num. 12193. 

Olim San-Germ., prius 194, recentius 757. 

Foliorum 311, min. (0'",26X0,20), lineis plenis, exaratus saec. IX. 

Vita beati Gennulfi confessons (fol. 166^-169^). 

Ed. partim Act, SS,^ ad d. 29 Oct., tom. XII, p. 702-94, partim supra tom. II, 
p. 255-55 (scd in cod. om. prolog:us éd. ibid., p. 252-53). Notandum tamen in 
nostro eodice pervetusto matrem S. Gennulfi vocari Acliam, virum hune cujus 
fliia sanata est (cfr. supra, tom. II, p. 253, n. 6) denominari Aglibertum, et 
S. Gennulfi roortem affixam esse sub die XVI kalendarum febroartarum, 
non autem ut supra (tom. II, p. 254, n. 13 in fine) sub die idus novembris. 

Praeterea animadversione dignum est praesentem S. Gennulfi Vitam tum 
qaoad rerum ordinem, tum quoad stilum, concinere Vitae editae apud Joannem 
a Bosco, Bibl. Floriac.^ part, ii, p. 1-24. Jam vero, considerata aetate nostri 
rodicis, conscripti saeculo IX, putamus Vitam de qua nunc agimus esse primige- 
niam et ex ea derivatam esse Vitam aliam, non ante saeculum X confectam (1), 
quam vulgarunt tum Bibl, FloriaCy tum Act. SS., ad d. 17 Jan., tom. Il, 
p. 92-97. 

fl) Cfr. Act. SS., tom. Il Jan., p. 81, n. 7 ; tom. XII Oct., p. 791, n. 2 ; Hist. 
litt. de la France^ tom. VI, p. ms. 




118 GATAL. CODD. HAOIOGR. LAT. 

DLVI. Codex signatus num. 12201. 

Olim coenobii Obasinensis in dioecesi Lemovicensi, deinde Ducis de Noailles, 
tandem, « ex dono iUustriêtinU Domini de Nouailes DucU ac Paris 
Franciae, 1684 j»(fol. 1^, San-Germ., recentras 244. 

Foliorum 121, med. (0",30x0,20), lineis plenis, exaratns saec. XII. 

Vita beati Gaudentii episcopi et martyris (fol. IIS*^- 

Haec Vita, quae incipit Dutn ad excolendam divinae vineam fructifica- 
tioniSy ad excuiiendam de dominica arca paleam,,,, ad nullum qui in 
ecclesia eolatur sanctum referri videtur. Etenim indeterminate prorsas assenin- 
tur quaecumque ad loca et personas pertinent. Natus indicatur S. Gaudentius 
iste in civitaie Persidae ex pâtre Melchita et matre Racha, 



DLVn. Codex signatus num. 12251. 

Olim SanGerm., prius 1S8, recentius 790. 

Foliorum 187, cum tribus insiticiis, med. (0»*,31X0,24), columnis binis, exara- 
tus saec. XII. 

Passio sancti Bonifacii martyris (fol. 184''-187').* 



DLVm. Codex signatus num. 12257. 

Olim • Ex libris Sancti Pétri Corbeie » dein San-Germ., prius 170, recentius 7W. 
Foliorum 123, med. (0",28X0,19), lineis plenis, exaratus saec. XI. 

Miracula beati Leonis noni papae (fol. lâl'^-lîS^. 

Ed. Act. SS., ad d. 19 April., tom. II, p. 669 (num. 12) — 671 (num. 22 med., 
usque ad verba :.... Subito erectus esf), Quibus et add, sequens, quod videtur 
ineditum : 

Vir quidam de Benevento Romam venit, duplicem miseriam deplo- 

rando. Cum enim gravissimum onu^ sihi essetpeccata sua secum ferre, 

'vocem fili^y^ suum^non aliquo infortunio,sed..,.* natum, utrisque minibus 

légère ne- pedibusque contractum , satagebat super cervicem suam déferre. Vi 

quwimus» ^^^^^ monasterium intravit, ibi [puef^um] ante sepulcrum beati Leonis 

* sic, deposuit ; ipse vero ad arcam Sancti Pétri ire disposuit, Luit^ oravit, 

recessity puerum adhuc jacentem inrenit, Hora erat quasi nona^ domi- 



BiBL, nàt. Paris. — codd. 12259, 12277. 119 

fUca ea quae dicitur PcUmarum et dominicae Passionis secunda, Turba 
adercU ex IIII^ orbU parCibus non modica, Videntibus qui aderant, 
soluti sunt nervi manuum et pedum ; ipse vero staiim saniis exurgenSy 
ionitaiis mae astabat in testimonium. Et quia aderant ferme biscenium 
clerici F^ancorum et Lotharingiorum^ absquemora,,/ Te Deum lauda- * iterum 

mus ^^^^ 

discemi 

nonpotuit. 



DUX. Codex signatus num. 12259. 

OUm San-Germ., prius 860, recentius 385. 

Foliorum 287, med. (0" ,205X0, 10), columnis binis, exaratus saec. XII. 

l"* [Sulpicii Severi scripta de S. Martino] (fol. 98'- 
15(K).* 

Vitae et singulis Dialogis praefixus est index capitulorum. Vitae etiam seu epi- 
stûlae ad Desiderium praetixa prima verba Gregorii Turonensis Eiêt. Franc. 
lib. I cap. ult. Omissa est pars pnor capitis 14 Dialogi n. 

2*> [Inscriptiones de S. Martino] (fol. .150^-152^.* 

Cum descriptione basilicae. 

3**' [Excerpta ex Gregorio Turonensi de obitu seu de 

gloria postuma S. Martini] (fol. 153^-1 55"].* 
4^ Vita sancti Pachomii (fol âie'-SSl'l. 

Ed. P. L., lom. LXXllI, p. 2i7-72. 

S^ Vita sanctae Paulae {fol. 251^-267'').* 
6<> Vita sanctae Catharinae (fol. 267''-286'-).* 

Deest elaasula. 



DLX. Gode^ signatus num. 12277. 

Oiimcoenobn Sancti MauriPossatensis 70(fol. S'A deindeSan-Germ., prius 1101, 
recentius 815. 
Foliorum 173, med. ((^,375X0,185), lineis plenis, exaratus saec. XII. 

1** [Vita seu paenitentia Theophili vicedomini](fol. 
96'.100^)/ 



120 CATAL. GODD. HA6IOOR. LAT. 

2*^ Vita sancti Abrahae sive neptis ejus, quae est xv 
kalendas decembris (fol. lOOMOO^. 

Ed. P. L., tom. LXXIII, p. i81-92 et p. 051-58 (usque ad finem capUis ii). 

3^ [Heraclidis Paradisus seu de vitis Patrum](fol 
11OM710. 

Ed. P. L., tom. LXXIV, p. 243-543. Praefixa est eptstota Paschasii diaconi ad 
Eu{|[ypiuin presbyteruin (P. L., tom. LXll, p. 59) et index capitulorom ; praeter- 
niissa vero epistola Palladii ad Lausum (P. L., tom. LXXIV, p. 249-53). 



DLXI. Codex signatus num., 12404. 

Olim San-Germ., prius 375, recentius 318. 

Folionim 252 (praeter duo insiticia in eapite), med. (0",34X0,22), columnis 
binis, exaratus (praeter prima et ultima pauca folia) saec. XI ineunte. 

1® Vita sancti Machutis episcopi et confessons (fol. 
239^-246^). 

Ed. ope hujus codicis ap. Arth. de la Borûeriet Deuœ vies inédites de S.Malo, 
p. 131-57. 

2^ Qualiter sanctum corpus illius de Santonica re- 
gione [inJBritanniam translatum est (fol. 247''-250''). 

Ed. ibid., p. 121-28. 



DLXn. Codex signatus num. 12414. 

Olim coenobii « S. Pétri Corbeiensis », deinde San-Germ., prius 382, recentius 
4047. 
f oliorum 109, med. (0>n,285X0,20), columnis binis, exaratus saec. XUl. 

1^ [Vita sancti Leodegarii episcopi] (fol. ISS'-ISS'].* 

Epistola Ursini praefatoria legitur infra (fol. 191^). 

^ [Ejusdem miracula] (fol. 188^-192^). 

Ed. ap. Mabillon, AcL SS. 0. S. B., saec. 11, part, i, p. 603 (cap. 16) - 08. Sed 
in codice (fol. 19h) post cap. 10 med. inserta sunt quaedam quae a|md 
Mabillonium non leguntur ; deinde recitatur (fol. 19lv-102>') epistola Ursini ad 
Ansoaldum, quae superius Vitae praefixa non fUit, ac denique absolvitur narra - 
tio translationis, ut ap. Mabillonium cap. 19 (a med.) et cap. 20. 



BIBL. NAT. PARIS. - OOD. 12593. 121 

3^ [Passio sanctae Christinae] (fol. 192^-199^^). 

Ed. Act,SS.j ad d. 34 Jul., tom. V, p. SS24-38, sed multis lectionibus variantibus. 



DLXm. Codex signatus num. 12593. 

OHin Gorbetensis, Qt refert Mabillonius (i), dein San-Germ., prius S$â7, recen- 
lius ig6. 
Folionim âOO, ined. (0»,3S5X0,i55), columnis binis, exaratus saec. XIII. 

1« [De nativitate B. Mariae Virginis] (fol. 1^-8^). 

Pseudo-Matthaei Evangelium, cum prologo J^o JacobuSj filius Joseph 
fabri^ conversans in timoré Dei^ éd. apud Tiscbendorf, Evang. apocr.,p. 54- 
95, nsque ad verba Mortui sunt qui quaerebant animam pueri, 

^ [Miracula B. Mariae Laudunensis] (fol. 8^-621. 

Auctore Hermanno, éd. P. L., tom. GLVI, p. 961-1018, et ope bijyas eodicis 
édita sunt libri teriii novem priora capita Mon. Germ. Hist, (in fol.), tom. XII, 
p. 654-660. His miraculis inserta est 

3** Vita sancti Hildefonsi Toletani episcopi(fol. 8^-10'). 

.\uctore Hermanno, éd. ope hnjus eodicis ap. Mabillon, Act SS. 0. S. B.., 
saec. II, p. 520-22. 

4^ [Miracula S. Mariae Suessionensis] (fol. Qi'-1&^. 

Auctore Hiigone Farsito, éd. P. L., tom. GLXXIX, p. 1777-1800. 

S"" [Miracula S. Mariae de Rupe Amatoris] (fol. 76^- 
118^. 

Divisa in partes très quibus singulis praefixus est prologus. lllarum prior (fol. 
76^-95^ complectitur quinquaginta tria miracula, quorum primum inscriptum est 
de duobtig adolescentibus inter aquas nil laesis, ultimum de captivo per 
/Idem matris soluto. — Altéra (fol. OS'-lOO^ continet miracula quadraginta 
novem, primum de tribus abbatibus a naufragio liberatis, ultimum de qui- 
dam mente ex arbore nil laeso, — Teriia pars (fol. 100«'-118') refert miracula 
triginta tria. Primum est de mirabili liberationenavigantium, ultimum vero 
de muliere ab incendîo liberata. 

Excerpta ex iis éd. BibLde FÉcole des Chartes, 4« sér., tom. III (1867), p. 
228-40; cfr. ibid., p. 21-44. 

6^ [Miracula B. Mariae Virginis] (fol. 118^-209^). 

Nempc, posl prologuni, miracula centuin et duo, quorum primum de Hilde- 
(I) Act. SS. 0. S. B., .saec. II, p. 520. 



122 GATAL, GODD. HAGIOGR. LAT. 

fonw arcMepiscapo cui beata Maria vestem caeliita alkUam donatnt, et 
ultimum de adolescente clerico qui Mariae Virginia et Bapttstae Joannis 
orationem frequentabat. 



DLXIV Godez signatus num. 12596. 

Olim eoenobii c Sancti Mauri Fossatensis 88 i, deinde San-Germ., prias 1109, 
reeentius 1043. 

Folionim 167 (praeter tria insiticia in capite), min. (O'°,262XOJ6S0, lineis ple- 
nis, exaratus diversis manibus saec. XI. 

Foliis insiticiis in capite codicis inscriptum est offlcium S. démentis 1 papae, 
notis musieis signatum. 

i" [Vita sancti Antonii abbatis] (fol. l'-54^.» 

Deest Evagrii epilogus. 

2» Vita sancti Hilarionis (fol. 54'-71').* 
dP Vita sanctorum Patrum (fol. IV-IW). 

Scilicet harum Vitarum lib. n seu Rufini Aquileiensis Bist monach., éd. P. L., 
tom. XXI, p. 387463. 

4^ Actus [Malchi] monachi captivi (fol. 134^-139^.* 
S^ Vita sancti Frontonii [abbatis] (fol. 140M42^). 

Partim éd. ex hoc cod. ap. Faillon, Monuments^ etc., tom. II, p. 438-33. Hoc 
loco fine mutila, sed paulo inferius (foi. 1S8'-160'') Integra. 

6^ Passiones [sanctorum] apostolorum Pétri et Pauli 
(fol. 144^-155^.* 

Auctore Pseudo-Marcello. 

7^ Vita sancti Frontonis (fol. 158^-160^. 

Eadem cujus jam pars exscripta legitur fol. 140^-143'. — Praemissa sunt (fol. 
185'-157^), sub titulo Adhortationes sanctorum Patrum ad profectum pro- 
fessionis monachorum, excerpta quaedam ex Vitis Patrum. 

8^ Visio Baronti monachi de monasterio Sancti Pétri, 
qui situs est in loco qui dicitur Longoretus in par- 
tibus Galliae, quod vidit temporibus Francardi 
abbatis (fol. 160^-165^. 

Alio prorsus stilo quam éd. Act. SS.y ad d. 35 Mart., tom. III, p. 870-74, et ap. 
Mabillon, Act, SS. 0. S. B,y saec. II, p. 835. Inc. Dum sacratissùno die domi- 
nico una cum fratribus,.. 

Sequitur (fol. 166^-167c) officium S. Baboleni, notis musieis signatum. 




BIBL. NAT. PARIS. — CODD. 12597, 12598. 123 

DLXV. Codex signatus num. 12597. 

Olim. t Monasterii Gorbeiensis » (fol. 32), deinde San*Gerra., prius 477, recen- 
lias 509. 
Polionim 171, med. (0»,3lx0,21), columnis binis, exaratus saec. XII. 

1^ De vita sanctorum patrum eremitarum liber pri- 
mus (fol. 2^-32^).* 

Editionis Rosweydianae lib. ii (scilicet Ruftni Hist mon.), sed alio ordine 
capitulorum. Praefixus est index capitulorum. 

2^ [Ejusdem operis] liber secundus (fol. 32^-70').* 

f;ja5dein editionis liber ni. Praefixns est index capitulorum. 

3^ [Ejusdem] liber tertius (fol. 70^-115^).* 

^usdem editionis liber ly, cui adjuncta sunt excerpta ex aliis, eaque inter- 
mixta narrationibus miraculonim et piis exhortationibus. Praefixus est index capi- 
tulorum, sed non integer. 

4° Narratio beati Hieronymi de [Malcho] captivo 

monacho (fol. 115^-118^.* 
5^ Vita sancti Ântonii monachi et eremitae, primum 

in graeco ab Athanasio... (fol. 120''-142').* 

Deest BTagrii epilogus. 

6° Vita sancti Hilarionis presbyteri (fol. 142'-180').* 

Seqannlur nirsus (fol. ISO^-lSUr) excerpta nonnulla ex Vitis Patrum. 

70 [Vita sancti Brandani] (fol. 1S7'-171').* 

Deest clausula seu capitulum de morte sancti. 



DLXVI. Codex signatus num. 12598. 

Olim eoenobii Gorbeiensis (fol. 109''), deinde San-Germ., prius 671, recen- 
Uds 1045. 

Foliorum 192 (quorum duo priora valde mutila), med. (0",28X0,17), lineis 
plenis, exaratus saec. VIII et 1\. 

1** [Vita sancti Martini episcopi] (fol. l'*-i60.* 

Anctore Sulpicio Severo. Scquitur (fol. 16r-19c) ejusdem epistola ad socrum 
suam Basulam. 

2^ [Excerpta ex Gregorio Turonensi de obi tu S. Mar- 
tini] (fol. 19^-22').* 



124 CA.TAL. GODD. HAGIOGR. LAT. 

3^ Vita sancti ac beatissimi Remedii (fol. 23'"-2o^ 

Yita adscripta Fortunato. 

4^ Vita sancti ac beatissimi Medardi episcopi, y id 

junii (fol. 25^-28^.* 
5^ Yita sancti ac beatissimi Vedasti episcopi et co 

fessoris (fol. 28^-32^.* 

Om. num. 9. Lacuna autem quae in Vita éd. ezstat num. 3 med., ita ex c 
suppletur : obviant hàbens caecum multorum annorum ^pcUio tib / 
/uce damnatum, Petiit beatoVedasto utpro se immensa£ pietatis pas 
laret auxilium^ ut lumen qtio carebat, ipso denique impétrante^ recipi 
mereretur. Ille fidus de misericordia Dei^ dèœteram levavit, super ocu 
caeci signum crucis imposuit, statimque lumen oculorum recepit. Ibii, 
a christianis hominibtùs basilica constructa esse videtur, vJbi in ^ 
hùnorem muîta mirabilia flunt. 

6^ Passio sanctorum ac beatissimorum Fusciani 
Victurini martyrum (fol. 32''-35''). 

Ed. ap. J. Ghesquière, Act. SS, Belgii, tom. 1, p. 166-^. 

7^ Inventio ipsonim corporum, quinto kalend 
julias (fol. 35^-37^), 

Ed. ap. Salmon, Actes inédits des saints martyrs Fuscien...^ p. 36-39. 

8^ Passio sancti ac beatissimi Justi martyris (f( 

37M(K). 

Ed. Act. SS,, ad d. 18 Cet., tom. VIII, p. 338*39. 

9^ Passio sancti Luciani martyris (fol. 40''-42'^). 

Ed. ex hoc cod. Salmon, Mém. de la Soc, des Antiquaires de Picard 
tom.XXVI, p. 481-94. 

10*^ Passio sanctorum Crispini et Grispiniani ma 
tyrum, qui passi sunt in urbe Suessionica (fo 
42M6^).* 

11^ Passio sancti Matthaei apostoli, xviii kalend^ 
decembris (fol. 46"'-46''). 

Fragmentum Passionis fabulosae S. Matthaei, latine redditae e Nicephori Ù 
listi EccL Hist, lib. n, cap. 41 (P. G., tom. GXLV, p. 886-70). 

12^ Vita sancti ac beatissimi Servatii episcopi < 
confessons (fol. 47''-49'^. 

Ed. ex hoc cod. Anal. BolL, tom. I, p. 89-92. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 12599. 125 

13^ Vita vel obitus sancti Landfberti] pontificis, qui 
interfectus est xv kalendas octobris Leodio, ubi et 
ipse domnus pretiosus in corpore requiescit (fol . 

Ed. ex hoc eod. apud Demarteau, Vie la pltis ancienne de S. Lambert (Liège 
1880), p. 35-64. Fol. 61' manu saeculi xn descriptus est hymnus de s. Nicolao 
(inc. Confessor Christi lucide, lande digne NichoUie)^ et fol. 61^, hymnus de 
B.V. Maria (inc. Ogloriosa genetrix^ Christi virgo praenobilis). 

14** Passio beatae Caeciliae virginis (fol. 62''-77'').* 
15^ Passio sanctae Euphemiae (fol. 78^-86^.* 
16^ Passio beatae martyris Agnetis (fol. 86^-93^.* 
17^ Passio sanctae ac beatissimae Agathae virginis 

(fol. 93^-99^).* 
48^ Passio sanctae Luciae virginis (fol. 99''-103'^.* 
19"* Passio sanctae Columbae virginis et martyris (fol. 

403M05^).* 
20^ Vita sancti ac beatissimi Germani episcopi [Auti- 

siodorensis] (fol. 105^-107^.* 

Fragmentum hujus Vitae. Om. prologus. 

21^ Passio sanctae Julianae (fol. 107'-109^).* 

Seilicet num. 1-7, sed scriptura fere prorsus deleta. Inc. Tempare illo gi4i- 
damsenator.,. 



DLXVn. Codex signatus num. 12599. 

Olim San-Gerro.» prius 470, recentius 507. 

Folioruro 151, med. (0»,275X0,31), lineis plenis, exaratus saec. XI(praeter fol. 
1-4 et fol. 149-151, quae insiticia sunt). 

1^ Vita sancti ac beatissimi Germani Parisiacae urbis 

antistitis, ejdita a venerabili Fortunato episcopo 

(fol. 5'-54^.* 
2^ Translatio corporis sancti Germani episcopi et 

confessons (fol. 55'"-97^).* 
3^ [Miracula sancti Germani, ab Aimoino monacho 

descripta] (fol. 98^-148^). 

EU. Act SS., ad d. 28 Maii, tom. VI, p. 797-805. 



126 CATAL. CODD. HAGIOOR. LAT. 

4"" [Miraculum factum anno 1061] (fol. 149'' 

Ed. ibiil., p. 806, numm. 22,33. 






DLXVm. Godez signatus num. 12600. 

Olim, I Ex dono cl. viri D. Wion d'Herouval •, San*Germ., prius 81â, recen- 
tius 1044. 

Foliorum 263, med. (0",28X0,19), Lineis plenis, exaratus diversis manibus 
saec. XI. 

1^ Vita piissimi confessons atque pontîficis Nicholai 

(fol. l'-46^.* 
^ Vita sancti Medardi episcopi (fol. 46''-47').* 
3^ Vita beati Maurilii Andecavorum episcopi (fol. 

49'^5'}.* 
4® Piissimi Maurilii miracula, a domno Harmero 

scripta (fol. 85^-97^). 

Ed. Aci, SS,, ad d. 13 Sept., lom. IV, p. 76-78. Add. clausula, in qua nihil 
notatu dignum occurrit. 

5° Vita sancti Hieronymi presbyteri (fol. 97''-103'').* 

Auctore anonymo. 

j 6^ Alia de sancto Hieronymo (fol. 103^-1080. 

* Ed. P. L., tom. XXII, p. 20M4. 

V Vita sancti Licinii [Andecavorum] episcopi (fol. 
; 109M18^). 

! Ed. Act SS., ad d. 13 Febr., lom. Il, p. 678-82. 

; 8^ Vita sancti Juliani episcopi et confessons (fol. 

119'-129M.* 
i 9^ Vita sancti Samsonis confessons (fol. 129'*-141^. 

I Excerpta ex éd. Anal. BolL, tom. VI, p. 82-150 ; scilicet lib. i capp. 1-4, 6-7, 

! et lib. n capp. 8, 10-12, 26. 

! 10^ De inventione sanctorum Stephani, Nichoderai, 

; Gamalielis atque Abibon (fol. 142^-148').* 

11^ Vita sancti Magnobodi episcopi et confessons 
! (fol. 148'--166^. 

Ed. Act S&.y ad. d. 16 Oct., tom. Vil, p. 940-40. 



BIBL. NAT. PARIS. — OOD. 12602. 127 

42^ Translatio corporis sancti Benedicti abbatis, 
qualiter de Beneventana provincia in Âurelianensî 
pago deductus est v idus juliî (fol. 166^-172^).* 

lâ^ Sermo abbatis Odonis de sancto Bénédicte ab- 
bate (fol. 172^-179^). 

fid. ap. Marrier-Duchesne, Bibl. Clun,^ p. 138-45. 

W Vita beati Ermenlandi abbatis (fol. 179^-211^). 

Ed. Ad, SS., ad d. S5 Mart., tom. III, p. 576-86. 

15^ Passio sancti martyris Floriani atque confessons 
Florentii (fol. 2O2'-2130. 

Prologtts et altéra pars, quae est de sanoto Florentio, éd. Act. SS,^ ad 
d. 23 Sept, tom. VI, p. 426-32 ; parsprior, quae refert martyrium sancti Floriani, 
ezhibet lectionem paulo ampliorem ea quae édita est Act. SS,^ ad d. 4 Mail, 
tom. 1, p. 462-63. 

16^ Passio sanctissimi Dionysii (fol. 213%236^).* 

Auetore Hiidoino. 

17^ Passio sancti Marci evangelistae (fol. 238''-241').* 
18^ Vita sancti Sulpicii episcopi [Bituricensis] et con 
fessoris (fol. 242^-255').* 

In fine mutila. Desiderantur numm. 43-46. 

19 Translatio sancti Nicholai (fol. 256'-263').* 

Convenit cum lectione codicis Namurc. 53 (Anal, BolL, tom. I, p. 307, 9»). 



DLXIX. Codex si^atus num. 12602. 

(Mim « Liber sancti Pétri Gorbeie », deiude San-Germ., prius 473, recentius 401. 
Foliorum 176 (praeter insiticium unum in capite et alterum ad calcem), med. 
(0",31X0,22S), lineia plenis, exaratus saec. XII. 

1^ Passio gloriosissimorum apostolorum Pétri et 
Pauli, quae est m kalendas julii (fol. l''-6').* 

Epistola Pseudo-Marcelli. 

2^ Martyrium beati Pétri apostoli, a Lino episcopo 

conscriptum (fol. 6''-i2'^.* 
3^ Martyrium beati Pauli apostoli, a Lino episcopo 

conscriptum (fol, 12''-17^)/ 



128 GATAL. CODD. HAOIOGR. LAT. 

4^ Passio sancti Andreae apostoli, quae est ii kalendas 

decembris (fol. 26^-29').* 
5^ Passio sancti Jacobi apostoli, fratris Johannis 

evangelistae, quae est viii kalendas augusti (fol. 

29^-32').* 
6^ Âssumptio sancti Johannis e\angelistae, quae est 

VI kalendas januarii (fol. 32^^-36^.* 
7^ Passio sancti Thomae apostoli, quae recolitur 

XII kalendas januarii (fol. 36M5'). 

Ed. ap. Max. Bonnet, Acta Thomae, p. 06-132. 

8^ Passio sancti Jacobi apostoli fratris Domini, quae 
celebratur kalendas maii (fol. 45''-46').* 

Initio praetermisso, inc. Tempore illo suscepit eeclesiam,.., 

9^ Âssumptio sancti Philippi apostoli, quae est ka- 

lendis maii (fol. 46'-.46^).* 

■ 

, \ne. Post ascensianem Domini SaloatorU per annos viginti Philippus 

I • 

instanter... 

10^ Passio sancti Bartholomaei apostoli, quae cele- 
bratur viiii kalendas septembris (fol. 46M9'^.* 

H*' Passio sancti Matthaei apostoli et evangelistae, 
quae est xi kalendas octobris (fol. 49^-54'').* 

12*^ Passio sanctorum apostolorum Simonis et Judae, 
quae est v kalendas novembris (fol. 54^-58^).* 

13^ Passio sancti Marci evangelistae, quae est vu 
! kalendas maii (fol. 60^-61^).* 

14^ De beato Luca evangelista (fol. 61^-62^). 

Ex sermone Pauli diaconi, éd. P. L., tom. XCV, p. 1530-3S. 

15^ Passio sancti Barnabae apostoli, quae est m idus 
junii (fol. 62^-63^). 

Compendium Passionis editae Act. SS., ad d. 11 Jun., tom. U, p. 423-25. 

Inc. Beatus Barnabas^ qui et Joseph^ Cyprins génère, eo fere tempore 
quo sancta Ecclesia gratiam Spiritiis sancti suscepit. 

Des. Sed tempore Zenonis imperatoris et sancti Gelasii papae^ eodeni 
sancto apostolo révélante repertum est corpus ^tis, atque cum hymnis 
et laudibus decentissime collocatum, per gratiam illius qui nonpatitur 
latere gloriam sanctorum suorum, qui vivit.,. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 12602. 129 

15^ Passio sancti Timothei episcopi et martyris, quae 
est viiii kalendas februarii (fol. 63^-64"^. 

Inc. Timothetis episcopus fuit discipulus sancti Pauli aposioli. Hic 
quitnu oriundus fuerit parentifms, partim Lucas in Actibus Apostolo- 
rutn narrai^ partim ipse beati4S Paulus... 

46^ Vita vel passio sancti Felicis presbyteri [Romani], 
quae est xviiii kalendas februarii (fol. 65^-66').* 

17*^ Gesta sancti Marcelli papae et passio sancti Cy- 
riaci cum sociis suis, quae estxvii kalendas februa- 
rii (fol. 66^-69^.* 

18^ Passio sanctorum Marii et Marthae, Audifax et 
Abbacuc, quae est xiii kalendas februarii (fol. 69^- 

Omm. numm. 12-14. 

19° Passio sancti Sebastiani martyris comitumque 
ejus, quae est xiii kalendas februarii (fol. 72'^-91'').* 

20° Passio sanctae Agnetis virginis, quae est xii ka- 
lendas februarii (fol. 92^-95^.* 

21° Passio sancti Vincentii levitae, quae est xi kalen- 
das februarii (fol. 95^-100^).* 

22° Vita vel passio sancti ac beatissimi Praejecti epi- 
scopi et martyris, quae est viii kaîendas februarii 
(fol. 100^-104^).* 

Om. prol. et in fine desiderantur numm. 23-25. 

23° Passio sanctarum Perpetuae et Felicitatis cum 
sociis earum, quae est nonas martii (fol. 105'- 
lOO'^).* 

24° Passio sancti Georgii martyris, quae est vmi ka- 
lendas maii (fol. 106^-111^). 

ut in cod. 5322 (tom. II, p. 206, 7»). 

25° Passio sancti Alexandri papae et Eventii et Theo- 
duli, quae est v nonas maii (fol. lll''-116'').* 

26° Passio sanctorum Gordiani et Epimachi , quae 
est VI idus maii (fol. 116^-118').* 

C4TAL. PABI8. T. UI. 9 



130 GATAL. GODD. HAOIOGR. LÂT. 

27° Passio sancti Pancratii martyris, quae est iiii 
idus maii (fol. 118^-119^.* 

Inc. Sub Diocletiano Augusto novies et Maœimiano septies imperatori- 
bu9 ortus est heatus Pancratiits nôbili génère^ paire Cleonio, maire vero 
Ciria. Cum ergo unicics.,.. 

28° Passio sanctorum Nerei et Achillei, quae est un 

idus maii (fol. 119M24^).* 
29° Passio sancti Urbani papae, quae celebratur viii 

kalendas junii (fol. 424^-130^ 

ut in cod. 5312 (tom. H, p. 84, â2o). 

30° Passio sanctorum Marcellini et Pétri, quae cele- 
bratur mi nonas maii (fol. 131'"-133'').* 

31° Passio sancti Bonifacii martyris, quae celebratui 
nonas maii (fol. 133^-136^.* 

32° Passio sancti Primi et Feliciani, quae celebra- 
tur V idus junii (fol. 136^-139^).* 

33° Passio sanctorum Nazarii et Celsi, quorum inven- 
tio celebratur ii idus junii (fol. 139''-142^). 

Ed. Cat. Bnix.y tom. I, p. SM)-54. Inventionis narratio addita in fine, desumpts 
est ex Vita S. Ambrosii auctore Paulîno, ut in cod 11884 (supra, p. 110, 13°). 

34° Passio sanctorum Rufini et Valerii, édita a vene- 
rabili Ratberto Corbeiense abbate, quae celebratui 
XVIII kalendas julii (foL 142^-155'^. 

Sd. P. L., tom. G\X, p. 1489-1508. 

3S° Passio beatissimi Viti martyris, quae celebratui 
XVII kalendas julii (fol. 155^-161').* 

Om. num. 18 ; num. 1 paucis eonlractus esU 

36° Passio sanctorum Cyrici pueri et Julittae matris 
ejus, quae est xm kalendas julii (foL 161^-162'^). 

Mutila dosinit in verbis discrfissimo sci'^none christianum (p. 853 fin.). 

37° [Passio sanctae Praiedis virginis] (fol. 163^.* 

Scilicet finis hnjus P;)s$)onis. 

38'' Vita vel transit us seu translatio corporîs cun 
mimoulis beatissimae Mariae Magdalenae, cujus 
soUomnitas colitur 3li kalendas augusti (fol. 163^^ 

Sciliet"! (1^ Ex sonnont CKlonis num. 170^181 jusque ad reversi ntnt ad semet 



BIBL. NAT. PARIS. — CODD. 12603, 12604. 131 

ipsos) ; b) (fol. 166^-167*) Vita éd. apud Paillon, Monuments^ eic.^iom. H, p. 453- 
36, coin addilamento éd. ibid., p. 445-46 ; c)(fol. 167^-170') historia translationis 
proat descripta est in cod. Namurc. 53 (Anal. BolU^ tom. 1, p. 516, 60» et tom. H, 

p. 321). 

39° Passio sancti ÂpoUinaris, quae est x kalendas 
augusti (fol. 170^-175').* 

In fine mutila ; desideratur ultima pars num. 35. 

40" [De sancta Christina] (fol. 176").» 

Ifragmentam ex média parte Passionis. 



DLXX. Godez signatus num. 12603. 

Olim San-Germ., prius 78, recentius 488. 

Folionim 13, med. (O^jSOâx 0,225), columnis binis, exaratus saec. XII. 

1^ Liber de miraculis beati Ândreae apostoli (fol. 

IMO^.* 
^ Passio beati Andreae (fol. IC-ll').* 

Epistola presbyterorum Achaiae in compendium aliqnantum redacta. — Sequi- 
tQra)(fol. 11') Hymrnis ejusdem (S. Andreae seu de S. Andréa); b) (fol. 11^- 
13*) Qualiter tabula sancti Basilii continens in se magnam dominici ligni 
portionem Cluniacum delata fueritj éd. ap. Marrier-Duchesne, Bibl. Clun.y 
p. 561-64. Om. clausala Vbiper fidelem bajulum fratrem Dalmatium,,. 



DLXXI. Codex signatus num. 12604. 

Olim f ex libris Gorbei[ensis] monasterii», deinde San-Germ., prias 472, recen- 
Uns 489. 
Foliorom 132, med. (0^,29X0,108), columnis binis, exaratus saec. XII. 

1"* [Vita sancti Gregorii papae] (fol. l'-S*).* 

Auctore anonymo. Ultima pars Vitae, Inde a verbis in honore apostolorum 
velmartyrum (num. 22 med.). 

^ Liber de miraculis apostolorum. Imprimis de 
miraculis sancti Pétri (fol. 3^-12^). 

Qaae sequuntur usque ad 12*, eadem forma concepta sunt qua in cod. 5563 
(tom. II, p. 460). 



132 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

3^ Vita sancti Pauli apostoli (fol. 12^-16^. 

Sequitur (fol. 16^)hymnus in honorem SS. Pétri et Pauli (inc. PraekUa mundi 
culmina, celsa fide micantia...) 

4^ Passio sancti Jacobi fratris Domini (fol. 16^-18''). 
5^ Passio sancti Philippi apostoli, kalendis maii (fol. 

18^-190. 
6^ Liber de miraculis sancti Àndreae (fol. W-^^. 
V Passio sancti ac beatissimi Jacobi fratris Johannis 

(fol. 34^-38'). 
8^ De virtutibus sancti Johannis evangelistae (fol. 

38M9^). 
9^ De miraculis beati Thomae apostoli vel qualiter 

ad martyrii gloriam Domino tribuente pervenit 

(fol. 49^-60^. 
10^ Passio sancti Bartholomaei apostoli, sub die x 

kalendas septembris (fol. 60''-640. 
11^ Passio sancti Matthaei apostoli (fol. 64^-69^). 
12^ Passio sanctorum apostolorum Simonis Chana- 

naei et Judae, v kalendas novembris (fol. 69M6''). 
13^ Conflictus apostolorum Pétri et Pauli cum Simone 

(fol. 78^-85^.* 

Epistola Pseado-Marcelli. 

44^ Passio sancti Barnabae apostoli (fol. 89^-89^. 

Desumpta ex Passione éd. ap. Mombritium, tom. I, fol. 69'-72^. 

15^ Passio sancti Marci evangelistae (fol. 89''-91'').* 
16^ Vita beati Carilephi presbyteri, quae est kalen- 
das julii (fol. 93^-101^. 

Ed. apud Surium, ad d. 1 Jul., stilo paululum immutato. 

17^ Vita beatissimi Theoderici, abbatis sancti Rémi- 
gii, Remensis archiepiscopi, quae celebratur kalen- 
das julii (fol. lOlMlO'). 

Ed. AcL SS,, ad d. 1 Jul., tom. I, p. 64-70. Suhjunctum est, sub hac rubricî 
Annodb incamatione dominica octingentesimo octogesimo octavo hoi 
factum est miraculum^ miraculum éd. ibid., p. 70-71, numm. i, 2. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 12604. 133 

18^ Vita sancti ac beatissimi Goaris confessons, quae 
est pridie nonas julii (fol. 110^-114''). 

Ed. ibid., ad d. 6 Jul., tom. II, p. 333-37. 

19^ Passio sancti Procopii martyris (fol. 114''-il5^). 

Ed. ibid., ad d. 8 Jul., p. 336. Pro Beaii (num. 2 fin.) legitur in cod. die$ erai* 

WP Passio septem Dormientium (fol. 415^-122^. 

Ed. BibL Casin., toro. III, Florilegii p. 232-39. 

21^ Vita sancti Alexis confessons (fol. 122^-125^).* 

22^ Passio sancti Leodegarii martyris (fol. 12S^- 

129^).* 

Cm. prologus, et Vita desinit in verbis ostendit m populo (num. 17 med.). 
Sequontur miracula^iOst mortem sancti patrata, éd. Act, SS., ad d. 20ct., tom. I, 
p. 442, nom. 70-73. 

23° Vita sancti Wingualoei confessons (fol. 129^-132^. 

Ed. Act, SS.y ad d. 3 Mart., tom. I, p. 234-33, num. 1-14 ; inde sequuntur ea 
quae édita sunt AnaL Boll., tom. VII, p. 234-36 {Constcettido autem erat — 
sed stiam consuetudinemy extr. cap. 22), quibus haec subnectuntur : icsqite 
ad vastationem supradicti monasterii pcregerunt ; nom Franci super- 
venientes vastaverunt Britanniam et beatus Ethbinus Hibemiae partes 
peiens, in silva, quae Nectensis dicitiir, tugurium fecit et in honore 
mncti Silvani martyris ecclesiam fabricavit^ in qua assidue ut bonus 
servus Domino suo militavit, Beatus vero Wingualœus supradictam 
insulampetenSj discipulos in Dei servitio quam plures adunavit; cum 
quibus angelicam vitam, actitare studuit, ubi etiam dulcem aquam suis 
orationibus manare fecit ^ ibique usque ad obitum degens^ plurimarum 
virtutum egit insignia. Sed cum jam tempus evocationis suae e corpore 
adprùpinqucuset^ eadem nocte, antequam subseqtienti die sanctissima 
^us anima tolleretur^ revelatum est ei a Domino. Denique continuis con- 
firmans praeceptis gregem sibi commissum, non cessavitautpraedicare 
aut orare, donec inter duorum monachorum brachia divinis sacrae mis- 
saeofficiis more suo completis^ psallens novissimum inter angelicos^ 
quos ipse videbat, choroSy emisit spiritum, Quinio ita nonas martii san» 
dus obiit in pace Wingualoei^. Cujus sacrae iterum depositionis dies 
quarto halendas maii ab antiquioribus sanctis patribus sancita est^ ubi 
celebrior festivitas inter paschalia gaudia agitur, ad laudem et gloriam 
nominis Domini, qui in trinitate perfecta vivit et dominatur Deus per 
omnia saecula saeculorum. Amen. 



134 CATAL. GODD. HAGIOGR. LAT. 

DLXXn. Godez signatus num. 12605. 

Olim a ex monasterio Beccensi », deinde San-Oerm., prius 730, recentius 497. 
Foliorum 168, med. (0^,325x0,15), columnis binis, exaratus saec. XII. Avul- 
cum est folium 50. 

1^ Vita sancti Amandi episcopi (fol. IM^.* 
2^ Vita sancti Ansberti archiepiscopi Rotomagensis 
(fol. 4^-12^. 

Auctore Aigrado, éd. Act SS., ad d. 9 Febr., loin. II, p. 347-56. 

3*^ Vita sanctae Austrobertae virginis (fol. 12M7'). 

Ed. ibid., ad d. 10 Febr., -p. 41d-23. Sed non solum in Vita, ex Surio edita^ 
•immutatus est stilus, sed et praecipue in epistoia dedicatoria excerpta ex codi' 
eibus mss. Hujus formam primigeniatn ex codice Parisiensi videsis infraii 
Append. 

4^ Passio sancti Valentini presbyteri (fol. 17^-18"^.* 
5^ Actus beati Mathiae apostoli (fol. 18^-22^. 

Sermo Autperti, éd. Act SS.y ad d. 24 Febr., tom. III, p. 437-41. 

6® Passio sanctae Honorinae virginis et martyris (fol 

22^-25^). 

Quae seilicet édita est sub inscriptione Acta sanctae Dorotheae et socio 
rum ^iis^ ibid., ad d. 6 Febr., tom. I, p. 773-76. 

7^ Vita sancti Ambrosii episcopi Mediolanensis (fol 

25^-32^).* 
8^ Inventio sanctae crucis (fol. 32''-34'').* 
9*^ Passio sancti Gordiani martyris (fol. 34''-35'').* 
10^ Passio sanctorum martyrum Nerei et Achillei 

(fol. 35M0^).* 
11*^ Passio sancti Pancratii martyris, quae celebratui 

iiii*« idus maii (fol. 40^-41^).* 
12^ Passio sancti Pontii martyris (fol. 41^-45'').* 
13° Passio beatorum Nazarii, Gervasii et Protasi 

atque Celsi (fol. 45^-48^). 

Ed. Cat Brux.y tom. I, p. 50-54. Amplior tamen : non pauca enim illi inserU 
sont ex Passione éd. Anal, BolLf tom. II, p. 302-7. 

14° Tractatus sancti Ambrosii episcopi de inventions 



BIBL. NAT. PARIS. — GOD. 12«05. 135 

sanctorum Gervasii et Protasii ad sororem suam 
Marcellam (fol. 48^-49^). 

Ed. P. L. tom. XVI, p. 1019-26. Sed, avulso folio 50, desinit mutilus in wer- 
b\s Nui qui in Patrem et Filium et Spiritum sanctum cre..„ (p. 1025, 

n. 21). 

15<> [Vita sancti Basilii] (fol. 51^-59^.* 

Initie mutila. Desiderantur prologus et ea quae narrata sunt num. 15-17. 

16° Passio sanctorum Cyrici et Julittae matris ejus, 
quae est sexto decimo kalendas julii (fol. 59''-62^).* 

In fine add. tredecim Versus in memoria Huncbaldi, qui hanc passionem 
emendavit 

17° Vita sancti Remigii Remensis archiepiscopi (fol. 

Auctore Hincmaro. 0mm. prol. et nam. 119 cum reliquis. 

18° Vita sancti Marcialis Lemovicae civitatis episcopî 

(fol. 73^-85^).* 
19° Passio sancti Amulfi episcopi et martyris (fol. 

85^-91-). 

Ed. supra ex cod. 5271, tom. I, p. 415-28. 

20° Gesta beatae Mariae Magdalenae (fol. 91^-98'^. 

Ut supra (p. 130, Z»>) in cod. 12602. Sed hic sermo Odonis descriptus est totus, 
et insuper annexa sunt miracula éd. apud Paillon, p. 737-42, Inde a verbis Apud 
Arvemensetn,.,, omissis tamen § In Castro Nuceriis.,. et tribus continue 
sequentibus. 

21° Vita sancti Germani Autisiodorensis episcopi 
(fol. 98^-110^.* 

In fine additum est compendium miraculorum quae leguntur Act. SS.y tom. 
Vil Jul., p. 275-77, num. 96-104. 

22° Passio sancti Bartholomaei apostoli (fol. 110^- 

113^.* 
23° Vita sancti Audoeni archiepiscopi Rotomagensis 

(fol. 113^-119^). 

Auctore Fridegodo, éd. Act. SS., ad d. 24 Aug., tom. IV, p. 810-19. 

24° Vita sancti Hildeverti episcopi et confessons (fol. 
119M21^). 

Uude excerptae sunt iectiones antiquac, quarum partes aliquas edidit Hen- 



136 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

schenius noster ad d. 27 Maii, tom. VI, p. 712-13, num. 1-7. Hanc Vitam inle- 
gram legesis infra in Append. 

25^ Relatio qualiter inventum sit caput sancti Joan- 
nîs praecursoris Domini (fol. ISl^-lâS*]. 

Scilicet a) Gompendium prologi éd. Act, SS.^zd d. 24 Jun., tom. IV, p. 737, 
num. 254 ; b) Translatio Emesam (Duo monachi.,.), éd. ibid., p. 716-18 ; c) Nar- 
ratio Marcelli (Apparuit ter beatissimus..,), éd. ibid., p. 724-28. 

26^ Item alia relatio de revelatione seu translatione 
capitis ejusdem praecursoris Christi in occidentali 
parte Aquitaniae (fol. 125^-126^). 

Scilicet, sed di verso stilo, narratio fabulosa Angeriacensium, éd. ibid., p. 758-59. 

27^ Passio sanctorum martyrum Felicis et Adaucti 
(fol. 126M27^).* 

Paulo amplior quam édita. Inc. Cum furor Dîocletiani et Maximiani 
sanctos Dei diversis poenis interficeret, ... 

28^ Vita beati Agili abbatis (fol. 127^-132^. 

Ed. ap. Mabillon, Act. SS. 0. S. B., saec. II, p. 316-26. 

29^ Vita sancti Aegidii abbatis (fol. 432^-136^.* 
30"^ Vita sancti Evurtii episcopi et confessons (fol. 

136^-140^).* 
31^ Libellus beati Hieronymi presbyteri de nativitate 

sanctee Mariae (fol. 140'"-1430. 

Scilicet a) Prologi instar duplex epistola Hieronymi, altéra éd. supra, tom. 1, 
p. 92, altéra éd. apud Tischendorf, p. 53 in nota ; b) Evangelium de nativitate 
Mariae, éd. ibid., p. 113-121, omisso capite 1. 

32^ Publica paenitentia Theophili, qui Christura ne- 
gavit et interventu beatae Mariae veniam prome- 
ruit(fol. 143^-147^).* 

33^ Passio sancti ac praeclarissimi Adriani martyris 
sociorumque ejus (fol. 148''-154'').* 

34^ Passio sanctae Eugeniae virginis et sanctorum 
Proti etHyacinthi eunuchorum (fol. 454M59').* 

35^ Vita sancti Maurilii Andegavensis civitatis epi- 
scopi (fol. 159M66^.^ 

Om. index capitulorum. 

36° Relatio de sancta crues (fol. 166M67').* 




BIBL. NAT. PARIS. — APPBND. AD COD. 1Î605. 



137 



dl" Passio sancti Comelii papae urbis Romae (fol. 

leT'-iesi.* 

38' Passio sancti Cypriani episcopi (fol. lôB'-ieS^). * 

Âuctoreanonymo. 



Appendix ad cod. 12605. 

Epistola dbdicatoria et praefatio in vjtam S^® âustrobbrtae 

(Cfr. supra, p. 134, 3*). 

Indiiit prologus in vltam sanctae Aostrobertae vlrginis. 

Si ruinis mundus et, velut arbor incisa securibus una in parte casura, penitus 

5 indinattts, ab hominibus retrahi et quibuslibet argumentis potuisset subponi, quo 
facilius mens humana, longaevitate temporum certa, fabricandi quippiam aut scri- 
bendi sampsisset fiduciam, itaut ipsa artifices artificium suum facultatem utendi 
aetas longaeva protraheret, opuscpie fructum atque perfectum fruendi causa 
humana procreatio durans in aevo constaret, licet jam a sonitu tantae conçus- 

10 sionis in universo mundo dudum cunctae generaliter cessaverint artium disci- 
plinae, surgeret tamen modo hominum nova progenies et velut e radice germi- 
nans rediviva praecipue philosophiae Jucunditas puUularet. Ego igitur, a te, o 
venerabilis mater Ghristique discipula Julia, quamquam inertia soporeque de- 
pressus, tandem excitatus tuo [desiderio]* ipso, et tactus dolore cordis intrinse- 

iS eus, dam tanta ignorantia et imperitia me cernerem deprehensum, ut ad per- 
ficiendum opus qu6d injungebas penitus forem inefficax, quid aliud agerem, 
quam ut peregrinatione suscepta orientalium partium regiones lustrare festi- 
nans, terras penetrare, montium juga conscendere, maria transfretare aggrederer, 
ibique unum e pluribus, quos illae regiones habere solebant, Tullium videlicet 

20 aut Demosthenem, perquirens, disciplinis suis me traderem ejusque ad tempus 
omni me servitio subjugarem, quatinus aliquantisper imbutus , vitamque illi 
committerem verbis, quasi Josephus autCaesariensis Eusebius, vel etiam, ut dicere 
nefas est, noster quondam Hieronymus residerem, et non solum ea tibi quae a 
tejassa sunt eleganti sermone digesta breviter luculenterque ediderim, verum 

& etiam praesentibus temporibus quicquid e mundo accidens casu sive de indu- 
stria evenisset, ad cognitionem humani generis stilo illustrassem?Nunc igitur, cum 
aliter mundo evenire non posse manifestum est nisi ut velociter cum his omni- 
bus quae in eo sunt dissolvatur et pereat, ita ut nec his paene sufficiat qui eo 
praesenti tempore utuntur, quanto magis* futuris, dum non erunt, aliquid sit 

30 intentionis reiinquendum, quid aliud unumquemque oportet magis,ut intra quan- 



* vox 
deleta. 



minus ? 




138 OATAL. OODD. HAGIOGR. LAT. 

tulumcuroque cubicuium residens, vitam suam potius a vitiis corrigere studeat, 
quam laudem ab hominibus quaerens, aliorum virtutes tantum verbis nitatnr 
non operibus explanare? Nec hoc ideo dicimus, quasi non videaturbonum ant san- 
ctum vitas atque virtutes sanctorum commemorari : quia quando de ipsis loqui* 
mur, tune corda nostra salubrius compunguntur, et si imitari mens nostra non 
valet quod recolit, saltem ex auditu aut lectu desiderio inflammatur atque accen- 
ditur ; sed quia ad nostram excusationem multa jam opponere temptavimus, ut, 
si possibile fuisset tuis imperiis contraire, ab hoc negotio volueramus declinare : 
quia valde videtur difficile eructare hominem quod in cibo non sumpserit, aut 
aliquid docere nisi prius didicerit. Nam cum ego minime sim talenti ditus officie 
aut usus aliquo ingénie, quomodo, si annisus fuero, potero umquam evadere 
sine periculo? Etenim si aggredi temptavero, vereor ne mihi contigat quod cui- 
dam contigisse audivi. Nam rogatus a quibusdam, viri reverentissimi Philiberti, 
monasterii Gemeticensis quondam abbatis, vitam atque conversationem diligen< 
tius exarare, ilico scribere conatus est. Cum autem ad manus cujusdam legendi 
gratia pervenisset, despexit et arrisit et longe aliter textum et ordinem multc 
melius dissimiliter immutavit. Ego tamen utrumque bene fecisse existimo. Nam 
nie qui prier mente devota juxta vires petentibus fratribus satisfecit, nisi ho< 
fecisset, ejus animum, qui post fecil, ad faciendum nullatenus provocasset. E 
utinam huic si militer eveniret opuscule. Nam optabam in modico simplicité! 
tantum significare, ac si divinitus, quod praecipis. Provocatus itaque, commotui 
tremensque verba Domini, dum Deum requiescere et inhabitare perspexerit 
débet tune magnopere totis nisibus laborare ne occultentur opéra Christi, sed 
magis lucerna jam semel accensa, non sub modio sed super candelabrum posita 
lucens omnibus qui in domo sunt, non solum praesenti tantum tempore Christi 
fîdelibus exstinguatur aut abscondatur, verum ad posteritatis augmentum a quo< 
vis oratoris facundia frustrato vel ludentis philosophiae peritia aliène, rusticc 
videlicet impolitoque sermone, ut indeûciens luceat jugiterque resplendeat opta* 
bam, exempli causa quantulocumque pagano litteris commendetur, ut sicut ilL 
qui, paulo an te corporels oculis intuentes, per semetipsos magnalia viderunt, iU 
hi qui légende revocant ante oculos cordis praeterita, glorificent Deum Patren 
qui est in caelis. 

Item praeftttlo. 

Cum igitur vitae vel gesta sanctorum narrando recoluntur, quid aliud quam 
laus vel gloria Dei praedicatur atcpie per hoc mentes audientium ad amoren 
caelestis patriae inûammantur ? Qua de re poscentes auxilium omnipotent! Dec 
redemptori nostro, qui linguas infantium facit diserlas etplectrum linguae asinac 
contra naturam olim vertit in eloquiis, ut et oris nostri januam aperiat aperlam- 
que adimpleal, quatinus cum fiducia dicere possim, sustentare eum qui lassus 
est verbo. Undc cum magna humiliiate obsecro eos qui lecturi sunt, ut tidem 



BIBL. NAT. PARIS. — APPBND. AD COD. 12605. 139 

dictis^dhibeant, neque me quicquam nisi a testibus fldelibus compertum scrip- 
sisse arbîtrentar, quibus etiam interAiisse manifestum est, potiusque rem quam 
Terba perpendant ; quia regnum Dei non est in eloquentia, sed in fide constat 
atque virtute. Etenim non ab oratoribus sed a piscatoribus saeculo venisse salu- 
5 tem credendum est. Bxplicit prologus. 

ViT\ S. HiLDEVERTi EPiscopi Meldensis (Cff. supra, p. 135, 24**). 

Indpit vita sancti Hildeverti episcopi et confëssoris. 

1. LecUo I«. Beatus igitur Hildevertus, divinae dispositionis nutu Meldensium 
qaondam episcopus, parentibus secund\un mundanae excellentiae dignitatem 

10 haud infimis nec saerae religionis ignaris noscitur procreatus. Pater itaque ejus 
dictus est Aidd>ertus atque supradictarum partium finibus creditur oriundus, 
nobilis quidem génère, sed nobilior fide ; siquidem in eleroosynis largus fUit cete- 
risque bonorum operum exbibitionibus, prout laicalis habitus permiserat, Deo 
devotus. Hic denique non causa exercendae voluptatis illicitae, sed gignendae 

13 prolis amore uxorem duxit, Evam nomine, raoribus et génère sibi congruam, 
dileclaro Deo et amabilem viro. 

2. Leetio seconda. Qui cum sua se existimatione frustratum cerneret longo 
tempère, preees Domino cum uxore sua fertur fudisse, quatinus illis divina pietas 
in gignenda proie dignaretur adesse. Exauditis autem a Domino amborum preci- 

20 bus, nata est eis elegans soboles evolutis novem mensibus. Quod factum cer- 
nentes, beatus videlicet Âldebertus ejusque venerabiiis conjux, ingentes Deo 
gratias egerunt, credentes taie tantumque beneficium divina propitiatione sibi 
fore coUatum. Adscitique sunt ab eis quidam contribules prae gaudio optatae 
nativitatis mascalae sobolis, ut et ipsis congratularentur, et nuper natus puer 

23 quo nomine censeri deberet sacri baptismatis regeneratione inter se praeviderent. 

Inde et ipstun puerulum Deo dilectum Hildevertum nomine vocantes abierunt. 

Kam cum paulatim coepisset crescere, videntes admirabantur elegantem formam 

ejusque pulchritudinem egregiam. 

8. Leetio m. Ut autem de pluribus pauca edisseram, unius lustri transacto 

ôO curriculo, traditur beato Faroni Meldensium episcopo, sacris divinarum scriptu- 
ranim litteris imbuendus. Hune denique vir sanctus cum gaudio suscipiens, ïnîtd. 
brève temporis spatium novo ac veteri eum imbuit Testamento. Ipse autem puer, 
divina fultus clementia, licet aetale puer esset, moribus tamen grandaevus erat. 
Nam si quis sodalium suorum ei conviciaretur sive, quod pejus est, eum verberi- 

S bas afficeret, gaudio magno repletus, propter nomen Domini patienter sufTerebat. 
Videns quoque beatus Faro simplicitatem ejus necnon et patientiam, omnes eccle- 
siasticos gradus per ordinem ei committens, ad ultimum ordinatus est presbyter. 
AbiUo ergo4ie subtus ad carnem vestimento non est indutus alio nisi eaprarum 
pilis contexto. Sed antea, dum adbuc in scholaribus moraretur discipiinis, mater 



140 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

ejus migravit a saeculo. Pater enim illius, defunctae matris plus aequo condolem 
neci, ab uUo noluit consolari. 

4. Demum vero ad beatum Faronem perveniens, omnem vim doioris ei pâte- 
fecerat quem ex amissae contraxit absentia. Beatus itaque Faro multis verbis con- 
solatus est eum, et ipse, velulbona terra semen, consolationis verbum suscipiens, 
laetus domum rediit, pro conjugis amissione Deo gratias agens. f tenim autem jam 
dictus episcopus vocavit ad se beatum Hildevertum et dixit ei : Numquid non 
nosti, f rater ^ quod Dominics Christus^ cum dives essei, pauperpro nobis 
fieri dignattis est, pauperem pro se hostiam volens dari, ut sua nospau' 
pertate ditaret hic fide et illic regni caelestis hereditate, quant promisii 
diligentibu^ se f Audi me et memor esto verbi dominici, quo dicitur : 
a Qui amatpatrem aut matrem auUuxorem et cetera plus quant me^ wm 
est me dignus », sive : « Qui non renuntiat omnibus quae possidet, non 
potest meus esse discipulus », et : « Vade^ vendens omnia qttae habes^ da 
pauperibus et habebis thesaurum in caelo. » Et paulo post beatus Hildevertus 
^0. missanim sollemnia jam dicto patri * episcopi jussu celebravit. Quibus rite corn- 
pletis, valefaciens ei beatus autistes dimisit eum, deprecans ut ingrederetui 
raonasterium jugi Deo faraulaturus obsequio, juxta illud, quod scriptum est : ^ 
quis vuZt post me venire^ abneget semetipsum, et tollat crucem sttam^ ei 
sequatur me, Gumque omnia vendidisset, sicut ex verbis supenoribus didicerat, 
affectu eximiae caritatis pauperibus erogavit, non ut propria largiens, sed ul 
aliéna dispensans. Quibus ita gestis, ingressus est monasterium, et sic vitae pera- 
gens cursum, migravit ad Dominum, cum quo laureatus gaudetin saecula saecu- 
lorum. 

6. Igitur post obilum beati Faronis Hildevertus, vir Dei gratia plenus, episco- 
palem cathedram est adeplus. Factus est denique episcopus Dei judicio, clerioo- 
rum et bonorum vironim paene omnium qui affuerant consensu et consilio. 
Quod autem mente credidit, et verbis docuit et opère complevil. Fuitilaquein 
elemosynis largus, in vigiliis sedulus, in oratione devotus, in caritate perfectus, 
in humanitate profusus, in doctrina praecipuus, in sermone praeclarus, in con- 
vers[al]ione sanctissimus. Sinceritatem mentis vultus sui serenitate monstrabal 
et pietatem clementissimi cordis oslendebat in lenilate sermonis. Quicquid ad 
salulem perlinere poluisset aeternam, non minus implebat operum studio quam 
sermonis praedicatione docebat. 

6. Interea invidebat antiquus ille serpens et insatiabilis lupus felicibus cjus 
actibus, et quem bene slare viderai, maledicere aut per se aut per alios festina- 
bat. Siquidem baud longe ab urbe Meldensi habebatur basilica in honore sanctae 
crucis construcla, in qua beali Faronis ejusdem urbis episcopi corpus quondam 
tumulatum fuerat ; in cujus videlicet atrio mos Meldensium erat tam divituin 
quam et pauperum funera sepelire, et de suis facultatibus eidem ecclesiae con- 
fercbant prout facultas unicuique suppetebat. Sed quoniam ab ipso mundi pri* 
mordio non defuerunt qui bonorum hominum actibus eorumque bonis a Domino 




BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD. 12605. 141 

remanerationibas auetoritate ejus, quem paulo ante insatiabilem lupum prae- 
signavimus, inviderent, fraudulenter quidam iniqui viri, cupiditatis et invidiae 
telis mente percussi, beati Hildeverti praesentiam adierunt, obnixe postulantes 
qnatinus in atrio praedictae basilicae aliam eis licerel aedificare, frustra putantes 
5 aliéna sese propriis usibus impune posse vindicare. Unde et contigit templum 
aTaritiae studio aedificatum dedicationis diem nocte praecedente fUnditus cor- 
niisse, et, ut putamus, divina animadversione. 

7. Quod factum cernens beatus Hildevertus, timoré perterritus atque paeni- 

tentia ductus, quod nefandorum adquievisset suggestionibus, omnia quae habebat 

10 vendidit, pretioque eorum orphanis et viduis ceterisque pauperibus erogato, 

demum Romam pergens, Bonefacii papae praesentiam adiit, et in veritate con- 

fessus omnem rei seriem, quemadmodum gesta esset, paternitati ejus indicavit. 

A quo pie susceptus et, ut decebat, caritative tractatus, post satisfactionem 

postque missarum sollemnia plerumque ab eodem Hildeverto apud apostolicam 

15 sedem celebrata, lucerna Domini super candelabrum ponitur. Beatus videlicet 

Hildevertus a supradicto papa Bonefacio miititur ad praedicandum, ut pecuniam 

sibi a Domino peregrinante creditam sic mutuo indigentibus largiretur, quatinus 

revertens Dominus augmentis multiplicatam reciperet, impiens in eo illud 

evangelicum : Etcge, serve bone et fidelis, quia super pauca fuisti fidelis, 

^ supra multa te constitiuim. Egressus itaque circuibat urbes et oppida atque 

villas, nomen Domini generaliter annuntians : hoc siquidem faciebat Hierosoly- 

mam usque progrediens, Romamque revertens. Introiens autem per singulas 

domos dieebat : Pax huic domui, pax ingredientibus et egreddentibus ; 

àcque verbum incipiens, ad flnem usque complebat. Septimo igitur egressionis 

i5 saae anno Romam regressus, euncta quae gesserat papae refert. 

8. Inde vero Galliarum regionem cum auetoritate papae redire incipiens, 

pervenit ad locum cui nomen La[ti]niacus *, ibique monachus quidam, Furseus * vulgo 

nomine, in monaeterio degebat sanctitate praecipuus. Gui astitit praecedente l'^^^y* 

DOcte angélus Domini per visum dicens : Hildevertus episcopus mane veri' 

30 turus est ad te ; cui a Domino peccata noscas esse dimissa ; et cum 

^f^enerit^ cave ut suscipias eum cum honore. Mane autem facto, dum perve- 

nisset beatus Hildevertus, projecit se sancti Fursei pedibus. Is cum vidisset quod 

fecerat vir sanctus, ruit in faciem suam totoque corpore solo baerebat. Exsur- 

gentes autem ambo, amplezati sunt se invicem atque deosculati. Tune beatus 

^ Hildevertus : Dominus, inquit, custodiat te ab omni malo^ custodiat ani- 

^nam tuam Dominus. Cui beatus Furseus : Dominus custodiat introitum 

tuum et exitum tuum ex hoc nunc et itsque in saeculum. Qui itenim : 

Oporiet te cum honore a nobis suscipi hodie, quia et hoc dididmtts 

<ingelica voce. Inde vero Meldensium urbem repetens, pervenit in vicum 

^ septimo fere ab urbe miliario ; ubi ad meridianam plagam in honore almae Dei 

genitricis basilicam jam ante fundaverat, quam et ipse episcopatus sui tempore 

dedicavit et missarum sollemnia celebravit in ea. Gumque de manibus guantos 

«ïilrazisset, apposuit eos radio solis et sustenti sunt ab eo trium horanim spatiis. 



/ 



142 GATâL. CODD. HAaiOGR. LAT. 

9. Dum haec agerentur, accessit quidam homo et projecit se ad pedes beati 
Hlldeverti, deprecans eum ut Oiio suo absque baptismo defùncto manum iropo- 
here dignaretur, et invocato Ctiristi nomine super cadaver exanime restitueret 
eum vitae prlstinae. Qui confestim maesti precibus annuens, domum, in qua 
mortuus jacebat, introivit, et prostratus in terram, preces ad Dominum fudit bis 
verbis : Domine Deus omnipotens, qui fecisti caelum et terram, mare et 
omnia quae in eis sunt, quiqueprimum hominum Adam de limoterrae 
formastij et in fadem eju^ spiraculum vitae inspirasti^ te supplex 
exoro, ut huncpuerum, resuscites a morte, quo et baptismi gratiam con- 
sequi possit et tibi Domino semper famtUari^ qui vivis et dominaris, 
régis et custodis, etjudicas vivos et mortuos per infinita saecula saecu- 
lorum. Cumque respondissent qui aderant Amen, resurreiit puer et vociferatus 
est. Quem beatus Hildevertus baptismatis unda lavans, vocavit eum Aldebertum 
ex nomine patris sui. Post aliquantum vero temporis beatus Hildevertus migravit 
ad Dominum sexto die kalendarum juniarum, sepultusque est infra basilicara, 
quam septimo ferme ab urbe miliario ipse construxerat, et sui filioii funus, quem 
de morte resuscitaverat, post septem annos moriturum, sepeliri juxta se man- 
daverat. 

10. Transacto igitur non multo... (Act. SS,, tom. VI Maii, p. 713, num. 7). 



DLXXm. Godez signatus num. 12606. 

Olim coenobii Floriacensis, deinde San-Germ., prius 627, recentius 489. 
Foliorum 182, med. (0°>,30x22), columnis binis, exaratus saec. XII. 

1^ Miracula sanoti Stephani (fol. l''-!'^. 

Fragmentum Miraculorum éd. ap. Surium, ad d. 3 Aug. (p. 33) ; scilicet lib. i, 
num. 5 (a sollicitudo ingereretur) — 15. 

^ Vita sancti Silvestri (fol. T-S^.* 

Mutila desinit in verbis elevavit eos et secum eduœit (fol. 202^, col. 1 extr.)< 

3^ [Passio sancti Luciani episcopi Bellovacensis] (fol. 
9^-10^. 

Auctore Oddone, éd. Act. SS., ad d. 8 Jan., tom. I, p. 461-66. Initio mutila îne. 
eœhiberet. Unde assiduis (num. 10 med.). 

4^ Vita, actus atque obitus beati Remigii Remorum 
archipontificis (fol. 10''-13'').* 

Auctore Hincmaro. 0mm. numm. 66-105, 108, 112 sqq. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 12606. 143 

5" Vita sancti Juliani episcopi [Cenômanensis] et 
confessons (fol. iS'-lS"'). 

Rujas prior pars (fol. IS'-tS*, col. i med.) desumpta est ex principio notitiae 
de S. iuliano quae legitur in QeatU episcoporum Cenomanensium (ap. Mabil- 
lon, Vel. Anal., éd. ait., p. iSfi), non paucis quîdem lectionibus variantibus; 
poslerior vero ei Vita éd. ap. Persignan, Recherches sur l'apostolat de saint 
Julien, premier évêgue du Mans (Le Mans, 1886, in-S"), p. Î4&64, scilicet 
» verbis Predictui (cod. Sepedictus) ergo sanclus episcopiis... (p. 250 a. m.), 
pancis admodum in codice praelcrmissis et nonnullis lectionibus varîanlibus. 

6° [Vita sancti Ambrosii] (fol. iT-i^Y 

Initio motila. 

7*" Passio sancti Georgii martyris Christi (fol. 19'-201. 

Inc. Virtutum meritis insignis beatus Qeorgius ingenuitalem camit 
summit actibus adeo decoravit, ul martyrii gloria non expers stigmata 
ptutionvm Christi in suo corpore perferret. Igitur inprovincia Cappa- 
dociae dignitatem tribunitiae polestatis gerens sub Dadano imperatore 
milHaret... 

8" Passio sancti Marci evangelistae (fol. 20'^-20').* 
9° Translatio sancti Marci evangelistae (fol. ^O'-SS"). 

Proxime aecedit ad narralionein de qua Cat. Brux., lom. 1, p. SU, 32». 

10" Vita egregii confessons Christi Richarii (fol. SS'- 
231. 

Anetore Aleuino, éd. Act. SS., ad d. 36 April., (om. 111, p. 4J2-i7, Omm. prol. 
eiDamm.lS-17. 

i\° Vita sancti Philippi apostoli (fol. QS'-a*').* 
12** Passio sancti Jacobi fratris Domini (fol. W-I^^i.* 
13" Vita sancti Amatoris episcopi [Autisiodorensis] et 
confessons [fol. 24'-27'). 

Anetore Stepbano Africano, éd. Act. SS., ad d. 1 Haii, tom. I, p. S2-60. 

14° Vita sancti Athanasii episcopi Alexandriae urbis 
(fol. 27^-32'}. 

Eiterpta praecipue, ul ridetnr, ex Ttieodoreti Eist. eccl. 

Inc. Sué crudelissima rabie persecutionis acerbissimae, quae impera- 
torit Maximini jussione per totam Asiam et tolius orientis traclus in 
omnes Dei aulas debacchata est immanistime, Alexandrinorum prae- 
cipue (q>pugnata est ecclesia, nec tamen expugnata, infeslantibus itlam 
Judaeis... 

l2'-33').' 



144 CATAL. CODD. HAÔIOGR. LAT, 

16^ Passio sancti Quiriaci, qui cognominatus est Ju 
das (fol. 33^-34^. 

Ed. Act SS.y ad d. À Maii, tom. I, p. 449-SO. Praeûxus est prologas éd. ibid. 
p. 445. 

17^ Vita sancti Romani [abbatis] (fol. 34^-39^). 

Auctore Gisleberto, éd. ap. Joannem a Bosco, Bibl. Floriac., part, n, p. 67-110 

48® Passio sanctorum martyrum Donatiani et Roga 

tiani (fol. 39M0^).* 
19® Vita sancti Germani Parisiorum episcopi (fol 

40^-41').* 

Scilicet numm. 1-9, 40-44. 

20® Rhythmus Einhardi viri eruditissimi de passione 
Christi martyrum Marcellini et Pétri (fol. 41 ''-42'') 

Ed. Act SS., ad d. 2 Jun., tom. I, p. 174-76. 

21® Passio sanctorum martyrum Pétri et Marcellini 

(fol. 42M3^).* 
22® Vita sancti Lifardi abbatis (fol. 43'--44''). 

Ed. Act SS.y ad d. 3 Jon., tom. 1, p. 300-2. 

23® Vita beati Medardi episcopi et confessons (fol. 

44^-46'). 

Ed. ap. Joannem a Bosco, BibL Floriac, part, n, p. 113-35. 

24® Passio sanctorum Nazarii et Celsi (fol. 46^-48^. 

Ed. ap. Mombritium, tom. II, fol. 179^-84^. 

25® Vita et miracula sancti patris nostri Basilii 

archiepiscopi Cappadociae (fol. 48^^-52^.* 
26® Passio sancti Viti martyris et Modesti (fol. 52'- 

54^.* 

Omm. maxima pars num. 1 (erat ibi,„ dabuntur tibi) et num. 18. 

Sequilur (fol. 54') Epistola Anastasii {ad Landul/um] in [scriptura de] 
translatione protomartyris Stephani [quamegraeco in latinum vertit], 
éd. P. L., tom. XLI, p..818. 

27® Vita sancti Aviti [abbatis Miciacensis] confessons 
(fol. 54^-55'). 

De qua Act. SS.y ad d. 17 Jun., tom. III, p. 353, ann. a. Inc. ut in cod. Reg. 
Sueciae. 

28® Passio sanctorum Gervasii et Protasii (fol. 53^- 

56').* 




i 



BŒL. NAT. PARIS. — COD. 12606. 145 

^ Tractatus beati Ambrosii de sanctis martyribus 
Gervasio et Protasio (fol. S6''-5t)''}, 

Ed. p. L., (om. XV], p. 1019-36. 

30" Passio sanctorum apostolorum Pétri et Pauti (fol. 

Auciore Pseudo-Harcello, paucis in fine additis. 

Bi" Actus [eorundem] (fol. 63'-64").* 

Aa«U}re Pseudo-Abdia. Om. ultima pars capiti) 18 (implicitU remigiia ala- 
mm...). 

32° ViU sancti Martialis apostoli' (fol. 66'"-67', m^% -vox 

Cfit-rt • aposioli 

DO'^'). suppleta 

Foliis ezcisis, qoaedam desiderantur. ^^ rasurà. 

33° [Vita S. Germani Autosiodorensis] (fol. 70^-71').» 

Foliis bene mollis avulsis, supersuni pauca fragmenta. 

34*" [Passio sancti Stephani papae] (fol. W-1S%' 

Initio mutila ; desiderantnr nnram. t-4. 

35° Translatio jam dicti martyris Stephani de Hie- 
rosolyma in Byzantium (fol. 73''-73'').' 

Praemissa est (fol. 75') ^tiatola Anastasii ad Landulfura, jam descripla sup&- 
rtos fol. av. 

36° Revelatio corporis sancti Stephani protomartyris 

(fol. 73'-74').' 
37" De sancto Oswaido (fol. W-IT). 

El Beda, Sût. eccl., lib. m, cap. I-U (P. L., tom. XCV, p. 11»-U1). 

38° Passio sancti Donati episcopi (fol. 79''-79'). 

Ed. ap. Hombritium, tom. 1, fol. 3ZV-SS'. 

39° Passio septem Dormientium (fol. 79''-81'). 

Ed. Bat. Casin., tom. lU, Florilegii p. 252-S9. 

40° Passio sanctorum Sixti , Laurentii, Hippolyti 

sociorumque eoram (fol. 81'-83').* 
41° Vita [sancti] Eusebii presbyteri Romae (fol. 83'). 

Ed. ap. Mombritium, tom. I, fol. iSè. Fine mutila. 



î 



146 CATAL. CODD. HAQIOGR. LAT. 

44''[Passio sancti Privati martyris] (fol. SB^-SG'). 

Ed. ibid., ad d. 3t Aug., p. 438-40. 

ASi° Passio sancti ac reverentissimi Symphoriani mar- 
tyris (fol. 86'-87'). 

Acta illa prolixiora de quibas ibid., p. 493-M, num. 14-IS. 

46° Passio sancti Bartholomaei apostoli (fol.ST'-SS').' 
47° Vita sancti Rigomeri et sanctae Tenestinae vir- 
ginis (fol. 88^-88'). 

Ed. Ac'. SS., ad d. S4 Aug., tom. IV, p. 786-68. 

48" Vita sancti Aug'ustini episcopi (fol. 88^-93"). • 
49" Passio sancti Juliani martyris [in Arvernia](fol. 
93^-93']. 

Ed. Act. SS., ad d. 38 Aug., lom. VI, p. 174- 7S (Passio secunda). Sequitur (fol. 
05'), sub titulo De inveniione capitis ^us, excerpium ex Gregorii Turonensis 
libro miraculonim sancti Juliani, num. Z{iweTb\scapuCquoque...) -3, eà. ibid., 
p. 177. 

50° Miraculum beatae Mariae de Theophilo (fol. 95'- 

961.' 
51° Vita sancti Maurilii episcopi et confessons (fol 

96'-99').' 
52° Exaltatio sanctae cracis (fol. Og'-iOO"")" 
53° Passio sanctae Justinae virgînis et sancti Cy- 

priani, quae est un kalendas septembris (fol. 100^- 

104'). 

Ed. ap. Harlene, Thés. Nov. Anecd., tom. iU, p. 1631-30. 

54° Passio sancti Cypriani episcopi (fol. 104'-l(fô').' 

Acta proeonsularia. 

55° Passio sanctorum martyrum Luciae et Geminiani, 

quae est xvi kalendas octobris (fol. lOS'-lOO'}.' 
56° Passio sancti Lamberti episcopi [fol. 106'-1081. ; 

AucLore Godescalco, éd. Act. SS., ad d. 17 Sept., lom, V, p. 374-80. Ora. prol. : 
57° Passio sanctomm Manritii atnim snHnnim f>iiis î 

(fol. lOS^-lOO^. 

Onun. episiola Eucherii el p 

58° Passio sancti 



BIBL. NAT. PARIS. - COD. 12606. 147 

59° Passio sancti martyris Floriani actusque beati 
confessons Dei Florentii (fol. iW-iW, H'i'^-H'î'). 

Ed. Ad. SS., adû. i Haii, tom. 1, p. 463-63 (pars prior) et ad d. 33 Sept., 
tom. VI, p. 4â9-30, nutn. 1-11 (pars posterior). PraeQius est prologns éd. ibid., 
p. 438-3». 

QQP Vita beati Cypriani Carthaginensis episcopi et 
martyris gloriosi (fol. Hâ'-HI*"). 

Aactore Pootio, éd. ibid., ad d. 14 Sept-, tom. IV, p. 335-31. Desinit in verbis 
et M erant çpwtidiani aclus {num. 30 med.). 

SI** Passio sanctorum Cosmae et Damiani, Antimi, 
Leontii et Euprepii (fol. il4''-HS'). 

Acia fabulosa, éd. ibid., ad d. 37 Sept., lom, Vil, p. 444-47. Om. prima phrasis 
et plnrimae oecnrniot lectiones variantes. 

62° De sancto Michaele archangelo (fol. 11S''-HS')." 
63» [Vita sancti Hieronymi] (fol. HTMIS').* 

Aactore anonymo. Praeflium est (fol. HT-'), sub litulo Hoc îege in antea 
in vita sancti Eieronymi, finis Vitae éd. P. L., tom. XXII, p. 301-14, seilieet a 
verbis Quadam namque die (p. 210, lin. 4). 

64° Historia translationis sancti Remigii (fol. 118'- 
1191.* 

Vitae anciore Hincmaro numm. 130, 131, 133, 1S4. 

6S° Passio sancti Leodegarii episcopi (fol. 119''-121').' 

Om. prologus. 

66° Translatio sancti Pauli episcopi et confessons 
(fol. 121'-121'). 

Ezcerpta ex HiraculEs S. Benedicti auctore Aimoino, scilicel ex lib. m, capp, 
lt,ll(Act 5S.,add. 31 Hari., tom. 111, p. 330-31). 

67° Passio sanclae Fidis virginis et martyris (fol. 
122'-122').* 

Om. num. t. 

68° Translatio sanctae Fidis ab urbe Agennio (fol. 
122''-124'). 

Bd. Aet. SS., ad d. 6 Oct., tom. III, p. 394-99. 0mm. prol. et num. 36. 

69° Passio sancti Calisti episcopi (fol. 124M24').* 
Tfto v:.„ . — »: I ..«.^ evangelistae (fol. 126M27'). 

im. XCV, p. 1530-5S. 



148 OATAL. CODD. HAGIOGR, LAT. 

71^ Passio [sanctorum] Crispini et Crispiniani (fol. 

127^-428').* 
72^ De sanctis Simone et Juda (fol. 128'^-429^.* 
73° Passio sancti Quintini martyris (fol. 129''-131'). 

Ed. Ad. SS., ad d. 31 Oct., tom. XIII, p. 794-800. 0mm. prol. et cap. 3. 

74° Passio sancti Eustachii, uxoris et filiorum ejus 
(fol. 134^-136^).* 

Non pauca omissa saut. 

75° Passio sancti Benigni martyris (fol. 136'^-137'^. 

Ed. Act 55., ad d. 4 Nov., tom. I, p. 135-59. 

76° Passio sancti Caesarii martyris (fol. 137''-137''). 

Ed. ibid., p. 106-17. 

77° Passio un Coronatorum, Symphoriani, Claudii, 

Nicostrati, Castorii et Simpliciani (fol. 137^-139^.* 

78° Passio sancti Theodori martyris (fol. 139^-139^* 

79° Vita sancti Verani episcopi [Cavellicensis] (fol . 

139^-141^. 

Ed. AcL SS., ad d. 19 Oct., tom. VIII, p. 467-70. 

80° Vita vel martyrium sancti Abbonis abbatis (fol. 
14^-146^). 

Ed. ap. Joannem a Bosco, Bibl. Floriac.^ part, i, p. 299-308 et p. 316-48. 

81° Vita sancti Eucherii episcopi Lugdunensis, ammi- 
randae fidei vitae et doctrinae viri (fol. 146*^-447'}. 

Ed. ap. Mabillon, Act, SS, 0. 5. ^., saec. I, p. 248-52. 

82° Passio beati Mauri martyris (fol. 147^-151^). 

Passio metrica, auctore Tortario Floriacensî, cujus finem vulgavit Joannes 
a Bosco, Bibl. Floriac., p. 349-55 (scilicet a fol. 150^, col. 2, lin. 13). 
Inc. prol. Intueor totis veteres instidasse meçiullis 
Gesta patrum scriptis notificare suis, 
Nec solum qtiae gesseruni, sed quae retulerunt, 
Lubrica verba,jocos, séria dicta, lego. 
Des. Prodidit hic animam, sic caelis intulit illam ; 
Accidit ex voto qiiod facimus merito^ 
Débita naturae grato pro munere, Christe, 
Hostia grata tibi donet ovans fieri, 
Inc. Passio. Miles, Christe, tuics gessit praelia Maurus, 

Cui tupraeclarum concedis àb hoste triumphum. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 12606. 149 

Gloria, Chrisie, tuis pugnare viriliter armis^ 
Gloria hellorum vexilla tulisse iicorum, 
Sequitur (fol. 151^-152') Hymmcs in (jus honore, auclore Rodulfo, ut testalur 
Joannes a Bosco (tom. cit., p. 355), qui hune codicem prae manibus habebat. 

83^ Passio sancti Mauri martyris (fol. 152''-152'). 

Ed. Cat, Brux.y tom. II, p. 297-99. In cod. haec add. Transactis autem 
multorum annorum curricult's, Dei praeordinante gratin illud venera- 
bile corpics martyris per pelagus maris ad fines Britanniae pervertit. 
Dumque eœctdium Britanniae Normannica incursio minitaretur, qui- 
dam pontif ex ^usdem gentis, Hedre vocabulo, futuros praecavens casus, 
conversationis sanctae obtentu patriam deseruit, corpusqu^ beati mar- 
tyris secum asportavit. Venerabili itaque abbate Richardo Floriacen- 
sium rempublicam strenue régente, isdem pontif ex in Floriaco cœnobio 
THonachum professus, condigne corpus jam dicti martyris in basilica 
beati recondidit monachorum legiskitoris Benedicti, gratia Dei et Domini 
Jesu Christi, cui est honor, etc. 

84° Passio sanctae Caeciliae virginis, simul cum 
Tiburtio, Valeriano et Maximiano (fol. ISâ^'-lSS^.* 

85° Passio sancti Clemenlis episcopi et martyris (fol. 
155^-156^.* 

Miracula desunt. 

86° Passio sancti Saturnini martyris (fol. 156''-157''). 

Ed. ap. Surium, ad d. 29 Nov. (p. 650). 

87° Liber de miraculis sancti Andreae apostoli (fol. 

158M6r).* 
88° Vita sancti Eligii episcopi (fol. IGVA&3% 

Vitae auctore Audoeno (éd. P. L., tom. LXXXVII, p. 479 sqq.), lib. i, cap. 1-12. 

89° lUatio beati patris Benedicti (fol. 163'-16r). 

Auctore Diederico, éd. ap. Joannem a Bosco, BibL Floriac.^ part, n, p. 219-29. 
Om. altéra pars cap. 10 {Per annum vero,..) et add. éd. Cat. Briuc., tom. II, 
p. 258-60 (num. 1). — Sequitur (fol. 164»-167') Sermo in festivitate sancti 
patris Benedicti editus ab Aymone monacho^ éd. ap. Joannem a Bosco, 
part. Il, p. 258-98. 

90° Vita sancti Nicholai gloriosissimi antistitijs Myr- 
reae urbis (fol. 167^-171^).* 

Omm. numm. 14 et 16 et add. clausula éd. ap. Carminium, p. 126, num. 15 
Id nota. 

91"^ Miracula sanctae Mariae (fol. 171''-174''). 

Numéro viginti. 



150 CATAL. OODD. HAGIOaR. LAT. 



• 



92^ Passio sanctae Luciae (fol. i74''-174'^.* 

93^ Yita sancti Maximinî abbatis [Miciacensis] (fol. 

174M77^. 

Ed. ope hujQS cod. ap. Mabillon, Act. SS. 0. S. B., saec. I, p. 581-91. 

94^ Passio sancti Thomae apostoli (fol. 177^-180^. 

Liber de miraculis sancti Thomae, éd. apud Max. Bonnet, p. 96-132. 

In paginula signata 181 descripta sunt in parte recta nonnuUa desumpta ex 
lib. n de miraculis S. Juliani auctore Gregorio Turonensi, scilicet finis cap. 2 et 
cap. 3 (P. L., tom. LXXI, p. 8034), in adversa autem Epistola Dionysii ad 
Gattdentium, éd. Act. SS., tom. IV Jun., p. 721-22, sed desinit mutila. 

95» [Miracula sancti Stephani] (fol. 482'-182'). 

Ed. ap. Sarium, ad d. 3 Aug. (p. 34) ; scilicet lib. i numm. 1-5, sed non eodem 
ordine. 



DLXXIV. Codex signatus num. 12607. 

Olim Corbeiensis (fol. 224^), deinde San-Germ., prius 796, recentius 460, novis- 
sime 505. 
Foliorum 224, med. (0",32x 0,215), lineis plenis, exaratus extr. saec. XII. 

1^ Yita sancti Eligii Noviomensis episcopi (fol. 1*^- 
88^). 

Auctore S. Audoeno, éd. P. L., tom. LXXXVII, p. 479-594. 

2^ De manifestatione perae beati Eligii Noviomensis 
episcopi et miraculis in ipsa manifestatione osten- 
sis (fol. 89^-97^). 

Ed. Anal. BolL, tom. IX (1890), p. 425-36. 

3^ Yita sancti Nicholai archiepiscopi (fol. 97^-117').* 

Desinit post num. 13 per clausulam éd. ap. Carminium, p. 126, num. 15 in nota. 

4^ Passio sanctorum martyrum Fusciani, Yictorici et 
Gentiani (fol. 117M23^). 

Ed. ap. Salmon, Actes inédits des saints martyrs Fuscien^ etc., p. 15-35. 

5"* Passio sancti Thomae archiepiscopi (fol. 123^- 
134^. 

Auctore Jeanne Sarisberiensi, éd. P. L., tom, CXC, p. 195-208. 0mm. éd. 
p. 204, col. 2 lin. ull. (Viderit qui volueînt...) usque ad finem paragraphi; 



BIBL. NAT. PARIS. — OOD. 12607. 151 

item p. 205, col. 1 extr. (Etquidem utcreditur,..) usque ad finem paragraphe 
Âdd. miracula éd. ibid., p. 332-54 (Addiï. //). 

6° Vita beatae Balthildis Francorum reginae (fol. 
134^-145^).* 

7^ Translatio ejusdem gloriosissimae Balthildis Fran- 
corum reginae, quae facta est [tempore] Ludovici 
serenissimi imperatoris sexto kalendas aprilis 
(fol. 145^-149^. 

Ed. ope hujus cod. ap. Mabillon, Act. SS. 0. S. B., saec. IV, part, i, p. 4S0-53. 

8^ Vita sanctae Bertilae virginis, Kalensis coenobii 
abbatissae (fol. 149^-155^. 

Ed. ibid., saec. IIl, part, i, p. 21-26. 

9^ Vita sanctissimi Geraldi confessons, monachi 
hujus loci et Sanctae Mariae Silvae Majoris abba- 
tis (fol. 15S^-173^). 

Ed. Act, SS,, ad d. 5 April., tom. I, p. 414-25. 

10^ De sancto Ratberto Corbeiensi abbate (fol. 173^- 
176'). 

Ed. ex hoc cod. ap. Mabillon, Act. SS. 0. S, B., saec. IV, part, ii, p. 567-60. 

11^ Translatio sanctissimi Gentiani martyris (fol. 
176M80^). 

Ed. ibid., p. 486-89. 

12^ Translatio gloriosissimi Nicholai Myrreae metro- 
poleos archiepiscopi (fol. 180''-i90''). 

Ed.ap. Garminium, p. 131-39. 

IS"" Translatio [sancti] Praecordii confessons (fol. 
190M96'). 

Ed. Act, SS., ad d. 1 Febr., tom. I, p. 197-98. 

14°Inventiosanctorum martyrum Fusciani, Victorici 
et Gentiani, quae celebratur. V kalendas julii (fol. 
196M97^. 

Ed. ap. Salmon, lib. cit. (supra, 4^), p. 36-39. 

15^ Vita sanctissimi Hugonis Cluniacensis abbatis 
(fol. 197^-224^). 

Auctore Gilone, éd. ex hoc cod. ap. L*Huiilier, Vie de S, Biigues, p. 574-618. 



152 CiLTAL. OODO. HAOIOGR. UlT. 

DLXXV. Codex si^atus num. 12608. 

Olim ( Gorbeiensis monasterii », deinde San-Germ., prius 485, recentius 806. 
Folionim 74, med. (0«,325X0,25), columnis binis, exaratus saec. XII. 
Totum codicem complet 

Vita sancti Gregorii papae I per Johannem diaco- 
num.* 

Sin(pilis libris praefixus est index capitulorum. 



DLXXVI. Codex signatus num. 12609. 

Olim Claudii Jolii, deinde, or ex dono DD. de Bragellone » (fol. 1')} San-Germ., 
prius 868, recentius 510. 

Foliorum nunc 75 (multis scilicet avulsis), med. (0»,32X0,2i), lineis plenis, 
exaratus saec. XII. 

1^ Vita beati Mauri abbatis (fol. 1-12^). 

Vitae metricae, auctore Fulcoio, éd. supra ex cod. 3778 (tom. I, p. i40-64), fra- 
gmenta, foliis passim excisis. . 

2^ [Documenta de sancto Mauro] (fol. 13^-75^). 

ut supra in cod. 3 (tom. I, p. i sqq.), nisi quod summaria capltum non simul 
collecta toti Vitae, sed singula singulis capitibus praefixa leguntur. Nonnulla 
rursus hinc inde desiderantur, foliis excisis. 



DLXXVn. Codex signatus num. 12610. 

Olim San-Gerra.y prius 480, recentius 1049. 2. 

Foliorum 124, min. (0",26X0,21), lineis plenis, exaratus saec. XI (praeter fol. 
123 et 124, exarata saec. XIII). 

1** Vita sancti ac beatissimi patroni nostri Germani, 
Parisiacae urbis antistitis, a venerabili Fortunato 
episcopo (fol. 4'-39^).* 

2^ Translatio corporis sancti Germani episcopi et 
confessons (fol. 40^-72').* 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 12611. 153 

3^ [Libri] miraculorum sancti Germani episcopi Pari- 
siacae urbis (fol. n^AOV], 

Auctore Aimoino, éd. Act SS.^ ad d. S8 Maii, tom. VI, p. 790-805. — Sequitur 
(fol. 107r-li3*) officium S. Germani, notis musicis signatum, et (fol. 114'-122*) 
Sermo paraeneticus de sancto confessore Christi OermanOy fine matilas. 

4° [Miraculum S. Germani] (fol. 123M24^. 

Ed. Act. SS.y tom. cit., p. 806, numm. 22 et 23. 



DLXXVm. Codex signatus num. 12611. 

Olim » Liber [coenobii Sancti Pétri] de Cultura prope Genoraanensem [urbem] i 
(fol. 169^), deinde San-Germ., prias 470, recentius 498. 
Folioram 217, med. (0™ ,335X0,23), columnis binis, exaratus extr. saec. XII. 

1^ Vita beatae Mariae Aegyptiacae, quae peccatrix 

appellatur (fol. IMl"^).* 
2® Passio sanctae Theodosiae virginis, quae celebra- 

tur 111° nonas aprilis (fol, 14M70.* 

In fine desiderantur uitima pars num. 16 et numm. 17, 18. 

3° Vita sancti Ambrosii Mediolanensis episcopi (fol. 

17^-26^).* 
4** Passio sancti Georgii martyris Christi (fol. 26""- 

31^. 

ut in cod. 5322 (supra, tom. II, p. 206, 7«). 

S'' Passio sancti Marci evangelistae (fol. 34 ''-32'').* 
6° Passio sancti Vitalis martyris et sanctorum Ger- 

vasii et Protasii (fol. 32^-34^.* 
7° Passio sancti Torpetis martyris, quae celebratur 

tertio kalendas maias (fol. 34''-38^. 

I Ed. Act SS., ad d. 17 Maii, tom. IV, p. 7-10. 

8° Vita sancti Basilii Gaesariensis episcopi et confes- 
sons (fol. 38^-50^).* 

9° Passio sancti Potiti martyris, quae celebratur xi 
kalendas februarii (fol. 50''-S4'^. 

Ed. Act. SS., ad d. 13 Jan., tom. I, p. 754-57. 



154 OATAL. CODD. HÀGIOaR. LAT. 

* cod. qui. 10^ Passio sanctae Macrae virginis, quae* est viii idus 

januarii (fol. 54''-56^). 

Ed. ibid., ad d. 6 Jan., p. 32S-26. Subjunelum est eompendium translationis 
éd. ibid., p. 326. 

11^ Passio sancti Jacobi apostoli et fratris Domini, 
quae est kalendas maii (fol. 56'' -56'').* 

Lectionibus variantibus ut in cod. Brux. 380-82 (Ca^.^rteâ?., tom. I, p. 203, 4'*). 

12"^ Assumptio sancti Philippi apostoli (fol. 56''-57'').* 

Lectionibus variantibus ut ibid., 3». 

13"* Inventio sanctae crucis apud Hierosolymam (fol. 

57^-60^).* 
14^ Passio sanctorum Alexandri, Eventii et Theoduli 

martyrum (fol. 62^-66^.* 
15^ Passio sancti Gordiani martyris (fol. 66^-68*).* 
16® Translatio sancti Nicholai confessons Christi 

(fol. 68^-72^). 

Ed. ap. Carminium, p. 131-39 ; sed foliis excisis desiderantur quaedam, a fine 
num. S ad num. 10 init. 

17° [Miraculum sancti Nicolai Andegavi] (fol. 72^-74^. 

Auctore Johele (Cfr. Hist, litt. de la Fr,, tom. VllI, p. 445), adhuc inedilum. 
Idem legilur et in cod. 13772 (fol. U2'-14o^), unde supplere licuit lacunam 
quae exciso folio post fol. 72 in codice boc 12011 paulo post initium narrationem 
muUlam faciebat. Vide infra Append. 

8® Passio sancti Judae, qui cognominatur Quiriacus, 
per quem crux Christi inventa est, quae celebra- 
tur kalendas maii (fol. 74M8^). 

Ed. Act. SS., ad d. 4 Maii, tom. I, p. 440-50. Praefixus est prologus éd. ibid., 
p. 44,-4, 

lO"" Passio sancti Calepodii martyris (fol. 78''-79''). 

Ex Adone, ad d. 10 Maii (P. L., tom. CXXIll, p. 263). 

20^ Passio sancti Antimi presbyteri, quae celebratur 
VI idus maii (fol. 79^-82n. 

Ed. Acts SS.^ ad d. Il Maii, tom 11, p. 616-19. 0mm. num. 14 praeter primam 
phnisim el num. IX praetor ultîmam : et praelixus est hic prologus : 

frofcr etirtyù\ cxh'ft{^>ii }MifCf\ compulisti me ut Antimi fnartj/ris 
caduca coiciuitis mundi^ sicut cnuîifissifui tradidcf^unt, more prisco 
U\iTf>\m\ */i7t>. QiuKi tu prac omnibus f'ncef^ roiuisses^ tiisi reguia et 



BIBL. NAT. PARIS. — GOD. 12611. 165 

fratrum fuisses occupatiis tUilitaiibtis. Durum quippe videtur ut infir- 
mus valentem curet et indoctus doceat philosqphum, Tamen vestrae 
jussioni obtempérons^ quae diu tecia fuerunt, divina annuente gratta^ 
scriptis reserare conahor^ ohedientia videlicet et imperio dominationis 
vestrae fultus, Nam antiquiores nostri doctores sanctorum descripsere 
virtuteSy quorum non valemus flmbriam tangere^ nec ad hoc tendere 
vestigia ut doctorum gressibus coaeqîuzripossimus, Illienim eloquentiae 
mendaces virides campos pinxerunt floribuSy nobis qtuzsi arida tellus 
arbusta vix gignere novit ; illi àrtes libérales u>su habebant, nos simpli- 
citer a vitiis Christo praestante cavemus et fidem integram Patris et 
Filii et Spiritus sancti tenemits, Deum verum confitentes trinum et 
unutn^per quam confessionem sancti vitam perceperunt aetemam, 

21<> Passio sancti Pancratii martyris (fol. 82^-83^.* 
22^ Passio [sanctorum] Nerei et Achillei martyrum 

(fol. 83^-90^).* 
23" Passio sanctorum Parthenii et Caloceri (fol. 90""- 

92^. 

Ed. Act, SS., ad d. 10 Maii, tom. IV, p. 302-4. 

24" Passio sancti Desiderii Lingonensis episcopi (fol. 
92^-94^). 

Auctore Warnahario, éd. ibid., ad d. 25 Maii, tom. V, p. 244-46. 

25" Passio sancti Urbani papae (fol. 95^-99^). 

ut in eod. 5312 (supra, tom. II, p. 84, 33o). Desinit in haec verba : Sedit 
auiem sanctus Urbantts annis VIII, mensibus XI, diebus XII; decollatus 
est auiem pro nomine Domini VII halendasjunii. Cuisuccessit in episco- 
patu Pontius vir venerandus. Nomina autem sanctorum qui cum eo 
passi sunty Mamilianus, Johannes, Dionysiusque presbyteri, Martialis, 
Eunuehus et Lucianus diaconi. Ad quorum venerabiles sepulturas 
patraifUur miracula ttsque inpraesentem diem ad honorem.,, 

26" Passio sanctorum Cantii, Cantiani et Cantianillae 
martyrum (fol. 99^-101^. 

ut in eod. Namure. 53 (Anal. BolL, tom. I, p. 511, 32o). 

27" Passio sanctorum Marcellini et Pétri, sanctorum 

Arthemii, Candidae et Paulinae (fol. 101^-103^).* 
28" Passio sanctae Blandinae (fol. 403^-108'). 

Ex Eosebio, interprète Rufino, lib. v, prooeraium, capp. 1, 2, et pars cap. 3, 
nsqae ad verba conjectura capiendum est (p. 264, lin. 5). 

29^ Vita beati Lifardi abbatis (fol. IIIM 141. 

Ed. Act. SS., ad d. 3 Jun., tom. 1, p. 300-2. 



156 càtal. godd. hàgioqr. lat. 

30° Passio sancti Quirini episcopi et martyris Sisciae 
(fol. 414^. 

Hymnus Prudentiî, éd. ibid., ad d. 4 Jun., p. 585-84. 

31° Passio sancti Bonifacii, quae est nonis junii (fol. 
114V.117V)* 

32° Vita beati Medardi episcopi (fol. 117^-122^). 

Ed. Act. SS,, ad d. 8 Jun., tom. II, p. 82-86. Folio inter 118 et 119 exciso deside- 
rantur numm. 7-0 et maxima pars num. 10. In fine vero add. prolixa paraenesis. 

33° Passio sanctorum Primi et Feliciani (fol. 122^- 
123'). 

Ex Adone, ad d. 9 Junii (P. L., tom. CXXIII, p. 282). 

34° Passio sancti Barnabae apostoli (fol. 123^-123^. 

Compendium Vitae éd. Bibl. Casin,, tom. III, Florilegii p. 554-57. 
Inc. Redemptor et Salvator noster Jestis Christus antequam de interitu 
satanae triumphans vicior et exsultans.., 

35° Passio sanctorum Rufiniet Valerii (fol. 123^-125'). 

Ed. Act, SS., ad d. 14 Jun., tom. II, p. 796-97. 

36° Passio sancti Viti, Modesti et Crescentiae (fol. 

125^-130').* 
37° Passio sanctorum Cyrici et Julittae martyrum 

(fol. 130^^-134^.* 

Omm. subjuncta post clausulam, scilicet Qtioniam vero sancti Quirici et 
Julittae,,, 

38° Passio sanctorum martyrum Gervasii et Protasîi, 
quae est xm kalendas julii (fol. 134^^-137'). 

Bene convenit cum cod. Brux. 7482 (Cat, Bmx,, tom. II, p. 55, 55°). 

39° Inventio eorundem martyrum (fol. 137"'-138^.* 
40° Passio sanctorum Gallicani, Johannis et Pauli 

martyrum (fol. 138^-141^).* 
41° Inventio corporum sanctorum martyrum Fus- 

ciani, Victorici atque Gentiani, quae celebratur v 

kalendas junii (fol. 141^-142^). 

Ed. apud Salmon, Actes inédits des saints mart^/rs Fuscien, etc., p. 56-50. 

42° Passio beatissimi Pétri apostolorum principis 
(fol. 143'*-145^).* 

Ex Vita auctore Pseudo-Abdia ; scilicet initium num. 17, prior pars num. 18, 
et num, 19, 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 12611. 157 

43^ Martyrium beati Pétri apostoli, a Lino episcopo 

conscriptum (fol. 145^-451^)* 
44^ Martyrium gloriosissimi apostoli Pauli, a Lino 

episcopo conscriptum (fol. 151^-156).* 
45*" Vita beati Martialis episcopi et confessons, cujus 

transitus celebratur ii kalendas julii (fol. 159'- 

172').* 

FoUis excisis, quaedam desiderantur. 

46** Passio sanctorum Processi et Martiniani marty- 

rum (fol. 172'-173^).* 
47^ Passio sancti Thomae apostoli (fol. 173^-170^). 

Ed. ap. Max. Bonnet, p. 133-60. 

48^ Translatio corporis beatissimi Martini episcopi 
et confessons (fol. 176^-177^). 

Ex Gregorio Turonensi Le virtutibtcs sancti Martini^ lib. i, cap. 6. 

49^ Passio sanctae Felicitatis et vii^™ fratrum filio- 

nim ejus (fol. 177'-178').* 
50^ Passio sanctarum virginum Rufinae et Secundae 

(fol. 178'-179'). 

Ex Âdone, ad d. 10 Julii (P. L., tom. CXXIII, p. 300). 

51^ Passio sanctae Margaretaevirginis (fol. 179M84^.* 

52^ Vita sancti Vulmari confessons atque abbatis 
(fol. 184M92^). 

Qaam ob auctoris inscitiam, qui Vulmarum, Autbertum Cameracensem et Cead- 
walam re^çem Saxonum coaevos facit, acriori censura notavit Mabillon, AcL SS. 
O. S, B., saec. III, part, i, p. 233. 

Inc. Aeternitatis auctor et universitatis condiior, postqtuzm per inte- 
meratum Yirginis uterum in hanc mortalitatem devenit, misericorditer 
elegit quosdam stiae conscios voluntatis.per qttos salvaret omnes génies^ 
quiàus contulit potestaiem ut omnes sanarent infirmitates , videlicet 
sancios apostolos, quos siibsecuti sunt sancti doctores, mundum cum 
flore dispicientes. Hi circumquaque diffusi^ ut fidèles prudentesque servi 
ubique sparseruntsemina verbi. De quorum numéro temporibus Dagoberti, 
Francorumregis incliti, necnon et filiorum Clodovei atqueSigebertia beato 
Atnando baptizati^ huic exteriori Galliae parti veneranter refulsit Vul- 
maruSf Dotnini confessor et àbbas, qui non longe a litore maris^ inpago 
Bolcniensi^ in villa quae dicitur Silniactcs naius^ pâtre Vulberto^ matre 



Appendix ad ood. 12611. 

t 

MiRACULUM S. NicoLAi Andegavi (Cfr. supra, p. 154, 17o). 

1. Venerabili patri coenobii sancti Nicholai gloriosi confessons Ghristi, domno 
videlicet abbali Natali, sibique commissae sanctissimae congregationi , fraier 
Johelus, beau Peiri apostolorum principis, qui dicilur ad Culturam, Cenomannis 
babitu monachus, vita peccator, quod solum potest, humtlis obsequii fidelem de- 






f 



158 CATAJi. CODD. HAGIOaR. LAT. 

vero nomine Duda, secundum hvjus saeculi dignitalem nobili prosapia, 
sed, quod est nobilitts, ex christiani nominis professione incliia at^ 
gloriosa... a 

^dP Passîo sancti Focae episcopi et martyris (fol. ■ ^ 
192^-197'}.* 

Om. prologus et quaedam desiderantur, folio avulso inter fol. 194 ac 195. 

54^ Passio sancti Arnulfi episcopi et martyris (fol. 
197^98^. M 

Desumpta ex Passione éd. supra, tom. I, p. 415-28, ex cod. 5271. î i 

55^ Lectiones legendae in festivitate sancti Arsenii 
(fol. 198M99^. 

Ex Vitis Patrum (P. L., tom. LXXIII, p. 762-d4, num. 57-40). 

56^ Item de sancto Arsenio (fol. 199'^). ij 

Ibid., p. 794, num. 163. 

57^ Vita sanctae Praxedis virginis (fol. 199^-200^.* 
58^ Vita sanctissimae Mariae Magdalenae (fol. 200'- 
204^). 

Ex sermone Odonis, éd. Act.SS,, ad d. 22 Jiil., tom. V, p. 218-22; scilicet num. 
170*182 usque ad reversi sunt ad semetipsos. 

59^ Qualiter sancta Maria Magdalena Massiliam venit 
(fol. 204'-205^).* 

Scilicet Vita brevior, sine prologo et additamentis. 

60^ Advectio corporis ejus (fol. 205^-207^). 

ut in cod. Namurc. 33 {AnaU BolL, tom. 1, p. 516, 69o, et tom. II, p. 321). 

61^ Passio sancti Apollinaris episcopi (fol. 207^-212').* 
62^ Passio sanctae Christinae virginis(fol. 212''-217^.* 

Paulo amplior, eadem tamen referons. 



BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD- 12611. 159 

votionem. Quîd causae fuerit quia ad me scripta vestra de mirabilibus beati et 

gloriosi Nicholai transmisistis quasi gratia corrigendi ea, postpositis venerabilibus 

totius scientiae columnis, quarum firmissima solid[it]ate subnixa gloriatur dignius 

urbs Andegava quam (1) gloriabatur Atheniensis il la antiqua Aristotelis pniden- 

5 tia aut Aeademia Sooratis peritia seu Aegyptia Memphis Platonis astutia, versanti 

mihi usque modo [non] patuit, praesertim cum non lateat sanctitatem vestram 

quanta bellorum strage nostrates agitentur inter se, adeo ut tôt tantisque malis 

immixtus nullatenus divino et spirituali otio ad votum possum intendere. Sed 

quia scriptum est : Caritas amnia viTicity non potui vobis negare quod injun- 

10 xistiSy illud vobis humiliter innuens, quod quaedam, lieet regulariter composita, 

magis vero nuda et minus colorata, nullo modo passus sum penitus de medio 

auferri, et quasi novum opus superaddere veteri, quin potius, quia vobis non 

ingratum fore arbitratus sum, quasdam digressiones, quae minus conferebant 

operi, ita temperavi ut et summatim eas tangerem et ex toto illis non supcrse- 

15 derem. Bene et sobrie vigilare et custodire vigilias noctis super gregem ve- 

strum, ut in vero natali boni pastoris angetorum chori magna cum luce décantent 

et référant gloriam Deo in excelsis et domno Natali pacem in terra merito bonae 

volnntatis. 

2. Hodierni diei festivitas a nostris magoribus instituta, fhitres carissimi, 

30 translationis nomen accepil, ob venerationem videlicet reliquiarum sacri cor- 

poris gloriosi patroni nostri beati Nicbolai, quas olim allatas Andegavorum 

cornes reverendus Goffridus in hoc loco reposuit. Hujus igitur ecclesiae fun- 

damentum ita exorsum est. Andegavorum Fulco comes famosissimus , post 

rebelles bosUum suorum muUotiens bello exstinctas barbaries, post rei militaris 

S sua fortia gesta, in quibus contra Deum graviter offenderat, tandem in se rever- 

sus paenitentiaque duclus, Jérusalem petiit. Quo dum tenderet, iter suum celé- 

rius explicaturus mare ingreditur. Diebus igitur aliquot prosperis féliciter usus 

flabris, veloci jam illuc propinquabat navigio, cum repente caelum coepit nubium 

caligine tetra obvolvi, lux obtenebrari, tantus ventorum necnon imbrium fragor 

30 audiri, ut omnes qui in illa nave aderant niortis timoré territi paene deficerent. 

Navis undiqne quassata fluctibus prope ima petebat pelagi. Re tali tam subita 

tamque insolita praefatus comes vehementer afflictus, quid dici vel fleri posset in 

tanto mortis horrore penitus ignorabat. Hoc tamen illis solummodo supererat 

spei suae confugiuro, divinae pietatis implorare subsidium. Gumque diutissime 

38 bac ingruente tempestate quaterentur, votisque peractis Domini misericordiam 

precarentur, dictum est a quibusdam qui simul in navi aderant, in illis esse 

regionibus quandam civitatem, Myrream nomine, in qua erat ecclesia beati et 

Deo digni almi pontificis Nicbolai, in qua etiam ipse a Domino autistes electus 

fuerat, cujus sanctissimis precibus et meritis etiam post peraetum vitae hujus 

(1) Quae sequuntur usque ad initium num. 3, non leguntur in cod. 12611, sed 
in solo 13772. 



160 CATAL. CODD. HAâlOGR. LAT. 

oursum nonnuUi in marinis periculis experti fuerant praesentis interitus effu- 
gium. Quod cum audisset reverendus cornes; sanctum Domini confessorem Nicho- 
laum flagitare coepit ut suis sanctis precibus ei obtineret a Domino tranquillam 
et salutarem portum : Sancte, inquiens, Ntcholae, pie etpastor bone^ quem 
in talibm necessitudinibtis pium subventorem audivimus^ pro nobis 5 
exora Dominum, Qui si mihi ttui intercessione optatum portum conces- 
serit, mox ut ad domum propriam urbemque fuero regressus, monaste- 
rium tibi constrimm^ in qiLO Deo tibique servientes mittam, Haec ubi 
peroravit, ilico fida redit tranquillitas, nubium ventorumquè necnon imbrium 
discussa caligine. Obtento igitur prospero, ut ipse optabat, cursu, ad sanctam 10 
Domini Jérusalem, quo tendebat, felici pervenit navigio. Peractis igitur devotis 
prout potuit orationibus per sancta loca in quibus Dominus Jésus Ghristus secun- 
dum carnem cum hominibus est conversatus, ad urbem Andegavam regressus, 
hic in honore sancti Nicholai monasterium fundavit atque in ipso, ut praeCati 
sumus, de sanctis supradictis reliquiis portiônem quandam venerabiliter posuit^ 15 
praeficiens loco abbatem nomine Baldricura, qui postmodum vitam eiigens soli- 
tariam, inde secessil in eremum. Non raulto post praefatus comes, ad destinatum 
finem propinquans atque sua omnino delere peccamina volens, Jérusalem iterum 
petiit. Qui cum inde rediret, in ipso sanctae peregrinationis offido adhuc positus 
* ^t*c. deAinctus est, atque ad sanctum sepulcrum, Belliioci, in monasterium*, quod ipse 20 
proprto sumptu construxerat, tumulatus est. 

8. Quo defUncto» successit in comitatu Goffridus filius ejus pro eo. Qui nihilo 
minus quam pater suus nostrum, ut res postea probavit, dilexit monasterium, 
cum et ipsum in vita sua de suis reditibus augmentavit, et ad extremum 
perveniens diem, post veram cordis et orts confessionem de principe noster 15 
monachus foetus, in hoc loco (1) quiescil humatus. Qui cum magnis militiae 
floreret actibus, Hainricus Alemanniae iroperator , ob praeclaram strenuitatis 
^us teroam et servitia mulia ab eo sibi honeste impensa, inter alta monera dédit 
ei aliquando portiônem unam de praefati beati et gloriosi Kicholai reliquiis. Quas 
comes cum gaudio maiùmoet honore complectens, venerabili cuidam istius loci 50 
abbatiy nomine Arraldo, de eis partem dédit. At ille cum processione et venera- 
tione non modica ab ipsa comiiis aula ad hoc usque delatas eoenobinm, condi^e 
in hoc loco reposuit ad laudem et gloriam nominis Christi necnon ad Teneratio* 
nem sancti confessons Nicholai. Ex tune h^jus did institutio a nostris praede- 
cessoHbus^ ut praefati sumus« translationis nomen aocepit, quo, sicut sopra 3 
diximus^ sancti Nicholai hic sunt reltquiae reconditae. In quo dîTina ita eonTalait 
gratia, ut mira sacrum signa opcrum« quae ubique ad excellentîam nooiinls sni 
per eum Dominus operatur, te^tentur eum vivere etiam post sepulcrum. De cujos 
generosa s«cundum saccuU digniutem genealoçi^ hie modo tacentes, ad ea quae 
per ipsam nostris temporibus ge:^ sunt accingamur narranda, quae grata sunt 4 

yV Hîo jam (>er^tcod. IMtt« 



BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD. 12611. 161 

legentibus et perspicua et ipsa rei novilate duleius acceptabilia. Hojus itaque 
sancti pontificis fidem miris declaratam operibus, ex bis quae narrare cupimus 
potestis perpendere. 
4. Contigit igitur in una soUemnitatum, quam supra diximus, ad excubias 
5 sancti Tiri nonnuUos decubare infirmes et débiles, inter quos puer unus erat, 
Rrientius nomine, qui ab ipsa fere materna alvo contractus, a renibus videlicet 
infra membronim omnium ofiicio destitutus, a quodam Britanniae page, qui 
Sanctus Briuntius dicitur, ortus, ad Andegavensem usque devectus fuerat urbem. 
Qui in bac urbe pauperem diutius agens vitam, psalmos et bymnos et cetera quae 

10 poteraty utpote inops et contractus, assidua prout poterat meditatione discebat. 
Quem miles quidam de Sanctonia, Franco nominatus, in hujusmodi studio videns 
perseTerare, in domo sua eum aliquantum temporis hospitatus est, aliqua ei ad 
victns proprii sufficientiam praebens necessaria. Sed idem Franco non muito 
posty quadam necessitate urgente, compulsus Sanctoniam usque procedere, roga- 

15 vit abbatem Sancti Nicholai ut praefato contracte in pauperum hospitio stipem 
juberet praeberi. Qui abbas pro [re]verentia militis, multo amplius instinctu 
snpemi amoris , ei libentissime Jussit victum sumministari. Hic vero foetus 
juvenis, ceteris qui inibi degebant pauperibus hilari serviens prout poterat animo, 
in ecclesia strenuus penrigil, psalmos et hymnes capaci retinens memoria, in Dei 

iO servitio assidue pernoctabat. Gumque Ole istis polleret moribus, jamque tempus 
esset ut ei patientiae suae fructus remunerare deberet omnipotens Deus, more 
solito ad sancti pontificis vigilias ezcubans, totam noctem in psalmis et bymnis 
ducebatpenrigilem, devota mente Dominum nostrum Jesum Ghristum sanctumque 
fiunulum ejus Nicholaum postulans tam corporis quam animae salutem. In bac 

SS petitione dum tota nocte persisteret, accidit ut, dum duodecima lectio, ut moris 
est, monachis legeretur, supradictus ante sanctum Domini crucifixum obdormiret 
Brientius. Repente igitur fit per totum monasterium quidam mirabilis et, ut ita 
dicam, caelestis fremitus. Inter haec de supernis vox intonat dicens ad Brien- 
tîum : Surge. Mox iterum sermonem eundem repetens ait : Surge, Qui adhuc 

30 sopore pressus, sperans tamen se a circumstantibus, ut ipse nobis postea narra- 
Tit, evocariy respondit : Quis es tuf kx vox iterum , tertio eum vocans nomine, 
dixit : Surge^ Srienii ; Nichoîatis ego sum. Ad banc vocem ille ilico experge- 
Êictus surrexit, clamans et dicens : Sancte NicholoCy a4juva me. Quod audientes 
qui circumquaque assistebant viri, clamore insolite attoniti, conveniunt, videntes 

33 illiun in pedes consistere, qui numquam pedum nisi tantummodo imaginem 
habuerat. Quibus ipse dixit : Atixiliamini mihi, utpergam ad altare domini 
mei Nicholai^ qui me erexit; nescio enim ambulare. Nec mirum si ille per- 
gendi erat nescius, qui Jam amplius quam quindecim aetatis annos habens, num- 
quam super pedes steterat, quippe quos non habuerat. Tune viri illi, admiratione 

40 eum gaudio repleti, per médium chorum psallentium monachorum eum ad altare 
dcdncunt. Tune stupor nimius omnes monachos arripuit, qui haec cernebant. 
Resonabat coetus psallentium mixta eum iacrimis iaetitia : dignum nempe erat, 

CATAL. PARIS. T. m. il 



162 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

Ut sanctus Dei Nicholaus sua anliqua nostris temporibas renovaret miracula ; 
unde ille eantantium chorus reboabat : Ex ^tcs tumba marmorea sacrum 
resudat oleum^ qtto liniti sanantur caeci^surdis atiditus redditur et 
débilis quisque sospes regreditur. Gui ante altare posito omnes certatîm 
caligas detrahunt. Tum vero stupendum et aetate nostra inauditum vidimus 5 
mirabile quoddam. Nam nervorum quibus antea constrictus fuerat vincuUs dis- 
solutis, sanguinem erupisse conspeximus, qui ad terram usque per ejus suras 
defluens, cunctis quod factum erat in eo sanitatis signum propalabat. Inde nova 
res. Scilicet coepit se primum praemortuis membris vivax inAindere tepor, caro 
torgescere, surae atque bases succrescere, distorta atque gibbosa vestigia in 10 
pedum modum demutari, pubescentibus ilico arteriis et unguibus. Nemo 
eorum qui ibi aderant haec prospicientium a fietu se cohibere poterat ; nomen 
Domini benedicitur, qui tanta ac talia per servos suos magnifiée operatur ad 
laudem et gloriam nominis sui. Abbas quoque et monachi de proprii patroni 
gratulantur beneficiis. Gongaudet plebs nimium, quae videbat hoc miraculum. 15 
Mane igitur f^cto, gens Andegava, audito quod acciderat, accurrit laeta ad viden- 
dum. Gumque multa adesset popuiorum frequentia, qui ad hoc spectaculum 
eonvenerant, unus ex monachis ad altare pergit, ubi adhuc juvenis decubabat, 
eique taliter infit : Brienii, si vçra sunt ea queue astipidaris^ te videlicet 
per heati Nicholai mérita sanitatem a Domino percepisse, sta super 20 
pedes iuos rectus, qu^itinus hic popultis^ qui ad hoc conventt, videat non 
fantasticOf sed divino factum esse in spiritu. Tune ille de terra consurgens, 
ad altare perrexit, deferens secum scabellos et alveolos, cum quibus antea 
reptans gradiebatur, easque super altare deposuit. Monachi hoc videntes, laudes 
Domino ejusque famulo Nicholao tam corde, quam voce depromunt. Plebs vero, 25 
pro ammiratione nimia lacrimis perfusa, verum Dei esse servum Nicholaum 
proclamât. virum per omnia laudabilem... {Sequitur proliœa paraenesis). 



DLXXIX. Codex signatus num. 12612. 

Olim « ex Ubris Corbeiensis monasterii », deinde San-Germ., prius 469, recen- 
tiusSOS. 
Foliorum 250, med. (0",338X0,24), columnis binis, exaratus saec. XIII. 

1*^ [Vita sancti Gaugerici] (fol. l'-l^). 

Finis Vilae éd. AnaL BoU,, lom. VII, p. 388-98. Inc. idus Augusti (p. 396, 
lin. 5). 

2^ Passio sanctorum Isaac et Maximiani, quae est 
xu kalendas septembris (fol. V-1% 

Bd. ex hoc cod. P. L., tom. VIII, p. 767-74. 



/ 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 12612. 163 

3^ Passio sancti Mammes monachi, quae est xvi 
kalendas septembris (fol. 7^-11^). 

Ed. ap. Mombritium, tom. II, fol. 69'-70v. 

4*^ Passio sanctorum ac beatissimorum martyrum 
Timotheî et ApoUinaris, quae est x kalendas se- 
ptembris (fol. 11M3^).* 

LectioDibus variantibus ut in cod. Brux. 98-iOO (Cat. Briioc., tom. I, p. 40,84<>). 

5® Passio trium fratrum Claudii, Asterii et Leonis, 
quae est x kalendas septembris (fol. 13-15'). 

Ed. Act SS., ad d. 23 Aug., tom. IV, p. 871-72. 

6° Passio sanctorum martyrum Justi et Pastoris, qui 
passi sunt in Compluta civitate viii kalendas se- 
ptembris (fol. 15^-16'). • 

Ed. ibid., ad d. 6 Aug., tom. II, p. 154. 

7*^ Passio sancti ac beatissimipeculiarispatroninostri 

Juliani martyris, quae est v kalendas septembris 

(fol. 16^-18').* 
8^ Vita domni Victoris episcopi [Cenomanensis] et 

confessons, quae est .kalendis septembris (fol. 

18^-21^. 

Ed. Act, SS., ad d. 25 Aug., tom. V, p. 145-47. 

9^ Vita beati Justi episcopi et confessons Lugdunen- 
sis, quae est mi nonas septembris (fol. 21''-23''). 

Ed. ibid., ad d. 2 Sept., tom. I, p. 373-74. Pro num. 2 descripti sunt in cod. 
namm. 4 et 5 Vitae prolixioris (ibid., p. 375). 

10^ Passio sancti Marcelli martyris [Cabilonensis], 
quae est pridie nonas septembris (fol. 23^-25^). 

Ed. ibid., ad d. 4 Sept., tom. II, p. 199-200. Num. 1 paucis verbis contractus est. 

11*^ Passio sanctae Theclae martyris, quae est viii 

kalendas octobris (fol. 25^-31^.* 
12^ Passio sancti Hamirammi, quae est ix kalendas 

octobris (fol. 31^-35^). 

Auctore Aribone, éd. Act SS., ad d. 22 Sept., tom. VI, p. 474-84. Desinit in 
▼erbis praeoccupare faciem Domini dum videretur (num. 19) et folio 
exciso desiderantur numm. 3, 4 et ex parte 2, 5» 



i 



164 CATAL. CODD. HAaiOGR. LAT. 

13® Vita sancti SoUemnis episcopi et confessons, 
quae est viii kalendas octobris (fol. 35^-38''). i 

Ed. ibid., ad d. 25 Sept., lom. VII, p. 68-70. 

14® Vita beati Fronti, quae est kalendis octobris (fol. 

38M4^). 

Ed. ap. Fr. Bosquet, Eccl. Gaîlic, Eisty part, ii, p. 5-13. 

16® Passio sanctae Reparatae virginis, quae est viii 
idus octobris (fol. 44^-45^). 

Ed. Act. SS.y ad d. 8 Oct., tom. IV, p. 39-40. 

n® Passio sancti Domnini, quae est octavo idus 
octobris (fol. 45M7^. 

Ed. ibid., ad d. 9 Oct., p. 991-9S. 

18® Conversio vel paenitentia sanctae Pelagiae, quae 
est II® idus noveml)ris (fol. 47^-53'). 

Auetore Joanne diacono, éd. ibid., ad d. 8 Oct., p. 264-66. 

19® Passio [sancti] Philippi episcopi in Atranopoli 
Thraciae, quae est xi® kalendas novembris (fol. 
53'-62^. 

Ed. ibid., ad d. 22 Oct., tom. IX, p. 545-52. 

20® Translatio capitis sancti Johannis Baptistae, quae 
est kalendis octobris (fol. 62M0"^. 

Scilicet a) Epistola Dionysii ad Gaudentium, ed Act. SS,, tom. IV Jun., 
p. 721-22 ; b) Historia Emesanorum (Duo quidam nwtiachi...)^ ed. ibid., p. 716-18 ; 
c) Narratio Marcelli (Apparuit ter beati^simus..,), ed. ibid., p. 724-28. In fine 
(cflr. ibid., p. 728) notanda sequens variatio : Celebrata est autem deposttio 
sancti Johannis praecursoris Dotnini atque Baptistae in eadem basilica, 
vicesimo octavo die mensis octobris, id est v kalendas novembris^ per 
indictionetn scpiirnam. 

21® Passio sancti Benigni presbyteri, quae est kalen- 
dis novembris (fol. 70^-72^. 

Ed. ope hujus cod. Act, SS., ad d. 1 Nov., tom. I, p. 155. 

22® Passio sancti Romani monachi, quae est xiiii 
kalendas decembris (fol. 72''-77^). 

Ed. ap. Mombritium, tom. II, fol. 244^-246'. Desinit in verbis et sepelierunt 
iUud (fol. 246% col. 2, lin. 5). 

23® Passio sancti ac beatissimi Mauri martyris, quae 
est XI kalendas decembris (foL 77^9^). 

Ed. ex cod. Brux. 9289, Cat. Brux,, tom. 11, p. 297-99. 



BEBL. NAT. PARIS. — COD. 12612. 165 

29° Passîo sancti benedicti martyris Marculi, quae 
est octavo kalendas decembris (fol. 79^-84''). 

Ed. ope hujus cod. P. L., tom. V, p. 760-66. 

30° Vita sancti Maximini presbyteri [abbatis Micia- 
censis], quae est xiii kalendas januarias (fol. 84^- 
88^. 

Brevior quam Vita éd. ap. Mabillon, Act. SS, 0, S. B., saec. I, p. 581-91, eadem 
ïamen referens eademque série. 

Inc. Tempore illo, cum pars Austriae imperialis aulae probabiliter 
haherent judices constitutos. Maximinus Virdunensis oppido oriundus 
fuitf parentibîis ingenuis^ militiae conferens dignitatem, Igitur cum 
Francorum exercitus àb illius partibus dirigèrent regionis et Chlodo- 
veiAS rer, summae Christi religionis cultor, cujiLS agmina multitude pro- 
cesserai^ cum, ad locum ipsius civitatis advenisset, contigit ut ^us pon» 
tifeœ migraret ad Dominum. 

31° Passio sanctae Mariae, quae est kalendis novem- 
bris (fol. 88^-93^. 

Ed. ope hujus cod. Act. SS., ad d. 1 Nov., tom. I, p. 201-6. 

32° Vita beati Carilephi presbyteri, quae est kalen- 
dis julii (fol. 93M05^). 

Ed. ap. Surium, ad d. 1 Julii (p. 19), stilo paululum immutato. 

33° Vita beatissimi Theoderici abbatis, discipuli 
sancti Remigii Remensis archiepiscopi, quae cele- 
bratur kalendis julii (fol. 105^-115''). 

Ed. Act. SS., ad d. 1 Jul., tom. I, p. 64-70. 

34° Vita sancti ac beatissimi Goaris confessoris, quae 
est secundo nonas julii (fol. 115M22'). 

. Ed. il)id., ad. d. 6 Jul., tom. II, p. 433-37, multi's lectionibus variantibus. 

35° Passio sancti Procopii martyris, quae est viii idus 
julii (fol. 122'-122^). 

Ed. ibid., ad d. 8 Jul., p. 356. 

36° Passio sancti Cyrilli episcopi, quae est iiii*° idus 
julii (fol. 422^-123^). 

Ed. ibid., ad d. 9 Jul., p. 587. 

37° Vita sancti Arnulfi episcopi et confessoris, quae 
est XII kalendas augusti (fol. 123^-131^.* 

Cm. nom. 7. 



166 GATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

38*^ Passio sancti Victoris [Massilîensis] martyris cum 
sociis suis, quae est xii kalendas augusti (fol. 131^- 
136^.* 

39^ Passio beatae Praxedis, quae est xii kalendas 
augusti, scriptum Pastoris presbyteri ad Timo- 
theum presbyterum (fol. 136^-137^).* 

40^ Vita sancti Lupi episcopi, quae est rai^ kalendas 
augusti (fol. 137^-140^). 

Ed. Act. SS., ad d. 29 Jul., tom. VII, p. 60-70. 

41*^ Lectiones in festivitate sancti Germani episcopi 
[Autisiodorensis] et confessons (fol. 440M46').* 

Excerptae e Vita. 

42^ Liber de vita et virlutibus sancti Germani epi- 
copi [Autisiodorensis] et confessons (fol. 146**- 

171^.* 

Deest clausula Sedii autem isdem domines...^ et epitaphium. 

43^ Vita vel actus beatae Crothildis reginae (fol. 172'"- 

178^). 

Ed. ap. Mabillon, Act SS. O. S, B,, saec. I, p. 9B-105. 

44^ Passio sanctae Martinae virginis (fol. 179^-179^). 

Ex Adone, ad d. 1 Jan. (P. L., tom. GXXIII, p. 207). 

45° Passio sanctae Columbae virginis (fol. 180"*- 

1820.* 
46° Vita sanctae Marinae (fol. 182^-184'^).* 
47° Passio beati Luciani [Bellovacensis] martyris et 

sociorum ejus (fol. 184'^-188'*).* 

Desinit in verbis postulaverit obtincbit (num. 23, lin. 8). 

48° Inventio et translatio beatissimi Firmini episcopi 
et martyris ( 188^-19 i^. 

Ed. ap. Salmon, Histoire de Saint Firmin, p. 425-28. In codice reperilur 
lectio varians éd. p. 423, net. 3. 

49° Vita beati Felicis in Pincis (fol. 191^-1930. 

Ex Adone, ad d. 14 Jan. (P. L„ tom. CXXIU, p. 214). 

50° Passio sanctorum geminorum Speusippi, Eleu- 
sippi, Meleusippi (fol. 193^- 197^.* 



BIBL. NAT. PARIS. — OODD. 12613. 167 

51*^ Passio sancti Babylae episcopi (fol. lOT^'-aOlO* 
b^ Passio sancti Polycarpi presbyteri et martyris 
(fol. 202'.2050. 

Rx Eusebio, interprète Rufflno, lib. iy, cap. 14, nonnuUis omissis. 

53® Passio sancti Ignatii episcopi et martyris (fol. 
205^-205^. 

Ed. ex Adone, AcL SS., ad d. 1 Febr., tom. 1, p. 28. 

54® Vitae beatae Brigidae virginis (fol. 205^-215').* 
55® Passio sancti Blasii episcopi et martyris (fol. 

215'.222^). 

Passio qnarta, éd. Act SS.^ ad d. 3 Febr., tom. I, p. 349-SS3. Versus subinde 
omisa sant. 

56® Passio sancti Fileae episcopi et martyris (fol. 

222^-224'). 

Ex Ettsebio, interprète Ruflno, lib. vm, cap. 9, 10, usque ad verba capiteplecti 
jubet. 

57® Passio sanctae Julianae martyris in civitate Ni- 
comediae (fol. 224^-230^).* 

Inc. Tempore illo quidam senator, Eleusiits nomine,.. 

58® Passio sanctorum quadraginta martyrum (fol. 

230'-233^.* 
59® Vita sancti Vulfiranni pontificis Senonicae urbis 

(fol. 233^-240^. 

Aaetore Jona, éd. ap.. Mabillon, Act. SS. 0. S. P., saec. III, part, i, p. 3tf7-e5. 

60® Vita sancti Augustini episcopi et confessons (fol. 
240^-250'). 

ut in eod. 5360 (tom. 11, p. 338, 17«). In fine mutila, foliis avulsis. 



DLXXX. Codex signatus num. 12613. 

Olim Sauvera., prius 403, recentius 511. 

Fotioram 221 (praeter duo insiticia in capite), med. (0b,28X0,10) , columnis 
b.cus, exaratus saec. XIII. 

Liber Gestorum Barlaam et Josaphat servorum Dei, 



168 CATAL. OODD. HAOIOGR. LÀT. 



graeco sermone editus a Johanne Damasceno, viro 
sancto et erudito (fol. l'-63').* 



DLXXXI. Godez signatus num. 12614. 

Olim c Sancti Mauri Fossatensis » (fol. 3'), deinde San-Germ., prius 1029, recen- 
tius 1051. 

FoliOrum 128 (quorum duo priora insiticia in capite codicis), med. (0b,285x 
0,19), lineis plenis, exaratus saec. XIII. 

Vita et miracula venerabilis Benedicti abbatis, con- 
ditoris monasterii quod appellatur Arci, provin- 
ciae Campaniae (fol. 3''-29'^.* 

Suppressi sunt dialogi quibus in éd. interrupta est narratio. 

2^ [Documenta de S. Mauro] (fol. 29^-72^), 

ut in cod. 3 (supra, tom. I, p. 1-2). Sed foliis hic iliic avulsis vel dilaceratis, 
non pauca passim desiderantur. 

3"^ [Sermo de translation! bus corporis sancti Mauri] 
(fol. 73^-81^. 

Ed. supra ex cod. 3778 (tom. 1, p. 264-70). 

4*^ Item miracula de beato Mauro abbate et levita 
(fol. Sl'-.SO^. 

Miracula duo, quorum alterum contigit anno 1100, alterum anno 1137, éd. ap. 
Jac. du Breul, Supplem, Antiq. urbis Paris, (Paris 1614), p. 130-36. Sed secundo 
miraculo praefixus est brevis prologus, qui apud Brolium non legitur, bis verbis 
conceptus : 

Precibîis et petitîonibus vestris, atnaniissime firater Guido, diutim 
compulsattis, etsi aperire non possumy negarenon audeo. Est enim quod 
ii\jungitis supra nostrae parvitatis infantiam^ neque vestris quaestioni- 
biis facile potest qtnslibet respondere. Sed qui aperuit os asinae et lin- 
guas infantium facit disertas^ potens est Deus os mutum aperire etper 
scf^vmn SHinHy licct indignum^ tamquam per organwn quod et benepla- 
riium est et quod fartasse proderit^ quod oculi nostri perspexerunt ad 
postcfm'^im nietfioriam revocar^, Dubitatis enim et dubitando quaeritis 
quod nec cuiquam quacrere nec licitum est dubitare, utrum vera sint 
quac de beato yfauro ubique ta m soîlemnitet* praedicantur.Sed quid non 
^nUCs^i iUe bcfiedictits Dei famulus \faurus^ sanctissimi Benedicti disci- 
putusy ad ciVM^ impa^ium super aqkicts atnbulavit Placidumque puerum 



\ 



BIBL. NAT. PARTS. — COD. 12615. 169 

de medio gurgitU sicco vestigio reportavit f Igitur quae praesentes vidt 
mus et aitdivimus, prout Dominus dederit explicemics, 

5° Vita sancti Baboleni confessons atque abbatis 
[Fossatensis] (fol. 89^-106''). 

Ed. ex parte ap. Andr. Du Chesne, HisL Franc. Script,, tom. I, p. 658-64, 
intégra vero ap. Petr. Fr. Ghifflet, Bedae et Fredegarii concordia. Cfr. Act. 
SS., ad d. 26 Jun., tom. V, p. 179, num. 3. 

6° Miracula quae per eum Deus operari dignatus est 
adlaudem et gloriam nominis sui (fol. 106^-112^. 

£d. ex hoc codice Act SS., tom. cit., p. 181-84. 

7^ Vita domni Burchardi venerabilis comitis (fol. 
il3M28n. 

Anctore Odone Fossatensi, éd. Bec. des Hist, de Fr., tom. X, p. 340-60 (cfr. 
supra, tom. I, p. 239, 8^). Déficiente folio in capite, deest initium prologi. 



DLXXXn. Codex signatus num. 12615. 

Olim « Gorbeiensis monasterii » (1), deinde San-Germ., prius 471, recentius 
490. 

Foliorum 152 (praeter tria insiticia, duo in capite, tertium in calce), med. 
(0b,345X0,24), lineis plenis, exaratus saec. XIV. 

1^ Passîo gloriosissimorum apostolorum Petri et 
Pauli, quae est m kalendas julii (fol. I^'-IO^.* 

Auctore Pseudo-Marcello. 

2^ Martyrium beati Petri apostoli, a Lino episcopo 
conscriptum (fol. 10''-17'^.* 

3® Martyrium beati Pauli apostoli, a Lino episcopo 
conscriptum (fol. 17^-24^.* 

4** Passio sancti Andreae apostoli, quae est ii kalen- 
das decembris (fol. 37M1^).* 

5^ Passio sancti Jacobi fratris Johannis evangelistae, 
quae est viii kalendas augusti (fol. 41M5'').* 

(1) Fol 152r legitur haec nota : Hic liber fuit scriptiLS a Johanne dicto 
Daboval clerico anno Domini m. ccc9 xvi<» in die conceptionis beatae 
Mariae virginis mense decembris. Et fecit me fieri Thomas de Pisciprior 
istiui eccletiaCn 



170 CATAL. CODD HAGIOaR. LAT. 

6^ Assumptio sanctî Johannis evangelistae, quae est 

VI kalendas januarii (fol. 45^-53').* 

7^Passio sancti Thomae apostoli, quae recolîtur 

VII kalendas januarii (fol. 53''-68^.* 

Ed. ap. Max. Bonnet, p. 96-132. 

8** Passio sancti Jacobi fratris Domini, quae celebra- 
tur kalendas maii (fol. 68^-69").* 

Inc. Tempore illo stcscepit.... 

9^ Assumptio sancti Philippi apostoli, quae est ka- 
lendas maii (fol. 69M0^. 

Initium et ciausuia ut in cod. Brax. 380^2 (Cat, Brttx.^ tom. I, p. 202, 3o). 

10^ Passio sancti Bartholomaei apostoli, quae est 
vin kalendas septembris (fol. W-IG^.* 

11^ Passio sancti Matthaei apostoli et evangelistae, 
quae estxi kalendas octobris (fol. 76''-84'').* 

12^ Passio sanctorum apostolorum Simonis et Judae, 
quae est v kalendas novembris (fol. Si'^-Ql^.* 

13^ Passio sancti Marci evangelistae, quae est vu ka- 
lendas maii (fol. 94^-96^).* 

14^ De beato Luca evangelista (toi. 96^-98^. 

Compendium sermonis Pauli Diaconi (P. L., tom. XCV, p. 10504S5). 

15^ Sermo sancti Barnabae apostoli (fol. 98''-99^). 

Compendium Passionis éd. Bibl. Casin,^ tom. ilU Florile^ p. 354-57. 
Inc. Beattis BaruahaSy qui et Joseph, Ct/priiu génère, eo fere tempore 
quosancta Ecclesia gratiam Spirîtvs sancti suscepit.., 

16^ Vita sanctissimi Gregorii Romanae urbis aposto- 
lici (fol. 99M14n.* 

Fragmenta desumpla ex Vita auclore Joanne, scilicet ex lib. i, numm. 1-14, 
20-28, ex lib. n, numm, 15-29, 36-38. 

17*^ Vita sancti Augustini episcopi et confessons (fol. 
114^-120^). 

Ut in cod. S3eo ^lom. Il, p. 338, 17«). 

18^ Vita sancti Ambrosii, cujus transitus est pridie 
nonas aprilis fol, Ii5^-139M.* 

Om. prologus. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 12616. 171 

19^ Vita gloriosi confessons Christi Hieronymi (fol. 
139^-146^). 

Ed. P. L., tom. XXII, p. 201-14. Desinit ut indicatur ibid., p. 213, not. c. 

20^ Item aliud scriptum de vita ejusdem (fol. 146^- 

152^.* 

Auclore anonyme. 



DLXXXm. Godez signatus num. 12616. 

Olim c ex libris Gorbeiensis monasterii •, deinde San-Germ., prius 474, recen- 
tius504. 

Foliorum 166, med. (0» ,35X0,255), lineis plenis, exaratus (eadem manu qua 
cod. 12615) saec. XIV. 

1^ Praeclara gesta sancti Silvestri papae et confesso- 
ns (fol. 1^-25^).* 

In fine subjuncta est mentio translationis corporis sancti pontificis in mona- 
steriam Nonantulense opéra Anselmi abbatis anno octavo Aistulpbi régis Longo- 
bardorum. 

2^ Vita sancti ac beatissimi Remigii Remonim ar- 
chiepiscopi et confessons (fol. 25^1"^.* 

Auctore Hincmaro. 0mm. prologus et alia nonnulla passim. Desinit in num. 
120. 

3^ Vita sancti Hilarii episcopi et confessons (fol. 41^- 

46').* 

Scilieet lib. i. Om. prologus. Num. 7 inserta est epistola Hilarii ad Abram filiam. 

4^ Vita sancti Fursei confessons (fol. 46''-S2'^.* 
5^ Gesta sancti Fursei (fol. 52^-56'). 

Scilieet miracula éd. Act SS., ad d. 16 Jan., tom. II, p. 41-44. 

6^ Vita sancti Felicis [presbyteri Nolani] confessoris 
(fol. SÔ'-S?'). 

Ex Adone, ad d. 14 Jan. (P. L., tom. CXXIII, p. 214). 

7^ Vita sancti Felicis presbyteri [Romani] et confes- 
sons (fol. 57^-580.* 

8** Vita sancti Sulpicii episcopi et confessoris (fol. 
58^-66^.* 






172 CATAL. CODD. HAGIOQR. LAT. 

9^ Vita sancti Juliani confessons (fol. 66''-69''). 

Enumeratio eorum qyi Juliani nomine donati insignes fùere recte aut maie 
gestis. Incipit a sancto Juliano Genomanensi episcopo, desinit vero in Juliano 
apostala. Simiiia inventes in Leg. Aurea. 

10° Vita sancti Vedasti (fol. 69^-750-* 

Om. prologas. 

11® Vita sancti ac beatissimi Amandi episcopi et con- 
fessons (fol. 75^-800.* 

Dm. prologus. 

12® Vita sancti Albini Andegavensis episcopi et con- 
fessons (fol. 80^^-83^.* 

Om. prologus. 

13® Vita sancti Benedicti abbatis (fol. 83^-87^. 

Desumpta ex vita auctore Gregorio M. 

14® Vita sanctissimi Richarii sacerdotis egregii atque 
gloriosi confessons (fol. 87''-95'^). 

Auctore Alcuino, éd. Act, SS., ad d. 26 April., tom. 111, p. 442-47. In codice 
leguntur interpolationes éd. ap. Mabillon, Act. SS, 0. S. B,, saec. II, p. 197-200. 

5® Vita sancti Germani Parisiensis episcopi (fol. 95"^- 

105^).* 
16® Vita sancti Medardi Ver[o]mand[u]ensis episcopi 

(fol. 105^-107^).* 
17® Vita sancti Paulini confessons (fol. 107^-108^). 

Ex libro dialogorum S. Gregorii Magni, lib. m, cap. 1 (P. L., tom. LXXYII, 
p. 216-20). 

18® Vita sancti Leonis papae (fol. 108M09n. 

Relatio trium memorabilium quae sancto Leoni Magno contigisse fenintur, 
scilicet restitutae a B. V. Maria manus, quam ob exortam carnis tentationem sibi 
amputa verat, occursus Attilae regi, epistolae ad Fabianum ab ipso sancto Petro 
emendatae. 

19® Translatio beatissimi Benedicti abbatis (fol. 109"^- 
113^.* 

20® Gesta ejusdem cum miraculis (fol. 113^-127^). 

Auctore Adrevaldo, éd. ap. Joannem a Bosco, BibL Floriac, part, i, p. 13-47. 
Inc. Regni Italici.,, Desinit vero in verbis laetus remeatur ad prqpria, 
p. 57, lin. 15. Cfr. Aci, SS., tom. 111 Mart., p. 305. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 12617. 173 

21^ Vita sancti Wandregisili abbatis (fol. 127^-136^. 

Ed. Act. SS., ad d. 22 Jul., lom. V, p. 272-81. 0mm. prologus et num. 28. 

22^ Vita sancti Philiberti abbatis (fol. 136^-142^. 

Ed. ibid., ad d. 20 Aug., tom. IV, p. 75-80. Om. prologus. 

23^ Vita sancti Audoeni Rotomagensis ecclesiae archi- 
episcopi (fol. 142^-452^). 

Auctore Fridegodo, éd. ibid., ad d. 24 Aug., p. 810-19. Om. prologus. 

24° Vita sancti Aegidii abbatis (fol. 152^-1570.* 

2o° Qualiter memoria beati archangeli Michaelis 

primitus mundo sit ostensa (fol. 157^-159').* 
26° Vita beati Leonardi eximii confessons (fol. 159^^- 

162^.* 
27° Vita sancti Bavonis confessons (fol. 162^-166^). 

Ed. Act, SS,, ad d. 1 Oct., tom. I, p. 230-35. 0mm. numm. 1-3, et Vita mutila 
desinit in verbis migravit, Igitur sanciissimits atque (num. 27 in.). 



DLXXXIV. Godez signatus num. 12617. 

Olim San.-Germ., prius 478, recentius 506. 

Poliorum 99, med. (0»,32X0,23), lineîs plenis, exaratus saec. XIV. 

1° Vita sancti ac beati ssimi Germani Parisiensis 
episcopi (fol. 1^-27^).* 

2° Translatio corporis sancti Germani episcopi Pari- 
siensis (fol. 27^-50^.* 

Pauca verba desiderantur in fine. 

3° [Libri] miraculonim sancti Germani episcopi 
Parisiacae urbis (fol. 52^-74']. 

Auctore Aimoino, éd. Act. SS., ad d. 28 Mail, tom. VI, p. 797-804. 0mm. prae- 
fatio generalis, prologus libri i et libri u num. 14. -^ Sequuntur (fol. 74^-86^) très 
sermones paraenetici, in festivitatibus S. Germani legendi. 

4° Passio beati Vincentii archidiaconi et martyris 
(fol. 86^-97^).* 



174 CATAL. CODD. HAGIOOR. LAT. 

DLXXXV. Godez signatus num. 12618. 

Olim San.-Germ., prius 270, recenlius 509. 2. 

Foliorum 50 (praeter duo insiticia in capite et duo ad calcem), med. (0™,â9x 
0,20), columnis binis, exaratus saec. XiV, pictisque litteris ac titulis deauratis 
omatus. 

1^ Vita sancti ac egregii confessons Christi Maurî 
levitae et monachi, sanctissimi viri Benedîcti 
praeclari discipuli (fol. 1^-15'').* 

Praemissis epistola Odonis et indice capitulorum, omnino ut in cod. 3 (tom. 1, 
p. 1, 4M»). 

2<* Libellas seriem miraculorum... (fol. 15^-25^. 

Ed. Act. SS., ad d. 15 Jan., tom. I, p. 1052-62. Praemissa est praefatio altéra 
(Historiam eversionis...)^ éd. ibid., p. 1052, et tituli capitulorum 19. 

3° Miracula [alia duo] de beato Mauro abbate et levita 
(fol. 28^-31^). 

Ed. ap. Jac. du Breul, Supplem, Antiq. urbis Paris. ^ p. 130-36. 

4*" Vita sancti ac incliti confessons Baboleni etabbatis 
piissimi (fol. 31M8^). 

Deea fabulosa consarcinatione cfr. Ac^. i&Sf., ad d. 26 Jun., tom. V, p. 179^ 
num 3. ^ 

5° Miracula quae per [sanctum Babolenum] Domînus 
operari dignatus est ad laudem et gloriam nominis 
sui (fol. 38^-4(K). 

Ed. Act. SS., tom. cit., p. 18M84. 

6*^ Vita domni Burchardi venerabilis comitis-.. (fol. 
40^-50^). 

ut in cod. 3778 (tom. 1, p. 239, 8«). 



DLXXXVI. Codex signatus num. 12942. 

Olim San-Germ., recentius 593. 

Foliorum 146, med. (0'»,312X 0,205), columnis binis, exaratus saec. Xll. 

1^ Vita sancti Leonardi confessons, quae colitur viii 
idus novembris (fol. 107^-110^).* 



BIBL. NAT. PARIS. — CODD. 12958, 13026. 175 

2^ Miracula in translatione ejusdem (fol. 110'"-112^. 

Miracula novem, éd. a) ap. Arbellot, Vie de S. Léonard, p. 289-90 (} 1) ; 
b) ap. Surium, ad d. 6 Nov. (p. 107)) cap. 9; c) ibid., cap. 10(stilo in utraque 
narratione diverse) ; (2) ap. Arbellot, p. 290-91 (§ 2);^) ibid., p. 291-92 (§ 5); 
f) stilo mntato, ap. Suriurn, loc. cit., cap. 13 ; g) ap. Arbeilot, p. 292-93 (§ 4) ; 
h) ibid., p. 293 (f 5) ; ibid., p. 293-94 (§ 6). 

3*^ Vita sancti Pauli Aurelianensis, quae colitur iiii 
idus martii (fol. 113^-129^). 

Ed. ex hoc codice R. P. Dom. Fr. Plaine, Anal. Boll.y tom. I, p. 209-58. 



DLXXXVn. Godez signatus num. 12958. 

« 

Olim San-Germ., prius 448, recentius 777. 

Folionim 76, ex vahis laciniis compactus, min. (0™,26x 0,20), partim lineis 
plenis (fol. 1-73), partim columnis binis, exaratus saeculo X. 

Vita metrica sancti Cassiani (fol. 73"*-76'^. 

Ed. ex hoc codice a p. G. Harster, Novem vitae sanctorum metricae, 
p. 64-85. Initio mutila. 



DLXXXVm. Codex signatus num. 13026. 

Olim ooenobii Ck>rbeiensis, dein San-Gerro., prius 540, recentius 1188. 
Folioram 182(praeter tria insiticia), min. (0n,265X 0,18), partim lineis plenis 
(fol. 1-40 et fol. 122-182), partim columnis binis (fol. 41-121), exaratus saec. IX. 

Carmen de sancto Felice (fol. 101^-121^. 

Auetore Paulino, éd. cum hujus codicis variantibus lectionibus P. L., tom. LXI, 
pp. 462-483, 490-502 (omm. in cod. versus 350-378), 608^15, 638-648. UlUmum 
hoc carnaen desinit mutilum in versum iii ^Nunc optis adyutore Dec solusque 
Umendus, 



176 CATAL. CODD. HAOIOOR. LAT. 

DLXXXIX. Godez signatus num. 13089. 

Olim San-Germ., recentius 501. 

Foliorum omnino 178, compactus ex multorum codicum laciniis, diversae for- 
mae et aetatis, inter quae haec reperiuntur hagiographica. 

I. Folium patens 0»,37X0»,27, columnis binis, descriptum saec. XII. 

1^ [Mîracula sancti Melanii episcopi Redonensis] (fol. 

Ed. Anal. BoU., tom. IX (1890), p. 438-44. 

II. Folium patens 0",33X0°>,21, descriptum saec. XII. 

2^ De sancto Thoma Cantuariensi epitaphium (i) 
(fol. 120^). 

Ed. ex ood. Garnot. 204, AnaL BolL, tom. VIII, p. 184. 

m. Folia quatuor, med. (0°>,33X0°>, 21), columnis biais, exarata saec. XI. 

30 [Vita sancti Maturini] (fol. 122^-125'). 

Ed. Act <SS., ad d. 1 Nov., tom. I, p. 230-S5. Acephala inc. profecturus 
vobûcum, volo ut sponsionem mihi.,, (num. 8 extr.). 

4° Kalendis septembris, vita sancti Lupi episcopi 
[Senonensis] et confessons (fol. 125''"^. 

Ed. ibid., ad d. 1 Sept., p. 255-64. Mutila desinit in verbis Cumque praedia 
propria in Aurelianorum (num. 5 med.). 



DXG. Codex signatus num. 13090f 

Olim Résidu Saint-Germain 080. 

Compactus ex multis codicum laciniis, diversae formae et aetatis, foliorum 
omnino 185, quorum nonnulla duplicia. 

I. (fol. 62-69*) Olim t Ex monasterio S. Theoderici juxta Remos » (fol. 62^). — 
Min. (0°i,222X0,18), lineis plenis, exaratus extr. saec. XI. 

1^ Sermo de sancto Theoderico (fol. 62^^-69^^). 

Sermo encomiasticus, in quo compendiose narratur historia S. Theoderici, 
eadem série rerum quae legilur in Vita éd. Act, SS,j ad d. 1 Jul., tom. I, p. 65-70. 

II. (fol. 04-100) Olim San-Germ., recentius 1404. 2.— Min. (0»,215X0,15), lineis 
plenis, exaratus saec. XII. 

(1) Hic titulus descriptus est manu saec. XVI et eadem add. eœ ms, cod. 
S. Bemigii Rem. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 13090. 177 

2<> [Vita sanctae Mariae Magdalenae] (fol. 95^-97').* 

Cam prologo Licet plerisqtie.,.^ sed sine additamentis. 0mm. etiam très 
nltimae sententiae, a verbis Femina enim nulla,,, — Praemissus est sermo 
Odonis, éd. AcL SS., ad d. 2i Jul., tom. V, p. 218-22, sed. in cod. acephalus, 
defieientibus prioribns foliis. 

3^ [Translatio corporis sanctae Mariae Magdalenae ad 
Viziliacense monasterium] (fol. 97^^-102''). 

Ed. ap. Paillon, Monuments^ etc., tom. II, p. 745-52. Initio, pro anno,„plus 
minus septingentesimo quadragesimo nano,legitiir anno.., septingentesimo 
nono. In fine (fol. 101^ a. m.- 102' extr.) addita sunt quaedam generaliter dicta 
de prodigiis quae fiant in loco ubi corpus sanctum requiescit. 

4^ [Miracula sanctae Mariae Magdalenae] (fol. 102'- 
105^. 

Ed. ibid., p. 737 med. -42. 0mm. quae leguntur ibid., p. 738 extr. {In ca- 
stra Nuceriis...) usque ad p. 739, lin. 20 a fin. {...vadimonium accipere lice- 
re(), et praeterea ultima sententia p. 742 {Die tertia nihilomintis,..), — 
Sequuntur a) (fol. 105v-106r) versus editi supra ex cod. 5296 B (tom. I, p. 587), sed 
alio ordine dispositi, et paucis additis : 

Init. IMjetrica Verbatim solida sua fajcta swxtim 
[5Jtfria... 

In fine. Nobilitas animi quos nectit in ordine cosmi 

Magdalenes Maria Christi guem stemit alumna, 
b] (fol. lOOr-109^) officium S. Mariae Magdalenae. 

m. (fol. 111-126) Olim c Beccensis coenobii • (fol. 114'). —Med. (0",29X0,21), 
Hneis plenis, exaratus saec. XIII. 

5^ [Passio sancti Mauritii et sociorum](fol. lll'-112'^.* 

Secundum leetionem Surianam. Âcephala inc. kmgius latitantes. Nos 
omnes christianos esse cognosce.,. {Act. SS.^ num. 10 ; cfr. adnot. l extr.). 

6^ Vita beatissimi Romani archiepiscopi Rothoma- 
gensis et egregii confessoris Christi (fol. 112'^-124^. 

Aoetore Pulberto, éd. a Nicolao Rigaltio Rotomagi anno 1609. Cfr. Act. SS.j 
ad d. 23 Cet., tom. X, p. 75, num. 6. Habes in cod. epistolam praefatoriam. 

7** Passio sanctarum Felicitatis et Perpetuae (fol. 
124^-128^.* 

Mutila desinit in verbis cum essent de nohili (num. 5 a. m.). 

lY. (fol. 127-145) Med. (0^,30X0,225), columnis binis, exaratus saec. XII. 

8^ Vita sancti Hugonis abbatis [Gluniacensis] (fol. 
127'-445^. 

Auctore Gilone, éd. ap. L'Huillier, Vie de & Hugues (Paris 1888), p. 574-618. 
càtal. paris, t. m. 12 



178 OATAL. CODD. HAQIOGR. LAT. 

Mutila desinit in verbis Vos qui turris David, columna, murum ponébatis 
pro domo (p. 617 med.). 

V. (fol. 146-160) Olim c ex Crispianensi monasterio > (fol. 14/^) SancU Arnul- 
phi. -^ Min. (0n,215X0,12), lineis plenis, ezaratus saec. XII. 

9*^ Vita domni Hugonis abbatis Clunîacensis coenobii 
(fol. 147M57^. 

Auctore Raynaldo, éd. AcL SS., ad d. 29 April., tom. III, p. 648-53. 

10^ Item metrice eadem composita (fol. IST'^-lôO^. 

Auctore eodem, éd. ibid., p. 654-55. 

VI. (fol. 168-185) Med. (0«,30X 0,225), columnis binis, exaratus saec. XIIK 

11^ [Vita sancti Maioli abbatis Cluniacensis] (fol. ilS^- 
185^ et fol. 168^-170^). 

Auctore Nalgodo, éd. Ac/. SS., ad d. 11 Maii, tom. II, p. 658-68. Acephala inc. 
perdidisse. Laetus igitur donum,.. (num. 7 med.). 

12^ Vita beati Hugonis abbatis [Cluniacensis] (fol. 
170^-177'). 

Auctore Raynaldo, éd. ibid., ad d. 29 April., tom. III, p. 648-53. — Seqoitur 

(fol. ilV'"), Sermo beati patris Hugonis de sancto Marcello martyre (JabiU 
lonensi. 



DXGL Codex signatus nnm. 13091. 

Olim Résidu Saint-Oermain 981. 

Foliorum omnino 166, ex multis codicum laciniis compaetus, diversae formae 
et aetatis. 

I. (fbl. 8-15) Olim i ex monasterio S. Theod[eriei] prope Remos » (fol. 80. — 
Min. (0",23X0,15), lineis plenis, exaratus saec. XIII. 

1^ Relatio miraculorum sancti Sebastiani martyris 
(fol. 8^-15^). 

Ed. ex parte ap. Mabillon, Act. SS. O. «S. B., saec. IV, part, i, p. 401 sqq., 
eapp. 38, 39, 41, 42. Sed quae in codice post haec lefpintur (fol. 14^, Lcmgum 
raZde...) videntur inedita. Vid. infira Append. 

n. (fbU 16-25 et 4l-66^>) Olim t ex libris Corbeiensis monasterii > (fol. 16') (i). 
— Med. (0*,3OX0«âO)^ columnis, binis, exaratus saec. XII. 

(1) Item fbl. 66^**^, * Liber Sancti Pétri Corbeiensis. • 



BIBL. NAT. PARIS. — APPBND. AD COD. 13091. 179 

2^ Vita sancti Adalardi confessons, Corbeiensis abba- 
tîs (fol, 46'-23^ et 47'--51^. 

Auetore Gerardo, éd. Act, SS., ad d. 2 Jan., tom. I, p. 111-17 et p. 110-ll(num. 
83-«8). 

3^ Miracula ejusdem venerandi patris (fol. 51''-56''). 

Ed. ibid., p. 118-21. 

4^ [Alia] miracula sancti Adalardi (fol. 58^-62^). 

Ed. ibid., p. 121-33. 

5^ Translatio sancti Gentiani martyris [ad Corbeiense 
monasterium] facta tempore abbatis Fulconis (fol. 
62^^4^). 

Ed. ap. Mabillon, Act SS. 0. S. B., tom. IV, part, n, p. 487-89. 

6® Translatio sancti Praecordii facta mira dispensa- 
tione Dei (fol. 64^-66^*«^. 

Ed. Act. SS,, ad d. 1 Feb., tom. 1, p. 196-08, stilo subinde diverso. 
in. ^fol. U^T) Min. (0",185X0,i5), lineis plenis, exaratus saec. XIU. 

8^ [Vita sancti Richarii abbatis Centulensis] (fol. 24^- 

27'). 

Auetore Alcuino, éd. Ac^ SS.^ ad d. 26 April., tom. III, p. 442-47. Mutila initio 
ac fine et aliquantum adulterata. 

IV. (fol. 36-40) Olim c ex Majori monasterio > (fol. 36^). — Min. (0«,18X0,13), 
lineis plenis, exaratus saec. XIU. 

9^ Passio sancti Petri apostoli (fol. 38^-39^. 

Compendium narrationis Pseudo-Marcelli. 

^0P Passio sancti Andreae apostoli (fol. 39''-40''). 

Conipendium epistolae presbyterorum et diaconorum Achaiae. 

11^ Passio sancti Jacobi [Minoris] apostoli (fol. 40^"^. 

Compendium. 



Appendiz ad ood. 13091* 

Miracula S. Sebastiani (Cfr. supra, p. 178, T). 

1. Item alind miracnlam. — Longum valde ac cuiquam spermologo difficil- 
Itmam est viritim ac personaliter ea prosequi quae per ejus venerabilia mérita 
vis divina exercere dignabatur in universalium passionum morborumque gène- 



180 CATAL. CODD. HAQIOGR. LAT. 

rii)us quae humanae condicioni aut originaliter naturali passibilitate accidnntaut 
fortuite proveniunt. Gum enim ex diversa orbis latitudine fama virtutum ejus 
exorta innumerabilis hominum concurreret mulUtudo, ex omnibus tamen Gai- 
lianim Germaniaeque finibus, transmarinis quoque provinciis, tanta populorum 
immensitasconfluebat ut omnem loci ipsius situm,quiampla satis latitudine dilata- 5 
tur, locustarum instar praeoceuparet. Inter quos tanta erat numerositas caecorum, 
claudonim, aridorum, leprosorumque et energuminorum, lunaticorum quoque 
omnigenarumque debilitatum incommoditatibus praepedita frequentîa, ut numeri 
summam videretur excedere. in bis omnibus tam frequens erat nutu divinitatis 
per beatissimum martyrem sanitalum exhibitio quanto et eorum qui roedela 10 
indigebant numerosior erat concursio. Sanabantur denique non tantum viritim 
aut personaliter, verum etiam déni vigenique et, ut ita dicam, gregatim : adeo ut 
in die vigiliarum sancti ac venerabilis confessons Ghristi Benedicti abbalis sep- 
tuaginta et duo promiscui sexus et aetatis, promiscuae quoque debilitatis, ipso 
virtutiferq martyre suffraganfte, redderentur incolumes. Lumen eaeci, quod num- IS 
quam experti fuerant, percipiebant, claudi gressum, quem non noverant, conse- 
quebantur. Erat in his, qui devotionis obtentu ad ejus experienda confluebant 
bénéficia, timor immodicus, cultui reverentiae mixtus. Pleriqueenim crimina 
sua palam profitebantur, plurimi quoque igné invisibili visibiliter urebantur. Sed 
quibus erat mens sanior, circumspectius satagebant non ante templi aditom 3( 
introire quam et mentes intro confessionis ac paenitentiae, corpora quoque 
aquis diluèrent. Erat denique in diversis speciebus, quae votivis donariis ad con- 
fessionem hujus praecellentissimi martyris ex diversis provinciis et regionibus 
pia fidelium offerebantur devotione, tam ingens copia ut ponderis numérique 
summam paene viderentur excedere, adeo ut octoginta quinque modiorum diver- 31 
sorum numismatum argenli cumulus excresceret, praeter monilia vironim ac 
mulierum, missoria quoque diversi ponderis aliaque vasa auri quoque nongen- 
tarum librarum summa Ûeret. 

2. Aliad miracnlnm.— Anno incarnati Verbi DCCGXLI. Hoc quoque dignum 
duximus relalu. Karolo imperatore civitatem Lingonum properante maximo cum 3 
archiepiscoporum Francigenarum ac Theutonicorum comitatu, obviam occurre- 
runt Sancti Medardi monachi, subnixis precibus imperatorem deprecantes ut cor- 
pora sanctorum martyrum, confessorum ac Tirginum in crypta requiescentia, 
sic, scilicet Sébastian!, Tiburtii, mille martyris*, Pétri, Marcellini, Mariani, Pelagii, 
Mauri, Proti, lacincti, Abdonis et Sennis, Marci et Marcellianl, Marii, Marthae, 3 
Audifàx et Abbacuc, Ploriani cum VIlt«m fratribus suis, Gregorii, Sereni, Onesimi, 
Medardi, Gildardi, Romani, Remigii, Leocadiae et Medrismae et aliorum pluri- 
morum sanctorum veneratione digna, ad excelsiora, ad monasterium quo[d] piae 
memoriae Ludovicus imperator suus pater jam ex parte aedificaverat, deveheret 
monasterii loca. Quorum precibus plus rex inclinatus, invitans archiepiscopos et ^ 
episcopos quo se ad locum dedicandum cryptae praepararent. Quo peracto, 
inprimis detulerunt Ebbo Remorum archiepiscopus et Rothardus Suessionensium 







BIBL. NAT. PARIS. — GOD. 18092. 181 

episcopus, Bobertus Traverorum archiepiscopus, Henricus Viridunensium epi- 
scopus corpora sanctorum Medardi et Gildardi. Postea rex Karolus et Auldricus 
eeelesiae Senonicae metropolitanas, Jonas Aurelianensis episcopus, Rengarius 
XoTiomensis episcopus sanctorum Sebastiani et Gregorii corpora detulere. Qui- 

5 bas advenientibus, praedictorum corpora sanctorum Medardi et Gildardi cunctis 
videntibtts cesserunt partibus et in societate ceperunt propria, ubi divina cotidie 
exhibentur mysteria ad laudem Domini nostri Jesu Christi. Quo viso rex mira- 
colo, laudans Deum in sanctis suis, dixit : Gloriose rex sanctorum, tu pla- 
mator saeculorum^ te décent praeconia odarum magnifica, qui sanctos 

10 tic mirificas atque virtutilms donas ; te verbis glorifiée et in te firmiter 
credo. Quis non timebit tuam inedicibilem majestaiem f Caelum turbine 
verioSf universetgue gubemans^ viventes corpore servans, requiescentes 
in te iuo munere ditatos in promptu assidue miraculis demonstras. Et 
sicat praediximus, beatorum corpora propriis humeris serenissimus rex cum 

iS omni veneratione transtulit. Insuper et villas quae nuncupantur Carisiacus, 

Tomiacus, Archas, in pago Tellao, cum omnibus appendiciis, et Bernacam, rébus 

ejusdem ecclesiae per edictum addidit sub anathemate et astipulamine LX^ duo- 

mm episcoporam. His ita peractis, Remensem urbem petiit. 

8. Est et illud miraculum memoriae commendandum quod Christi sancta pietas 

SO perpetravit in Gallia pro sanctorum Gregorii et Sebastiani meritis. In valle Sues- 
sonico Clotharius rex Domino construxit monasterium omni opère ditissimum ; 
sed non erat fructifera telius illa, sentibus et serpentibus plena. Ibi scirporum 
maxima abandantia pro frumento et trimense cardi erant. Audite vos miraculum 
sancti patris eximiom. In adventu sanctissimi Sebastiani martyris atque papae 

^ Gregorii fùgam ceperunt colubri, efficitur fructifera vallis illa Suessonica, efflcitur 
\ivifica et arborum copia. Unde adhuc promiscua gens refert cantica etcordis in 
thpadio laudes sonant cum organo. 

Vos, fratres, cuncti sic semper mente fideli 
Et vocis jubilo régi bene psallite Christo, 

30 In quo jam sancti praeclaro lumine compti 

Vivunt et magno dominantur numine mundo, 
Qoodque volant faciunt, miseros pietate résolvant 
Vinctos inliciti pravo de pondère facti. 



DXCn. Codex signatus num. 13092. 

Olim Résidu Saint-Germain 963. 

Foliorum omnino 170, ex multorum codicum laciniis compactus diversae for- 
mae et aetatis. 




182 CATAL. CODD. HAGIOQR. LAT. 

I. (fol. 88-105) Olim a ex monasterio S. Albini Andegav. » (fol. 88^). ~ Min. 
(0">,235X0,i8), Hneis plenis, exaratus saec. Xli. 

1^ [Vita sancti Girardi monachi sancti Albini] (fol. 
88^-99^). 

Ed. ope hujus codicis ap. P. Machegay et Aem. Habille, Chroniqtie des églises 
d'Anjou (Paris 1860), p. 93-126. 

2^ [Ejusdem miracula] (fol. 99^-105"). 

Mox edenda in Act SS., ad d. 5 Novembris. 

II. (fol. 110-113) Olim « ex monasterio S. Ebrulfi in Normannia »(fol. 110'). — 
Min. (0™,24X 0,165), lineis plenis, exaratus saec. XJI. 

3^ Vita sancti Botulphi abbatis (fol. 110'-113^. 

Ed. Act. SSf., ad d. 17 Jun., tom. III, p. 402-3. 

ni. (fol. 114-128) Olim a Beccensis coenobii »(fol. 114').— Med. (0»,20x 0,205), 
lineis plenis, exaratus saec. XII. 

4^ Vita sancti Walarici confessons Christi atque ab- 
batis, quod est kalendis aprilis (fol. 114''-123'"). 

Ed. Act, SS,, ad d. 1 April., tom. I, p. 16-23. Om. prologus. 

5^ Translatio corporis sancti Walarici abbatis et con- 
fessons, II idus decembris (fol. 123''-128^. 

Ed. ibid., p. 23-27. 

6^ Vita et actus sancti Silvestri (fol. 128^.* 

Scilicet exordium prologi. 

IV. (fol. 153-158) Min. (fere 0«»,17X0,15), lineis plenis, exaratus saec. XIII. 

7^ [Vita sancti Richarii abbatis Centulensis] (fol. 153"*- 

158^). 

Àuctore scilicet illo quem Mabillonius, Act, SS. 0. S. £., saec. II, p. 188, num. 
2 extr., interpolatorem Corbeiensem appellat, cujus quaedam additamenta in 
adnotationibus ad subjunctam Vitam S. Richarii ab Alcuino conscriptam passim 
indicat. Initie et fine in codice mutila est. 



DXGm. Godez signatus num. 13188. 

Olim San-Germ., prius 267, recentius 1483. 

Foliorum 145, min. (0«, 177X0,14), lineis plenis, exaratus dîversis manibus 
saec. XIII. 



BŒL. NAT. PARIS. — GOD. 13220. , 183 

[Vita S. Antonii] (fol. IIOMIS").* 

Fragmenta quaedam ex hac vita excerpta. Sequuntur (fol. il«V-139v) alia fra- 
gmenta ex lîbris de Vitis Patrum qui inscripti sunt Verba seniorum. 



DXGIV. Godez signatus num. 13220. 

Olim Francisci de Rariay archiepiscopi Rotomagensis, deinde coenobi sancti 
Martialis Lemovicensis, postea San-Germ., Harîay 360. 

Folioram 211, min. (fere 0°>,175x0,44), lineis plenis, exaratus diversis manibus 
saee. X (vel compactus ex codicibus saec. X). 

1^ [Vita sancti Ursini episcopi Bituricensis] (fol. 13'- 
lO'}. 

Ed. ex hoc codice ap. Paillon, Monuments^ etc., tom. II, p. 423-28. 

2^ Translatio beati martyris Savini, quae celebratur 
VII idus januarias (fol. 20^-37^. 

Auctore Aimoino, éd. P. L., tom. GXXVI, p. 1051-36. Sequitur in cod. (fol. 37^- 
43«) Segmo in soUemnitate qjitsdem martyris fratribtis recitandiis, et (fol. 
43') B$mntu in honore sancti Savini (inc. Hymnum Patri personermcs, 
hymnum Patris Fiiio..».) 

dP XVI kalendas octobris, passio sanctorum marty- 
rum Luciae matronae et Gemîniani (fol. 44^-51'').* 

4*^ Vita almi praesulis Christi Genulphi, quae cele- 
bratur XVI kalendas februari (fol. 60M5'). 

Quam jam partim offendimus supra in codicibus 5333 (tom. II, p. 251, 24^) et 
12193 (supra, p. 117). Scilicet habemus hic a) Vitae éd. tom. II, p. 255, omisso 
prologo, num. 2-9 (adverte in nostro codice, sicut in codice 12193, nomen matris 
S. Gennlphi dici Accliam, et virum de quo Vitae indicatae num. 6, Agliberium) ; 
b) Partem ineditam, quam videsis infra in Append. 

5^ [Miracula sancti Genulphi post mortem] (fol. 76'- 

81^. 

Valde barbaro stilo conscripta et, ut videtur, adhuc inedita. Vid. infra^. Append. 

6^ Passio sancti Clementis episcopi, qui passus est 
Romae viii kalendas decembris (fol. 82''-87').* 

MuUla abrumpitur paulo ante médium. 

7^ [Passio sancti Xysti II papae] (foL 89'-90^). 

Compendium Passionis editae. 



184 CATAL. CODD. HÀGIOGR. LAT. 

8° [Passio sancti Laurentii diaconî] (fol. 91'-94'^).* 

Mutila desiDit in verbis Ego qtUdem gratùxs [ago].,. (Mombrit., fol. 50^,col. 
S extr.). 

9^ Vita sancti Augustini episcopi Hipponensis, a 
beato Possidio édita Calamensi episcopo, quod 
est V kalendas septembris(fol. 96^-134^.* 



Appendix ad cod. 13220. 

Finis Vitab S. Gbnulphi (Cfr. supra, p. 183, 4°). 

1. Cum vero conversi omnes ad Dominum fuissent et baptizati, praedicavit 
illis ut destruerent templa daemonionim, dicens eis psalmistae David vaticinium : 
Qtioniam omnes dit gentium daemoniay Dominus atUem caelos fecit, 

* sic. Tune univers! popuU, dissipantes universa simulaera daemoniorum, redigerunt' 5 

usque ad pulverem. Tune sanctus Genulphus, benedieens omnem populum, dixit 
eis : Sanctificastis manus vestras Domino, desiruenies opéra diàboUca. 
Nunc igitur praeparate corda et corpora vestra ui aedificetis Domino 
Deo^qui fecit caelum et terram et in quem creditis per me senmm suum^ 
domum tn qiio nomen ^us semper benedicatur et adoretur nutfestas 10 
^MS tremenda et veneraH4a atque amatida^ necnon sancti Stephanipro- 
tofnarti/f*is Christi, qui Filium Dei videre menât ad dexteram Patris 
stantt*pn^ sire omnium marttnruniy ut in ipsa conveniatis nocte ac die, 
deprecantes misericot^iam pii Conditoris^ qui vos redemit suo pretioso 
sanguine. Domianque aedi/icate in tuynoretn sancti Johannis Baptist€iey 15 
u( sicut i7^ aqua tarit auctoretn Dominum. sic ibi taveniur peccata 
^K^ptiiof^um et biii^tiietur otrinis ut»^i usque searus^ virorum ac muOerum. 
SiPuiHter aedificiUe domum in honore beatae Dei genitrids Mariae, 
qHkieest metUafn\r inter nos et Det*m^ ut ipsa setnper pro voàis depre- 

* ^ii\ cetur Domini cietnentiatn^ ut et^ipiat ani$9UMs restras depoenas* infemi. 20 

<SHHi7i/«rr afTxiifiKWte av«Vjm*î*»i in hc*\ore b^ati Pétri principis ag^ostoto- 
rptm^ ut pihs tX^min^s «K*'>>Y/iytvrc» ds^/neturper intercessiomem ^us a 
Ci^HCTis p^wUis et iHt'^uiuitît'HS trstr-is^ qwta DominuSj qui soims kabet 
fK^iest^Ue^H hc**%inibh.s tii^Hiaendi f^>caKi^ dijrit itti : Quacctanque liga- 
n^^is s^^>er ,v»*n:«M^ ers: U\.\:t%m in CMeUs : et quafic^^^iquesolreHs super i5 
ter»\*4*H^ er^î: A «*Kr%'« i«* vMt^;^. 
%. Hi$ it» jvàîrjiUN îVvii «^r»\vvji-î sanv'':^^ Cier^ulr :ius oaajiem popolnm qui 

* *k\ ;Rx\^r;tt< e>: .n »o;u'îr tLV'.:::j:v iW".,;— vYr.<i$\ ji r::a>>-^ ft5«;^«« ad minorem. et 

;»rjK>*:v.; »*.'->«: o"**",t^< o^^^^r:",: ».\jrjiv a.î ^M.^At-.^n^r:: <o:.<5:.inun lei tn diem 



BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD. 13220. 185 

tertium cum luminariis omnique ingenti apparatu, qualiter usque ad diem octa- 
Yuro permansissent in Dei laudibas, in orationibus et vigiliis, die autem octavo, 
a praesule missa celebrata benedietioneque peracta, rediret unusquisque ad 
propria. Qui popolas jussa complens, convçnerunt omnes ad dedicationem 
3 ecclesiarum Dei, quas beatus Genulphus construi jasserat, cum ingenti apparatu. 
3.1gitur dedicavit almificusvir Genulphus primam ecclesiam in honore Domini 
seu sancti Stephani protomartyris et omnium sanctorum Dei sive omnium mar- 
tymm, ut ibi conveniret omnis populus Geturnicensis ter bis in annum, hoc est 
die missa sancti Stephani, capite jejunii, cena Domini, inventione protomartyris 

10 ipsius Stephani corporis, dedicationis ipsius ecclesiae, sive ad synodum in quo 
omnis eeclesia convenit ; si quis vero aut si qua superfluum veniret, a Domino 
redderetor merces, qui dixit : JSgo cum rediero reddam tibi. Die namque 
secundo consecravit ecclesiam in honore summi opificis et omnium sanctorum 
0ei necnoo sancti Johannis Baptistae, ut ibi baptizaretur omnis populus. Die 

15 autem tertio consecravit ecclesiam in honore beatae Dei genitricis Mariae et om- 
nium sanctarum virginum atque omnium sanctorum Dei, ut ipsa pro vivis inter- 
cédât et pro defunctis obtineat veniam, quae genuit nobis lucem et vitam. Die 
vero quarto consecravit ecclesiam in honore m régi regum seu sancti Pétri et 
omnium apostolorum Dei atque omnium sanctorum Dei, ut per intercessionem 

)0 sancti Pétri atque omnium apostolorum sive omnium sanctorum accepissent 
a Domino et sancto Petro, necnon omnium sanctorum, remissionem peccatorum 
et absolntionem quicumque dévote in ea Domini clementiam exorarent. 

4. Monuit etiam omni populo qui ad dedicationem ecclesiarum Dei convenerat 
ut per totum pagum Geturnicensium ecclesias Dei construerent, ut sicut antea 

iS senri erant culturae daemoniorum, sic post sacramenti ablutions baptismatis 
necnon confirmatione Spiritus sancti stetissent in confessione sanctae Trinitatis 
et soli Deo servissent, illumque semper timerent et adorarent, pacemque inter se 
baberent, discordantes ad concordiam pacis revocassent, symbolum et orationem 
dominieam flrmiter tenerent, filiosque suos docerent ut castitatem amassent, 

30 sobrietatem diiexissent, invidiam velut venenum respuissent, araorem Dei ac 
proximi diligerent, nuUum hominem odio haberent, cum luminariis vero ad 
ecclesias in honorem Dei et omnium sanctorum ejus consecratas convenissent, 
Qt post mortem animae eorum egredientes de corporibus eorum, lux caelestis 
gratiae animas eorum inluroinasset et ire in tenebris non permisisset, sicut Do- 

35 minus dicit : Qui élucidant me, vitam aelemam habebunt ftapinas vero 
vetavit facere, sicut dicit Dominus : Vae quipraedaris ; nonne et ipseprae- 
daberis t Nonne tu ipse, qui rapinam facis pauperi sive viduae aut 
monasteriis aut ecclesiis Dei, nescis quia tibi illud eveniat quod dicit 
judeœjustu^ in evangelio : Ligatis manibus et pedibus mittite eum in 

10 ienebras eœteriores, ubi sit fletus et et stridor dentium. Divitibus hujus 
saeeuli praecepit, qui semper in crapula et ebrieUte sunt intenti, ut semper illud 
memores sint quod ait Dominus in evangelio : Voe v(^is quipotentes ettis ad 



! 



186 OATAL. GODD. HAGIOGR. LAT. 

hibendum vinum et viri fortes ad miscendam ebrietatem. Si enùn vulHs 
habere vitam aetemam, date elemosynam ex substantiis vestris quas 
Dominiùs vobû tribuit, hoc estpauperilmSy monasteriU^ ecclesiis Dei, et 
ecce omnia munda sunt vobis^ et haJbebitU theaaurum maçnutn in caelOy 
quod erit vita aetema, ubi semper cum Domino regnabitis in sae- 5 
cula saeculorum. Si vero neglegentes exstiteritis^ quod vobis moneo^ 
eritispost mortetn lugentes sine fine, sed iUe luctus atqtte illa paeniten- 
tia sine /rttctu erit, quonwdo fuit illi diviti qui micas panis Lazaro 
negavit : unde Lazarus,qui petiit micam, est in caelo, dives, qui negavU 
crustulam, est in infemo. lllos vero qui eccesias Dei vel omnium sanctorum 10 
ejus ex suis propriis ditassent vel acdificassent, mercedem eis retribuere in die 
mortis a Domino atque ab angelis perduci in tabernaculis laetitiae, ubi semper 
sine fine gaudebunt cum Domino, dicente psalmista : Vox laetitiae et exuUOr 
tionis in tabernaculis justorum. Corpus namque et sanguinem Domini docuit 
sic custodire cum reverentia et timoré et amore, dicente ipso Domino : Si ego 15 
Bominu^y tibi est honor meus f Et si ego DeuSy ubi est timor meus t Quod 
si ego pater, ubi est amor meus f Itaque, fratres, quicumque accipit 
corpus et sanguinem Dominiy praevideat ut cum reverentia et timoré et 
amore percipiat, quia si hoc fecerit^ vitam accipiet et évadât mortem. 
Ipse est enim panis vivits et verus qui de caelo descendit, sicut ipse 20 
Dominus ait : Ego sum panis vivus qui de caelo descendi : si quis man- 
ducaverit ex hoc pane, vivet in aetemum^ et caro quam ego dabo, caro 
estpro mundi vita. Ebrietatem, vero atque discordiam sive pollutiones 
corde et corpore, qui acceditis ad altare Domini ut percipiatis corpus et 
sanguinem Domini, veliU venenum fugite, et mundate corda et corpora 55 
vestra^ et dimittite si quid contra aliquem habetis : quia, si hoc feceritis, 
misericordiam Domini percipietis. Pacem namque et caritatem ammonuit 
eos habere inler se,dicens illud :Qtiia ubi est caritas, ibiest etDeus, et ubi est 
discordia, ibi est et diaboltis, Sed videte, fratres, ut semper sit cariions et 
dilectio et amor in cordibus vestris, qui vos ducat ad vitam aetemam, 30 

MiRACULA s. Genulphi (Cfr. supra, p. 183, 5®). 

1. Enarremus aliquid de virtutibus sancti hujus praesulis, quas illi Dominus 
conlulit agere post fmem hujus vilae migranti ab hoc saeculo, ut cum illo merea- 
mur adscisci in sanctorum collegio. 

Fuit quidam homo, nec multum dives nec admodum [pauper], habens filium, ô8 
nomine Acardum. Qui perveniens atque transigens lustram unam, deputavit eum 
cuidam presbytero, ut eum sacris instrueret apicibus, qualiter, in adolescentia 
factus sive in juventute seu in senectute, nisi mors ei devenisset, Domino psaimo- 
diae canlilenae omni tempore, horis atque momentis persoivisset ; quod et factum 
est. Quod post voti liujus actioni atque voluntatem hominisisiius a Domino impie- U 



BIBL. NAT. PARIS. — APPBND. AD COD. 18220. 187 

tam, venit iUi in mente ut pro suo scelus necnon parentorum suorum sub jugo 
lenissimo Domini ac patris nostri B. eum traderet ad serviendum sub specie habitu 
monachili in monasterio almi praesuli G. Nobis quoque nequaquam silendum est 
quid puer iste tune ^erit. Qui, cum pater et mater sive parentes ejus mancipassent 

5 eum in Domini servitio, f\igit mente et corpore a consortio fratrum, abiensque in 
territorio Pictavensi^ibi commoratusaliquantisperdiebusapudcastrum qui voca- 
tur Camonus. Quadam vero die aestivali tempore accidit, illo in tempore quo pueri 
vel adolescentes ad refrigeranda corpora sua pergunt in flumine, ut ipse puer 
simal cum aliis coaeyis suis descenderet in Vincenna flumine ad reft'igerandum 

10 corpus syum. Qui dum lavaretur, arripuit eum unda fluminis traxitque ad prae- 
cipitia lùnda quantum jactus estlapidis. Ad cujus perveniens praecipitia, semper 
cor ejus erat fiduciam babens in Domino atque in praesuli suo G. Namdicebat 
cordetenus, non labiis motum : Sancte QenniUfe^ ac^juva me, ctijtcs atLXilio 
nutritut smm ac servais traditus sum, Quod si Dominus me eœtrcucerit 

15 tuis precibus de isto abysso qui me vallavii, rediam ad locum sepulcri 
tui et numquam discedam ab eo loco quo sancta membra tua tumulata 
requiescunt, niai subjussione rectori loci ipsius et frairibus. Qui statim 
Dominus per invocationem famuli sui G., devenit ipse puer in quodam loco in 
ipsa aqua in monte, ut altior esset super aquam, cum* antea in immo subtus aqua * cod. 

90 fuisset Quem videntes nautae, qui antea requirebant eum in profando laci, subito ^Q^^™* 
Tenenint usque ad locum in quo stabat puer iiiaesus, misericordia Domini suceur^ 
rente illi atque precibus almi G. ante Dominum praefyilgentibus, jusseruntque 
eum in navem aseendere, redientescum illo ad litus, omnique populo qui ibi ado- 
rât hoc miraculum inspicientem. Quae videntes omnes populi qui ad illud spe- 

i5 ctaculum ibi convenerant, glorificaverunt Deum, qui talia per sanctum suum G. 
operari dignatus est ad gloriam nominis sui et ad laudem praesuli suo.Laudemus 
ergo Dominum, qui talia contulit famulo suo G. qualia contulit beato P. apostolo 
suo descendons in corde maris. Clamavit ad Dominum de profundo pelagi prae- 
dicator gentium, qui factus est secundus in numéro apostolorum ; puer iste sub- 

30 mersus fuit in aquis vehementibus, exoravit meritis praesulis G., et Dominus 
eripuiteum de laqueo mortis. 

2. Aliud quoque memoremus verbum admirationis, quem Dominus, qui est 
largitor omnium bonorum, operari dignatus est ad laudem nominis sui et gloriam 
praesuli suo. Fuit itaque in illis diebus quidam rusticus, nomine M., pauper 

ô5 rébus saecularibus, sed dives [fide], fiduciam habens in episcopo, sicut ipse 
Dominus dicit : Si habueris ftdem sicut granum sinapiSy et cetera. Adve- 
niente igitur translationem corporis diem patris nostri domni G., quae célébra- 
tor .xii. kalendas novembris, in qua omnis populus Biturigensium atque Turo- 
norum, seu multi ex aliis partibus, consuevit devenire, coepit cogitare ipse M. 

^ infra arcana cordis sui et dicere : Heu mihi, infeliXy quid faciam t quid 
agam î Anœio, gemeo, nesciens quid deferam ad domni mei G. sepul- 
crum. Factumque est ut, dum iret per via ad festivitatem patris nostri G. cum 



188 GATAL. GODD. HAOIOaR. LAT. 

turbis populorum cupientium properare ad tumulum almi praesulis G., coepit 
iterum maestus esse ipse M. quasi taedio amentiae affectus, et dicere coram omni- 
bus praeeuntibus viam : béate et digne laude, admirabilit domne G. y n 
tibiplacuisset^ potuUses mihi aliquid benedictionis m^ntiscula adferre^ 
qiiae tibi ante sepulcrum tuum deiulissem. Dum haec itaque diceret, videt S 
in arbore, qui erat juxta viam, daas turtures. Quas intuens, dixit : amantU- 
sime et domne meus domne G,, si tibiplacet, potes mihi dare istas duoi 
turtures f quas tibi deferam ad locum sepulcri tui. Ad cujus vocem mox 
adimpletum est vaticinium David prophetae : Exaudivit Dominus deprecaHo- 
nempauperis, Dominus orationem ^us suscepit. Quippe statim ipseduae iO 
aves ante pedes ipsius M. elapsae sunt de ipso summo arbore. Quae tam maosue- 
foctae sunt ut tam ipse quam omnis popuius qui eas videbat, cunctus vulgos qai 
pergebat ad festivitatem praesulis, eas ante se deducerent, usquequo pervenis- 
sent ad patronis nostri G. sepuicrum. Qui ibi ipse Martinus adveniens cum ipsas | 
aviculas, appréhendons eas, inposnit super altare quod est ad caput ipsius prae- 15 
sulis, dicens : carissime paier sancte G., laudes refero Domino Deo 
caeli ac terrae, quipro tui nominis honore has aves contulit tnihi^ ut eas 
ante sepuicrum tuum deferrem^ ad laudem etgloriam nominis sui. Vere 
igitur conlaudandus et metuendus adorandusque est nimis Pater et Filius etSpi- 
ritus sanctus, qui talia agere dignatus est per famulum suum G., ut non solum 20 
per illum dignetur operari insignia miracula, sed etiam preces pauperum placent 
illi, ut ezaudiat deprecationem eonim per interventum praesuli suo G. 

3. Oadmirabilis Deus, cujus sapientia tanta excrevit in fidelem famulum 
tuum G., ut gens qui numquam noverat ejus propaginem neque actus ejus, 
audiens monita ejus, ex tua inspiratione per eum edocata, meruit Ubi famulari iS 
credendo Patrem ingenitum, Filiuraque ejus unigenitum, Spiritum sanctum ab 
utroque procedentem, et post ejus discessum ab eo loco veneratur popnlus Gatar- 
nicensium per nomen patris domni G. majestatem Patris et Filii atque Spiritus 
sancti cum angelis et omnibus sanctis nunc et semper seu per infinita saecula 
saeculorum, amen. Postquam vero almus pontifex aedificavit illis ecclesias, née* 30 
non episcopum eis ordinans, presbyteros, diacones, subdiaeonos, acolytis, exor- 
cistis, ostiariis, lectoribus, omnemque ecclesiastieum [ordinem] eis docens, et 
instruens qualiter sobrie ac juste viverent, commendavit eos Domino, ammonens 
eos super omnia ut castitatem mente et corpore servarent, et pacem inter se 
haberent et caritatem, quia ubi caritas, ibi Deus. S 

4. Qua ammonitione peracta, reliquit pagum Gatumicensiam Domino jubente, 
descenditque in territorium Biturigensium, in loco qui vocatur modo, Domino 
annuente, Gella patris nostri G. in quem cum missi fliissent, descendit angélus 
Dei de caelo inter illos, confirmans illud sermonem quem Dominus locutus est ad 
apostolos suos : Vbi fuerùit duo t€l ires conçregati in nomine meo^ ibi 4<1 
sum in medio eorum. Qui deambulans in fomace coram eis in modum Filii 
Dei, quem Nabugodonosor rex vidit ambulantem ante tribus pueris laudanteset 



BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD GOD. 13220. 189 

benedteentes Dominnm. Angélus namque iste descendens de caelo, simili modo 
fonfortabat istos vires, dieens : Estote fortes^ o viri sancti, et cetera. Non 
dissimiles ergo sont isti sancti viri pueris istis Gennulphus et Genitas, cum qui- 
bos angelns loentus est in camino ignis. custos hominum et amator atque 
5 redemptor humani generis, qui neminem vis perire neque sperantibus in te 
relinquis quousque introdueas eos ad convivium sanctorum tuorum, tu ipse sal- 
vasti fidèles tuos in mediorum globorum flammas, qui in principio et nunc et 
semper régnas atque in saecula saeeuloruro. Amen. 

6. Gratia Spiritus sancti coopérante resuseitabat umbra apostolorum mortuos : 
10 similiter viri isti sancti Genulphus et Genitus, in nomine sanctae credentes Trini- 

taiis, dicebant his qui adhuc non crodebant neque baptismi sacramentura rece- 
perant, ita : Si vultis Patri et Filio et Spiritui tancto credere unitatem, 
ite et imponite manus vestras deœteras super mantes dexteras mortuo- 
rum hominum quos vultis reduci ad vitae ht^us laborem et amaritudi- 

15 nemy dicentes : In nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, quem Genul- 
phus et Genitus predicanty surgite et exite de medio caliginoso et tetro 
loco atque fetendo^ quia viri sancti^ quos Dominus transmisit enuntiari 
nobis fiuenta evangelii sui, non cessant pro vobis orare ad Dominum 
qui creavit caehim et arida et mare atque pro fundum abyssi, 

20 6. Quod si loquimur de prophetis, si de Hieremiam, qui fuit missus in carce- 
rem sive innervum, sive de Miebeam, seu de ceteris prophetis qui sunt missi in 
obscure eareeris, loribusque pedes eorum adstncti sunt, manusque eerum et 
brachia circutls ferreis constricti sunt ; atque, sicut Domini potestas ejecit Hiere- 
miam atque Micheam ceterosque patres , tam prepbetas quam apostolos sive 

S omnes sanetos qui illi placuerunt ab initio mundi et quos elegit ante eonstitutie- 
nem mundi, similiter Domini clementia eripuit sanetos sues Gen. et Ge. de.ob- 
scuro fetentoque luto et constituit eos in capita gentium populi sui, scilicet Gatur- 
nicensium pagum, quem ipsi Domino adquisierunt, primique arcbangeli, angeli, 
patriarchae, prephetae, apestoli, evangelistae, martyres, confessores, pontiflces, 

30 monachî, eremitae, meruerunt esse pastores, sacerdotes et duces. Quorum pre- 
eibus rogitamus sine intermissione ut ipsi pro nobis semper exorent Domini 
dementiam, ante quorum coUdie adstamus eorum praesentiam. 

7. Mendaeium prodere et veritatem abscondere pejus est. Quid autem toqua- 
mur de manifestis virtutibus Gbristi quas dignatus est operari per serves suos 

35 io vita eorum f Non est tantum mirabile in vita eorum a Domino miraculis, signis 
eoniscare quam etiam post mortem illorum, ubi corpera eorum jaeent tumulata, 
quod Dominus per potentiam suam seu per intercessionem eorum qui fidèles illi 
exstitemnt in vita sua dignatur operare. Dominus namque, conditor et reparator 
humani generis, legionem diabolicam ab homine, qui erat obsessus ab ea, digna- 

M tus est per semeUpsum proicere et mittere in gregem porcorum, qui porci cum 
ipsis descendemot in abyssum, unde nec revocandi sunt. Similiter viri isti sancti, 
de quibus loquimur, Dominus per intercessionem eorum angelos satanae, qui 



100 GATAL. GODD. HAOIOGR. LAT. 

bomines vexabantur et deridebant, implentes spiritu diabolico eos, ita ut loque- 
rentur omnem blasphemiam et omnem malitiam quasi daemones, ejecenint eos 
et expulerunt a eorporibus hominum qui eum non cognoscebant et feceraut eos 
ire in abyssum per voluntatem conditoris caeli et terrae marisque. Hominibns 
quoque in Domini majesiate, Patri et Filio necne Spiritui sancto, omnibus cre- 5 
dere volentibus, quos Spiritus sanctus igné sui amoris corda eonim per interces- 
sionem sanctorum suorum Genulphi et Geniti accenderat, fecerunt eos eognoscere 
[via m] justitiae, per quam si bene incederiraus, perveniemus ad claritatem visio- 
nis aeternae, quomodo sancti Dei innocentes martyres qui pro Filio Dei interfecti 
sunt, vel etiam patriarchae sive apostoii sancti atque evangelistae, necnon mar- 10 
tyres sancti seu confessores Ghristi atque yirgines sanctae necnon etiam conjn- 
gatae omnes fidèles pervenerunt, et fulgebimus cum eis sicut sol f\ilget in virtute 
caelesti, et judicabimus cum apostolis universum orbem. 

8. civitas Gaturnicensis, quae est similis tui inventa in toto orbe terrarum ? 
Tu enim projecta es et destituta a pastore tuo, qui te enutrivit in adolescentia 15 
tua, velut terra invia et sicut oves absque pastore sive fontes ciyus deûeiunt 
aquae. Quod si meminissent nati tui, qui in te sunt procreati vel generati ab 
exordio adventus pairis almi Genulfi, lamentationem Hieremiae quae dicit: 
Qtcomodo sedet sola civitas f et cetera, tu quoque planctu illius similis fuisses. 
Audi, inquam, audi : non enim tibi alloquor quae es petra sive caementum sive 10 
aedificium manu factum, sed civibus tuis qui in te sunt, tam majoribus quam 
minoribus, tam senibus quam juvenibus, tam matrimoniis conjunctis quam in- 
nuptiSy tam pueris quam puellis. Die ergo, rogo, mihi, si intellegis vel si tibi cura 
est quid te interrogo. Ubi est civitas in toto terrarum orbe quae oon habeat 
patronum suum primum qui eam convertit ad Ghristi fidem, nisi tu sola ? Si inci- £ 
piamus ab Hierosolyma, ibi est templum Domini atque sepulcrum ejus gloriosum 
in universa terra. Sed nolo ut moras faciamus de universis civitatibus qui sunt 
in universo orbe diffusae, quod una[quae]que habeat pastorem suum, cui Ghristi 
nomine est dicata, Roma Petrum.... {Sequitur dimidiaptiginavacua.) 

9. Igitur nec a nobis silendum est vel tacendum quid Dominus operari digna- 30 
tus est ad laudem et gloriam nominis sui atque ad incitationem corda populorum 
convenientes ad sepulcrum almi praesulis Ge. Fuit enim quadam puella pauper- 
cula rébus humanis, sed dives permanens inGhristo inspicientibusoculis carneis. 
Igitur [cum] aestivo tempore haec puella cum aliis messoribus isset ad colligen- 
dos manipulos in agro die sabbatorum, accidit ut totam illam diem usque ia 55 
horam nonam omnes essent occupati in agri opéra. Factum est autem ut [cum] 
haec puella, quam supra diximus, vellet adimplere opus quod coeperat de labore 
manuum suarum circa horam nonam, ut cingulum, quod manipulum constrin- 
gère volebat , inhaesisset manu ejus dexterae tam fortiter ut nuUa fUisset ars 
incantatorum qui eum cingulum a digitis ejus potuisset abstrahere. Quod videns 40 
puella, qui maie patiebatur, in se talem operari, perrexit ad tumulum almi prae- 
sulis Ge., ut sibi misereri dignaretur deprecari coepit. Quam alumni ejusdem 




BIBL. NAT. PARIS. — CODD. 13336, 13345. 191 

almi praesuUs G., videntes et audientes puellam clamare et deflere pro scelere 
suo alque pro vinculo quo tenebatur manus ejus adstricta, coeperunt aures pii 
Conditoris pulsare, ut pro amore praesuli suo G. liberaret ipsam puellam a vin- 
eulo illo quo tenebatur manus ejus adstricta. Qui statim pius auditor et paupe- 

5 ram consolator ad laudem et gloriam nominis sui atque ad incitationem corda 
fîdelium populorum convenientium ad sepulcrum almi praesulisG., solutum est 
Tinculum de digitis manu puellae, in tantum ut cruor per medio cutis erumpe- 
retur foris cum cingulum. Populus autem omnis, videns haec, qui ad spectacu- 
lum illud conveneraty glorificabat Deum, qui tantam gloriam praestitit beato G., 

10 eo qaod nullus hominum genus potuit agi in terris neque succurrere nécessitât! 
paellae supra memoratae, hoc adimplevit pastor G., praestante Domino, qui 
régnât sine fine. 



DXGV. Codai signatus num. 13336. 

Olim eoenobii Sancti Mauri Fossatensis 83, dein San-Germ., prius 1105, recen- 
tins 726. Dano Dni Preudkomme^ canonici B. Virginis (fol. l^) transiit in 
Bibliotheeam Nationalem. 

Foliorum li6, min. (0b,245X0,18), lineis plenis usque ad fol. 115, deinceps 
colnmnis binis, ex diversorum codicum laciniis compactus, qui exarati sunt 
saec. X, XI et XIII. 

[Miracula B. V. Mariae] (fol. il5'-146^). 

Libellus, qui mutilus desinit, seriem sat longam continet miraculorum, quo- 
rum primum, sine titulo, est de Leodiensis ecclesiae archidiacono, ultimum 
Depraesule quijtuiu beatae Mariae in conventu sanctorum spirituum 
miuam celebravit 



DXGVI. Codex signatus num. 13345. 

Olim San-Germ., prius 456, recentius 860. 

Foliorum S21, min. (0»,25X0,175), lineis plenis, exaratus parUm (fol. 88-215) 
saec. X, partira (fol. 1-87 et 216-21) saec. XH. 

1® Passio sanctorum pontificum Savinianî et Poten- 
tiani sociorumque eorum, quae celebratur xiiii 
kalendas novembris(fol. 73^-82'). 

Ed. ap. L. M. Duru, Bibliothèque hist de V Tonne, tom. II, p. 294-308. 



192 GATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

2^ Passio [alia] beati Potentiani socîorumque ejus 
(fol. 82'-87^). 

Ed. ibid., p. 300-12. 

3®Translatio sanctorum martyrum Saviniani et Poten- 
tiani sociorumque eorum (fol. 86''-87''). 

Ed. ibid., p. 315-18 (... constat esse sollempnis). 

4** Passio sanctissimi Dionysii, qui a loco Areopa- 
gita... (fol. 88^-114^).* 

Auctore Hilduino. 

5^ Revelatio quae ostensa est sancto papae Stéphane 
et memoria de consecratione altaris sanctorum 
apostolorum Pétri et Pauli... (fol. 114^-416"). 

Ed. ap. Surium, ad d. 9 Ocl. (p. 130). 

6® Vita summi et incomparabilis viri Gregorii 
Romani antistitis (fol. 117'-^131^).* 

Auctore anonymo. 

7° Vita sancti Medardi praesulis almi (fol. 131^-1350.* 

Auctore Fortunato. 

8^ Actus Medardi praesulis (fol. 135^-142^. 

Ed. Act. 5S., ad d. 8 Jun., tom. II, p. 82-86. 

9^ Vita sancti Gildardi Rotomagensis episcopi (fol. 
142'-147^). 

Ed. ope hiyus codicis Anal, BolL, tom. VIII, p. 383-402. 

10^ Relatio qualiter sacratissimum beatissimi corpus 
Gildardi a Rotomago delatum et in basilica vene- 
rabilis firatris ejus Medardi Suessa civitate con- 
digno honore tumulatum est (fol. 147^-150'). 

Ed. ibid., p. 402-5. 

11^ Liber de miraculis sancti Sebastiani (fol. loO^- 

184^. 

Ed. ap. Mabillon, Act, SS. O. S, B., saec. IV, part, i, p. 385410. 

12^ Vita beatissimi Taurini episcopi et coafessoris 
(fol. 185^-194^). 

Ed. Act. SS,y ad d. 11 Aug., tom. II. p. 639-43. Om. prologus. 

13^ Inventio corporis sancti Taurini ifol. ISi'^-lSSl, 

Ed. ibid., p. 643-44. Omissa sunt quaedam ex nom. 2 {jfaudeôoHt eniim plu- 



BIBL. NAT. PARIS. — CODD. 13376, 13377. 193 

rimi.., dignus esse osienditur), num. 5 extr. {Sed quia eadem ipsa mira- 
cula..,), num. 6 integer. Sed el stilus plerumque simplicior est in codice. ]n 
fine (post cui est honor et gloria in saectila saeculorum. Amen) sequitur 
haec brevis narratio : Sed dum istos flores decerperem et finem impone- 
rem, nuntiatum est mihi de quodam vicario e^fusdem civitatis, nomine 
Gislebertits, qtwd habuisset unum equwn nimia infirmitate îahorantemy 
mandavtque ei ut memor esset sancti Taurini ; quo facto moœ recepit 
pristinam sanitatem. Denique sequitur et epilogus, locis communibus constans. 

14"^ Passio sancti Marci evangelistae (fol. lOS^'-âOO'*).* 

Non pauca in compendium redacla. 

15^ Vite sancti Philiberti abbatis et confessons (fol. 
200^-215^). 

Ed. Aci. SS,, ad d. 20 Aug., tom. IV, p. 75-80. 



DXCVn, Codex signatus num, 13376. 

Olim San-Germ., prius 387, recentius 870. 

Foliomm 138, min. (0«,â5X0,2i), lineis plenis, exaratus saec. IX. 

[De SS. Gervasio et Protasio] (fol. r-2^). 

Fragmentum epistolaeS. Ambrosii,ed. Ac^ *SS'.,add. 19 Jun.,tom. 111, p. 821-22, 
a verbis Nocte iertia (n. 18). Additur Gregorii Turonensis lib. In gloria 
niartyrum cap. 46, éd. ibid., p. 830, usque ad verba quia non continetur 
historia passionis (p. 831). 



DXGVm. Godez signatus num. 13377. 

Olim c ex libris Gorbeiensis monasterii i (fol. insit. vo), deinde San-Germ., 
prius â44, recentius 1312. 

Foliorom 150 (praeter insiticium unum in capite), min. (0<°»,20X0,14), lineis 
plenis, compactus ex codicibus duobus, quorum alter (fol. 1-15) exaratus est 
saec. XH, alter saec. IX. 

i^ Passio sancti Demetrii martyris (fol. 2*^-3'^). 

Passio prima, interprète Anastasio, éd. Act SS., ad d. 8 Oct., tom. IV, 
p. 87-89. 

2^ [Miracula S. Demetrii] (fol. 3^-12^). 

Ed. ap. Mabillon, Vet. Anal. (éd. 1723), p. 173-77. 

CATAL. PARIS. T. UI. 13 



194 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

DXGIX. Codex signatus num. 13725. 

Olim San-Oerm., récentius 1603. Fol. i'Iegitur haec nota : Adusum D. Albe- 
rici de Tienne^ ord, S. Benedicti. 
Ghartaceus, foliorum 177, min. (0^,10X0,15), lineis plenis, exaratus saee. XV. 

1^ Gesta Salvatorîs mundi (fol. 1^-24^). 

Nempe Gesta Pilati et Evangelii Nicodemi pars altéra, éd. ap. Tischendorf, 
Ecang. apocr.^ p. 335-415. Deest prologus Ego Aenias.., 

2^ Vita sanctae Euphrosynae virginis (fol. 161''-172'').* 
3^ Vita sanctae Mariae Aegyptiacae , translata de 
graeco in latinum (fol. 172M77^).* 

Desinit mutila initio cap. 7. Prologo haec praemissa sunt : Hujuê mirabilis 
conversationiSy actuumqice et morum vitam^ et paenttentiae magnum 
nobileque certamen venerabilis Mariae Aegyptiacae, qualiter in eremo 
expleverit tempora vitae, de graeco transtulit in latinum PauluSy vene- 
rabilis diaconus sanctae Neapolis ecclesiae. 



DG. Codex signatas num. 13757. 

Olim San-Germ., prius 633, récentius 1048. 

Foliorum 159, min. (0",235X0,ld5), lineis plenis, exaratus saec. IX. 

1^ Vita ter beati patris Germani Autissioderensis, de 
prosa in metrum translata ab Herico suo îpsius 
monacho atque scholastico (fol. 2'"-87'). 

Ed. Act. SS,, ad d. 31 Jui., tom. Vil, p. 221.55. 

2« [Miracula ejusdem S. Germani] (fol. 88M51^. 

Auctore eodem Herico, éd. ibid., p. 255-83. Sequilur (fol. 152^-155'') sermo ejus- 
dem Herici in sollemnitate S. Germani, éd. ibid., p. 284-85. 



DCL Codex signatas num. 13758. 

Olim t monasterii Vindocinensis, congregationis S<^ Mauri • (fol. 3^), deinde 
San-Germ., prius 1020, récentius 1049. 
Foliorum 105, min. ^0»,25X0,17o\ lineis plenis, exaratus saec. XI. 



BIBÏ.. NAT. PARIS. — OOD. 13758. 195 

1^ Adventus exceptioque corporis sanctissimi patris 
Benedicti in agrum Floriacensem (fol. ^^-T).* 

2*^ Sermo in festivitatibus sancti Benedicti, editusab 
Aimoino monacho (fol. 8"*-23''). 

Ed. P. L., lom. CXXXIX, p. 851-70. 

3^ Sermo domni Odonis abbatis de sancto Benedicto 
(fol. 24'--30^). 

Ed. ap. Mabillon, Act. SS. 0. S. B., saec. Il, p. 565-60. 

' 4^ Vita sancti Mauri abbatis (fol. 30^-54'^).* 

5^ Vita sancti ac beatissimi Germani episcopi [Auti- 
siodorensis] et confessons (fol. 54^^-94'').* 

Ita scilicet in codice descripta ut post triplicem prologum sequatur (fol. 56'-6âr) 
summarium Vilae S. Germani, in lectiones novem distributum, excerplum ex Vita 
a Constantio conscripta ; deinde sequatur ipsa haec Vita, cujus libris singulis 
praefixus est index capitulorum (adverte etiam in capite libri n insertam esse 
epistolam ad Censurium, quae jam supra legebalur fol. 54^), libello de conversione 
Mamertini, ut saepius in aliis codicibus, ad calcem totius lucubrationis rejecto. 

6® Libellus de miraculis sancti Germani episcopi 
(fol. 94M12^. 

Ed. Act. SS,, ad d. 51 Jul., tom. Vil, p. 255-85. Mutilus desinit in verbis 
ostendens se in ejtis celébritate dieilocum obiinere praecipuum (imm. 
65 extr.). 

T Passio sanctorum apostolorum Pétri et Pauli (fol. 
113'-115^). 

Auctore Pseudo-Hegesippo (cfr. Lipsius, Apocr. Apostelgeschi, tom. H, part, i, 
p. lOS). Sequitur Gregorii Turonensis lib. In glor. mart capp. 27 et 28. 

8^ Vita beati Maurilii episcopi et confessons (fol. 

116M31^.* 
9^ Piissimi Maurilii miracula, a dorano* Hermero ^^^^^ 

scripta (fol. 13r-137^. 

Ed. Act, SS.f ad d. 15 Sept., tom. IV, p. 76-78. In codice quaedam adduntur 
post uitimum miraculum, quibus extollitur multitudo miraculorum quae scripto 
consignata non sunt, ut saepe fit, et clausulae loco exhortatio ad sanctitatem 
beati Maurilii aemulandam. 

Sequuntur elenchi episcoporum Andegavensium et Turonensium. 

10*^ [Vita sancti Maurilii, conscripta a Magnobodo 
' episcopo] (fol. 137^-144^. 

Ed. ibid., p. 72-75. 



196 CATAL. CODD. HAGIOÛR. LAT. 

41^ De cruce Salvatoris in Hierosolymis reperte ab 
Helena regina (fol. 144^-145^). 

Ex Rufini Hist, eccl., iib. x, capp. 7, 8. 

12^ Inventio sanctae crucis, v nonas maii (fol. 145^- 

147^). 

Ex S. Ambrosii oratione de obi tu Theodosii, num. 40-52 init. (P. L., tom. XV], 
p. 1390-1405). 

43^ Miracula de sancta cruce, édita a beato Gregorio 
Turonensi archiepiscopo (fol. 148''-149''). 

Scilicet Gregorii Turonensis Iib. Inglor. mart., cap. 5-8. 

14^ Inventio sanctae crucis ab Helena regina (fol. 

149^-155^.* 
15^ Exaltatio sanctae crucis, quae est xviii kalendas 

octobris (fol. 155^-158^).* 
16*^ De apparitione sanctae crucis et Victoria Con- 

stantini imperatoris (fol. ISB^'-IGO^. 

Ex Rufini Eist. eccL^ Iib. x, cap. 9. Desinil in verbis TJrhem Rotnam, sena- 
tumque et populum Romanum jugo tyrannicae dominationis erepturn 
prisUnae libertati nobilitatique restituit (cap. cit. med.). 

17^ Inventio sancti Stephani, quae est m nonas 
augusti (fol. 160^-163^).* 

Scilicet éd. ex Floriacensi codice et aliis mss. Mutila desinit in verbis 
Et cum haec dixisset sancttcs Joannes episcopus^ dimisit me (num. 6 extr.)' 



DCn. Codex signatus num. 13759. 

Olim « Liber S. Pétri Corbeiensis », deinde San-Germ., prius 65i, recentius 
1406. 
Foliorum 154, min. (0«,235X0,165), lineis plenis, exaratus saec. IX. 

1° [Sulpitii Severi scripta de S. Martino] (fol. l»--! 10^.' 

Vitae et singulis Dialogis praemissus est index capitulorum. Cm. Dial. 
cap. 14 pars prier. 

2^ [Inscriptiones de S. Martino] (fol. 111^-115^).* 

Cum descriptione basilicae. 




BIBL. NÀT. PARIS. — COD. 13760. 197 

3^ [De sancto Briccio] (fol. IIT^'-IIO^). 

Sciiîcet Salpitii Severi Dialogi m de S. Martino cap. 15-17 init. 

4*^ [Excerpta ex Gregorio Turonensi de gloria postuma 
S. Martini) (fol. 119'^-124^).* 

5^ Vita sancti ac beatissimi Briccii episcopi et con- 
fessons (fol. 124^-127^).* 

6^ Opus Paulini Petricordiae de vita sancti Martini 
episcopi versibus (fol. 127''-154'). 

Ed. P. L., tom. LXl, p. 1009-7â. Desinit in fine libri secundi (p. 1030). 



DCm. Codex signatus num. 13760. 

Olim San-Germ., prius 653, recentius 1037. 

Folionim 108, min. (0">,245X 0,203), lineis plenis, exaratus saec. IX. 

1^ Inventio sanctae crucis (fol. l''-12^).* 

2° Qualiter sancta crux Hierosolymam de Perside 

sit allata (fol. 13M9^).* 
3^ Passio beati Vincentii archidiaconi et martyris, 

quae celebratur xikalendasfebruarii (fol. 20'"-36^.* 

In fine add. (fol. 44'-45') quaedam de reliquiis sancti Vincentii et (fol. 45^-45^) 
bymnus qui inc. Sanctissimum Vincentium, mundi perhenne gatuiium,, 

4^ Passio sancti Andreae apostoli (fol. 46^-55^). 

Relatio roartyrii sancti apostoli ex Historiae apostolicae lil). m, inde a cap. 30. 
Inc. Conversante et docenie et praedicante verbum Dei beato Andréa 
apostoto apud Achaianiy comprehenstts est ab Egea proconsule,,, 

S^ Passio beati Pétri Alexandrinae civitatis episcopi, 
qui colitur vu kalendas decembris (fol. SS'^-SS'^. 

Ex Adone, ad 25 Nov. (P. L., tom. CXXIII, p. 401). 

6*^ Actus vel passio sanctorum martyrum Georgii 
monachi, Aurelii atque Nathaliae, quae celebratur 
VI kalendas septembris (fol. 59''-82^). 

Ed. Act. SS,, ad d. 27 JuL, tom. VI, p. 451-58, sed multis lectionibus varianti- 
ïws. Inc. Fuit quidam juvenis temporibus Abdirama régis, nomine 
^urelius.apud Cùrdubam Hispaniae civitatem, natalibus et rébus pluri 
f^ot aniecellens... 



198 CATÀL. CODD. HAGIOGR, LAT. 

7*^ Passio innumerabîlium sanctorum, quae colitur 
tertio die mensis novembris (fol. Sa^'-SO''). 

Ed. Act. SS., ad d. 3 Nov., lom.?, p. 643-48. 

8° Translatio sanctorum Cordubensium martyrum 
Georgii atque Aurelii, quae celebratur xiii kalendas 
novembris (fol. 90^-147^). 

Ed. ex hoc codice Act SS,, ad d. 27 Jul., tom. VI, p. 499-69. 

9*^ Inventio sive translatio beati Vincentii levitae et 
martyris, quae celebratur vi kalendas novembris 
(fol. 148^-187^). 

Auctore Aimoino, éd. ap. Mabillon, Act, SS, 0, S. B., saec. IV, p. i, p. 644-51. 

10^ [Eadem metrice descripta] (fol. 187^-191^). 

Auctore eodem, éd. ibid., p. 651-33. 



DCIV. Codex signatus num, 13761. 

Olim San-Germ., prius 475, recentius 1404. 

Foliorum 104, min. (0",235X0,17), lineis plenis, exaratus saec. X. 

1"^ Amphilochii episcopi Ichonii in vita et miraculis 

sancti patris nostri Basilii archiepiscopi Cappa- 

dociae (fol. r-SS^*).* 
2^ Passio sanctorum martyrum Juliani et Basilissae 

sociorumque eorum, quae celebratur v^ idus 

januarii (fol. 23^-50^).* 

Om. pars prologi. Inc. Beati igitur martyris Juliani passioneni scri- 
pturus.,, 

3^ Inventio corporis beatissimi Stephani primi mar- 
tyris et Gamaliel, Nicodemi et Abibon, quod est 
III nonas augusti (fol. SO'^-SS'").* 

4° Passio sanctorum Fructuosi episcopi, Augurii et 
Eulogii diaconorum, qui passi sunt die xii kalen- 
das februarias sub Aemiliano praeside in civitate 
Terragonense (fol. 55^-57^).* 

Stilo paulo diverse. 




BIBL. NAT. PARIS. — COD. 13781. 199 

5° Passio sancti Romani monachi, Esychii palatini et 
Barulae infantis apud Antiochiam civitatem tem- 
porîbus Diocletiani et Maximiani (fol. 57^-60^). 

ut in cod. 5820 (tom. I, p. 369, 48°). 

6*^ Passio sancti Mucii presbyteri, qui passus est in 
Amfîbuli civitate sub Ladicio et Maximo, die ter- 
tio idus maii (fol. 60^-64^. 

Ed. Ace. SS., ad d. il Maii, tom. Il, p. 622-24. 

7^ Passio sancti Timothei discipuli sancti Pauli apo- 
stoli, quae est xi kal. februarii (fol. 64''). 

Foliis avulsis, nihil superest praeter titulum. 

8° Vita Sanctae Radegundis reginae, idus a[u]gusti 
(fol. 65^-73^).* 

Om. prologus. 

9^ Item de vita beatae Radegundis, composita ab 
una ex sanctis monialibus jugiter cum ea conver- 
santibus (fol. 73^-87^). 

Auctore Baudonivia, éd. Act, SS,^ ad d. 13 Aug., tom. III, p. 75-83. Om. pro- 
logus. 

10^ VU kalendas maias, passio sancti Marci evange- 
listae (fol. 87^-89^.* 

Multis lectionibus variantibus. 

11*^ Relatio quemadmodum caput sancti Johannis 
praecursoris ac baptistae Domini de civitate He- 
rodis Emesa sit delatum (fol. 89^-96^*). 

Seilicet a) Epistolae Dionysii Exigui ad Gaudentium, éd. AcL <SS., ad d. 24 Jan., 
tom. IV, p. 821-22 ; b) Translatio Emesam, éd. ibid., p. 716-18 ; c) Narratio Mar- 
celli, éd. ibid., p. 724-28. Hujus deest clausula Facta est S. Joannis praecur- 
soris.,,. 

12^ Passio sancti Longini martyris (fol. 97'-99'^.* 
13^ [Passio sanctae Basiliae virginis] (fol. 100^-104''). 

ut supra in cod. 11756 (p. 67). 



200 CàTAL. CODD. HAaiOOR. làt. 

DGV. Codex signatus num. 13762. 

Olim San-Germ., prius 269, recentius 1039. 

Foliorum 18â, min. (0m,22x0,175), lineis plenis, exaratus saec. X. 

Vita sancti ac beatissimi Viventii confessons Christi, 
* voces quae celebratur...* (fol. l'-SS*"). 

Ed. Act. SS,, ad d. 13 Jan., tom. I, p. 804-12 (num. 42), sed passim diverse 
stilo. 



DCVI. Codex signatus num. 13763. 

Olim € Liber Sancti Remigii Remi[s] i (fol. 1', 47'), deinde San-Germ., prius 
770, recentius 1607. 

Foliorum 168, min. (0",12X0,097), e diversorum codicum laciniis compactus, 
exaratis, lineis plenis, saec. X et XI. 

1** Vita beatissimi Charilephi sacerdotis seu abbatis 
monasterii Anisolensis, ubi ipse pretiosus jacet 
humatus, cujus festum celebratur kalendas julias 
(fol. 8^-68^). 

Ed. Act SS., ad d. 1 Jul., tom. I, p. 00-98. Sequuntur miracula éd. ibid., p. 
101-102, numm. 11, 12, et p. 95-101, num. 1-10. 

2° Vita sancti ac beatissimi Teuderici abbatis et con- 
fessons, discipuli almi Remigii, qui requiescit in 
• sic. monte Or, monasterium * quod ipse angelo osten- 

dente construxit (fol. 69^-80^). 

Ed. ibid., p. 62-64. 

3° Passio sanctorum Florentini atque Hilarii, acta 
sub Croco Wandalorum rege v kalendas octobris 
(fol. 80^-92^). 

Ed. ibid., ad d. 27 Sept., tom VII, p. 420-22. 

4^ Qualiter beatorum martyrum, Florentini et Hila- 
rini corpora translata sunt (fol. 92''-101^). 

Ed. ibid., p. 423-25, num. 1-10. 

5^ Conversio Othgeri militis (fol. 117^-12^). 

Ed. Act, SS.y ad d. 28 Oct., tom. XII, p. 620-22. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 13764. 201 

6^ Vita sancti Faronis episcopi et confessons (fol. 

Ed. ap. Mabillon, Act. SS, 0. S, B., saec. II, p. 610-14, num. 1-42. 

7*^ Vita sancti ac beatissimi Faronis episcopi et con- 
fessons, quod est v kalendas novembris (fol. 147^- 
162^ et 103M16"). 

Ed. AcL SS., ad d. 280€t., tom. XII, p. 609-16. 



DCVn. Codex signatus num. 13764. 

Olim ce Liber Sancti Remigii Remensis » (fol. 170'), deinde San-Germ., prius 
723, recenlius 1040. 
Folîorum 214, min. (0",194X0,17), lineis plenis, exaraïus saec. X. 

1^ Liber de vita et virtutibus sancti Basoli (fol. 1^6"*). 

Ed. ap. Mabillon, Act, SS, 0. S. B.^ saec. Il, p. 69-75. Om. prologus. Adjuncta 
est (fol. 27v sqq.) hisloria translationis auctore Hincmaro, éd. ibid., saec. IV, p. 
157-42. Sequilur hymnus de eodem S. Basolo. 

2^ Passio sancti Gorgonii sociorumque ejus, qui 
omnes xl passi apud Sebastem leguntur v idus 
martii (fol. 49^-59^). 

Proxime accedit ad Passionem éd. Act, SS,, ad d. 10 Mart., tom. Il, p. 19-21, 
sed contractior est. 

3^ Actus et passio beati Eugenii Toletanae sedis epi- 
scopi ac martyris, discipuli et ordinati pretiosis- 
simi Dyonisii archiepiscopi (fol. 60^-71^). • 

Ed. ex cod. Namurc. 13, Anal. BolL, tom. II, p. 131-38, scilicet num. 1-17. 
Loco num. 18 sequuntur miracula éd. ibid., tom. III, p. 38-64. 
Sequilur (71»-72*) ofïlcium de eodem. 

4^ Passio sanctonim martyrum Chrysanti et Dariae 
(fol. H8M37^).* 

Sequitur (fol. 137«'-139»') Gregorii Turonensis lib. In glor. mart. cap. 37. 

5^ [Translatio eorundem] (fol. 139^-153^). 

Ed. Ad. SS., ad d. 23 Oct., tom. XI, p. 490-94. 

6^ [Versus de iisdem] (fol. 153^-156^). 

Ed. ibid., p. 488-89. 



204 GÀTAL. GODD. HAGIOOR. LÂT. 

Foliorum 84, min. (fere 0»,175X0,14), lineis plenis (praeterquam foL 1-4), 
exaratus diversis manibus saec. XJI. 

[Translatio sancti Nicolai episcopi, conscripta a Ne- 
velone monacho Corbeiensi (fol. 5''-18'). 

Ed. ap. Garminium, p. 131-39. 



DGXn. Godez signatas num. 13769. 

Folionim 49, min. (fere 0»,i45x0,i6), lineis plenis, exaratus saec. Xll. 

V Actus vel vita sive passio beati Pétri apostolorum 
principis,a Lino Romano episcopo conscripta (fol. 

Auetore Pseudo-Abdia. Praefixus est prologus Licet plurima... (cfr. Lipsius, 
Apokryphen Apostelgesch., tom. I, p. 134v.Foliis deficientibospost fol. 2, desi- 
derantur capp. â (cum fine primi) - 13 roed. In fine adjuncta est visio Marcel li 
(efr. Lipsius, lora. cit., p. 135\ 

2^ Mart\Tium sancti Pauli, a Lino episcopo Romano 
gnieca lingiia conscriptum et ecclesiis orîentali- 
bus destinatum (fol. 8^-13^.* 

3^ Vita beati Maioli abbatis (fol. l3^-a4n. 

Auetoribus Syro et AUlebaldo, éd. Act. SS., ad d. Il Maii, tom. Il, p. 669-84. 

4^ [Vita beati Odilonis abbatis] «fol. 34'-49n. 

Auclon? iotsaldo, eil. oj»e huju? cixlicis ap. MabiUon et înde P. L., tom. CXLIl, 
p. W)7-li3i. rap. it), iibi niniirum, <i*ul ibidem nolalum est, mutila Vita desinit. 
Gfr. Seues Archir^ loin. XV. p. 117. 



DCXm. Godez signatus num. 13770. 

Ol'.iiî « r.orbeiensis iiior.asîori: », deiiuîe San-Ger:n., prius 48i. rerentias 1407. 
Folionim irit\ ir.in. i»",i4^i\i\ltCi , îineis p*.o:\:<, ovaraîus saec. Xll. 

1^' [Sulpitii SevtM-i scripta de S. MartinoJ ifol. l""- 

Viue et D:a\v;s se^'undo et ler;:o non pr::v.o praeàxî suât indices capitalo- 
rum. Deost DîaL. u cap. U ^sir> prior. — ïkrii'ii^ :.;ls, ut suepe fit, intermixta 
sont 






BIBL. NAT. PARIS. — CODD. 13771, 13772. 205 

2° [Excerpta ex Gregorio Turonensi de gloria postu- 

ma S. Martini] (fol. 37M2^).* 
3° Liber primus beati Gregorii Turonensis de virtu- 

tibus sancti Martini (fol. 101^-127^).* 

Praefixa est epistola praefatoria et omissa cap. 4-6, quae ieguntur inter excer- 
pta superiori numéro indicata. 

4^ Libellus cujusdam episcopi Trajectensis [Radbodi] 
de quodam sancti Martini miraculo (fol. 128^-136). 

Ed. ope hujus codicis, in fine mutili, ut ibidem indicatur, Mon. Germ, Hist. 
(in fol.}, tom. XV, part, n, p. 1240-42. 



DGXIV. Godez signatus num. 13771. 

Olim f Liber monasterii Sancti Vincentii Cenomannensis » (fol. 2'), deinde San- 
C^erm., prius 727, recentius 1043. 

Foliorum 05, min. (0^,24X0,165), lineis plenis, exaratus saec. XII. 

Yita sanctissimi Martialis composita a beato Aure- 
liano episcopo (fol. 3^-25^).* 

Multis lectionibus variantibus. Praemissa est (fol. 2'-5i') epistola Joannis papae 
Jordani epUcopo et ^us clero cunctisqtce episcopis Galliarum^ sub tituïo 
Jncipit prologics in vitam sancti Marcialis. 



DGXV. Godez signatus num. 13772. 

Olim San-Germ., prius 636, recentius 1036. 

Foliorum 156, min. (0",25X0,17), lineis plenis, exaratus in. saec. XllI. 

1^ [Passio sancti Laurentii] (fol. 1^-6^.* 

2^ Vita sancti Augustini episcopi (fol. 10''-24''). 

Inc. prol. Beatum Augustiniim magnum fuisse doctorem etper cuncta 
laudabiîem papa Caelestinus his verbis asseruit : Augustinum sanctae 
recordationis virumpro vita... In margine superiore adscripta est haec nota : 
Auctor ht^us praefationis in Ms. codice Resbacensis monasterii notatur 
Ivo Carnotensis. 

Inc. Vita. Atigiistinus ex provincia Africana^ civitate Tagatensi, de 



206 CATAL. GODD. HAGIOGR. LAT. 

numéro curialium honestissimis valde parentibus oriundics fuit,. Ut in 
cod. 5360 (tom. II, p. 338, 17o). 

3^ Vita sancti Aegidii abbatis (fol. 24^-31^).* 

Om. prologus et numra. 23-25. 

4^ Inventio sanctae crucis (fol. 32''-38'').* 

5^ In exaltatione sanctae crucis (fol. 43''-46'^.* 

6^ Vita sancti Anskarii (fol. 46^-88^. 

Auctore S. Remberto, éd. Act SS., ad d. 3 Febr., tom. I, p. 408-27. 

7^ Passio sancti Eustachii martyris, quae celebratur 
iiii^ nonas novembris (fol. 88'"-97').* 

Omm. prologus et ea quae in éd. unclnis inciusa sunt. 

8° Passio sancti Sixti episcopi et martyris, quae est 

VIII idus augusti (fol. 97^-100^).* 
9*^ Passio sancti Hippolyti martyris, quae celebratur 

idus augusti (fol. 100^-103').* 
10^ Passio beati Cornelii (fol. 103^-104^.* 
11° Passio sancti Cypriani martyris (fol. 104^-107^).* 

Auctore anonymo. 

12° Vita beatissimi Nicholai archiepiscopi (fol. 107^- 

134^.* 

ut supra in cod. 5607 (tom. il, p. 518, 5«). Add. miracula éd. supra, tom. 1, 
p. 503-10, num. 1-20. 

13° Translatio sancti Nicholai archiepiscopi et con- 
fessoris (foi. 134^-142f). 

Ed. ap. Carminium, p. 131-139. Sequitur (fol. 142'-145v) miraculum ope hujus 
codicis éd. supra, p. 158-62. 

14° Vita beatae Mariae Aegyptiacae, quae peccatrix 
appellatur (fol. 145^-156^).* 



DCXVI. Codex signatus num. 13773. 

Olim San-Germ., Harlay 507. 

Foliorum 96, min. (fera 0m,2lx0,145), lineis plenis, exaratus saec. XII. 

1° Passio sancti Valentini presbyteri (fol. 1^-5').* 

Scilicet Passionis SS. Marii, Marthae et sociorum, num. 6 ad ûnem. 



BIBL. NAT, PARIS. - GOD. 13774. 207 

2° Vita sancti Valentini presbyteri [seu episcopi] In- 
teramnensis civitatis (fol. 5^-9'). 

Ed. Act. SS., ad d. 14 Febr., tom. III, p. 736-57. 

3*^ Vita sancti Gregorii papae (fol. 9M7^).* 

Auctore Joanne diacono. Quaedam hinc inde praetermissa sunt. 

4^ Passio sancti Andreae apostoli (fol. 48''-51').* 
5*^ [Passio sanctorum Chrysanthi et Dariae] (fol. Sl''- 
53^).* 

Om. prologus, et Passio mutila desinit in verbis ita ut tertio puncto ^ics 
tibicis coartarent (num. 16 med.). 

6^ VIII idus maii, id est die nono ejusdem mensis, 
translatio sancti corporis beati Nicholai de Myrrea 
usque ad Barum (fol. 54^-61').* 

Omm. prologus et capp. 19, 20. 

7° Vita sancti Johannis archiepiscopi Alexandrini, 
qui dicitur Elemosynarius (fol. 64''-96^). 

Auctore Leontio, éd. Act. SS,j ad d. 33 Jan., tom. II, p. 498-517. Pauca verba 
desont in fine. 



DGXVn. Codex signatus num. 13774. 

Olim coenobii Beccensis, deinde San-Germ., prius 648, recentius 1046. 

Foliorum omnino 122 (praeter insiticium unum in capite), corapactus ex diver- 
sis codicibus, quorum primus (fol. 1-25), min. (0"», 235X0, 155), lineis plenis, exa- 
ratus est diversis manibus saec. XII, ultimus vero (fol. 81-122), min. (0",233X 
0,18), lineis plenis, saec. XllI. 

1^ [Passio] sancti Gratiani martyris (fol. l^'-S''). 

Scîlicet Passio sanctorum Gratiliani et Felicissimae, éd. Act. SS., ad d. 12 Aug., 
tom. II, p. 728-30. 

^ Sermo de corylo sancti Gratiani (fol. S'-ô'^. 

Ed. Act SS., ad d. 23 Oct., tom. X, p. 21-22, num. 8-10 (num. 11), praetermis- 
sis nonnullis pai^aeneticis. 

3^ [Vita sanctae Euphrosynae virginis] (fol. 7^-10'').* 
4^ De translatione sanctae Honorinae et de ejus vir- 
tutibus tractatus (fol. 10^-17^). 

Ed. ex hoc codice Anal. Boll., tom. IX (1890), p. 135-46. Sequitur (fol. iV) 
hymnns de eadem (inc Hymnum canamtis virgini,..\ notis musicis signatus. 




208 CATAL. dODD. HAGIOGR. LAT, 

5^ Vita sancti Launomari abbatis(fol. 18''-25^). 

Ed. ap. Mabillon, Act. SS. 0. S. B., sacc. I, p. 555-38. 

6^ Liber Turpini archiepiscopi Remensis, (juomodo 
Karolus Magnus rex Francorum 'adquisivit Hispa- 
paniam; hune librum dicit papa Calixtus esse 
authenticum (fol. 81^-94^). 

ut in cod. 5452 (supra, tom. II, p. 465), nisi quod deest epistola Gaufridi et loti 
lihro praefixus esl brevis index capitulorum latine conceptus. Additum est etiam 
capitulum De fioc quod Navarri de vera prosapia non sunt geniti... 

7° Praefatio Calixti papae de miraculis sancti Jacobi 
et translatione corporis ejus (fol. 94^-95^) ; Prolo- 
gus Calixti papae super translatione sancti Jacobi 
(fol. 95"^'') ; Qualiter [S. Jacobus] ab Hierosolymis 
translatum est in Galeciam (foL 95^-97'') ; Epistola 
Leonis papae de translatione sancti Jacobi apo- 
stoli , m kalendas januarii (fol. 97'"'^ ; [Liber] 
Calixti papae de miraculis apostoli (fol. 98''-106^). 

Omnia sicut in cod. 5272, lo-5« (tom. I, p. 428-29). 



DCXVm. Codex signatus num. 13775. 

Gompactus ex codicil)us duobus, quorum prior (fol. 1-86) fait olim a Clarissimi 
viri de Machaut ampliori in consilio Praesidis », a quo datus est coenobio Sancti 
Germani a Pratis anno 18£0 (fol. l*r);alter (folia reliqua) « Cl. viri Joannis 
j)artis » qui eum dédit eidem monasterio anno 1651 (fol. 87^). Inde San-Germ., 
prius 608, recentius 1506. 

Foliorum 116, min. (0«",205X155), lineis plenis, exaratus saec. XIÏ. 

1^ [De sancto Jacobo] (fol. r-32'). 

Ed. ex cod. Bnix. 08-100, Cat. Brux,, tom, l, p. 66-69. Deest duplex senten- 
tia (Haec sunt nomina.., ab his in occiduis,.,) post clausulam. 

S"" Passio beati Eutropii Sanctonensis episcopi et 
martyris (fol. 32^-37^ 

Ed. ap. Audiat, Saint Euirope et son prieuré^ p. 5 seq. Sequitur (fol. 57«'-^). 
Gi^egorius Turonensis de sancto Eutropio martyi^e^ scilicetlib. Ingloria 
martyt^m cap. 33, et (foi. 37^-38^) Rhythmns de S. Jacobo (inc. Zehedaei ma- 




BIBL. NAT. PARIS. — COD. 13776. 209 

jori filio Quae doctrina fuit^ qtuie passio), de quo Hist. litt. de Fr,, 
tom. XXI, p. 380. 

5^ Historia famosissimi Karoli Magni, quomodo tel- 
lurem Hispanicam et Galetianam a potestate Sar- 
racenorum liberavit (fol. 38^6"*).* 

* Auctore Pseudo-Tuq)inOy cum additamentis et capite de urbibus Hispaniae. 
Sequitur (fol. 76'-800 De corporibus sanctorum virorum qui in itinere 
Sancti Jacobi requiescunt^ qiuie peregrinis sunt visitanda, éd. ap. F. Fita, 
Liber de miraculis S, Jacobi (Paris. 1882), p. 20-44. Dein versus Aymerici Pi- 
eaudi, éd. Hist. litt. de Fr., tom. XXI, p. 276, Epistola Calixti, ut in cod. 5272 
(tom- 1, p. 428, !•), et Epistola Innocenta^ ut in cod. 3550 (tom. I, p. 254, 8o). 

6^ Vita sanctorum Amici et Amelii (fol. 82^-86^). 

Ed. ap. Mombritium, tom. I, fol. 31r-33'. Mutila in fine, avnlsis foliis. 



DOXIX. Codex signatus num. 13776. 

Olim coenobii Sancti Martini Pontisarensis, deinde San-Germ., recentius 971. 
Foliornm 03, min. (0'°,25X 0,175), lineis plenis, exaratus saec. XIII. 

1° Vita beati Galterii abbatis [Pontisarensis] (fol. S'^- 

Ed. Act. SS., ad d. 8 April., tom. I, p. 754-57. 

2^ [Alia] vita beati Gauterii Pontisarensis monasterii 
primi abbatis (fol. 13^-26^. 

Ed. ibid., p. 757-63. In cod. add. in fine : Transiit autem sanctae recorda» 
tionis paternoster beatissimus Gauterius vi^ idtis aprilis anno abin- 
camatione Domini millesimo nonagesimo quinto , indictione iertia, 
régnante D. N.J. C..., quae Henschenius in edenda Vita expunxit, quia indi- 
cationes hae temporum non cohaerent (cfr. tom. cit., p. 755, num. 3). 

3^ Liber miraculorum ejusdem (fol. 26^-36^). 

Ed. ibid,, p. 765-67. 

4® Adhortationes sanctorum patrum ad profectum 
perfectionis monachorum (fol. 37^-80^). 

Excerpta ex libris de Vitis Patrum qui inscripti sunt Verba seniorum. 



CATAL. PAEIS. T. m. 14 



210 CATAL. CODD. HAGIOOR. LAT. 

DGXX. Codex signatus num. 13777. 

Olim monasterii Gorbeiensis (ut patet ex duplici epistola fol. 193^ et 252>), 
deinde San-Germ., prius 558, recentius 1057. 

Foliorum 298 (praeter unum insiticium), min. (0", 23X0, 165), lineis plenis, 
exaratus saec. XIII. 

Totum codicam complent 

Acta omnia et processus pro veritate et possessione 
reliquiarum S. Eligii. 

Sententia definitiva data est anno MGLX (fol. 290'). 



DGXXI. Codex signatus num. 13778 

Olim conventus Sancti Ludovici, Ord. Praed., Ebroicensis, deinde San-Germ., 
recentius 1610. 
Foliorum 72, min. (0^,158X0,12), lineis plenis, exaratus saec. XIV. 

1° Vita et sancta conversatio piae memoriae Ludovici 
quondam régis Francorum (fol. l'*-41^). 

Auctore Gaufrido de Belloloco, éd. ex hoc codice Rec. des Hist.^ tom. XX, 
p. 4-27. 

2** De vita et actibus inclitae recordationis régis Fran- 
corum Ludovici et de miraculis quae ad ejus 
sanctitatis declarationem contigerunt (foL 41^2'^). 

Auctore Gulielmo Garnotensi, item éd. ex hoc codice ibid., p. 28-44. 



DGXXn. Codex signatus num. 13779. 

Olim San-Germ., recentius 1409. 

Folionun 129, min. (0<° ,215x0,14), lineis plenis, exaratus saec. XIII. 

1^ [Miracula sancti Aegidii] (foL 2^-7^). 

£a scilicet quae in libro Gulielmi Pétri, ut a nobis editus est Anal, Boll-, 
om. IX (cfr. infra 5o), leguntur sub numm. 12, 13, 14. 




BIBL. NAT. PARIS. — CODD. 13780, 13781. 211 

2** Vita sancti patris nostri Aegidii abbatis et confes- 
sons (fol. 8^-36^). 

Ed. AnoZ. Bon., tom. VIII, p. 103-20. 

3° Vita sancti Aegidii abbatis (fol. 36^-48^). 

Ed. Act. SS., ad d. 1 Sept., tom. I, p. 290-505. 

4^ [Miracula sancti Aegidii] (fol. 62^-67^). 

Haec continet Sermo in festivitate sancti Egidii abbatis (fol. 48^-69^), et 
ezeerpta sunt ex libro Gulielmi Pétri. 

5^ Miracula sancti patris nostri Aegidii (fol. 69^-129^). 

Attctore Gulielmo Petro, éd. Anal, BoU., tom. IX (1890), p. 395-422. 



DGXXm. Codex signatus num. 13780. 

Olim coenobii Sancti Pétri Corbeiensis, deinde San-Germ., prius 584, recen- 
Uus 1050. 

FoIiorum215, min. (0«,245X0,175), columnis binis, exaratus saec. Xill. Initio 
et fine mutilus. 

1^ [Vita S. Bernardi] (fol. 215^-^ et fol. 1M20^).* 

Initio mutila incipit (fol. 215^) a verbis judicio irrationabili (num. 58) et 
praeterea omm. major pars num. 40 (post verba famae et sitî) et prior pars 
num. 41 (ante verba cum ingenti delectatione)* 

Sequuntur (fol. 128'-152') Traxitaius de reliquiario dicto Prima sancti 
Pétri in coenobio Corbeiensi et (fol. 155'-155') Très epistolae Aleœandri 
papae de canonizatione sancti Bemardi. 

2° Vita beati Francisci (fol. 136^-214^). 

Anctore S. Bonaventura, éd. Ad. SS.j ad d. 4 0ct., tom. II, p. 742-98. Desinit 
mutila in verbis omnis quiescit dolor (num. 235). 



DGXXIV. Codex signatus num. 13781. 

Olim San-Germ., prius 602, recentius 1405. 

Poliorum 95, min. (0°>,215X0,i5), columnis binis, exaratus saec. XIV. 

1^ Vita beatae Annae et de infantia beatae Mariae 
(fol. VAV). 

Scilicet Pseudo-Matthaei Evangelium, cum epistola prae&toria Pseudo-Hiero- 



212 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

nymi ad Chromatium et Heliodorum, éd. ap. Tischendorf, Evang. Apocr.i 
p. 52-111. 

2® Gesta Salvatoris Jesu Christi, inventa a Theodosio 

imperatore in praetorio Pontii Pilati in codicibus 
publiais (fol. 11M9^). 

Pars Evangelii Pseudo-Nicodemi, éd. ibid., p. 335-408, nonnuUis passim sup- 
pressis. 

3° [De assumptione beatae Virginis Mariae] (fol. 20'- 

24'). 

Scrmo cujas materia desumpta est ex Pseudo-Melilonis libre De transitu Vir- 
ginis Mariae, éd. P. G., tom. Y, p. 1231-40. 



DCXXV. Codex signatus num. 13782. 

Olim San-Germ., Harlay 479. 

Foliorum 122 (praeter duo insiticia in capite), min. (0n>,215X0,155), lineisple- 
nis, exaratus saec. XV. 
Totum codicem complet 

Historia sive liber satis mirabilis Christi valde fidelis 
ancillae Erminae. 

De qua cfr. Act. SS., tom. V Aug., p. 5. 



DGXXVI. Codex signatus num. 13783. 

Olim Nicolai Catherinot Bituricensis, deinde San-Germ., recentius 1042. 2. 
Ghartaceus, foliorum 20, min. (0n,22x0,147), lineis plenis, exaratus saec. XV. 
Initie et fine mutilus. 
Totum codicem complet 

[Translatio capitis S. Andreae Romam]. 

Ed. àp. Andr. Saussayum, De gloria B. Andreae, p. 422-442. Incipit scilicet 
a verbis praedicaiionis obvenit(ii. 422) et desinit in verbis quipaulo ante 
velut haereticus fuerat (p. 442). 




BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD. 13784.- 213 

DGXXVn. Godez signatus num. 13784. 

Olim San-Germ., recentius 1609. 

Chartaceus, foliorum 58, min. (0">,20X0,14), lineis plenis, exaratus saec. XV. 

1^ Liber de vita et virtutibus beatissimi Basoli con- 
fessons Chrîsti (fol. 1^-23^). 

Auctore Adsone, éd. ap. Mabillon, Act, SS, 0, S, B., saec. II, p. 67-75. 

2^ [Translatio sancti Basoli et miracula] (fol. 23^-35^). 

Aactore eodem, éd. ibid., saec. iV, part, ii, p. 157-42. Sequitur Sermo enco- 
miastlcus de S. Basolo, qui inc. Postquam pudicitiae virginalis ineffàbilis 
partus,.. 

3^ [Alla S. Basoli miracula post mortem] (fol. 41^- 

Goascripta anter annos 1124 et 1145 (cfr. infhi, num. 4) et adhuc inedita, ut 
yidetur. Vid. Append. 

4° Vita beati Balsemii martyris (fol. 52''-55^). 

Cujus fragmentum éd. Act. SS.^ ad d. 16 Aug., tom. 111, p. 295-94. Partem ine- 
ditam videsis infra in Append. 



Appendix ad ood. 13784. 

Miracula S. Basoli (Cfr. supra, 3®). 

1. Bfiracnliim de oompatricida, Gnreboldo nomine. — Operae pretium 
etiam remur huic operi illud insigne inserere miraculum, quod, postquam hujus 
patris nostri Basoli felix anima paradisiacis moenibus evecta est angelicis mani- 

5 bus sanctorum choris exultantibus, evoluta multorum annorum orbita, nostris 
tamen temporibus, per ejus venerabile meritum, cunctis qui supervenerunt cer- 
nentibus operata est divina yirtus. Hujus autem prodigii quam plurimos testes 
vidimus, qui suis asseruere serraonibus ea quae narrare cupimus. Legimus in 
evangelica série Dominum nostrum suis discipulis, non solum autem ipsis, sed 

10 et omnibus in se fideliter credentibus, promisisse majora quam ipse operabatur 
et eadem miracula fore facturos, ita dicendo : Ameriy inquiens, dico vobiSy qui 
crédit in me, opéra quae ego facto et ipse faciet et majora horum faciet, 
Quod procul dubio in hujus praecellentissimi confessons Christi Basoli gestis 
adimpletum esse cernimus. Sicut enim cunctipotens Deus oculos caeci nati luto 

15 ex sputo commixto litos ac postmodum aquis Siioe, quae vadunt eu m silentio, 



214 CâTAL. GODD. HÀGIOaR. LAT. 

mundatos sua virtute apeniit, ita et iste sanctus caecos orbes a nativitate cujus- 
dam pueri signo sanctae crucis superimpresso aperuit et solis radios, antea sibi 
incognitos, Domino opitulante videre concessit ; quod in suo ordine lectoris saga- 
citas plenius et luculentius jam repperit. Nunc ergo ad ea quae percurrere inco- 
havimus noster reflectatur calamus, et juxta nostri modulum venerandi patris 5 
nostri attoUamus praeconiaro. 

In hoc igitur nostro Remensi terri lorio quidam babetur viculus, qui vulgari 
vocabulo vocatur Virdunatus, in quo quidam degebat rusticus, Gureboldus nomioe, 
non admodum dives, sed quanto hujus saeculi carebat copiis, tanto scelenim 
exuberabat flagitiis. Hujus itaque nec nominandi viri nomen non ideo nostris iO 
depromimus scriplis quod illi aliqua exinde accumuletur gloria, neque ut a 
quoquam exemplo tradatur memoriae, sed ut praenoscant audientes legentesque 
qualis quantusve fuerit qui tanto sceleri sese mancipari non timuit ; cujus imma- 
nitatem operis lucidissimo in subsequentibus declarabimus serroone. lUius autem 
temporis tempestate exorla validissima famé in hac nostra regione, ipse vir maie- 13 
ficus coepit egere. In civitate quoque Remensi quidam morabatur clericus, Bavo 
nomine dictus, divitiis affluens omnibusque bonis adplene ditatus. Quem adiens 
praefatus rusticus propria cum conjuge et universa domus suppellectile, merce- 
narii apud eum officio fungebatur et famis inopiam suarum labore manuum 
relevabat. Diutius igitur ibidem eo commorante, filium ipsius venerabilis cleri- 30 
eus una cum quodam nepote suo ex sacro suscepit lavacro, filium sibi spiritualem 
efficiens, et rustico ut apud se maneret loco compatris quantum temporis rellet 
bonô animo condonavit. 

His ita rite peractis, compater rustici illius, nepos videlicet jam memorali Ba- 
vonis clerici, expeditionem quandam ex suis sumptibus praeparare coepit juxta 35 
suum posse, quatenus in diebus sanctae quadragesimae, qui prope erant, ad 
limina beatorum apostolorum Pétri et Pauli aliorumque sanctorum in urbe Roma 
quiescentium properaret humillime. Accédons autem ad praenotatum avunculum 
suum, hortari eum coepit ut una secum Romam pergeret. Gui ille honorifice, 
audiente jam dicto rustico quem quasi suum compatrem apud se detinebal, his 30 
verbis respondit : Multis, inquit, frater carissime, nunc praeoccupahis 
curiSf haec quae persuades hac vice adimplere nequeo ; sed tamenprout 
mihi Dominus dederit posse^ ex mets facultatibu^ sancto Petro libetUi 
animo per te munera dirigam. His rusticus verbis auditis, diabolica pellectus 
suasione et radice omnium malorum impletus maligna cupiditatc, compatri suo 3o 
protinus fidem dédit, et sese cum illo profecturum sub flde repromisit. Interea 
superveniente die sacrato quo peccatores ab Ecclesia suscepta paenitentia segre- 
gantur et omnium christianorum capitibus cineres imponuntur, ipsi secundum 
ritum fldelium cineribus susceptis ab archiepiscopo, cum reliquo populo sunt 
absoluti. Deinde omnem in viae apparatum sagmario suo imponentes, Romam 40 
profecturi duo pariter iter aggressi sunt, et per hune locum venire atque saneti 
Basoli et fratrum sibi militantium orationibus se committere decreverunt. 



BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD. 18784. 215 

Denique dum ona iter pergerent et jam villae supradictae proximi fièrent, rus- 
ticus, qui cupiditatis causa ùlso nomen peregrini sibi usurpaverat, quod dictu 
valde horribile atque nefarium est, diabolo instigante compatrem suum et père- 
grinum sancti Pétri cultello interfecit, ac omnia quae secum vehebat auferens, 

5 in medio itinere mortuum reliquit, sicque fugam petiit. Mane autem facto, dum 
cultores yineanim ad excolendas pergerent vineas, hune exanimem reppererunt 
et per universam istam provinciam diiTstoiaverunt. Avunculus ergo ejus Bavo, 
hae« audiens, valde maestus est et eum sepulturae tradidit ; eumque quia rusti- 
cus ille occidisset, Aiga id prodente et reum accusante, recognovit. Ille vero 

tO abominandus homicida, tandem deprehensus, catenis constrictus et in carcerem 
missus, a nullo umquam hominum teneri potuit. 

Sed, sicut ait Scriptura, quae apud homines impossibiiia sunt, possibilia sunt 
apud Deum. Quodam die jam advesperascente, magna sîti devictus, ad fontem 
hujus pervenit Basoli. Gumque se inclinasset, et vasculum, quo ab infirmis super- 

15 venientibus eadem aqua hauriebatur, accepisset, ut aquam ad refocillandum cor- 
pus hauriret, subito meritis patris nostri Basoli contractus emarcuit et super 
ipsum fontem cecidit, et omni ofiicio membrorum desolatus, brachio quoque 
extenso, quod inîquitas corde concepta et opère maie perpetrata malignitas con- 
demnabat, tamquam laqueis irretitus jacuit, et ne poUutis ex plus quam homici- 

iO dio manibus sitam contingeret, reatum conscientiae d&mnatus ostendit^^ 

Vigilias itaque nocturnas fratribus ipsius loci ex more Deo et sancto Basolo ex- 
solventibus, jamque lucis crepusculo diminuente, gallo moras noctis frequentius 
argaente, duo quidam de fàmilia ecclesiae, fratrum servitio addicti et nécessita- 
tibus deservire soliti, gallicinio monente excitati, surgunt ad sua opéra solHciti. 

£ Qui dum suo subintrantes officio, simul ad fontem sancti Basoli ante fores clau- 
stri positum pergerent, ut aquam ad pistrinum déferrent, pistores enim utrique 
eorum erant, canis, qui secum ad persentiendos atque levius ferendos et remo- 

m 

vendes timorés et incursus nocturnos familiariter comitabatur, clamores praeter 
solitum ingeminans et poenalis rei vindictam horroribus denuntians, latratibus 

30 praeconabatur quicquid inibi virtus divina, meritis tanti confessons obsecun- 
dans, operabatur. Ibat canis, praeibat properus, redibat ocius, fugitabat tremu- 
lus, interdum subsistens, ringebat naribus : quem quo magis vis naturae exaspe- 
rabat, eo amplius tanti sceleris facinus in timorem cogebat. Nec solitus est iste 
timor, sed novus ; novus, inquam, quia ex novitate facti ad miraculum humanum 

55 invitabat animum. Et sicut de Balaam ariolo legimus, cujus asina angelum vidit 
quem ipse praevidere non meruit, et brutum animal humana verba loquebatur, 
ut mens propbetica, pecuniae sibi praeostensae et promissae amore tenebrata, 
jam a vibrante jamque astante gladii sententia liberaretur, ita et istis et paene 
omnibus audituris ille supradictus canis, naturae ingenio et acri vigilantia com* 

^ motus, quibus modis et conatibus poterat in securitatem sui et admirationem 
facU fideliter subserviebat, ut eos et a timoris nocui erueret periculo et videntes 
vel audientes ad execrandum tanti sceleris auctorem tam terribili commonerel 



216 CATAL. OODD. HAOIOGR. LAT. 

indicio. Itaque duo illi pistores, quorum unus Petrus, alter dicel>atur Gotber- 
tus, non sine admiratione taliter canem suum angustiari considérantes, metu 
percelluntur, et horripilationem sui nimlam non ferentes, Christi Domini 
nomine se consolantur, sïgno crucis armantur, et in spe salutis securius jam 
positi, deposito ab bumeris hauritorio, videlicet caldaria, et irreclo sparo que S 
vectitabant eam, délibérant audaciter percunctari contrariam, quidquid esset, 
hujus rei fortunam. Quibus appropinquantibus illc miser Gureboldus apparaît, et 
sciscitantibus de causa cur venerit, contra Deum et sanctum Basolum blasphe- 
mus et extra se factus garrire mania coepit. Quia, inquit, agt^am Basoli bibere 
voluiy ipse causa avaritiae me hic vinctum detinuit. Nunliantur baec abbati 10 
Manassae, qui tune praeeral (1), et universis fratribus ; qui venientes, eum inibi 
jacentem reppererunt. Cumque eum omnes hortarentur ut se ex homicidio ini- 
que peracto contra Deum et sanctum Basolum eulpabilem redderet, eum sacra- 
mentis id se numquam facturum respondit. 

Interea quidam miles, Rogerus nomine, cujus in comitatu homicidium perpe- 15 
traverat, fama id ubique promulgante, equis sudantibus mox afiuit, et abbatem 
ut latronem suum sibi redderet rogare coepit. Gui abbas protinus respondit : 
Quomodo, inquit, illum quem sanctus devinxit Basolus tibi donarepos- 
sum f Cumque ille amens in blasphemiis perduraret, abbas illum a parte saneti 
Basoli a^trahi jussit. Mira* res : mox ut abstractus est atque a parte sancti cici- 30 
tus, ab omni membrorum contractione solutus, libère ambulare coepit. Tune 
praefatus cornes hune apprehensum, ut meritus erat, laqueo vitam illi extorsit; 
et sic caelo terraque perosus, infelicem animam infernalibus abdidit claustris, 
dignas pro homicidio injuste peracto luens poenas. 

Iste igitur sanctissimus pater noster Basolus, qui absque ulla ambiguitate unus 25 
ex basibus Dei Ecclesiae habetur, aquam sui fontis homicidam illum non passas 
est bibere, quia famulum ipsius, maligna devictus cupiditate, interfecerat, cai 
sanctam ecclesiam regendam et custodiendam Deus commisit. Nos itaque ipsius 
meritis venas aeterni fontis et aditum regni caelestis nobis aperiri poscamus, 
quatenus ejus protecti patrocinio quem nobis Dominus patronum ferre dignatus 30 
est, laqueos evadamus mortis et januas ingredi valeamus aeternae beatitudinis. 
Per Christum Dominum nostrum. Amen. 

2. De sanatlone cujusdam leprosi. — Ex partibus Flandrensium quidam 
pauper homo suum maie se habentem in carricula circumducebat fllium, ut cir- 
cuitis quaquaversum sanctorum memoriis, si cui beatorum servorum suorum 35 
omnipotentia divina clementer annueret, puer ipse maie damnati sui corporis 
recuperationem eorum interventione obtinere potuisset. Elepbantiae siquidem 
morbo gravatus et toto corpore lepra varianti deformis factus, miserabile inluen- 
tibus praebebat spectaculum, dum a vertice capitis usque in plantam pedis nul- 

(1) Post annum scilicet 1145 et antc annum liS5 {GalL Christ., tom. IX, p. 
199). 




BIBL. NAT. PARIS. — APPBND. AD COD. 13784. 217 

lum integri in eo pareret vestigium. Anxius pater pro filio, taetus dolore cordis 
ingenti, ftindebat lacrimas uberrime, lacrimas, inquam, consolatrices maestitiae. 
Unom erat ei subsidium, dum filio suo non inveniebat medicinae remedium, ut 
dolens pater filium lugeret et affectu paterno doloribus filii condoleret. Taedebat 

5 eum vitae suae, quoniam languor filii eum atrocius vexabat, non posse utrumli- 
bet citius mori, eum maie vivendo mors utriusque poterat nec sua voluntate dif- 
ferri.Proinde in dolore versans vitam et luminosis mentis suae oculis caliginem 
obducens lacrimosam, praeter spem quae de Christi Jesu pendebat misericordia 
nihil amplius quid sperare habebat, nisi carricando in clitella illum sanctorum 

10 locis circumferre et pro sublevanda inopia mendicando mentis et corporis subsi- 
dium quaeritare. Unde factum est ut post accessa plurima sanctorum loca ad 
hoc deveniret coenobium, sancti Basoli insigne per meritum. Qui eum illo suo 
véhicule pro foribus assistens ecclesiae, Aisa quantula prece poterat, alimoniae 
sUpem petebaU 

15 Intérim fratribus hue illucque pro arbitrio seu necessitate obambulantibus, vir 
accessit seniorum loci. Vidit enim eum veneranda canitie respersum, décora focie 
venastum, et de vultu corporis cogitabat ornatum mentis, de specie et habitu- 
dine corporis sapientiam pensabat aetatis. Pro re hujusmodi humiliter accédons 
ad eum, sic orsus est fari : Domine pater, béate mônachey Dei serve, audi 

'if^ meex caritate et intende prae necessitate. Est mihi hic in praesentia- 
rum untis, utinam numqtuim natus, numqttam visas, filius, quem tanta 
vis invasit infirmitatis ut nulltis multae sit modus passionis , nulla 
similitudo vel comparatio pro enormitate hujus aegritudinis. Et quia 
audivi vos Dei servos et in curandis inflrmitatibus prudentes et merito 

^ idoneos medicos, inspice afflictum, respice saucium, considéra putre- 
dine et vermibus tabidum, et pro misericordia Dei fer opem fergue reme- 
dium, indulge ut dones consilium, Memor naturae, memor condicionis 
humanae, parce patri lugenti, indulge filio misère dolenti, ut unius 
recuperatio sit aliorum de multimodo errore et horrore consolatio. Talia 

30 perstabat memorans, lacrimasque ciebat. Ad quae respondens perpaucis intulit 
héros : Nos, inquit, curationes corporeas non haJbemv^, medicinas non 
conficimus ; de Dei tantum gratia speramus et in ^us nomine tibi curae 
consilium, si illiplacuerit, damus. Est hic fons sancti Basoli, patris et 
protectoris nostri,per virtutem caelestts gratiae in miraculis egregii, 

ôS m angustiis et necessitatibus piissimi et paratissimi, si sit qui etfus auœi- 
lium humiliter requirat et bénéficia fideliter expetat. Tu qui audis, si 
fideliter accipis, ^us implora clementiam, expostula benedictionem, et 
per Dominum Deum, pie confidens de ipsius ac^utorio, perge ad fontem 
eum puero, exutum eum indumentis submerge eum aqua, et spondeo 

W ^iW in Dei misericordia quia, si credideris, videbis mirabilia. Pauper 
ille, verbis hominis Dei credulus, intérim patienter distulit, fidem corde conci- 
piens et eam bonae spei amore suffulciens. Ad hospitium tamen rediit, elemosy- 
oam accepit, et post corporis refectionem lectuli petiit pausationem. 



218 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

Gum intérim quiescens corpore nec requiescens mente, dormiens carne sed 
vigilans mente, fratribus post vigiiias ad strata recurrentibus, il le pauper opibus 
sed fidei muneribus [dives], cum filio ad fontem venit, et exorato misericorditer 
Dei adjutorio et sancti Basoli piissimo patrocinio, puerum veste exuit, aqua sab- 
mersit. Miro modo raox patuit divina operatio, quae per sancti sui mérita quaesita § 
diu sic celerrime contulit bénéficia. Nam postquam jam tertio perfusus est puer 
aqua, continuo mirabili specie visionis illa variabilis disrupta est carnis tunica, 
et per partes tamquani ex corio bovis factas sic praedicta cecidit lepra ; et puer 
modicum ante ad videndum miserabilis, reddita sospitate et recuperata sainte, 
factus est conspicuus satis et incolumis. Quo viso pater in gaudium et laetitiam 10 
supra quam dici satis queat adductus, terrae prostratus cum lacrimis ex gaudio 
proûuentibus gratias egit humiliter Deo et sancto Basolo, redncens gestatorium 
suum laetanter cum fiiio. Fratribus autem, quia post vigilias. quiescébant in 
lectis suis, minime innotuit factum ; sed ilie pauper, per urbem Remicam repa- 
trians, omnibus obviantibus enarrabat et gratanter ex plenitudine perceptae io 
dulcedinis et laetitiae, magnalia Dei in se bene misericorditer compléta cunctis 
quibus poterat praedicabat. Inde ex relatione videntium et audientium pervenit 
ad notitiam fratrum Deo et sancto Basolo militantium, ad laudem et gioriam 
divini nominis, cui honor et impérium in omnia saecula saeculorum. Amen. 

3. De cnratione ciijasdain arreptitii. — Ratio exigit ut, dum audita de 20 
gestis et virtutibus sanctorum recolimus, ea maxime quae viderunt oculi nostû 
in médium proferamus et in notitiam populi qui nascitur et nascetur memoriali- 
bus litteris transfundamus ; cumque a[d] longe positos generaliter aciem mentis 
dirigimus, ad patronos tamen nostros spirituali quadam familiaritate lînguam 
et digitos convertamus et graliam pro gratia persolvamus. Patronum igiiur et ^ 
inter patres familias benedictionibus dulcedinis insignitum vocamus sanctum 
Basolum, fide, génère, nomine et opère praeclarum, cujus quidem praecedit 
sequentia, hoc est insigne miraculum. 

Moris est ut hujus beati viri corpus per singulos annos ab abbate monasterii 
et fratribus, circumfluentibus populorum millibus, ad indictum Remense cum 50 
sollemni jucunditate transfcratilr et précédente obviam civitate in loco celebri 
deponatur, et habite sermone a pontifice ad populum, rursum cum ingenti 
devotione et festiva alacritale ad locum sibi destinatum reducitur. Anno igitur 
primo sacerdotii felicis memoriae Rodulphi archiepiscopi (1), cum ab eo data 
benedictione urbem egressi, inter praecedentium et subsequentium turmas 35 
medii de virtutibus sancti viri coUoquerentur, affuit inter eos etiam satan. Nam 
cum quidam, quorum non parva erat multitude, triumpharent, eo quod ab 
origine sub tant! protectoris parte consistèrent, inrupit inter nos insaniae signifer 
quidam, génère Lotharingus, levitatis et arrogantiae gloriator, nomine quidem 

(1) Anno itaque 1108 vel 1109 ; nam Rodulphus sedit ab anno 1108 ad annum 
1124 {Gall. Christ., tom. IX, pp. 81, 82). 




BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD. 13784. 219 

Doininicus, re autem vera diabolicus. Qui dum excelsiorem nostris hominibus se 
faceret, se autem nec velle umquam servire sanctis proclamarel nec subici, ilico 
arreptus [ab] eo qui in eo loquebatur daemonio coniligitur, sensum exuit, a planta 
pedis usque ad verticem doloribus et vulneribus circumvallatur. Clamoribus 

5 plebis caelum continuo pulsatur, manus Dei agnoscitur, meritum sancti palam 
omnibus adaperitur, cum répente iile procax^ ille triumphator, nec pedibus nec 
manibus suum officium adimpléntibus, ut lutum platearum a turba seorsum 
eicitur et paulo post a quibusdam miseris, miserrimus omnium, in quoddam 
tugurium ad radicem Rigetii montis (1) protrabitur *. * cod. pro- 

10 Gamque in orbem transirent dies bujus infortunii, tandem, sera quidem pae- traxitur. 
nitentia sed fructuosa, rediit ad cor, et quasi quoddam animal monstruosum 
utcumque se promovens ab hospitio, reptans manibus et pedibus, radicibus 
mentis baesit. Jamque conscensa crepidine médium collis evaserat, cum ecce 
quidam miles, Raginaldus nomine, ut eum in equum levaret descendit ; ille 

IS autem abnuit, donec defluentibus sapguine vestigiis utcumque ad portam mona- 
sterii processit et inde usque ad mausoleum sancti viri pia praesumptione se 
protraxit. Inter cruciatus igitur infelicis, prior et thesaurarius ràonasterii, pro- 
batae vitae et boni testimonii monachus, nomine Gerulphus, affuit; qui ex 
luminario ecciesiae candelam abstrabens, in manu languentis ardentem posuit 

iO et ut pro se offerret imperavit. Ille conatu quo potuit candelam suscepit, obtulit, 
oblatam super pavimentum extendit, et discedentibus cunctis, solus cum sancto 
viro remansit. Nec mora, pietas tanti patroni, qui non dormit neque dormitat, 
soporem languenti incutit et inter brevissimae dormitionis horas médicinale 
meritum soporato infundens, in spe mittit... (hic sistit narratio.) 

S) 4. Alind miraoulum de contracta. — Et quia Remensem viam semel 
ingressi sumus, àdhuc ad laudem protectoris nostri magnificae virtutis opus ab 
eo gestnm prosequamur. Paupercula quaedam, pannis et annis obsita, cum filiola 
contracta bue se longo post tempore contulerat ; cujus contractionis tanta erat 
deformitas ut a die nativitatis genibus.etulnis in alvum coUectis, praeterea a 

30 regione dorsi gibbo spinoso in modum cameli prominente, incurvata usque- 
quaque, non ut rationale sed ut monstruosum reptile appareret, et numquam 
caelum, terram autem semper respiceret. Hujus infelicis partus mater fessa, 
miserae * geslaiorium [fecit] * aut subsellium. Cum audiret quia sacrum corpus * t?oce5 m- 
beati viri ab urbe cum solita jucunditate deferretur, obviam procedit et mediam distinctae. 

33 se porlantibus salutiferam tbecam objecit. Ibi quadam constantia spei filiam 
projecit, et non sine magno stupore omnium, nec circumcursantes nec concul- 
canies reverita, puellam sub ipsum feretrum obstinato animo dimisit. Interea 
domnus abbas Albricus (2), cujus vita superstes virtutis exemplar et religionis 
instar est, vexillis praemissis, ordinata processione fratrum, habens turibulum 

(1) Unde (?) nomen accepit vicus Rilly-la- Montagne prope sancti Basoli. 
(!2)Qui coenobium sancti Basoli rexit ab anno saltem 1124 ad annum 1143 
{Gall. Chriit.y tom. cit., p. 199). 




220 OATAL. OODD. HAGIOGR. LAT. 

in manibus cum aromatibus advenit. Gumque elevata manu globos fumantis 
myrrhae et turis contra loculum gloriosi patron! emitteret, subito admirantur 
portitores feretri loco stare nec ultra posse procedere. Glamor et admiratio 
plebis attollitur, quid velit divina virtus ignoratur, donec ad acclinam et a 
populo interclusam puellam oculos convertunt et in imminentem thecam nuda l 
brachia insolito conamine procedentem aspiciunt. Tune vero mirum in modum 
quid prius stuperes non haberes, cum hinc latores feretri videres ut lapides 
rigescere» illinc merilum sancti viri, more probati et optimi pictoris, ab ipso 
gremio, non sine magno fragore, abstracta et undique formata membra in lucem 
producere. Quid plura ? Feretrum manet immobile, donec puella, pulchra satis, 10 
directaneo dorso, solidatis basibus, abbatem et fratres, prae gaudio fientes, 
praecedit et cum frequentia populi gaudentis sacrum corpus usque ad sedem 
suam cum débita gratiarum actione conduxit. 

ViTA S. Balsemii (Cfr. supra, p. 213, 4°). 

Incipit vita beati Balsemii martyris. is 

1. Beatus athleta Dei Balsemius civitate Lemovicas exstitit oriundus. Qui 
parentibus generosissimis propagatus, ab eisdem viris peritissimis sub clericali 
schemate datur edocendus. Isque aetate et gratia transcendons annos pueritiae, 
indeptis gradibus ecclesiasticis, Deo largiente tandem pincerna Cbristi faetus 
est, subiimatus diaconii arce et rite honore levitico, quia secundum nomen iû 
suum balsama fidei et justitiae in sese gestando, spiritu Dei agebatur et nectara 
caritatis antidotaque virtutum serebat quocumque vertebatur. Audiens aulem 
quod beatus Basolus, avunculus ejus, erat enim de génère ipsius, in quodam 
loco Franciae eremiticam vitam ageret, sicut cervus sitiens fontem aquae, non 
quieti sese dedebat donec ad eum pertingeret. Unde a civitate Lemovicas egressus 22 
gratia visendi eundem praefatum sanctum, iter longinquum est aggressus. 

2. Tandemque attingens loca Campaniae.... {Act. SS.^ tom. III Aug., p. 295, 
num. 1.) 

3. Praeveniens namque.... (ibid., num. 2.) 

4. Accidit tune admirandum.... (ibid., numm. 3, 4; et add. :) Planta tus in 30 
domo tua, florebit in alriis tuis ut palma. Sed omittentes ista, redeamus ad 
superiora. 

5. impiissimi et sceleratissimi illi.... (ibid., num. 5.) 

6. Erat in civitate Lemovica.... fibid., num. 6-8.) 

7. Post haec comitissa Hersendis.... (ibid., num. 9 ; sed adverte diem éleva tionis 3S 
in codicc non indicari fuisse xioo, sed œmi<^ kalendqs septaribris, Deinde, 
omissa clausula qui vivit et régnât, etc., pergit scriplor :) 

8. Haec pauca de nonnullis hic succinximus, ne forsan quilibet maniis ductiis 
reprobando iidclibus Dei dicerct slolidissimus. Ecce propatulum est martyrium 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 14143. 221 

hDjas sancti ; ecce qualiter explicuit cursum agonis sui. Nunc vultui Dei semper 
assisUt, sublimalus gloria et honore, et sociatus martyrum turmis, innumerabili 
fniitur felici jucunditate ; quibus idem splendidus gloriosissimus aeternaliter 
allectus, perpetuatim intuetur eum cui, in hac praesenti dum advixit vita, debi- 
5 tam exhibait officium famulatus. Etenim quamdiu in hujus soli ergastulo moralus 
est, opère adimplevit illud Domini verbum : Quimihiministrat, meseqtiatur. 
Haud dubium xenio illius dominicae sponsionis, quo remunerati sunt talia 
adimp tentes, ab eodem sponsore remuneratur : Ubi ego sum, scilicet illic et 
minuter métis iridesinenter degendo etpalmario vitae fruendo stàbilie- 

10 iur. Ubi tripudiatim ovans exultât connexione apostolonim, decorositate 
patriarcharum et prophetarum, confessione yelut rosae vernantium martyrum, 
consocialitate quasi violae albentium confessorum, incorruptione ceu lilia ruti- 
lantium virginum, possidetque lauream inedicibilis gloriae et stolam immortali- 
tatîs aetemae ; praestoliatur porro post haec duplicem stolam, cum in fine mundi 

i5 camis simul et animae percipiet immortalitatem aeternam. 

9. Sane nulli dubium sit plurima post triumphum martyrii hune sanctum in 
Domino fecisse miraculorum insignia, quae nec memoriae aut scripto studùit 
raandare mortalium incuria, ignaviae potius et sterill socordiae dedita quam 
insigni exercitio et theoricae vitae subdita. Siquidem non dubitamus eum caecos 

^ illuminasse, leprosos mundasse, paralyticis vires membrorum reddidisse, dae- 
monia ab obsessis fugasse, reliquaque miranda peregisse, quae stolidi et segnes 
non satagerunt memoriae aut stilo commendare. Nec illud nempe praetereundum, 
quod superstites interfectorum ejus tali denotati sunt elogio, quia universi, 
balbutientes et quasi subsannantes, privati habeantur rectae locutionis offieio. 

25 Nos ergo cocptis finem imponentes orationum munus accedamus ad sanctum 
implorantes. 
(Sequitur oratio tredecim versibus hexametris illigata, quae sic incipit :) 
Arbitris aethereis qui rite tuetur habenas, 



DGXXVm. Codex signatus num. 14143. 

Olim « ex Corbeiensis monasterii bibliotheca », deinde San-Germ., prius 669, 
recentius 1455. 
Foliorum 82, min. (0°>,21X0,i45), lineis plenis, exaratus saec. IX. 

1^ [Carmen de sancto Benedicto] (fol. SS^^-SO^^. 

Paracterlcum, auctore Paulo Diacono, éd. Hist. Langob. (éd. Bethmann et 
Waitz), lib. i, cap. 96 (p. 6i47). 




222 CATAL. CODD. HAGIOQR. LAT. 

2® [Passio metrico sanctorum Marcellini et Pétri] (fol. 
60'-73^. 

Auctore Eginharto (f), éd. Act SS., ad d. 2 Jun., tom. 1, p. 174-76. Sequitur 
Daraasi carmen de SS. Marcellino et Pelro, éd. P. L., tom. XIII, p. 396-99. 

3^ [Carmen de sancto Quintino] (fol. 74^-82^. 

Ed. ap. G. Harster, Novem Yitae SS. metricae, p. 5M3. 



DGXXIX. Codex si^atas num. 14145. 

Olim San-Germ., prius 655, recentios 1411. 

Foliorum 76, min. (0",225X0,16), ex diyersoram eodieum laciniis compactas, 
quoram duo hagiographie!, aller (fol. 1-8) exaratas saec. IX, alter vero (fol. 15-18) 
saee. XI, lineis plenis. 

1® [Vita metrica sanctae Agnetis] (fol. VS^. 

Ed. ex hoc cod. ap. G. Harster, Novem Yitae sanctorum metricae, p. 38-51. 

2® [Vita sancti Sulpicii Pii episcopi Bituricensis] (fol. 

Acephala inc. a verbis stuisionibttSf sine dilationejvssit impleri.,. (num. 
13 extr.) et mutila desinit sopore deprimitur insueto (num. 22 extr.). 



DGXXX. Godez signatus nam. 14192. 

Olim Goislinianus, antea Seguehanus, quem lilustr. Henricus du Cambout, dux 
de Goislin, par Franciae, episcopus Metensis, monasterio S. Germani a Pralis 
legavit anno mdccxxxu. Inde San-Germ., recentius 1085.2. 

FoUonim 83, ex variis laciniis, diversis saeculis (ab Xl« ad XVIlum) conscriptis, 
min. (0*,22X0*,155). 

Passio sanctorum martyrum Nazarii et Celsi (fol. 
44M5^). 

Ed. ap. Mombritium, tom. Il, p. 179^-84^ ; sed avulsis foliis in codiee superest 
tantummodo initium et alterum brève fragmentum. Haec saecolo XI descripta 
sunt. 



BIBL. NAT. PARIS. — OODD. 14193, U2T7, li293. 223 

DGXXXI. Godez signatus num. 14193. 

Olim San-Germ., prias 656, recentias 13:20. Compactas ex variis laciniis, qua 
mm pars hagio^raphica (fol. 155-104) bibliothecae San-Germanensi illata est ex 
cUmo D. Nicolai Camuzai Trecensis ecclesiae Canonici, 1649 (fol. 155^). 

Folioram 164, min. (0«,^X0,145), lineis plenis. Pars hagiographica exarata est 
saec. X. 

Miraculum sancti Martini episcopi (fol. 155'-164^. 

Libellas Radbodi, éd. ope hajus codicis. Mon. Germ.j tom. XV, part, n, 
p. 1S40-44. Prologi initiam desideratur, avulso folio. 



DGXXXn. Godez signatas num. 14277. 

Olim San-Victorianas 196. 

Folioram 116, praeter tria insiticia in capite signala A, B, G, maj. (0»,425X295), 
columnis binis, exaratas saec. XII. 

[Miracula sancti Victoris] (fol. A^-B^ et 116'-416^. 

Ed. Act, SS., ad d. 21 Jal., tom. V, p. 148-62 ; scilicet namm. 2)M8, 31, 34, 
sed stilo diverso. 



DGXXXm. Godez signatus num. 14293. 

Olim coenobii Sancti Victoris Massiliensis, deinde San-Vict. 11. 
Folioram 237, maJ. (0",425X0,30), columnis binis, exaratas saec. XIH. 

1» Vita sancti Benedicti (fol. 156'-162^.* 

Suppressa sant interrogationes Pétri et Gregorii responsa, quae proprie ad 
S. Benedicti historiam non spectant, et Vita desinit in flne nam. 13. 

2^ De vita et de miraculis sancti Martini (fol. 162''- 

i82').* 

Seilicet Sulpicii Severi Dialogi. Inc. a verbis Duo beati Antonii monasteria 
adii... (Dial. i, cap. 17). 

3° Vita sancti Dionysii martyris (fol. 182^-198^.* 

Anctore HUdaino. 



224 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

4^ Revelatio quae ostensa est Stephano papae... (fol. 
198^-201^. 

ut supra in cod. 2i48 A (tom. I, p. 110, &>). 

5^ [Passio] sanctae Catharinae virginis (fol. 210''-217'^.* 

Multa suppressa sunt, et particulatim omnia quae ad conversionem impera- 
tricis et Porphyrii ducis spectant. 



DGXXXIV. Codex signatus num. 14301. 

Olim coenobii sancti Victoris Massiliensis, deinde San-Vict. 371. 
Foliorum 188, med. (0b,355X0,24), lineis plenis, exaratus saec. XII. 

1^ Passio sancti Pauli apostoli a beato Lino episcopo. 

Pétri apostoli diseipulo, graece édita et ecclesiis 

orientalibus destinata (fol. l'-S"^.* 
2^ Passio sanctorum martyrum Christi Cyrici et Julit- 

tae matris ejus cum aliis cccc xl iiii^'^ , xvi kalen- 

das julii (fol. 5^-8^.* 

Desunt duae ultimae paragraphe 



DGXXXV. Codex signatus num. 14363. 

Olim San-Vict. 189.1. 

Foliorum 108, maj. (0m,445X 0,302), columnis binis, exaralus saec. XIL 

1® Passio sanctarum Anastasiae et trium sororum 
• cod. Agapae, Chioniae et Irenae * cum Zoilo presbytère 

^^''''- (fol. 2^-^^.* 

2^ Passio sancti Johannis apostoli et evangelistae (fol. 

8^-12^).* 
3^ Vita sancti Silvestri papae urbis Romae, quae 
colitur II kalendas januarii (fol. 12^-27"^.* 

In fine add. éd. Catal. Bniœ.j tom. I, p. 28S4, 13o et p. 119, 085», ac nonnuUis 
mutatis ea quae leguntur ap. Rufinum. Sût. eccL, lib. x, eapp. 7, 8. 




BIBL. NAT. PARIS. — COD. 14363. 225 

4^ Vita et miracula sancti patris nostri Basilii Cappa- 

dociae archiepiscopi (fol. ST^'-SS^)/ 
5^ Vita sanctae Genovefae virginis (fol. SSM?*]. 

Ed. ap. Kohler, p. 48-72. 

6® Vita sancti Mauri confessons atque abbatis, quae 

colitur XVIII kalendas februarii (fol. 47''-60^).* 
7® Passio sancti martyris Sebastiani (fol. 61''-74^).* 
8*^ Passio sanctae Agnetis virginis et martyris (fol. 

9^ Passio sancti Vincentii martyris (fol. 76''-78^).* 

Sequuntur (fol. 80^) paucis verbis relata quae ex Aimoino édita sunt Act, SS.y 
p. 308, num. 5, addita mentione translationis in coenobium quod cognorainatur 
Castrum. 

40^ Passio sanctae Agathae virginis et martyris (fol. 

8r-83').* 
11^ [Passio sancti] Valentini martyris [episcopi Inte- 

ramnensis] (fol. 83^-84^). 

Ed. Act SS.<t ad d. 14 Febr., tom. II, p. 756-57. Om. prol. 

42^ [Passio] sancti Matthiae apostoli (fol. 85^-88^. 

Auctore Authperto, éd. ibid., ad d. 24 Febr., tom. III, p. 437-41. 

43° [Vita] sancti Gregorii papae (fol. 88^-93^.* 

Auctore anonymo. 

44** Passio [sancti] Georgii martyris (fol. 93''-95''). 

ut in eod. 5323 (supra, tom. II, p. 206, 7»). 

45° Inventio beati Dionysii sociorumque ejus (fol. 
95^-97^. 

Ex Gestis Dagoberti capp. Ml, 17, 42, 44 {Rec. des Hist de Fr,^ tom. U, 
p. 580-93). Praefixus est prologus, qui inc. Plurium miraculorum Dei quae in 
diversis locis praecîare gesta feruntur^ dualms ex catisis litteris non esse 
mandata existimo : aut quia sui frequentia viluerunt^ aut quod ea qui 
accurato illttstrare passent eloquio peniius defecerunt,,, 

46'' De sancto Marco evangelista (fol. 97^-98'').* 

NonnuUa omissa sunt. 

47^ [Passio] Vitalis martyris (fol. 98^^. 

Ed. ap. Mombritium, tom. II, fol. 348>r-v. 

48° [Assumptio] sancti Philippi (fol. 98^-98^).* 

Lectionibus variantibus ut in cod. Brux. 380-82 (Cat. Bruœ.y tom. 1, p. â02, 3''). 

CATAL. PABIS. T. m. 15 




226 OATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

19^ [Passio] sancti Jacobi (fol. 98^-99^.* 

Lectionibus variantibus ut ibld. (p. 203, A^), 

20° De inventione sanctae crucis (fol. 99'^-101').* 
21° Vita sanctoram martyrum Alexandri, Eventii et 

Theoduli(fo]. 101M04'1.* 
22° Passio [sanctorum] Gordiani et Epimachi (fol. 

104^-104^.* 
23° [Passio] sanctorum Nerei et Achillei (fol. 104''- 

408^.* 
24° [Vita sancti] Germani episcopi Parisiensis (fol. 

108Mir).* 
25° Passio [sanctorum] Marcellini et Pétri (fol. 112'"- 

26° [Passio] sanctorum Primi et Feliciani (fol. 113'- 
144^).* 

27° [Passio] sancti Barnabae apostoli (fol. 114''-117'). 

Ut in cod. Namurc. 53 {Anal, BolL, tom. I, p, 512, 4io et tom. Il, p. 301-2). 

28° Passio sancti Basilidis sociorumque ejus (fol. 
117^-118^). 

Ed. Act. SS,, ad d. 12 Jun., tom. II, p. 510. 

29° [Passio] sanctorum Viti etModesti (fol. 118^-120^.* 

Om. num. ultimus. 

30° [Passio sanctorum] Cyrici et Julittae matris ejus 
(fol. 420^-122^).* 

Omm. duae uUimae paragraphi. 

34° [Passio] sanctorum martyrum Gervasii et Protasii 
(fol. 422M24^). 

Ed. ex cod. Namurc. 53, Anal. Boll.y tom. II, p. 502-7. Om. num. 3. 

32° [Vita] sancti Leufredi abbatis (fol. 424^-425^. 

Scilicet excerpta quaedam ex Vita éd. Act, SS., ad d. 21 Jun., tom. IV, p. 101- 
12. 

33° [Passio sancti Gallicani et] sanctorum Johannis et 

Pauli martyrum (fol. 425^-427^).* 
34° [Passio] sanctorum Pétri et Pauli (fol. 427^-434»^). 

ut ap. Mombritium, tom. II, fol. 196^-200". 




BIBL. NAT. PARIS. — COD. 14363. 227 

3S» [Passio] sancti Pauli apostoli (fol. 131'-133').* 

Auctore Pseudo-Lino. 

36^ [Passio] sanctorum Processi et Martiniani (fol. 

133^-134^).* 
37*^ [Passio] septem fratrum [filiorum sanctae Felici- 

tatis] (fol. 434^-435^.* 
38*^ In festo sancti Arnulphi [Turonensis] martyris 

(fol. 435'-439^). 

Ed. supra ex cod. 5271, tom. I, p. 415-28. Om. prol. 

39^ [Passio sancti Victoris Massiliensis] (fol. 439''- 

444^.* 
40^ [Passio] sanctae Praxedis (fol. 444^-442^).* 
44^[Yita sanctae] Mariae Màgdalenae (fol. 442M42^).* 

Praemissi sunt ex sermone Odonis numm. 171-72. 

42^ De translatione corporis beatae Mariae Màgdale- 
nae (fol. 443^-444^. 

ut in cod. Namurc. 53 (Anal, Boll.j tom. I, p. 316, 69o). Add. versus éd. 
ibid., 67». 

43^ [Passio] sancti ApoUinaris martyris (fol. 444'"- 

446^).* 
44^ [Passio sancti] Jacobi [Majoris] apostoli (fol. 446^- 

4481.* 

45^ [Passio] sancti Christophori martyris (fol. 448'- 

449^.* 
46*^ Passio sancti Cucuphatis martyris (fol. 450''-4541. 

Ed. ap. Surium ad d. 25 iul. (p. 208). Om. num. ultimus. 

47° [Passio] sanctorum Simplicii, Faustini et Beatri- 

cis (fol. 454^-452^.* 
48** [Passio] sanctorum Abdon et Sennes (fol. 452*'- 

453^.* 

Gam Actis S. Polychronii, non tamen SS. Olympiadis et Maximi. 

49® [Vita] sancti Germani episcopi Autisiodorensis 

(fol. 453^-460^.* 
50° [Passio] sancti Stephani papae et martyris (fol. 

460^-4631> 



228 OATAL. OODD. HAGIOGR. LAT. 

51® [Passio sancti] Sixti papae et martyris (fol. IGS""- 
164^).* 

Inc. Eodem tempore Decius caesar et Valerianus praefectus jusse- 

52® [Passio] sancti Laurentii martyris (fol. 164^-166^).* 
53® [Passio] sancti Hippolyti martyris sociorumque 

ejus (fol. 166M67^).* 
54® Sermo sancti Hieronymi de assumptione beatae 

Mariae (fol. 167M73^.* 
55® [Passio] sancti Agapiti martyris (fol. 173''-174'').* 
56® [Passio] sancti Bartholomaei apostoli (fol. 175''- 

176^).* 
57® [Passio sancti] Marci evangelistae (fol. 177''-177^).* 
58® In octavis sanctae Mariae Magdalenae in mensa 

(fol. 177M79^). 

Additamentum Vitae editum ap. Paillon, Monuments^ etc., tom. Il, p. 445-52. 

59® Vita sancti Dominici, primi patris ordinis Prae- 
dicatorum (fol. 179^-186^). 

Àuctore Humberto. Ctt, Catal. Brux.y tom. I, p. âl6, 55«. 

60® Vita beati Antonii confessoris de ordine Fratrum 
Minorum (fol. 186^-196^). 

Vita de qua tom. I, p. 337, 30^, éd. ex hoc codice a R. P. Hilaire, iS^ Antoine 
de Padoue^ sa légende primitive (Genève 1890), p. 1-83. 



DGXXXVI. Codex signatus num. 14364. 

Olim San-Vict. 189. â. 

Foliorum 252, maj. (0b>,43X0,31), columnis binis» exaratus saec. XIII. 

1® [Passio] sancti Bartholomaei apostoli (fol. 2'"-4'^.* 
2® Actus vel passio sanctorum martyrum Georgii 
monachi, Aurelii atque Nathaliae (fol. 4''-9''). 

Ed. ibid., ad d. 27 Jul., tom. VI, p. 451-58, sed multis variantibus. 

3® Relatio quemadmodum caput sancti Johannis 




BIBL. NAT. PARIS. — COD. 14364. 229 

Baptistae de civitate Herodis Emesa sit delatum 
(fol. 9^.12^. 

Ed. ibid., ad d. 24 lun , tom. IV, p. 716-18 et p. 724-28. 

4^ Vita sancti Mederici abbatis, quae colitur un ka- 
lendas septembris (fol. 12M5'). 

Ed. Act. SS,, ad d. 29 Aug., tom. IV, p. 520-21. 

5° Sancti Lupi episcopi [Senonensis] et confessons 
vita, festum cujus colitur m kalendas septembris 
(fol. 15^-17^). 

Ed. ibid., ad d. 1 Sept., tom. I, p. 255-64. 0mm. numm. 26, 27. 

6° Vita sancti Aegidii, quae colitur kalendas septem- 
bris (fol. 17^-20^).* 

T Vita sancti Clodoaldi confessons, festum cujus 
colitur VII idus septembris (fol. 20''-23^). 

Ed. Act. SS., ad d. 7 Sept., tom. II], p. 08-101. 

8*^ Passio sancti Adriani martyris sociorumque suo- 

rum, VI idus septembris (fol. 23^-28^.* 
9*^ Translatio sancti Gorgonii martyris (fol. SCK-Sl*^). 

Fragmenta aliqua narrationis éd. ap. Mabillon, Act SS, 0. S, £., saec. IV, 
part. I, p. 593-96. 

10*^ Passio sancti Gorgonii martyris, quae est v idus 
septembris (fol. 31^-33'^. 

Ed. AcL SS,, ad d. 9 Sept., tom. 111, p. 340-42. 

ii^ Passio sancti Hyacinthi martyris, quae est viii 
idus septembris (fol. 33^). 

Ed. ibid., ad d. 26 Jul., tom. VI, p. 304. 

12^ Ëxaltatio sanctae crucis, quae est xviii kalendas 

octobris (fol. 33^-34^).* 
13^ Passio sancti Cornelii papae, quae eodem die 

colitur (fol. 34^-35').* 

14® Ipso die, passio sancti Cypriani martyris, Cartha- 
ginensis episcopi (fol. 35''-35^).* 

Acta proconsularia. 

15® Passio sanctae Euphemiae virginis et martyris 
(fol. 35^-39'-).* 



230 GATAL. CODD. HAOIOOR. LAT. 

16^ Passio sancti Matthaei apostoli et evangelistae, 
quae recolitur undecîmo kalendas octobrîs (fol. 

17^ Passio sanctorum Maurîtii sociorumque ejus (fol. 

18^ Passio beatissimorum martyrum Cosmae et 
Damiani, in mense septembri die xxvn (fol. 44"^- 

Aeta fabulosa, éd. Act. SS., ad d. 27 Sept., tom. VII, p. 444-47. Om. prima 
phrasis. 

19^ Memoria sancti Michaelisarchangeli (fol. 46^-47').* 

20® Vita sancti Hieronymi presbyteri et confessons, 

quae recolitur ii kalendas octobris (fol. 47^-51'). 

Ed. p. L., tom. XXII, p. 201-14. 

21® Vita sancti ac beatissimi Remigii episcopi et con- 
fessons (fol. 51'.58^.* 

Excerpta quaedam ex Vita auctore Hincmaro. 

22® Passio sancti ac beatissimi Leodegarii episcopi et 

martyris (fol. 58^-63^.* 
23® Vita beatae ac sanctissimae Aureae virginis, quae 

celebratur iiii^ nonas octobris (fol. 63''-68'). 

ut in cod. 11749 (supra, p. H, 22«). 

24® Vita sancti Maglorii confessons (fol. 68^-74^. 

Ed. Act SS., ad d. 24 Oct., tom. X, p. 782-91. 

25® Passio sanctorum apostolorum Symonis et Judae, 
quae est v kalendas septembris (fol. 74'*-77^).* 

26® Passio sancti Quintini martyris, quae est pridie 
kalendas augusti (fol. 77^-80^). 

Ed. Act. SS., ad d. M Oct., tom. XIII, p. 794-99. 

27® Vita sancti Marcelli episcopi [Parisiensis] et con- 
fessons (fol. 80^-82^). 

Ed. ope hujus cod. ibid., ad d. 1 Nov., tom. I, p. 265-66. 

28® Vita sancti Theodori presbyteri et martyris, quae 
est quinto idus novembris (fol. 82^-83'^).* 

Multis lectionibus variantibus. 




I 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. U364. 231 

29" Vita sancti Briccii episcopi et confessons (fol. 

30^ Vita sanctae Caecitiae virginis et martyris, quae 

est kalendis decembris(fol. 84^-89'). 
31° Passio sancti démentis martyris (fol. 89'-91').' 

Om. in One duplex miraculum. 

32° Passio sancti Chrysogoni (fol. 9r-92').» 
33° Passio sancti Andreae apostoli (fol. 92'-94^.* 
34° In natale sancti Nicholai episcopi atque confesso- 
ns (fol. 94'-100').* 

Om. prolt^s. Post num. 15 continuo sequunlur capp. li, IS, ut ap. Carmi- 
ninm, p. 128, in noi. 

35° Passio beati Thomae apostoli (fol. lOO^-lOÔ'). 

Mjracula éd. ap. Hax Bonnel, Acta Thomae, p. 97-133. 

86° Vita et miracula beati Guillermi archiepiscopi 
Bituricensis (fol. lOT'-HOI. 

Ed. ap. Labbe, Bibl. Nov. Mss., tom. 1, p. 379-86. 

37** Vita sancti Hilarii episcopi Pictavensis, ex dictis 
Fortunati episcopi (fol. HV'-l'ÎO').' 

Inier lib. i et n inserla sunl miracula éd. Anal. Boit., tom. VDI, p. 18T, 
num. 9 et Cal. Brux., tom, I, p. 187-58 ; et post num. 10 lib. U, miracula éd. 
Cat Brusc., tom. Il, p. JIS-31 et Anal. Soll., lom. VIII, p. 186-87, num. S-8, 
quibus add. de cereo itluminato qui super sepulcrum ardent corruil ita 
ut tuper maforam quo cecidit sine laesione arderet, ac denique, post 
duplicem homillam de laudibus S. Hilarii, miracula éd. supra, tom. I, p. M et 
Gregorii Turonensis lib. In gïor. conf. cap. S. 

38*^ De translatione beati Hilarii episcopi, vi kalendas 
julii (fol. 120^-121^. 

Eicerptum ex Vila S. Fridolini (auclore Ballhero), éd. Act. SS., ad d. 6 Hart., 
tom. I, p. 433 sqq., scillcel num. IS-23 init. 

39" Vita sancti Sulpicii (fol. 122^-128'').* 



232 CATAL. CODD. HAQIOQR. LAT. 

42° De sancto Exuperio [episcopi Baiocensi] (fol. i38'- 
140^. 

Seilicet a) (fol. ISS*- 139') eompendium ViUe S. Exuperii edilae a i. Lair. 
Bibl. de lÊcole des Chartes, lom. XXIV (1863), p. 305-8 ; 6) (fol. i39'-lWj 
eompendium Vitae S. Regnoberti éd. ibid., tom. XXLll, p. 113-17 ;c) (fol, IW*; 
brevis relatio iranslationis corporum SS. Exuperii elLupi in castrum Palndellom 
et inde CorboMum, quam hic iranscriplam exbibemus. Vid. Append. 

43''[Vita] sancti Audoeni episcopi (fol. i40'-i42''). 

Fragmenta nonnulla desumpta ex Vita auctore Pridegodo. 

44" Vita sancti Evurtii episcopi et confessons (fol. 
142'-145'-).* 

Om, prologus et clausula Ego Luci férus.... 

45" Miracuium sanctae Genovefae super morbo a^ 
dentium (fol. 145^-147^. 

Ed. Act. SS., ad d. 3 Jan., lom. 1, p. 191-:JÏ, num. 5S-46 et p. 147-48, mm. 1-3. 

46° De sancto Ursino (fol. 147M5O0. 

Ed. ap. Labbe. Bibl. Nov. mss., tom. Il, p. 455-5». 

iT Passio sanctae Catharinae (fol. iSO'-lSei.* 

Om.numm. 1,42. 

48° Vita sancti Eligii Noviomensis episcopi (fol. 156'- 

1621. 

Fragmenta desumpta ex Viia auctore S. Audoeno. 

49° (Passio sanctorurn] Fusciani, Gentiaai et Victo- 
rici (fol. 162'-1641. 

Ed. ap. Ghesquiôre, Act. SS. Belgii, lom. I, p. 166-69. 

50° Passio sanctae Luciae virginis (fol. 164^-165').' 
51° Passio sancti Thomae martyris atque Cantuarien- 
sis archiepiscopi (fol. leS'-Hl'). 

Auctore Joanne Sarisberiensi, éd. P. L., tom. CXC. p. lS5-i08. 

52° Passio sanctorurn ii milium virginum (fol. 171'- 

175'^ 

Ed. Act. SS., ad d. 21 Oct., tom. IX 

53° Vita sancti Francisi 

De qua Act. SS., ad d. 4 Oci., tom. 1 

Inc. Fuit igitur in vallis Spolet 
dam. nomine Francisons, ncgotia 
buSjjustiliaepauper operibus... 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. Ii36*. 233 

54" Prologus magistri Johannis cardinalîs in vita 
sancti Laurentii, quam ipse ex parte descripsit 
(fol. ISaMBSI ; Vita (fol. 188'-194^. 

Notum est S. Liturenlium arctiiepisropum Dublinensem diem supremam 
obiisse in monasterlo Augensi (Eu) in Norraannia anno 1161 et aibo sanctorum 
adscriptQm ab Honorio [Il S. P. anno I33S. Itaque illius Vilain seu potius pane- 
g)-nc3m de illo orationem quam exhibet codex noster, circa médium saeculum 
XIII eiaraïus (quod ex characteribus ejus palaeographicis facile colUgitur), paulo 
post ipsius canoniialionem eonscriplam fuisse necesse est. Porro, eodem codice 
teste, saltem e:i; parte auctorem tiabult magisirum Johannem cardinalem. 
ioannem bonc fbisse Joannem Halgrinuin de Abbalisvilla, qui obiit anno 1237 
(cfr. Sist. lut. de la Pr., tom. XVIll, p. 16S), testatur Nicolaus de la Place, 
abbas Augiensis ab anno 1601 ad 1647 (Gall. ChrUt, tom. XI, p. 297), in prooe- 
mio ad Officium in festo S. Laurentii et per ejus oclavam atque in die anniver- 
saria translationis recitandum, [psius studio lypis impressum, quod repperimus 
inler Collectanea BoUandiana ad diem U Novembris, nunc servata inler codices 
manu scriptos Biblîothecae regiae Bnixellensis sub numéro 8943, idque admodum 
probabile facit ipsa codicis Parisini aelas. Joannis istius exstant conciones multae, 
saepius descriplae {Hist. litt., tom. cit.. pp. 16S, 176), quas habuit Parisiis, in 
diversis ecclesiis, singillatim in ecclesia canonicorum regularium Sancti Vicions, 
ad quorum congregationem lune temporis pertinebat coenobium Augense (Vit. 
S. Laurentii, inferius edendae. num. 17). Versabalur aulem Parisiis circa annura 
HiO{Eiât. litt., tom. cit., p. 16S), sed inde aberal ante annum 1125, quo anno 
crealus est archiepiscopus Bisuniinensis, poslquam aliquandiu Ambiant verratus 
erai (ibid.). Unde coUigitur sermonem illum de S. Laurcntio pronuntialum esse 
ante annum H3S, ae proinde ante sancti canonizalionem, et expllcalur cur in 
inscriplione prologi dicalur Joannes ex parle lanlum descdpsisse S. Laurentii 
Vitain, quod scilicet poslea addita fuerint quae de sancti sepultura. elevatione 
corporis et canoniiatione referuntur in fine Vitae (num. 19-21), cujus ullimae 
partis genus dicendi satis diversum vidctur ab illo quo concepla est pars prior. 

Vitaillafere tota inserta est, alio tamen subinde ordine capitulorum et non- 
nullis addilamenlis, Officio supra memorato, quod concinnavit Nicolaus de la 
Place pro canonicis Augensibus. Hultis aulem aucta et expolita legitur apud 
Surium, ad diem 14 Novembris (p. 331 -39). Eam integram videsis infra in Appen- 
dice. 

55° Miracula [S. Laurentii Dublinensis] (fol. 194'^- 
198M. 



234 GATAL. GODD. HAGIOGR. LAT. 

Dublin et patron cTEu, primum edito Rotomagi anno 1758. Textas vero lati- 
nus hactenus, ni fallimur, ineditus est. Hune eum aliis documentis de S. Lao- 
rentio mox edere in anirao est inter Analecta Bollandiana, 

56^ Yita beati Eustachii sociorumque ejus (fol. 199'- 

Omm. prologus et ut plurimum quae in éd. uncinis sunt inclusa. 

57^ Passio sanctorum martyrum Chrysanthi et Dariae, 
kalendis decembris (fol. 202'-2060.* 

Dm. prologus. 

58^ [Passio sanctae] Eugeniae virginis et de duobus 
fratribus Proti et Hyacinthi (fol. 206^-211^.* 

In fine add. quaedam de morte matris ac conversione fl-atrum sanctae Euge- 
niae. 

59^ Passio sanctae Eulaliae virginis (fol. 211''-2120. 

Desumpta ex Passione éd. ap. Fiorez, Esparla Sagrada, tom. XllI, p. 398-406- 

60^ [Passio] sanctae Columbae virginis (fol. 212'- 

212^.* 
61^ [Vita] sanctae Euphrosynae virginis (fol. 212^- 

215^).* 
62^ Passio sanctae Martinae virginis et martyris (fol. 

215^-220^).* 
63^ Vita sancti Simeonis (fol. 220^-222^)*. 

Scilicet initium et finis, praetermissa média parte. 

Inc. Sanctae recordationis beatics Simeon, cujv^ depositionis diem hodie 
celebramtùSy filins fuit cnjiisdam Hisicii, 

64^ [Passio] sanctae Macrae virginis (fol. 222^-223^. 

Passio una cum transiatione, éd. Act. SS., ad d.6Jan.,tom.I, p. o25-S6, mul- 
tis lectionibus variantibus. 

65° [Passio] sancti Juliani martyris, vui° idus janua- 

rii, in die epiphaniae (fol. 223^-233^.* 
66° [De] sancto Alexi (fol. 233^-235^.* 
67° De sancta Pelagia, viii idus octobris (fol. 23S'- 

237^). 

Auctore Jacobo diacono, éd. Act. SS., ad d. 8 Cet., tom. IV, p. 261-66, stilo 
paululum immutato. 




BIBL. NAT. PARIS. — APPBND. AD COD. 14864. 235 

68" De sancto Felice et germanae ejus Regulae * (fol. * ««• 
237'-238'}. 

Ed. ibid.. ad d. 11 S«pt., lom. 111, p. 773-73. 

69° Passio sancti Pantaleonis martyris (fol. âSS""- 
242^.* 

Om. prologus fere lotus et ViU stilo aliquantulura a lectione Hombritiana 
dise re pat. 

70^ Passio sanctae Euphemiae virginis {fol. 242''- 

245^.* 
71" De sancta Sabina [martyre Trecis) (fol. 245'- 

246').' 
72° Vita sanctae Mariae Aegyptiacae (fol. 246'-252').* 



Appendîz ad cod. 14364 

Translatio SS. Exupbrii et Lupi (Cfr. supra, p. 232, 42'). 

Operae prelium duximas praeseoti opusculo et illud insérera, quomodo pre- 
tiosoram corpora confessorum, beati scilicet Exuperii sanctique Luponts, de 
lofo in quo sepulta Aierunt ad locum ubi postea reposita sunt, sed et ubi nunc 

S in pace quifiscont, deportata nierint atque iransiala. Fidèles quidam, in ecclesia 
beali Eiuperii dîvDio cultui ejusqae servitio mancipati, feros indomitae genlis, 
Ilarcoinennarum(l)scilicel, mores ferre non valemes, praedictorum corpora 
eonressorum de territorio Baiocensi devotionis intuilu abstulenint et in partes 
tialliae, in castrum quod vul^o Paludellnm vocaCur, eo quod paludosis Ixonae 

10 Quminitius obsitum sil, déférentes, ad quietem reposuerunt. Deinile post longum 
lemporls intervallum, idem castrum irruenle eiercitu cum adjacenlibus cîrcum- 
quaque finibus vastatum atque destructum est. Erat in eodem exercitu vir quidam 
nobilis, tam Deo doctus militare quam saeculo, qui, hostili acie ad propria 
régressa, non prius a Castro ipse discessil quam desiderata sanctorum pignora, 

IS quae in eodem loeo cognoverat esse recondita, piam eicrcens praedam, cum 
qaanta potuit reverentia asportavit et in suburbio castelli sui Corboili, gaudente 
tam clero quam populo, cum bymnis et laudibus coUocavit. Cujus postmodum 
e^ confessorem Christi atqne pontiBcem beaiissimum Exuperium devotione 



236 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

crescente, in eodem suburbio in honore ipsius ecclesiam construxit, cui et 
dîmidium castelli sai ceteraque nonnulla possessionum reddituumque suorum, 
quae xn canonicis eidem ecclesiae deservientibus ad vicUim possent sufficere, 
in perpetuum possidenda contulit, ad laudem et gloriam nominis Ghristi, qui cum 
Deo Pâtre et Spiritu sancto vivit et régnât Deus per omnia saecula saeculorum. 5 
Amen. 

ViTA S. Laurentii EPiscoPi DuBLLNENSis (Cfr. supra, p. 233, 54°). 

Incipit prologus magistri Johannis cardinalis in vita sancti 
Laurei^tii, «piam ipse ex parte descripsit. 

Benedictio et claritas et sapientia et gratiarum actio, honor et virtus et fortitudo iO 
Deo nostro, qui sponsam suam ecclesiam mirabili proie fecundat, ut numquam 
sit sterilis, sed semper gratiosa fecunditate mirabilis, ut in tempore perseca- 
tionis rosas martyrum, in tranquiliitate pacis pariât lilia confessorum, quatenus 
dilecto suo, qui candidus est et rubicundus, sponsa respondeat in rubore rosa- 
rum et candore liliorum. Non enim in emissionibus paradisi sola sunt mala punica, 15 
sed conjuncia sunt cum pomorum fructibus, nec nardus sola, sed cypri cum 
nardo, et venter sive fecunditas sponsae non tantum acervo tritici comparatur, 
sed eliam dicitur vallatus liliis. Virum quoque qui stabat inter myrteta, ascen- 
dentem super equum rufum, non tantum equi rufi secuti sunt sed et albi, et 
de medio duorum montiuin aereorum non tantum quadriga equorum ruforum 20 
sed etiam alborum equorum quadriga egredi videbatur. Dominus quoque, qui fecit 
Arcturum, cum Ârcturo non solum fecit Orionas, sed et Hyadas. Per Arcturum 
septem stellarum designatur Ëcclesia, septiformis Spiritus luce radiosa ; Oriones, 
qui orientes in hieme tempestates excitant, demonstrant martyres, qui in hieme 
infidelitatis exorti, excitaverunt contra se persecutionum tempestates ; Hyades 25 
slellae pluviales, orientes in vere, confessores significant, qui tempore tranquil- 
litatis apparentes, mentes hominum irrigarunt pluviis doctrinarum. Sicut igitur 
cum Arcturo fecit Dominus Orionas et Hyadas, sic Dominus de Ëcclesia sponsa 
sua, ut numquam sit steriiis, sed semper fecunda,aliquando martyres, interdum 
quoque générât confessores. 30 

Inter quos ellulsit sanctae matris Ecclesiae proies egregia gloriosus Ghristi 
sacerdos et autistes Dubulnensis ecclesiae vir beatus Laurentius, génère nobilis 
et insignis virtutibus, clarus opibus et in signis magnificus, cujus vitam ego licet 
indignus, [et]si tamen non indevotus servulus, sancto Augensi collegio fraterna 
societate conjunctus, ad laudem Dei et sancti confessons gloriam ad excitandam 55 
devotionem legentium, stilo compendioso, invocata Spiritus sancti gratia , tra- 
ctare curavi. Et haec quidem de praefatione dixisse sufficiat. Stultum est enim, 
ante historiam ciflucre, et in Une ipsa historiac narratione succingi. 



I 



BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD. I436i. 237 

Vita. 

1. Beatas igitur Laurentius, elcctus Dei pontifex et confessor egregius, ex 
partibus occidentis, insula Hibernia, Claris natalibus extitit oriundus. Fuit enim 
de semine regio, régis et reginae filius, et quasi in typum praedestinatae sibi 

5 laureae vocatus est Laurentius, praetermisso nomine quod pater suus eidem 
praeceperat imponendum. 

S. Decreverat pater ejus ut per sortem inquireret, quem de flliis suis clericali 
militiae ascriberet et divinis dedicaret obsequiis. Sed divinae praedestinationis 
electione jam vero sorti tus puer Laurentius, afflatus sancto Spiritu, se ipsum 
10 obtulit ad Christi militiam sacris litteris imbuendum, et contempta hereditate 
temporali quae ipsum contingere potuisset, Ghrislum sibi in hereditatem alacriter 
praeelegit, ac si diceret : Funes ceciderunt mihi in praéclaris^ etenim 
hereditcLS mea praeclara est mihi, quia Dominus est pars hereditatis 
tneae. Exultans pater in filio, quod se spontaneus Domino devovisset, ipsum 

i5 obCulit Deo et sancto Goangino patrono cathedralis ecclesiae regionis illius, et 
ciiidam fideli ejusdem ecclesiae commendavit eura, ut eum et litteris erudiret et 
moribus informaret. Sed qui eum elegit Deus ipsum in schola sancti Spiritus 
plenius edocuit et multiplici varietate virtutum ornavit. Profecit puer aetate et 
sapientia, profecit et gratia, et naturalia corporis incrementa spiritualium pro- 

20 sequebantur augmenta gratiarum. Goncurrebant in ipso morum honestas et 
scientia litterarum, et ex adjuncta scientia vitae sanctitas splendidius rutilabat, 
et ipsam scientiam honestas ei sociata Domino consecrabat. 

3. Proinde, succrescentibus meritis, ad abbatiae Glandalacensis regimen est 
assumptus. Qui susceptum dignitatis gradum humiliter administrans, sic ftiit eum 

25 grege quasi unus de grege. De regimine non elatus, sed su[b]stratus de sollicitudine, 
paterno rigore corripiens filios et amore fraterno supportans, in comprimendis 
vitiis et reformandis virlutibus se praelatum exhibuit, sed in onere Domini 
portando quod aliis aliigabat compar fuit et socius subditorum. Exercebat se ad 
pietatem, in divinis obsequiis assiduus et devotus. De spiritualibus incrementis 

30 religiose «oUicitus, temporalia prudenter et strenue dispensabat. Si qui sacrilegi 
profana temeritate secundum consuetam illius regionis malitiam bona ecclesiae 
suae invadendo diriperent, exemplo Moysi pugnantis contra Amalech contra ipsos 
fusis ad Deum precibus dimicabat, Domino supplicans ut bona, quae bonae suae 
contulerat ecclesiae, suis servitiis profutura servaret et secundum dispositionem 

38 aeternae suae providentiae sacrilegos comprimeret invasores. Unde et factum est 
dis|)onente Domino, qui quibus vult miseretur et quos vult indurat, ut quidam 
de praedictis malefactoribus , Domino raiserante , resipiscerent et paenitentes 
veniam postularent, alii tamquam filii Belial in libro mortis adscripti, dignam 
pro scetere suo reportantes mercedem, extortam sibi vitam ignominioso suspendio 

^ in morlem perpetuam commularent. A falsis quoque fratribus graves persecu- 
tiones sustinuit, qui invidiae facibus accensi, destructionis dente sinceram ipsius 



238 CATAL. OODD. HAQIOGR. LAT. 

yitam rodebant ; sed palpantes ceu caeci parietem, non inveniebant ostium per 
quod ad dignam i psi us reprehensionem ingredi potuissent. Apparebat inter ipsos 
aurora, sed invidentiae caecati malitia, sicut dicit beatus Job, arbitrabantur 
umbram mortis. Honim vir sanctns invidiam, nequitiam et dissimulationera 
cautela et caritativa beneficionim impensione viriliter superabat, contra ipsos 5 
fusis ad Deum precibus dimicabat. 

4. Aliquot igitur annis pnidenter administratis, contigit ut ecelesia Dabul- 
nensis, quae sedes est metropoiitana et ecclesianim cathedralium mater, soo 
orbaretur antistite. Convenientibus autem ad electionem pontiflcis et deeligendo 
pastore tractantibus iis ad quos electio pertinebat, in ipso tractatu affiiit et âmaa 10 
beati Laurentii cunctis notissima, quae Ipsum veridico testimonio tante dignam 
apice comprobabat, utpote qui curae pastorali hujusmodi sufficeret et tantae 
congnieret dignitatis bonori, in tantum ut ipsius personae ex dignitate minus 
honoris accresceret et dignitati plus honoris accresceret ex persona. Erat enim 
in ipso non depicta sed impressa episcopi sanctitas et honestas, qualem descri- 15 
bit Apostolus de institutione episcopi instruens Timotheum et Titum. Erat namque 
irreprehensibilis et sine crimine, sicut Dei dispensator, non superbus, non 
vinolentus, non percussor, non turpis lucri cupidus, sed hospitalis, benignns, 
prudens, sobrius, justus, sanctus, continens, amplectens eum qui secundum 
doctrinam est fldelem sermonem, potens exhortari in doctrina sacra et contra- fQ 
dicentes arguere. Nam arma militiae ejus non erant carnalia, sed potentia Dei 
ad destruendum omnes munitiones et omnia consilia et omnem altitudinem 
extolientem se adversus scientiam Dei. Sollicite curabat se ipsum recte traetan- 
tem verbum veritatis tamquam sibi divinitus inspiratumad docendum,ad arguen- 
dum, ad corripiendum, ad erudiendum in justitia, ut perfectum faceret hominem i5 
Deo, ad omne bonum opus instructum, se ipsum praebens exemplum bonorum 
operum in doctrina, in integritate et in gravitate, ut is qui ex adverso erat Ter- 
teretur et opilaretur omne os iniqua loquenlium, cum nihii haberent mali de 
ipso dicere contra ipsum. Affuit autem et virtus Spiritus sancti, quae diversas 
eligentium voluntates mirabiliter conflavit in unam et in unam iinguam inTenit 50 
diversarum linguas mentium, et sic rexit et direxit eligentium animos ut illum, 
quem eis aeterna providentia praeelegerat anlistitem, ipsi quoque, inspirata sibi 
a Domino ex tempore prudentia, beatum Laurentium eligerent in pastorem. 

6. Electus igitur beatus Laurentius ad summi sacerdotii gradus, tamquam vir 
humilis, ad honoris fastigium expavit humiliter, et tamquam vir providus, pru- 35 
denter exhorruit onus sollicitudinis tantae dignitatis apici sociatum. Oblato per- 
timuit honori consentire vir humilis ; nam honorum phantasia saecularium 
fréquenter mentes élevât et evanescere facit animos, ut vanitatem sequantur et 
mendacium qui prius in humilitate fundati, sectatores exstiterant veritatis. Multi 
quoque honorum vento sublati corruerunt in apostasiam, sic testatus sanctus 40 
Job dicens : Qui dicit régi apostata. Nam superbus rector toliens in apostasiam 
dilabitur quotiens praeesse hominibus delectatur, et superbum rectorem totiens 



BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD. 14364. 239 

Dominus dicit apostatara quotiens explanatione delectatus exultât elatus. Onus 

«iuoque pontiûcalis apicis tamquam vir providus assumere pertimuit. Nam qui 

curam in se recipit animanim, se ipsum apud Deum obligat et pro salute subdi- 

toram fidejussorem constituit et sponsorem , in tantum ut damna restituera 

o teneatur, si debitam solUcitudinem non dédit ut subditus suus, pro quo fidejussor 

extitit, suam deberet operari salutem. Unde dicit Salomon : Noli esse cum iis 

fini defigunt manus suas et se vades offerunt pro débitis ; et alibi : Homo 

jttulhis platidet manibus cum spoponderit pro amico suo. Ad honorem 

praelationis exultant plurimi ; sed si pensarent oneris periculum, plus doierent 

1 de onere. Nam manus suas defixerunt pro subditis quasi data fide jubentes pro 

eis, et pro debitis ipsorum se ipsos vades dederunt, tamquam proprias impigno- 

rantes animas pro aliorum salute. Unde necesse est aut omnino non spondere 

pro alio aut de restitutione sollicite cogilare, sicut legitur in Ecclesiastico : Non 

^pondeas super virtutem tuam ; quod si spoponderis^ qicasi restituens 

ISS cogita. Si enim debitor non solverit, toUetur fidejussoris vadium, dicente 

Salomone : Toile vestimentum ^us qui fid^ussor extitit alicui et pro 

extraneo aufer pigmis ^'us ab eo. Fidejussor, o praelate, quidem es pro 

subdito, qui débet animam suam Deo. Quapropter sollicite timeas et prudenter 

provideas, ne debitore non solvente damnum a te requirat Dominus in districto 

judicio» apud quem fidejussor existere voluisti. Sic itaque vir sanclus et honorem 

formidavit et onus, ne opprimeretur sub onere aut evanesceret ex honore. Non 

levigabat onus honoris ambitio, sed potius oneris gravitas declinandum probabat 

honorem. Librabat enim montes in pondère, quod pauci faciunt ; unde de ipso 

mm paucitate miratur et exclamât dicens Isaias : Quis libravit in pondère 

montes et colles in statera f Si montes libremus in pondère suo, major est 

ponderositas montium quam eonim altitudo. Nam altitudo superari potest et 

pedibus conculcari, ponderositatem vero montium quis poterit sustinere ? Per 

montes autem intellegimus dignitates, quae plus habent in onere quam habeant 

in honore : quaedespici possunt, sed a quibus portari queunt? Si calles librare 

30 Tolumus in statere, quantus ascensus collium, tantus est et descensus eorum.Sic 

et in dignitatibus, quae per colles designantur : si ascenditur ad praelationem, 

descenditur ad servitutem. Librans igituranimus viri sancti montes in pondère 

et colles in statere, onus in honore et servitutem in praelatione pensabat, et 

avertebat ab ejus animo considerando servitutis omnem affectationem praela- 

35 tionis et honoris. Suadebant menti ejus pastoralis curae pensata pericula, ut non 

consentiret votis eligentiura, sed occurrebat ex adverso evangelicae parabolae 

reeordatio, quod servus qui talentum accepit a Domino suo [ac] reposuit et 

abscondit, quia pecuniam Domini sui ad mensam non dédit nec multiplicare 

euravit, tamquam servus malus et piger reprehensus est a Domino, et talentum 

40 araittere meruit quod sine faenore reportavit. Et cum, sicut dicit Salomon, qui 

abscondit frumentum maledicetur in populisy benedictio autem super 

caput vendentium^ et iterum : Anima quae benedicit impinguabitur^ et 



240 GATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

qui inebriat, ipse quoque inebriabitur. si sacrae frumentum doctrinae 
absconderat, maledici timuit, et quia dispensatio inebriantis praedicatioais 
poculo ab ubertate domus Domini inebriari desiderans ac torrente voluptatis aeter- 
nae potari, potius decrevit humeros oneri subicere etgratiam quam aceepit aliis 
ministrare, sicut decet bonos dispensatores multiformis graliae Dei. Suscepit 5 
igitur pondus pastoralis regiminis cum timoré Domini, in ordine summi sacerdotii 
consecratus. 

6. Beatus igitur Laurentius, cathedram pontificalem sortitus, diligentl studio 
satagebat ut esset subditis suis forma sanctitatis et carius honestatis exemplum, 
quatenus praedicantem contraria non remorderet conscientia, sed potius praedi- iO 
cationem vitae sanctimonia contenderet. Decet enim majorem natu, decet et 
illum qui primus est in Ecclesia, sic pronuntiare verbum scientiae, secundum 
doctrinam Sapientis, ut non impediat musicam. Impeditur siquidem nielodia 
musicae, si laudetur Dominus in sono tubae et non laudetur in psalterio et 
cithara. Laudetur igitur Dominus in tubali praedicationis sono et consonet psal- 13 
terium, concordet et cithara, quatenus in unam concordent consonantiam prae- 
dicatio, quae per tubam exprimitur, et decem mandatonim perfectio, quae in 
decachordo signatur psalterio, et carnis mortificalio, quae per citharam démon- 
stratur. Nam, sicut dicit Sapiens, gemmula carbunculi in omamenio auri et 
comparatio musicorum in convivio vini , et sicut in fabricatione auri iO 
siçnum est smaragdi, sic numerus musicorum injucundo et moderato 
vino. Vinum siquidem jucundum et moderatum est sacrae doctrinae verbum 
inebrians, quod sua delectatione menti jucundum est, non sine discretione per- 
sonarum, locorum quoque et temporum, sed multo moderamine dispensandum. 
Hinc vino si comparata et sociata fuerint instrumenta, musica praedicla, videlicel 23 
psalterium et cithara, decens erit et fabrefacta junctura, sicut in ornamento aureo 
decens est positio carbunculi et in auro fabrefacto decus est et ornatus signo 
smaragdi. Attendebat ilaque vir sanctus illud verbum Sapientis : Mulier si pri- 
matum Tiabeat, contraria erit viro suo, et quia qui tenet mulierem ne- 
quam, quasi qui apprehendit scorpionem. Et iterum : Mulier ebriosa ira 30 
magna et contumelia et turpitudo illius non contegitur. Attendebat igitur 
etiam ex adverso quoniam Mulieris bonae beatus vir, numerus enim anno- 
rum illius duplex ; et iterum : Mulier fortis oblectatvirum suum et annos 
illius in pace implebit ; pars bona mulier bona, in parte bona timen- 
tium Deum dabitur viropro faciis bonis, Haec igitur vir sanctus mente con- 35 
siderans, carnem studiose redigebat in servitutem, cogens eam tamquam Domino 
spiritu deservire, jejuniis, vigiliis, disciplinis et aliis castigationibus plurimis car- 
nem domans, ne aliquando primatum usurparet contra spiritum, nec eam permit- 
tebat aliquibus inebriari deliciis, ne sequerentur contumelia et turpitudo, et 
quaecumque dulci vel delectabili blandimento caro persuadebat, animo prudenter 40 
declinabat, ne in fine sentiret aculeum scorpionis. Yigilia honestatis tabefaciebai 
carnes ejus ;vigilabat enim in oralionibus et fervens ipsius in oratione devotio. 



BIBL. NAT. PARIS. — APPBiND. AD COD. 14364. 241 

Non sola vigiliarum prolixitate carnem attenuabat, sed insuper ex interiori 
ardore spiritus flamma exlerius résultante, carnem ipsam velut in quadam frixo- 
ria decoquebat. 
7. Vestitos erat ad carnem cilicio, non solura camîsiam et femoralia sed et cali- 
5 gas habebat cilicina, ut clavum clavo retunderet et petitionibus reprimeret peti- 
tiones. Deereyit enim carnem exterioribus pungendam aculeis, ut eam tali coer- 
dtîone restringeret ne in laesionem spiritus vitiorum aculeos tamquam spinas et 
tribulos multipliciter germinaret. Abstinebat ab esu carnium, utens vino non 
tamquam potu sed tamquam medicina, et sic se temperavit ab aiimentis omnibus 
ut carnem ciborum nutrimentis non aleret, sed potius consolaretur ne deflceret, 
née sine fructu cami ministrabat cibaria, sciens quoniam servum non decet 
otiositas. Addebat autem opus et disciplinam, quod scriptum est : Cibaria^ 
onus et virga deberUur asino, partis et disciplina et opus servo, Jugum 
et lorum curvant coUum durum et servum indurant operationes assi- 
5 duae. Servum maîivolum tortura et compedes tenent illum in operatio- 
nem ne vacet. Multam enim malitiam docuit otiositas. In opère constitue 
eum, sic enim condecet illum. Laœa manus illi, et quaerit libertatem, 
Eruditus bac doctrina vir sanctus disciplinis et operationibus carnis curyabat 
inoboedientiam, et ne caro tamquam servus malivolus cogitaret malitiam ex otio, 
M) ipsam constituebat in opère et assiduabat ei flagella disciplinae, ne si manus ei 
lazaret, ipsa libertatem quaereret et tamquam inoboediens erigeret coUum 
dumm. Verumtamen in iis omnibus discretionis rooderamen servabat, comme- 
morans illud verbum Sapientis : Si non oboedierit servus tutcs^ curva illum 
compedibtts^ verum sinejudicio nihil facial illi grave. Et Apostolus ad 
B perfectam carnis mortificationem nos invitans, cum praemisisset : Obsecro vos 
per misericordiam Dei ut eœhiheatis corpora vestra hostiam viventem, 
sanctam^ Deo pktcentem, subicit : rationahiîe sit obsequium vestrum. Im* 
roolare enim debemus Domino corpora nostra, sed tam discretis et moderatis 
eastigationum sacriflciis, ut tamen rationabile sit obsequium, ne quid nimis. Unde 
SO sponsa in canticis : Manus meae distillaverunt myrrham, diçiti mei pleni 
sunt myrrha probatissima. Distat siquidem plurimum inter myrrham simpli- 
cem et myrrbam probatissimam, inter stillam myrrhae et plenam myrrhae abun- 
dantiam. Et quid est quod manibus attribuitur myrrhae stillicidium et digitis 
myrrhae probatissimae plenitudo, nisi quia in manibus opéra, in digitis vero 
35 operum discretio designatur, et opéra quae ad carnis mortificationem fiunt, dis- 
cretionis moderamine plena et laudabilia judicantur, quod autem sine discre- 
tione fit, reputatur modicum nec habetur probatum. Sexta feria solo pane vesce- 
batar et aqua, et fréquenter nec panem sumebat illo die, cibatus solo pane doloris 
ex compassione crucis Jesu Ghristi, cum quo se crucifigebat animo, solo spiritual! 
40 recreatus alimento. Erat ergo tantis et talibus castigationibus sic humiliata, sic 
domata caro vin sancti, et tamquam viro bene subjecta spiritui, ut oblectaret 
virum snum tamquam ambulans ad manum ejus, in nulle rebellans spiritui, sed 

GATÀL. PARIS. T. M. 16 




242 GATAL. GODD. HAaiOOR. LAT. 

€i débita senritute sobjecta, sic assueta continentiae simul et abstinentiae nt non 
byasam simpUeem, sed daplicatam et retortam offerret in templo Domini beatos 
Laorentiiis : eandorem videlicet continentiae cum abstinentiae sociabat. 

8. Hmniliabat yalde spiritum suum, sciens quoniam initium omnis peccati est 
soperiria , et qui tenuerit illam adimplebitur maledictis. Nam sedes ducim S 
stÊperbomm destruxit Deus et sedere fecit mites pro eis. Radiées gentium 
tuperbarum arefecit Detùs etplantavit humiles pro ipsis. Perdidit Deus 

superborum et reliquit memoriam humilium. Detestabalar 
▼ir saperbiam quasi apostasiam, quia scriptum est : Initittm superbiae 
homxnis est apostatare a Deo^ qiumiam ab eo qui fecit illum recessit cor 10 
<7ia. SecCabatur autem humilitatem tamquam fundamentum totius sanctimoniae, 
sdens quia Dominus superbis resistit, humilibus autem dat gratiaro, et quia 
sapientia bumiliati ezaltavit caput ejus, et in medio magnatorum consedere ilium 

Numquam in suis gloriabatur operibus ; volebat tamen ut lucerent opéra 
et commissam sibi irradiarent ecclesiam, quia praelato non sufficit ut tesle 15 
cODSCîentîa operetur bona coram Deo, quem oportet teste ecclesia bona facere 
ad laadem Dei et aedificationem hominum, sicut scriptum est : Lticeant opéra 
vesira coram ftominibtis, ut glorificent Patrem vestrum qui in caelis est, 
Propriam autem non quaerebat gloriam ex suis operibus, quoniam enim nefas 
et Det altissimi negatio, sicut dicit Job : Si vidi solem cum fulgeret et 20 
incedentem clare^ si osculatu^ sum manum meam ore meo ; hoc 

est nefas et iniquitas m^aanma, et negatio apud Deum altissimum. 
Sol SHpiidem in Ailgore est bonum opus in manifestatione, luna a sole iiluinina- 
tv «t clare incedat : sic a bono opère fama efficitur luminosa, ut bonae opi- 
^^ >nis eXaritatem procedendo difiiindat. In manu designatur operatio : manum fS 
îifitu^ ^iseiilatar ore suo qui de suo bono opère sibi congratulatur et applau- 
dit. Sed b«, sanctus vir non vidit solem cum flilgeret, nec lunam incedentem 
clare, nec niaâ.mi| suam oseulatus est ore suo, quia bona opéra sua sic aliis 
volebat esse mantrog^g quod sibi soli essent abscondita, et sic bonae opinionis 
suae flagrantiam diffuntri volebat ad alios ut ipse non minus in recordatione 30 
praeteritarum cnlparum velui in sterquilinio humilis resideret, nec sibi de aliquo 
applaudebat opère, quia neque voientis est velle neque currentis est cursus, 
sed Dei miserentis. Quid enim habes quod non accepisti f Si autem acce- 
pisti^ quid gloriaris quasi non acceperis f Qui ergo gloriatur, in Domino 
glorietur; non enim qui se ipsum commendat, illeprobatus est, sed quem 35 
Deus commendat. Et sicut dicit Jeremias : Haec dicit Dominu^s : Non glo- 
rietur sapiens in sapientia sita, non glorietur fortis in fortitudine sua, 
non glorietur dives in diviUis suis ; sed in hoc glorietur qui gloriatur, 
scire et nosse me, quia ego sum Deus, 

9. Exercebat se in cuitu Domini sanctus Dei cultor Laurentius, in divinis otà- 40 
cils assiduus et devotus. Diligebat decorem domus Domini, et sacris altaribus 
debitam reverentiam exbibebat. Ad cultum Domini et sacrum altaris mlnisterium 



BIBL. NAT. PARIS. — APPBND. AD COD. 14364. 



243 



Yiros ordinare desiderabat idoneos, ne propter servitores Domino displicerent 
servitia, sicut scriptum est : Ne offeratis ultra sacrificium frustra^ incen- 
stim vestrum abominatio est mihi, Neomeniam et sabbatum et fettivi- 
tates (tlias vestras non feram. Et subditur causa : Quia iniqui sunt cœtus 

5 vestri. Et in Amos propheta dicit Dominus : Si obtuleritis mihi holocausta 
vestra et munera tesira^ non suscipiam, et vota pinguium vestrorum non 
respiciam. Aufer a me tumultum comuum tuorum^ et canticum îyrae 
tuae non audiam,. Gujus rei causa praemittitur, cum dicitur : Non capiam 
odorem cœtuum vestrorum. Non enim acceptabiliter servit coram. Do- 

10 minOf ct^us conversatio fetet coram ipso. Et quoniam, sicut habemus in 
Ezechiele, offenditur Dominus contra illos qui inducunt viros incircum- 
cisos corde tU sint in sanctuario stw et polluant domum suam et o/fe- 
rani panes suos et adipem et sanguinem, ideo vir sanctus, tamquam vir 
timoratus et amator honestatis et religionis zelator, operam dédit et industriam, 

13 ut elericos saeculare" «^i in cathedrali ecclesia Dubulunensi instituti Aierant ier- 
vitores, secundp orem et exteriorem hominem commutatos in melius in 



rei^larei 

cantoif' 

tio]#' 



r 

t 



* 



.> 



^•*' 

»••'• 



^>' 



• •"■ 



.«V 



'ormaret, fecitque yiros ordinatos et circumcisos stare 
sono eorum dulces fecit modulos, et dédit in célébra- 
nnpora usque ad consummationem vitae. 

vir sanctus miserendo pauperibus et visceribus 

lie in compassione pauperum pensatis eorum mise- 

"uod volebant pauperibus et exspectanti non flezit 

^«llam panis solus, sed comedit pupillus ex eo. 

non habebat indumentum et sine operimento 

Uera ejus, quia de vestimentis suis calefactus 

revit cum ipso miseratio, et sic innata videba- 

latris suae egressus fuisset cum ipsa. Mores 

i*aesentibus, et quia sufficit diei malitia sua, 

ed primo quaerebat regnum Dei et justi- 

leum nihil deest, quin immo eis per hoc 

lum non minuentur omni bono. Gausam 

lebat judicium in amaritudinem, nec 

* ; et quamvis in judicando pupillis esset 

>men accipiebat personam in judicio, 

rtimescebat ejus faciem ut poneret 

potentium a justitia recedendo, sed 

U ut magnum. Non erat hostis justi 

porta judicii, sed excussit manus 

y oculis qui ait : Non accipies 

^ubvertunt verba fustorum, 

n super innocentem ; non acce- 

excussit manus suas ab omni 







244 GATAL. CODD. HAaiOOR. LAT. 

munere, et sicut aller Samuel, sic pure et sine avaritia populum Domini judica- 
vit, quia pecunias et usque ad calceamenta ab omni carne non accepit, et non 
accusavit illuiti homo. Egrediebatur aliquando vir sanctus in campum velut aller 
Ezechiel, et iterum ingrediebalur, et includebatur in medio domus suae et, sicut 
Jacob, Liae et Rachel congrua vicissitudine permutabat amplexus. Egrediebatur 5 
siquidem in campum exterioribus active intendens operibus, et cum Martba 
erat sollicitus circa plurima, aliquando verbo praedicationis insistens, sive con- 
fessionibus audiendis et injungendis paenitentiis, aliquando jura decemens, 
faciens judicium atque justitiam, aliquando distribuendis elemosynis et aliis 
misericordiae operibus intendebat. Ingrediebatur quoque et includebatur in 40 
medio domus suae, seipsum mente pertractans et propriam diudicans conscien- 
Uam ; insistens quoque orationibus, cum Maria in sacris meditationibus vacans et 
per contemplationem suspensus ad caelestia, Racbelis deliciis affluebat. 

11. Elegerat quoque locum tam sacratum quam secretum divinae contempla- 
tioni optimum et congruum, in quo sanctissimus pater beatus Gœnginus prius 13 
habitaverat ; ubi soli Deo vacans delectabatur in Domino et clausis oculis ad eas 
quae mundi sunt obdormitiones, apertis ad Deum oculis, toto corde ad Dominum 
vigilabat. Ibi panem illum degustans qui habet omne delectamentum et omnem 
saporem suavitatis, carnis non curabat alimenta, sed spiritualis satietate dulce- 
dinis ipsius debriatus animus carni sufficere reputabat si ter in hebdomada cor- 30 
porali refocillaretur cibo, illo tamen tenui et arido, qui nec carnem nutriret nec 
roboraret naturam, sed ne omnino deficeret aliquatenus sustentaret. 

18. Sanctus itaque confessor Domini et pontifex Laurentius praetaxatis vir- 
tutibus insignitus a Domino, sic in iisdem per operationes assiduas se ipsum 
exercere curavit ; qui et subjectis sibi clero et populo se ipsum exhibuit formam ^ 
justitiae, religionis spéculum, signaculum sanctitatis et lotius honestatis exem- 
plar, sciens quoniam Dominus Jérusalem promisit dicens : Ponam portas tuas 
ut lapidas sculptas, Per Jérusalem siquidem Ecclesia designatur, cujus portae 
sunt praelati, quorum ministerio débet populus in Ecclesiam in(roduci ; lapides 
autem sculpti illi sunt praelati, qui in se ipsis sculpunt opère quod praedicant in ôO 
sermone. Sanctus iste speculator constitutus a Domino, super spécula sua stetit 
totis noctibus, et quando audivit de ore Domini verbum, annuntiavit populo sub- 
dito sibi, ut averteretur impius a via sua ne moriatur, ut non convertatur justas 
a justitia sua ad iniquitatem, ne ponat Dominus offendiculum coram eo et ipse 
moriatur, et non recordentur omnes justitiae ejus quas fecit, sed in praevarica- 35 
tione in qua praevaricatus est moriatur. Exaltavit in fortitudine vocem suam, et 
quia contra populum inoboedientem et domum exasperantem nec revertentem ab 
iniquitatibus suis vidit gladium Domini venientem, cecinit buccina et annuntiavit 
populo tamquam speculator ûdelis verbum hoc quod audivit a Domino contra 
ipsos : Constitui super vos speculatorem et dixi : Atuiite vocem iubae. 40 
Et diœistis : Non audiemus. Ideo adducam mala super populum istum, 
fructum cogitationum ^'u^, quia verba mea non audierunt et legem 



BrBL. NÀT. PARIS. — APPEND. AD OOD. 14364. 245 

tneam prqfecerunt, Ecce ego daho populum istum in ruinas^ et ruent in 
eis paires et filii ejiÂS^ vicinus et proximus p^ri&un^- Populus siquidem 
Dubttlonensis, tanti patris mandatis inoboediens nec avertens se ab injustitia sua, 
sonitum buceinae audivit ab eo, et non se observavit : quapropter, venientegladio 
5 Domini, sanguis ejus in ipso fuit. Nam rex Dermitius cum Ricardo comité ingres- 
sus Hiberniam, posita obsidione circa civitatem Dubulunum, civitatem cepit et 
captam igné succendit, bona civitatis diripuit et populum inoboedientem pastori 
suo impie vit cadaveribus mortuorum, ut cognoscerent omnes quia prophetico 
spiritu locutus fuisset beatus Laurentius, qui populo duro et incredulo iram 
iO Domini et futuram contra ipsum denuntiaverat ultionem. 

13. Non solum autem praedicto sancto patri Laurentio datus est per Spiritum 

sermo sapientiae, sive sermo scientiae aut gratia prophetiae, quin immo secun- 

dum eandem Spiritum data est ei gratia sanitatum, operatio virtutum, discretio 

spirituum, ita ut in virtute sancti Spiritus adhuc vivens in carne daemonibus 

15 imperaret, morbos curaret, sanitates restitueret, tempestates sedaret, fluctus 

maris compesceret, tranquillitates precibus impetraret, et ad Dei laudem multis 

signis et virtutibus miraculorum claresceret. Nam mulierem quandam arreptam 

a daemonio vexatamque graviter et afflictam, duobus episcopis praesentibus, ora- 

tione facta infusaque ori ejus aqua benedicta, a vexatione maligni spiritus libéra- 

^ vit. Marescallum quoque proprlum, qui ex interiori humorum putredine utero 

tumesoente desperatus aegrotabat, per impositionem sanctarum manuum et ora- 

tionis virtutem, rupta cute et effusa sanie quae infirmitatis causa erat, sanitati 

simul et pristino restituit officio. Galvedio presbytero prece fusa salutem reddi- 

dit, qui triduano spatio jacuerat exanimis, dilata ipsius sepultura pro eo quod 

ffi quidam de astantibus ipsum in exstasi positum, alii vere mortuum aifirmarent ; 

venim idem sacerdos cum de stratu surrexisset velut expergefactus a somno, 

manifeste contesiatus est quod anima sua separata fùerat a corpore, et pro ipsa 

disceptationibus angelicis*, se vidisse perhibuit sanctum virum Laurentium flexis * sic. 

genibus Domin^im deprecantem et beatissimae supplicantem Virgini, et orationis 

30 ipsius merito animam suam proprio corpori suo restitutam. 

14. Venerat quodam tempore idem beatus pontifex in Angliam et ad eccle- 
siam Cantuariam pertingens, cum missarum sollemnia celebraturus pontiflcalibus • 
secundum morem indutus vestibus procederet ad altare, fatuus quidam ex im- 
proviso accepto fuste fortiter percussit eum in capite et ad latus altaris vulnera- 
35 tara dejecit ; credens, sicut dixit postea, obsequium se praestare Deo, si hune 
bonum pontificem beato Thomae in martyrio sociaret. Stupeflaictis igitur et ter- 
rore percussis omnibus qui aderant, ne forte lethali percussus esset vulnere 
sanctus antistes, ipse beatus Laurentius aquam sibi dari petiit, quam benedi- 
etione sanctiflcans, vulnus capitis ex ea lavari praecepit, et cessavit sanguinis 
40 Quxus et confestim sanus, sanato vulnere, cunctis mirantibus qui adorant et lau- 
dantibus Dominum ex magnitudine praesentis miraculi, missam sollemniter cele- 
bravil. 



246 CATAL. GODD. HAGIOaR. LAT. 

16. Orationum quoque virtute, cum propter causas necessarias beatus ponti- 
fex de Hibernia transiret in Angliam vel de Anglia rediret in Hiberniam, flactns 
maris, ventorum rabies tumescentes, tempestate sedata, compescuit, navem siiam 
cum sociis navibus cum pêne mergeretur a periculis liberavit, et ventum expel- 
lens contrarium, auram sibi dari prosperam impetravit. 5 

16. Eodem tempore regnabat in Anglia rex potens Henricus, sub quo passus 
est beatus Thomas et glorioso coronatus martyrio. Inter quem et regem Gogno- 
thum Hiberniae cum exorta fuisset dissensio, beatus pontifcx Laurentius ipsum 
adiré decrevit in Angliam, ut inter ipsos, quorum discordia regnis, ecclesiis et 
populis gravis esse poterat et multo plena discrimine, pacem et concordiam refor- 10 
maret. Ob banc causam transfretavit in Angliam, sed non obtinuit quod quaere- 
bat. Nam verbum pacis non acceptayit rex Angliae, sed contra virum Dei exacer- 
batus ultra quam deberet, regali prohibuit edicto, ne per aliquem portum via 
pateret viro Dei ad Hiberniam nec quisquam ei navis auxilium ministraret. Bis ita 
gestis, praedictus rex transivit in Normanniam. Quem sequi decrevit beatus Lau- 15 
rentius, temptaturus si forsitan deferbuisset ira régis et ipsum magis placabilem 
inveniret. Ascendit ergo navem apud Dovuram, et cursu transvectus prospère, 
applicans apud Huisantum, gravi febre correptus est. Affligebatur vir sanctus 
infirmitatis molestia et cogebatur ut ab incepto desisteret itinere, sed contra 
febris ardorem ardor caritatis pugnabat et naluram, quam febrilis debilitabat ^ 
impetus, caritas sibi fortiter militare cogebat. Succensus etenim caritate sanctus 
Laurentius, infirmitatis timoré calcato, laborare praeelegit ut pacem patriae red- 
deret. 

17. Goeptum igitur peragens iter, vir beatus ad regem Angliae in Normanniam 
festinabat ; sed invalescente vi febrium, sensit vir sanctus quod vocaretur a iS 
Domino, et tamquam certus de loco sed ignarus de situ loci quo Deo redderet 
animam et terrae quod acceperat de terra corpusculum, cum plurima peragraret 
loca, locorum nomina requirebat, si forsitan ad locum sibi praeordinatum a 
Domino pervenisset. Veniens itaque ad supercilium montis qui Augensi castre 
supereminet, intuens castrum, et in Castro sitam ecclesiam, intellexit per eos a 30 
quibus hoc sciscitabatur, quod castrum esset Augenseet ecclesia beatae et glorio- 
sae semperque virginis Mariae, in qua canonici in ordine Sancti Victoris Pari- 
siensis sub régula beati Augustini Domino serviebant. Quo audito, statim subin- 
tulit vir sanctus : Haec requies mea in saeculum saeculi, hic habitabo, 
quoniam elegi eam, Veniensque ad Augensem ecclesiam, et oratione profusa 3o 
se ipsum Deo et beatae Virgini recommendans, declinavit ad hospitium, et in 
leclo decumbens, vocatoque ejusdem loci abbate, confessione praemissa sanctae 
Eucharistiae communicavit fideliter et dévote, et ingravescente febrium ardore, 
cum sentiret dissolu tionem animae suae et corporis imminere, sacri olei unctione 
extrema perunctus est. Testamentum nullum fecit, quia unde faceret pauper 40 
Ghristi non habuit. admirabilis compassio caritatis, o vere miranda sancti viri 
devoiio, qui inter acerrimos dolores et tam vicinae mortis augustias abjectum sibi 




BIBL. NAT. PARIS, — APPBND. AD OOD. 14364. 247 

plangebat populum, quem relinquebat desolatum, et in orationum solita devo- 
tione perseverans usque in finem, illo verbo psalmi supplicabat Domino : Mise- 
rere meiy Deits, miserere mei, quoniam in te confidit anima [mea]. 

18. Gomplevit autem labores vitae praesentis egregius Gbristi confessor et pon- 
5 tifex gloriosus Dublinensis ecclesiae antistes Laurentius vespere sextae feriae, 

quae transit in sabbatum, octavo decimo kalendas decembris. Obiit plenus die- 
rum, perfectus et consummatus in operibus sanctis, et appositus est ad patres 
sucs, de labore transiens ad sabbatum, de exilio ad patriam, de cognitione fidei 
ad contempiationem spei, et pro brevi et momentanea thbulatione bujus tempo- 
iO ris aeternae gloriae pondus a Ghristo recipiens, quoniam bonorum laborum 
gloriosus est fructus et non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram 
gloriam, quae revelabitur in electis. 

19. Gelebratis autem secundum morem exequiis sollemniter et dévote, super- 
veniente domno Alexio sanctae Romanae ecclesiae cardinali, legato Scotiae, et 

1o assistente cum plurima cleri et populi multitudine, sepulturo est corpus viri 
sancti in Augensi ecclesia honorifice tumulatum, thésaurus siquidem nondum 
cognitus, sed suo tempore revelandus. Gontigit etenim ut propter vetustatem et 
sui parvitatem eadem postmodum dirueretur ecclesia, ut major et pulchrior Deo 
et beatissimae Virgini fabricaretur basilica; et tune consilio caelitus inspirato, ne 

20 minus honorifice remaneret sub divo, translatum est corpus sanctum et in crypta 
ante allare sancti Leodegarii martyris cum multa reverentia repositum est et 
locaium. Inventum est autem corpus viri sancti, licet jam quinque annos haberet 
in sepuUura, carne integrum et suis nequaquam dissolutum juncturis, tantaque 
fragrantia ex suo corpore procedebat ut odoris suavitas assistentes mirabiliter 

2o delectaret. 

20. Praeordinatum siquidem a Domino tempus aderat ut revelaretur qui diu 
latuerat thésaurus et divine probaretur testimonio sanctitas viri magnifici, quae 
jam quidem erat multorum et magnorum virorum testimoniis affirmata et plu- 
riam signorum ostensionibus demonstrata. Repentino namque nutu sancti Spiri- 

30 tus faclus est concursus inaestimabilis populorum ad sepulcrum viri sancti et per 
iesu Christi gratiam, qui in sanctis suis mirabiliter operatur, facta sunt ibi signa 
mirifica, et fama crebrescente diffîisum est nomen sancti Laurentii et odoris ejus 
suavitas ad partes remotiores pen-enit. Quapropter catervatim currebant populi 
ad ipsius sufifragia et venientes magnificabant Dominum in iis quae ad honorem 

35 beati Laurentii gloriose fiebant ab eo. Nam meritis viri sancti caecis reddebatur 
visus, surdis auditus, claudis gressus, mutis loquela, leprosis munda cutis, para- 
lyticis robur, daemoniacis sana mens et quieta, periclitantibus portus salutis, 
defunctis vita, et debilibus gratia sospitatis. 

21. Gumque Dominus tôt et tantis signis, non incertis aut dubiis, sed certis, 
*0 iramo certissimis, sanctum suum declararet prodigiis, primum summo pontifici 

domno Innocentio et postmodum domno Honorio et saerosanctae Romanae Eccle- 
siae per multas testimoniales litteras archiepiscoporum, episcoporum, abbatum 



248 CATAL. CODD. HAGIOaR. LAT. 

et allamm personarum ad laudem viri sancti intimata est signonim magnificen- 
tia. Demum vero de mandato sedis apostolicae per reverendum vinim Tbeobal- 
dum, qui tune temporis Rotomagensis ecclesiae archiepiscopus praesidebat, sicut 
per testes jurâtes et légitimes inquisita fuit rescripta est signorum veritas ineon- 
cussa. Beatus itaque pater Honorius et sanctae Romanae Ecclesiae cardinales, 5 
audita signorum magniludine et cognita veritate certissima, vocato abbate 
Augensi Guldone, qui ad consummationem hujus negotii laboraverat stadiose, 
praesentibus et assistentibus et approbantibus episcopis aliisque personis quae 
tune erant in curia, signis et praeconiis beati Laurentii in publicum recitatis, 
cum ezultatione mirabili et divinis laudibus in ecclesia cathedrali beatae Marîae, 10 
Reatinae civitatis, beatum Laurentium adscribendum sanctorum confessoram 
cataiogo decreverunt, glorificantes et laudantes Dominum, cui est honor et gloria 
et imperium per saecula saeculorum. Amen. 



DGXXXVn. Codex signatus num. 14365. 

Olim San-Vict. 207. 

Folioram 392 (praeter insiticia duo in capite et totidem ad calcem), maj. 
(0^,385X0,27), columnis binis, exaratus saec. XV. Codex iste manifeste descriptus 
est ex codice 14363. Eadem enim omnino documenta continet eteodem ordine. 
Itaque iiaec breviter recensuisse satis erit. 

1" [Passio sanctae Anastasiae et socioram] (fol. l""- 

2° [Passio] sancti Joannis apostoli... (fol. IS'-IQ'"). 

3° Vita sancti Silvestri... (fol. 19'-44*). 

4° Vita et miracula sancti patris nostri Basilii. . (fol. 

44^-61^. 
5° [Vita sanctae Genovefae] (fol. ei'-TS"). 
6° Vita sancti Mauri (fol. 73^-90^. 

Om. prologus. 

7° Passio sanctorum martyrum Fabiani et Sebastiani 

(fol. 90M10'). 
8° Passio sanctae Agnetis... (fol. IIO'-IIS'"). 
9° Passio sancti Vincentii... (fol. 415M21' et 125'- 

1251. 
10° Passio sanctae Agathae... (fol. 125'-129'"). 




BIBL. NAT. PARIS. — COD. U3eS. 249 

H" [Passio sancti] Valentini martyris {fol. iSOMSl"), 
12° De sancto Mathia apostolo (fol. 133^-139'"}. 
13° [Vita] sancti Gregorii papae (fol. 139''-149'). 
14" Passio sancti Georgii martyris (fol. 149''-155')- 
15" Inventio sancti Dionysii.... (fol. 155'-159'). 
16° De sancto Marco evangelista (fol. 159'-160'). 
17" [Passio sancti] Vitalis martyris {fol. IGOMôl*). 
18° [Assumptio] sancti Philippi (fol. lei'-ieS'}. 
19° [Passio] sancti Jacobi (fol. iS'i'-lHn- 
20° De inventione sanctae cnicis (fol. 164''-168'). 
21° Vita sanctorum martyrum Aleiandri... {fol. 

168'-174'). 
22° [Passio sanctorum] Gordiani et Epimachi (fol. 

174'--176'). 
23° [Passio] sanctorum Nerei et Achillei(fol. 176'-185'). 
24° [Vita sancti] Germant episcopi Parisiensis (fol. 

185^-1921. 
23° [Passio] sanctorum Marcellini et Pétri {fol. 192'- 

195'). 
26° [Passio] sanctorum Primi et Feliciani (fol. 195'- 

198'}. 
27" [Passio] sancti Barnabae apostoli (fol. 198''-205']. 
28° [Passio sancti] Basilidis sociorumque ejus (fol. 

205'-206'}. 
29° [Passio] sanctorum Viti et Modesti (fol. 206^-212'). 
30* [Passio] sanctorum Cyrici et Julittae matris ejus 

(fol. 212'-217'). 
31° [Passio] sanctorum martyrum Gervasii et Protasii 

{fol. 217'-220'). 
32° [Vita] sancti Leufredi abbatis (fol. 220'--223']. 
33° In festo sanctorum Johannis et Pauli (fol. 223'- 

2271. 



250 CÀTAL. CODD. HAaiOaR. LAT. 

36° [Passio] sanctorum Processi et Martîniani (fol. 
243'-244'). 

37° In festo septem fratrum (fol. 244'-246']. 

38° In festo sancti Arnulphi martyris (fol. 246'=-256''). 

39° Passio beati Victoris (fol. 256^-260'). 

40° [Passio sanctae] Praxedis virginis (fol. 260'-261"''). 

M° [Vita sanctae] Mariae Magdalenae (fol. 261'-263^. 

42° De translatione corporis beatae Mariae Magdale- 
nae (fol. 263^-267'}. 

43° [Passio] sancti ApoUinaris (fol. 267'-273'). 

44° [Passio] sancti Jacobi apostoli (fol. 273^-276'). 

4S° [Passio] sancti Christophori martyris (fol. 276'- 
28(K). 

46° [Passio] sancti Cucuphatis martyris (fol. 280''-284'). 

47° [Passio sanctorum] Felicis, Simplicii, Faustini et 
Beatricis (fol. 284'-285'-). 

48° [Passio] sanctorum Abdon et Sennes (fol. 285'-288'"). 

49° [Vita] sancti Germani episcopi Autisiodorensis 

(fol. 288'--304'). 
50° [Passio] sancti Stephani papae (fol. 304^-3101. 
51° [Passio sancti] Sixti... (fol. 310^-312^. 
52° [Passio] sancti Laurentii martyris (fol. 312''-31o^|. 
53° [Passio] sancti Hippolyti... (fol. 315'-318'). 
54° Sermo sancti Hieronymi de assumptione beatae 

Mariae (fol. 318'-333'-). 
55° [Passio] sancti Agapiti martyris (fol. 333'"-335'). 
56° [Passio sancti Bartholomaei] (fol. 335^-3401. 
57° [Passio] sancti Marci evangelistae (fol. 340'-342^. 
58° In octavis sanctae Mariae Magdalenae (fol. 342'- 

344^). 
59° Vita sancti Dominici... (fol. 344^-362'). 
60° Vita beati Antonii... (fol. 362^-386^j. 



BIBL. NAT. PARIS. — CODD. 14436, 14438, 14460. 251 

DOXXXVm. Codex signatus num. 14436. 

Olim San-Vict. 286. 

Poliorum 237 (praeter insiticium unum in capite), med. (0«,28x0,19), lineis 
plenis (praeter fol. 177-244, columnis binis), exaratus saec. X]]l. 
Unum in codice continetur documentum hagiographicum, nempe 

Translatio corporis sancti Stephani protomartyris 
de Hierosolymis in Constantinopoli (fol. 225'' 

233^).* 



DGXXXIX. Codex signatus num. 14438. 

Olim San-Vict. 860. 

Folioram 148 (praeter ;nsiticia tria in capite et unum ad calcem), med. (0>",282x 
0,18), columnis binis, exaratus saec. XIII et XII. 

Vitae Patrum (fol. 85^-144^. 

Scilicet post prologum Rufini (P. L., lom. XXI, p. 388-90), Vitae S. Pauli (fol. 
85^-88'), S. Antonii (fol. 88'-i06'), S. Hilarionis (fol. 106'-il4'), dein Rufini Hi- 
iloria monachorum (fol. il4r-139r), éd. P. L., tom. XXI, p.391-462 ; ac denique 
Vilae S. Malchi (fol. 139^-142^) et S. Marinae (fol. 142^-1440. 



DCXL. Codex signatus num. 14460. 

Olim San-Vict. 77. 

Foliorum 184, med. (0«,528X0,23); lineis plenis, exaratus saec. XIII. 

1^ Relatio capitis beati Johannis Baptistae (fol. ITS""- 
178^). 

Fabula Angeriacensium, éd. Act, SS., tom. IV Jun., p. 757-39. 

2° [Vita S. Hilarii] (fol. llB^-lSi').* 

Nempe Vitae auctore Fortunato liber primus. 

3^ De ammirando miraculo per beatum Hilarium in 
synodo facto, a priore scriptore praetermisso, sed 



\ 



\ 



\ 



252 CATAL. GODD. HAGIOGR. LAT. 

postea a Fortunato ceteris subscripto (fol. 181^- 

181^. 

Ed. Cat. Brux.y tom. 1, p. 157-8. 

4° [Miracula sancti Hilarii] (fol. ISa'-lSS'^. 

Ed. supra ex cod. S316 (tom. II, p. 114-lS et p. 116-17, nn. 7, 10). 






DGXLI. Godez signatus num. 14461. 

Olim San-Vict. 101. 

Folioram 152, med. (0",30xO,28S), lineis plenis, exaratus saec. XII. 

1» Passio [sancti] Cypriani (fol. 128'-129').* 

Desuropta ex Actis proconsularibus. 

2^ Passio sancti Judaeepiscopi, cognomento Quiriaci, 
et Annae matris ejus (fol. ISQ^'-lSa^).* 



DGXLn. Codex signatus num. 14463. 

Olim San-Vici. 248. 

Foliorum 144 (praeter insilicia quatuor signala A,B, G, D), med. (0", 315X0,22), 
columnis binis, exaralus saec. XIL 

1^ Relatio miraculorum Domini nostri Jesu Christi, 
quae per imaginem ipsius facta sunt in Berjlo 
civitate, quinto idus novembris (fol. A^-1^). 

Ed. P. G., tom. XXVIII, p. 811-19. 

2^ Liber miraculorum Dei genitricis semperque vir- 
ginis Mariae (fol. l''-68''). 

Scilicel a) (fol. i^-W) séries quadraginta septem miraculorum, quorum primum 
est de sayicto Ildefonso et ultimum de quodam Theutonico languido : 
h) (fol. W-U^) libellus Hugonis Farsitii éd. P. L., tom. GLXXIX, p. 1778-90 ; 
c) séries duodecim miraculorum, quorum primum de muliere quae nupta 
cogentibiLS parentibiLS suis^ corrunipi nonpoterat, ultimum nullo inscriptum 
titulo. 

3^ Transitus beatissimae Virginis et genitricis Domini 



BIBL. NAT. PARIS. — CODD. 14464, 14465, 14586. 253 

nostri Jesu Christi, qui est xviii kalendas septem- 
bris (fol. 68^-71'). 

Auctore Pseudo-Melitone, éd. P. G., tom. V, p. iS31-40. 



DGXLin. Codex signatus num. 14464. 

OUm San-Vict. (1) 203. 

Foliorum 271 (praelef insiticium unum in capite), med. (0",32X0,22), colu- 
mnis binis, exaratus saec. XII. 

1° [De sancto Jacobo apostolo] (fol. ISS'-lSe'). 

Omnia ut in cod. S272 (supra, tom. I, p. 438-39, num. lo-S»), 

2^ Yita vel passio sancti Albani gloriosissimi marty- 
ris (fol. 156'-161'). 

Narratiuneula febniosa, éd. Cat. Brtcœ.y tom. H, p. 444-55. 



DGXLIV. Codex signatus num. 14465. 

Olim San-Vict. 63. 

Foliorum 136 (praeter insiticium unum in capite), med. (0", 35X0,235), colu- 
mnis binis, exaratus saec. XII. 

Agnitio sive ostensio sanctorum septem dormien- 
tium, qui pro confessione Domini nostri Jesu 
Christi in Ephesum in monte Chileo intro spelun- 
cam vi ventes retrusi requiescunt (fol. ISS^'-ISO'^. 

ut in cod. 5565 (supra tom. 11, p. 470, 3«). 



DCXLV. Codex signatus num. 14586. 

Olim San-Vict. 402. 

Cbartaceus, intermixtis passim foliis membraneis, foliorum 316, med.(0«,305 
x0,20), lineis plenis, exaratus saec. XV. 

(1) Fol. l' inscripta est haec nota : Hic liber fuit acquisitus Bihliothecae 
Sancti Victoris Parisiensi. anno Domini 1658, Reverendo Pâtre Joanne 
de Thoulou^e priore, vicario F. Philippi Gourreau Biblio, 



254 CATAL. CODD. HAGIOClkR. LAT. 

Invita beatî Francisci confessons gloriosi (fol. ISS""- 

219^). 

Auctore Bonaventura, éd. Act, SS,, ad. d. 4 Oct., tom. 11, p. 74â-8i. 

2° [Vita beati Raimundi LuUi] (fol. 2o0'-257'). 

Ed. ibid., ad d. 30 Jun., tom. V, p. 661-67. Mutila desinit in verbis quidam 
ex civibus ipsum horhorifice stisceiperunt] (num. 33 p. m.). 

3^ Passio sanctae Restitutae virginis (fol. 260'"-269'). 

Ed. ibid., ad d. 27 Maii, tom. VI, p. 664-72. In fine add. hoc miraculum : De 
quadam muliere a daemone veœata^ qtuzm beaia Restituta liber atrit, — 
Accidit etiam in Sorana civitate qitod hora cenae cum quidam homo et 
tiœor €jus in mensa voluissent discunibere, tcœor insufflavit carbonem ut 
Itccemam accenderet, et insufflando arrepta est a daemonio et ita ab eo 
turpiter vexata quod omnes de ^us desperarent salute. Nocte vero qua- 
dam, cum clerus etpopulus ad celebrandas matutinas in nativitate hea- 
tae Mariae virginis ad ecclesiam beatae Restitutae convenissent, prae- 
dicta daemoniaca ante altare beatae virginis Restitutae delata est etper 
mérita sanctae Restitutae pristinae reddita est sanitati, 

4° Vita beati Gulielmi comitis Pictaviae, ducis Aqui- 
taniae (fol. 285^-311^. 

Ed. Act SS., ad d. 10 Febr., tom. II, p. 450-72. 



DCXLVI. Codex signatus num. 14647. 

Olim San-Vict. 379. 

Folionim 165 (praeter dao insiticia, alterum in capite, alterum ad calcem), med. 
(0«,345X0,24), columnis binis, exaratus saec. XIII. 

1^ [Vitae Patrum] (fol. 1^-65^). 

Scilicet Vitae S. Pauli eremitae (fol. i^-Z'^), S. Antonii (foi. 3v-23v), S. Hilarionis 
(fol. 23*-320 ; deinde Rufini Historia monachorum (fol- 32'-61^), éd. P. L., 
tom. XXI, p. 389-462 ; ac denique Vita S. Malchi (fol. 61'-65v). 

2^ Vita sancti Vincentii (fol. 163^-165^). 

Vita metrica, auctore Hildeberto, éd. P. L., tom. GLXXI, p. 1302-8. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 14650. 255 

DGXLVn. Codex signatus num. 14650. 

Olira San-Vict. 84. 

Ghartaeeus, nonnullis foliis membraneis intermixtis, foliorum 369, med. 
(0b,35X0,21), lineis plenis, exaratus saec. XV. 

Gontinet primam partem Legendarii, cujus alias partes duas continent codices 
14651 et 14652. 

4** Passio sancti Concordii presbyteri (fol. 2'-2^.* 
2^ Passio sanctae Martinae virginis (fol. â""-?^).* 

ut in cod. 3291 (supra, tom. I, p. 537, âo). 

3** Vita sancti Fulgentii episcopi Ruspensis (fol. V- 

4® Passio sancti Pétri martyris, cognomento Balsa- 
mus (fol. 19^-20^). 

Ed. Act, SS.y ad d. 3 Jan., tom. I, p. 129. 

5^ Passio sancti Theogenis (fol. 20^-21^.* 
6^ Vita sancti Melanii episcopi, cujus est soUemnitas 
Yiii^ idus januarii (fol. 21^-24^). 

Ed. supra, tom. (, p. 71-77. Add. Gregorii Turonensis lib. In g lor ta conf, 
cap. 59. 

7^ De martyrio Luciani presbyteri Antiochensis, qui 
passus est Nicomediae vu idus januarii (fol. 24"^- 

26^. 

Desuropta ex Eusebii Gaesariensis Mist eccL, interprète Rufino; scilieet 
lib. vm, capp. 18, 19, et Hb. a, capp. 1, 2, 4, 3 init., 6. 

8^ Passio sancti Luciani martyris Belvacensis, quae 

est Ti idus januarii (fol. 26^-30^).* 
9^ Passio sanctae Marcianae virginis, quae est quinto 

idus januarii (fol. 30^-32^). 

Ed. Act. SS,, ad d. 9 Jan., tom. I, p. 369. 

10^ Passio sancti Archadii, quae est ii idus januarii 
(fol. 32''-33^). 

Sermo Zenonis, éd. ibid., ad d. 12 Jan., p. 723-24. 

11° XIX kalendas februarii, nativitas sancti Felicis 
[presbyteri Nolani] (fol. 33^-35^).* 



256 CATAL. GODD. HAGIOâR. LAT. 

12° Item eodem die, passio sancti Felicis presbyteri 
[Romani], hujus germani (fol. 35^-36^).* 

13° XVIII kalendas februarii, passio sancti Felicis 
episcopi Tubitanensis, qui propter libros legis 
Domini decoUatus est (fol. 36^-38^).* 

ut in editione Baluziana. 

14° Vita beati Boniti Arvernensis urbis episcopi (fol. 

38^-46^). 

Ed. Act, SS.y ad d. 45 Jan., tom. 1, p. 1070-74, num. 1-28 et prima phrasis 
num. 29. 

15° Translatio sancti Boniti episcopi (fol. 46'-48^. 

Ed. ibid., p. 1075-76. 

16° XVII kalendas februarii, passio sancti Marcellî 
episcopi cum multis aliis (fol. 48^^-54'').* 

17° Eodem die, sermo habitus sancti Hilarii Arela- 
tensis in depositione sanctae memoriae dooini 
Honorati episcopi (fol. 54^-67').* 

18° XVI kalendas januarii, passio sanctorum gemi- 
norum Speusippi, Eleusippi et Meleusippi, Leonil- 
lae et lonillae (fol. 67^-74^).* 

19° Vita sancti Genulphi episcopi (fol. 74''-94^.* 

20° Vita sancti Richmiri sacerdotis eximii, qui tem- 
pore Theoderici régis Francorum et Gilberti 
episcopi in ducatu Cenomannico regulariter ac 
sancte conversatus, multos Christo lucratus est 
(fol. 94^-981.* 

21° Vita sancti Leobardi reclausi, quaeest xv° kalen- 
das februarii (fol. 98M02'1.* 

22° Vita beati Launomari abbatis (fol. 102^-109^).* 

23° Passio sanctorum Fructuosi episcopi, Augurii et 
Eulogii diaconorum (fol. 109M11^).* 

Lectionibus variantibus ut in cod. sanctae Mariae de Ripatorio in éd. notatis. 

24° Passio sancti Patrocli martyris (fol. 111^-113^).* 

Add. Gregorii Turonensis lib. In gloria martyrum cap. 65. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 14650. 257 

25*^ Passio sancti Timothei discipuli sancti Pauli 

apostoli (fol. IWMIS^.* 
26^ [De sancto Vincentio levita] (fol. 115^). 

Gregorii Turonensis lib. In gloria martyrum cap. 89. 

27° Inventio sive translatio corporis ejusdem gloriosi 
martyris (fol. 115^-118^. 

Liber i opusculi Aimoini monachi, éd. Ad, SS,^ ad d. 2i Jan., tom. II, p. iOO-3. 

28° Passio sancti Vincentii, Orontii et Victoris mar- 
tyrum (fol. 118^-121^).* 

29° Passio sancti Saviniani [martyris Trecensis] (fol. 
121^-124').* 

30° Passio sancti Praejecti episcopi et Marini abbatis 

(fol. 124'-127^).* 
31° Epistola Smyrnaeorum missa universis ecclesiis 
de passione sancti Polycarpi episcopi (fol. 128"^- 

130V 
32° Passio sancti Polycarpi episcopi (fol. 130^-134"^.* 

Ex Eusebio inlerprete Rufino. 

33° Vita sanctae Baltildis reginae (fol. 134'^-138^).* 
34° Vita sancti Juliani Cenomanensis episcopi (fol. 

138^-145').* 
35° Vita sancti Johannis Chrysostomi, quae est vi 

kalendas februarii (foL 145^-161^). 

Auctore Leone, éd. supra, p. 17-4S. 

36° Eodem die, passio beati Thyrsi cum sociis suis 

(fol. 161M70^.* 
37° Passio sancti Ânaniae cum aliis viii, quae est 

iiii^ kalendas februarii (fol. 170^-174^). 

Ed. Act. SS., ad d. 25 Febr., tom. III, p. 402-9K. 

38° [De sancto Mauro] (fol. 174M75^.* 

Epistola Odonis et prolo^us Fausti in Vitam sancti Mauri. 

39° Vita Johannis presbyteri et confessons [abbatis 
Reomaensis], quae est y kalendas februarii (fol. 

175^-178^). 

01 sapra in eod. 5362 (tom. U, p. 364-66). 

CA.TAL. PARIS. T. m. 17 



258 CàTAL. GODD. HAâlOOR. LAT. 

40^ Passio sancti Ignatii epîscopî Antiocenoruin et 
martyris, quae est kalendis februarii (fol. 178^- 

Pro num. 20 descriptum est cap. 36 libri m HM. eccL Easebii, interprète 
Rofino. 

41^ Passio sancti Tryphonis martyris (fol. 183M89'). 

Ed. supra ex cod. 3788 (tom. I, p. i84-92). 

42^ Passio sancti Phileae episcopi (fol. 189^-194'!. 

ut in cod. 5297 (tom. II, p. 11, 2»). 

43° Yita beati Amandi episcopi et confessons (fol. 
194^-202'^; titulus de obitu beati Amandi confes- 
sons (fol. 202*) ; argument um quo tempore beatus 
Amandus confessor vel natus vel defîinctus sit 
(fol. 202^-202^. 

ut ibid. (tom. II, p. 12, 5o). 

44® Qualiter corpus beati Amandi in loco quo nunc 
requiescit fiierit translatum, de dedicatione basi- 
licae aut de ordinatione episcopatus ipsius, tii 
kalendas novembris (fol. 202^-205^. 

Sermo Milonis, éd. Act SS., ad d. 6 Febr., tom. I, p. 889-91. 

45® De igné caelesti in memoriam beati Amandi 
divina virtute mirabiliter accenso (fol. 205''-206^. 

Ed. ibid., p. 895, num. 13-16. 

46® Eodem die, sancti Antoliani martyris (fol. 206'). 

Gregorii Turonensis lib. /ii gloria martyrum cap. 61. 

47® Relatio qualiter corpus sanctae Scholasticae 
virginis, sororis sancti Benedicti, Cenomannis 
advenerit et a Berario ejusdem urbis episcopo 
susceptum et conditum sit (fol. 206''-209^. 

Excerpta, nonnuUis hinc inde omissis, ex YiU S. Berarii, éd. AcL SS.^ ad d. 
17 Cet., lom. VIII, p, 3T-6i\ num. 1-15. Inc. Laudibilium virorum gesta non 
suni praetereuuda^sed multo ma(jis praedicanda,.. 

48" Vita sancli Severini abbatis (fol. Wd^-ilB"). 

Ed. ibid., ad d. Il Febr., lora. 11, p. 547-31. 0mm. numm. 18, I». 

49° Vita sanctae Euphrasiae. quae colitur m*' idus 
martii (fol. îiS'-îia').* 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 14650. 259 

50^ Passio sancti Saturnini presbyteri cum sociis suis 
(fol. 223^-229^). 

Ed. Act SS., ad d. l4vFebr., tom. Il, p. 515-10. 

54^ Passio sanctorum martyrum Faustini et Jovitae 

diaconi (fol. 229^-236^).* 
52^ Passio sanctae Julianae (fol. 236^-239^).* 
53^ Passio sanctorum decem milium martyrum, quae 

est vicesima prima die mensis februarii (fol. 239^- 

243^. 

Ed. Act, SS.^ ad d. 22 Jun., tom. IV, p. 182-87. Numm. 22 et 23 paucis lineis 
sunt contracti. 

54** Vita sancti Alexandri episcopi Alexandriae (fol. 
243^-25^). 

Ex Cassiodori Hist. Trip.^ lib. i, cap. 12-18, et lib. u, cap. 1-13 (P. L., tom. 
LXIX, p. 901-33). 

55^ Kalendis martii, vita sancti Âlbini episcopi (fol. 
251^-2540* 

Om. prologus. Add. Gregorii Turonensis lib. In gloria confessorum cap. 04. 

56^ Eodem die, sancti Siviardi confessons (fol. 254'- 
255^. ' 

Ed. Ad, SS.y ad d. 1 Mart., tom. 1, p. 66-67. 

57** Passio sancti Focae martyris (fol. 255^-259^.* 

Iq fine add. Gregorii Turonensis lib. In gloria martyrum cap. 08. 

58^ Passio sanctarum Perpetuae et Felicitatis |(fol. 
260^-261^.* 

59® vni idus martii, passio sanctorum martyrum Phi- 
lemonis Coraulae et Arriani praesidis (fol. ^262''- 
266^).* 

60** V idus martii, passio sanctorum quadraginta mar- 
tyrum (fol. 266^-269^).* 

Add. Gregorii Turonensis lib. In gloria martyrum cap. Ô5. 

61® Translatio sancti Gorgonii martyris, qui in numéro 
sanctorum xl martyrum agnoscitur xxxix^, cujus 
martyrium recolitur v idus martii (fol. 269^-273''). 

Ed. Act SS., ad d. 11 Mart., tom. 11, p. 86-59. 



260 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

62^ Vitâ*saiicti Hugonis Gratianopolitani episcopi 
(fol. 273^-284^), 

Auctore Guigone, éd. Act, SS., ad d. 1 April., tom. I, p. 37-46. Praemissa est 
epislola Innocentii papae ad Guigonem, nt ibid. 

63^ Passio sanctae Theodosiae virginis, iiu nonas 

aprilis compléta (fol. 284^-290^.* 
64^ [Vita sancti Ambrosii] (fol. 290^-294^.* 

Initio mutila, incipit ab inventione corporis sancti Nazarii. 

65^ Epistola sancti Cypriani ad martyres, de laude 
Mappalici martyris (fol. 294^-2960- 

Ed. Act SS., ad d. 17 April., tom. 11, p. 480-81. 

66® Passio sancti Felicis, Fortunati et Âchillei diaco- 
norum (fol. 296^-299^). 

Ed. ibid., ad d. 23 April., tom. III, p. 08-100. 

6T [De sancto Georgio martyre] (fol. 299^). 

Gregorii Turonensis lib. In gloria martyrum cap. 100. 

68'' Vita sancti Roberti abbatis [Casae Dei], cujus fes- 
tum colitur m® kalendas maii (fol. 299^-305^. 

Attctore Marbodo, éd. Act SS., ad d. 24 April., tom. III, p. 317-22. 

69® Passio sancti Marci evangelistae, cujus natalisest 
vu kalendas maii (fol. 305''-309'l. 

ut in cod. Brux. 5519-26 (Cat. Bt^ux., lom. I, p. 522, 2lo). 

70® Vita sancti Richarii presbyteri et confessons, 
cujus festum colitur sexto kalendas maii (fol. 309""- 
313^). 

Auctore Alcuino, éd. apud Mabillon, Act. SS. 0, S, B., saec. U, p. 189-97. Om. 
prologus. 

71® Gregorius Turonensis de sancto Eutropio mar- 
tyre, cujus natale est ii kalendas maii (fol. 313^^- 
3i3\. 

Lib« In gioria pnarti/f*um cap. 55, 

72® Passio si\neti Jacobi apostoli, cujus natale est 
kalendis maii (fol. 313^-314^. 

Desuinpia ex Hseudo-Abitiao Hist. A^>ost.^ lib. \\ cap. 2-5 (ap. Fabricium, 
OhU A^KK*i\ X r, part. I, p. 5M-604\ 



BIBL. NAT. PARIS. — CDD. 14650. 261 

73^ Eodem die, passio sancti Andeoli subdiaconi et 
martyris (fol. 314^-3180. 

Ed. Act. SS., ad d. 1 Maii, tom. I, p. 35-39. Om. prologus. 

lA^ Eodem die, passio sancti Sigismundi régis (fol. 
318^-319^). 

Ed. ibid., p. 86-87. 

75° Vita sancti Amatoris episcopi [Autisiodorensis], 
transeuntis kalendis maii (fol. 319^-326^). 

Auctore Slephano, éd. ibid., p. 52-60. Omm. niimm. 24, 25, et ex parte numm. 
20-33. 

76° Vita sancti Athanasii episcopi, cujus festivitas est 
VI nonas maii (fol. 326^-332'). 

ExEusebii Hist eccl,^ interprète Rufino, lib. x, capp. 14-20, 26, 27, 33,34, 
et lib. XI, cap. 1-3, hic illic nonnuUis omissis. 

77° Gregorius Turonensis de miraculis sanctae crucis 
(fol. 332^-333^). 

Lib, In gloria martyrum cap. 4-7. 

78° Eodem die, [passio] sancti Alexandri, Eventii et 
Theoduli (fol. 333^-339^* 

Pro numm. 19 et 20 leguntur in codice éd. ex cod. Bnix. 380-82, Cat, Bruœ.y 
tom. 1, p. 220-23, num. 3 (inde a verbis Tune Aleœander aspiciens^ lin. 

34) -7. 

79° Passio sancti Quiriaci episcopi, cujus natalis est 
mi° nonas maii (fol. 339'^-342^.* 

Ed. Act SS,j ad d. 4 Maii, tom. I, p. 449-50. Praepositus est prologus éd. ibid., 
p. 443. 

80° Passio sancti Pancratii, cujus natale est iiii idus 
maii (fol. 342^-343^). 

Ed. Anal, BolL, tora. X (1891), p. 53-56. 

81° Passio sancti Gengulphi martyris, cujus festum 
colitur III idus maii (fol. 343^-347'). 

Ed. Act. .SS., ad d. 11 Maii, tom. II, p. 644-48. 

82° Passio sancti Poncii, cujus soUemnitas est ii 
idus maii (fol. 347'-351^).* 

Om. prologus. 



262 GÀTAL. CODD. HÂGIOGR. LAT. 

83*^ Passio sancti Victoris et Coronae vîrginis (fol. 
351^-353^). 

SUlo panlulum discrepat a Passione éd. AcL SS., ad d. 14 Mail, tom. III, 
P.26M8. 

Inc. Temportbus Antonii imperatoris^ fuit persecutio christianorum 
et in diebtcs Sébastiani jtidicis Aegypti provinciae Alexandriae, Fuit 
igitur quidam vir christianiis^ nomine Victor^ miles a Ciliciay Deuui 
metuens.: 

84® Prologus Dionysiî in vitam sancti Pachomii (fol. 
353^-354^. 

Ed. P. L., tom. LXXIII, p. 227-30. 

83® Passio sancti Pétri et Andreae, Pauli et Dionysiae, 
idus maii celebranda (fol. 354'^-355'). 

Ed. Act. SS., ad d. 45 Maii, tom. Ill, p. 4o2-53. 

86® Passio sancti Fidoli abbatis, xvii® kalendas junii 
colenda (fol. 355^-357^. 

Ed. ibid., ad d. 16 Maii, p. Sd9-90. 

87® Passio sancti Torpetis martyris, xvi kalendas 
junii colenda (fol. 357^-360^). 

Ed. ibid., ad d. 17 Maii, tom. IV, p. 7-10. 

88® Passio sancti Baudelii, xiiii® kalendas junii colenda 
(fol. 360^-3630. 

Ed. ibid., ad d. 20 Maii, tom. V, p. ld5*-96\ 

89® Vita sancti Austregisili [Bituricensis] episcopi, 
XIII kalendas maii transeuntis (fol. 363'*-368^).* 

Foliis avulsis, mutila desinit in verbis reddenda promisit (lib. n, num. 7 

extr.). 



DGXLVm. Codex signatus num. 1465L 

Oliin San-Vict. 85. 

Chartaceus, intermixtis foliis membraneis, foliorumquondara312(nune autem 
desunt fol. 304-11), med. (0°i,30x0,2i), lineis plenis, exaratus saec. XV. 

1® Passio sancti Desiderii [Lingonensis] (fol. 1^-2^). 

Auctorc Warnahario, éd. Act, <SS., ad d. i5 Maii, tom. V, p. 244-46. 



BIBL. NAT., PARIS. — COD. 14651. 263 

2° Passio sanctorum Donatiani et Rogatiani marty- 

rum, IX kalendas junii celebranda (fol. SM"").* 
3^ Passio [sancti] Urbani papae (fol. 4^^-14'*). 

ut in cod. Ii757 (supra, p. 72, SÔ»). 

4^ Ex vita sancti Germani Parisiensis episcopi(foL 

14^-19^).* 

Scilicet num. 20-44. 

5^ Passio sancti Carauni martyris (fol. 19^-^^^). 

Ed. AcL SS,, ad d. 28 Maii, tom. VI, p. 749-52. Om. prologus. 

6° Vita sancti Maximini [Trevirensis] episcopi, un 
nonas junii transeuntis (fol. 22''-26'). 

Auctore Lupo, éd. ap. Surium ad d. 29 Maii (p. 321). Om. prologus. 

7^ Passio sancti Photini et Blandinae cum sociis suis 
martyrum (fol. 26^-31^). 

Ed. Act. SS., ad d. 2 Jun., tom. I, p. 162-67. 

8® Passio sancti Herasmi, iii^ nonas junii compléta 
(fol. 31^^35^. 

Ed. ibid., p. 213-16. 

9^ Vita sancti Bonifacii, nonis junii recolenda (fol. 

35^-38^.* 
lO"" Vita sancti Medardi episcopi et confessons (fol. 

38'-44^). 

Ed. ap. Joannem a Bosco, Bibl. Floriac, part, i, p. 113-35. 

11^ Passio sanctorum Cyrici et Julittae (fol. 44M8''). 

Stilo tantum diversa ab éd. Act SS., ad d. 16 Jun., tom. 111, p. 28-35. 

12^ Epistola sancti Ambrosii episcopi de inventione 
sanctorum martyrum Gervasii et ProtaSii, quorum 
natale recolitur xiii kalendas julii (fol. 48^^-49^).* 

13^ Sermo sancti Ambrosii episcopi de inventione 
sanctorum martyrum Gervasii et Protasii (fol. 
49^-5r). 

Epistola ad Marcellinam sororem suam, éd. P. L., tom. XVI, p. 1019-26. 

14^ Passio sanctorum decem milium [martyrum], 
quorum natalis recolitur x kalendas julii (fol. 51"^- 
56^). 

Ed. Act. SS., ad d. 22 Jun., tom. IV, p. 182-87. 



264 CÀTÀL. GODD. HAGIOGR. LAT. 

15® Vita sancti Maxentii, cujus festum celebratur vi 
kalendasjulii (fol. 56^-57^). 

Ed. ap. Mabillon, Act. SS. 0. S. P., saec. I, p. 378-80. 

16® Passio sancti Marcelli martyris [Argentonii in 
Gallia], m kalendas julii (fol. 57^-59^. 

Ed. Act. SS., ad d. 27 Jun., tom. V, p. 477-78. 

17® Vita sancti Theobaldi, cujus festivitas celebratur 
II kalendas julii (fol. 59^-63'). 

Ed. ap. Mabillon, Act. SS. 0. S. B., saec. VI, part, n, p. 158-68. Cm. fiais pro- 
logi, ut in aliis quibusdam codicibas (cfr. not. a). 

18® Vita beati Attali abbatis, cujus festum colitur vi 
idus maii (fol. 63^-65^. 

Auetore Jona, éd. P. L., tom. LXXXYII, p. 1055-82. 

19® Vita beati Urbani Lingonensis urbis episcopi (fol. 
65^-69^. 

Ed. Act. SS.y ad d. 23 Jun., tom. Il, p. 402-94. 

20® Vita sancti Ambrosii Caturcensis episcopi (fol. 
69'-71^). 

Ed. ibid., ad d. 16 Oct., tom. VU, p. 1046-48. 

21® Vita sancti Agerici [Virdunensis] episcopi (fol. 

Ed. ope hujus codicis supra, p. 78-92. 

22® Passio sancti Antidii Bisuntinensis archiepiscopi 
(fol. 79'^3^). 

Ed. Act. SS.y ad d. 25 Jun., tom. V, p. 42-47. 

23® Passio sancti Valerii martyris Lingonensis (fol. 
83^-86^. 

Ed. ibid., ad d. 22 Oct., tom. IX. p. 552-35. 

24® Passio sancti Maximi martjTis apud Asiam passi 
(fol. 86^. 

Ed. ibid., ad d. 30 .Xpril., tom. III, p. 732-33. 

2o® Gregorius Turonensis de sancto Lusorio (fol. 
86^-87n. 

Lib. In gloria confessorum^ c;^p. ÏH). 

2G'' Translatio s;mcti Gonnani episcopi Parisiensis 
(fol. 87^-9Dn.* 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 14651. 265 

27*^ Exceptio corporis sancti Florentin! apud Lati- 
niacum (fol. 95''-99''). 

Ed. ap. Mabillon, Act. SS. 0. S, B,, saec. Vï, part, n, p. 803-10. 

28^ Translatio sancti Nicholai, quae celebratur se- 
ptimo idus maii (fol. 99'--107^).* 

Add. miracula éd. Catal. Brux., lom. I, p. 323-26 (Ibai cotidie..,) 

29° Vita beati Maioli abbatis (fol. 107'^-112'). 

Auctore S. Odilone, éd. Act. SS., ail d. 11 Maii, tom. Il, p. 684-90. 

30*^ Vita sancti Gildardi Rotomagensis archiepiscopi 
(fol. 112M16^). 

Ed. ope hujus cod. Anal, Boll., tom. VIII, p. 393-402. 

34^ Vita sancti Pachomii,transeuntis ii idus maii (fol. 
116^-134^). 

Ed. P. L., lom. LXXIII, p. 229-72, 

32° Passio sancti Aigulphi abbatis et martyris (fol. 
134^-140^). . 

Auctore Adrevaldo, éd. Act SS., ad d. 3 Sept., lom. I, p. 747-35. 

33° Textus miraculorum sancti Andreae (fol. 140^- 

149T 
34° Vita sancti Samsonis episcopi (fol. 149^-161'^. 

Lib. I Vitae éd. Act SS,, ad d. 28 Jul., tom. VI, p. 574-87. 

35° Passio sancti Saturnini episcopi et martyris (fol. 
161M62^). 

Ed. ap. Surium, ad d. 29 Nov. (p. 650). 

36° Vita sancti Nicholai episcopi (fol. 162^-168^).* 

Scilicet a) Prologus; b) Vilae num. 14-20; c) Miracula éd. AnaL BolL, tom. 11, 
p. 151-56, numm. 21, 22. 

37° Vita sancti Ebrulfî abbatis (fol. 168^-173^. 

Ed. ap. Mabillon, Act. SS. 0. S. B., saec. I, p. 354-60. 

38° Prologus in passione sanctae Catherinae virginis 

et martyris (fol. 173^-173^).* 
39° Vita sancti Macbuti episcopi et confessons (fol. 

173M84^. 

Ed. ap. Joannem a Bosco, Bihl. Floriac, part, i, p. 485-515. 

40° Ex vita sancti Lupi archiepiscopi [Senonensis] 
(fol. 184^). 

Ed. Act SS., ad d. 1 Sept., tom. I, p. 264, numm. 26, 27. 



266 OATAL. CODD. HAGIO0R. LÀT. 

41° Passio sancti Alexandri episcopi et martyris (fol. 
184^-188^. 

Auctore Crisentiano, éd. Act, SS„ ad d. âl Sept., tom. VI, p. 230-35. 

42° Vita sancti Carilephi (fol. 188'^-195'). 

ÉSd. ap. Surium, ad d. 1 Jul. (p. 19), stilo aliquantum immutato. 

43° Passio sanctae Honorinae virginis (fol. 195'"-199']. 

Scilicet Passio sanctorum Dorotheae et Theophili, matato tantum martyris 
nomine. 

44° Passio sanctorum Chrysanthi et Dariae martyrum 
(fol. 199^-199^).* 

Prologus tantum descriptus est. 

45° Passio sanctarum virginum Fidei, Spei et Cari- 
tatis, quae est kalendis augusti (fol. 199^-202^. 

Ed. in Legenda Aurea (Colon. 1483), fol. 443-44. 

46° Inventio corporis sancti Quintini martyris (fol. 
202'--203^). 

Ut infra, 86«. 

47° Prologus in gestis sancti Juliani martyris et Basi- 
lissae virginis ejus uxoris (fol. 203').* 

48° Passio sancti Pétri episcopi [Alexandriae] et mar- 
tyris (fol. 203^-205^). 

Ed. ap. Surium ad d. 23 Nov. (p. 526). 

49° Passio sancti Mauritii sociorumque ejus (fol. 
205^-208^).* 

Om. prologus, et in fine reperitur solita numeronim inversio. 

50° Passio sanctae Theclae virginis et martyris (fol. 
208^-209^). 

Ex Adone, ad d. 23 Sept. (P. L., lom.CXXIII, p. 364). 

51° De vita sanctae Genovefae virginis Gregorius 
Turonensis (fol. 209**). 

Lib. I7i gloria confessoi^um, cap. 89. — Sequuntur (fol. SOd'-âlO^), ejusdem 
libri cap. 26 (de S. Simeone SliliU), cap. 87 (de S. Marcello ep. Paris.), cap. 90 
(de S. Lusore), et libri Inglor, mart. cap. 36 (de S. Amarando) et cap. 57 (de 
s. Eugenio ep. Carlh.). 

52° Passio sancti Isicii (fol. 210^-211^. 

Cujus compendium exhibuit Ado ad d. 18 Nov. (P. L., loin. CXXHl. p. 397). Vid. 
infra Append. 



BIBL. NAT. PARIS. • COD. 14651. 267 

SequiturGregorii Turonensis lib. Inglon'a ^nartyrum cap. 43, de SS. Agri- 
cola et Vitali. 

53° Vita sancti Boamiri (fol. 211^-212^). 

Ed. ex hoc cod. Act, SS.^ ad d. 1 Nov., tom. I, p. 667-68. 

54° Vita sancti Amantii confessons (fol. 212^-214^).* 

Multa passim oinm. 

55° Passio sancti Felicis papae et martyris (fol. 214''- 

215^).* 
56° Passio sancti Eusebii presbyteri (fol. 215^^-215''). 

Ed. ap. Mombritium, tom 1, fol. â58. Desinit in verbis Eusehii hominis Dei 
(fol. 258», col. 1 extr.). 

57° Passio sanctorum martyrum Parthenii et Calo- 
ceri, quae est xiiii° kalendas junii (fol. 217'"-218^). 

Ed. Act, SS., ad d. 18 Maii, tom. IV, p. 302-4. 

58° Passio sanctorum ac beatorum martyrum Ferreoli 
presbyteri et Ferrutionis diaconi, qui Vesuntione 
civitate passi sunt sub Aureliano imperatore vel 
Cornelio duce (fol. 218^-219^). 

Ed. ibid., ad d. 16Jun., tom. 111, p. 7-8. 

59° Inventio sanctorum martyrum Ferreoli presbyteri 
et Ferrutionis diîiconi, qui consanguinitate car- 
nali fratres et martyrii virtute consortes sunt (fol. 
219^-220^). 

Ed. supra ex cod. 3278 (tom. 1, p. 483-84). 

60° Passio sancti Albani martyris (fol. 220^-221^).* 
61° Passio sanctae Christinae virginis (fol. 221''-224''). 

ut supra in cod. 3310 (tom. 11, p. 77-260). Prolixior Mombritiana. 

62° Passio sancti Marcelli papae et sanctorum mar- 
tyrum Saturnini, Sisinnii, Cyriaci, Largi et Sma- 
ragdi(fol. 224^-227^).* 

63° Passio sanctae Sabinae martyris [Romae] (fol. 
227^-228^).* 

64° Passio sanctorum martyrum Felicis et Adaucti 
(fol. 228''-228^).* 

Inc. ut in cod. 5293 (tom. 1, p. 562, &>), 



58 OATAL. CODD. HAGIOOR. LAT. 

65° Vita sancti Augustini episcopi confessons, con- 

scripta a Possidio episcopo (fol. 228'-239').' 
ee" Passio sanctae Eulaliae (fol. 239''-242^). 

Ed. ap, Florei, EspaHa Sagrada, tom. XIII, p. 59S-406. 

67° Passio sancti Lamberti martyris (fol. 242^-248'). 

Auctore Stephano, éd. Act. SS., ad d. 17 Sept., lom. V, p. 381-88. Add. in fine 
duplicis [ranslalionis desumpla es Vita priori, num. 21-53 (lom. cit., p. 



68" Passio sanctorum martyrum Mauricii sociorum- 
qae ejus (fol. 248'-252^. 

ut supra 49«, nisi quod hic praepositus est prologus cum epistola Eucheni, 
et in iine annexa duo miracula,'alteruni de rege Guolrarnoo, éd. ap. Surium, 
alterum quod legitur ap. Gregorium Turooensem, lib. In gloria martyrum, 

cap. 7». 

69° Passio sanctorum martyrum Cantii, Canliani et 
Cantianillae fratrum,quaeestpridiekalendasjunii 
(fol. 252'--253'].* 

Lectionibus varianllbusutin cod. Namurc. 53 (Ana^. ^f/.,tDm. I,p.511,9!*). 

70° In natale sancti Lucae evangelistae "(fol. 253'- 
254'}. 

Sermodesumplus, ut videlur, ex prolixiori sermone Pauli diaconi (infra, 83*)- 

71" Passio beatissimi Symphoriani martyris (fol. 

254'-255'').' 

Kum. 10 omm. quae in éd. uncinis inclusa sunt; deinde, num. 1! desinil 
in verbis honore ea Cempestate ha(>eretur, et omm. reliqua. 

72° De sancto Clémente (fol. 253'). 

• Gregorii Turonensis lib. In gloria martyrum capp. K, 36. 

73° Passio sanctorum martyrum Mauricii sociorum- 
que ejus, quae recolitur decimo kalendas octobris 
(fol. 256'--260')." 

Praeliïus est amplior ille prologus, ut supra, in cod. 5353 tom. Il, p. 307,29°). 
In fine add. Gregorii Turonensis lib. In gloria martyrum capp. 74, 73. 

74° Passio sanctae Theclae virginis, quae recolitur 
nono kalendas of''^>^"'''' 'f-^' '>fiir-(»(ïc)r\ 

Compendium Passionis, 

75° Passio sanctori 



BIBL. NAT. PARIS. — CODD. 14651. 269 

et Justinae virginis, quae recolitur sexto kalendas 
octobris (fol. 262^-273^. 

Ed. ap. Martene, Thés. Nov. Anecd., tom. III, p. 1621-50. 

76^ Passio sancti Piatonis martyris, quae recolitur 
quarto kalendas octobris (fol. 273^-275^). 

Ed. Act. SS., ad d. 1 Oct., tom. I, p. 57-58. 

77^ Vita sanctae Fidis virginis, quae recolitur pridie 
nonas octobris (fol. 275^-277^.* 

Om. prologus. 

78*^ Passio sanctorum martyrum Sergii et Bacchi, 
quae recolitur nonas octobris (fol. 277^-283^).* 

Stilo diverso. 

In fine add. Gregorii Turonensis lib. In gloria martyrum cap. 96. 

79° Passio sanctae Benedictae virginis, quae recoli- 
tur octavo idus octobris (fol. 283^-286^). 

Ed. Act SS,, ad d. 8 Oct., tom. IV, p. 219-22. 

80° Passio sancti Calixti papae et martyris, quae 
recolitur pridie idus octobris (fol. 286^-288^).* 

81° Passio sancti Januarii episcopi et martyris, quae 
recolitur pridie idus octobris (fol. 288^-291^). 

Ed. Act, SS., ad d. 10 Sept., tom. IV, p. 866-68. 

82° Sermo de sancto Lucaevangelista (fol. 291^-293^. 

Auctore Paulo diacono» éd. P. L., tom. XCV, p. 1550-33. 

83° Passio sanctorum martyrum Crispini et Crispi- 
niani, quae recolitur octavo kalendas novembris 
(fol. 293^-295^.* 

84° Vita sancti Frontonis episcopi, quae recolitur 
octavo kalendas novembris (fol. 295^-298''). 

Ed. ap. Fr. Bosquet, Eccl, GalL Hist.^ tom. I, part, u, p. 5-13. 

85° Passio sancti Quintini martyris, quae recolitur 
pridie kalendas novembris (fol. 298^-302^). 

Ed. Act. SS,, ad d. 31 Oct., tom. XIII, p. 787-92, num. 2-19. 

86° Inventio corporis ejusdem (fol. 302^-303^). 

Ed. ibid., p. 785-86, num. 14-19. 



270 CATAL. CODD. HAGIOOR, LAT. 

87^ Vita sancti Leonardi confessons, quae recolitur 
octavo idus novembris (fol. SOS"").* 

Initium tant^m Vitae. Desinit in verbis Qtcam rem a rege cum benetx)lentia. 
Inde aliquot avulsa sunt folia, nam folium continuo sequens notatione antiqna 
signatur numéro 312, exhibetque finem Passionis sancti Mennae martyris. 



Appendix ad cod. 14651. 

Passio s. Isicii (Cfr. supra, p. 266, 52°). 

Incipit passio sancti Isichii. 

1. Diocletianus et Maximianus imperatores cum subjectos sibi in palatio jas- 
sissent ut aut sacrificarent aut certe discingerentur, sanctus Isicius projecto cin- 
gulo, recessit a palatio. Commotus itaque Maximianus quod praeceptum contem- 5 
psisset, ne sacrificaret, exspoliavit eum vestimentis quibus erat vestitus, et induit 
eum colobio laneo, et tradidit eum in genecium ianearii ad injuriam et coutume- 
liam ipsius. Prior enim palatii erat ipsius. Et cum esset in genecio, plurima turba 
conveniebat ad obsequium ejus. 

- 2. Audiens autem Maximianus imperator quod plurimi convenirent ad eum, 10 
jussit eum praesentari sibi, dixitque ad eum : Reliquisti ministerium meum 
et adhaesisti christiania. Numquid possunt hi tantum honorem facere 
tibi quantum ego feci f Infelix^ quid tihi melius est^ in palatio an in 
genecio esse ? Isicius res pondit : 3f(?/ii« est in genecio propter Ckrisium, 
qicam in palatio propter daemones, Maximianus dixit : Magis sacrifica, et 13 
qualem volueris tibi confero dignitatem.. Isicius respondit : Potestatem 
habes temporalem ; fac qyx>d vis. Nam, dignitas tua caduca est; mihi 
vero Chrisiu^ Deics meus perpetuam tribuet dignitatem. Maximianus dixit : 
Nos ergo non di liges nec audies, qui te dileximits etplura contulimuSy 
et thesauros nostros tibi credidimus ? Isicius respondit : Non expedit voi îO 
plus diligere quam Deum, nec plus vos audire quam sanctum evange- 
lium, sed nec thesauros vestros utilius est conservare quam caelestes. 

3. Tune iratus Maximianus jussit lapidem in dexteram manum ejusligariet 
praecipitari in flumine. Religiosi autem viri, invenientes corpus ejus, cum summa 
veneratione collegerunt et juxta supradictorum sanctonim corpora posuerunt. 23 
Horum ergo famosissimorum martyrum, id est Romani monachi et Isichii pala- 
tini et Baralis panuli, qui passi sunt in Antiochia civitate xnn kalendas deeem- 
bris sub Diocletiano et Maximiano imperatoribus, martyrium recolamus, petentes 
Domini misericordiam, ut nos eorum meritis participes effici mereamur, prae- 




BIBL. NAT. PARIS. — COD. 14652. 271 

stante Domino noslro Jesu Ghristo, qui cum Deo Pâtre et Spiritu sancto vivit et 
régnât Deus per omnia saecala saeculorum. Amen. 



DGXLIX. Codex signatus num. 14652. 

Olim San-Vict. 86. 

Ghartaceus, intermixtis foliis membraneis, foliorum 350, med. (0°>, 298X0, 21), 
lineis plenis, exaratus saec. XV. 

1^ Passio sanctorum Nazarii et Celsi, quae est v ka- 
lendas augusti (fol. l^-Q''). 

Ed. apad Mombritium, tom. H, fol. 179''-84''. 

2^ Passio sanctarum virginum trium Fidei, Spei et 
Caritatis, quae celebrantur kalendis augusti (fol. 

Ed. in Legenda Aurea (Coloniae 1483), fol. 443-44. 

3® Passio sanctissimi Eusebii Vercellensis episcopi, 
quae celebratur kalendis augusti (fol. ll^-Sl"").* 

Deest clausula Praecepit enim idem beatissimiis Eusebius... 

4^ Passio sanctae Afrae martyris, quae celebratur 
nonas augusti (fol. 21''-25"').* 

in fine add. quae in éd. indicata sunt p. 59, ann. m, 

5*^ Passio sanctorum Justi et Pastoris, quae celebra- 
tur viii^ idus augusti (fol. ^^'-W).^ 

Ed. Aci. SS., ad d. 6 Aug., tom. II, p. 154. 

6'' Passio vel vita beati Donati episcopi Ariciensi[s] 
martyris, quae est vii^ idus augusti (fol. 26''-31^). 

Ed. ap. Mombritium, tom. I, fol. 234'-35^. Non pauca inserta sunt ex Passione 
alterius Donati éd. ibid., fol. 232''-34r. 

V Passio sancti Genesii Arelatensis, viii^ kalendas 
septembris (fol. 31^-32^).* 

8** Passio sancti Juliani martyris [in Arvernia],v kalen- 
das septembris (fol. 32^-33^).* 

9** Passio sancti Marcelli, quae est ii nonas septem- 
bris (fol. 33^-34^). 

Ed. Act. SS.^ ad d. 4 Sept., tom. II, p. 196-98. 



^ 274 CATAL. OODD. HAGIOGR. LAT. 



i 



Sequunlur Gregorii Turonensis Mb. In gloria confessorum capp. 84, 85, quae 
sunt de Silvestro Gabilionensi et de Desiderato recluso. 

34^ Passio sancti Mauri martyris apud Romam passi 
(fol. 461'-162^). 

Ed. ex cod. Brux. 9289, Cat. Bruœ., tom. Il, p. 297-9. 

35^ Vita sancti Maximi [Regiensis] episcopi (fol. 462'- 
167^. 

Auctore Dinamio, éd. ap. Surium, ad 27 Nov. (p. 609), stiLo diverso. 

36^ Miracula in vita sancti Clementis (fol. 16VA&1'). 

Ed. ap. Mombritinm, tom. 1, fol. 195^ (Ciemens martyr ut inposnone.,^ 
col. 2, lin. 6). 

37° Vita sancti Simplicii episcopi [Augustodunensis] 
(fol. 167^-169^). 

Fere omnino ut in cod. 5278 (tom. I, p. 476, 157o). 

W Vita Eusicii confessons (fol. 169'-472'). 

Compendium Yitae éd. supra, tom. 11, p. 132-52. 

39° Passio sancti Savini episcopi et martyris (fol. 
172^-475^). 

Ed. ap. Baluzium, Miscellanea (éd. Mansi), tom. I, p. 12-14. 

40° Passio sancti Saviniani episcopi et martyris socio- 
rumque ejus (fol. 475M82'). 

Ed. apud Duru, BibL hist, de V Yonne, tom. Il, p. 294-312. Deest nempe 
Passio Sancti Potentiani. 

44° De translatione eorundem (fol. 482^-482^). 

Ed. ibid., p. 315-17. Desinit in verbis perpetuis dapilms saginantur. 

42° Vita sancti Maurilii [Andegavensis] episcopi (fol. 
482^-486^). 

Auctore Magnobodo, éd. Act. SS., ad d. 13 Sept., tom. IV, p. 72-75. 

43° Passio beati Justi martyris (fol. 486^-488'*). 

Ed. ibid., ad d. 18 0ct., tom. Vlll, p. 338-39. 

44° Passio sancti Luciani sociorumque ejus (fol. 488"^- 
495^). 

Auctore Odone, éd. ibid., ad d. 8 Jan., tom. I, p. 461-66. Add. hic illic nonnulla 
ad ornatum spectantia. 

45° Vita sancti Viventii episcopi (fol. 195^-205^). 

Ed. ibid., ad d. 13 Jan., p. 805-13. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 14652. 275 

46** Liber de vita et gestis sancti Pétri confessoris, 
quondam papae Caelestiniquinti, fundatoris ordi- 
nis Caelestinorum (fol. 205^-220'). 

Auclore Petro de Aliiaco, éd. ibid., ad d. 19 Maii, tom. IV, p. 484-97. 

47® Vita sancti Ludovici régis et confessoris (fol. 

220'"-222^). 

Ed. Rec. des Bist. Fr,^ tom. XXIII, p. 160-65, nempe novem lectiones in festo, 
non vero illae quae per octavam assignatae sunt. 

48® [Sermo de sancta Genovefa pro inundatione 
aquarum anno 1206] (fol. 228^-229^). , 

Ed. ibid., p. 136-38 ; ubi notatur miraculum factum anno mccxxxvi, in nostro 
autem codice anno mccvi. Sequitur miraculum éd. ibid., p. 136, quod incipit 
Auctoritaiem ^usdetn miraculi.,. 

49® Miracula beati Ludovici régis et confessoris (1) 
(fol. 229'-231'). 

Ed. ibid., p. 16!^7, sed alio ordine. 

50® Vita sancti Fiacrii confessoris (2) (fol. 231^-233^). 

Ed. Ac^. <$&, add. 30Aug., tom. VI, p. 605-6, num. 7-18. Numm. 7, 8 pro- 
lixiora referunt de beato Farone. 

51° Vita sancti Guillermi abbatis de Datia (fol. 242''- 
261'). 

Ed. ex hoc cod. ibid., ad d. 6 April., tom. I, p. 625-43. 

52® Tractatus beati Guillermi de revelatione capitis 
et corporis beatae Genovefae (fol. 261^-262'). 

Ed. ibid., ad d. 3 Jan., tom. I, p. 152-53. 

83® [Hincmari epistola ad Carolum imperatorem de 
passione sancti Dionysii] (fol. 264^-265''). 

Ed. p. L., tom. CXXVI, p. 153-54. 

54® [Vita] beati Gregorii Romani pontificis (fol. 260'*- 
350^).* 

Auetore Jeanne diacono. 



(1) Ad calcem scriptum est : Collatio fada est ad originalem librum 
palacii. — (2) Item ad calcem : Collatio facta est ad originalem librum 
eccleHae Parinensis. 



276 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

DGL. Codex signatus num. 14653. 

Olim San-Vict. 720. 

Foliorum 46 (praeter unum insiticium in capite), min. (0a,965X0,19), lineis 
plenis, exaratus saec. XIV. 

1® Vita sanctissimi ac beatissimi Martialis apostoli ac 
discipuli Domini Nostri Jesu Christi (fol. i^-^%* 

Subjectae sant epistolae S. Martialis ad Burdigalenses et ad Tolosanos. 

2<> [Miracula sancti Martialis] (fol. 35^-41^). 

Quorum nonnuUa inedita. Omnium conspeetum statim subjectum vide in Ap- 
pendice. 



Appendix ad ood. 14653. 



Inolpiunt miracula, quae Dominas noster Jésus Gluistas per 

beatum Martialem operatus est. 

De iis autem pluribus unum notissimum miraculum de magnis maximum 
caritati vestrae suscepimus omnibus gentibus per universum orbem recitandam. 

Anno incarnati Verbi sexto de millesimo virga furoris Domini exigenlibns S 
culpis super incolas Aquitaniae graviter exarsit.Plaga namque ignea in bumani^ 
corporibus grassabatur, qua membra hominum exusta intolerabiliter cremabaû- 
tur. Erat enim ignis in carne subtracutaneus, et ater et horridus erat; namque 
sine flamma fumus exaestuans fetido va pore gravissimus erat, et incomparabilis 
erat membrorum amissio irrecuperabilis : passionis ferebatur incendinm, nuUis ifi 
aquarum infusionibus exstinguendum. Heu, quos gemitus, quos ardentium stri- 
dens caterva dabat hejulatus ! Populi, tantis horroribus territi, lamentatione 
lugubri infirmantibus condolebant, et ne praesentia morborum incurrant exitia, | 
dubia exspectatione dubitabant et trepidabant. Impleta siquidem videbatur pro- j 
pbetia qua dicitur : Portes eos tU clibanum ignis in tempore furoris tui; il 
Lominus in ira stca conturbàbit eos, et devorabit eos iffnis. Peste igitur 
mortifera tota periclitabatur patria : ubique luctus omnium, ubique resonabant 
lamenta miserorum. Tandem vero miserante Domino, commune pericttluni 
commune coegit quaeri remedium. Hissa itaque legatione per Gailiam, die 
statnta convenitur ad urbem Lemovicam. Adsunt episcopi de vicinis urbibus, I 
comités, optimales quoque et principes, ac de remotis locis adveniunt duces. 
Gertatim populi confluunt Aquitanorum, Bituricensium, Borbonensium, Alverno- 
rum, Rutenensium,Caturcensium, Petragoricensium, Engolismensium, Pictaven- 
sium, Turonensium, Vasconum similiter et Gothorum. Situs caslromm per cir- 



BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD OOD. 14658. 277 

caitum Lemovicae urbis ad sex milia circumcircaquaque replebat[ur] ; singulis 
noctibus crebris ignibas praeciaro'spectaculo terra rutilabatpraemultabominum 
copia ; nox carens tenebris inibL quasi diem alteram praesentabat. Turbis undique 
eoncurrentibus, undique properatur ad sepulcrum beatissimi Martialis apostoli, 

5 humili praeoccupatione supplicando et suspirando concurritur. Sacerdotes offe- 
runt sacra libamina, populi cumulant donis sacra altaria, adorant Dominum votis* * cod. 
supplicibus, rogant apostolum fusis gemitibus. GoUectum igitur concilium decre- noms, 
vit triduanum fieri jejunium. Expleto autem jejunio, praesumentes in Domino, 
cum timoré ac reverentia sepuUura apostoli reseratur, corpus sacrum de tumulo 

10 elevatur, odoris *^uavitas inenarrabilis praesentibus propinatur. Dum vero per 
ecclesiam Salvatoris Ghristi reliquiae deferuntur apostoli, mirabile dictu, cruces 
et cetera sacris altaribus afflza insignia, exeunti patrono humiliter inclinata, 
quasi supplicationis ac salatationis impendenda monstrabant obsequia. Extra 
urbem itaque corpus sacrum honorifice deportatur et in quodam eminenti 

15 cacumine reverenter imponitur, unde liberior daretur cunctis gentibus ipsius 
aspectus et facilior ad ipsum omnibus praestaretur accessus. Adest bine inde 
pallida turba languentium, apostolo tabida praetenduntur membra ardentium. 
Peteniibus ilico salus desiderata diffùnditur, ignis in membris exstinguitur, 
debilibus sospitas ministratur, luctus in gaudium commutatur. Hac de causa 

iO usque hodie locus, in quo haec flacta sunt, Mons gaudii nuncupatur. Episcopi de 
fide catholica tractant, contra vitia disputant, virtutes commendant, a praesenti- 
bus vitae hujus illecebris dissuadent, de vita caelesti ammonent. Principes 
decemunt justitiam, firmant invicem tenere concordiam. Populi benedictione 
firmantur antistitum ; corpus apostoli cum gaudio reportatur in suo tumulo relo- 

i5 candom. Jucunda exultatione concilium solvitur, tantaeque dies* laetitiae anni- * cod, diei. 
versaria constitutione festiva celebrari decernitur. Nos itaque, fratres, sacris 
intenti sollemnibus, Martialem apostolum instanter deprecemurut nostra peccata 
pro nobis intercedendo deleat, mala promerita propitiatus avortât, bona conférât, 
collata custodiat, qui cum Christo régnât in saecula. Amen. 

30 BCiracaliim cvjiisdam canonici Petra^orioensis, qui dicebat et rasit 
de calendario Bfartialis apostoli, dicendo qnod beatns Martialis non 
erat apostolns, et qnid sibi aeddit. — Ganonicus quidam Petragoricensis 
diocesis invenit in quadam legenda nomen beati Martialis, et ibi erat scriptum 
Martialis apostoli, Quod sibi displicuit, quia vocabatur apostolus. Et quld 

35 fecit ipse canonicus? Ubi erat scriptum apostoli, scripsit confessoris, et rasit 
et amovit vel scindit apostoli, et in loco apostoli scripsit confessoris. Ecce 
qualiter accidit sibi. Incontinent! mox in illa hora, in qua scripsit et posuit in 
loco apostoli confessoris, factus est caecus et orbatus penitus, et numquam 
vidit nec de cetero videbil. Aliqui dicunt quod beatus Martialis non est aposto- 

40 lus : quod non stat in veritate, quia potest probari per duas rationes fide dignas, 
exceptis aliis. Quia potest primo probari, quia apostolus interpretatur missus, 
et ideo beatus Martialis potest vocari apostolus, quia ex praecepto Dei per bea- 



278 GÂTAL. GODD. HAGIOGR. LAT. 

tum Petram apostolum fUit missus ad praedicandum, dicente Jesn Christo 
Domino nostro : Euntes per mundum universum, praedicate evangelium 
omni creaturae. Secundo apparet quod sit apostolus, quia Christus, qui sibi 
apparuit, dixit ei : Quinto decimo die veniam ad te^ et êtatuam te heredem 
regni mei cum fratribus tuis et apostolis ; et nisi esset apostolos, frater 5 
apostolorum [nequaquam vocari potuisset]. Et etiam papa Johannes eanonizavit 
eum et posuit in numéro apostolorum et interposuit de assensu omnium cardi- 
nalium. 

Umun magniun miralûle oontigit qnaiido beati MartialiB anima 

egreooa est de oorpore. — Contigit autem unum mirabile, quod dum corpus iO 

beati Martialis de basilica beati Stephani ad locum suae sepuUnrae deportaretur, 

super portatores caeli aperti fuerunt et viam usque ad locum sepoltiirae sua 

* cod, apertione* continue ostendenint. Haec est ergo illa anima cui Cbristus poluit 

aspersione. dicer^ . yent\ electa mea, veni de Libano ; rent, coronaberis. ijus precibus 

nos coronet in caelis, qui suis evidentibus miraculis nos assidue illustrât in 13 
terris. 

Nimc traiiMamiui ad miracnla aliqaa, et non omnia, quae Dena 
operatns eet per eom poet ^Jns mortem, et primo de gnodam pavaly* 
tico. — in crastinum enim morUs ejus, quidam paralyticus, usa membrorum 
penitus privatus, statim ut tetigit locum ubi erat ejus corpus, fuit sanitati pie- 20 
narie restitutus. NuUus etiam infirmus sudario ftiit tactus, qui non continue 
recessit sanus. Ad tactum illius sudarii hydropicus quidam, de urbe Tolosana 
adveniens cum sex caecis et quatuor daemoniacis, tam ab bydropisi quam a 
caeritate et daemoniis sunt plenissime liberati. Puella quaedam, cujus manus 
altéra diriguerat et digilos in palma defixos habebat, celebratis in nocte festivi- 35 
tatis ejus Yigiliis, fuit sanitati plenarie restituta. Simile miraculum legitnr in 
quadam alia perpétrasse. 

(Seqnuntur, coropendiatim enarrata, miracula éd. Ad. SS., ad d. 30 Jon., 
tom. V, p. 3S3-60, boc ordine : numm. 17-18, M, 2729, 2i, 2, 3, 30, 31, 0, S5, 52, 
33, 5. 31, e, 7, 12-13, 14, 15-16, 19-20, 24, 36, 30; deinde) 30 

Anno Domini m«cc*lxxxxi*, dum ftatrum Minomm eapitnhun proTinciale 
f\iisset Burdegialae] in fe;$to beatorum apostolorum Pétri et Panlî eelebrandum, 
et ego. in ordine ftatrum Minorum minimus, cum redirem de capitnlo in con- 
Tentu fhilrum nostrt>nim Amiliani, frater quidam rettulit mihi miracnliim, [quod] 
se \idisse oertiiudiuah;er assoivbat. Pro^x^ enim Sancuun Machariom et Linge- Si 
nium..«. vibid., nunu 40.^ 

Mutta et alia signa et mirabilia operatus est Dominas nosler Jésus Christas per 
a|H\stoîuin suum lK\u:sc>imura Manuiem, quae scribi non possent, quia multam 
essot lon^um enarraiw Sed hu:n:iUer et dévote deprecemur beatam llartialem 
a|Hv^toîu:iK ut ip<o inier\*e*lenie Deus det nobis îrlonam sempitemara. Ad quam 40 
gloruuu nos jH^rxtucjl lV>:uînu$ nv*>lor Jo5us Chrisnis» Amen. 1 



i 



BEBL. NAT. PARIS. — OODD. 14654, 14655. 279 

DGLL Godez signatus num« 14654. 

Olim San-Vict. 723. 

Folionim 20tt (praeter unum insiticium ad caleem), min. (0B,265X0,i6), lineis 
plenis, exaratus saec. XII. 

1® Vita S. Hilarîi episcopi Pictavensis, ex dictis For- 
tunati episcopi (fol. 2^-23^).* 

Sequltur Gregorii Turonensis lib. In gloria confessorum cap. 2. 

2^ De traaslatione beati Hilarii episcopi, yi kalendas 
julii (fol. 23^-26^). 

Ed. AcL SS.J ad d. 6 Mart., tom. I, p. 454-57 ; nempe translatio facta per 
S. Fridolinom. Incipit Beatus Fridolinus.,. (n. 4), dein toto capite primo in 
compendinm redacto, transitur ad num. 16 : dumque ibiper multarum (usi- 
duitate^.,.. 

Sequitur oiBcium S. Hilarii, notis musicis signatum. 



DGLn. Godex signatus num. 14655. 

Olim San-Vict. 714. 

Poliorum 113, med. (0,205X0,215), columnis binis, exaratus saec. XIII. 

1** Vita S. Bernardi Claraevallensis abbatis (fol. i'^- 

73^.* 
2^ Quomodo rex Jérusalem sanctam crucem, quam 

in praeliis gestabat, apparente et jubente sibi 

sancto Bernardo Claramyallem miserit, miracu- 

lum (fol. 82^-83^. 

Ed. P. L., tom. GLXXXV, p. 566-68. 

3*^ De novo miraculo ab abbate Herberto viso et 
scripto, quo liber miraculorum non modice com- 
mendatur (fol. 83^-103'). 

Ed. ibid., p. 570-410. Praemissus est index capitulorum. 

4^ Liber miraculorum quae in Claravalle multisque 
locis aliis diversis temporibus contigerunt. 

Ed. ibid., p. 1273 sqq., nempe capp. 1, 2, 5, 28, 22; dein ibidem éd., p. 455 
(De Schocelino) ; dein capp. 20, 11, 14, 8 (quod ultimum desinit mutilum). 



280 CÂTAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

DGLin. Codex signatus num. 14656. 

Olim San-Vicl. 292 (1). 

Folionim 162, praeter unum insiticiura, med. (0>,35X0,22S), colomnis binis, 
exaratus saec. XII. 

Liber gestonim Barlaam et Josaphat servonim Dei, 
editus graeco sermone a Johanne Damasceno viro 
sancto et erudito (fol. 1M02^).* 

Omm. prologus et exordium cap. 1. 



DGLIV. Codex signatus num. 14663. 

Olim San-Vict. 287. 

Ghartaceus, insertis hinc inde membranis, foliorum 304 (praeter insiticia duo 
in capite et totidem ad calcem), med. (0^,292X0,215), Uneisplenis, exaratus 
saec. XY. 

Vita Caroli magni régis Francorum et imperatoris 
Romanorum, secundum Guertunum (fol. 59^-67^.* 

Auctore Einhardo. 



DCLV. Codex signatus num. 14703. 

Olim San-Vict. 574. 

Foliorum 307 (sed foi. 28 bis signatum est, desunt vero folia 101, 117-124, 178- 
201, 210-241, nec quicquam est scriplum in fol. 257, 259), med. (0",27X 0,185), 
columnis binis, exaratus saec. XIll et XIV. 

1^ Historia beatissimi Karoli magni régis (fol. 260'- 

287').* 

Auctore Pseudo-Turpino. Ut supra in codice 13774 (p. 208, 6*>). 

2^ De corporibus sanctorum qui in itinere Sancti 
Jacobi requiescunt. (fol. 287'-292'). 

Ed. ap. Fita, Liber de miraculis S, Jacobi (Paris. 1882), p. 20-36. 

{\) Hune librum acquisivit monasterio Sancti Yictoris Parisiensi Fr, 
Johannes la Masse^ dum esset prior ejusdem ecclesiae (fol. 162^). 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 14843, 14845. 281 

3^ Praefatio beati Calixti papae in libro miraculo- 

rum sancti Jacobi apostoli Galeciae (fol. 292"^- 

293') ; 
4^ Prologus ejusdem super translationem sancti 

Jacobi (fol. 293''-293^) ; 
5*^ Translatio sancli Jacobi apostoli, fratris sancti 

Johannis evangelistae, quae m kalendas januarii 

celebratur, qualiter ab Hierosolymis translatus 

est in Galetiam (fol. 293^-296') ; 
6^ Epistola beati Leonis papae de translatione sancti 

Jacobi apostoli (fol. 296^-297') ; 
7^ [Liber beati Calixti] de tribus soUemnitatibus sancti 

Jacobi apostoli (fol. 297^-299') ; 
8° Argumentum beati Calixti papae de miraculis 

sancti Jacobi apostoli (fol. 299^-307^). 

Haec omnia ÇSP'S<^) ut in cod. 5272 (tom. I, p. 428-29). Ultimam documentum 
desinit mulilum. 



DGLVI. Codex signatus num. 14843. 

Olim San-Vict. 504. 

Folionim 253, min. (0'", 235X0, 16), compactus ex duabus codicum laciniis, 
altéra (usqae ad fol. 229) exarata saec. XV, altéra saec. XII. 

[De sancta Maria Aegyptiaca] (fol. 251^-253^. 

Vita metrica, auctore Hildeberto Genomanensi, éd. P. L., tom. GLXXI, p. 1321- 

40. Mutila desinit in versa Ad mensam Christimeretrix a fomicetrUti 

(p. 1332). 



DGLVn. Codex signatus num. 14845. 

Olim San-Vicl. 472. 

Charlaceus, membranis intermixiis, min. (0«,212X0,15), lineis plenis, exa- 
ratus saec. XV. 



284 CATAL. CODD. HAGIOaR. LAT. 

DGIiXm. Codex signatus num. 14903. 

Olim San-Vict. (l) 735. 

Foliorum 277 (praeter iYisiticia tria in capite et unum ad calcem), mia. 
(0°>,24X0,18), lineis plenis, exaratus saec. XV. 

1*^ Epistola beati Eusebii... de morte sancti Hiero- 

nymi.. (fol. 224^-254^.* 
2°Epistola venerabilis doctoris Augustin!. . . ; Epistola 

sancti Gyrilli... de miraculis beatissimi Hieronymi 

presbyteri (fol. 254^-275^).* 



DGLXV. Codex signatus num. 15005t 

Olim San-Vict. 486. 

Foliorum 319 (sed fol. 120 bis sîgnatum est et praetermissi sunt in série folio- 
rum notanda numeri 12 et 238), min. (0'",20X0,15), partim lineis plenis, partim 
columnis binis, exaratus saec. XIU. 

[Passio sancti Guigneri] (fol. eS''-?!^. 

Auctore Anselmo, éd. Act. SS,, ad d. 23 Mart., tom. III, p. 4S6-50. 



(1) Fol. 275^ legitur haec nota : Hune librum acquisivtt monasterio Sancti 
Victoris prope Parisius f rater Joannes delà Masse, dum esset prior 
^usdem ecclesiae. 



DGLXIV. Godez signatus num. 14993. 

Olim San-Vict. 537. , 

Foliorum 142, min. (0*,1SX0,10), lineis plenis, exaratus (ultima parte) saec.XllI. , 

Vita sancti Eustachii (fol. 133'-141').* 

Dm. prologus, et mutila desinit in verbis in hoc finire nosjtibef et compla- \ 

ceai (num. 21 med.). \ 



BIBL. NAT. PARIS. — OODD. 15025, 15029. 285 

DGLXVI. Codex signatus num. 15025. 

Olim San-Vict. 796. 

Foliorum 280 (praeter unum insiticium ad calcem), min. (0™,19Xi3S), colu- 
mnis binis, exaratus saec. XIII. 

[Vita S. Mariae Aegyptiacae] (fol. 208^-231^). 

Metrica, auctore Hildeberto Genomanensi, éd. P. L., tom. CLXXl, p. 1321-40. 

Adjuncti sunt sequentes versus : 

Finitur vitae séries veneranda Mariae. 
Sic métro phariae renovavit gesta Mariae 
Vir Hildebertiis^ apicum splendore refertus, 
Lux Cenomanensis^ pater urbis^ laus Turonensis, 
Ckitnpharia laetus potiatur pace quietus^ 
Haec bene compuncta, Christo legiturpiejunctay 
Quam comitante lena sepelit Zozimus in arena 
Deserii calidi magis et sub sidère canari. 



DOLXVn. Codex si^atus num. 15029. 

OUm San-Vict. 805. 

Foliornm 159 (quorum exciderunt fol. 76*87)) ex diversiscodicibusvel codicum 
laciniis eompactus diyersae aetatis et formae, quorum très hagiographie!. 
I. (fol. 1-13) min. (0°^, 185X0,133), lineis plenis, exaratus saec. Xll. 

1^ [Translatio corporis S. Stephani protomartyris de 

Jérusalem in urbem Byzantium] (fol. 2''-6'^).* 
2^ [Translatio ejusdem Cpoli Romam] (fol. 6^-12'). 

Ed. ex parte ap. Maium, SpiciL Rom,^ tom. IV, p. 288-87. Desideratur in cod. 
clausula Et hos quatuor versus,., (ibid., p. 287-88). 
n. (fol. li-21) min.'(fere 0"*, 195X0,115), lineis plenis, exaratus saec. XII. 

3^ Vita sancti Maximini episcopi et confessons (fol. 

14'-21^. 

Ed. Act SS., ad d. 29 Maii, tom. VII, p. 21-24. 

m. (fol. 22-77) min. (0b,19x0,13), columnis binis, exaratus saec. XIII. 

4^ Liber in quo continentur plures legendae sancto- 
rum (fol. 22^-87^). 

Scilicet de SS. Andréa (fol. 22'-26'), EHgio (26^), Nicolao (26v-30r), Thoma ap. 



286 GATAL. CODD. HAGIOQR. LAT. 

(30^-52'), Stephano protom. (52v-33v), Joanne ev. (33^-36^), Innocentibas (36^-57*), 
Thoma Cantuar. (37^-39'), Silvestro (39r-41>'), Genovefa (42^-43'), Rexnigio (44r>i6v), 
Maximo et Felice (46^), Pabiano et Sebastiano (47^-49^), Agnete (49^-50^), Vinceatio 
(30v-52r), Blasio (32^-53^), Agatha (33^-54''X Mathia (55'-^), Gregorio papa (SS^-M^), 
Benediclo (36'-38'), Ambrosio (39'-^), Georgio (59*-60^), Marco (60^-61»), Philippe 
ap. (62r-V, Jacobo Min. ap. (62^-63r), Grucis inventione (63'-67'), Joanne ante Por- 
tam iatinam (67'), Barnaba (67^-68'), Gervasio et Protasio {&S^'W)^ Joanne Ba- 
pUsta (69*"'), Joanne et Paulo (69'-70'), Petro ap. (70'-72»), Paulo ap. (72»-7y), 
Martini translatione (75'-0i Victore (75'r-76''), Margareta (76^-770, Maria Magdalena 
(fol. 77»-'). 



DGLXVm. Codex signatus num. 15031. 

Olim San-Vict. (1) 786. 

Foliorum 146 (sed desunt folia i et 2;, min. (0»,i9X0,i3), lineis plenis, exaratus 
saee. XIV. 

l"" Libellus historialis Mariae beatissimae Magdalenae 
(fol. 4^.56^). 

Auctore Phiiippo Gabassola, episeopo GaYellicensi, postea cardinali (qui obiit 
anno 1372 : non pauca deeo collegit Baluzius, Ftï. Pop. At7en.,tom.l, p. 1019-24). 
Indigesta farrago, et inani verborum pompa fucata, eorum omnium quae de 
sancta tum ex sacra scriptura tum ex popularibus iraditionibus collegi potuerunt. 
Solam inscriptionem hic exhibuisse satis erit, his verbis conceptam : 

Reverendissimo in Christo patri domno Henrico de YilariU^ Dei gra- 
tta primae sanctae sedis Lugdunensù archiepùcopo^ Galliarum pri- 
matiy domino suo carissimo, Philippus^ sala Dei permissione CaveUi- 
censis episcqptis. 

^ De translatione ejus (fol. bQ'-lb% 

Ex parte édita ap. Failion, Monuments etc., p. 790-93. Post verba iniuen- 
tibus universis, sequitur in cod. narratio duplicis miraculi, quam legesis infira 
in Append., et deinde prolixa diatriba adversus Vizeliacenses monachos, qui 
corpus S. Mariae Magdalenae apud se requiescere contendebant et quorum asser- 
tionem ex ipsis eorum dictis confutare nititur scriptor. 

3^ De certis singularibus miraculis beatissimae dilec- 
tricis (fol. l^'SV). 

Quae scilicet sibi contigisse vel a se visa significat Philippus. Haee in Appendice 
describemus. 

(1) Foi. 146^ legitur nota prorsus similis illi quam exscripsimus ex cod. 14003 
(supra, p. 284). 



BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD OOD. 15031. 287 

Appendiz ad ood. 15031. 

MiHAcuLA S''* Mariab Magdalbnab (Gfr. supra, p. 286 2''). 

Et SI haec duo aetate recentissima de iUustrissimis exempta electa, scilicet 
de mandibula et caractère, non sufflciant, duo adiciam sanctitate clarissima, 
aeternae memoriae. Reclusus quidam in Lugduno nobili civitate, quem virum 

5 sanctam et virtute potentem commune judicium reputabat, juxta capellam 
dileetrieis Mariae cum intentivis imaginationibus contemplationi et orationi vaca- 
ret, dam quae sursum sunt quaereret, meruit sibi revelari dilectam. Unde appre- 
hendens et percipiens mirabilem visionem, vidit per fenestram mediam suo 
reelusorio et capellae, infra capellam eandem quandam mulierem decoram, 

iO formae elegantissimae et mirabilis speciei, in qua nulla erat macula, cum totam 
corporis speciem sua formodtate formaret stola, circumdatam sanctorum in 
namero copioso eam comitantium individuo comitatu. Quae dum ad eum accedere 
yidebatur, sineeris respiciebat oculis, ad se attrahens virum Dei ut assurgeret 
puris motibus dileetrieis ; et quae esset inlerrogata per eum, se esse asseruit 

13 Magdalenam ipsius dilectricem. Qui dum audita non respuit, legationis offlcio 
deeoratur, ut sex Praedicatoribus (eorum habitum designando), ante fenestram 
sai reciasorii bora tertiae transituris, ejus nuntiaret mandate ut in eadem capella 
sibi eonyentum eligerent, in signum adiciens quod eorum sancta religio sibi in 
SQO peeuliari habitaculo sancti Maximini servirent. Succedunt cuncta denique, 

SO Dec iotha praeteriit omnium quae Maria dixerat viro Deij sed sicut audivimus, 
sicet vidimosincivitate et monasterio sancto ejus. Et fratribus transeuntibus 
dicta sequenti bora, idem sanctus reclusus singula nuntiavit. Qui fideliter ibi 
suxun construxerunt conventum, modernis tamen inde translatum temporibus 
ad partem aliam civitatis, effecto loco pristino non capaci fratribus ibidem con- 

^ gîegatis saepe numéro ampliori. Et fratres dicti ordinis, ordine jam distincte, 
serviunt bodie dilectrici in monasterio beatissimi Maximini, pro quorum victu 
perpétue stipendiîs regalibus educandis religiosis eisdem religiosus idem prin- 
eeps munificus [Garolus 11] munera non modica dispensavit, insignes construendo 
basilicam et conventum in aedificiis mirificis et formosis ad dileetrieis honorem, 

30 eo perficiente cui est miraculés! [huj]us exordii ratio ascribenda, suis conse- 
({Qentiis finem probabiliter concludentis. 

Anne Domini millésime gg^ nonagesimo quinte, in civitate Lausanae, provin- 
eiae Bisuntinae, Praedicatores a monasterio Verzelaci, credentes se reliquias 
sacri Mariae corporis habuisse, cum pro fbgando daemonio obsessum ad ipsas 

35 putativas reliquias adduxissent, daemon, qui Adamnas graece dicitur, latine 
^tus, quem sensus * acumine fecit astutum natura et subtilem longa exercitatio, * ^^ 
aut revelatione angelica facile comprehendit arcana, rugiens cum indignatione census. 
se non sentire Magdalenae praesentiam conûtetur et suo mero officie patefecit 
aperiens veritatem, dum praeter humana consilia dédit testimonium veritati... 



288 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

Alia miracula rbcentiora (Cfr. supra, p. 286, 3**). 

Ecce, pater amantissime, hucusque, ut potui, libellum praesentero conseripsî, 
cujus séries sacrumque mysterium suadet mihi paenltenti naufrago paenitendi 
consilium et ut commissis delicta non adiciam, ne per accumulationem scelenim 
in mortis retia reinvoivar, quia dum peccatum per lamenta paenitentiae non 5 
deletur, ad aliud mox sua attrahit gravitate. Recogitans igitur in spiritus amari- 
tudine annos meos, ne obstinantia et meorum multiplicatione peccaminum me 
iratus Dominus feriat et brachium suum, sicut ab initio, erigat ut allidat, me 
ipsum corripio, ut dirigam in conspectu Domini vias measetexempiohujus verae 
paenitentis dilectae reconcilier ad plénum Domino, quem per maculatae vitae 10 
actus detestabiles jam offendi, pia voce humiliter deprecans patronam nostram 
dilectricem dilectam, ut pro me letaliter vulnerato, quasi mortuo et devicto, ad 
dilectum suum porrigat pias preces quod mortalis ultimum mihi pro sua pietate 
remittat vitae spatium, quo peccata propria defleam et paenitentîa condigna 
redimam. Mihi victo Victor indulgeat, qui me sibi vinctis manibus ofTero vere vie- 15 

tum Sed in omnibus firma spes dilectricis meo semper affixa spiritu a£fùit, 

quae tamen nuntiandi praebuit, mediandi ministravit materiam, et dédit libello 
beneficium complementi, anno nativitatis Dominieae millesimo trecentesimo 
quinquagesimo quinto, indictioneoctava, nono kalendas augusti, infra octavas 
festi natalitii nostrae dilectricis Mariae, quae tune labori meo finem posuit con- âO 
clusione membranae, Innocentio sexto in summi apostolatus apice praesidente, 
Karolo quarto pio et catholico imperante, Johanne régnante in GalUis, Ludovico 
rege, filio principis Tarentini, et Johanna regina, filia Karoli, filii Roberti régis 
Jérusalem et Siciliae, conjugibus regnantibus comitibusque Provinciae. 

De oertis sincralaribus miraoulis beatissimae dilectricis. i5 

Porro ne sacra suorum actuum nos moderna exempla praetereant, reiinquens 
historiographis cetera abundantis virtutis suae gloriosa miracula referenda quae 
verax fama vera prodidit in aperto,in quibus magnificavit Dominus suam dilectam 
caram et colendam exhibuit universis, quia ego ab ea dotes et gratias suscepi 
amplissimas ubertate fecundas, ad instructionem et profectum audientium 30 
referam.... 

De miraculo tàcto actori in civitate Januae. 

1. Cum enim dudum, millesimo ccc»« quadragesimo primo Dominieae nativi- 
tatis anno, decimo kalendas junii, indictionis undecimae, essem in Janua civitate 
insigni, nobili sociatus caterva militum et baronum, admirans pulchritudinero ^ 
civitatis et mirabilem suorum compositionem murorum marmoreis instructam 
lapidibus innativorum diversitate colorum, et sacras ecclesias religiosasque 



BÎBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD. 15031. 289 

domos variis lapidibus in mirifleis imaginum caelaturis, infinitaque palatia formo- 
sis aedifîeiis rubricata, postquam yidissemus gemmam iliam pretiosissimam scu- 
tellam dominicain smaragdi, dum recto tramite moderatis gressibus et composi- 
tione matum conferremus nos per plateas civitatis ipsius, et in platea multae 

5 latitudinis, ubi fabri armorum fabricant armamenta, dimissis militibus et baro> 
nibus memoratis, ego cum socio domum meae declinationis intrassem, ad fene- 
stras in conspectu plateae incipiens dicere horas meas, ad cujus primam instan- 
tiam faber ferrarius, cassidam probaturus, fortissimam distendit balistam et 
sagittam unam destinato ictu super cassidem ipsam mittit, dum in eam ferientis 

10 ociilus peritus et animus consentiret, sed reverberans ex cassidis firmitate in 
maltitudinem dictonim miiitum retorquetur, inter quos aderat germanus et ute- 
rinus frater raihi carissiinus, mecum ab infantia enutrilus. Praeventus igitur ab 
ea spiritu quae erattanlo casui auxilium praestitura, verens futurum utilie jacuius 
apprebenderet fratrem meum, ac tremens ac metuens mortis exinde sibi venire 

15 discrimen, affluentis devotionis affectu votum vovens recommendavi eum nostrae 
diiectrici dilectae, ut eum a morte eriperet et a me toUeret materiam lacrima- 
mm. Unde in instanti, priusquam a me non modo nuntius, sed nec verbnm 
potuisset pervenisse ad eum, cum tamen adeo essem propinquus quod eum 
potuissem vivis vocibus excitare, est actum ut emissus fusticulus volans retror- 

^ sum, completurus impetus velocissimum cursum sui, cum non fliisset in loco 
destinato affixus, fratrem meum in dextera proprio pectori adhaerente, non 
obliquo sed recto tramite veniens, percussit sine invidia sanguinis, solo rubi- 
cundo sti[g]mate dereiicto, et in amflexum, quae directo advenerat, non sine 
magno miro Dei cunctisque stupendo miraculo transvolavit, fide praeambula, spe 

iS astante in dilectrice dilecta, per quam haec et alia plura in me, qui ejus omni 
tempore sum devotus, dignatus est Dominus operari ; et pro meo modulo non 
ingratus votum quod vovi integraliter adimplevi. In tanti igitur perceptione bene- 
fieii pariter exultavimus, quibus grandis afifuit causa laetitiae^ multaque materia 
jttcunditatis evenit ; et ex tune, licet haberem eam caram, immo carissimam, ab 

30 antiquo, sic iliam animo meo impressi, sic me totum in illius mancipavi obse- 
quJam, ut ipsius verba et opéra roihi redoleant dulcedinem, lingua ejus velut 
redandaas fàvus copiose distillans mihi semper suavia documenta propinet. 

De miraculo fkoto aotorî in Bayanp porta. 

8. Demum, fere annis quattuor suis decursibus revolutis, videlicet anno mille- 

35 simo [CCC9] quadragesimo quinto nativitatis Dominicae, kalendas januarii decimo, 

indictionis quartae decimae, dum a celebri Gampagniae urbe Pompeyos, in pro- 

fundo hiemis, captato quodam die sereno, cum duabus galeis me posuissera in 

mari, et navigassemus féliciter illa die, altéra tamen, juxta Uerculanenses 

V columnas navigantes, invalescente ventorum rabie procellosa, intumuit pelagus 

40 in fluetus maximos elevatum, et aéra obscuritate caliginis factà sunt nimium 

GATAL. PARIS. T. m. 19 



290 CATAL. CODD. HAOIOGR. LAT. 

tenebrosa, ac lumefacta maria excelsos loUunlur in monies. Cujus rei causa cum 
noG omnes maiimus timor invasisseï el Iremor, dum videremus nos in motti! 
discrimine constitutos, juxla Uerculanum oppidum, quod jam mil, nideribus 
apparentibus subtus aquas, ad lilus Bayanos ' devenîmus, et nodatis radenUbus 
mandavimus alligari galeas, quia nubium obscura congeries in plumamm copiis i 
dissoluta et concilali fluctus a ventis molesti plurimum nobis erant. ideo lerram 
desceodimus et diem festum nalalitium Salvatoris decrevimus ibi in sublerraneis 
antiqujs palatiis, vetustis nirnium et ab olim opère musivo plurimum sponsis, 
devotione qua erat conveniens celebrare. Iter taiaen nostrum salularis proposili | 
prosequi cupientes, rogabam ut ad nos dilecta intenderet et astaret suis consilîis iO 
et auxiliis opportunis, et statum in quo pariter lune eramus ac spiritus aniios ! 
piae consolationis officio dulctus solaretur, et imminealem lempeslateoi evacuarï 
bceret, nobisque pararet tempus navigationi acceptum. El stalim voto per me I 
cum devotione emisso, mai'ina tempeslas evanuit et aer undique serenatus vestes i 
exait et deposuit nubilosos. Dum vero de nostro iraclaremus recessti, cirta ti ; 
mediam secundae sacraiissimae noctis horam fui per velocem cursoreni Toeatus 
ut redirem conreslitn et natum illa die Blium r^iuro de sacro fonte levarem. 
Gratum tune fuit mihi impedimentum temporis et largiflua bonitas dileciricis, 
quae nisi cumulum dileciionis amplificet, delictionis se putat defeciibus subja- 
cere ; cujus precibus, ut credo flrmiler, invaluit adversilas el cessavit, ut sacra tt 
baptismate regeneraretur tîlius regiusinter humiles manus meas, cum superesset 
salis temporis itincris percomplendi ; el cum ex opposilo vicinus satis essem tune 
monasterio Cassinensi, memini qualiter Scliolaslica quondam virgo sacralissima 
pro Benediclo Tratre suo inopinatum imbrem pronieruil, ad cujus instar seniii 
beneBcium diteclricis. ^ 

De miraculo f&cto actort in plagia Romana. 

s. Advenienie vero die altéra mensis, sexto Italendas ejusdem, in sui fliigoris 
lucida clariUile, per tubae sonitum reassumplis omnibus in g^leas, nos alto 
pelago commiitentes et pj 
die, videlicei kalendas jan 
seuundas vigilias ab Enej 
discessimus, cum serenus : 
felici navigare progressu, I 
sulcarent, cujusdam rabie; 
est subilo factus aller, et 
galeas irruit, quae patentib 
acerbilas spiramine multo i 
exasperanlibus exlollebani 
inde, ul ipsae galeae nunc 
elevaiae per fluctus, petere 



BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD. 15031. 291 

tanc ipsarum galearum plurima armamenta ; rugiebat aether in tonitniorum 
falgoribus odiosis. Nostra igitur navigia incerto rémige nunc hue nunc illuc 
ferebantur, et noctem illam et duos dies sequentes cum altéra nocte intermedia 
insomnes duximus sine cibo et potu, de morte nostra timentes potius quam 

5 sperantes de vita. Excussis igitur remigibus et firmatis themonis, Morganio 
Isclano perito nauta nimis firmiter ligato ad clavum, advesperascente jam die, 
galeae ipsae dum vagae periclitarentur marinos inter fluctus, supervenientibus 
noctis tenebris dupiicatis, ab invicem violento divortio segregantur multa acer- 
bitate ventorum ; et altéra galea, illam in qua eram praecedens, in potentia 

10 tempestatis adversae, dum multa fatigatione per mare discurreret, nunc obliqua, 
nunc recta, a nobis disparuit, vere putantibus ipsam maris biatibus periisse. 
lUam vero in qua erara galeam dum dirigeretur coacta ad Africam, quae Lydiae 
dicitur Barbaria, circa primam secundae noctis vigiliam, fluviali ci^rsu sive cur- 
renti a nantis Yulgariter nuncupato, arbor, ut creditur, alterius alibi dissutae 

15 galeae, ex transv.erso yeniens, cursu suo dissuisset et confregisset in partes, nisi 
praevalidi cujusdam adolescentis dextera, qui cum clavis rectore supra galeam 
erat, obviasset cum remo, cum jam omnes fere, ducenti quinquaginta numéro, 
de mandato patroni ad ima descendissemus galeae, portis indistincte firmatis, 
casom flebilem signantibus ultimatum. Dolebam super omnes non modicum, 

20 dum statum nostrum multis involutum turbinibus conspicerem concuti valida 
teropestate, et non leviter pungebar in tantis angustiis anxietate spiritum coUi- 
dente, dum vitam nostram in tam vicini discrimine interitus manifesto cernerem 
infallibilis mortis periculo subjacere. Continue vero capellani mei et ego psal- 
modiis, letaniis et orationibus vacabamus. Sed jam die sequenti cursum decli- 

£ nante ad nonam, patronus ad me venit, cum fletibus nuntians infallibiliter 
momento perituram galeam, nisi miraculose bonitas divina succurrat, cum ultra 
nautarum peritia nihil possit, subjungens ut quilibet de salute animae cogitaret. 
TuDc omnes pariter in voces tenues aestuans nostrum desiderium sonoritate 
languida resolventes, misericordiam postulabamus de caelo, duris incussionibus 

30 stupefacti. Ego autem in summa fiducia dilectricis dilectae, flexis genibus, levatis 
ad Deum manibus, ipsam invocans dilectricem crebris supplicationibus in fletu 
et laerimis, post votum cum devotione emissum, amaro compunctionis gemitu, 
seniifractis verbis et humiliato spiritu postulavi ut non sineret perire tôt animas 
nec ex bac luce migrare tam improvisae mortis calice per nos sumpto, sed illam 

33 nobis divinam clementiam impetraret quae apostolorum principem ambulantem 
in fluetibus ne mergeretur erexit et coapostolum ejus Paulum tertio naufragan- 
tem de profundo pelagi liberavit, ipsaque pro se et Marcilio principe Provinciae 
impetravit. Et ecce subito ventus africus invaluit et ex colatis nubibus immensae 
pluTiae diffunduntur ; cujus causa placantur maria, quiescunt fluctus, et nobis 

^ navigantibus, a mortis laqueis jam erectis, spiritu confortationis assumpto, in 
dulci eonim planitie blandiuntur. Sic vero invaluit ille ventus, discrimine tamen 
periculomm abvuiso, quod retrocedere nos coegit ad portum civitatis Eneydi 




292 CATAL. CODD. HAGIOOR. LAT. 

Gaietorum, cum jam sol ad occasum vergebat, noctis tenebras suadendo. Habeo 
igitur, nec mirum, unde Domino canticura novum cantem, unde immensae laadis 
hymnum referam Deo meo, unde dévolus Gonditori concinam cantiones, dam in 
me ut in singulari alumno haec patrona mea dilecla sicut tactom ocali tolérât 
impatienter adversa, in necessitatibus meis occurrat libentius, et mihi suecHrrat, 5 
emergentibus calamitatibus, praesidio caritatis maternae. 

Die vero secunda post noslram applicationem felicem, altéra galea, cassata 
plurimum et dirupta, ibidem applicuit (quam per altum pelagus cum sagittariis 
velocibus, ad [sjcindenda maria sua agili virtute praecipuis et ex industria artifi- 
ciose armatis, feceramus perquiri), referens sinistros singulos easus suos, et 10 
post rerum suarum jactum ad insulam Poncias devenisse, quae illi iniquonim 
iniquo Poncio Pilato praesidi nomen dédit, quam clarissimae quondam femina- 
rum sub Domitiano pro confessione nominis christiani Flaviae Domitillae nobili- 
tavit exilium. Quid demum in portu jam dicto, dum facilitate invigilum ineon- 
sulta galea, in qua eram, tota nocte portus latitudinem cum anchoris exaravit, i5 
ut mane facto incauti, remigibus destituti, periclitaremur in fluctibuSp cum 
relaxati per pelagus inciperemus vagari et aequora, letifera Inmina tangeremus, 
quae vitae nostrae erant lumina finaliter abiatura ? Quid in litore Gallinariae 
insulae, ubi Martinus, par apostolis, venenati hellebori potionem, quam sum- 
pserat, oratione ûigavit, qualiter ullo ligamine prae nimia fluctuatione aquanun SO 
in ipso litore vix galeae poterant retineri? Erat enim tempus hiemis tune in 
* cod. suo pleno * vigore, quo concitati hiemali impugnatione fluctus a ventis undique 
pigno. contrariis undarum inflationibus faciliter intumescunt et subiciunt patentibus 
odiosis periculis navigantes. Quomodo utrobique invocata virtus potentissima 
dilectricis potenter afTuerit, firma astantium, nunc viventium, assertione 3S 
monstratur, qui faciunt rem publiée communi miraculo comparere. Certe dies 
prius quam verba mihi deficerent, si singuia vellem describere bénéficia, quae 
recepi ab ea. Ideo abstinendum praevidi ; sed exprimere non omitto quae singuia 
vota, per me, ut praedixi, emissa, ne inveniret per ingratitudinis vitium corruisse, 
perfeci ex integro, visitavique specum et sacratissimum corpus ejus in régie 30 
Praedicatorum monasterio sanctissimi Maximini, de collatis mihi immensis 
muneribus gratias, licet indignus, eidem quae liberalissima mihi fUit referens 
actiones, antequam ad propria remearem.' 

De (luodam miraculo in civitate Massiliae. 

4. Yerum, dum praesentem miraculorum materiam sequerer et dictarem 35 
secundum mei ingenii facultatem, quod congrueret vel etiam conveniret ut ad 
discussionem eorum cum diligentia pervenirem, miro divinae sapientiae consilio 
ut in devotis bénéficia solitae pietatis dilectricis fièrent apertius manifesta, qaae 
dilectis suis a dilecto impelrare non cessât, taie contigit miraculum in famosa 
Massiliae Provinciae civitate, ubi ipsa in summa veneratione habetur per cives, 40 



«^ T <« 



BIBL. NAT. PARIS. — APPBND. AD COD. ISOgl. 293 

recensentes suorum concivium regenerationis primaevae et fidei fundamenta, 
bénéficia per eam ezhibita in civilate eadem, incessanterque expertes largiflaa 
dona ejus. Homo quidam, nomine Olivarius, oriundus exinde, dum anno nativi- 
tatis Dominicae millesimo trecentesimo quadragesimo octavo, indictionis primae, 

S incautus per viam pergeret, nilque taie metuens nullius insidias vereretur, dum 
eumincautum pietas sua fallit, sagitta a quodam jaciente emissa incujusdam 
t»alistae fortitudine bractiiorum, crudelem nimis porrigit plagam ei, ut et truncus 
cum ferro in ejus pectore remanserit afflxus supra sinistram mamillam. Qui cum 
se videret letaliter vulneratum, in iabore maximo et copia lacrimarum dum 

10 utrumque extrahere conaretur, truncum tantum extraxit, ferro in loco réma- 
nente affixo. Successu igitur temporis, ferro carni inseparabiliter adhaerente, 
saniemque cum sanguine ipso vulnere emittente, continue confundebatur coti- 
diano dolore, et non quiescens, in multis angustiis et clamoribus ululabat, ut 
nullus tôt dolorosas voces audire per tolerantiam diu posset, cum die noctuque 

15 lamentis vacaret et lacrimis. Ideo vicinus casui, dum taliter mortiferae punctio- 
nis obsidione constringitur, breviter mori cupit, tamquam iile qui comprimitur 
nimium prae dolore, quia letifer humor ille, qui per occultas insidias mittebatur, 
se per angusta venarum itinera impingebat, dum invalescit et occupât quem 
impugnat mortis nuntius, serpensque paulatim effundebat interemptionis vene- 

30 num. Ad eujus curam farinatum fhistra apponitur, cum nullum conférât reme- 
dium seu medelam, dum emplaustris vel fomentis occurrere non proHciat, eau- 
terium, finale surgicorum remedium, morbum non incidat, aut virtus lapidum 
seu herbarum remédia nuUa parèrent. Dein inter ipsas doloris angustias mori- 
bundus in voce quasi deficiens, et qui mortis proximae dentem sentit, totus 

S5 aspersus in lacrimis, ampli us vivere non affectât, nisi sanetur in brevi, dum nec 
ferro curandum se videt et in experimento artis non invenit sanitatem, et jam 
longis diebus et coniinuis annis fere septem et amplius vacaverit huic laborioso 
cerlamini, assidue invocans dilectricem dilecLam. Sed demum ad tutiora decli- 
nans remédia, expressius votum vovit, sperans firmiter dilectae se conservari 

30 auxilio et suis sanctissimis precibus et meritis recipere sanitatem, supplicans ut 
ferrum a vulnere sui tollatur pectoris et a tam crudelis languoris faucibus libere- 
tur. Et ecce in actu dum sui voti promulgasset arcana, ferrum ipsum velut cujus- 
piam imperio vel ippulsu ab intrinseco emissum prosiliit, potenti manu, ut pie 
ereditur, indevictae virtutis Mariae, cunctis stupentibus in tanto prodigio, quod 

35 dilectae suae precibus, in hujus necessitatls articulo, qui ad salutem hominum 
Yoinerat et medetur dignatus est operari dilectus, et sauciato seu languido in 
reliquo opem parât verus Samaritanus, vinum vulneri superinAindens et oleum 
pietatis, ut per ejus beneficium brevi tempore infirmitas exhausta furoribus ad 
eonvalescentiae blandimenta pervenerit, relicto tamen vestigio cicatricis in tes- 

40 timonium rei gestae, profecto qaia medicus dignior et insignis occurrit. Perfecte 
igitur restitutus pristinae sanilali, non immemor beneficii tam immensi , sed 
seiens se ex eo teneri obligationis antidolo diieclrici Mariae, in die natalicii fesli 

{ 



\ 



294 CATAL. GODD. HAGIOGR. LAT. 

ejus ad monasterium Praedicatorum regium Sancti Maximini adYenit, voU sui 
pro coUato munere fidera implens et coram sacratissimo corpore agens gratias, 
priore et conventu pracsentibus muUisque aliis astantibus suo juramento meroo- 
rata firmavit, ea corn pro bans testimoniis fide dignis, an no praesenti millesimo 
trecentesimo quinquagesimo qulnto nativitatis Dominicae, undecimo kalendas 5 
augasti, indiclionis octavae. Cujus exemplo humiliter supplicemus ut nos a 
sagitta percussos et ab inferni latronibus plagis împositis semivivos in via bujus 
peregrinationis relictos ad stabulum déferre Ecclesiae triumphantis, precibus 
dilectricis, verus Samaritanus dignetur r^naturos per omnia saecula saeculo- 
rum. Amen. 10 



DGLXIX. Codex signatus nnm. 15032. 

OlimSan-Vict. 481. 

Foliorum Iâ4 (praeter insiUcium unum in capite), min. (0",â3X0,16), liiieîs 
plenis, exaratus saec. X. 

l" [Sulpicii Severi scripta de S. Martino] (fol. i'-53').* 
2° [Inscriptiones de S. Martino) (fol. S3'-S6').* 

Cum descriptione basilicae. 

3*" Vita sancti ac beatissimi Briccîi episcopi et con- 
fessons (fol. o7'^-a8'').* 

4^ [Excerpta ex Gregorio Tiironensi de gloria postu- 
ma S. Martini] (fol. o8^-6i"i.* 

o^^ [Mta sancti Benedicti] ifol. ei-'-STH* 



DGLXX. Codex signatus nnm. 15033. 

OUm San-Vicl, OM. 

Kolionim ilâ quorum pnora iO ex<*i>a 5unt, et eorum loco additum folium 
unum insîlîi^iumV min. i>",ii»\0,l3''. î:ne:spîenis, exaratus (fol. il-28) saec. XII 
ot foK i^V s;ïe<-. Xni. 

1"' Vita s;uicti EMirtii episcopi et confessons Aurélia- 
nistol. :2l-:28^. 



BIBL. NAT. PARIS. — APPBND. AD COD. 15033. 295 

2^ [Miracula sancti Richardi episcopi Cicestriensîs] 
(fol. 29^-36^). 

Gontinentur sermonibus duobus, quorum aller (fol. 29'-32>') In translatione 
sancti R^hardiy aller (fol. 32'-56v) In die depositionis beati Richardi 
legendus inscribitur. Haec miracula, majori ex parte inedita, descripta videsis in 
Appendice. 

3^ De sancto Eduardo rege (fol. 37^-37^. 

Brève compendium Vitae S. Eduardi confessons, de quo Act, SS.y ad d. 5 Jan^ 
tom. ], p. i90 sqq. Sed perperam dicitur exordio fuisse régis Edgari filins : 
is enim pater fuit S. Eduardi martyris, de quo ibid., ad d. 18 Mart., lonull, 
p. 638 sqq. 



Appendix ad ood. 15033. 

Miracula S. Richardi (Gfr. supra, 2^). 
In translatione sancti Ricbardi Gicestriensis. 

1. Ob honorem Dei omnipotentis ejusque genetricis beatae virginis Jlariae et 
omnium sanctorum, et praecipue sancti Richardi, mirabilia quae gesta sunt in 

5 ejusdem sancti Richardi translatione praesenti schedula enodantur. Accidit in 
crastino translationis sancti Richardi quod quidam vallettus firmaculum aureum 
et annulum ad feretrum beati Richardi per dominum suum transmissa in bursa 
gestaret, et in nimia hominum muUitudine constitutus, indiscrète se habens 
quoad custodiam jocalium praedictorum, repperit bursam suam per médium 

10 amputatam. Ipse vallettus anxius et dolens rogabat sanctum Richardum ut sui 
misertus eadem jocalia sibi restitueret, ne eorundem perditio suae fatuitati, 
quin potius infidelitati, sibi a suo domino imputaretur et in suam confiisionem 
et scandalum redundaret. Et dum haec dévote deprecaretur, quendam sibi 
astantem, quem super hoc habebat suspectum, alloquebatur, dicens : Tu ampu- 

15 iasti bursam meam. Et ille respondit : Verum est ; et bursam cum joealibus 
antedicto valleto restituit. Ipse vero valletus, gratias agens Deo et beato Richardo, 
ministerium sibi commissum fideliter adimplevit. 

2. Quidam miles, nomine Rogerus, infirmitate gravatus, mente stupuit aliéna- 
tQS, et per suos familiares sibi astantes ad sanctum Richardum mensuratus, 

20 plicato cum devotione super caput ejus denario, in ipso momento totum* conva- * sic, 
lait. Et sanus factus omnino, ad feretrum sancti Richardi cum suis oblationibus 
et imagine cerea venions in crastino translationis ejusdem sancti Richardi, hoc 
omnibus ibidem existent! bus denuntiavit, gratias referons Deo altissimo ot sancto 
Richardo ipsius sanctissimo confessori. 



296 GATAL. OODD. HAGIOGR. LAT. 

8. Accidit etiam in crastino translattonis sancti Richardi quod quidam miles, 
nomine Andréas Wale, veniens ad feretrum sancti Richardi, exposait ibidem 
coram procura toribus negotiatorum beati Richardi et aliis multis quod quidam 
vallettus suus in injuriam sancti Richardi quaedam verba derisoria quadam 
dixit levitate, quae tamen animo ignorabat. Quod factum impune n^P retraxit, 5 
sed in amentiam versus acriter urgebatur. Demum cum idem miles dominus 
suus ipsum patientem ad sanctum Richardum humililer devovisset el supra capot 
suumdenarium cum devotione complicasset, statim ab infirmitate convaluit, 
compos mentis effectus et sanitati pristinae restitutus plenarie, gratias agens Dec 
et sancto Richardo, qui ipsum a tanta passione liberavit. 10 

4. Accidit etiam die tertia post translationem sancti Richardi quod quaedam 
mulier de Wyntonn, Alicia nomine, detulerit ad feretrum ejusdem sancti filium 
suum, Walterura nomine, surdum et mutum, habentem circiter xn annos, qui 
numquam audierat nec locutus fuerat, ut multorum testimonio ostensum fuerat, 
in ecclesia Gicestrae. Et cum ad idem feretrum per horam modicam jacuisset, 15 
audivit el locutus est, multis astantibus videntibus et audientibus et Deum bene- 
dicentibus, qui me ri lis beati Richardi surdos fecit audire et mutos loqui. 

5. Accidit eodem die quod quaedam velula de Ralretonn, per multos annos 
antea existons furiosa, more canis rabidi vultu retorlo homines est aggressa 
quantum potuit. Et cum paululum sub eodem feretro per virum suum, qui eam ^ 
ducebat, fuisset detenta, saniiati pristinae restituta est et compos mentis facia, 
gratias Deo referons altissimo et sancto Richardo. 

6. Die sabbali proxima post translationem sancli Richardi venit ad ecclesiam 
Gicestrae quaedam puella de Wyntonn, nomine Matillis, filia Adelae Gardemir 

* sic. ^^^^^ ' i 4^^^ quaedam * Matillis sinistrum brachium et digitos manus quidem 23 

* sic. habuit contractas ' et sinistram parlem corporis percussam paralysi. Et cam 

caput reverendum sancti Richardi dévote oscularetur et manum contractam el 
digitos relortos super capul sanclissimum gratia recuperandae sanitatis ponerel 
cum devolione, digitos antea contraclos in direclum extendit, similiter et bra- 
chium, et in ipso tactu capitis sanciissimi Richardi tolius corporis sui sanitateon 30 
plenissimc recuperavil. Praesentibus testibus Wallero Delemayn, domna Alicia 
uxore Johannis Delemayn, quae eandem puellam educavit, Laurentio fllio dictae 
Aliciae, Johanne Longo, Thoma Palmigero, et multis aliis de civitate Wyntonn. 
Qui rettulerunt ibidem de quadam puella prolapsa in amnem et mortua, et per 
amicos suos ad sanctum Richardum dévote mensurata. Post unius horae spatium ôs 
ex quo fuit mortua et ipsam devotionem et mensurationem incontinenti resurgi! 
sana facta omnino, gratias Deo referons et beato Richardo, cujus meritis vila 
sibi fuerat restituta. 

7. Die veneris ante festum apostolorum Pétri et Pauli quidam vallettus, diclus 
Lesage, veniens ad feretrum sancti Richardi, rettulit ibidem coram multis quid ^^ 
sibi acciderat, poslulans ut ascriberelur et memoriae commendaretur. Accidii 
enim quod cum slarel in obsequio domni Galfridi de Leulenore, sinistrum bra- 




BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD. 15033. 297 

chium saum apud Northamtone per infortium est confractum per duo loca a 
cubitu, supra el etiam infra, et cubitus illius fuerat dislocatus. Quaesito sirsur- 
gico* et adhibita omni arte sirsurgiae, nihil profUit, sed de malo in pejus dolor * sic. 
ipsius magis ac magis vehementer invaluit. Garo enim praedicti brachii siccata 

5 est in taiàum ut, si pungeretur cultello, non sentiebat acutum nec quicquam 
sangainis profluebat. Spretusque a sirsurgico supradicto, alium quaesivit, quem 
in arte illa credidit peritiorem. Qui viso bracbio et omnibus circumstantiis aliis 
suae passionis, dicebat nuUum alium consilium superesse nisi quod idem bra- 
chiam tamquam membrum putridum, insanabile, a corpore omnino abscindere- 

10 tur, dicens quod hominis artiflcio vel ingenio nulla poterat ratione curari. Et dum 
haec agerentur, quidam nobilis et potens, frater ejusdem patientis, ad memoriam 
redueens quanta Deus mirabilia meritis beati Richardi fuerat operatus, dicebat 
fratri suo : Ecce omni humano consilio es destitutus. Conféras te ad supre- 
mum medicorum omnium medicum , Deum videlicet omnipotentem , 

15 rogans humiliter et dévote ut meritis beati Richardi confessoris sui^ pro 
quo inaudita mirabilia operatits est, te ab ista relevet passione, Ipse 
aulem, consilio fratris sui, cum magna devotione et cordis contritione ad san- 
ctum Ricbardum suppliciter se devoVit ; et in ictu oculi, facta mensuratione bra- 
chii supradicti, statim se sentiebat alleviatum. Gratias Deo et beato Richardo 

iO referens, incontinenti ad eundem sanctum iter arripuit. Gumque ad tumbam 
saneti pervenisset, manum brathii ejusdem ad os erexit, carne brachii, prius 
mortificata, pristinae reddita sanitati ; et in tantum convaluit quod ab illa die 
non malum passus est, sed ad usum humanis necessitatibus ordinatum aeque 
habile, utile, firmum et robustum habuit idem brachium sicut et aliud, quod et 

25 semper incolume remanebat. 

8. Accidit etiam parum ante translationem saneti Richardi quod vir quidam, 
Willelmus nomine, de Gantia, qui per octo annorum spatium fUerat excaecatus, 
gratia luminis recuperandi apud Evesham se devovit. Gumque llluc accedere de- 
crevisset,[et] in eundo apud Oxoniam pervenisset, videbatur sibi in somnis ibidem 

30 quod quidam vir venerandae canitiei sibi apparuit, ipsum interrogans ubi tende- 
ret et ob quam causam. Gui cum rcspondisset apud Evesham se iturum gratia 
visas recuperandi, dixit senior : Visum tuum apud Evesham non habebis^ 
sed quaeras sanctum Richardum apud Cicestre cwn devotione^ et Deo 
propitio ipsius saneti Richardi meritis et adjutorio, ibidem visus tuus 

35 inieger tibi restituatur. Qui mane facto visionem illam seu monitionem parvi- 
pendens, et iter inceptum peragens, apud Ghepingenortonn in nocte sequenti 
moram traxit. Et cum ibidem obdormisset, apparuit ei senior supradictus, ipsum 
redarguens pro eo quod sibi jussum fUerat non implesset, iterato praecipiens ut 
apud Gicestre accederet, visum amissum per sanctum Richardum sibi restitui 

^ repromisit. Qui expergefactus, de iterata visione laetior et certior effectus, san- 
ctum disposuit adiré Richardum. Verum quia locus de Evesham de Ghepinge- 
nortonn non multum distat, illuc accédons et fere per octo dies ibidem moram 



298 



GATAL. CODD. HAOIOaR. LAT. 



*COd. 

itinere. 

*cod. 

quieto. 



&ciens, quod dadum voverat adimplevit. Et cum nihil profieeret eispectando, 
sed oroni spe fnistratus ibidem luminis retrahendi, Oxoniam remeavit, et îtineris* 
duce quaesito \ Gicestre usqae pervenit. Quadam die sabbati et nocte dominica 
sequente pernoctans ibidem, in roane, cum missaruro sollemnia celebrarentor, 
ipsius oculi sunt aperti, confraeta et diruta quadam tela quae super ipsîus oculos 5 
antea fùerat superducta. Gujus telae fractura, vestigia autem fracturae praedictae 
telae satis tune praesentibus apparebant. Qui jam per octo annos antea semper 
oculos clausos habebat. Qui bus apertis, ut dictum est, primo vidit imaginera cru- 
ci fixi et lu mina ecciesiae, et discernens hominem ab bomine, Deum adoravit et 
sanctum Ricbardum, c^jus mentis et precibus visum acceperat sibi miserioordi* 10 
ter repromissum, ut superius est praemissum. Et qui praesens fuit haec vidit, 
tesUmonium super bis perbibuit veritati. 

9. In oaplte. Aeeidit in crastino translations ^(nsdem saneti Ricbardi quod 
quidam clericus, nomine Robertus, de Wistianestonn, eommensalis et consilia- 
nus domni Stepbani episcopi Gicestrae, sanus et bilans ecdesiam Gicestrenseni 15 
ingressus est, et salutata beata Virgine, transitum fecit per feretrum beati Ricbardi, 
dicens corde et ore : «St sanctus Richarduê vere sanctus nt^ qperetur Deus 
mirabiUa pro eo evidenter^ ut ipsius sanctiias hominibus fide appareat 
oculaia. Dictus Tero clericus de ipsius sanctitate baesitabat. Nec multo post lin- 
gua ejusdem clerici coepit decurtari et palato ipsius adbaerere, nec loqui poterat fù 
ullum verbum. Ipse autem clericus, anxius et tristis, rogavit Deam et sanctum 
Ricbardum in corde suo ut restituta sibi lingua posset sua crimina confiten. Et 
immissa aqua modica in os suum, loquebatur idem clericus paululum et eonfes- 
sus est Facta autem sua confessîone, loquelam perdidit iterato. Gurrensque ad 
tumbam saneti Ricbardi, ibidem se projecit. Dolor enim ejus coepit ingruere S 
vebementer, et alienatus mente, volutans et Tociferans indiscrète more fùriosi, ad 
tumbam saneti Ricbardi postmodum raptus fuit in spiritu et audivit quasi Tocem 
bominis supplicantis et eompatientis. Ipse autem clericus, intellegens sanctum 
adesse Ricbardum sibi in adjutorium, rogavit eundem sanctum, dicens : Sancte 
Richarde^ acUutxi me, saiva me^ ora pro me. Quid facican f Quid dicam, 50 
quid cogitabo ut libérer ab ista miserrima passiùne f Gui sanctus Richardos 
dixit : Dicas oratioMem domifticam ; et dixit Ipse autem sanctus eandem ora- 
tionem cum Are Maria et Cf^do de verbo ad verbum, ut sibi videbatur, tota- 
liter reeitavit. Et quia sanctus in dicendo loquebatur voce demissa, rogavit eum, 
dicens : Sancte Richarde^ die aUius, quia non bene audio; auditus enim 35 
meus ex una parte obturât us est. Et dixit ei sanctus : 2>< audies tnelius, 
Adjecit eliam : Recoçîta tccum si sis in aliquo peccatOy et iterttm confitea- 
ris, Quod et f^etum est. Et videbatur oleriro quoil quaedam aura levis et dulcis 
(Vagrantia miri odoris exibat de tumt» saneti Ricbardi, et sibi refrigerium 
magnum dabat. Qui ai>orto ore dulcedinem illam sifseepit per septem vices in 40 
majoribus ajj^rrossionibus suae i\;îssionis. Et praeeepil ei sanctus Riebardus ul 
diceni psalmum Mat/ni ficat, El dixii sancto clericus : Quid cogitabo f Et dixit 



BIBL. NAT. PARIS. — CODD. 15034, 15035. 299 

ei sanctus : Cogita de passione Christi ; et cogitavit. Tandem adveniente 
domino suo, videlicet domno Stepbano episcopo Gicestrae, et caput sancti 
Richard! déférente, dixit clericus : Confiteor Deo et cetera, proat loqui poterat. 
Et audita confessione, domnus Stephanus episcopus absolvit eum. Idem etiam 

5 clericus caput sancti Richardi dévoie osculabatur ; et exinde se melius habens, 
caput suum in tumbam sancti intromisit, et paululum obdormîvit. His itaque 
habitis, dixit clerico praedicto sanctus Riehardus : Ex nunc sis ôonti^, et gra- 
ttas Deo et virgini Mariae et caelesti societati [âge]. Sanus enim foetus 
es, £t per verba absolutionis sanctus clericum dimisit. Clericus autem, ad cor et 

10 corpus reversus, compos mentis factus est, et lingua sibi plane restituta est cum 
auditu et aliis sensibus omnibus, et illo momento in totum convaluit. Benedi- 
ctas Deus. 



DGLXXI. Codex signatus num« 15034. 

Olim San-Vict. 945. 

Foliorura 152 (praeter insiticium unum in capite), min. (0",225X0,16), partim 
lineis plenis, partim (a fol. 32} columnis binis, exaratus duplici manu saec. XllI. 

1^ Vita beati Marculfi confessons Christi atque abba- 
tis [Nantensis] (fol. ^-13^. 

Ed. Act. SS,, ad d. 1 Mail, tom. I, p. 70-75. 

2^ Sermo in natali sancti Marculfi de lucerna in 
ecclesia ejus divinitus accensa (fol. 43^-17^. 

Ed. ibid., tom. Vil, p. 531-33. 

3^ Miracula sancti Marculfi confessons modérais 
temporibus facta (fol. 17^-21^). 

Ed. îbid., p. 533-39. 



DGLXXn. Godez signatus num. 15035. 

Olim San- Vict. 058. 

Constat duplici codicillo. Prior, qui solus bagiographica continet, foliorum 
est 47, min. (0", 195x0, 145), columnis binis, exaratus saec. XllI. 

1^ Vita sancti Roberti confessons Christi atque abba- 
tis [Casae Dei] (fol. 1^-12^). 

Auctore Marbodo, éd. Act. SS., ad d. 24 April., tom. III, p. 3i7-î2. 



300 OATÀL. CODD. HAGIOaR. LAT. 

2° [Ejusdem miracula post mortem] (foL lî'^-ab'). 

Âuctore eodem, éd. ibid., p. 522-26. Inscriptus est prologus Domino vere 
sancto et in Christi membris Marbodus unice amplectendo sibi abbati 
M. peccator, 

S^ Liber tripertitus [de miraculis] beati Roberti 
abbalis Casae Dei (fol. 25M2^). 

Auctore Bertrando, éd. ibid., p. 336-33. Sequitur (fol. 42^-43^) officium 
S. Marbodi. 



DGLXXm. Godez signatus num. 15036. 

Olim San-Vict. 730. 

Foliorum 61 (praeter duo insiticia in capite et duo ad calcera), min. (0°>,24X 
0,163), lineis plenis, exaratus extr. saec. Xll. 
Totum codicem complet 

[Vita sancti Bernardi abbatis Claraevallensis.] 

Auctore Alano, éd. P. L., tom. CLXXXY, p. 460-524. 



DGLXXIV. Godex signatus num. 15038. 

Olim San-Vict. 893. 

Foliorum 177 (praeter insiticia sex in capite), min. (0°^,26X0,175), partim 
columnis binis (fol. 1-97), partim lineis plenis, exaratus saec. Xll. 

Liber gestorum Barlaam et Josaphat servorum Dei, 
editus graeco sermone a Johanne Damasceno vire 
sancto et erudito (fol. 1^-96'').* 



DGLXXV. Godez signatus num. 15039. 

Olim San-Vict. 801. 

Foliorum 264 (praeter insiticia tria in capite et unum ad calcem), min. ((^,193 
X0,I45), lineis plenis, exaratus saec. XIU. 



BIBL, NAT. PARIS. — CODD. 15067, 15076, 15135. 301 

Vita sancti Malachiae episcopi (fol. 47''-94'^.* 

Adnexus est sermo Liquet^ dilectissimi,..y éd. P. L., lom. GLXXXIU,p. 486-90. 



DCLXXVI. Codex signatus num. 15067. 

Olim fait Liber iste de libraria communi insignis monasierii heatisêimi 
Martini majoris moncLSierii Turonensis (fol. W»), dein San-Vict. 732; 
Folioram 99, min. (0b,243X0,15), columnis binis, exaratus saec. XIV. 

Vita virginis Marîae matris Jesu Christi (fol. 8(K-98^. 

Gonsareinata ex variis loeis sanctorum Patrum, nempe Joannis Damasceni, 
Hieronymi, Athanasii, Augustini etc. 



DGLXXVn. Codex signatus num. 15076. 

Olim San-Vict. 476. 

Foliorum 166, min. (0«,3âx0,i5), partim (fol. 1-66) lineis plenis, partim (fol. 
88-166) columnis binis, exaratus diversis manibus saec. XIII. 

1^ Passio sancti Juliani martyris [in Arvernia], quae 
colitur v^ kalendas septembris (fol. 80''-82''). 

£d. Aci. SS.^ ad d. 38 Aug., tom. VI, p. 174-75. Om. num. 7, praeter ultimam 
sententiam. Sequuntur (fol. Si'-SB") excerpta ex libro Gregorii Turonensis De 
miraculis sancti Juliani éd. ibid., p. 176 sqq. 

2^ Vita sancti Brendani abbatis (fol. 88'.10r).* 



DCLXXVm. Codex signatus num. 15135. 

Olim San-Vict 548. 

Foliorum S61 (sed avulsa sunt folia 25-35, 41-71, 96-112), min. (0», 153X0, 125), 
ex diversis laciniis compositus, exscriptis saec. XIII, XIV, XV. 

1^ [Translatio sancti Nicolai] (fol. 13^-21^). 

Compendium edilionis Surianae ad d. 9 Maii. Annexum est officium in trans- 
laUone S. Nicolai (fol. 21''-24'). 



302 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

2^ Passio sancti Cyrici et [Julittae] matris ejus {fol. 
36^-40^). 

Narratio contractior, sed affmis passioni editae Act SS., ad d. 16 Jun., 
tom. 111, p. 28-33. Desinit mutila, foliis avulsis. 



DGLXXIX. Codex signatus num. 15149. 

Olim San-Vict. 653. 

Folionim 102 (praeter unum insiticium in capite, et fol. 41^* notato), min. 
(0">,206X0,i4Sf), compactas ex laciniis aliis alio tempore exaratis ; pars hagio- 
graphica pertinet ad saec. XllI et XIV. 

1^ Vita domni Geraldi (fol. 17^-43^). 

Auctore Odone, éd. Act 5S., ad d. 13 Oct., tom. VI, p. 300-31. 

2^ [Passio sanctae Catharinae] (fol. 46^-65^,* 

Om. clausula JSgo Atfuinasitcs... 



DGLXXX. Codex signatus num. 15163. 

Olim San-Vict. 670. 

Ghartaceus, folionim 243 (sed desunt folia 3-120, et ordine foliorum inverso in 
compingendo libre, fol. 169-80 posita sunt ante fol. 143-168), min. (0»,213XO, 143), 
partim lineis plenis, partim columnis binis, exaratus saec. XV, 

[Miracula B. Mariae Virginis] (fol. 144'-180'). 

Nempe séries duplex : altéra, oratione soluta, triginta sex miraculonim, quo- 
rum primum est de Theophilo et ultimum De quodam rusHco ; altéra raetrica, 
decem et oeto miraculorum, quorum primum est De qtiadamvirgtne montait, 
ultimum vero De quodam mendico amico. 



DGLXXXI. Codex signatus num. 15425. 

Olim Sorbonensis 907. 

Foliorum 144, maj. (0» ,38x0,27), columnis binis, exaratus saec. XII. 

[Vita Caroli magnij (fol. 106^-113^).* 

Auctore Einhardo. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 1M36. 303 

DGLXXXn. Codex signatus num. 15436. 

Olim Emptum capitula sancti Marcelli Parisiensis Petrtcs de BlageTy 
doctor et socitis Sorbonicus, domus Sorbonae procurator et Sancti Mar* 
celli canonicus, dono dédit Bibliothecae Sorbonicae anno Christi 4667 
(fol. 489^. Inde Sorbon. 4282. 

Foliorum 189, maj. (0^,47X0,54), columnis binis, exaratus saec. XI (praeter 
folia i-11, exarata saec. XIV). 

1^ Legenda in conceptione beatae Mariae virginis 
(fol. 1^-2^. 

Ex Legenda Aurea. 

2^ Vita sanctae Aurëae virginis, quae est ira nonas 
octobris (fol. 12'-44^). 

ut supra in cod. 11749 (p. 11, 32<»). Sed hic inc. In diebus illis Dagoberti 
excellentissimi Francorum régis erat quaedam ptceîlula christianis- 
sima^ nomine Aurea^ nobiîissimis siquidem natalibtcs orta, inpartibus 
Orientis, 

dP Vita sancti Âpollinaris episcopi [Valentini] et con- 
fessons (fol. 14^-17^. 

Ed. Act. SS., ad d. 5 Oct., tom. 111, p. 58*62. 

4^ Passio sanctorum martyrum Sergii et Bacchi, quae 

est die vii^ octobris (fol. 17^-220.* 
5^ Passio sanctae Fidis virginis et martyris, quae est 

n nonas octobris (fol. 22''-24').* 

Aliquanto contractior. 

6^ Passio sancti ac beatissimi Demetrii martyris, 
quae recolitur vra idus octobris (fol. 24^^-25''). 

Ed. Act. SS., ad d. 8 Oct., tom. IV, p. 88-89. Cm. prologus. 

7^ Âctus sanctae Pelagiae, quae peccatrix appellatur, 
quod est viii idus octobris (fol. 25''-29'^). 

Stiio non panim discrepat a Passione éd. ibid., p. 261-06 ; lectio codicis videtur 
praestantior. 

8^ Passio sancti Domnini martyris, quae est vii idus 
octobris (fol. 29^-29^). 

Ed. ibid., ad d. 9 Oct., p. 991-92. 0mm. ea omni^ quae minus spectantad 
sancti historiam. 



304 GATAL. GODD. HAGIO0R. LAT. 

9^ Passio sancti Dionysii (fol. 29M20* 

Auctore Hildnino. 

10^ LectioDes in octavis sancti Dionysii de sancto 
Antonino atque Sanctino (fol. 42M3'}. 

Pars epist. Hincmari, éd. Act SS.^ tom. V Oct., p. 586-88, scilicet num. 9-13. 

11^ Passio sancti Nicasii martyris cum sociis suis, 
quae est v idus octobris (fol. 43^-46^. 

Ed. Anal. Boll., tom. I, p. 628-32. Num. 1 "paulo prolixios refertur advenUis 
S. Dionysii Romam. 

12^ Vita sancti Geraldi confessons (fol. 46''-49' et fol. 

Vitae éd. AcL SS., ad d. 13 Oct., tom. VI, p. 300 sqq., namm. 5-15, 18 (omisse 
fine), 88 (omtsso initio), et fragmenta numm. 03, 04. 

13^ Passio sancti Calixti papae et martyris, quae est 
mense octobri die xim (fol. SS^-^').* 

Omm. ea omnia quae minus pertinent ad ipsam sancti passionem. 

14^ Actus sancti Lucae evangelistae, quod est xv 
kalendas novembris (fol. 53'-55^. 

Inc. Gloriosus igitur evangelista Jesu Christi LucaSy naiione Ssprus^ 
Antiocensis^ arte nihilominus medicus, discipultis apostolomm fuit. 
Quorum eiiam actus, prout vidit, lucido disertoque sermoneprotecutu*. .. 

15^ Vita sancti Severini Treverensis episcopi, quae 
est X kalendas [novembris] (fol. 55^-57^. 

Gompendium ViUe éd. Act. SS.^ ad d. â3 Cet., tom. X, p. 56 sqq. Inc. Bea- 
tissimi igitur Severini antistitis, fratres carissimi, soUemnitatem cele- 
branteSy decet nos cum summa devotione ejus deprecariclementiam.... 

16^ Vita sancti Maglorii episcopi, quae est vmi ka- 
lendas novembris (fol. 57'-69''). 

Ed. ibid., ad d. U Cet., p. 78201. Sed num. 4, num. 5 et ante num. 18 non 
pauca paraenetiea ad ornatum inserta sunt. Praeterea post num. !26 leguntur 
(fol. 66'-68^) miracula quattnor, quorum primum. De servo Sulini a pisce libe- 
rata, editum est Afuil. BolL, tom. VIU, p. 370-81 ; tria reliqua, adhuc inediu, 
legesis infra in Appendice, sicut et alia duo addita post num. 28 (fol. dO^^dO^). 

17^ Qualiter corpus ejus a Sargia insula ad Britan- 
niam translatum est (fol. 69M2']. 

Ed. ex hoc cod. Anal. Boll., tom. VIII, p. 372-78. Sed a) praefixus est hic 
prologus : Descriptis utcumque sancti Maglof*ii quibusdam miraculis et 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 15436. 305 

virtutibitSy quibus apud Sargiam conversattiSy non solum in vita, sed 
etiampost obitum^nomen ^'us célèbre multis regionibia enituit, qitaliter 
sacrosanctum corpus illitcs ad Britanniam Domino ducente ductum est, 
veridicis îitteranon caracteribus intimare (jurafl. b) In fine adjecU sunt 
quaedam paraenetica. c) Subjuncta sunt (fol. Tâ^-TS*) miracula, hactenus inedita, 
quae legesis infra in Appendice. 

18^ Passio sancti Longini martyris, qui latus Domini 
in cruce perforavit, quae est idus martii (fol. 76""- 
77^).* 

19*^ Vita sancti Martini abbatis [Vertavensis], quae 
[est] VIII kalendas novembris (fol. 77-^81"^. 

Ed. Act. SS., ad d. U Oct., tom. X, p. 806-10. Desinit^in verbis Adeptus est 
gaudium (num. 18, lin. 26). 

20^ Miracula [ejusdem] post mortem (fol. 8r-84'^. 

Ed. ap. Mabillon, Act. SS, 0, S, B., saec. I, p. 375-76, numm. 1-4, 6 et p. 690- 
9i« num. 1:2-16. Praefixus est prologusqui in éd. desideratur. Vid. infra Append. 

21^ Vita sancti Paulini Treverorum episcopi, quae 
est pridie kalendas septembris (fol. 84''-86''). 

Ed. Act. SS.y ad d. 51 Aug., tom. VI, p. 676-79. Sed a) num. 6 omissa sunt ea 
quae sequuntur post verba basilica sepelivit ; b) numm. 8 et 9 item omissa sunt 
ea quae non sunt de sancto Paulino ; c) Vita desinit in verbis audiretur et 
plancttts (num. 18 in.). 

22® Passio sanctorum martyrum Crispini et Crispi- 
niani, quae est viii kalendas novembris (fol. 86''- 

88^.* 

23® Passio sanctorum apostolorum Simonis et Judae, 
quae est v kalendas novembris (fol. 88^^-93'].* 

24® Passio sancti Lucani martyris, quae est m kalen- 
das novembris (fol. 93^^-94^). 

De qua Act. SS., ad d. 30 Oct., tom. XIII, p. 246-47, num. 8-10. Inc. Adoles- 
cente divina misericordia per IlIImundi climata promulgata sunt gesta 
sanctorum martyrum^ atque ex eorum veneranda doctrina sanctaprae- 
celitt Ecclesia... 

25® Passio sancti Quintini martyris, quae est ii ka- 
lendas novembris (fol. 94^-97"^). 

Ed. Act. SS,, ad d. 31 Oct., tom. XIII, p. 79^99, num. 1-18. 

CATAL. PARIS. T. UI. 20 



306 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

26'' Passio sancti Benigni martyris, quae est kalendis 
novembris (fol. 98^-99^). 

Ed. ope hujus cod. ibid., ad d. 1 Nov., tom. I, p. 155-89 (Passio IV). 

27^ Vita sancti Marcelli episcopi et confessons (fol. 
99^-102^). 

Ed. ope hujus cod. ibid., p. 285-66. 

28° Passio sancti Caesarii diaconi et martyris, quae 
est kalendis novembris (fol. 102'-104''). 

Ed. ope hujus cod. ibid., p. 106-17 (Passio 1). 

29° Vita sancti Maturini confessons, quae est kalen- 
dis novembris (fol. 10¥A0V). 

Ed. ope hujus cod. ibid., p. 230-35. 

30° Passio sancti Eustachii martyris, mense novembris 
die II (fol. lOS-'-llS').* 

Omm. prol. etca quae in éd. uncinis sunt inclusa. 

31° Passio sancti Theodori presbyteri et martyris, 

quae est idus novembris (fol. 113'-115').* 
32° Passio sanctorum quattuor coronatorum, Glau- 

dii, Nicostrati, Symphroniani et Gastorii, quae est 

VI idus novembris (fol. 116^-119^.* 
33° Passio sancti Mennae martyris, quae est die xi 

mensis novembris (fol. Ii9''-12r).* 
34° [Sulpicii Severi scripta de S. Martino] (fol. 121^- 

155').* 

Posl prolQgum ante Vitam S. Martini, leguntur haec dislicha : 
Scemate praeliquido Martini floscula gestans 

Emicat iste sut complus honore liber, 
Quem recoin lotus dimenso climate cosmus, 
Coetus et astra tetiens concrepat angelicus. ' 
Et inserta sunt, ut saepe alias, 

35° [Excorpta ex Gregorio Turonensi de gloria pos- 

tuma S. Martini] (fol. 133M35').* 
36° Vita sancti Briccii episcopi et confessons (fol. 

155^-156').* 
37° Vita sancti Gendultî episcopi (fol. IST'-ieO'). 

Ed. supra ex cod. 3333 (tom. Il, p. 232-33). Sed hic. om. prol., et Vita desinit in 
verbis sub die idus twvembris (nuin. 13 extr.). 



\ 



BIBL, NAT. PARIS. — COD. 15436. 307 

38° Vita sancti Alexii hominis Dei, quae est vu die 

mensis julii (fol. 160^-162^).* 
39° Passio sancti Victoris martyris, quae est viii idus 

maii (fol. 162^-164^). 

Ed. Act.SS., ad d. 8 Maii, tom. II, p. 288-90. in cod. leguntur signala ibid., p. 
290, ann. r. 

40° Passio sancti Albani martyris (fol. 1 64^^-1 66'').* 
41° Vita sancti Aniani episcopi et confessons (fol. 
166^-168^. 

Ed. ap. Theiner, Saint-Aignan ou le siège d'Orléans^ p. 27-33. Hic illic add. 
nonnulla paraenetfca. 

42° Passio sanctae Caeciliae virginis et martyris, 
quae estx kalendas decembris (fol. 168^-172^).* 

43° Vita et passio sancti démentis episcopi et mar- 
tyris, quae est viiii kalendas decembris (fol. 172^- 

175^).* 

Praeraissa estnotilia de S. Clémente ex Libro Pontificaîi. 

44° Expositio beati Gregorii episcopi Turonensis 
libri miraculorum beati Clementis martyris (fol. 
175^-175^ et 178'^). 

Lib. In gloria martymm cap. .55, praeposito prologo Mombritiano. 

43° Vita sancti Aviti confessons, quae est xv kalen- 
das julii (fol. 176^-177^ et fol. 186^-186^). 

Ed. ex cod. Brux. 98-100, Ca^ Brux,, lom. I, p. 87-63. Om. num. 10 et numm. 
I f ac 12 paucissimis verbis contracli sunt. 

46° Passio sancti Saturnini martyris, quod est tertio 
kalendas decembris (fol. 178''-178^). 

Nonnullis omissis, desumpta ex Passionis sancti Marcelli papae num. 1-8. 

47° Passio sancti Andreae apostoli, quae est ii kalen- 
das decembris (fol. 178M81'')/ 

Epistola ecclesiae Achaiae. 

48° Vita sancti Maximini abbatis [Miciacensis], quae 
est xviii kalendas januarii (fol. 181''-185^. 

Ed- ap. Mabillon, Act. SS. 0. S. B., saec. I, p. 381-91. 0mm. prologus, numm. 
18, 19 et 20 (praeter ultimam phrasira', Jam vero.,, ), 24-28, 35, 36, et pars prior 
num. 37. 



308 CATAL. CODD, HAGIOGR. LAT. 

' 49° Vita sancti Nicholai episcopi et confessons (fol. 
486'-1890.* 

Mutila desinit num. 6 init. 



Appendix ad cod. 15436. 

MiRACULA S. Maglorii (Gfr. supra, p. 304, 16*^). 

De inmptioiie paganomm in Sargiam et de incolis per sanctuia 
Maglorinm liberatis. — Quodam itaque tempore, excrescente rabie pagano- 
rum, incredibilis multitudo Normannorum, devastatis multis regionibus, ab aqui- 
lon! plaga proflciscens, longa levigatione ad Sargiam usque delà ta est. Quorum 5 
adventu tam inopinato incolae perterriti, ut pestem evadere possent, contulenint 
se ad quendam angiportum super crepidinem maris inter scopulos situm, ubi 
sauctus fréquenter furtivas exercebat orationes. Cumque sanctus vir intrepidus 
causam fîigae didicisset, suadebat illis fortiter se defendereet pro amore patriae, 
si ita res exigeret, dulces animas ut milites in morte disponere. At illi laeto 10 
animo se facturos pollicebantnr, si armorum auxilio non essent destituti : nam 
primo adventu hostium tam inopinato, obliti arma sumere, inermes ad vinim Dei 
confugerant. Tune sanctus Maglorius, oculis ac manibus in caelum semper inten- 
tus, cautem mirae magnitudinis aspiciens, cuspide baculi percussit, et soluta 
rupe in partes innumeras, manùales lapillos ad usum totius multitudinis Deo 15 
coopérante porrexit. Susceptis itaque lapidibus,incolàe mox barbaris irruentibus 
se obviam contulenint, et emisso imbre lapideo, orante sancto Maglorio flezo 
poplite, vix ad naves xue^» confugientibus, ceteram multitudinem orco remise- 
runt. (Sequuntwr de more qicaedam paraenetice dicCa,) 

De serpente illecto et exstincto. — Utrius[que] Testament! doctores divinis iO 
paginis instructi, partim verbo [partim] exemplo satis affirmant divinae potes- 
tatis insignia, quae Deus omnipotens, cum sit invisibilis et inlocalis, visibiliter et 
localiter ad posteritatis utilitatem operatur in suis sanctis, silentio non esse prae- 
termittenda. Igitur sancto Maglorio patrocinante retinacula linguae verbi morosae 
confidens posse dissolvi, nam et vires quas imperitia denegat caritas admini- 15 
strat, silvam patentem ingrediens, paucos ramusculos illius virtutum attingere 
conabor. 

Quodam itaque tempore, dum praefati vir! Maglorii virtutibus Sargia celebris 

haberetur, Angia insula, eidem Sargiae vicina, a quodam serpente siivestria loca 

et cavernosa incolente lalenter devastari coepit. Cumque jam serpentina feritas 30 

* sic; leg, insulam maxima ex parte devorasset, et neç minis levibus nec carmis' minaci- 

armis? ]J^3 j^qq aiiquo ingenio posset expçlli, incolae triennio, cum uxoribus et parvulis 



BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD. 15436. 309 

el oinni suppc[lle]ctile fugam arripientes, praefatam insulam vacuam dimiserunt. 
Tandem inito consilio cum .suo principe, qui insulam jure paterne regebat, sancti 
MagLorii sulfragia lacrimabiliter petieruntl Gumque suam querimoniam beatis- 
sinio vire llaglorio lugubri voce referrent, humilitér respondisse (eriur iFratres, 

o ille eut cuncta famulantur elementa, et ciijus voluntati nullus potest 
resisterCy propiUetiir vestris infortuniis, et liber et vos a faucibus im- 
manissimi serpentis, Sed de me, filioliy qui sum peccator et luteus, fra* 
gili carne circumdatuSj nolite talia postulare, quem nostis proprii cor- 
porispotestatemnonhabere. ki'\\\\\'QcXh\ïs instabant assiduis, ut condolens 

10 iilorum calamitati, serpentera e cavernis more solito eiceret, et concessa sibi de 
pestiféré angue Victoria, eandem terram suae potestati in perpetuum subjugaret. 
Sanctus itaque Maglorius, nuUa cupiditate ductus, sed eorum lacrimis commo- 
tus, xu<^>'" monachos secum ducens, visurus locum simul cum illis perrexit ad 
litus. Deinde peracto jejunio triduano, strenuos viros et peritos itineris eligens, 

io cum ternis navibus ad petram cavernosam frutice coopertam, ubi pestifer anguis 
versabatur, divino non humano fretus auxilio, confidenter accessit. Nec mora, 
serpens, ut erat naturae cailidissimae, cognito iilorum adventu, quasi hiulco 
ore more solito capturus intrepidus obviare non timuit. Sanctus vero Maglorius, 
videns serpentera torvis lurainibus, terribili vultu, Ailmineis dentibus, lingua 

20 minaci, priraitus signe sanctae crucis illius irapetura repressit, deinde cuspide 
baculi, quem forte manu gestabat, per mediura guttur, Doraino coopérante, insa- 
nabile vulnus inflixit. Gumque, suadentibus incolis a saneto Haglorio ad super- 
ci lium mentis ut ovinum pecus duceretur, talibus verbis orabat dicens : Detu 
omnipoteiis, qtii condolens homini fraude serpentina decepto ^ colla 

^ sqiULniea serpentis calcare praecepisti pedibus femineis, cujus praece- 
ptis obtempèrent apis somnifera^ hemorrois sanguiflica, chersidros aqua- 
tica^ ophites arenosa, dipsas torrida, biceps amphisibena, et natriœ 
aquae violator, et jaculi volucres, et praester avidus^ et seps tabi ficus ^ 
vacuaque regnans in aula basiliscus, et omnia gênera draconum^ hune 

30 serpenteyn lividum , humani generis inimicum , tua virtute irveffaJbili 
prosterne^ ut abîaia sibi vulnifica potestate, nullatenus ei liceat tuis 
fideîibus in antea nocere. Ad hanc vocem cunctis respondentibus Amen, 
omne venenura in viridi graraine serpens evorauit, per devexa et petrosa mentis 
latera se praecipitans, dissolutis merabris minutatim' coram cunctis astantibus 

35 per virtutem sancti Maglorii, suffragante Domino nostro Jesu Ghristo, vitam fun- 
ditus eihalavit. Quo viso, incolae una cura suo principe voluti, obnixis precibus 
precabantur ut totam insulam a serpente libéra tara sibi in perpetuura titularet. 
Quo audito, sanctus Maglorius tristis effectus, multum ingerauit, humili voce 
<*onstans taie miraculum non suae virtuti sed iilorum devotioni a Domino Jesu 

40 Ghristo fuisse concessum ; tandera ad ultiraura seu lacrirais indigenarum seu 
precibus monachorum victus, insulam per septenas partes dividi praecepit, et 
tactus divino respectu, dimissis senis partibus incolis heredibus, septimam par- 



310 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

tem sibi et suis monachis in perpetuum vendicavit, opitulante Domino nostro 
Jesu Christo, cujus honor et imperium permanet in sempiterna saecula saeculo- 
rum. Amen. 

De duobus diaconibus illum ad ecdesiam portantibiis. 

Mirabilem quoque divinae virtutis operationem, quam Spirilu sancto révélante 5 
didici, arbitrer non esse silendam. Beatissimus itaque Maglorins, longis orationi- 
bus et jejuniis fatigatus, cum ad decrepitam pervenisset aetatem, nutante gressn 
ecdesiam more solito adiré non poterat. Cumque propter hoc valde animo essel 
consternatus, visum est fratribus duos levilici ordinis praestanli corpore fratres 
ex omni congregatione eligere, quorum solatio et juvamine illius imbecillitas 10 
sustentata, oralorium hora competenti facili gressu intitubanter posset adiré. At 
illi, suscepto onere sibi injuncto, gratanter illum ad ecdesiam - ducebant, et 
iterum congruo tempore et finita oratione gratantissime domum reducebant. 
Cumque tali ministerio sedulo fungerentur, quodam die festo, quando illum jn 
ecdesiam ducebant, unus illorum io medio itinere amissis viribus restitit et illius T) 
membra sanctissima levare more solito nuUo modo potuit. Quem sanctus Maglo- 
rius sagaci investigatione inquisivit quid sibi accidisset et cur opem consuetam 
implore nequiret. At ille, verecundiam rubore demonstrans, o[b]mutuit et nul- 
lam in se virtutem loquendo babere nihil indicavit.Tunc sanctus Maglorius^divi- 
nitus inspiratus, statim intellexit illum aliquid culpabilc commisisse, pro quo d) 
merébatur et a tactu sancti viri removeri et ab ingressu ecdesiae suspendi. Quem 
sanctus Maglorius paterne affectu corripiens, ammonuit suam culpam citius con- 
fiteri, ut divinae pietatis clementiam posset citissime consequi. Dicebat enim 
magnam et unicam esse medicinam, fateri quod nocet abscondi. At ille talibus 
dictis confortatus, genibus sancti Maglorii provolutus suam infirmitatem confes- Sj 
sus est, dicens : Pater sancte, hesterna die recolo vidisse me quandam 
meretricem adjantuim ecclesiae staniem, pexis capillis,pedibtcs nudù, 
candida cute. Iota fade, ornaio collo, peciore foliato, in cujus amore 
confiteor me venerio instinctu vehementcr arsisse, Sanctus Maglorius ad 
banc vocem respondit dicens : hidulgeat tibi comintu^ frater, Dominiis TiO 
nosteî* Jesics Christus lubricae cupiditatis offensas, qui beato Petro a^to- 
stolo trinae negationis culpam henignus induisit et latroni in crucecon- 
fitenti veniam praestare non distulit. Recepta autem beatissimi viri Maglorii 
absolutione, diaconus de terra citissime se elevavit et in illius obsequio, ut antea 
consueverat, sine uUo impedimento sumptis viribus ecdesiam intravit. Eotem- S» 
pore sanctus Maglorius, prima temptamenta diaboli esse cognoscens accessus 
mulierum intra claustra monachorum, consensu fratrum praecepit femineuni 
sexum ab ingressu suae ecclesiae in perpetuum esse suspensum, per inflniia 
saecula saeculorum. Amen. 




BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD. 15436. 311 

MiRACULA S. Maglorii post mortem (Cfr. ibi'l.). 

De paganîs illias sepulcnun violantibas. — Descriptis hactenus virtuti- 
bus beatissimi Maglorii, licet viii caractère, quibus dum adviveret ut caeleste 
sidns in terris erpicuit, nune restant pauca quae memofiae occurrunt de iliius 

5 post obitum miraculis praesenti operi inserere. Poslquam ij^itur sanctus Magic- 
rius , fortis athleta, vicloria potitus , finito certaminc cum antiquo hoste, 
laeto animo transmigraret ad caeiestem patriain^ Sar^^ia insnla, dives opum, ho- 
stili incursu paganorum vehementissime vastari coepit. Cumque totain insulani 
barbarico ritu dévastassent, quibusdam captis, quibusdam occisis, ingenti praeda 

10 collecta, monasterium sancti Maglorii cum magno inipetu Normanni petierunt. 
Sed cum loca diversa monasterii, amore pecuniac ducti, sagaci investigatione 
perlustrassent, ventum est ad locum ubi sacratissima sancti Maglorii ossa cum 
maxime honore erant tumulata. Quo viso, monachi sancti corporis custodes, 
timoré perterriti, sarcopbagum sancti Maglorii strictis manibus amplexantes, 

15 voce lugubri, lacrimis obortis, sanctum Maglorium invocare coeperunl, ut pri- 
stinae virtulis non immemor, gregem suum non dc[se]rens, a faucibus inimici 
Uberaret. Quo viso, barbari, ignotum pondus auri et argenti sarcopbagum habere 
credentes, electis septem viris ceteris fortioribus, sarcophagum apcriunt, sancta 
membra palliis involuta pollutis manibus tangere praesumpturi. Sed virtusdivina 

20 palam adfuit. Nam sancti corporis violatoribus primitus orbatis, dein céleris, qui, 
ut fertur, erant nongenli, rabie accensi, mutuis vulneribus per virtutem Maglorii 
invicem se concidenint. 

De fillo contamaci ci^usdam hominis, qui patris immolatio- 

nem monasterio subtraxit. 

£> Eodem fere tempore, post obitum sancti Maglorii, quidam homo satis opulen- 
tus Bissargiam insulam, Sargiae vicinam, hereditario jure tenebat. Qui subito 
languore correptus, sicut omni homini obnoxium est Deo jubente debitum mor- 
tis exsolvere, ad extremum ductus vitam éxhalavit. Sed cum esset adhuc in 
extremo certamine positus, valedicens fratribus et amicis, suum corpusculum 

50 monasterio sancti Maglorii humandi causa deferri praecepit. Quod ita et factum 
est. Nam illo mox exhalante, cadaver iliius, more solito lotum, feretro iraponen- 
tes, triste minislerium sancti Maglorii ^ honorifice detulerunt. Gumqiie diligenti * sic. 
cura a monachis fuisset susceptum et sepulturae traditum, equum iliius pha- 
leratum cum balteo aureo et spenoribus aureis et omni ornatu gladii pro iliius 

00 absolutione, sicuti ille dum adviveret praeceperat, sancto Maglorio et suis mona- 
chis obtulcrunt. Contigit autem divina dispositione praefati viri filium, contu- 
macem et Deo odibilem, aegrotante pâtre longinquam reglonem adiré et funereo 
patris obsequio obstanteterranim intercapedine defuissc. Qui revertcns domum 
et patris interitum agnoscens, locuturus cum monachis verbis paciflcis in dolo 



312 GATAL. OODD. HAGIOGR. LAT. 

monasterium sancti Maglorii adiit, ornamenta patria ad redimendum sibi dari 
humiliter postulavit. Quo audito, monachi, ne tanti viri filius vel ad modicuro 
tristaretur, omnia quae acceperant, pretium recepturi, sponte ad médium dedu- 
xerunt. At ille, dona paterna recognoscens, avaritiae facibus accensus, vocaiis 
suis satellitibus, omnia per vim retrahens, praeda potitas, domum cum gaudio, 5 
ut sibi videbatur, reversunis, cum terribili impelu iter arripere coepit. Quo viso, 
motiachi, satis edocti divinum adesse suffragium ubi deest humanum, ad corpus 
sancti Maglorii cucurrenint et vocibus assiduis, precibus indefessis, pulsatis 
signis, sanctum Maglorium lacrimabiliter, ut sacrilegium vindicaret, invocare 
coeperunt. Sanctus vero Maglorius, illorum vota nihil moratus, ilii sacrilego novo lo 
généré praedandi se jactitanti in itinere obviavit; et cuspide baculi librato ictu 
visibiliter per mediam frontem percussit. At ilie, recognoscens suum reatum, 
quidquid ad çraesens habebat, cum paternis donis quae inlegaliter retraxerau 
sancto Maglorio transmisit, et illius precibus et pietati se commendans, veniam 
petens, lacrimas ubertim fundens, turpissima morte vitam exhalavit. {Sequuntur 15 
rursîis paraenetica). 

MiRACULA s. Maglorii post translationem ejus in Britanniam 

(Cfr. supra, p. 305, 17*). 

De quodam homine ab utero matris daudo, per suggesUonem 
sancti Martini oonftesoris a beato Mafl^lorio inoolomitati i(> 
restituto. 

1. Post multum vero temporis postquam sanctissimus confessor Cbristi Maglo- 
rius bonitatis suae exhibitione scandere caelum et illam quam mundus dare non 
potest vitam meruit obtinere, inter gloriosa multaque quae in terris dudum bea- 
tissime degens operatus est miracula, cujusdam hominis filium, quierat claudus "^ 
ex utero matris suae, divina praeveniente clementia incolumem reddidit. Sed 
quomodo ipse fîlius hujus salutis remedium adeptus est, fidelibus procuravimus 
innotesci. Fuit autem territorii Turonensis ex familia ecciesiae domni ac beatis- 
simi pontificis indigena : qui per diversa annorum curricula in quodam leclulo, | 
cruribus ac pedibus post tergum reliquae carni adnexis, languidus jacebat. Pro 30 
qua scilicet deformitatis gravedine ut obtentu sancti Martini apud clementiam 
Domini corporeae restitueretur integritati, a pâtre et parentibus infra ecclesiam 
ipsius frequentius deferebatur. Cujus namque salutis restitutio cum protelaretur 
et parentes ejus praestolarentur ut super eum Dominus meritis sancti Martini 
misereretur, quia ad sanandum nondum venerat hora ejus, àmoverunt euminde 55 
et ad ecclesiam sancti Hilarii, quondam Pictavis episcopi, aliasque quam plures 
ecclesias, hue illucque circumeuntes ipsum detulerunt. Quibus peragratis, cer- 
nentes quod eis non cedebat in prospcrum nec qualia volebant accidisset, tristes 
effecti, ad propria sunt reversi ; languidum quoque, ut antea consueverant, ad 



BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD OOD. 15436. 318 

sepulcrum sancti Martini iterum bajulaverunt. Denique vero, non muUo post, 
cum pater vigilias noctis super eum in eadem eccl'esia observaret [et] de sainte 
ejus recuperanda jam omnino diffideret, nimiae defeclionis taedio circumvallatus, 
se sopori dédit. Cui sanctus Martinus mox in somnis apparuit, dicens : infelix 

5 homo^ cur me tua invocatione incitas ? Cur ad sanandum filium iuum 
me inquiétas ? Numquid ego sum Deics ut ipsum tibi restituam ? Sed 
assume parabolam quam tibi dicturus sum. Arripe iter et Britannorum 
proficiscere partes^ donec ad eccîesiam beati Maglorii pertingas, quia a 
Domino restituendum eum collatum ei est in munere. Quo audito, evigi> 

10 lans pater, suramo diluculo ejusdem loci episcopo saoqne clero quae a sancto 
Nartino didieerat rettuiit. Qui videlicet episcopus cum haec captu aurium perce- 
pisset, exhortatus est eum ut, sicut ammonitus fuerat, quantocius desudare non 
destitisset, quia qui ei visionem inlulerat, eundem in itinere ducem habiturus 
esset. Qui summa cum festinatione, una cum filio et parentibus, sectis aeris 

15 velaminibus, non declinans ad dexteram neque ad sinistram, rectum quem num- 
quam noverat tramitem, verum [ac si] saepius ipsum frequentare solitus esset, 
celerrime percacurrit, supradictorumque Britannorum fines adgressus, usque 
sancti Maglorii limina pervenit : quod non est dubium quia, sicut episcopus illi 
inUixerat, in hoc exercendo sancti Martini circundatus fuit praesidio. Ubi inven- 

30 lus, pro qua re iiluc venerat ab abbate ipsius ecclesiae et clericis est percuncta- 
tus. At ille quamdiu et quanta pro eodem filio perpessus esset, et quomodo ad 
extremum beatus Martinus in visionem ei apparens praecepisset ut Hanc eccîe- 
siam expeteret, omnibus intulit. Qui haec audientes, hune ante ipsius confesso- 
ns sancti Maglorii altare obtulerunt filium, et ut devotissima ejus devotio subve- 

SS niret infirmo assiduis obsecrationibus deprecati sunt Dominum. In cujus namque 
infirrai in(n*essu contigit ut letaniarum secunda feria soUemnitas celebraretur. 
Secunda autem die, cum sacris interesset mysteriis ubi corpus et sanguis Ghristi 
conficitur, adstante * coram sancto altare clero ,et plebeio tegmine, antequam * cod. 
Pax Domini peroraretur, coeperunt ipsius infîrmi bases et plantae vehementer ^"^^^'^ ^™- 

rK) formidari et paulatim crura a posteriori bus, quibus innexa erant, amoveri, 
quousque cunctis cernentibus utroque pede sursum totus homo videretur erigi. 
Cujus viscera dum crebris poenarum sudoribus et multimodis anxietatum dolo- 
ribus suo consolidarentur loco, clamabat vocibus magnis : Sancte Magloriy cur 
me tuis allidis precibus ? Obsecro, citius occurre mihiy ne mori videar, 

^ Quem cum omnes qui aderant stantem viderunt, gavisi sunt gaudio magno et 
iacrimablli affeetu glorificaverunt Deum, qui per meritum sancti Maglorii hune 
salvavtt infirmum. In crastinum namque, quae tertia dies est letaniarum, opitu- 
iaote pietate Dei tantae redintegratus est sanitati ut pariter cum comitatu plebis 
earundem letaniarum in it[in|ere sollemnia excoleret. Super quem jam tune 

iO expletum videtur quod Lucas evangeiista de quodam caeco a Domino illuminato 
ail : Omnis plebSy ut vidit^ laudem dédit Deo. In quo siquidem loco aliquandiu, 
videlicet Iriennium, conversatus, utriusque ab abbate et spiritalium instrumen- 



314 CATAL. CODD. HAGIOOR. LAT. 

tonim, utin supernae aspiralionis cultum pro restauratione sui perseveraret. 
est edoctus et temporalium donis exlat victuum fulcitus. Post Irienney ul jam 
dictum est, tempus, ipse abbas ut ad propriain rediret contiguitateni lîberam 
dédit et facultatem, sed saepissime ab eo ammonitus ut non immemor benefieio- 
rum sancti Maglorii, quibus auxiliatus est, jugiter sincera mente existeret. A 5 
cujus praesentia digressus, ad praefatam contiguitatem, non jam claudus sed 
plena membrorum quantitale restilutus, non infirmus sed validas, non doloribus 
Garnis attritus sed vigore sanitatis circumseptus, non in lectuio posilus sed toUs 
viribus praeerectus, non maestitiae deditus sed hilaritate perfusus, rediil. Gum 
aatem inreditum sui Sancti Martini propinquaret coenobio,immensus utriusque 10 
sexus popularis conventus, insuper et clerus, occurrentes ei obviam, admirati 
sunt super eu m quem numquam abire viderant. Clerici autem, puisantes signa, 
hymnum Te Deum laudarmis cecinerunt, et omnis populus ex eo Chrislum 
Dominum magnificaverunt. 

De quodam Juvenculo, qui postquam in aethereis assumptus i^ 

[est], a mortuis resuscitavit. 

2. Hulta quidem, fratres carissimi, et valde admiranda hujus sanctissimi con- 

fessoris lampadae caelestis Maglorii, quae gloriose gessit in terris, in pagînis 

exarata leguntur miracula, ex quibus perpauca, ne forte in hac sacra hodiernae 

diei sollemnitate audientibus fiant onerosa, bine texere censutmus. Sed adhue âO 

unum restât, quod licet ultimum habeatur in ordine, praecellit tamen in virtule. 

Qui videlicet confessor, postquam hujus lucis abruta dereliquit et caelestia régna 

subiit, hymnicam quoque angelorura et hominum curiam penetravit, quendam 

illato sibi ab arce divinae majestatis munere adules[cen]tem, factum triduo exa- 

nimem, de morte reduxit ad vitam. Sed quomodo hune ipse redintegratus est i5 

vitae strictim volumus perstringere. Hujus autem adulescentis vocabulum Tanet- 

loguen hoc erat ; genitoris namque ejus Cloithioguen, imrao etiam genitricis 

Habrethloguen, qui uterque ex accolis ecclesiae ipsius confessons duxerunt pro- 

paginem carnis. Cum vero idem adulescens vim«™ ab alvo matris essetannonim, 

parentes ejus ipsum accipientes, cum luminaribus et quibusdam donariis ad 50 

praefatam contulerunt ecclesiam, ila provocatu supplici illum uUro oflferentes 

ut vita comité ad ostium ejusdem ecclesiae conserva re tu r, et procurrentibus 

annis cum debitae servitutis obsequio intus circa offîcinalia monachorum inibi 

Domino famulantium diversoria commodas celebraret excubias. Quibus cum 

usque ad annum sine offensione vicesimum implicatus est, languore fortissimo 55 

correptus, exhalavit spiritum. Quo defuncto, praemissi ejus parentes, ut moris 

est, huic funereas paraverunt exsequias, et feretro imponentes corpusculum, 

ante beati viri pertulerunt sepulcrum. Cujus funebria flens et hejulans mater ejus 

• nonnuua prosecula coepit violenter peclus tundere...." Protinus aulem ad ejusdem confes- 
prollœlus .1. ,/.*•• jii 

digesta soris sepulcrum concito gressu percurrens, alque illud fletu amanssimo w 
hicetinfta 



BIBL. NA.T. PARIS. — APPEND. AD COD. 15436. 315 

perstringens palam... coepit vociferari.... Quae taliler vociferans, non solum 
plebis in eadem ecclesia adstantis, verum etlam monachorum, qui magnis pro 
defuncto insistebant precibus, ad dolorem animos inflexit, ita ut Ib bis désistè- 
rent et lacrimosa suspiria protraherent. Factura est autem, cum hune omnes ad 
o sepeliendum extra ecclesiam déferrent, pro foribus ejusdem ecclesiae caelitus 
pristinae restitutus est vitae. Qui cum nutu divine spiritus penetravit corpus 
ejus, olira praeraortua coeperunt vivificari membra. Quem vero cum omnes, qui 
ipsum suis deferebant humeris, vivere, et ferelrum quo jacebat hue illucque 
fluctuari sentirent, ad terram déponentes miserunt.Idem vero confestim cilicium 

10 simul cum linteo, quibus erat accinctus, coram circumstante populo et admi- 
rante prae gaudio dissolvil et sudarium quo[d] fuerât super càput ejus a se 
removit, et exilions et laudans Deum, sanum et incolumem omnibus se manife- 
slavit.... Nam veço hujus miraculi faraa longe lateque percrebrescens, ediversis 
urbibus ad ipsius sancti confessoris ecclesiam diversi cum luminaribus etiam 

15 invisere populi resuscilatum convenerunt.... 

De scala aurea cuidam monacho per visionem angelicam in 

illius monasterio ostensa. 

3. Quanto crebrius et miracula beati Maglorii vcnerabilium fratrum veridico 
famine nobis ad memoriam reducuntur, tanto noster animus, ad scribendum 

20 ultra vires avidus, ardentius inflammatur. Unde vel sancti Maglorii [fratrum] 
precibus constrictus, inscientiam meae imperitiae jam non audeo excusare, ne 
illonim caritati, cui omnia debeo, nolle videar, quod absit, oboedire.ToIerabilius 
enim est verba [minus] composita et minus trutinata a me proferri quam tanti 
viri vires et miracula contegi silenlio. Igitur inter cetera sancti Maglorii praeconia 

25 banc quoque visionem cuidam fratri in monasterio illius conversanti divinitus 

ostensam decrevimus inserendam*. • cod. 

Postquam itaque beatissimi viri Maglorii sacratissimum corpus [per]furtum fi.i'^serendum. 
dele a Sargia insula ad Britanniam Deo volente delatum est, roligiosi viri totius 
Britanniaead Leonense monasterium, quod pro loci amoenitate sic vocitalur, ne- 

50 glectisaliiscoenobiis fluilare coeperunt.Cumquc in eodem loco monasticevi ventes 
more militum fortissimorum contra hostis machinamenta strenuedimicarent,unus 
illorum, Woedoc nomine, qui mira patientia, incredibili oboedientia ceterisque 
virtutibus jam eraeritus, ceteros regali disciplina praeire videbatur, Deo permit- 
tente febribus vehemenlissime agitari coepit. Qui cum in extrême agone essel 

55 constitutus, mirabili exstasi supra se ductus, auream scalam mirae magniludinis, 
inaestimabiiis pulchritudinis, ut ipse retlulit poslea in se roversus, aspexit. Nam 
inferior pars illius terrae innixa, primum ecclesiae vestibulum tenebat, superior 
vero caeli cacumina pulsare videbatur. Gradus quoque, per quos ab inferioribus 
ad superiora erat ascensus, omnes erant aurei, pretiosis lapidibus et gemmarum 

40 malticolorum varietalibus intertincti. Qui cum diutissime vel puri auri venusta- 



316 CATAL. CODD. HAGIO0R. LAT. 

tem vel inaestimabilem gemmarum pulchritudineni seu etiam viae amoenitatem 
sine ulla diffîo^ltate gradatim ad caelestia ducentem attonitis luminibus adspi- 
ceret, subito a splendidissimis viris se circumseptari conspexil. Quorum incre- 
dibili splendore licet fuerat satis attonitus, tamen exaroinare cupiens quid 
vidisset, vei quid esset haec scala vel cur opère tam magniûco esset constructa, S 
sagaci investigatione praefatos viros adgressus est sciscitari. Qui respondentes 
dixerunt : Hoc quod cernis, frater^ et miraris^ non est anilis aut inanis 
fabula, sed hanc scalam auream quam cemis et viam amoenissimam 
quam miraris, sancti Maglorii meritis noveris certissime attributam a 
Domino omnipotente, ut omnes, qui in monasterio ejus dévote atque 10 
strenue Deo servierint,per eandem scalam, intercedente beato Maglorio, 
sine ulla difficultate valeant ascendere, deinde adgaudia indefectiva et 
sine fine mansura coetibus angelicis adjuncti féliciter ^erventre, Qua 
visione omnibus qui aderant manifestata, multorum, ut credimus, utilitati profu- 
tura, tam laetus de egressione quam certus ex angelica promissione, vaiedicens 13 
fratribus, carnea membra luto coaequali, animam vero factori consimili commen- 
dans, féliciter migravit ad Christum, cujus laus et potestas imperiumque per 
manet in saecula saeculorum. Amen. 

Prabfatio ad miracula s. Martini ABBATis(Cfr.supra,p. 305,20"). 

De beali Martini Vertavensis vitae qualitate vel virtutum numerositate pauca 20 
admodum diximus. Restât ut promissionis nostrae mem[ores], quae velipsi vidi- 
mus vel scripta legimus sive etiam fidelis famae opinione didicimus, quae vel 
ipse vivens vel post obilum exercuit, addere curemus. Ipsius est enim quicquid 
virtutum de Martino dicitur qui in quo et per quem vult hominem operatur, id 
est Christus, quem in principio locutionis nostrae rogantes, ut infundat nobis de :£> 
Martino suo loquentibus sapientiae suae rorem et ariditatem pectoris nostri 
irroret alluvio dulci fontis aeterni. Nos autem vix pauca de viro Dei Martino 
dicturi sumus, quia liber vitae ipsius olim in Castro Toarcinse exu[sjtus est, cum 
quo etiam ornamenta beati viri paene incomparabilia perierunt. Superfuit autem 
volumen exiguum, in quo varia continebantur carmina, inter quae ipsius sancti 50 
viri adbreviata invenitur vita, dulci et tinnulo rhythmo depicta. Itaque cum venis- 
sem ego indignus, soloque habitu monachus, ad coenobium quo nunc ejusdem 
sancti viri membra quiescunt, compulsus sum a fratribus loci, maximeque a 
venerabili viro Rainaldo, qui eodem in loco praepositurae fungitur officio, ut de 
eodem rhythmo planae oraiionis texeretur conscriptio. Quod quia renuere non *i 
potui, prout Deus concessit cuncta quae libellus protulit, exceptis hisquae poetice 
dicebantur, planiori oratione contexui et more interpretis non verbum e verbe, 
sed sensum ex sensu expressi, et juxta fratrum petitionera aliquantulo dilatavi. 
Verum quia senioium aelas iisquc ad noslra duravit tempora, qui ex libro vitae 
beati viri memoriae commendarant plurima, quorum unus, id est Rainaldiis. ^" 



t± 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 15437. 317 

usque hodie venerabiles exigit annos, quicquid eorum relatu comperimus, quae 
in libello Jam dicto inserta non erant, velut alterum voluminis corQps efficientes, 
separatim ponendum existinriavimas, incipientes quae ipse vivens in corpore 
gessit et pertingentes ad ea quae post sui obitum, Ghristo per se opérante, com- 

5 plevit. De fide autem dictorum nuUi ambigendum suademus, qui noverimus, 
quae vota sint voluntatis voto mentiri : maxime namque de bis, quae verita[s] 
gessit, falsitas fugîenda est. Quamvis enim per se sit ipse culpabilis, ex compara- 
tione tamenveri, quod depravare nititur, ejus tortitudinis deformitas amplius 
manifestatur. Vos autem, discipuli Ghristi, juvate precibus quem jussione cogitls, 

10 et quod arripere compeilitis, Ghristo, ut perficiatur, attentius commendate. 



DGLXXXm. Godez signatus num. 15437. 

Olim ecclesiae Sancti Marcelli Parisiensis, deinde Sorbon. (i) 105. 
Foliorum 217, maj. (0»,47X 0,365), columnis binis, exaratus saee. XI (praeter 
fol. 1 et ultimuro, exarata saee. XII lineis plenis). 

1** Vita sanctorum Fusciani et Victorici (fol. l'*-!''). 

Ed. ap. J. Ghesquière, Act. SS. Belgii^ tom. I, p. 166-69. 

2° Vita sancti Martialis Christi discipuli, cujus fe- 
stum colitur ii kalendas julii (fol. 2''-14').* 

3® Passio sancti Barnabae apostoli, quae est tertio 
idus jùnii (fol. WAV). 

et in cod. Namurc. 53 (Anal. Boll., tom. I, p. 512, 4» et tom. II, p. 301-S). 
Sequuntur (fol. 17»-18') versus aliquot, qui inc. 

Continet hoc corpus Christics quos lumina pandit 
Sol mundi pariter esse sacrata Dei. 

4° Passio sanctae Praxedis (fol. 18^-18').* 

W Passio sancti Victoris martyris [Massiliensis] cum 

sûciis suis, quae est xiii* kalendas augusti (fol. 18^- 

20').* 

(1) Fol. ^iV legitur haec nota : Emptum ex capitulo S. Marcelli Parisien- 
sis Petrus de Blanger doctor et sociiis Sorbonicus, donvus Sorhonaepro- 
curator et S. Marcelli canonicus, dono dédit biàliothecae Sorhonicae 
1667* — Isie liber est ecclesiae sancti Marcelli Parisiensis ; quicunque 
euni furatus fuerit vel titulum ejus deleverit vel eum celaverit ana- 
thema sit, Eadem legitur gallice in capite codicis, ubi et add. C'est le second 
volume du numéro 1056. 



318 CATAL. OODD. HAGIOGR. LAT. 

6^ Passio sancti Christophori martyris, quae est vm 
kaTendas augusti (fol. 20^-22^).* 

Omm. ultiraae lineae Hanc orationem.., 

7^ Passio sancti Cucuphatis martyris, quae est vin 
kalendas augusti (fol. 22^-26'*). 

Ed. ap. Surium» ad d. 25 Julii (p. 298). 

8^ Passio sanctorum martyrum Nazarii, Gervasii, 
Protasii et Celsi pueri (fol. 26^-28"^). 

Ed. ex cod. Namurc. 55, Anal. BolL, tora. fi, p. 302-7. 

9° Vita sancti Leutfredi confessons , quae est xi 
kalendas julii (fol. 28^-30^). 

Ed. Act. SS,y ad d. 21 Jun., tom. IV, p. 105-11. 

10^ Yita sancti Turiavi episcopi, quae est m idus 
julii (fol. SO'-SV). 

Ed. ibid., ad d. 15 Jul., tom. 111, p. 617-18. 

11*^ Vita sancti Paulini episcopi et confessons (fol. 
31^-32.^). 

Lib. m pialogorum S. Gregorii M., cap. 1. Inc. Cum saevientium..., 

12^ Passio sanctorum martyrum Processi et Marti- 
niani, quae est idus julii (fol. 32''-33^).* 

13^ Passio sanctae Symphorosae martyris, uxoris 
beati Gëtulii martyris, cum vii^™ tiliis suis, die 
XXVII mensis julii (fol. 33^^-34''). 

Ed. Act SS.y ad d. 18 Jul., tom. IV, p. 558-59. Praefixa sunt éd. ibid., p. 555, 
num. 22, et in fine legitur additamentum de quo p. 559, ann. u. 

H^ Passio sanctae Felicitatis cum septem filiis suis 

(fol. 34^-35^).* 
15^ Passio sancti ApoUinaris martyris, quae est x 

kalendas augusti (fol. 35M0^).* 

Omm. ea quae in éd. uncinis inciusa sunt. 

16° Passio sancti Jacobi [Majoris] apostoli, quae est 
mense julio die xx^iiii^ (fol. 40M2^).* 

17*^ Passio sancti Pétri apostoli, quae est m kalendas 
julii (fol. 42^-47^).* 

ut ap. Mombrilium, tom. 11, fol. 196'-200v. 




BIBL. NAT. PARTS. — COD. 15437. 319 

18^ Passio sancti Pauli apostoli, quae est ii kalendas 
julii (fol. 47^-51^).* 

Auctore Pseudo-Lino. 

49^ Vita sancti Wandregisili confessons, quae est 
XY kalendas julii (fol. 51^-59^). 

Ed. Act SS., ad d. 22 Jul., tom. V, p. 272-81. 

20^ Passio sanctae Christinae virginis, quae est vi 
kalendas augusti (fol. 59'*-64'').* 

Inc. Erat qtcaedam sancta et sax^ra puella de Tyro, spem Dei habens 
in virginitcUe custodienda^ nondum annorum undecim.,. 

21^ Vita sancti Samsonis episcopi et confessons, 
quae est v kalendas augusti (fol. 64''-67''). 

Ex Vita éd. Anal. Boll., tom. VI, p. 79 sqq. ; scilicet libri i capp. 1-4, 8 ex 
parte, 14 ; libri u capp. 6, 15, 26. 

22^ Passio sancti Pantaleonis martyris, quae est v 

kalendas augusti (foL 67^-70^).* 
23° Passio sanctorum martyrum Felicis, Simplicis, 

Faustini et Beatricis, un kalendas augusti (fol. 

70^-71'-).* 
24° Passio sanctorum martyrum Abdon et Sennen, 

III kalendas augusti (fol. 71''-72^).* 

Inserta est passio sanctae Olympiadis. 

25° Passio sancti Hyacinthi martyris, quae est vu 
[kalendas] augusti (fol. 72^-73^). 

Ed. Act, SS,y ad d. 26 Jiil., tom. VI, p. 304. 

26° Vita sancti ac beatissimi Germani patroni nostri 
Antisiodorensis ecclesiae antistitis et confessons, 
quae est ii kalendas augusti (fol. 73'"-86^).* 

Deest epitaphium. 

27° Passio sanctarum Sophiae, Fidei, Spei et Cari- 
tatis, quae est kalendas augusti (fol. 87^^-89'"). 

Ex Legenda Aurea, 

28° Passio sancti Justini martyris, quae est kalendas 
augusti (fol. 89^-92^). 

Scilicet, quod res narratas spectat, Passio S. Justi pueri, mutato nomine 
Justi in Justini. In hac Passione pater martyris nuncupatur Matthaeus, captivas 



320 càtal. godd. hagiogr. lat. 

vero nomine Justinianus, qui Ambianis in domo Lupi requiritur, fraler dicitur 
sancti martyris. 

Inc. prol. Cum Deus omnipotens numerum saeculorum muUipUcari 
permittit^ cognitionem sut gloriosi nominis per totum mundum adores- 
cere concedit 

Inc. Passio. Sancttcs igitur et nomine et actu JttstinuSy cathoUcU paren- 
tibus orties^ salutiferi quoqite lavacri lymphis coruscus^ iacrctmentû 
aposiolicae fidei soljtcsiitiae affàtim enituit compttu. 

29"^ Vita sancti Exuperii epîscopî et confessons, quae 
est kalendis augusti (fol. 92''-9o'*). 

Génère quodam liberiori rhytbmi conscripta, ut non paucae aliae sanetorum 
Vitae (cfr. Ëdélestand du Méril, Poésies populaires latines du moyen âge, 
p. 61 sqq.). Haee illud singulare exbibet quod, cum in sex lectiones distributa 
sit, omnium sententiarum membra in prima desinunt per litteram a, in secunda 
per litteram e, et sic deinceps per litteras t, o, u, in sexta vero per sonum as. 
Itaque eam edendam duximus infra in Appendice, cum praesertim hactenus una 
tantummodo nota sit Vita S. Exuperii, e codice saec. XVII édita a cl. v. J. Lair 
(cfr. supra, p. 252, 42«). 

30^ Passio sancti Stephani papae et martyris, quae 
est m nonas augusti (fol. 95^-98'').* 

Desinit in ver bis in coemeterio Callisti, via Appia (num. 22 extr.). 

31"^ Inventio corporis sancti Stephani protomartyris 
et sociorum Gamalielis, Nichodemi atque Abibon, 
quae est m nonas augusti (fol. 98''-400^).* 

32° Vita sancti Cassiani episcopi et confessons, quae 
est nonis augusti (fol. lOO^-lOS""). 

Ed. Anal. Bail., tom. IV, p. 159-66. Om. proiogus et in ^ne reperitur lectio 
varians indicata ibid., p. 166, not. 8. 

33'' Passio sancti Sixti episcopi et martyris, quae est 

VIII idus augusti (fol. 103^-104^).* 
34° Passio sancti Donati episcopi et martyris, quae 

est VII idus augusti (fol. 104''-106''). 

Ed. ap. Mombritium, tom. 1, fol. 234<--235^ 

35*^ Passio sancti Laurentii archidiaconi et martyris, 
quae est un idus augusti (fol. 106''-108'').* 

36"^ Vita sancti Gaugerici episcopi et confessons, 
quae est m idus augustas (fol. 109'*-110''). 

£d. Anal. BolL, tom. Vil, p. 388-98. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 45437. 321 

3T Passio sanctae Susannae virginis et martyris, 
quae est m idus augusti (fol. IIO^-IIS"}. 

Prior jiars éd. Acé. SS., ad d. 18 Febr., tom. III, p. 61-6i; altéra ibid., ad 
d. Il Aug., tom. II, p. 631-32. 

38^ Passio sancti Hippolyti martyris, quae est idus 

augusti (fol. 115^-116^).* 
39° Passio sancti Eusebii presbyteri et martyris, 

quae est xvmi kalendas augusti (fol. 116''-117''). 

Ed. ap. Mombritium, tom. I, fol. 253^ 

40® Passio sancti Agapiti martyris, quae est xv kalen- 
das septembris (fol. 117^-118^).* 

41° Passio sancti Genesii [mimi] martyris, quae est 
VIII kalendas septembris (fol. 118^-119''). 

Ed. ap. Mombritium, tom. I, fol. 333. 

42° Passio santae Savinae martyris [Romae], quae 
est mi kalendas septembris (fol. 419^-120^).* 
43° Passio sanctorum martyrum Felicis et Adaucti, 
quae est m kalendas septembris (fol. 120''-120'^.* 

Inc. Cum fervor Diocletiani et Maximiani sanctos Dei diversis poenis 
interficeret,,. 

44° Passio sancti Symphoriani martyris, quae est xi 
kalendas septembris (fol. 120^-121^). 

De qua AcL SS.y ad d. 22 Aug., tom. IV, p. 493-94, numm. 14, 15. 

45° Passio sancti Bartholomaei apostoli, mense 
augusto die xmi* (fol. 122^-124^).* 
46° Passio sancti Juliani martyris, quae est v kalen- 
das septembris (fol. 124M26^).* 

Ed. Act, SS., ad d. 28 Aug., tom. VI, p. 174-75. Loco prologi praeflxa est prae- 
Êstio Gregorii Turonensis éd. ibid., p. 176, additis nonnullis sententiis ex numm. 
3, 7 et qttadam clausula. 

47° Passio sanctorum martyrum Georgii monachi, 
Aurelii atque Nathalis, quae est vi kalendas se- 
ptembris (fol. 126^-131^. 

ut supra in cod. 13760 (p. 197, 6»). 

CATAL. PARIS. T UI 21 



SIC. 



322 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

48"" Vita sancti Audoeni episcopi et confessons, qw^e 
est viiii kalendas septembris (fol. 131''-136''). 

Auctore Fridegodo, éd. Act. <SS., ad d. 24 Aug., tom. IV, p. 810-19. Omm. 
prologus et numm. 41-46. 

49^ Vita sancti Augustini episcopi et confessoris, 
quae est v kalendas septembris (fol. 136''-141'').* 

50^ Vita sancti Hieronymi presbyteri et confessoris, 
quae est ii kalendas octobris (fol. 144''-144^).* 

Auctore anonvino. 

SI"" Vita sancti Mederici confessoris, quae est un 
kalendas septembris (fol. 144'"-145^). 

Vitae ed, Act. SS,, ad d. 29 Aug., tom. Vi, p. 520-24, numm. 7-17. 

52^ Vita sancti Agili confessoris atque abbatis, quae 
est III kalendas septembris (fol. 145'^-148'). 

Vitae ed. ap. Mabillon, Act. SS. 0. S. B., saec. II, p. 316-26, numm. 1-8, 9 
(omisso fine), 19, 20, 25, 24, 26. 

53^ Passio sanctorum Timothei et Apollinaris, quae 
est X kalendas septembris (fol. 148''-149'^).* 

Lectionibus variantibus ut in cod. Brux. 98-100 (CSa^ Bruco., tom. I, p. 40,84o). 

54° Passio sanctae Afrae martyris, quae est nonis 
augusti (fol. 149^-151^).* 

Omm. num. 21 et très ultimae iinae num. 20. 

55*^ Passio sancti Prisci martyris cum ingenti multi- 
tudine, quae est kalendis septembris (fol. 151^- 
152^. 

Ed. Act. SS., ad d. 26 Maii, tom. VI, p. 365-67. 

56° Vita sancti Lupi episcopi et confessoris, quae est 
kalendis septembris (fol. 153^-155^). 

Ed. ibid., ad d. 1 Sept., tom 1, p. 255-64. Omm. numm. 26, 27. 

57° Passio sancti Chrodogandi martyris, quae est m 
nonas septembris (fol. 155''-157''). 

Auctore Herardo, ed. Act. SS., ad. d. 3 Sept., tom. I, p. 768-69. In fine haec 
add. : Passus est autem sanctus autistes et martyr Crodogangits, ut 
supra rettuUmus, in confessione Christi, sepulttcsque est apud Sagieyi- 
sem civitatem, unde episcopus extitit, tertio nonas septembris. Post 
multum vero temporis, imminente causa persecutionis, translatum est 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 15437. 323 

ejus veiiet^abile corpus in villa qiuie dicitur Mmiciaciis, ab Atlelelmo 
veiierabiliviro^ supradictae civitatis episcopo. Praetereunte autem longo 
tetnporis spatio, ad notitiam cujusdam Adae praeclari lyiiliiis ianti viri 
pervenit optnio. Qui nimio accensus desiderio, secum dum diu tractaret 
eum quoguopacto stto quiret ferre in Castro , quamvis non ilico^ tamen 
annuit Deus tali veto. Quadam autem die, sumptis canonicorum cantio- 
nibus, cum cereis et lampadibus digne occurrit sancto viro, sanctaque 
inemhra suis imposita humeris suo defert in castra. Qui tempore in 
modico, sollerti studio et devotissimo desiderio, Deiet sanctorum ut erat 
atnator et cultor, in monasterio, quod Adan in honore sanctae et inte- 
rner aiae virginis Mariae ipsiusque praefati sancti aedificavits anno 
iyicarnationis Dominicae millesimo quarto decimo, régnante Roberto 
rege XX^'no Ylllvo^ eut^i digno honore III kaîendas junii tumulavit. Ad 
ciijus memoriam crebro miracula fiunt ad laudem et gloriam Domini 
nostri Jesu Chris ti, qui vivit et régnât in saecula saeculorum. Amen. 

58^ Passio sancti Marcelli martyris [Cabilonensis], 
quae est ii nonas septembris (fol. 157^^-157^). 

Ed. Aci. SS., ad d. A Sept., tom. II, p. 196-97. 

59^ Vita sancti Evurtii episcopi et confessons, quae 
est VII idus septembris (fol. 157''-161'').* 

Cm. clausula Ego Lucifer.., 

60^ Vita sancti Clodoaldi presbyteri et confessoris, 
quae est vi idus septembris (fol. 161'^-164'^). 

E<î. ope hujus cod. Scr.Ret*. Merov. (Mon.Germ., ser. in-i»), tom. II, p. 350-57. 

62^ Vita sancti Syri Ticinensis episcopi, quae colitur 
pridie idus septembris (fol. 166^-168^). 

Ed. ap. Prelini, San SirOy etc., p. 178-216. Desinit in verbis voce Clara confia 
teretur (num. 10 fin.). 

63^ Passio sancti Adriani martyris, quae est viii idus 

septembris (fol. 168^-473^).* 
64^ Passio sancti Hyacinthi martyris, quae est viii 

idus septembris (fol. 173^-174^). 

Ed. Act. SS., ad d. 26 Jul., tom. VI, p. 304. 

65^ Translatio sancti Gorgonii martyris, quae est 
v...*(foL 174M75n. ' ^oces 

erasœ 
Ut supra in cod. 14364 (p. 229, 9°). 

66^ Exaltatio sanctae crucis, quae est xviii kaîendas 
octobris (fol. 175^-176^).* 



324 CATAL. CODD. HAGIOGR. lAT 

67^ Passio sancti Cornelii papae urbis Romae, qiiae 
est XVIII kalendas octobris (fol. 176^-177'').* 

68° Eodem die , passio sancti Cypriani episcopi et 
martyris [fol. 177^-178^).* 

Acta proconsularia. 

69"^ Vita sancti Leobini episcopi et confessons, qiiae 
est XVII kalendas octobris (fol. 178^-180^). 

Ed. ope hujus cod. Mon. Germ. (ser. in-4o), Auc^ Antiq., tom IV, part, n, p 
72-82. 

70° Passio sancti Gorgonii martyris, quae est v idus 
septembris (fol. 180^-182''). 

Ed. Act. SS., ad d. 9 sept., tom. III, p. 548-42. 

71° Passio sanctae Euphemiae virginis et martyris, 
quae est xvi kalendas octobris (fol. 182^-184% 193^).* 

72° Passio sanctorum Mauritii sociorumque, quod 
est X kalendas octobris (fol. 185^-1870.* 

ut ap. Surium. In fine, ut saepissirae, numerorum ordo immutatus est. 

73° Passio sanctae Theclae virginis et martyris, quae 
est mense februarii die xxii (fol. 187^-188'). 

Inc. iSub Ne9*on€ Romanorum principe Paultcs apostolus verbum Dei 
evangelizando orienti ecclesiae praedicabat. Cui credidit virgo quaedam 
nobiliê, Tecla nomine, civis Nicomedis. Quae cum audisset Paulum lau- 
dantem virginitatem, amplexata est eam. 

74° Passio sanctorum Florentini et Hilarii, quod est 
V kalendas octobris (fol. 188^-190^). 

Ed. Act, SS., ad d. 27 Sept., tom VII. p. 392-94. Om. prol. 

75° Vita sancti SoUemnis episcopi et confessons, 
quae est viii kalendas octobris (fol. 190'^-! 92''). 

Ed. ibid., ad d. 25 Sept., tom VU, p. 06-69. Om. num. i^ et num. 2 inc. 
Fuit quidam venerabilis vi7\ Camotensium scilicet civis, clericattcs 
officio fungens, merito et nomine qui et sanctitate Sollempnis, nobilis 
quidem nata libus . . . 

76° Passio sanctorum martyrum Cypriani episcopi 
et Justinae virginis, quae est mense septembris 
die xiiii (fol. 192^-192^ 204^-202^). 

Pars prior éd. ibid., ad d. 26 Sept., tom. VIK p. 200-2; posterior apud Martene, 
Thés, nov., tom. III, p. 164560. 



1 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 15437. 325 

77^ Passio sanctorum martyrum Luciae et Gemi- 
niani, quae est mense septembris die vu (fol. 193^- 
196^).* 

78^ Passio sanctae Faustae virginis et martyris, quae 
est xïi kalendas octobris (fol. 196^-197''). 

Ed. Act. iSS., ad d. 20 Sept., lom. VI, p. 144-46. Desinit in verbis Quidam 
autem, nomine Eusebiuê (num. 10, fin.). 

79^ Passio sancti Matthaei apostoli et evangelistae, 

quae est xi kalendas octobris (fol. 197^-200^ 185^- 

185^.* 
80^ Passio sanctorum martyrum Cosmae et Damiani, 

quae est mense septembris die xx"'" vii° (fol. 202^- 

204^). 

Ed. Act. SS., ad d. 27 Sept., tom. VU, p. 444-47. 

81^ Passio sanctorum martyrum Florentini et Hilarii, 
quae est v kalendas octobris (fol. 204^-205^). 

ut supra 740. Hic mutila desinit in fine num. 8. 

82^ Memoria sancti Michaelis archangeli, quae est 
m kalendas octobris (fol. 206^-207^).* 

83"^ Vita sancti Hieronymi presbyteri et confessons, 
quae est ii kalendas octobris (fol. 207'^-210''). 

Ed. P. L., tom. XXII, p. 201-14. 0mm. quae leguntur p. 203 med. {Postqtiam 
t?ero...) - p. 205, et desinit Vita ut indicatur ibid., p. 203, annot. c. 

84^ Passio sancti Piati martyris, quae est kalendis 
octobris (fol. 210^-212^). 

Ed. Act. SS., ad d. 1 OcL, tom. 1, p. 57-58. Om. num. 3, sed paucis praeter- 
missis inserta sunt éd. ibid., p. 69/ann. 6, i. 

85° Passio sancti Leodegarii episcopi et martyris, 
quae est vi nonas octobris (fol. 212^-21 6"^.* 

Cm. prologus. 

86° Vincula Pétri (217'). 

Breviores lectiones, referentes festivitatis institutionem. 



326 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 



Appendix ad cod. 15437. 

ViTA S. ExuPERii EPiscopi Baiocensis (Cfr. supra, p. 320, 29**). 

Incipit vita sancti Bxuperii episcopi et eonfessoris, iiaae est 

kalendis augusU. 

[Lectio prima.]. — Igitur postquam Dei Fiiius, relinquens et non et amittens 
primitus caclestia, | semper procul dubio virginis possidendo hospitia, | coepe- 5 
runt circumquaque moi per quadrifida hujus mundi climata | ejusdem redem- 
ploris clemenlia | mulla per fidèles Christi fieri miracula. 

Inter quos, post ascensionein Domini supernam, | sicut non sub modio debel 
abscondi lucerna, | ced s:upra candelabrum posita, | ut qui ingrediuntur videant 
luminaria, | et laudent devotis mentibus, velut decet, Dei raagnalia, | erat qui- iû 
dam puer, nomine Exuperius, ab infantia | lotius rei malitiae salubri postponens 
continentia, I desideravit, quoniam ceu fecit, esse in Domini nostri Jesu Christi 
clementia. 

Iste nimirum de nobili procreatus parentela, | et super primaevae fidei eatho- 

licae mandatela, | in ejus permansit cum bonis operibus clienleia. VS 

* cod. Quodam * vero die, dum sub magna tyranniiiis persecutione et incredulitatis 

^ ^'"* perfidia | torqueretur undique secus Gallia, | beatus Clemens, urbis Romae papa, 

I multos transmittens discipulos per bujus orbis convallia, | qai summi Salva- 

toris cotidie praedicarent mirabilia. 

De quibus fuit jam praefatus vir Exuperius. ut refert fama, | fclicissimus indu- îO 
bitanter coUega, | fidei autem sacrae devotione Christi athleta, | exosa certe 
habens in quantum idola potuit vana | et eorura destruxerat funditus fana, i in 
quibus ad invocandum nomen Domini conslrueretur ara, | quae adhuc, proh 
dolor ! usquam visa est rara. 

Pallida niluerunt membra sibi juvenilia, | et tenuis caro nocturna vigilia, | quo ^ 
non imitarelur puerilia, | venum per omnia q|iae gessil opéra, senilia. 

Frequentabat igitur sacri ordinis monasteria, | qua sedulis circumiens preci- 
bus cimiteria, | in sua defunctorum animas retinuit memoria. 

Viduis, orphanis et pauperibus pietalis praebens solamina, | iilis victus ac 
vestium tribuendo juvamiria, | neminem reliquit aliqua constrictum angustia | 30 
quin ille sua conforlaretur industrie ; | et ipsa sic fatetur Neustria. 

Omnibus factus est omnia, | ut cum voce psalmigraphi cantare posset com- 
riioda : I Incola ego sum, Domijie^ in hac terra ; \ non abscondas ab omni» 
btcs me quaerentibiis mandata tua. | Concupivit aniTna mea \ illos te 
desiderare per omnia tempora. 35 

Jam tune in divina profecto scriptura | cunctis innotescens, quod de carne pro 
Christi nomine castigalura | anima posset salvari per peccatum moritura, | 



BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD. 15437. 327 

maxima consistens infirmis sanandi cura, | debilibus et mancis sive claudis sani- 
latum reddidit luera. 

Daemones expellens immundos per obsessa corpora, | sensiflca doctrinae gradu 
eonim roboravit pectora. 
5 Haud secus in hujus rutilabat saeculi orbita, i ab unWersis peccatorum auferens 
niibila, I quam luna sub medio caeli cardine poslta. 

Qaid plara ? certe si ferrea nobts adesset natura | aut mille vocum ora contra 
usuin sonalura, | nuUo modo beati Exuperii exuperantis viribiliter vitia, | quae 
Deus plus per illuin dum vixerat operatus est in saecula. 
10 Lectio seconda. — Cum autem alnius esset Exuperius aetatis [trovectac, | 
dogmatis ac sarri refertus profunditale, | quo non jam sub alterius maneret 
dooentis regimine, | verum ipse cunctis foret sub magistrali norma vincimine, i 
ele$;it eum Dominus trium sanctorum, scilicet beati Dionysii, Saturnini atque 
Martialis, ordinatione | ad ponlificalis culmen honoris Baiocensis ecclesiae. 
15 In hoc comprobatur vocis sermo evangelicae, | quod ubicumque duo vel très 
Tidentur nomine sub Domini congregati fore, t eum in medio eorum [esse] 
procul dubio cum décore. 

Valde etenim, fratres, creditur decere, | ut quem tôt compares elegere, | illum 
virtutibus multimodis ante plures fulgere, | qui per ejus conversalionis exempla 
20 fidem catholicam petiere. 

In primitus post acceptam. a Domino benedictionçm vere | divulgatur non 

raodicum construendarum amorem ecclesiarum habere, | sicut in praesenti 

potestis opusculo meminere. 

Parvum quondam oratorium in eadem Baiocensi collocans urbe, | quo praedi- 

25 cationis ministerium 6delium suggereret turbae, | in honore sanctae Dei gène- 

tricis Mariae, | et inibi nomen Christi invocavit nocte ac die. 

Semper enim caelestis postulans adjutorium gratiae, | ut sibi commendatum 
populem Dei digne | posset super omnium vitiomm defendere igné. 
Etenim illo non confunderetur Daviticae prophetia paginae : | Yoluntas eftcs 
30 est in Domini lege | et in ipsa meditàbitur die ac 7wcie. | Et erit lignum 
(luod ptantatum est secus decurstcs aquae, \ quod fructum suum dabit in 
convenienti tempore, | hoc est animas in die judicii praesenlabit Christo simul 
cum corpore, | et folium ejus, id est praedicatio divina sedule, | quasi folium de 
arbore j ita procedens praedicationis eruditio super hoc sancto homine, | nequit 
35 ullo modo diffluere, \ sed in omnibus qtmecumque faciet non promittit se 
in cUiqtâod facinus ruere, \ quoniam supra firmam legitur petram consistere. 
Gumque talia comperissent per circuitum ejusdem regionis incolae, | mox qui- 
dam poblice appropiantes, clancule | aliqui conducuntur beato viro sub pellecti- 
libus Baianolae; | omnibusque languidis abstulit infirmitatis detrimentum 
W malivolae, | impendons sapientiae medelam erudiendo benivole. 

Interea dcnique sub ejusdem partibus provinciae, | quidam paganus, Regno- 
berlus, haec audiens, nomine, | sicut de Dei cunctipotentis accidit homine, | 



328 CATAL. CODD. HAQIOGR. LAT. 

coepit infra se volutasse sobrie, | ut deposito veteris indumento nebridae, | ad 
praefatum Ghristi famulum veniret citissimc, | et fidei super eo callem agnosce- 
ret sanctissimae. 

Quod et ceu cogitavit Domini inspirante gratia in corde, | sic statim absque 
impeditionis complebat sorde. 5 

Taliter enim praefinitus est Daviticae versiculus prophetiae : | JcuUa cogita- 
ttim tuum in summi Sabaoth pietate, \ et ipse te enutriet sine ulla paur 
pertate^ \ ac non dabit tibi flucticationem in longituma perpetuitate. 

magnum donum altipotentis misericordae, | qui paganum nemine adhue 
irabutum sapiente | revocavic ad unitatem concordiae | et Jussit sancto praesuli 10 
oboedire | usque ad finem suae vitae. 

Lectio tertia. — Jam eodem Regnoberto veniente ad beati casulam Yiri, | 
coeperat corde virili | ut ei viam veritatis ostenderet deprecari. 

Intellexit autem mens Exuperii | illum desiderasse donum Pneuraatis aetbe- 
rei, I magno repletus gaudio animi. | Interrogatus si vellet accipere gratiaoi 13 
baptisterii, | ille respondens confestim sermone mirabili : | Si esset tantum 
voîuntas Domini, \ ut per mantes tuas vel una merear cenediciione 
potiri, 
* ita cod» Sanctus autem Exuperius conatu hilari | certans sibi baptisma lai^iri, | qoo* 
videretur diutius a consortio christianitatis alienus fieri ; | et faciens caticumi- iO 
num, baptizavit eum in no mine Domini nostri Jesu ChrisU. 

Tantam sibi Dominas gratiam post trinam contulit mersionem lavacri, | ut non 
solum nosceretur de caeiestibus meditari. | sed incessanter in terrestribus pio 
Sothero fkmulari. 

Neqoedeqooquamviventiumpotuit contristari, | immo omnes oppre[s]sos non ^ 
neglegens consolari | et in quibuscumque paupertatis angoribus suffragari. I 
qua[ml saepius beati redacens ad memoriam dicta apostoli : I Frater auanlietur 
fratri \ ut ambo valeant consolari, \ et alibi : filii cari, | studetote me 
imitari \ et hilarein datorem a Dec sciatis amari. 

Gonspexit in ipso vir sanctus Exuperius sensum pnidentem gratulari | vitam- 30 
que bonis operibus roultipUeari ; | antequaro quindecim esset annorum provectus 
aetati, | baptizavit eum in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti. 

Ipse vero de fonte suscipiens lavacri, I factus est ei pater lege spihtuali, | et in 
eodem articulo diei | concessit septem dona sibi Spiritus sacri. 

Crastina autem die hora matuUnali, | cirrumicns plateas civitatis more roedi- 3^ 
cinali, | coepil nomen Domini per totam urbem famari | et baptismum in remis- 
' cod. eu sïonem totius peccali, | ut* omnes audientes incipcrent vehementer ex cjus pni- 
dentia admirari. 

Oaecus quidam intérim sedebat ad iK)rtas tànu | ut lumen oculonun acciperet 
a daemonis per>ersiiaie s^^erans vafrî, | velui fuenint alii quam plurimi, j quos 40 
diabolus per artem suam arbitra tus o^t |H)^se sanari. 
Audiens idem raecusab eodem neopbvlo raoenia civiiaiis perlnstrari. I evang^ 



_ i 



BIBL. NAT. PARIS. — APPBND. AD COD. 15437. 329 

iieum necnon Dei verbum rairifice praedicari, | clamore quis esset interrogans 
miserabili. 

Respondens noviter conversus illi : | Ego sum nomen portans christiani \ 
qui Regnobertus baptismo merebar baptizari, \ Tu vero die cito mihi, \ 
5 eo) qtco iempore non vidUti, 

Caecus pandens sibi | a prima nativitate sui, | ad haec sanctus Regnobertus 
d i xi l illi : I 5*' credideris quem ego credo dominatorem caeli, | ^us mise- 
ricordia [usum] captabis videndi. 

Dicil ergo illi : | Quis sit ipse factor olympi, \ postulo ut enuck\e\smihi, \ 
10 Sanctus autem Regnobertus praesumens fari | quod ipse esset Christus, fllius Dei 
vivi, I conceptus sine semine virili, | natus ex Mariae utero virginali, | qui passus 
est pro salute nostra sub lege Pontii Pilati, | et quem Judaei infigentes turpissi- 
mae morti, | resurrexil tamen inde potentia forti, | summa visibiliter penetrans 
poli ; I et antequam ascenderet, Spiritus adventu sui | voluit discipulos paterna- 
15 liter illurainari, | leprosos mundari, | mortuos suscitari, | ac se unicuique reddi- 
turum vovens praemium meriti | per omne saeculum saeculi. 

Lectio qoarta. — Tune caecus, talibus auditis a Domino, | confestim suppli- 
cat sibi monstrari de Regnoberto, | quomodo in Ghristum credere deberet corde 
cooperto. 
20 Ad haec respondens idem vir cito : | Yeni^ sequere me simplici anima t \ et 
quod te oporteat facere indicabo. 

Eodem mox per manum apprehenso, | sancto patri conduxit Exuperio. 

Oum deambularent in itinere medio, | antequam venirent quo ibant castello, | 
aperti sunt oculi misello. 
25 Tune coepit gratias Omnipotent! referre glorificanter pio, | qui sibi lumen 
ocQlomm reddebat in imo, | et qui beato permis! t Regnobcrto | talia per praedi- 
cationîs opus patrare eodem in regno. 

Perduxit autem illum ad sanctum patrem ejus Exuperium fraternali studio, | 
et indicabat ipsi nimio | qualiter accidisset in itinere cum gaudio. 
30 Beatus Exuperius ergo Domino | conferens laudes unigenito, | quo deprecante 
neophyto { dignatus est succurrere visu! perdito ; | statimque ipsius die! spatio | 
Regnobertum ordinando | ostiariorum adjunxit consortio. 

Die quoque crastino | exorcistam sacro sublimans ministerio, | et caeco de 
primo nativitatis edito | septiformem sancti Spiritus gratiam contulit in baptisterio. 
35 Sic coraplebantur almo | quae scripta constant in nablo : | Inlumina ocuîos 
meos qui habitas in caelo^ | ne umquam obdormiam, peccati leto \ et ne 
quando dicat inimicus meics : Adxyersus eum pra^valebo. \ Oculi mei 
semper in Domino Deo, | quoniam ipse evellet pedes meos de diàboli 
kiqueo. 
40 Silendum nobis non est aliarum virtutum praeconio, | quanta miracula ipsius 
dieculae termino | cunctipotens Pater sancto concesseral Exuperio. 

Erant quidera septem viri repleti daemonio. | Parentes eorem illuminati con- 



330 CATAL. CODD. HAGIOQR. LAT. 

tingens caeci opinio, | omnes vénérant cum sanctae spei (i:audimonio, | eondu- 
centes cum illis daemoniacos felici Exuperio. 

Ad ipsum cum pervenissent, ilico | deprecabantur pariter prostrati solo, ! ut 
imposuisset iliis manus, postulatu nimio, | minime dubitantes venisse juvamen 
ex ejus auxilio. 5 

Ipse vero cum lacrimis ac genu flexo | Dominum rogitavit, dicens sedulo : | 
Intende in aâjutorium meum. Domine Deus habitans in caelo^ | et kù 
inimicis satanae filiis imperato \ ut recédant ab hominibus gressu 
festinato. \ Miserere^ Domine, miserere mihi famulo tuo, \ quia ego ser- 
vus tuus sum procul dubio \ ad invocandum nomen sanctum tuum assi- tl 
duo ; I et cognoscant omnes ex hoc miraculo, \ quia tu es benedictus in 
praesenti saeculo. 

Lectio qninta. — Gompleto denique, sicut audistis superius, orationis fatu, I 
malignis praecipiens spiritibus exire de corporum statu | sub Patris et Filii et 
Spiritus sancti flaminis invocatu, | qui eos de proprio pepulit paradisi domi- il 
natu, I et de Maria Magdalenae sine quonam jussit exire moratu, | illis statim 
trinalium audientibus personarum horribili denominationem metu, | fugenmt a 
beati Exuperii praesulis aspectu, | infernali se pariter occulentes specu ; | ut 
impleretur quod David ico legitur versu : | Tu vero^ Detcs, deducens eos in 
puteum interitus tristifico mer su. ^ 

Cumque dereliquissent atri daemones homines obsessos citissimo cursa, | 
omnes circumstanles prono ceciderunt in lerram Miltu | et laudabant nimio 
Dominum caeli laudationis tumultu : | Magnum est Deus qu^m praedicai 
Exuperiu^ cunctis in auditu^ \per cujus potestatem diaboli fugantur 
tali mu{fitu, 25 

Et crediderunt illa die in Dominum animae quingentae salubri conventu, I 
quoniam deinceps Christi salvatae sunt obtentu ; | ipsi autem qui super daemo* 
niaco curabantur coetu, | baptizati sunt tripliciter eorum sine metu. 

Vir autem Domini Exuperius, conversans divino sub cultu, | erat enim pulcher- 
rimus et amabilis vultu, | ac nemine sciente induebatur cilicio carnis udultu, | 50 
ut cum apostolico posset canere diclu : | Castigo corpus meum parvo cotidie 
victu I et in servitiitem redigo nullitis impediente criminis ictu, | ne 
forte cum aliis praedicaverim, ipse reprobtcs in aliquo reperiar ritu. 

Ac in quantum populus eum multiplici praedicabat sanctum laudatu, | tanto 
magis se confessus est peccalorem humiliatu, ( habens Salomonis sermonem 55 
recordatu : i Quanto magnus es laudantium st4blim>atu^ | tanto humilia 
teju^i famulatu. 

Venientes ad beatura quam plurimi Ëxuperium debilitatu, 1 et ab eo sospites 
sunt reversi sanitatis coronatu. 

Dum haec agerentur Dei clenientia nutu, | semper Regnobertus prudentiae fl *•' 
justitiae crescens in lanlum usu, | ut jam a sanclo praesule herili fungeretur 
prcsbytoratu | et de cunctis digno quacreretur veneratu, | necnon caperent 



ml- r»-»-. 



BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD. 15437. 331 

salutem omni vitae suae statu, | secundum quod eyangelico legitur dictatu : ) 
Dato bonae operattonis affèctu | et dabitur vobis qiuzndoque utili pro- 
fectu, I Cunctis hilari concedite donatu \ gratis quod sumpsistis benigno 
de JesUy \ cui curvatur caelestium^ terrestriuniy merito genu \ et de cujus 
5 procul dubio jicssu \ temperatur aestas ac gelu \ usque dum in fine 
mundi bissenario judicabitur omnis caro^ tribu. 

Liectio seocta. — Contigit auteni in ipso le ni pore talis Domini pietas, | quod 
quidam extitit roas, | ejus christiana venerabili conversatione vas, | in ipso quo- 
niam viguit bonae spei reiigiosilas, | cui nominis Zenon enituit dignitas. 
10 Quem beatus Dei miles Exuperius, sciiicet Ecclesiae quasi Cephas, | per sacri 
baptismatis regenerans phas, | tulit totius delicti misericorditer sibi nef^s, | et 
ipse inter manus levans de fonte sacras, | constituit exaltando ceteros ad archi- 
roandritas, | postea vero laudes jugiter meditans divinas, | sicutjam médius inter 
Christ! consederet convi vas | et fructiferassanctae Dei ecclesiae plan lassetoli vas, | 
15 juxia Davidis propbetias : | Plantata in domo Domini lampas \ per mentes 
florebit audientium amplas | et sacro Spiritus dogmate malignas perse- 
cuius est talpas. 

Venerando quippe confessori Exuperio decrepita imminens aetas, | sed die 
noctuque in Domini lege ejus voluntas, | usque mortis dum conveniret ad metas. 
îO Assiduo preces pro populo [fundebat] aimas | ad caelestes velut bonus pastor 
aulas, I quo talem post ejus obitum successorem eadem adipisci mereretur civi- 
tas, ] qui sibi pontificales decenter persolveret soUertias | et ovium Christi solata- 
mm suo praedicamine pur^aret féliciter ejus admonilionibus uranicas. 

Febres dehinc per longum corripiente tempus validas | et plebis bortationes 
25 suggerente quam plurimas, | Domino totius gregis corpora simul commendans 
et animas, | taies pro cunctis Christ! (idelibus complevit orationes débitas : 

Domine Deus omnipotens, consistent summa majestas^ \ qui quadrifi- 
dum tuapietate mundum gubemas^ \ te deprecor ut quicumque christia- 
noruynper omnes circumqiuzque terras \ tuum per me famulum nomen 
30 invocaverit, quasdam nécessitas tum ob angusiias, \ clementer^ Pater 
potentissime^ exaudias \ et exauditam per hocpraesens festuyn ab omni 
pericuk) pretegas, \ et eorum facinora dimittas, \ in tuae pacis tran- 
quillitate vitam longaevam disponas^ j et post ineffabiles sibi temporum 
rotas, I peiyetuae mecum hereditatis, misericors Christus, primas lar- 
55 giri digneris coronas. 

Post bas vix postulationes complétas, | vidit ad se venire angelicos athletas, | 
sibique promisisse caelicas laetanter ' zetas. • ^^^ 

Accipiens corporis et sanguinis Domini eucharistias, | dansqueuniversis adstan- laetantur. 
tibus paternales eulogias, | lamentante populo bcatissimi Exuperii cxequias, | 
40 féliciter cum ipsis migravit ad elysias | sanclorum sine fine sacculi suoruni patrias. 

Sepelierunt autem venerabilem virum in monte, qui vucatur Ei-lesyas. | qua 
beatus Regnoberius ad Dei laudes sacras | contruxit ac boni Exuperii dilectique 



332 CÀTAL. CODD. HAGIOQR. LAT. 

ecclesiolam juges per memorias, | quatinus inibi Domino magistri sui ceterorum- 
que fidelium animas | perenniter devotis precibus commendaret custodiendas. 



DCLXXXIV. Codex sigDatus num. 15638. 

Olim Sorbon. 210. 

Foltorum 129, med. (0'b*,295X0,21), lineis plenis, exaratus saec. X. 

Vita sancti Machuti episcopi et confessons (fol. ISC""- 

129^). 

Ed. ap. D. Fr. Plaine et Arth. de la Borderie, Detuff vies inédites de saint 
Malo^p, 131-57, non paucis iectionibus variantibus. Mutila desinit in fine cap. vm. 



DGLXXXV. Codez signatus num. 15681. 

Olim, - ex legato magistri Roberti de Sorbonio » (fol. 110^), Sorbon. 1413. 
Foliorum 111, med. (0"»,27x0,16), lineis plenis, diversis manibus exaratus 
saec. XU. 

l"" Vita [sancti] Pauli primi eremitae (fol. ôS^'-eS^').* 
2^ Vita beati Antonii (fol. 68^-69^)* 

Scilicet prologus et exordium capitis 1 ; reliqua avulsa sunt. 

3"^ Inventio sancti Stephani protomartyris (fol. SS'"- 

92^).* 

Nota in hoc codice reperiri omnes variantes lectiones codicis Germanensis, de 
quo P. L., loc. cit. Adnexa sunt miracula éd. ibid., p. 766-71. 

4^ Translatio sancti Stephani de Constantinopolitana 
urbe ad Romam (fol. 92^-95^. 

Ed. partim ap. Mai, Spic. Rom,, tom. IV, p. 2S5-88. 

3^ Historia passionis apostolorum Pétri et Pauli (fol. 
96^-100^).* 

Auctore Pseudo- Marcello. 



BIBL. NAT. PARIS. — CODD. 16050, 16051. 333 

DGLXXXVI. Codez signatus num. 16050. 

Olim Sorbon. 870. 

Foliorum 12K min. ((K»,^X0,18), lineis plenis, exaratus saec. XI. 

l'' [Historia monachorum] (fol. IMS'').* 

Auctore Rafino. 

2° Vita sancti Pacomii (fol. 50'-o7').* 
3° Vita [sancti] Hilarionis (fol. 57'-74').*, 
4° Vita sancti Frontini (fol. m^-lV). 

Stilo diversa ab éd. P. L., tom. LXXIII, p. 438-43. 

5° Vita [sancti Malchi] monachi captivi (fol. IVSi^.* 
6° De sancto Paphnutio (fol. 82'-82'). 

Fragmentum. 

7° De sancto Paulo (fol. 82'-87').* 

8" Vita beati Antonii monachi (fol. 87'-149').* 



DGLXXXVn. Godez signatus num. 16051. 

Olim Garthusiae de Monte Dei, dioecesis Remensis (fol. 144^), deinde Sorbon. 845. 
Foliorum 146 (deest primum), med. (0^,355X0,235), columnis binis, exaratus 
saec. XII. 

1° De quodam Spiridione et de gestis ejus (fol. 79^- 
80^). 

Compendium Vitao S. Spiridionis Trimithuntis episcopi. 

2*^ De actibus et conversatione sanctonim patrum a 
Postumiano monacho (fol. Sl'^-lOO).* 

Nempe Historia monachorum^ auctore Rufino. 

3^ Mirabilis conversionis actuumque et morum vita 
et paenitentiae magnum virileque certamen vene- 
rabilis Mariae Aegyptiacae, qualiter in eremo 
expleverit tempora vitae,quam de graeco transtulit 
in latinum Paulus venerabilis diaconus sanctae 
Neapolis ecclesiae (fol. 130M37^).* 

4^ [Historia Lausiaca] (fol. 138^-145^). 

Fragmenta. Praemissa est loco prologi epistola Heraclidis éd. P. L., lom. 
L.XXJil, p. 1087 sqq. 



334 GATAL. OODD. HAOIOGR. LAT. 

DGLXXXVm. Godez si^piatas nnm. 16052. 

Olim Sorbon. 341. 

FoUonim 162, med. (0*,52SX0,23), eolumnis binis, exaralns saec. XIV. 

1^ Liber gestorum Barlaam et Josaphat servorumDei, 
editus graeco sermone a Johanne Damasceno vire 
sancto et erudito (fol. 5^-28^}.* 

Historia abbreviata. 

2^ Vita sancti Pauli primi eremilae (fol. 29*^-30^).* 
3^ Actus beati Antonii Aegj-ptii monachi (fol. 30""- 

43^.* 
4'' Vita beati Hilarionis monachi (43M9^.' 
5^ Actus et yitae saDctorum patrum, a Postumiano 

monacho édita (fol. 49^-66'). 

Id est Historia monachorum^ auctore Bafino. Praemissos est index capim- 
lomm. 

6^ Narratio Leontii episcopi de vita beati Johaonsi 
arehiepiscopi [Alexandrini] (fol. 1 l8'^-13o^). 

Ed. P. L., tom. LXXIll, p. 357-S5. Inter epistolam Anastasii interpretis et 
Vitain insertus est index capitulorum. 

7"* Vita beatae Mariae Aegyptiacae (fol. 135^-141^).* 
8^ Vita sanctae Euphrosynae (fol. 141''-144^.* 
9^ Vita beatae Mariae neptis Abraham (fol. 144^- 
146^). 

Ed. P. L., tom. LXXlll, p. 651-58. 

10° Vita et conversio beatae Pelagiae meretricis [fol. 

146'- i4n* 
11° Vita beatae Paulae matrooae, a beato Hieronymo 

scripta fol. 149^-lo7^.' 
12° Miraculum beat^ie Mariae de Theophilo (fol. 

1d7^-IG0^|.* 



BIBL. NAT. PARIS. — CODD. 16056, 16057, 16246. 335 

DGLXXXIX. Codex signatus num. 16056. 

Olim, < ex legato magistri Pétri de Guissy i (fol. insit. in cap.), Sorbon. 851. 
Poliorum 153, med. ((Vn,54X0,!2i5), coiumnis binis, exaratus saec. X11I. 

1^ Liber miraculorum Dei genitricis semperque vir- 
ginis Mariae (fol. 1^-30^). 

Prolog. Ad omnipoteniU Dei lattdem... Séries quinquaginta novem miracu- 
loniin : primum esideHildefonso et uUimum de quodam Teuthonico languido. 

2*^ Libelhis editus a domno Hugone Farsito de qui- 
busdam miraculis sanctae Mariae (fol. 30''-35'). 

Ed. P. L., loin. CLXXIX, p. 1777 sqq. ; at non integrum libeliuin continet codex. 

3° (Miracula B. Virginis] (fol. 35'-49''). 



DGXG. Codez signatus num. 16057. 

Olim Sorbon. f&t à. 

Foliorum 55 (quorum quinque prima insiticia sunl), mcd. (0^,545x0,26), 
coiumnis binis, exaratus saec. XIII. 

1° [Sulpicii Severi scripta de S. Martino] (fol. 6'-50').* 

Vitae et Dialogo i praefixus est index capitulorum. 

2^ [Excerpta ex Gregorio Turonensi de obitu S. Mar- 
tini] (fol. 50^-530.* 

Sequitur sermo de S. Martino. 

3^ Vita sancti Briccii episcopi et confessons (fol. 



DGXGI. Codex signatus num. 16246. 

Olim Sorbon. 526 A. 

Chartaceus, foliorum 296 (quorum quaedam vacua relicta sunt, et post folium 
296 sequitur Liber* qui dicitur dyalogus creaturarum...^ typis impressus, 
finitus anno Domini 1481), med. (0°>»28X0,21), lineîs plenis, exaratus saec. XV. 

Martyris Albani venerabilis ecce legenda, 



336 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

Utilis erranti quia fertilis est relegenda (fol. 257^- 
261^). 

Ëd. Gai. Brux.^ tom. 11, p. 444-35. NuUi subjuncti sunt versus in fine, sed 
prolixus titulus, in quo praeter duos versus supra citatos traditur summaiium 
legendae. 



DGXCn. Codex signatus num. 16253. 

Olim Sorbon. 449. 

Foliorum 44, min. (0™,^x0,19), partim lineis plenis, partim (a fol. 39) colu- 
munis binis, exaratus saec. XIV. 

[Passio S. Lâurentii] (fol 41M3>'). 

Vita fabulosa. 



DGXGm. Codex signatus num. 16329. 

Olim, tf ex dono domni Stephani de Abbatisvilla », Sorbon. 1371. 

Paginarum 293 (praeter folia insiticia duo in capite ; p. 133 signala est ter, omissa 
est autem in notatione p. A% min. (0°^,â3x0,145), lineis plenis, exaratus saec. XU. 

Post Prosam in S. Gualartcum Luœoviensem monachuni et S. Columbani 
discipulum (fol. 40^) sequuntur : 

1^ Passio sancti Thomae apostoli (pag. 41-46). 

Gompendium Pseudo-Abdiae. Cfr. Fabricium, Cod. apocr. N. T., part. III, 
tom. Il, p. 687-720. 

2^ [Translatio sancti Nicolai] (p. 75-56). 

Stilo paulo diversa ab éd. Suriana, ad d. 9 Maii. 

Inc. Igitur millesimo octogesimo septimo anno ab incamatione Domina 
nos tri Jesu Chris ti, indictione décima^ in Argolicis partiàtis imperante 
sanctissimo Dei cultore domino Alexio^ in Teutonicis vero régnante 
glorioso imperatore domno Eenrico, sub praesulatu domni Clementis 
universalis papae Romanae et apostolicae sedis... 

3^ Vita beati Barnabae apostoli, quae celebratur 
lu idus junii (p. 101-116). 

Ut supra in cod. 15437(p.317, S»). 



BIBL. NAT. PARIS. — CODD. 16330, 16352. .337 

4^ Vita vel actus sancti Lucae evangelistae, quae est 
IV kalendas novembris (p. H7-126). 

Scilicet, paucis subinde mutatis vel contractis, alibi veroadditis, serrao Bedae, 
éd. P. L., tom. XCV, p. 4530-35. 

5^ Vita sancti Simeonis monachi et confessons, quae 
recolitur nonis januarii (p. 126-135). 

Paucis mutatis Vita éd. Act SS,, ad. d. 5 Jan., tom. I, p. 269-74. 

6° Vita sancti Johannis, cognomento Chrysostomi, 
quae celebratur vi kalendas februarii (p. 135-189). 

Auctore Leone, qui et Johannes cognomine, éd. supra ex cod. il7i0, p. 17-45. 

7^ De inventione sanctae crucis (p. 189-199).* 
8° Passio sancti Justi martyris (p. 199-207). 

Ed. Act SS., ad d. 18 Oct., tom. Ylll, p. 540-42. 

9^ Passio sanctorum martyrum Rufini et Valerii 
(p. 207-212). 

Ed. ibid., ad d. 14 Jun., tom. Il, p. 796-07. 

10^ Passio sancti Martini papae (p. 212-214). 

Gompendium brevissimum. 



DGXGIV. Codex signatus num. 16330. 

Olim Sorbon. 1416. 

Foliorum 79, min. (0°>,20x 0,145), lineis plenis, exaratus saec. XII. 

Passio sancti Thomae Cantuariensis archiepiscopi et 
martyris (fol. 46^-55^). 

Auctore Joanne Salisburiensi, éd. P. L., tom. GXC, p. 195-208. 
Sequitur (fol. 58'-59') prosa de S. Tboma, notis musicis signala. 



DGXGV. Godex signatus num. 16352. 

OUm Sorbon. 1411. 

Foliorum 131 (sed bis signala sunt folia 29, 36, 45, 101, 103), min. (0n,25X0,15), 

CATAL. PARIS. T. IIL 22 



338 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

constans duplici parle, altéra lineis plenis, exarata saec. XI, altéra (a folio 66) 
columnis binis, saec. Xll. 

Vita sancti Alexis confessons (fol. 76^-77'').* 



DCXCVI. Codex signatus num. 16357. 

Olim < Iste liber assignatus est ad usum Fralrum Minonim Parisiensium ex 
parte sancti Ludovici quondam illustris régis Franciae » (1) ; deinde Sorbon. 1474. 
Folionim 189, min. (0m,245X 0,155), columnis binis, exaratus saec. Xlli. 

Relatio qualiter corpus beati Medardi a cîvitate 
Suessionum Divioni sit translatum (fol. 185^-187^). 

Ed. Act. SS., ad d. 8 Jun., tom. II, p. 95-97. 



DGXGVn. Codex signatus num. 16515. 

Olim <c ex legato magistri Godefridi de Fontibus » (fol. 480^), Sorbon. 1695. 
Foliorum 485, min. (0<°,16X0,11), columnis binis, exaratus saec. XllI. 

Vita sancti Johannis Eleemosynarii (fol. 109''-128^. 

Auctore Leontio, éd. P. L., tom. LXXIII, p. 339 sqq. Mutila inc. cap. 3 (Pro- 
motvLsergo,..). 



DGXGVni. Ck)dez signatus num. 16565. 

Olim Sorbon. (2) 1750. 

Foliorum 72, min. (0>n,22X0,15), lineis plenis, exaratus saec. XII. 

1^ Miracula sanctae Mariae de Rocamajor (fol. l'-SS*). 

Nempe miracula in ecclesia de Rupe Amatoris. 

2^ [Libellas Hugonis Farsiti de miraculis B. M. V.] 
(fol. 35^-54^). 

Ed. P. L., tom. CLXXIX, p. 1777 sqq. 



(!) Cfr. Delisle, Le Cabùiei des Mss.y tom. III, p. 297, n® 7. — (2) Fol. 71* 
legitur haec nota : Istum lihrum ego J. de Mercier Cameraco emi... 



BIBL. NAT. PARIS. — CODD. 16566, 16568, 16699. 339 

DGXGIX. Codex signatus num. 16566. 

Olim Geroldi de Abbatisvilla (fol. 66^, deinde Sorbon. 1740. 
Foliorum 66, min. (0»,24X 0,155), lineis plenis, exaratus saec. Xlll. 

4^ Passio beatae ac gloriosae virginis Catherin ae 
(fol. 1^-5^. 

contracta ex Passione prolixiori éd. inter Act SS. Hiberniae, Sequitur 
bymnus de S. Gatharina (inc. Jocundare, plebs fidelis,..). 

2^ Passio gloriosissimi martyris Thomae Cantuarien- 
sis (fol. 7M0^). 

Ed. P. L., tom. GXG, p. 317-24. Sequitur hymnus de S. Thoma (inc. Virgo 
gaudet filio.,.), 

3^ VitasanctiServatiiepiscopi(fol. 41^-28^. 

Inc. (post prologum) Trojtigenarum metropolis Francorum Tungris,,. 

4° [Miracula sancti Servatii] (fol. 28^-58^). 

Quorum major pars éd. A,ct. SS,, ad d. 13 Mail, tom. III, p. 219-28, num. 25-67. 

5° Passio et vita et conversatio sancti Ëustachii (fol. 
58^-66^).* 

Om. prologus. 



DGG. Godex signatus num. 16568. 

Olim Sorbon. 1381. 

Gbartaceus, bine inde membranis intertextus, foliorum 79, min. (0",20X 0,145), 
lineis plenis, exaratus saec XV. 

Vita sancti Bernardi primi abbatis Glaraevallis (fol. 

42'-79^). 

Auctore Alano, éd. P. L., tom. GLXXXV, p. 470-524. Mutila desinit in verbis... 
cuxeàentibus ad beata (cap. 87 med., p. 523). 



DGGI. Godex signatus num. 16699. 

Olim ce liber sancte Marie de Prato » (in capite et ad calcem codicis), deinde 
Sorbon. 1444. 



>* 



340 GATAL. GODD. HAGIOGR. LAT. 

Foliorum 183, min. (0b,228X0,145), lineis plenis (praeterquam fol. lâl'^-lSS), 
exaratus extr. saec. XH. 

1^ Vita sancti Laurentii martyris (fol. 125^-127'). 

Metrica, auetore Hildeberlo, éd. P. L., tom. CLXXl, p. 1607-14. 

2° Passio sancti Vincentii martyris (fol. 127M27'). 

Metrica, diversa ab editis inter opéra Hildeberti et Alphani. 
Inc. prol. Si fas sit dict, quod non confertiSj amici, 

Fert mea musa in carminé multiplici.,. 
Inc. Passio. Natus^ donattcs studiis, gemino geminatus 

SensUy sensatus sepsit utrumque latus... 
Des. Redditur ergo solo victor non nomine solo^ 

Etjicbilantepolo conjtibilare volo. 



DGGn. Codex signatus num. 16732. 

Olim coenobii Sancti Martini a Campis l.i. 

Foliorum 187, maj. (0",472x0,335), coluranis binis, exaratus saec. Xll. 

Manifeste descriptus est codex iste ex eodem exemplari unde cod. S397 (supra, 
tom. II, p. 11 sqq., sed in tioc codice desunt tria priora documenta foliis in 
capite codicis avulsis), posterior pars (a num. 61°) codicis S318(ibid., p. 178 sqq.) 
et codex tSSSi (ibid., p. 301 sqq.). Eadem scilicet documenta continet, eodem 
ordine disposita et iisdem titulis inscripta, nisi quod desinit in Vila S. Eustasii. 
Itaque solum indicem raateriarum,adjectis numeris foliorum quibus continentur, 
talc tradere satis visum est. 

l» Vita sanctae Brigidae (fol. l'-bl. 

2° Passio sancti Ignatii (fol. 5'-8'). 

3° Epistola sancti Cypriani de Celerino (fol. S'-S^). 

4° Passio sancti Tryphonis (fol. 8'-ll'). 

5» Passio sancti Phileae (fol. ir-lS'). 

6* Passio sanctae Agathae (fol. IS'-lô'). 

7° Vita sancti Amandi (fol. 16'-19'). 

S^» Suppletio addita huic libello... (fol. 19'-24'). 

9*" Translatio sancti Amandi (fol. 24^-26'). 

10° Elevatio corporis sancti Amandi (fol. 26'-28'). 

11° Vita sancti Vedasti (fol. 28'-32'). 

12" Miracula sancti Vedasti (fol. 32'-33'). 




I 



BIBL. NAT. PARIS, -r- COD. 16732. 341 

13" De virtutibus sancti Vedasti (fol. 33'-35'). 

14° De sancto Antoliano martyre (fol. 35^-35^). 

15° Passio sanctae Dorotheae (fol. 3S'-37'). 

16° Vita sancti Severini abbatis (fol. 37'-39'). 

17° Vita sanctae Euphrasiae (fol. 39'-44'). 

18° Passio sancti Saturnini et sociorum (fol. 44^- 

481. 
19° PaSsio sancti Valentini episcopi (fol. 48'"-49'). 
20° Passio sancti Blasii (fol. 49'-51'). 
21° Passio sanctorum Faustini et Jovitae (fol. 51'- 

55'). 
22° Passio sanctae Julianae (foi. 55'"-57'). 
23° Passio sancti Polycronii (fol. 57'--58'). 
24° Vita sancti Silvini episcopi (fol. 58'-60'). 
25° De electione sancti Mathiae (fol. 60'-62^). 
26° Inventio capitis sancti Johannis (fol. 62'-64'). 
27° Vita sancti Alexandri (fol. 64^-70'). 
28° Vita sanctae Austrebertae (fol. 70'-76'). 
29° Vita sancti Albini .ep. Andegavensis (fol. 76'-78'). 
30° Miracula post ejus transitum (fol. 78'"-80'). 
31° Passio sancti Focae (fol. 80'^3'). 
32° Passio sanctanim Perpetuae, etc. (fol. 83^-84'). 
33° Passio sanctorum Philemonis et Arriani (fol. 

84'-87'). 
34° Passio sanctorum quadraginta martyrum (fol. 

87'--88''). 
35° Vita sancti Gregorii papae (fol. 88^-93'). 
36° Vita ejusdem altéra (fol. 93'-1481. 
37° Vita sancti Pauli episcopi (fol. 148'-155'). 
38° Passio sancti Longini (fol. 155'-1561. 
39° Vita sanctae Geretrudis (fol. 156'-157'). 
40° Virtutes ejusdem (fol. 157'-159'). 
41° Vita sancti Johannis Penariensis (fol. 159'-160'"). 
42° Vita sancti Caloceri (fol. 160'-162i 



342 CATAL. CODD. HAOIOOR. LAT. 

430 Vita beati Vulfranni (fol. 162'-165'). 

44" Vita sancti Benedicti (fol. 16S'-174'). 

45" Vita sancti Ermenlandi (fol. 174'-181'). 

46" Passio sancti Irenaei episcopi (fol. 181'"-181') 

47" Vita sancti Joannis eremitae (fol. iSl'-lSS""). 

48" Vita sancti Eustasii abbatis (fol. 185M87'). 



DGCm. Codex signatus num. 16733. 

Olim Sancti Martini a Campis l.s. 

Foliorum 145, maj. (0",41X0,36), columnis binis, exaratus saec. XII. 

Eadem prorsus continet, eodem ordine disposita et iisdem fere titulis insignita 
quae cod. S353, 8* sqq. (supra, tom. II, p. 504 sqq.), nisi quod in hoc cod. 5353 
desunt Passio S. Galixti et Passio S. Januarii (hic 46^ et 470), foliis scilicet eo loco 
avulsis. Itiaque rursus Vitarum inscriptiones et folia quibus continentur indieasse 
satis erit. 

1^ Eodem die, de paenitentia Theophili (fol. 2''-5'). 
2^ Passio sancti Adriani martyris (fol. S^-S""). 
3*^ Vita sancti Audomari episcopi, v idus septembris 
• (fol. 8^.10^). 
¥ Passio sancti Gorgonii martyris, viii idus septem- 
bris (fol. 10^-11^). 
5^ Vita beati Maurilii Andegavensis episcopi (fol. 

11M4^. 
6*^ Vita sancti Amati abbatis, item idus septembris 

(fol. W'W). 
7^ Historica relatio de exaltatione sanctae crucis, 

XVIII kalendas octobris (fol. WAT). 
8° De miraculis yconiae Domini, item yiii kalendas 

octobris (fol. 17^-180. 
9*^ Passio sancti Cornelii papae sociorumque ejus, 

item XVIII kalendas octobris (fol. 18''-19''). 
10^ Eodem die, passio sancti Cypriani episcopi et 

martyris (fol. 19^-19^). 



BIBL. NAT. PARIS. 



H^ Passio sancli Valeriani martyris, xvii kalendas 

octobris (fol. âC-Sl^. 
12° Vita sancti Apri episcopi , item xvii kalendas 

octobris (fol. 21^-22^. 
13° Vita sancti Bercharii abbatis et martyris, item 

ivii kalendas octobris (fol. 22'-25'). 
14° Passio sïtnctae Euphemiae virginis et martyris 

(fol. 2S'-27'). 
15° Passio sanctorum Luciae et Geminiani, item xvi 

kalendas octobris (fol. 27'-29''). 
16° Passio sancti Lamberti episcopi et martyris, xv 

kalendas octobris (fol. 29''-31i'). 
17° Vita sancti Floscelli martyris, item xv kalendas 

octobris (fol. 31'-33'). 
18° Passio beati Ferreoli martyris, xriii kalendas 

octobris (fol. 33'-34^. 
19° Vita sancti Sequani abbatis, xiiii kalendas octo- 
bris (fol. 34^-381. 
20° Vita beati Goerici abbatis, xiii kalendas octobris 

(fol. 35^-39'). 
21° Passio sancti Matthaei apostoli et evangelistae. 

XI kalendas octobris [fol. 39''-4r). 
22° Passio sanctorum martyrura Mauritii sociorum- 

que ejus, x kalendas octobris (fol. AV-H^. 
23° Vita sanctae Salabergae abbatissae, item x kalen- 
das octobris (fol. W-AV). 
24° Passio sanctae Theclae virginis , ix kalendas 

octobris (fol. 47'-49^. 
25° Passio sancti Andochii martyris, viii kalendas 

octobris (fol. 49'-50'). 
26° Conversio Justinae sanctae virginis et Cypriani 

martyris, xi kalendas octobris (fol. 50''-57'). 
27° Passio sanctorum martyrum Cosmae etDamiani, 



CATAL. GODD. HAGIOQR. LA.T. 

28" Revelatio beati Michaelis archangeli (fol. 58'- 

S9'}. 
29° Item revelatio sancti Michaelis archangeli in 

Monte qui dicitur Tiimba... (fol. 59''-60'). 
30° Vita sancti Hieronymi presbyteri , ii kalendas 

octobris (fol. 60^-63''). 
31° Vita sancti Reraigii episcopi et confessons, 

kalendis octobris (fol. 63'-71'}. 
32° Passio sancti Piatonis martyris, item kalendis 

octobris (fol. W-n% 
33° Passio sancti Leodegarii episcopi et martyris, 

(fol. 72'--75'-)- 
34° Liber secundus de miraculis sancti Leodegarii 

(fol. 76''-77^. 
35° Vita sancti Apollinaris episcopi, m nonas octo- 
bris (fol. 77'--780. 
36° [Passio sanctae Fidis virginis et martyris, ri nonas 

octobris] (fol. 78'--79^. 
37° Passio sanctorum martyrum Sergii et Bacchi, 

nonis octobris (fol. 19'-S<i'). 
38° Vita sanctae Pelagiae, vin idus octobris (fol. 82''- 

39° Passio sanctae Reparatae virginis, viii idus octo- 
bris (fol. 84^-84'}. 

40° Passio sanctae Benedictae virginis, viii idus 
octobris {fol. 84'-86'). 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 16733, 345 

45^ Vita sancti Geraldi confessons, item m idus 

octobris (fol. 96^-99^). 
46*^ Passio sancti Calixti papae et martyris, ii idus 

octobris (fol. 99^-101^).* 
47^ Passio sancti Januarii martyris, ii idus octobris 

(fol. lOr-102^). 

Ed. Act SS., ad d. 19 Sept., tom. VJ, p. 866-68. 

48^ Vita sancti Basoli confessons, ii idus octobris 

(fol. 102^-105^). 
49^ Vita sancti Magnobodi episcopi et confessons, 

item VII kalendas octobris* (fol. 105^-1 11"^). • sic, 

SO"" Sermo de sancto Luca evangelista, xv kalendas 

novembris (fol. Hl^-112^). 
51*^ Passio sanctorum martyrum Servandiet Germani 

(fol. 112M13^). 
M^ Vita sancti Martini Vertavensis abbatis, ix kalen- 
das novembris (fol. 143^-114''). 
53° Passio sanctorum Crispini et Crispiniani, viii 

kalendas novembris (fol. 114'-415''). 
54° Vita sancti Frontonis episcopi, item viii kalendas 

novembris (fol. 115M17'^). 
55° Passio sanctorum apostolorum Simonis et 

Judae, v kalendas novembris (fol. H7'^-120'^). 
56° Vita sancti Faronis episcopi, item v kalendas 

novembris (fol. 420^-1230. 
57° Passio sancti Quintini martyris, ii kalendas 

novembris (fol. 423'--l25'^). 
58° Inventio corporis ejusdem (fol. 125^-125'). 
59° Sermo in natale ejusdem (fol. 125^-126^). 
60° Vita sancti Hilarionis monachi , ii kalendas 

novembris (fol. 126'--131^). 
61° Passio sancti Benigni martyris, item kalendis 

novembris (fol. 133^-137^). 
62° Miracula ejusdem martyris (fol, 137''-141'*). 



• corr. 



346 CATAL. GODD. HAOIOGR. LAT. 

63° Passio sancti Caesarii martyris, item kalendis 
novembris (fol. 141'*-142'"). 

64*^ Vila sancti Marcelli episcopi , item kalendis 
novembris (foL 142^-143^. 

65° Passio sanctae Mariae virginis et martyris, item 
kalendis novembris (fol. 143''-144''). 

66° Vita sancti Vigoris episcopi, item kalendis novem- 
bris (fol. 144^-145^). 

Fine mutila, foliis avulsis. 



DGGIV. Codex signatus num. 16734. 

Oiim Sancti Martini a Gampis l.s. 

Foliorum 176, maj. (0«,46X0,33), iineis plenis, exaratus saec. XII. 

Eadem omnino continet, eodem ordine disposita etiisdem fere titulis inscripta, 
quae cod. 11758 (supra, p. 93). Unde et hic titulos (eosque compendio^ ubi pror- 
sus iidem sunt), recensere satis erit. 

4° Vita sancti Carilephi sacerdotis, cujus transitas 

celebratur kalendis julii (fol. 4''-6^). 
2° Passio sancti Salvii... (fol. 6^^-10^. 
3° Passio sanctorum Processi et Martiniani... (fol. 

10^-10^). 
4° Vita sancti Goaris... (fol. 10^-13^). 
5° Passio sanctae Felicitatis cum vii*^ filiis suis, 

VI idus julii (fol. 13M4^), 
6° Translatio corporis sancti Benedicti et sanctae 

Scholasticae... (fol. 14^-16^. 
7° Passio sanctae Margaretae virginis et martyris, 

III idus julii* recolenda (fol. 16'*-19']. 
^\t 8' Passio sancti Eugenii... (fol. 19^-31^). 

9° Relatio Pastoris de sancta Praxede virgine... 

(fol. 31^. 
10° Vita sanctae Mariae Magdalenae... (fol. 3i'*-33^). 



BIBL. NAT. PARIS. — CODD. 16734. 347 

11° Relatio cpialiter beata Maria Magdalena perve- 

nerit in Aquensem provinciam (fol. 33''-34''). 
12*» De translatione corporis beatae Mariae Magdale- 

nae (fol. 34'--35'). 
13° Miracula post ejus translationem patrata (fol. 

35'-36'^). 
14° Passio sancti Apollinaris... (fol. 36''-39'). 
15° Miracula per eundem facta (fol. 39^-41'). 
16° Passio sanctae Christinae... (fol. AV-U% 
17° Passio sancti Jacobi apostoli... (fol. 44^61. 
lg° Passio sancti Christophori... (fol. 46'-48^. 
19° Passio sancti Cucuphatis... (fol. 48'-50'). 
20° Revelatio vu Dormientium, vi kalendas augusti 

recolenda (fol. 50^-53'). 
21° Passio sancti Pantaleonis, t kalendas augusti 

celebranda (fol. 53'-56'-). 
22° Passio sanctorum Nazarii et Celsi... (fol. Se'-eO""). 
23° Vita sancti Samsonis, cujus transitus celebratur 

v*° kalendas augusti (fol. 60'"-70'). 
24° Revelatio quae ostensa est sancto papae Stepha- 

no... (fol. TC-TO'). 
25° Passio sancti Felicis papae... (fol. TOMl"). 
26° Passio sanctorum Simplicii,Faustiniet Beatricis... 

(fol. 71'-71'). 
27° Vita sancti Lupi episcopi... (fol. 71'-72'). 
28° Passio sanctorum Abdon et Sennis... (fol. 72"^- 

74^). 
29° Vita sancti Germani Autisiodorensis episcopi... 

(fol. 74^-83^). 
30° Argumentum de celebratione festivitatis quae 

vocatur sancti Pétri ad vincula, kalendis augusti 

recolenda (fol. 83''). 
31° Passio sanctorum Macchabaeorum...(fol. 83''-86^). 



348 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

32^ Passio beati Eusebii Yercellensis episcopi... (fol. 

86^-91^. 
33^ Passio sanctarum virginum Spei, Fidei et Carita- 

tis...(fol. Ol^'-Oa^). 
34^ Passio sancti Felicis [Gerundae]... (fol. 92^-93^). 
35"^ Passio sancti Stephani papae, im nonas augusti 

recolenda (fol. 93^-96'). 
36^Revelatio sancti Stephani protomartyris... (fol. 

96^-97^). 
37° Vita sancti Cassiani episcopi... (fol. 97''-98^. 
38<^ Vita sancti Memmii episcopi... (fol. 98^-99^). 
39° Passio beatissimi Sixti papae... (fol. 99''-100^. 
40° Passio sancti Donati episcopi... (fol. lOO'^-lOl'). 
41° Passio sancti Cyriaci diaconi socionimque ejus, 

quorum natalia celebrantur vi idus augusti (fol. 

101M031. 
42° Passio sancti Laurentii... (fol. 103M04^. 
43° Vita sancti Taurini episcopi, cujus transitus coli- 

tur III idus augusti (fol. 104^-106''). 

Auctore Deodato, éd. Act SS.y zdd, H Aug., tom. II, p. 059-43. 

44° De miraculis ejusdem (fol. 106M07^). 

Ed. ibid., p. 643-44. 

45° Passio sancti Hippolyti sociorumque ejus, idus 

augusti compléta (fol. 107M08^). 
46° Vita sanctae Radegundis... (fol. 108^-115^). 

Sequitur (fol. H5»121') Sermo beati Jeronimi presby ter i de asstanptùme 
beatae Virginia Mariae, quae ce lebratur XVIII kalendas septembrts. 

47° Vita sancti Deicoli abbatis... (fol. 121^-126^). 

48° Vita sancti Arnulphi... (fol. 126^-128^). 

49° Passio sancti Mammetis, xvi kalendas septembrîs 

compléta (fol. 128^-130''). 
50° Passio sancti Agapiti, xv kalendas septembris 

celebranda (fol. 130^-131^). 
51° Vita sanctae Helenae matris Constantini Magni, 



>* 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 16785. 349 

cujus transitus colitur xv kalendas septembris (fol. 

131M41^. 
52^ Vita sancti Philiberti abbatis... (fol. 141^-143^). 
53° Passio sancti Timothei... (fol. 143^-144^). 
54*^ Passio sancti Symphoriani, xi kalendas septem- 
bris (fol. i44M45^). 
55^ Passio sancti Bartholomaei... (fol. US*AA1% 
56° Passio sanctorum martyrum, qui nuncupantur 

Massa candida... (fol. 147^-148^). 
57° Vita sancti Audoeni... (fol. 148M55''). 
58° Passio sanctorum Eusebii, Vincentii, Peregrini et 

Potentiani, vm kalendas septembris compléta (fol. 

152M54^). 
59° Passio sancti Genesii Arelatensis... (fol. 154'*). 
60° Passio sancti Genesii [mimi]... (fol. 154M55'). 
61° Vita sancti Augustini episcopi... (fol. 155M62'). 
62° Passio sancti Juliani... (fol. 162^-168^). 
63° Passio sanctae Sabinae virginis , cujus natalis 

celebratur im kalendas septembris (fol. 168"^. 
64° Vita sancti Agili abbatis... (fol. 168^-172'). 
65° Passio sanctorum Felicis et Adaucti... (fol. 172^). 
66° Vita sancti Turiavi archiepiscopi (fol. 472^-473^). 
67° Vita sancti Alexii (fol. 473'"-474^). 
68° Passio sancti lonii (fol. 474^-476'). 
69°Narratio beati Gregorii Turonensis de sancta 

Radegunde regina (fol. 476''). 



DGGV. Codex signatus num. 16735. 

Olim Sancti Martini a Campis 1.4. 

Foliorum 190, maj. (0«« ,50X0,545), columnis binis, exaralus exlr. saec. XII et 
(a fol. 191) saec. XllI et XIV. , 

4° Passio sancti Eustachii, iiii° nonas novembris 
celebranda (fol. 1^-4%* 

Omm. prol. et, ut plorimum, ea quae in éd. uncinis inclusa sunt. 



350 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

2° Vita sancti Leonardi, viii idus novembris (fol. 1'- 
3® Miracula post translationem ejus (fol. 6''-7'). 

Ed. ap. Surium, stilo mutato, ad d. 6 Nov. (p. 167)., num. 8-12. 

4^ Passio sanctorum Claudii, Nicostrati, Castorii, 
Sympronii, vi idus novembris (fol. T'^-Q^).* 

5*^ Passio sancti Theodori martyris (fol. OMl').* 

6° [Sulpicii Severi scripta de S. Martino] (fol. H'- 
31^).* 

7^ [Excerpta e Gregorio Turonensi de gloria postuma 
S. Martini] (fol. 31^).* 

8^ Liber miraculorum [sancti Martini] (fol. Sl^-SS').* 

Auctore Gregorio Turonensi. 

9"" Passio sancti Mennae martyris (fol. 53^-54'^).* 
10^ Vita sancti Joannis Eleemosynarii, Alexandriae 
civitatis patriarchae (fol. 54''-66^). 

Ed. Act SS,, ad d. 23 Jan., tom. II, p. 498-517. 

11^ Vita sancti Briccii episcopi et confessons (fol. 66'- 

67^.* 
12® Vita sancti Machutis episcopi et confessons (fol. 

67^^-72^. 

Ed. ap. Joannen) a Bosco, BibL Floriac.^ p. 485-515. 

13® Vita sancti Gregorii Turonensis episcopi (fol. 72'- 

75^). 

Auctore Odone, éd. P. L., tom. LXXl, p. 115-27. 

14® Vita sancti Aniani Aurelianensis episcopi (fol. 
75M6^). 

Ed. ap. Theiner, Saint-Aignan ou le siège d*Orléans, p. 26-33. 

15® Passio sancti Romani monachi et Baralis pueri 
(fol. 76^-78^^). 

Ed. ap. Mombritium, tom. 11, fol. 244^-46'. 

16® Vita sancti Odonis abbatis (fol. 1S''S9% 

Auctore Joanne, éd. P. L., tom. GXXXIIl, p. 43-86. Cm. libri m num. 12. 

17® Passio sancti Eadmundi régis (fol. 89^-92'). 

Auctore Abbone, éd. P. L., tom. CXXXIX, p. 607-20. 




BIBL. NAT. PARIS. — COD. 16735. 351 

18^ Vita sancti Columbani abbatis (fol. 92'-100^). 

Auctore Jona, éd. ap. Mabiilon, Act SS, O. S. B., saec. II, p. 5-29. 

19** Miracula sancti Columbani abbatis (fol. lOO^'-lOS^). 

Ed. ibid., p. 40-55. 

20° Passio sanctae Caeciliae virginis, cujus natalitia 
celebrantur x kalendas decembris(fol. 105''-109'').* 
21<^ Passio sancti Mauri martyris (fol. 109^-109^). 

Ed. ex cod. Brux. 0S89, Cat. Brux,, tom. Il, p. 297-99. 

22° PassiosanctiClementis martyris (fol. 109M11^).* 

Dm. prol. praefixus miraculis. 

23° Passio sanctae Felicitatis cum filiis suis (fol. 
111^-112^.* 

24° Vita sancti démentis episcopi [Metensis] et con- 
fessons (fol. 412^-115^. 

Prolixior quam vita éd. ap. Bosquet, Eccl. Gall, Hist, tom. I, p. 47-22, eadem 
tamen referens. 

25° Passio sanctiChrysogonimartyris(fol.ll5M16^.* 

Pars prier amplioris legendae, desinens in morte sancti Ghrysogoni. 

26° Passio sancti Pétri martyris (fol. 116'*-116^). 

Ex Adone ad d. 25 Nov. (P. L., tom. CXXIII, p. 401-3). 

27° Passio sive revelatio [sanctorum] Vitalis et Agri- 
colae martyrum (fol. 116''-117^). 

Epistola Ambrosii, éd. Act, SS., ad d. 19 iun., tom. III, p. 821-22, num. 17-25. 

28° Vita sancti Maximi episcopi [Regiensis] et con- 
fessons (fol. 117'^-12O0. 

Ed. ap. Surium, ad d. 27 Nov. (p. 609). 

29° Passio sancti Satumini martyris (fol. 120'*-121^. 

Ed. ibid., ad d. 29 Nov. (p. 650). Sequitur Gregorii Turonensis In glor. mari, 
cap. 47. 

30° Passio sancti Andreae martyris (fol. 121^^-122^).* 
31° Miracula sancti Andreae (fol. 122^-128^).* 

In fine add. Gregorii Turon. lib. In glor. mart. cap. 78. 

32° De sancto Trojano episcopo (fol. 129^. 

Ex Gregorii Turonensis lib. In glor. conf., cap. 58. 

33° Vita sancti Eligii (fol. ISOMiS'). 

Auctore Andoeno, éd. P. L., tom. LXXXVII, p. 479-tf70. 



352 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

34^ Miracula post ejus transitum (fol. 142''-144''). 

Ed. ibid., p. 570-77. Desinit in verbis ardetet super funditur {col. 77, lin. 5), 
et add. clausula Mis ita disposais,., (col. 593 med.). 

33° Passio sanctorum Chrysanthiet Dariae (foL 144^- 

147^).* 
36° Vita sancti Nichoîai episcopi et confessoris (fol. 

147^-15^).* 

Post cap. xm sequuntur cap. xrv, éd. ap. Carminium p. 126 in notis, et capp. 
xva, xvm, sed paucis verbis contracta. 

37° Vita sancti Romarici abbatis (fol. 152^-156^). 

Vita prolixior, passim citata in annotatis ap. Mabillon, Act. SS. 0. S. B.^ saec. 
11, p. 416-20. 

Inc. prol. Postquam genus humanum in primo parente praevaricant 
ab illa regione beatitudinis, m qua lumen incomparabile divinitatis 
contemplari poteraty decidit intenébras hujus miseraeperegrinationis... 

Inc. vita. Tempore Sigiberti régis Burgundionum et Austrasiorum, 
beatissimus Columbanus, omni sanctitate et religione praeditus^ ab 
Bibemia insula^ in ultimo oceano sita^ egrediens, Gallias intravit, ac 
veluti sol fulgidus ab occiduis mundi partibus miro ordine surgens, 
coruscos fulgurantis lucis radios in toto orbe diffudit. 

38° Passio sanctae Eulaliae virginis (fol. 156M57^. 

Ed. ap. Florez, Espaça SagradOy tom. XllI, p. 396-406. Cm. ultima pars 
num. 8. 

39° Passio sanctae Luciae virginis (fol. 157M58'^.* 
40° Passio sancti Thomae apostoli (fol. 158^-162^. 

Ed. ap. Max. Bonnet, Acta Thomae, p.' 155-60. 

41° Passio sancti Gregorii [Spoletani] martyris atque 
pontificis (fol. 162'^-163'). 

Ed. ap. Surium, ad d. 24 Dec. (p. 507). 

42° Passio sanctae Anastasiae virginis et martyris 
(fol. 163^-166^).* 

Passio amplior. 

43° Vita sanctae Eugeniae virginis et martyris (fol. 

166M70^.* 
44° Passio sancti Marini martyris (fol. 170^-172^. 

Ed. ex cod. Brux. 7Ô84, Cat. Brux., tom. 11, p. 184-91. 

45° Assumptio sancti Johannis evangelistae (fol. 172^" 
174^).* 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 16735. 353 

46" Vita sancti Silvestri papae (fol. 174^-182').* 

In tine subjuncta sunt notitia ex Libro Pontificali, additamentum éd. Cat. 
Bnia;,, lom. I, p. 119-20, et compendiaria narratio inventae sanclae crucis. 

W Passio sanctae Columbae virginis (fol. 182^-183^). 

Ed. ex cod. Brux. 1820-27, Cat. Brux,, lom. I, p. 302-6. 

48"^ Vita et passio sanctorum martyrum Saviniani et 
Potentiani sociorumque eorum (fol. 183''-186^). 

Ed. ap. Duru, BiàL hist. de V Yonne, tom. II, p. 540-53. Sed 

a) Haec notatu digna subjuncta sunt in fine praefationis : Be cvjiis quidem 
gesUs plura admiratione digna in medio proferri poterant, si libelli 
tejrius de catalogo virtutum ejus a patribus digestus prae manibus ha- 
beretur.Yerum quoniam ea tempestate qua Wandalorum acerbitas per 
universam Galliam tanta caede grassata est ut omnium paene urbium 
atque ecclesiarum apothecas variamque supellectilem direptione popu* 
lavefHty flammis vdstaverit, ^jusdem historiae tomum dépérisse a*edimus. 
Ut eorum quae scriptis de eo paternae traditionis didicimus vel relatu 
fidelium comperimus quaedam succincte expediamus.,, 

b) In fine Vitae, post verba unius praedii concluderet locus, add. : 
ffarum interea cineres cum per multa annorum spatia in loco eorum 

quievissentj ut diligent ior eis cultus et rêver entia apopulis exhiber etur, 
nuper a venerabili Wenilone praedictae sedis antistite translati sunt in 
basilicam beati Pétri apostolorum principis contiguam, cujus etiampro 
foribus et in cujus fundis eatenus jacuerant ; at domu[s],„^ ut tom. cit., 
p. 316, lin. 1-9, nisi quod in fine pro xiiii. kal, novembris legilur in cod. Par. 
rn« halendas septembris, et subjuncta est narratio éd. ibid., p. 316, de cantu 
angelorum audito in vigilia translationis. 

49^ Passio sancti Potentiani episcopi et martyris, 
exeerpta ex gestis sancti Saviniani (fol. 186'*-186^). 

Ed. ap. Duru, tom. cit., p. 313-15. 

50^ Vita sancti Reguli episcopi Silvanectis et confes- 
sons (fol. 186^-190^). . 

"Ed. Act. SS., ad d. 50 Mari., tom. III, p. 820-27. 
Sequilur exordium Passionis S. Georgii, mox abruptae. 

51° Passio sanctae Catherinaé virginis et martyris, 
quae celebratur vu kalendas decembris (fol. 191^- 

197^.* 

Om. clausula Ego Athanasius,.. Subjunctus est in fine hymnus, qui inc. 
Ave gemma claritatis ad instar carbunculi, ave rosa paradisi.,, 

CATAL. PABIS. T. III. 23 




354 CATAL. CODD. HAQIOQR. LAT. 

SS*" Vita beati Albani martyris, apud Maguntium 
metropolim jacentis, cujus natale recolitur kalen- 
dis decembris(fol. lOS-^-igO"). 

Eadein scilicet, sed stito paululuin divei'so, cum Vila éd. ex codice quondam 
Tliomae Pliilipps 343, nunc Bibliolherac regiae Bmxcllensis, Cat. Brux., tom. Il, 
p. 444-S5 ; ubi tamen desunt prologus et clausula, quae hic ex codice Parisiensi 
subicimus. 

Sotei animia placere fidelibus sanctorum mérita dignis praedicare 
praeeoniU et ibi deootionis figere desiderium ubi ccmsequi vaieani san- 
ctitatis augmeiitum. Nobis igitur ul quietum possit esse stwiitcm et alten- 
tum sileniium, Albani vita pruponitur prosequenda, de cvjtit exemplis 
instrucia, cujus praesidiis animata mens nostra, nec de viribus propriis 
nec de démenti^, audeat diffidere Redemptoris. Ouam quidem ab alio 
noatris temporibus insigniter éloquente digestam et rhetorici* legibui 
novimut insignitam, ita itt propter msolitum, ornatum linguae aciniil- 
lantia ipse nitor eloquit praeferretur materiae dignitati. Huju* rerv 
nostri itineris ille merebitiir ductor existere gui quasi ante faciem meaut 
noprationis meae visus est auperficiem percurrisae et de auorum copiti 
exubérante dictaminum nostrum supplebit extraciio argumenlatita 
defectvm. Ita enim i>auper editio non polluere poterit, sed pollere, et si 
atiguam habeat eut innitatur originem, cujua diaaerendo non deterat 
veriiatem. 

Iste est Albanus qui, ul certa narratione didicimua, in Moguntio me- 
tropoli lumulatus, animarum morbis medetur et corporum, ita ut ci 
domesticae civilatea revereniiam devotam exhibeant et Umginquaru'" 
regionum ad eum multitude concurrat. Igitur Jesu Christo Reâeniptori 
nostro ail honor et gioria in aaecula aaeculorjtm. Amen. 



DCCVI. Codex signatus num. 16736. 

Olim Sancti Martini a Campis l.n. I 

Foliorum Itlîdiuonim t"" el a-"" muiila sunt), maj. (0™, 15x0,32), columnis | 

biniG, exaratus saec. \II. | 

Eadem omnino documenta continei (praeter duo ultima quae bic désuni). 

eodem oMine iliaposita et, admoclum paucis aliquantum variantibus , eisdem | 

titulis insigniia, quaecod. S3I9 {supra, (om. Il, p. 101 sua.). Itaaueea comuendio I 

recensnisse satis eril. 

l*' Vita sancti fiasilii 



BIBL. NAÏ. paris. — COD. 16736. 355 

2" Passio sancti Concordii (fol. T). 

3" Passio sanctae Martinae (fol. T-iO"). 

4*' Vita sanctae Euphrosynae (fol. KK-lâ"). 

5° Vita sancti Fulgentii (fol. \'i'-^0'). 

6° Vita sancti Eugendi (fol. 20'-23'). 

T Passio sancti Petri [Balsami] (fol. 23''-23''). 

8° Passio sancti Theogenis (fol. 23^-24'). 

9° Vita sanctae Genovefae (fol. 24''-27^). 

10° Vita sancti Simeonis monachi (fol. 27''-29'). 

110 Vita beati Melanii episcopi (fol. 29^-31'). 

12° Vita sancti Gregorii Lingonensis episcopi (fol. 

31'-32'). 
13° Passio sancti Luciani presbyteri Antiochensis 

(fol. 32^-33^). 
14° Passio sanfcti Luciani Belvacensis (fol. 33'-34^. 
15° Passio sanctae Martianae (fol. 34'-3S'^. 
16° Passio sanctorum martyrum Juliani et Basilissae 

(fol. 35'-42'). 
17° Vita beati Pauli primi eremitae (fol. 42^4*). 
18° Passio sancti Archadii (fol. 44^-44'). 
19° Vita sancti Hilarii (fol. 44M7^). 
20° De miraculo per sanctum Hilarium in synodo 

ostenso (fol. 48'-50'). 
21° Depositio sancti Remigii (fol. 50'-51'). 
22° Vita sancti Viventii (fol. 51'-57'). 
23° Inventio et translatio corporis sancti Firmini 

(fol. 57'- 58'). 
24° Gregorius Turonensis de Felice Nolano presby- 

tero (fol. 58'-58'). 
25° Passio sancti Felicis presbyteri hujus germani 

(fol. 58'-59'). 
26° Passio sancti Felicis episcopi Tubizacensis (fol. 

59'-59'). 
27° Vita sancti Boniti (fol. 59^-62'). 




356 CATAL. CODD. HAGIOOR. LÂT. 

28° Translatio ejusdem sancti Boniti (fol. 62'-63'). 
29° Epistola Odonis de sancto Mauro (fol. 63'-63') ; 

epistola Fausti (fol. 63^-64'^ ; vita sancti Mauri 

(fol. 64^-70^. 
30° Liber miraculorum série decurrente. . . (fol. 70'- 

75'). 
31° Passio sancti Marcelli papae*(fol. 75''-77'). 
32° Sermo sancti Hilarii de sancto Honorato (fol. 

77'-82'). 
33° Vita sancti Fursei (fol. 82^-84'). 
34° Passio sanctonim trium geminorum... (fol. 84*- 

87'-). 
3S° Vita beati Sulpicii episcopi (fol. ST-M% 
36° Vita sancti Genulphi (fol. 91'-97'). 
37° Vita sancti Richmiri (fol. 97'-99'). 
38° Vita sancti Antonii monachi (fol. 99^-110'). 
39° Passio sancti Pontiani (fol. IIO"^-!!!'). 
40° Vita sancti Leobardi (fol. lll'-lll'). 
41° Vita beati Launomari (fol. Hl'-114'). 
42° Passio sancti Valentini presbyteri et sociorum 

(fol. 114'-116'). 
43° Passio sancti Sebastiani (fol. 116'-125'). 
44° Passio sanctae Agnetis (fol. 125^-126'). 
45° Passio sanctorum martyrum Fructuosi, Augurii 

et Eulogii (fol. 128^-129^. 
46° Passio sancti Patrocli (fol. 129'^-130'). 
47° Passio sancti Timothei (fol. 130'-130'). 
48° Passio sancti Vincentii levitae (fol. 130'-133'). 
49° Inventio corporis ejusdem (fol. 134'"-135'). 
50° Passio sancti Anastasii monachi (fol. 13S'-139'). 
51° Passio sanctorum martyrum Vincentii, Orontii 

et Victoris (fol. 139'-141'). 
52° Passio sancti Asclae (fol. 141'-1420. 
53° Passio sancti Babylae (fol. 142^-143'). 




BIBL. NAT. PARIS. — COD. 16737. 357 

54** Passio sancti Saviniani (fol. 143^-145"^. 

55^ Passio sancti Praejecti episcopi (fol. 145^-147^). 

56^ Passio sancti Polycarpi episcopi (fol. iiVA4t9% 

oT Epistola Smyrnàeorum de passione sancti Poly- 
carpi (fol. 149M5O0. 

58® Vita sancti Juliani episcopi Cenomanensis (fol. 
150^-153^). 

59® Vita sanctae Paulae (fol. 153'-159^). 

60® Vita sancti Johannis episcopi Constantinopolitani 
(fol. 159^-164^). 

61® Vita sanctae Savinae virginis (fol. 164M65'^). 

62® Passio sancti Thyrsi cum sociis suis (fol. 165^- 
170^). 

63® Vita sancti Johannis abbatis (fol. 170^-174^). 

64® Vita sanctae Aldegundae virginis (fol. IWAIT^, 

Ed. ap. Mabillon, Act, SS, 0, S, B„ saec. II, p. 807-15. 

65® Vita sanctae Bathildis (fol. 177^-179^). 
66® Vita sancti Malachiae (fol. 179^-191^). 



DCCVn. Codex signatus num. 16737. 

Olim sancti Martini a Caropis 1.6. 

Foliorum 136, maj. (0*", 46x0,335), lineis plenis, exaratus extr. saec. XII. 

Eadem documenta continet quae cod. 11757 (supra, p. 68 sqq.), codera ordine 
disposita et iisdera prorsus titulis inscripta, nisi quod, codice inilio et fine mutilo, 
desunt hic initio Vitae S. Hugonis et fere tota Passio S*« Theodosiae. Praeterea 
hic insertae sunt Passio sancti Georgii (infra, 5») et Passio sanctorum Gyrici et 
Julittae (infra, 49»), quae desunt in cod. 11757, et in fine codicis repetita Passio 
sancti Gengulphi,ja m superius descripta. Rursus elenchum compendio recensuisse 
satis erit. 

1® Passio sanctae Theodosiae (fol. l''). 

Superest tantum ultima pars. 

2® Vita sanctae Mariae Aegyptiacae (fol. V-Q"). 
3® Vita sancti Ambrosii (fol. 6''-10^). 



358 CATAL, CODD. HAGIOGR. LAT. 

4° Epistola sancti Cypriani de laude Mappalici mar- 

tyris (fol. lO'-ll^). 
5° Passio sancti Georgii martyris, cujus natale est 

IX kalendas maii (fol. H'-IS^). 

Inc. Eo (empare quo Diocletianus Romani orbis gubemandum suteepil 
imperium, cum undique res publicamultisac diversis quateretxcr incom- 
modis... 

6° Passio sancti Felicis, Fortunati et Achillei (fol. 
13^-15'). 

7° Vita sancti Roberti abbatis (fol. 15''-18'). 

8° Passio sancti Marci evangelistae (fol. 18'-20'). 

9° Vita sancti Richarii (fol. 20'-22^). 

10° Passio sancti Vitalis martyris (fol. aâ'-aS'). 

11° Gregorius Turonensis de sancto Eutropio mar- 
tyre (fol. 23'). 

12° Passio sancti Jacobi apostoli (fol. 23''-23^). 

13° Vita sancti Philippi apostoli (fol. 23^-24']. 

14° Passio sancti Andeoli (fol. 24'"-26'). 

15° Passio sancti Sigismundi régis (fol. 26^-27^. 

16° Vita sancti Amatoris episcopi (fol. 27^-321. 

17° Vita sancti Athanasii episcopi (fol. 32^-36'). 

18° Inventio sanctae crucis (fol. 36''-38'"). 

19° Passio sancti Alexandri, Eventii et Theoduli 
(fol. 39'--42^). 

20° Passio sancti Quiriaci episcopi (fol. 42M4']. 

21° Passio sancti Gordiani (fol. 44'"-44'). 

22° Passio sancti Pancratii (fol. 44^^-45'). 

23° Passio sancti Gengulphi (fol . 45^7'). 

24° Passio sanctorum Nerei et Achillei (fol. 47''-o0''1. 

25° Passio sancti Pontii (fol. 50^-53'). 

26° Passio sancti Victoris et Coronae (fol. 53'"-54'). 

27° Vita sancti Pachomii (fol. 54'-65''). 

28° Passio sancti Pétri et Andreae, Pauli et Diony- 
siae (fol. 65'-66'-). 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 16737. 359 

29° Vita sancti Fidoli abbatis (fol. 66^-67^. 

30° Passio sancti Torpetis (fol. 67''-68'). 

31° Passio sancti Baudelii (fol. 68'-69^. 

32° Vita sancti .4ustregisili episcopi (fol. 69''-71'). 

33° Miracula post obitum ejus facta (fol. 7^-73^). 

34° Passio sancti Desiderii Lingonensis episcopi (fol. 

73'-74'). 
35° Passio sanctorum Donatiani et Rogatiani (fol. 

W-IA'). 
36° Passio sancti Urbani papae (fol. 74''-79'). 
37° Vita beati Germani episcopi [Parisiensis] (fol. 79^- 

84'). 
38° Passio sancti Carauni (fol. 84^-85'). 
39° Vita sancti Maximini episcopi [Trevirensis] (fol. 

40° Passio sanctorum Marcellini et Pétri (fol. 87'- 

88'). 
41° Passio sanctorum Photini et Blandinae cum sociis 

suis (fol. 88'-91). 
42° Passio sancti Erasmi (fol. 91^-92'). 
43° Passio sancti Bonifacii (fol. 92'-94^. 
44° Vita sancti Medardi episcopi (fol. 94'"-97'). 
4S° Passio sanctorum Primi et Feliciani (fol. 97'- 

98^. 
46° Sermo in natali sancti Barnabae (fol. 98'-99'). 
47° Passio ejusdem, édita a beato Johanne, qui et 

Marcus (fol. 99'-100'). 
48° Passio sancti Viti (fol. 100'-102'). 
49° Passio sanctorum Cyrici et Julittae, xvi kalendas 

julii consummata (fol. 102'--104'].* 
50° Epistola sancti Ambrosii de passione et inven- 

tione sanctorum Gervasii et Protasii(fol. 104'"-106'}. 
31° Sermo beati Ambrosii de inventione sanctorum 

Gervasii et Protasii (fel. 106'-107'}. 




360 CATAL. GODD. HAOIOOR. LAT. 

52° Passio sanctorum decem millium (fol. 107'-109'(. 

53° Passio sancti Gallicani (fol. lOOMlO"). 

54° Passio sanctorum Johannis et Pauli (fol. 110''- 

111'). 
55° Vita sancti Maxentii (fol. lll'-lia^. 
56° Passio sancti Pétri apostoli (fol. llâ'-llS'). 
57° Passio sancti Pauli apostoli (fol. llT'-lâO'). 
58° Passio sancti Marcelli (fol. 120'-121'). 
59° Vita sancti Martialis (fol. 12r-129'). 
60° Vita sancti Theobaldi (fol. 129M31'). 
61° Vita beati Attali abbatis (fol. 13r-133'). 
62° Vita beati Urbani Lingonicae urbis episcopi (fol. 

133^-134^. 
63° Passio sancti Gengulphi (fol. 134'-136'1. 

Ut supra, 250. sed hic tine mutila est. 



DGGVin. Godex signatus num. 16819. 

Oiim coenobii Sancti Cornelii Compendiensis, deinde Gompeudiensis {Fofids 
de Compiêgne) 26. 
Foliorum 334, maj. (0%39X0,29), columnis binis, exaratus saec. X. 

1° [Transitas sancti Joannis apostoli] (fol. 41''-45^.* 
2° Martyrium sancti Pauli apostoli, a Lino episcopo 
Romano graeca lingua conscriptum et ecclesiis 
orientalibiis destinatum (fol. 240"-24r).* 

Usque ad vcrba Haec audiens Nero et ira sicccensus, quia mundi fign- 
ramper ignem Paulus dixerat resolvendam,jussit omnes Chrisii mili- 
tes igné cremari. 



DGGIX. Godex signatus num. 16820. 

Olim « Sancti Cornelii Compendicnsis, Congr. S. Mauri, » deinde Compen- 
diensis 40. 
Foliorum 180, med. (0°>,35x0,25), columnis binis, exaratus extr. saec. Xll. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 16821. 361 

1^ Lectiones in inventione sancti Dionysii (fol. 
10^-14^). 

Desumptae ex Gestis Dagoberti {Rec. des Hist,^ lom. Il, p. 580 sqq.). 

â"" De inventione sanclae crucis (fol 18''-21'').* 
^^ In natale sancti Peregrini episcopi et martyris 
(fol. 26^-29^). 

Vila éd. Act, SS., ad d. 16 Maii, tom. lll, p. 365-64. 

4^ In translatione sancti Martini episcopi (fol. 61''-63''). 

Narralio desumpta ex Gregorii Turonensis libri i De vi7*tutibus sancti Martini 
cap. 6, praemissa relatione ordinationis S. Martini in episcopum Turonensem ex 
Sulpicio Severo. 

S^ In translatione sancti Benedicti (fol. 70^-77^.* 
6^ In octavis sancti Benedicti (fol. 77^-79^). 

Scilicel duo priora capita libri Adrevaldi Floriacensis de miraculis S. Benedicti. 

7^ In consecratione altaris (fol. 96^^-97'^). 

Scilicet epistola Stephani papae éd. ap. Surium, ad d. 9 Oel. (p. 130). 

8^ In natali sancti Hippolyti martyris (fol. 413^-117^.* 
9^ In exaltatione sanctae crucis (fol. 160''-164'').* 
10^ In natale sancti Firmini (fol. 173^-178^). 

Ed. ap. Salmon, Saint Firmin^ p. 308-409. Omm. numm. 1-6, et in fine sub- 
junctum est additamentum editum ibid., p. 410. 

Praelerea conlinet codex lectiones plus minus compendiarias de SS. Ambrosio 
(fol. 7^^), Marco ev. (140, Philippo et Jacobo app. (15»"), Germano ep. Par. (29^, 
Marcellino ep. (51^, Medardo (34''), Barnaba ap. (41*), Gervasio et Protasio (44'), 
Martial! (67»), Maria Magdalena (SO»*), Apolllnari (83'), Cucuphate (83*), Jacobo 
Maj. ap. (90*), Germani ep. Autis. (97*), Stephani prolom. inventione (103*), Lau- 
renlio (110*), Philiberto (125*), Bartholomaeo (133'), Audoeno (137'), Augustino 
(l-WK), Aegidio (148'), Evurtio (150'), Matlhaeo ap. (164'), Mauritio et soc. (168'). 



DGCX. Codex signatus num. 16821. 

Olim coenobii « S. Cornelii Conipend[iensis], Congr. S. Mauri, » deinde Cora- 
pend. 27. 
Foliorum 256, maj. (0'",.582X0,27), rolumnis binis, exaratus saec. XII. 

1^ Martyrium sancti Pauli apostoli, a Lino almo 



362 CATAL. GODD. HAGIOGR. LAT. 

episcopo Romano graeca lingua conscriptum et 
ecclesiis orientalibus destinatum (fol. 48^-50^.* 

Mutila desinit in verbis Haec atùdiens Nero,..jtusitomnes ChrUti miUUt 
igné cretnari. 

2^ Passio sancti Jacobi apostoli, fratris sancti Johan- 

nis evangelistae (fol. 88^-93^).* 
3^ Passio beati Pantaleonis (fol. 93^-101^.* 
4^ De vita et virtutibus sancti (îermani Âutisiodo- 

rensis (fol. iWAW)^ 

Omin. num. 18, penultima phrasis imm. 57 (Ct0us sanctaconversatio....U 
argumentum libri primi et secundi, epitaphium in fine Vitae. Singulis capîtulis 
praefixa est sua rubrica. 

5^ Ad vincula sancti Pétri, kalendis augusti(fol. 126'- 

127^). 

Inc. fere ut in cod. 5278 (tom. I, p. 470, 67»). 

6^ [Inventio sancti Stephani] (fol. 129^-131^. 

Ex Adonis Martyrologio, ad d. 3 Augusti (P. L., tom. GXXlll, p. 315-17). 

T" Passio sancti Laurentii levitae atque martyris 
Christi, qui passus est sub Decio caesare un kalen- 
sic. das* augusU (fol. 242^-247^).* 

8^ [Passio sancti Hippolyti] (fol. 251^. 

Ex Adonis Martyrologio, ad d. 13 Augusti (P. L., tom. GXXlll, p. 329-31). 



DGGXI. Codex signatus num. 16822. 

Olim « Sancti Cornelii Compend. Congr. S. Mauri », deinde Compend. 28. 
Foliorum 68, med. (0'",558X0*»,:24:2), columnis binis, exaratussaec Xll. 

1^ Passio sancti Philippi apostoli, quae est kalendis 
maii (fol. 37^-39^.* 

Compendium. 

2° Passio sancti Jacobi apostoli (fol. 39^-43^).* 

Inc. Tempore illo su^cepit Ecclesia.., 

3^ Passio sanctonim Gervasii et Protasii puerique 
Celsi sive Nazarii(fol. 43^-48^).* 

Stilo diverso. Inc. Sanctus Nazarius secundum saectUi digm'tateni cta- 
rissimis natalibtÂS Romae ortus.,. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 16836. 363 

DGGXn. Codex signatus num. 16836. 

OU m coenobii Sancti Cornelii Compendiensis, deinde Compend. 15. 
FoUorumâlG, maj. (0'»,58X0,26), columnis binis, exaratus saec. XIJ. 

1^ In exaltatione sanctae crucis (fol. 17''-20'').* 
2^ Passio beatissimi Cornelii papae urbis Romae 
(fol. 20^-30^). 

Passio de qua Act, SS.^ tom. IV Sept. p. lÀ^, num. 14 sqq. Ed. partim Cat, 
Brua\, tom. 11, p. 65-67. 

3^ Passio sancti Cypriani episcopi et martyris (fol . 
30^-32^. 

Passio quae incipit Temparibus Valeriani iniquissimi impevatoris fuit 
in Carthcigine, quae est in Africa^ gloriosissimus vir, nomine Cypria- 
nus,.. Cfr. Act.SS., tom. IV Sept., p. 195, num. 15. 

4^ Passio sancti Matthaei apostoli (fol. 155^-163^). 

Deest finis (Zaroes auiem et Arfaxat^ illi duo magi....). 

5^ Passio sanctorum martyrum Mauricii, Exuperii, 
Candidi, Innocentii atque Victoris sociorumque 
eorum (fol. 163^-170^). 

Passio inlerpolata, praemisso prologo consueio, éd. Aot- SS.j ad d. 32 Sept., 
tom. VJ, p. 545-49, cum omnibus mutationibus indicatis pp. 540, 541» num. 199- 
202. 

6^ In commemoratione sancti Michaelis Archangeli 

(fol. 470'".174^).* 
7^ Vita sancti Hieronymi (fol. 174^-175^). 

Compendium Vilaeed. P. L., tom. XXII, p. 175-84. 

8^ Vita sanctiRemigiiarchiepiscopi (fol. 179M82^).* 

Altributa Fortunato. 

9^ Passio sanctorum martyrum Dionysii, Rustici et 
Eleutherii (fol. 182^-185^).* 

Adscripta Fortunato. Om. prologus. 

40^ In natale sancti Lucae evangelistae (fol. 199^- 
200^). 

Très lectiones desumptaeex sermone Pauli diaconi éd. P. L., tom. XCV, 1550-55. 

11° Passio sanctorum martyrum Crispini et Crispi- 
niani (fol.202'--2071.* 



364 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

12° Passio sanctorum apostolorum Simonis et Judae 
(fol. 207^-2160.* 

Ultimo folio prorsus lacerato, mutila desinit in y erbis Omnta ex qiuzdratù 
marmo,.. 



DGGXm. Codex signatus num. 16838. 

Olim Coenobii Sanctae Mariae Karoli loci, deinde Sancti Martini a Gampis là. 
Foliorum 158, maj. (0°>,575X0,25), columnis binis, exaratus saec. Xll. 

Visio quaedam Pétri abbatis Igniacensis (fol. 157^ 
158^). 

Ed. Act. SS., ad d. 20 Oct., tora. XIII, p. 73-75, num. 25-34. 



DCCXIV. Codex signatus num. 17002. 

Olim coenobii Moissiacensis (1), deinde Glaudii Joly, postea Notre-Dame 97. 
Foliorum 27i (quorum lum duplex), maj. (0",46X 0,205), columnis binis, exara- 
tus saec. X, praeter folia, 1, i^is et 245-72, exarata saec. XI. 

1° Lectiones sancti Marcelli Cavilonensis (fol. 1^-1 ^^« ^). 

Ed. Act, SS,, ad d. 4 Sept., tora. II, p. 199-200. 0mm. ultima sententia num. 7 
et numm. 8, 9. 

2° [De sancto Apollinari Ravennate] (fol. I«"»r.4bi8yj 

Fragmenta quaedam ex Passione decerpta. 

3° [Passio sancti Cyrilli episcopi] (fol. 4^^ ^-2^). 

ut in cod. 5304 (lom. il, p. 41, 20"). 

4^ Passio sanctorum Cyrici et Julittae matris ejus, 
XVI kalendas julii (fol. 2'^-6'). 

Haud absimilis Passioni éd. Act. SS., ad d. 16 iun., tom. 111, p. 28-33. 

5° Passio sanctarum virginum Justae et Rutinae, quae 

(1) Fol. i^ legitur haec nota « Hoc Mss. mihi dono datum est ex parle DD. Reli- 
giosorum Abbatiae Moissiacensis ad instantiam et commendationem D. Dadini de 
Altaserra Doctoris utriusque juris et Professons in Academia Tolosana. Cl. Joly 
(M. Aug. 1G56). » Et fol. 221 v : « Libri divin! omnes quos Sancti Pétri Musciacensis 
armarium continet sunl numéro sexaginta, exceplis his qui foris sunt, id est... » 




BIBL. NAT. PARIS. — COD. 17002. 365 

passae sunt in civitate Hispali xv kalendas augusti 
(fol. 6^-7^). 

Paulo amplior Passione éd. ibid., ad d. 19 Jul., tom. IV, p. 585, num. 10-11. 

6^ Passio sanctae Margaritae virginis, quae passa est 

in Antiochia civitate sub Olibrio praefecto xiii 

kalendas augusti (fol. T^'-ll'').* 
7^ Passio sanctae Juliae virginis et martyris, quae 

passa est Trecas civitate sub Elidio praefecto m 

kalendas augusti (fol. ll^-ia^^). 

Ed. Act SS,, ad d. 21 Jul., tom. V, p. 133-34. 

8^ Passio sanctae Christinae virginis, quae passa est 
viiii kalendas augusti (fol. 12''-16'').* 

Inc. Erojt qiLCLedam sancta et sacra puella de Tyro^ spem habens virgi- 
nitatem citstodiendam. 

9^ Conversio seu transitus sanctae Segolenae abba- 
tissae, cujus corpus in pago Albiensium quiescit 
et est transitus ejus vim kalendas augusti (fol. W-- 

20^). 

Ed. Act. SS., ad d. 24 Jul., tom. V, p. 630-37. 

10^ Passio sancti Jacobi apostoli, fratris Johannis 
evangelistae, qui passus est vni kalendas augusti 
(fol. 20^-21^).* 

Fine mutila. 

Il" [Passio sancti Christophori] (fol. 'i'ir-'iA'). 

Bene convenit cum Passione éd. Act. SS.^ ad d. 25 JuU, tom. V, p. 146-49. 

l^ Passio sancti Cucuphatis martyris, qui passus est 
VIII kalendas augusti (fol. 24^-25^). 

ut in cod. 5306 (tom. II, p. 57, lUo). 

13® Passio sancti Felicis, qui passus est Nola civitate 
sub Marciano imperatore vi kalendas augusti (fol. 

23^-27^). 

ut ibid., 1130. 

14*^ Vita vel passio sanctorum martyrum Nazarii et 
Celsi pueri, qui passi sunt Mediolano sub Anolino 
praeside v kalendarum augustarum (fol. 27'*-31''). 

Ed. ap. Mombritiam, tom. Il, foi. 179''-84v. 



366 CATAL. CODD. HAGIOOR. LAT. 

IS"" Passio saneti Pantaleonis martyris, qui passus est 
Nicomedia sub Maximo imperatore v kalendas 
augustas (fol. 31^-32^).* 

Fine mutila, foliis exeisis. 

16^ [Vita saneti Germani episcopi Autisiodorensis] 
(fol. 33^-34^).* 

Initio mutila inc. ecce hodie reddidUset. Contretnuii diaconus,,, 

17^ Passio sanctorum vu Macchabaeorum fratrum, 
qui passi sunt sub Antiocho rege kalendis augusli 
(fol. 34^-34^). 

Ex Lib. Macchabaeorum II, cap. v. 

18^ Passio beatissimi Fabii martyris, qui passus est 
sub Dioçletiano et Maximiano kalendis augasti 
(fol. 34^-36^). 

Ed. ope hujus cod. Aiial. BolL, lom. IX, p. 133-54. 

19"^ Passio saneti Felieis martyris, qui passus est sub 
Daciano praeside in eivitate Gerunda kalendis 
augusti (fol. 36^-38'). 

Ed. Act. SS., ad d. 1 Aug., tom. 1, p. 96-28. 

20^ Kalendis augusti, passio sanetorum Eleazari et 
septem filiorum ejus, qui passi sunt pro lege Dei 
et mandatis Domini nostri Jesu Christi (fol. 38""- 

38^). 

Ex Lib, Macchab. 11, cap. vi, v. 8-31, et cap. vn. 

21° Passio sanetae Theodotae virginis et filiorum 
ejus, un nonas augusti (fol. 38''-39'). 

ut in cod. 5506 (tom. Il, p. 59, 124»). 

22° Passio saneti Proeopii martyris, qui passus est 
sub Fabiano judiee un nonas augusli (fol. 39^^-39''). 

Ed. Act SS,, ad d. 8 Jul., tom. 11, p. 556. 

' cod, 23° Vita saneti Memmii* episeopi et eonfessoris, qui 

obiit in eivitate Cathalaunieae nonis augusti (fol. 
39^0^^). 

Ed. ibid., ad d. 5 Aug., tom. Il, p. IMâ. 

24° Passio sanetorum martyrum Xysti episcopi, Lau- 



Mimii. 



I 

> I 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 17002. 367 

rentii diaconi, Hippolyti ducis, qui passi sunt in 
urbe Roma sub Decio Cesare iiii idus augusti (fol. 
40^-41^). 

ut in cod. 5306 (tom. Il, p. 60, 130<>). 

25^ Item alia, eodem die, sancti Sixti episcopi et 

Laurentii vel Hippolyti (fol. 41^^-44^).* 
26** Passio sanctorum martyrum Justi et Pastoris, 

qui passi sunt sub Datiano praeside viii idus 

augusti (fol. 44M5^). 

Ed. Act, SS,, ad d. 6 Aug., tom. II, p. 154. 

27^ Passio sanctae Afrae, quae passa est in civitate 
Augusta VII idus augusti (fol. 45''45^).* 

In cod. descriptum est tantuni cap. ii, omissis hic illic sententiis nonnullis et 
add. quae éd. sunt ann. m, p. 59. 

28^ Passio sancti Mammetis martyris, qui passus est 
sub Alexandro imperatore vu idus augusti (fol. 

45M7^). 

ut in cod. 5306 (lom. II, p. 60, i33o). 

29^ Passio sancti Cypriani martyris, qui passus est 
VI idus augusti (fol. 47M8^).* 

Acta proconsularia. 

30^ Passio sancti Cassiani, qui passus est idus augusti 
(fol. 48^). 

Ed. Aci. SS., ad d. 30 Oet., tom. XIII, p. 283-84. 

31° Passio sancti Vamnae martyris, qui passus est 
XVI kalendas septembris (fol. Sl^-52^. 

Ed. Act SS., ad d. 16 Aug., tom. III, p. 387-89. 

32"* Passio beatae Faustae virginis Christi et Evilasii 
ducis, qui passi sunt in civitate Quizicos sub 
Maximiano imperatore xii kalendas septembris* • corr 
(fol. 52'-53v). *S,^^ 

Ed. ibid., ad d. 20 Sept., tom. VI, p. 144-46. 

33° Passio sancti Symphoriani martyris, qui passus 
est sub Aureliano xi kalendas septembris (fol. 
53^-54^). 

Passio de qua Act SS,^ ad d. 22 Aug., tom. IV, p. 493-94, numm. 14, 15. 



Il 



368 GATAL. GODD. HAGIOGR. LAT. 

34° Passio sanctonim trium fratnimClaudii, Asterii; 
Neonis, qui passi simt x kalendas septembris (fol. 
54^-55^). 

Ed. ibid., ad d. 23 Àug., p. 571-72. 

35*^ Passio sancti Bartholomaei apostoli, qui passus 

est viiii kalendas septembris (fol. 55''-57^).* 
36*^ Translatio corporis beati Bartholomaei (fol. 57'- 

58'). 

ut in cod. 3809 A (tom. I, p. 353, 80). 

• sic. 370 Item ejusdem translationis historiam*, sicut apud 

praefatam urbeu) Beneventum a viris fidelibus 
digesta et ad nos per supra memoratum episco- 
pum perlata est simul cum miraculis apostoli (fol. 
58^-59'). 

m ibid., 90. 

38*^ Vita sancti Eptadii presbyteri et confessons, qui 
observatur viiii kalendas septembris (fol. SO^'-Gin. 

Ed. Act. SS„ ad 24 Aug., tom. IV, p. 778-80. 

39° Passio sancti Genesii martyris, qui passus est in 
civitate Arelatensi sub die octavo kalendas decem- 
bris (fol. 61^-62^). 

Ed. ibid., ad d. 25 Aug., tom. V, p. 131. 

40° [Passio sancti Genesii mimi] (fol. 62''-6r). 

Stilo non parum discrepat a Passione éd. ap. Mombrilium, lom. I, fol. 333. 

41° Vita sancti Licerii episcopi et confessons, qui 
obiit in territorio Tolosano in civitate quae voca- 
tur Coserandis seu Austria vi kalendas septembris 
(fol. 62^-64^). 

Ed. Act, SS,, ad d. 27 Aug., tom. VI, p. 47-49 (cfr. supra, tom. I, p. 334, noU). 

42° Passio sancti Juliani martyris, qui passus est v 
kalendas septembris (fol. 64^-64"^).* 

43° Passio sanctae Sabinae virginis [Tricassinae], 
cujus vita et nobilitas fuit in Samon civitate iiii 
kalendas septembris (fol. 64^-66^)/ 

44° Passio sancti Antonini martyris, qui passus est 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 17002. 369 

in Âpamiae civitate iiii nonas septembris (fol. 68"^- 
70^). 

ut in cod. 5809 à (tom. I, p. 335, i9«). 

45® Passio sanctae Reginae virginis, quae passa est 
sub Maximiano imperatore et Olibrio praefecto 
septimo idus septembris (fol. 70''-72^. 

ut ibid., 230. 

46® Passio sancti Adriani et comitum ejus, qui passi 

sunt in Nicomedia vi idus septembris (fol. 72^-77"^).* 

47® Yita sancti Salvii episcopi Albiensis sedis (fol. 

77^-78»^). 

ut ibid., 35». 

48® Passio sanctae Eugeniae virginis et sociorum 

Proti et Jacincti, qui passi sunt sub die m idus 

septembris (fol. 78^-830.* 
49® XVIII kalendas octobris, exaltatio sanctae crucis 

(fol. 83''-840.* 
SO® Passio beatae Eupheraiae virginis, quae passa est 

in civitate Calcedonii die xvi kalendas octobris 

(fol. 84^-86^).* 
51® Passio sancti Matthaei apostoli et evangelistae, 

qui passus est xi kalendas decembris (fol. 86'"-89^).* 
52® Passio sanctorum martyrum Mauricii cum sociis 

suis (fol. 89'.90^).* 
53® Passio sancti Andochii martyris sociorumque ejus, 

qui passus est Augustuduno civitate sub Aureliano 

imperatore viiii kalendas octobris (fol. 90''-92''). 

ut in cod. 3809 A (tom. I, p. 336, 30»). 

54® Passio sanctae Justinae virginis et Cypriani mar- 
tyris, qui passi sunt in Antiochia sub Diocletiano 
imperatore et Claudio caesare et Eutholalio duce 
VI kalendas octobris (fol. 92^-97^). 

Ed. ap. Martene, Thés. nov. Anecd,, tom. III, p. 1621-30. 

55® Passio sanctorum Cosmae et Damiani, Antimi, 

GATAL. PARIS. T. U. 24 



370 CATAL. GODD. HAGIOGR. LAT. 

Leontii et Eupropi, qui passi sunt in Egea civitate, 
die V kalendas octobris (fol. 97^-98'). 

Ed. Act SS., ad d. 27 Sept., tom. VII, p. 474-78. 

56^ RevelatiosanctiMichaelis archangeli^iii kalendas 

octobris (fol. 98^-100'].* 
57^ Vita et actus beati Hieronymi presbyteri, cujus 

soUemnitas est pridié kalendarum octobrium (fol. 

Auctore anonymo. 

58^ Passio sancti Leodegarii martyris, qui passus est 
sub Ebroino principe e[t] Vaingo duce in Gallia ?i 
nonas octobris (fol. 102^-104^. 

De qua nuper fuse disseruit, eam cum utraque Vita édita conferens, cl. v. B. 
Krusch, Neues Archtv, etc., tom. XVI (1891), p. 365-94. 

59^ Item de mirabilibus sancti Leodegarii (fol. 404^- 
404^). 

Ed. B. Krusch, tom. cit., p. 594-96. 

60^ Passio sanctae Reparatae virginis, quae passa est 
vm idus octobris (fol. 104''-10S'^. 

Ed. Act. SS., ad d. 8 Oct., tom. IV, p. 59-40. 

61^ Passio sanctorum martyrum Dionysii episcopi, 
Rustici et Eleutherii, qui passi sunt vu idus octo- 
bris (fol. 105'-106=).* 

Auctore Fortunato. 

62^ Passio sanctorum martyrum Fausti, Januarii et 
Martialis, qui passi sunt Cordua in civitate sub 
Eugenio praeside die tertio idus octobris (fol 
106M07^). 

Ed. Act SS., ad d. 13 Oct., tom. VI, p. 193-94. 

63^ Passio sancti ac beatissimi Caprasii martyris, 
qui passus est in civitate Aginno sub Aureliano 
imperatore die xiii kalendas novembris (fol. 107^- 
108^j. 

Passio illa, secundum Acta S. Symphoriani concinnata, de qua Act SS., ad d. 
iO Oct., tom. VIII, p. 816, num. 4. 



BIBL. NAT. PARÎS. — CÔD. llOOi. 37l 

64° Passio sanctorum Servandi et Germani, qui passi 
sunt die x kalendas novembris (fol. 108''-109'). 

Ed. Act SS., ad d. 25 Oct., tom. X, p. 28-30. 

65*^ Passio sanctorum apostolorum Simonis et Judae, 
qui passi sunt v kalendas novembris (fol. 109"^- 
IIS').* 

66** Passio sanctorum martyrum Vincentii et Chri- 
stetae et Savinae, qui passi sunt in urbe Âbela sub 
Daciano praeside die v kalendas novembris (fol. 
112M14i 

Rd. Act. SS., ad d. 27 Oct., tom. XII, p. 204-5; prologus autem editus est ap. 
Florez, Espaha Sagrada^ tom. VI, p. 315-16, num. 1-3. 

67° Passio sancti Marcelli martyris, qui passus est 
sub Agricolano principe m kalendas novembris 
(fol. 4140. 

Ed. Act. SS., ad d. 30 Oct., tom. XIU, p. 281. Oro. pars num. 1 ibidem uncinis 
inclusa. , 

68® Textus passionis martyris Christi Quintini, qui 
passus est pridie kalendas novembris (fol. 114^- 
1170. 

Ed. ibid., ad d. 31 Oct., p. 704*99, num. 1-18. 0mm. versieuli singulis capitu- 
lis praefixi. 

69® Revelatio corporis ejus (fol. 117^^-117^). 

Ed. ibid., p. 785-86, num. 14*19. 

70® Item alia inventio ejusdem (fol. 117M18^). 

Ed. ibid., ad d. 3 Jan., tom. I, p. 154-55, num. 4-10. 

71® Vita sancti Amancii episcopi [Ruthenensis] et 
confessons, cujus celebratio est kalendas novem- 
bris (fol. 122^-125^).* 

72® Gesta et passio beati Eustachii illustri[s] viri, 
quae observatur kalendis novembris (fol. 125^- 
129^.* 

73® Passio sanctae Marcianae virginis, quae passa 
est in civitate Caesarea ini nonas novembris (fol. 
129M3r). 

Aeta prolixiora quam éd. Act. SS., ad d. 9 Jan., tom. I, p. 569. 



•k -4 



372 CATAL. CODD. HAGIOOR. LAT. 

li"" Vita sancti Dalmacii Rutenae urbis episcopi, 
cujus celebratio est iiii nonas novembris (fol. 131^- 
132^). 

Ed. ap. Labbe, Nov, Bibl. 7nss.^ tom. II, in Supplemcnto. 

75° [Sulpicii Severi scripta de S. Martino] (fol. 132^- 

158^.* 
76° [Inscriptiones de S. Martino] (fol. 158^-1591/ 
77° [Excerpta ex Gregorio Turonensi de gloria po- 

stuma S. Martini] (fol. 159^-160^).* 
78° Eodem die, passio sancti Mennae martyris (fol. 

160^-462^).^ 
79° [Vita] sancti Briceii episcopi Turonensis (fol. 162^- 

163-).* 
80° Passio sanctorum Aciscli et Victoriae, qui passi 
sunt in civitate Corduba sub Dion praeside die 
XIII kalendas decembris (fol. 163''-16o'*). 

Ed. ap. Florez, Espana Sagrada^ tom. X, p. 485-91. 

81° Passio sancti Romani et comitiim ejus, qui passi 
sunt xim kalendas decembris (fol. 16o''-167'). 

Ed. ap. Nombriliom, tom. II, fol. ^A^-W, 

82° Passio sancti Lauriani episcopi et martyris, qui 
passus est sub Mariano et Hermogenio et Deodato 
et Ândelabo Spaliensi[bu]s latranculis xiin kalen- 
das decembris (fol. 167^-168^). 

n in cod. 5306 (lom. II, p. 35, 97«), 

83° Passio sanctorum martyrum Valeriani, Tiburcii 
atque Caeciliae, qui passi sunt x kalendas decem- 
bris (fol. 168^-174^.* 

84° Pîissio sancti démentis episcopi, qui passus est 
viiii kalendas decembris (fol. 174^-176').* 

Omm. miracula Yitae annexa. 

85° Passio sancti Grisogoni martyris, qui passus est 
in urbe Roma sub Diocletiano imperatore vin 
kalendas decembris (fol. 176^-1780.* 

SoUicet prier pars Passionis sanetae AnasUsiae. 



BIBL. NAT. PARIS. — OOD. 17002. 373 

86^ Passio sancti Juiii, qui passus est un kalendas 
decembris (fol. 178^-178^). 

Ed. Act, SS,, ad d. 27 Maii, tom. VI, p. 660-61. 

87^ Passio sanctorum martyrum Saturnini et Sisin- 
nii,qui passi sunt m kalendas decembris (fol. 178"^).* 

Desuinpta ex Passione S. Marcelli papac, nutn. 1-9. 

88° Passio sanctorum Chrysanti et Dariae virginis, 
qui passi sunt kalendis decembris (fol. 179^-182'').* 

Om. prologus. 

• 89° Passio beatissimi Saturnini Tolosae episcopi et 
martyris, qui passus est m kalendas decembris 
(fol. 182^-185''). 

Ed. ap. M. J. de Maceda, Acias sincei^as de los sanctos Satw^inOy etc., 
p. 243-74. 

90° De mirabilibus sancti Saturnini martyris (fol. 
185^-185^. 

ut in cod. 3809 A (tom. I, p. 542, 75*»). Fine mulilum, folio exciso. 

91° [Passio sancti Andreae] (fol. 186^-187^).* 
92° De mirabilibus sancti Andreae (fol. 187^-195^).* 
93° Passio sanctae Leocadiae virginis, quae est v 
idus decembris (fol. 195M95^). 

Ed. ap. Florez, Espaça Sagrada^ tom. VI, p. 313-17. 

94° Passio sanctae Eulaliae virginis, quae i)assa est 
in civitate Barcinona sub Daciano praeside un 
idus decembris (fol. 195^-196^). 

Ed. Act. SS., ad d. 12 Febr., tom. lï, p. 377-78. 

95° Passio sanctae ac beatissimae Eulaliae virginis 
et martyris Christi, quae passa est in civitate Eme- 
rita sub Calpurniano praeside idus decembris (fol. 
196^-199^). 

Ed. ap. Florez, Esp, Sagr,, tom. XUI, p. 398-406. 

96° Passio beatae Luciae virginis, quae passa est 

idus decembris (fol. 199^-200^).* 
97° Passio sancti Thomae apostoli, qui passus est in 

India vn kalendas januarii (fol. 200^-206^). 

Ed. ope hujus cod. ap. Max. Bonnet, Acta Thomae, p. 132-160. 



374 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

98^ Passio sanctorum Marciani, Nicandri,Appolliaii, 
socioruraque ejus, xi kalendas januarii (fol. 206'- 
206^). 

Alia versio Passionis éd. Act SS., ad d. 5 Jun., tom. I, p. 4â0-2i. 

99^ Passio sancti Valeriani martyris, quae est x ka- 
lendas januarii (fol. 206^-207^. 

Ed. AcL SS,, ad d. 46 Sept., tom. V, p. 21-22. Praefixus est probes éd. ibid., 
p. 22, annot. a. 

100° Vita vel actus beati Desiderii episcopi Catur- 
censis, cujus celebratio est xvii kalendas decem- 
bris (fol. 207^-217^). 

Ed. ap. Labbe, Nov. Bihl. mss., tom. I, p. 690-716. Sed hic leguntur quae dee- 
rant in exemplari Labbaei (cfr. tom. cit., p. 714, Mirac. vui et ix). Quae legesis 
infra in Append. 

101° Passio sancti Caprasii martyris, qui passus est 
XIII kalendas novembris (fol. 217^-219''). 

Ed. Act SS,y ad d. 20 Oct., tom. VIII, p. 82S-25. Narratio passim prolixior est 
et rerum ordo perturbatus. 

102° Passio sancti Marcelli martyris, qui passus est 
Cavalonis civitate sub Antonino imperatore et 
Prisco praeside nonas septembris (fol. 219^-220'). 

Ed. ibid., ad d. 4 Sept., tom. II, p. 496-97. 

103° Idibus martii , natale sancti Gregorii papae 
urbis Romae (fol. 222^-224^).* 

Auctore anonymo. 0mm. capp. 4, 5. 

104° Passio sancti Marci evangelistae, qui passus est 
VII kalendas maii (fol. 224^-225^). 

ut in cod. 5306 (tom. II, p. 49, 50»). 

105° Vita sancti Medardi episcopi et confessons , 
cujus celebratio est vi idus junii (fol. 225^-227^).* 

106° Passio sanctorum Joannis et Pauli, qui passi 
sunt VI kalendas julii (fol. 227^-227^). 

Ed. Act, SS.f ad d. 26 Jun., tom. V, p. 159-60. In codice legunlur ea quae indi- 
cata sunt ibid., p. 161, annot. jp, œ. 

107° Vita sancti Philiberti abbatis, cujus sollemni- 
tas est XIII kalendas septembris (fol. 227^-231''). 

Ed. ibid., ad d. 20 Aug., tom. IV, p. 75-80. 



^ài 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 17002. 375 

108^ V kalendas septembris, natale sanctî Augustin! 
episcopi et confessons (fol. 231''-232^).* 

Fragmenlum Vitae conscriptae a Possidio. 

109^ Passio sancti Saturnini urbis Tolosae [episcopi], 
qui est celebrandus m kalendas decembris (fol. 
232^-239"^). 

m in cod. 3809 a (tom. I, p. 34^, 73o). 

110'' Passio sancti Terentiani martyris et episcopi, 
qui passus est kalendas septembris (fol. 239^-241"^). 

Ed. Ad. SS,, ad d. 1 Sept., tom. I, p. 112-115. 

111^ Passio sancti Maiimi, qui passus est m kalen- 
das novembris (fol. 241^-2430. 

Ed. ibid., ad d. 30 Oct., tom. XIII, p. 310-23. Convenit cod. cum éd. Casitti. 

112*^ Passio sancti Maurini levitae et martyris, quae 
celebratur vii° kalendas decembris (fol. 245^-247^). 

Inedita, ut videtur. Vid. Append. 

113*^ Passio sancti Pétri episcopi Alexandriae, qui 
passus est sub Maximiano et Diocletiano apud 
Alexandriam vu kalendas decembris (fol. 247"^- 

249'*). 

Ed. ap. Surium, ad d. 25 Nov. (p. 526). 

114° Vita vel obitus sancti ac venerabilis viri Theo- 
dardi archiepiscopi Narbonensis ecclesiae et con- 
fessons Christi, cujus annua soUemnitas kalendis 
maii celebratur (fol. 249^-259^. 

Ed. AcL SS., ad d. 1 Maii, tom. I, p. 142-56. 

115° Passio sanctorum martyrum Marcellini et Pétri, 
quae est ni° nonas junii (fol. 259'*-259'').* 

110° Passio sanctorum Gervasii et Protasii, quae 
observatur xiii kalendas julii (fol. 259^-260V 

Omm. ea quae pertinent ad certamen parentum sanctorum martyrum, Vitalis 
srilicel et Valeriae. 

117° Passio sanctorum Cyrici et Julittae, quae cele- 
bratur XX kalendas julii (fol. 260^-262»').* 
118° Passio beatorum martyrum Abdon et Sennen, 



• sic. 



376 CATAX., CODD. HAGIOQR. LAT. 

quae celebratur m kalendas aiigusti (fol. 262^- 

263^). 

Ine. Preitosisstmorum Abdon atqzte Sennes Christi martyrum stiio 
currentes agones atque varias passiones, necesse est praetitulare qua ex 
natione quave sint exorti ielluris procreatione. Persarum namgue 
claritudo generum, ceu in multis reperitur voluminibus^ inter exteras 
nationespollebat splendidius bellorum assitettidinibtcsacdivitiis' ctmpli- 
tudinibus. Quin etiam paene orientalibus sita climatibuslndicis^gentma' 
rum eborumque, auri, argenti ac sericarum vestium affluebat omatibus 
necne diversorumpigmentorutn odoribus^ adeo ut y veluti breviata eontm 
innuit passio, ex Persarum regulis illorum praediva exorta dicatur 
natio* 

Des. Haec denique corpora invictissimorum Abdon ac Sennes Christi 
famulorum latuerunt usque ad tonpora Constantini mitissimi prtncipis 
Romanorum. Tempore nenipe ipsius Domino largiente praefatorum 
beatorum mirifica corpora sunt revelata et cum magna veneratione et 
exultatione in cimeterium Nepotiani translata. Régnante, etc. 

119° Vita beati Donati confessons Christi, mense 
augusti die vu (fol. 263^-265"). 

Ed. ap. Mombritium, tom. 1, fol. 234'' (Passio sancti Donati episcopi et 
martyr is) ; sed ei inserta est, ut non rare alias, altéra illa quae édita est ibid., 
fol. 232' (Yita sancti Donati episcopi). 

120° Passio sancti Juliani martyris, quae est v kalen- 
das septembris (fol. 265^-272^). 

Ed. P. L., tom. LXXI, p. 1103-6. Eidem annexus est liber De virtutibus sancti 
Juliani, éd. ibid., p. 801-28, inde a verbis Caput quoque ejus Ferreolus 
martyr... (cap. i extr.). 

121° Passio sanctorum martyrurn Mauricii, Exuperii, 
Candidi, Innocentis atque Victoris cum sociis 
eorum, qui Agauno passi sunt (fol. 272*'-272^).* 

Initium Passionis. 



BIBL. NAT. PARIS. APPBND. AD OOD. 17002. 377 

» 

Appendiz ad ood. 17002. 

MiRACuLA S. Dbsiderii episcopi Cadurcbnsis 
(Cfr. supra, p. 374, lOO»).^ 

1. Alio quoque tempère adolescens quidam*, nomine Ruccolenus, a tertiano 99^' 
typo vexalns, graviter laborabat per dies multos. Quidem* miracula confessons ^* ^-^^ ' 

5 addiscens, ardenter valde ad sepulcrum ejus contendit ; ubi oratione perfusa, 
patrocinari sibi sanctum antistitem postulavit. Accepte autem liquere ex que 
ceteri sanare* soient, castodum se erationi** cemmendavit. Necnen post lengam ^* ^^ 
spalium, superna gratia miserante, centagionis parte depulsa speciem vivi oratione. 
hominis, quam jam perdidei*at, recepit. Sic demum Ainditus morbo expulse sani* 

iO tatem pristinam indeptus, ad locum proprium rediit. 

2. Item vir quidam ex castre Mercurio veniens, quem continua \exabat infir- 

mitas, ad memoriam beati Desiderii sese cum fiducia centulit. Qua adversus 

martyrarium sibi liquorem salutiferum impertire deposcit, benedictione expesila 

accepit, accipiens sumpsit, patrecinare sibi antistitem poposcit, fldensque de 

f5 obienta* sainte abscessit, et Domino opérante céleri proventu sanatus est. Gloria * cod. 

abtenta. 
tibi, Ghriste; et ista tua sunt opéra, tua in omnibus cotidie ftilgent ubique 

magnalia. 

8. Alio quoque tempère puerulus quidam ex menasterium Sancti [Amantii] (1) 

alium, qued infVa septa municipii Gadurcae habetur, dies multos in aegritudine 

20 laborans vehementer jam tabescebat. Qui cum nulle recuperandi argumente 
acciperet, sanctimenialis, quae illic praeerat, ad memoriam sancti Desiderii diri- 
gère studuit, atque ex ee medendi liquere, qued multis prodesse selet, aegre 
illi déferre expescit ; factumque est. Praecurrens autem missus, cui nomen Pre- 
sperins, ad sepulcrum sancti contendit, custedem adiit, preces ingerit, benedi- 

15 ctionem expescit, impetrata secum detulit, aegre impertiit, confldenter accipere 
menuit. Qued cum aeger fecisset, cenfessoreet Spiritus gratia largiente recuperare 
merait salutem. 

4. Sed nec selum ad sepulcrum ejus haec signa gerere arbitremini. Audite 
quid alibi gesserit. Pempegiacus... 

30 Passio s. Maurini levitae Aginnensis (Cfr. supra, p. 375,112®). 

Incipit prologus in passione sancti Maurini martsrris Ghristi. 

[PJriscorum quidem traditur merem fuisse gentiliura, ut fertissimi quique tiro- 
num roilitaris vires disciplinae cetidianis exercitiis assuescerent, ut tali exer- 

(1) Ita legendum videtur : vox fere prersus deleta est in cod. De menasterie 
Sancti Amantii cfr. Gall, Christ^ tem. I, p. 157. 



378 GATAL. GODD. HAGIOGR. LAT. 

citationis experientia approbati, si qnando rei bellicae nécessitas immineret, 
confestim in ipso congressionis suae iinpetu hostem debellando prosternèrent et 
victoriae triumpbum ad suum in urbe prineipem laeti reportarent ; a quo etiam 
ipsi nihilominns singulari admodom ac praecipua praemiorum bonorificentia 
usque adeo colebantur ut inter excellentiores palatini ordinis di^i^tates subli- 5 
mati, amplioris gratiae praerogativa ab eodem principe perenniter fruerentur. 
Pari etenim modo, quamvis dissimili ratione, fortissimi sanctae Ecclesiae bella- 
tores agere videntur, qui velut in bujus mundi quadam palaestra probatae vîtae 
et conversationis studiis disciplinabiliter assueti, adversus antiquum hostem 
fortiter pugnando vicerunt, et victoriae palmam consecuti, a superno imperatore, f 
qui est Ghristus, coronam regni percipere meruerunt. Quorum haud expers col- 
legio gloriosus Ghristi martyr et levita Maurinus non immerito exultât, qui post 
exactes praesentis vitae pro Christo iabores mirabiliter de hoste triumphavit ; 
cujus nimirum passionis gesta scriptis tradere disponimus. Sed necesse est non- 
nulla, quae vitae ipsius documenta forent, virtutum prius magnalia explicemus, 15 
quo postmodum in sequentibus martyrii ejus ordinem honestius calamo dige- 
rente sequamur. Unde jam Deo juvante nostri faciamus sermonis exordium, 
et ea ipsa quae fidelium narratione comperta didicimus, relation! inseramus. 
Ebcplicit praeOttio. 

Passio sancti Manriiii levitae et martyxds Ghristi, quae ^ 
celebratur viio kalendas deoembris. 

1. Igitur Maurinus, Aginnensis urbis territorio orlundus, pâtre Euticio, matre 
vero Alabanna nomine, procreatus agnoscitur. Memoratus sane genitor ipsius 
cum jam decem fere et octo annorum summam in eodem conjugis persistens 
matrimonio absque uUa liberorum propagine exegisset, nuUamque deinceps 25 
accipiendae sobolis spem haberet, statuit apud se quo, tradito conjugi repudii 
libello, alterutro ab invicem divortio solverentur. Adveniente itaque definito diei 
tempore, quo haec Ûeri necesse fuerat, eadem ipsa nocte quae superventurae jam 
diei imminebat, cum idem Euticius; toro accubans conjugali, post diversa quibus 
turbari poterat curarum semina somno paulisper indulsisset^ vox caelitus de- 30 
missa talibus eundem visa est compellere sermonibus : Qtio tandem^ inquit, 
Euticij per varias nutabundae mentis anfractus inpraeceps dilaberi^ f 
AnnCy quod hactervus genitali pignorum carere videtur puerperio^ in 
grave cor^ficgis odium exarsisti f Scito ergo^ inquit, Domini voluntas est^ 
eôiLsque tibiper me directa legatio, quatentcs remotis curarum ambctgi- 3o 
bus licito ex ingenialis copulae frv^ris matrimonio : siquidem filium, 
generaturus ades, qui proprio nomine dictus Maurinus censeatur ab 
omnibus. Bic, inquam^ ex matris utero praeelectus a Domino^ magno 
eôus gratiae potietur beneficio ; cujics et nominis memoriale nullo utn- 
quam finietur in tempore, His intérim Euticius somno expergefactus, necnon 40 



BIBL. NAT. PARIS. — - APPEND. AD COD. 17002. 379 

de pereepto dirinitus oracalo attonitus, maximo est exhilaratus gaudio, quod de 
naseituro sibi filio superno meniit ammoneri praesagio. Quid multa ? Gognovit 
uxorem; quae juxta divinae promissionis fldem concipiens, filium peperit. Natus 
vero infans et ablactatus, nomen eidem a parentibus quod Jussi fuerant caelitus 

5 impositum est Maurinus. 

2. Quorum videlicet diligentia enutriius, ad discenda litteraturae saecularis 
ac deinde iiberalium artium studia applicatus est.Yerum idem puer in eodem 
diseiplinae tirocinio constitutus, coepit etiam non aetatis modo, immo et Intel- 
lectus perspicacia, adeo non mediocriter proflcere ut plerosque, quamlibet pro- 

10 Teclioris vitae, peritiae non ignares, aequiparasse videretur. Gumque in hujus- 
modi scripturarum eruditione praecipuus admirationi omnium adprime habere- 
tur, ne quid sibi de bujus mundi gloria blandiretur, relictis litterarum quibus 
eatenus meditabatur studiis, Gapuanam urbem ad beatum Germanum episcopum 
a^rediens se contulit, ut baptismi ab eodem sacramenta pereiperet. Hujus 

15 siquidem viri celebris per orbem tune temporis virtutum opinio increbuerat, 

et singularis meriti praeconio, quo longe lateque omnibus cireumquaque degen* 

tibus innotuerat, etiam remotiores quosque sanctae conversationis fama ad se 

adtraxerat. 

8. Ad hune itaque Dei famulus vinim venerabilis vitae Germanum, cum esset 

âO annorum duodecim, clam parentibus suis perveniens, aliquandiu secum commo- 
ratus est. Quo comperto idem pontifex, beatum sane Ghristi militem Maurinum 
ob sui desiderium tanti laborem itineris confecisse, simulque etiam in eo prae- 
clarae indolis et eruditionis exemplar admiratus, totius illum benedictionis cdm 
gaudio sancti Spiritus praerogativa insignitum ac sacro J>aptismate delibutum» 

25 ad diaconatus eum bonorem provexit. Qui septem cum eo permanens annos, 
necnon omnem sanctae philosophiae ab eodem disciplinam edoctus, tanti apud 
eum habitus constat ut praecipua pênes ipsum veneratione semper ageretur ac 
longe eum semetipso meritis superiorem profiteretur, quem Dominus in ipso 
primaevae aetatis auspicio tam probabilem sibi ad militiam fUmulum delegisset. 

30 4. Sed non passus Redemptor noster easdem quas praediximus lucernas, 
Germanum scilicet episcopum et athletam suum Haurinum, unius loci contentos 
statione pariter eommorari, quippe qui et in diversis terrarum locis obtentu 
sanctae praedicationis plurimis lucere potuissent, quadam nocte idem vir Domini 
Germanus divine perhibetur responso ammonitus, quatinus Maurinum, suum 

35 certe discipulum, remittat ad propria, quia multitude populi per ipsum creditura 
in Gbristum foret. Gumque idipsum mane episcopus diaconi [hjausisset in auri* 
bus, non aequo animo Ghristi famulus et levita sanctissimus quae ab eodem 
audierat accepit, quod necesse haberet uterque ab invicem disparari, quorum 
par fuerat in sanctae conversationis honestate persistere. Accepta proinde diaco- 

40 nus sacerdotis benediclione ac routuis alterutrum amplexibus inhaerentes, 
post non minimas in redeundo quas perpessus est paganorum insidias, ad pro- 
pria tandem juvante Deo est reversus. 



y 



380 GATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

5. Receptus itaque Aginnensis urbis finibus beatissimus Ghristi martyr et 
gloriosus levita Maurinus, in ipso ejusdem civitatig ingressu obvium habet senem 
ignotae personae hominem, quem daemonum legio invaserat. Quem beatns 
Maurinus in eodem eminus gradum figens temporis articulo conspicatus, paolu* 
lum substitit, ac sobinde eum prior affatus, quonam homo ille vaiitudinis 5 
incommodo vexaretur non sine cordis suspirio percunctatur. Ad cujus voeem 
paulo plus solito vir iile resipiscens, in haec demum responsa prorupit : Incomr 
moditas, inquit, hi^jusmodi, bonejuvenis, quam hactenus simul corporU 
simul et animae videor sustinere dispendio, qxm mihi occasUme acciderit 
penitus ignoro, Attamen^ si ulla te mei compassio aliqiuitentis habet, tû 
meisqtte dolorUms condescendis^ provide saltem mihi misero, in suprême 
paene mortis discrimine constituto^ quodlibet^ si facuXtas suppetit, 
solatii amminiculum^ qv^atinus non videar tui ipsiics ad horcan suffra- 
gii beneficio caruisse. His intérim Dei famulus quae ab eodem dicebantur 
satis superque intenlus, ac solita proximi pietate in lacrimis resolutus, mox ad 13 
terram genibus et expansis in caelum procumbens manibus, oravit Dominum 
enixius, ut respectu suae miserationis famulo subveniret quantocius, non passus 
fabricam sui juris pesliferis captivari daemonibus ; simulque sanctae crucis 
imposito confirmans hominem signaculo. Née mora, sanatus est ille, liber sibi 
redditus, qui paulo ante fuerat a se alienus. Gui vir Domini sanato praecipiens,, 30 
eisdem contestatus indixit verbis, quo celerius urbem ingrediens adnuntiet 
omnibus Jesu Ghristi mirabilia in semetipso divinitus operata, si forte yideant 
simul et inteliegant et recogitent quia Ghristus» quem chrisliani colentes verum 
Deum praedicant, ipse est omnium in se credentium salvator in saecula, idola 
vero falsa, cujusque metalli forent substantia, non solum non esse deos, verum i3 
etiam daemonia pessima, salati hominum inimica. 

6. Igitur universa post haec civitas, ejusdem rei quae acciderat stupefacta 
prodigio de reddita utiquè homini sospitate beati Maurini meritorum juvamine, 
concurrunt omnes certatim ad spectaculum, necnon principem ipsius loci, quem 
sancti viri in superioribus patrem memoravimus, conveniunt Euticium, qui tune 30 
temporis sub quodam rege Lectoranensium, Vualduano nomine, in Aginnensi 
urbe praefecturam agere videbatur. Is namque eo sub lempore religiosam agens 
vitam, licet persecutionis metu occultus, totus tamen in fide vivebat catholicus. 
Jam enim insana praefati régis sententia conspiraverat, ut sicubi ejusdem reli- 
giones fautores invenirentur, ferro statim aut ignibus necarentur, quamvis Sii 
Romani orbis imperium, quod sub Justiniano eatenus seniore nobiliter regebalur, 
non inclementius erga christianos agere videretur. Enimvero idem Eutîcius una 
cum aliis progressus ad spectaculum, ubi comperit Dei famulum, suum nihilo- 
minus filium, ad propria remeasse, incredlbili repletus est gaudio, sive ob ipsius 
reditum seu certe ob hujusmodi divinitus actum ab eodem miraculum. 4<) 

7. Processu vero temporis omnis paene Aginnensium civitas, ad beati viri 
praedicationem Ghristo credula facta, sacrae regenerationis lavacrum conse- 




BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD. 17002. 381 

cuLa est. Cum interea sacri verbi persistens offlcio miles Ghristi Maurinus quam 
plures in eadem urbe suis adbortationibus Domino commendaret, relatio hujus- 
modi ad aures Valduani régis Lectoranorum delata est, quod omnis circum- 
quaque regio cum Euticio sane comité christianum sequi dogma videretur. Haec 

5 audiens rex et nimia permotus iracundia, missa continuo in urbem armatorum 
manu, Euticium ad se accersiri jubet, mente pertractans qualiter christianonim 
genus funditus ex eadem urbe usque ad internecionem deleret. In eadem quippe 
bora apparuit angélus Doroini Maurino et dixit ei : Vadey inquiens, in urbem 
voccUmlo Leciaram, in qua Valduanus rex praeesse videlur. ibi etia/m 

10 reperies pairem tuum ante iîlitis tyranni solium capitali mox sententia 
pro fidei confessione puniendum. Verum^ inquit, post exactum inibi 
sanciae praedicationis officium et ipsum te oportet in eodem loco stibire 
martyrium. Ego enim adero ditx itineris tui, 

8. Aggressus itaque Maurinus urbem praenominatam Lectoram, cum omnibus 
15 verbum vitae praedicaret, ab apparitoribus correptus, ante conspectum judicis 

« 

introductus est. Quem rex, sedens pro tribunali, bis primo juvenem adorsus est 
verborum ambagibus : Ci0îis, inquit, religionis ritus exequeris edicito, Cui 
beatus Maurinus constanter respondit : Be religione, ail, qua me interrogaati^ 
efusmodi ratio isiaprobatur esse verissim^, Deum enim omnipotentem, 

20 qui in caelis est, ipsum credo et fideliter adoro ; qui verus Deus est et 
qui verbo suo creavit universa quae in caelo et quae in terra condita 
sunt; cujus aetemiias nullo umquam saeculo indpiens desinit esse 
quod est, sed unus idemque immortalis persévérât in saecula. In cttfiu 
etiam nomine paratus sum non modo tormenta, verwm etiam et mortis 

23 suprema libenter experiri, 

9. Haec audiens vero rex et nimium exasperatus juvenis responsionibus, Euti- 
cium sibi exhiber!, Maurinum vero carceris jubet custodia mancipari. At ubi 
adductus in conspectu ejus fuisset Euticius, cum nu lia posset persuader! ratione 
quin a coepto religionis aliquatenus proposito laxaretur, gladio eum animadverti 

30 jussit. Decollatus est autem ipse et universa domus ejus fàmilia, quos omnes 
manumissionis gratia ab servitutis absolvit nodo, septingentae fere et octo 
animae promiscui sexis : qui omnes in confessione Ghristi persévérantes, jussu 
praefati régis trucidati sunt. Quorum corpora quidam christianonim multo labore 
collecta, in sepulcris ea reposuerunt. Audiens vero haec in carcere constitutus 

3r> beaiissimus Ghristi miles Maurinus, quod videlicet pater ipsius necnon et uni- 
versa domus ejus pro Ghristi nomine martyrio coronan meruerunt,gaudio reple- 
tus est magno, gratiarum Deo actiones et vota persolvens. 

10. Interea praedicante sancto Maurino populum, qui ad eum per dies sin- 
gulos in vineulis positum confluebat, inter alios etiam quos variis ^obsessos 

40 languoribus facto super eos sanctae crucis signaculo in nomine Jesu Ghristi 
sanabat, quidam ad eum horoo venisse in carcerem perhibetur, qui ad ejus mox 
genua provolutus, sic ait : Miserere, quaeso^ rnihi, serve Dei excelsi, nume^ 




382 GATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

roso pignorum meorum solatio desiituto, et doloris met quem peUior 
amaritudinem ttco alleva, si quo modo potes, auxilio. Ecce, inquit, proh 
dolor / très filii meijuveniîi aetate florentes^ dum in une positi accum- 
berentj fulminis ictu inter edendum pereussi^ morte prùadmaperichtari 
noscumtur. Nunc erffopreeor te, ut in e^fus nomine quem tu praediau 5 
Jeswn Christum restituas mihi filios meos, ut omnes, qui hoc viderini, 
credant verissime et confiteantur, quod ipse sit omnium Jésus Christus 
salvator credentium. Credo enim quod quaecumque ttbi ab ipso concedi 
volueriSj absque dvJbio consequeris, Gumqne vim facerent homini Dei, et îlle 
indignam se tantae rei prodigio fateretur et super se diceret esse quod ab ds 10 
tantopere rogaretur, insistebat vehementius pater oum conjuge, nullo modo se a 
loco recessuros, nisi quam primum voto suo satisfaceret, ut filios suos paene 
exanimes saluti pristinae consignaret. His eorum motus Dei athleta sermonibns, 
jubet sibi infirmos ejusmodi in carcerem defferri : Secundum fidem, inquit, 
vestram ita fiât, ut miràbilia Dei nostri omnibus manifestentur. Onrnia 15 
enim possibilia sunt credenti. At ubi in conspectu ejus exanimata prope 
filiorum corpora exposita sunt, jubet omnes qui coram fuerant, foras egressos, in 
vestibulo carceris eventum exspectare. Sicque toto procumbens corpore solotenus 
humiliatur, necnon oeulos ad sidéra palmasque contendens, orationi diutius 
immoratur. Gumque ab oratione surrexisset, factus est terrae motus magnas in 30 
eodem loco, adeo ut etiam ipsi qui extra carcerem positi exspectabant, horrore 
nimio perculsi exclamarent. Vir autem Domini Maurinus, ab oratione surgens, 
accessit propius ad decumbentium, quo positi fuerant pariter, locum, signumque 
crucis super eos faciens, tali subinde voce pérorât: Surgite, inquam, ojuvenes, 
in nomine Jesu Christi, et salutis vestrae compotes, estote in o^nnibus % 
testimonium quanta sint Dei nostri miràbilia, quae in servis suis ope- 
rari dignatur et omnibus credentibtis in ipso. Qui dicto citius a terra sur- 
gentes, ingressi cum fiducia civitatem, exponebant omnibus Jesu Ghristi mirabilis 
in semetipsis divinitus operata. Populus autem, qui pro foribus adsistens prae- 
stolabatur, miracuU novitate stupefactus, gloriûcabat Deum, qui in sanctis sois 30 
mira6ilis cognoscitur et non derelinquit sperantes in se, rex gloriae. Plures tamen 
ex gentilium muftitudine, qui acriori prius adversus sanctum Dei férebantur 
insania, et qui ad custodiam ejus a principe neqùam constituti fuerant, cçmperto 
quod acciderat, furorem mox in pietatem verterunt. Denique direptis eatenanim 
omnium quibus impediebatur obstaculis, liberum sancto Dei exitum tribaentes, 35 
additi sunt et ipsi ad credentium numerum ; a quo postmodum sacri baptismatis 
mysterium consecuti sunt. 

11. Adveniente igitur post haec Valduano rege in urbem Lectoram, confestim 
turba non modica adversantium coacta gentilium, majori adversus christianos 
seditione invecti, injuriis eos, non minus conviciis lacessibant. Régis siquidem 40 
sacrilegi fiducia freti, procul eos ab urbe exturbare nitebantur, quasi qui rei 
publicae statum novis et inauditis legibus profanantes, detrectare viderentur. 




BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD. 17002. 383 

In qua sciHcet ulriusque partis congressione aliquos ehristianorum oppetisse 
contigit, quippe qui nec reniti adversariis, quamvis fortiores viribus, voluissent, 
sive pietatis obtenlu seu eerte ne aliquid vel leviter conira fas principis molientes, 
praesumptionis sallem cujusqaam opprobrio notarentur. Inter haec coUecti gen- 

5 tiles in coetum, opportunitatem se accepisse arbitrantes, ad principem unanimes 
coire délibérant et dolos, quos iniqua Jam mente conceperant, ex auctoritate 
principis adimplere contendunt. 

12. Quibus omnibus et aliis quam pluribus obtrectantium rex ipse mendaciis 
provocatus et Airore nimio permotus, jubet continuo officialibns qui coram 

10 adstabant, quatinus festinato abeuntes, beatum sibi Maurinum revinctis post 
tergum bracbiis praesentarent. Qui jussa complentes, eductum Bel militem, 
statuunt eum ante impiissimi tyranni conspectum. Qui sedens pro tribunali 
coepit primo juvenem ad sacrificia compellere idolorum, interminatus ei diversa 
poenarum molitum iri tormenta, nisi quam citissime sibi consentiret utdiis eae- 

15 rimonias immolaret. A quo nihiiominus et ipse rationabili verbonim ejus respon- 
sione fnistratus, vapulare eum acerbioribus Hctorum mandat Terberibus, adeo ut 
erumpente ab ipsis visceribus sanie, interiora quaeque praecordiorum ossa 
nudarentur. Post haec jussus recipi in carcerem Dei martyr nimio tenebrarum 
horrore squalenlem, ubi et alii novem viri pro Christi nomine in vinculis tene- 

iO bantur, eum quibus et idem fortissimus miles Ghristi, brachia manicis a[c] crura 
compedibus religatus, servandus simul traditur et custodiendus. Porro ad ostia 
carceralis custodiae personae quaedam a principe excubandi gratia delegatae 
sunt, quae ferro armatae, ab ingressu carceris cbristianos arcerent, qui frequen- 
tins locum ipsum, dum sacro martyris eoUoquio fruerentur, convenire solebant ; 

i5 quibus etiam si ulla introeundi carcerem copia dareturjam quasi indicio paganis 
erat, quod suo Dei martyrem solatio fovere quam pieta[li]s eum obtentu mallent 
Tidere. 

18. Noete vero insecuta, qua insequenti die futura martyris audientia spera- 
batur, erani Christi milites divinis in laudibus vigiliarum excubias célébrantes, 

30 eum ecce circa noctis ipsius médium inter exultantes martyres Christi splendi- 
dissimo angélus falgore coruscans médius ipse coUigitur. Reserantur ilico cuncta 
ostiomm repagula, patent quoque omnia carceris ergastula, ipsa etiam quibus 
Christi milites astricti tenebantur habenarum retinacula summa celeritate soluta 
sunt. Sonant postremo dulcia inter eos praeconia et modulatis vocibus angelica 

35 mixtim carmina conseruntur. His quippe magnopere laetificati Dei martyres 
angelorum alloquiis, benedicebant Deum unanimes, qui servos suos in tribula- 
tione non deserit, sed eos semper sua praesentia visitans consolari dinoscitur. 
Qui vero pro foribus carceris custodias observabant, quodam velut letargio 
pressi ita obdormierant ut nihil prorsus corum quae* intrinsecus agerentur •cod.aau 

40 advertere possent, quia sopor Domini eorum mentes invaserat. Angélus autem 
Domini affabilibus serves Christi adhortans sermonibus, ad certamina eos f\itura 
majori quodammodo fiducia praeditos roborabat et ad perpetuae gloriae coro- 







384 GATAL. GODD. HAaiOGR. LAT. 

nam provocans instruebat. Quibus itcnim inter alia conlocutus aiebat : Surgen- 
tes, inquit, loco quantocitcs ab omni impedimento lib&H^ esiote mei 
comités itineris, quorum et ipse'praevius, certum vobis alterius regionU 
locum intimare curaverim, qui vestri martyrio divinitu^ consecratus, 
in eodem vobis victoriae palmam obtinere credatis, (Dicilur vcro idem 3 
locus solito Mons Maurianus vocabalo.) Et haec dicens, cum eisdem simul e^ressus 
ergastulum, perveniunt tandem ad usque locum superius nominatum, dueem 
habentes secum eandem in comitatu suo angelam. 

14. Custodes itaque carceris facto mane somno ezpergefacti, animadvertunt 
patula tenebrosi carceris ergastula, et soluta Ghristi militum curiosius vincula IC 
indagantes diu multumque morantur. Cum mirum in modum et supra quam 
credi potest rei quae acciderat stupore attonili, régi baec quam primum matura- 
tls passibus nuntiare délibérant. Quae ubi comperta habuit, iracundia plenus, 
jubet e vestigio persequi recedentes, data sententia ut sicubi reperU forent, statim 
ab apparitoribus rapti, gladio necarentur. Nec mora, cursu concito qui roissi 15 
fuerant praecedentium vestigia insequuntur, quo usque ad eundem locum veni- 
retur, ubi saepe Jam dictus martyr Domini Maurînus una cum sociis duce eodem 
* cod, quo angelo commanere* decreverat. Qui stupore nimio correpti, videntes ea quae in 
manere. populos per beati viri mérita virtutum operarentur insignia, compuncti corde, 
ad beati viri genua prosternuntur, profitentes non sine daemone adversus sanctos ^ 
Dei tam nequiter se invectos fuisse. Unde reatus sui paenitudinem coram ipsis 
agentes, plenam a sanctis viris praesumptionis suae indulgentiam consecuti, data 
confessione baptizati sunt ab eisdem in nomine Jesu Ghristi. 

16. Audiens vero Valduanus impiissimus et ipsos factos christianos, omni jam 
crudelior belua, furiis exagitatus infrenduit ; assumptisque secum quos potent S 
suae malignitatis complicibus, locum quem praefati sumus, Montem Maurianum 
cognomine, duce eodem, quo agebatur et ipse, diabolo, adiré contendit. Baden 
quippe hora angélus Domini beato Maurino in visu apparens, praedixit ei et pas- 
sionis suae modum et qualiter vel quo exitu martyrii palmam in proximo babi* 
turus foret apertissime insinua vit. Veniens quippe Valduanus ad locum una cum 30 
suis pari conspiratione nitentibus, mane primo tribunal sibi in foro parari jussit; 
missisque apparitoribus, sanctos Dei in conspectu suo praesentari fecit, quos ad 
aliorum necem a se directos et ipsos ad fidem converses in Gbristum credidisse 
cognoverat« Ad quos primo sedens pro tribunali tali dirigit suae crudelitatis 
indicium : Quis, inquit, vestras mentes horror tam subitae mutatianis 33 
invasit, aut quae vos insania àbalienatos sensu ad tam pestiferum erro- 
rem indtucit f Ergo, ait, vestrae juventuti consulentes, nolite vos tant 
profanae sectae ritibus implicare, ne et vos simul pereatis cum illo te- 
strae religionis auspice Maurino^ quem non sani capitis esse erroris sui 
documenta produnt. Qui respondentes unanimiter dixerunt régi : Nos nunc ^ 
usque maie errantes viam veritatis ignoravimus, utpote qui opéra 
manuum nostrarum adorantes deos aestimavimus» Sed quia nMspvt 





BIBL. NAT. PARIS. — COD. 17002. 385 

beatum Maurinumveritas aperia Dei gratia manifestata est, renuntia* 
mus intérim his erroribus quibus impliccUi Tiactenus videhamur, Haec 
audiens tyrannas, decoliari omnes praecepit, adjunctis et ipsis qui cum Maurino 
in careere jam dudum detenli fuerant. Quorum corpora a quibusdam religiosis 
5 sublata, sepulturae tradita sunt. 

16. Interea praemissis ad palmam commilitonibus, fortissimus omnium ago- 
nista Maurinus comprehensus, et ipse a militibus et ad principis tribunal prae* 
sentatuSy quaestioni subicilur. Quem Judex jiunc pulsans terroribus, nunc vero 
permulcens blanditiis, agebat nimirum qualiter eum ad sacrificia compelleret 
10 idolorum : alioquin nec sibi impune fore, nisi suae quantocius persuasioni satis- 
faceret, ut dits libamina immolaret. Ad haec Ghristi miles, non adeo minarum 
ejus terrore permotus, constanti animo tyranno dixit : Sufflciat te nunc icsque 
varia^ oprinceps, verbositatis argumenta protraxisse et hujusmodi per- 
siuisioni, qua me seducere viperina fraude moliriSy finem impone, Nobis 
15 erffo nihil aliud persuadere poteris, quin christianum me, sicut ore, ita 
et corde profitear ; et in ista Dei nos tri confessione immobiliter perseve- 
rans mort libenier desidero. Haec, inquit, voluntas m£a, hoc meum, desi- 
derium, pro Christi amore et religione in carne mori , ut mortuus 
merear coronari et perpetuo cum, Christo in caelestibus gloriari. 
% 17. Cum haec autem illius verba confusus mente Valduanus auribus hausisset, 
sublatum a conspectu suo Dei martyrem jubet validissimis fiinibus religatum 
lapidum oppressione jaculari. Jam vero eum crebris teiorum ictibus per lictorum 
manus agitari cocpisset, et ille in hujusmodi immotus pugnae exercitio Dominum 
precaretur, coeperunt his ipsis adversarii, quibus se athletam missilibus lacerare 
25 putarent, e contrario in se retortis graviter vulnerari. Quod tyrannus casu non 
tamen nuraine contigisse [aestimans], copiosum exinde ignem accendi Jubet, ut 
in ejus medio martyr Christi vinclus deponeretur. Ubi cum dcpositus intcr medios 
flammarum globos fuisset, confestim velut ros factum est ipsum omne prunarum 
quo devolutus incendium fuerat, adustis solummodo quibus artus vinculis con- 
.îû strietas extiterat, non impar quodammodo tribus pueris, quos simili rex Baby- 
lonius interitu perdere cogitaverat. Inter haec vero athleta Christi fortissimus 
exultans erat in Domino, cujus etiam inter ipsa tentalionum pericula munitus 
auxilio, illud Daviticum tali praecinebat eloquio : Dominics mihi adjutor in 
omnipericulo^ non timebo quid faciat mihi homo. 
35 18. Qoo comperto Valduanus, quod nec ignis beato viro praevaLuisset ullo 
modo, furore succensus, quasi qui nullo eum alio nocere mortis argumento potue- 
rat, decoliari eum praecepit. Cum autem ventum esset ad locum quo decollandus 
erat, petiita spiculatore orandi sibi spatium indulgeri ; simulque ad sidéra lumina 
oculorum attollens et caelo brachia dirigens, fertur orasse in haec verba : Domine 
40 Deus, inquit, pro cujus haec amore sustineo^ dignare me in sanctorum 
tuorum consortio recipi, quia tu es Deus meus^ ifi quo speravi semper a 
juventute mea. Et Ikcta est de caelo vox ad eum : Maurine, securus esto et 
GATAI., Piûtis. T. m* 35 



386 CATAL. CODD. HAGIOOR. LAT. 

viriliier âge : eyo enim adero tecum^ qiwtisgue recipiam te in gloriam 
Patris mei, Audiens vero haec ipse qui ad decollandum eum carnifex missus 
Aierat, incredibili stupore repletus, dum ferire cunctatur, idem ipse per semeti- 
psum tyrannus accessit; qui furoris impatiens, ubi ferrum strinxit, caput martyri 
simul cum sinistro incidens humcro amputavit. Nec mora, et ipse qui sui>ererat 5 
tnincus corporis, superstite adhuc spiritu vivificatus, praecisum caput auferens 
cum humero, ad fontem usque directis gressibus pervenit, vocabulo Militanum, 
ubiy in confinio scilicet Caturcensi quod est et Aginnensi pago conterminum, 
novissime substitit. Valduanus vero cum suo exercitu, in furorem versi, mutais 
sese trucidantes necavere vulneribus : quoniam et boc beatus martyr futurum eis 10 
praedixerat. 

19. Erat siquidem et mulier praefato loco quem dixiraus proxima juxta fontem, 
quam discolor lepra multiplici varietate foedaverat. Quae tanti prodigii miracu- 
lum conspicata, ac ingenti proinde aramiratione attonita, accedit cominus ad 
sancti marlyris cadavcr exaniine, curiosius indagando quod miraculi inexpertum 15 
sibi vidisse contigerit ; sicque dum marlyris caput blandiori tractât indagine, 
confestim mundata est a lepra sua. 

20. At ubi res eadem loci illius incolis comperta innoluit, facti hujus ainmira- 
tione permoti, crediderunt in Dominum Jesum Chrislum octoginta ferme et très 
viri. Porro venerabile marlyris corpus quidam christianorum auferentes, in iO 
eodem loco honorabiliter reponentes scpelierunt. Temporis vero post non longi 
spatium, cum plurirais locus ille miraculis illustraretur et non infrequens illuc 
populorum multitudo undique orationis graiia per dies singulos confluere coe- 
pisset, nam diversis calamitatibus oppressi in eodem loco meritis sancti martyris 
curabantur, basilica etiam super sepulcrum ejus a christianis fabricata est in ffî 
honore beati Pelrl apostolorum principis. Quo videlicet in loco plui*a credentibus 

a Domino hactenus bénéficia conferunlur, optata quoque languentibus salutis 
remédia per orationes ejusdem sancti Maurini levitae et martyris in perpetuum 
providentur, ab ipso qui vivit et régnât et gloriatur Deus per infinita saecaloram 
saecula. Amen. 30 

Bzplicit passio sancti Maurini martyx*is et levitae. 



DGGXV. Godez signatus num. 17003. 

Olim Fuliensium 58.1. 

Foliorum 200, maj. (0'",415X0,â9S$), columnis binis, exaratus saec. XH. 

Eadem documenta continet, eodem ordine disposita et iisdem titulis insignita 
quae cod. 16736 (supra, p. 354) et cod. 5319 (tom. II, p. 191 sqq.), nisi quod, 
sicut in cod. 16736, deest Translatio S. Viventii (cod. 5519, i3o)et in fine dstit in 




i 



' BIBL. NAT. PARIS. — COD. 17003. 38t 

Vita S«« Bathildis reginae. Praelerea inserta est huic eodici (inf^a, 32*) altcra Vita 
S. Furseif quae non legitur in utroque supra ciialo. Continentur ilaque in eo 
codice : 

1° Vita sancti Basilii (fol. â'-O^). 

2° Passio sancti Concordii (fol. 9^-9'). 

3° Passio sanctae Martianae (fol. 9''-12''). 

4° Vita sanctae Euphrosynae (fol. lâ'-lS'}. 

5' Vita sancti Fulgentli (fol. 15'-24^. 

6° Vita sancti Eugendi (fol. 24^-28'). 

7° Passio sancti Pétri Balsami(fol. 28''-28'). 

8° Passio sancti Theogenis (fol. 28^-29'). 

9° Vita sanctae Genovefae (fol. 29'-33^. 

10° Vita sancti Simeonis Stilitae (fol. 33'-36'). 

li<» Vita sancti Melanii (fol. 36'--38'). 

12<» Vita sancti Gregorii Lingonensis (fol. 38'-39'). 

13° Passio sancti Luciani Ântiocheni (fol. 39''-40'). 

14° Passio sancti Luciani Bellovacensis (fol. 40''-42*). 

15° Passio sanctae Martianae (fol. 42M3'). 

16° Passio sancto um Juliani et Basilissae (fol. 

43'-52'-). 
17° Vita beati Pauli primi eremitae (fol. 52'"-54'"). 
18° Passio sancti Archadii (fol. S4'"-54'). 
19° Vita sancti Hilarii Pictavensis (fol. 54''-58'). 
20° De miraculo ejusdem in synodo (fol. 59'-61'). 
21° Depositio sancti Remigii (fol. 61'"-62'). 
22° Vita sancti Viventii (fol. 62'-68'). 
23° Inventio sancti Firmini (fol. 68''-69'). 
24° De sancto Felice Nolano (fol. 69'-70'). 
25° Passio sancti Felicis presbyteri Romani (fol. 

70'-71'). 
26° Passio sancti Felicis episcopi Tubizacensis (fol. 

71'-71'). 
27° Vita sancti Boniti (fol. IV-W^. 
28° Translatio ejusdem (fol. 74^5^1. 



388 CATAL. CODD. HAaiOOR. LAT. 

29** Vita et miracula sancti Mauri abbatis (fol. 75'"- 
90'}. 

30° Passio sancti Marcelli papae (fol. 90'-92'). 

31" Sermo S. Hilarii de sancto Honorato (fol. 92'- 
981. 

32** Vita beatissimi atque gloriosissimi Fursei con- 
fessons (fol. 98'-403Ô. 

Ed. supra ex cod. S29i, tom. I, p. 341.K5. 

33» Altéra vita sancti Fursei (fol. 403^-106').* 

34" Passio sanctorum trium geminorum (fol. 106*- 

109'). 
35" Vita sancti Sulpicii (fol. lOg'-lUO- 
36» Vita sancti Genulphi (fol. H4'-121'). 
37° Vita sancti Richmiri (fol. 121'-122'). 
38° Vita sancti Antonii abbatis (fol. 122'-135'). 
39° Passio sancti Pontiani (fol. 135'-136'). 
40° Vita sancti Leobardi (fol. 136'- 137^. 
41° Vita sancti Launomari (fol. 137'-140''). 
42° Passio sancti Valentini (fol. 140'-142'). 
43° Passio sancti Sebastiani (fol. 142'-152'}. 
44° Passio sanctae Agnetis (fol. 152'-154'). 
45° Passio sanctorum Fructuosi et sociorum (fol. 

155M56'). 
46° Passio sancti Patrocli (fol. 156'-157'). 
47° Passio sancti Timothei (fol. 157'-158''). 
48° Passio sancti Vincentii (fol. 158'-161'). 
49° Inventio sancti Vincentii diaconi (fol. 162'"-164'). 
50° Passio sancti Anastasii (fol. 164'--168'). 
51° Passio sanctorum Vincentii, Orontii et Victoris 

(fol. 168^-170^. 
52° Passio sancti Asclae (fol. 170M71'). 
53° Passio sancti Babylae (fol. 171'-172'). 
54° Passio sancti Saviniani (fol. 172'-174'). 
55° Passio sancti Praejecti (fol. 174'-176'). 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 170M. 389 

56° Passio sancti Polycarpi (fol. ITô'-lTO'). 

S?» Epistola Smyrnaeorum (fol. ITO-'-lSCK). 

58<» Vita sancti Juliani Cenomanensis (fol. 180'-483'). 

59» Vita sanctae Paulaelfol. 183'-189'). 

60* Vita sancti Joannis Chrysostomi (fol. 189^-194'). 

61" Vita sanctae Savinae (fol. 194^-195^. 

62" Passio sancti Thyrsi et sociorum (fol. 195'-201'). 

63° Vita sancti Joannis Reomaensis (fol. 201'-204'). 

64" Vita sanctae Aldegundae (fol. 204'-208'^). 

65" Vita sanctae Bathildis (fol. 208'-209'). 



DGGXVI. Codex signatus num. 17004. 

Olim Puliensium StS.t. 

FoHorum 201, maj. (0°>,43X0,3I5), columnis binis, exaratus in. saec. XIII. 

Gontinentur in eo codice eadem prorsus quae in cod. 167S2 (supra, p. 340) 
et aliis (citatis ibidem), nisi quod hic in fine subjunctae sunt Vitae S. Joannis Chry- 
sostomi. S. Rigoberli, $■< Macrae et S. Davidis Menevensis. 

1" Vita sanctae Brigidae (fol. 2'"-6'). 

2" Passio sancti Ignatii (fol. 6'-9'). 

3" Epistola sancti Cypriani de Celerino (fol. 9'"-9'). 

4" Passio sancti Tryphonis (fol. 9'-12'0. 

5" Passio sancti Phileae (fol. 12'-15'0. 

6" Passio sanctae Agathae (fol. IS'-l?"^. 

7" Vita sancti Amandi (fol. 17'-22'). 

8" Suppletio addita huic libello... (fol. 22^-25'). 

9" Translatio sancti Amandi (fol. 25^-27'). 

10" De elevatione corporis sancti Amandi (fol. 27'- 

29'). 
11" Vita sancti Vedasti (fol. 29'--33'). 
12" Miracula sancti Vedasti (fol. 33'-34'). 
13" De virtutibus sancti Vedasti (fol. 34'-36'). 
14" De sancto Antoliano (fol. 36''-36*). 



390 CATAIi. COOO. HAGIOOR. LAT. 

15° Passio sanctae Dorotheae (fol. 36'-38'). 

16° Vita sancti Severini abbatis (fol. 38^-40'). 

17° Vita sanctae Euphrasiae (fol. 40M5'). 

18° Passio sancti Saturnini (fol. 45M9'). 

19° Passio sancti Valentini episcopi (fol. 49'"-50'l. 

20° Passio sancti Blasii (fol. 50'-52']. 

21° PaSsio sanctorum Faustini et Jovitae (fol. 52'- 

561. 
22° Passio sanctae Julianae (fol. 56'^-58''). 
23° Passio sancti Polycronii (fol. 58'-59'-). 
24° Vita sancti Silvini episcopi (fol. 59'"-61'). 
25° De elevatione sancti Mathiae (fol. 61'-63''). 
26° De inventione capitis sancti Johannis (fol. 63'- 

65^. 
27° Vita sancti Alexandri (fol. Gb^'-ll'). 
28° Vita sanctae Austrebertae (fol. 71'-77"). 
29° Vita sancti Albini ep. Andegav. (fol. 77^-79^. 
30° Miracula post ejus transitum (fol. 79'"-82'). 
31° Passio sancti Focae (fol. 82'-8r). 
32° Passio sanctarum Perpetuae, etc. (fol. 84*-85^. 
33° Passio sanctorum Philemonis et Arriani (fol. 

85'-88'). 
34° Passio sanctorum quadraginta martyrum (fol- 

88'-89^). 
35° Vita sancti Gregorii papae (fol. 89'-94'). 
36° Altéra ejusdem vità (fol. 94'^-145'"). 
37° Vita sancti Pauli episcopi (fol. 145^-151^. 
38° Passio sancti Longini (fol. 151^-152'). 
39° Vita sanctae Geretrudis (fol. 152'-155'). 
40° Virtutes ejusdem (fol. 154'-155'). 
41° Vita sancti Joannis Penariensis (fol. 155^-156'). 
42° Pjissio sancti Caloceri (fol. ISe^^-lSS^. 
43° Vita beati Vulfranni (fol. 158'-1601. 
44° Vita sancti Benedicti (fol. 160^-169^. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 17005. 391 

45^ Vita sanctj Ermenlandi (fol. 169^-176^). 
46^ Passio sancti Irenaei (fol. 176^-176^). 
47^ Vita sancti Joannis eremitae (fol. 176''-180'}. 
48^ Vita sancti Eustasii abbatis (fol. 180''-182^. 
49^ Vita sancti Joannis Chrysostomi, quae recolitur 
sexto kalendas februarii (fol. 482^-192^). 

Auctore Leone, éd. supra, p. 17-43. 

50° Vita sancti Rigoberti archiepiscopi quae cele- 
bratur iii° nonas januarii (fol. 192^-195^). 

Ed.Ac/. 5S.,add.4Jan.,tom. 1, p. l74-78.Add.ed.ibid., p. 178-79 (Translatio), 
num. 1-6 (praetermissa tamen posteriori parte num. 5, Ad qtiem si aliquis...), 
cum prima sententia num' 7 et uUima hum. 12. 

51° Passio sanctae Macrae virginis, quae celebratur 
viii^° idus januarii (fol. 195M96i 

ut in cod. Brux. 0810, Cat. Brtuc., tom. Il, p. 372, 18«. 

52° [Vita sancti David Menevensis] "(fol. 197^-201'). 

ut ap. J. J. Rees, Lives ofthe Cambro-British saints^ p. 117-43, quibusdam 
passim suppressis vel compcndiatis. 



DGGXVn. Godez signatus num. 17005. 

Olim Fuliensium 38. t. 

Foliorum 160, maj. (0<b,.59X 0,285), columnis binis, exaratus saec. XII. 

Eadcm documenta continet, eodemque ordine disposita, quae cod. 11738 
(supra, p. 93 sqq.) et cod. 16734 (supra, p. 346) ; sed foliis avulsis in capite et ad 
calcem codicis, desunt duo priora (praeter tinem secundi) et quae sequuntur 
post exordium Yitae S. Augustini. 

1° Passio sanctorum Processi et Martiniani (fol. 1^- 

2° Vita sancti Goaris (fol. 2^-5'*). 

3° Passio sanctae Felicitatis cum septem filiis (fol. 

5^-6^. 
4° Translatio sancti Benedicti (fol. 6^-8'). 
5° Passio sanctae Margaretae (fol. 8'"-ll'). 



392 CATAL. CODD. HAOIOOR. LAT. 

6" Passio sancti Eugenii Carthaginensis (fol. 4 1 '^23'). 
7° Relatio Pastoris de sancta Praxedè (fol. 23''-23'}. 
8° Vita sanctae Mariae Magdaleiiae (fol. 23'-260. 
9° Relatio qualiter pervenerit in Aquensem provin- 

ciam (fol 26'-26'). 
10° De translatione corporis ejus (fol. 26''-28'). 
H" Miracula post ejus translationem (fol. 28'^-28'). 
12° Passio sancti ApoUinaris (fol. 28'-31^. 
13° Miracula per eundem facta (fol. 31 ''-34'). 
14° Passio sanctae Christinae (fol. 34^-37') . 
15° Passio sancti Jacobi (fol. STdS% 
16° Passio sancti Christophori (fol. dS'-AS'). 
17° Passio sancti Cucuphalis (fol. 42'"-43'). 
18° Revelatio vu Dormientium (fol. 43M6'). 
19° Passio sancti Pantaleonis (fol. 46'"-49'). 
20° Passio sanctorum Nazarii et Celsi (fol. 49'-53^). 
21° Vita sancti Samsonis (fol. 53''-64> 
22° Revelatio facta Stephano papae... (fol. 64'-65'). 
23° Passio sancti Felicis papae (fol. 65^-65'). 
24° Passio sanctorum Simplicii, Faustini et Beatri- 

cis (fol. 65'-661. 
25° Vita sancti Lupi Trecensis (fol. 66'-67'). 
26° Passio sanctorum Abdon et Sennen (fol. 67'"-68^. 
27° Vita sancti Germani Autisiodorensis (fol. Gè''- 

79^). 
28° Argumentum de festivitate sancti Pétri ad vin- 

cula (fol. 79']. 
29° Passio sanctorum Macchabaeorum (fol. 79^-82'). 
30° Passio sancti Eusebii Vercellensis (fol. 82'-87'). 
31° Passio sanctarum Spei, Fidei et Caritatis (fol. 

87'-88'). 
32° Passio sancti Felicis Gerundensis (fol. 88'-90^. 
33° Passio sancti Stephani papae (fol. 90^-93'). 



•i - 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 17005. 393 

34** Revelatio sancti Stephani protomartyris (fol. 

93'-94'). 
35" Vita sancti Cassiani episcopi (fol. 94''-95'), 
36° Vita sancti Memmii (fol. 95'-97'). 
37° Passio sancti Sixti et socioruin (fol. 97'"-98'). 
38° Passio sancti Donati (fol. 98'-98'). 
39° Passio sancti Cyriaci et sociorum (fol. 98'-100'). 
40° Passio sancti Laurentii (fol. 100^-102'). 
44° Passio sancti Taurini episcopi (fol. 102'-405'). 
42° De miraculis ejusdem (fol. 405^-406'). 
43° Passio sancti Hippolyti (fol. 406'-407'). 
44° Vita sanctae Radegundis (fol. i07'-445'). 

Sequitur Sermo S. Hieronymi de Assumptione B. V. M. 

45° Vita sancti Deicoli (fol. 424^-426'). 

46° Vita sancti Arnulli (fol. 426^-429'). 

47° Passio sancti Mammetis (fol. 429'-434'). 

48° Passio sancti Agapiti (fol. 134^-432^. 

49° Vita sanctae Helenae (fol. 432^-443'). 

50° Vita sancti Philiberti (fol. 443^-446'). 

54° Passio sancti Timothei (fol. 146^-447'). 

52° Passio sancti Symphoriani (fol. UT-US% 

53° Passio sancti Bartholomaei (fol. 448'"-450'). 

54° Passio sanctorum martyrum, qui nuncupantur 

Massa candida (fol. 450'-454'). 
55° Vita sancti Audoeni (fol. 454'-456'). 
56° Passio sanctorum Eusebii et sociorum (fol. 456'- 

458'). 
56° Passio sancti Genesii Arelatensis (fol. 458'-458^. 
57° Passio sancti Genesii mimi (fol. 458'-459'). 
58° Vita sancti Augustini (fol. 459'-160'). 

Mutila, foliis avulsis. 



394 CATAL. CODD. HAQIOOR. LAT. 

DGGXVm. Codex signatus num. 17006. 

Olim FuUensium 58.5. 

FoUorum 185, maj. (0n,425X0,50), columnis binis, exaratus saec. XII (sed 
initio codicis nonnuUa folia rescripta sunl manu saec. XV, ilemque in fine a fol. 
177). 

Eadem documenta continet quae cod. 5353 (supra, tom. II, p. 304 sqq.), a num. 
y>, ei cod. 16733 (supra, p. 342), eodemquc ordine disposita. 

1° Vita sancti Aegidii (fol. l'-3'). 

2" Vita sancti Justi Lugdunensis {fol. S^-A"). 

3° Passio sancti Marcelli Cabilonensis (fol. A'-^'). 

4° Vita sancti Evurtii Aurelianensis (fol. 5^-7'), 

5** Passio sanctae Reginae (fol. T-9^. 

e* Paenitentia Theophili (fol. W'U% 

7" Passio sancti Adriani (fol. 14''-18'). 

8° Vita sancti Audomari (fol. IS'-SO'). 

9° Passio sancti Gorgonii (fol. 20^-22'). 

10° Vita sancti Maurilii (fol. 22^-25'). ' 

11*» Vita sancti Amati abbatis (fol. 25'-28'). 

12° De exaltatione sanctae crucis (fol. 28'"-29'). 

13° De miraculis iconiae Domini (fol. 29'-31'^). 

14° Passio sancti Comelii papae (fol. Sl'-Sl'^. 

15° Passio sancti Cypriani (fol. 31'-32'). 

16° Passio sancti Valeriani Trenorch. (fol. 33'-34'). 

17° Vita sancti Apri TuUensis (fol. 34^^-36'). 

18° Vita sancti Bercharii abbatis (fol. 36M10. 

19° Passio sanctae Euphemiae (fol. 41'"-43^. 

20° Passio sanctorum Luciae et Geminiani (fol. 43'- 

46^. 
21° Passio sancti Lamberti (fol. 46'-49'). 
22° Passio sancti Floscelli (fol. 49^-51').. 
23° Passio sancti Ferreoli (fol. 51 ''-52'). 
24° Vita sancti Sequani (fol. 52^-54'). 
25° Vita sancti Goerici (fol. 54'-58^. 
26° Passio sancti Matthaei (fol. m'-6V). 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 17006. 395 

27° Passio sanctonim Mauritii et sociorum (fol. 61'- 

64'). 
28" Vita sanctae Salabergae (fol. 64''-67'). 
29° Passio sanctae Theclae (fol. QT-ll% 
30° Passio sancti Andochii (fol. Tr-TS"). 
31° Conversio sanctae Justinae et Cypriani magi (fol. 

72'-80'). 
32° Passio sanctorum Gosmae et Damiani (fol. 80'- 

82'). 
33° Revelatio beati Michaelis in monte Gargano (fol. 

82'-83'). 
34° Ejusdem revelatio in monte Tumba (fol. 83'- 

8o'). 
35° Vita sancti Hieronymi (fol. 85'-88'). 
36° Vita sancti Remigii (fol. 88'-97'). 
37° Passio sancti Piatonis (fol. 97'-98'). 
38° Passio sancti Leodegarii (fol. 98' 104'^). 
39° De miraculis ejusdem (fol. 104M06''). 
40° Vita sancti Apollinaris episcopi Valentini (fol. 

106'-107'). 
41° Passio sanctae Fidis (fol. 107'-108'). 
42° Passio sanctorum Sergii et Bacchi (fol. 108'- 

112'). 
43° Vita sanctae Pelagiae (fol. 112'-115'). 
44° Passio sanctae Reparatae (fol. IIS'-IIS'). 
4o° Passio sanctae Benedictae (fol. 115'-117'). 
46° Passio sancti Domnini (fol. 117'-118^. 
47° Passio sancti Dionysii et sociorum (fol. 118'- 

126'). 
48° Vita sancti Venantii abbatis (fol. 126'-127'). 
49° Passio sanctorum Fausti et sociorum (fol. 127""- 

127'). 
oO° Vita sancti Geraldi (fol. 127' 131'). 
51° Passio sancti Calixti (fol. 131'-133^). 



396 câTâl. codd. haoioor. lat. 

52*> Passio sancti Januarii (fol. 133^-134'). 

53<» Vita sancti Basoli (fol. 134'-138^). 

54° Vita sancti Magnobodi (fol. 138^-143"). 

550 Sermo de sancto Luca (fol. 143''-145'). 

56° Passio sanctorum Servandi et Germani (toi. 145"- 

146"). 
57° Vita sancti Martini Vertavensis (fol. 146'-148'). 
58° Passio sanctorum Crispini et Crispiniani (fol. 

148M49'). 
59° Vita sancti Frontonis episcopi (fol. 149"-151"). 
60° Passio sanctorum Simonis et Judae(fol. 151"-iS4'). 
61° Vita sancti Faronis (fol. 154'-157"). 
62° Passio sancti Quintini (fol. 157"-160'). 
63° Inventio corporis ejusdem (fol. 160"-161'). 
64° Sermo in natale ejusdem (fol. 161'"-161"). 
66° Passio sancti Benigni (fol. 164"-1690. 
66° Miracula ejusdem (fol. 169'--1730. 
67° Passio sancti Caesarii (fol. 173'"-174'). 
68° Vita sancti Marcelli Parisiensis (fol. 174M76'). 
69° Passio sanctae Mariae ancillae (fol. 176M78'). 
70° Vita sancti Vigoris(fol. 178'-180'). 
71° Passio sancti Quintini (fol. 180'-181'). 
72° Vita sancti Pardulphi Confessons (fol. 181^-184'). 



DCCXIX. Codex signatus num. 17007, 

Olim Fuliensium 58.6. 

Foliorum 210, maj. (0'»,426x 0,299), coluranis binis, exaratus post raed. saec. 

XI] . 

Eadem documenta continet, eodemque ordine disposila, quae cod. 16735 
(supra, p. 349), praeter Vitam S. Joannis Eleemosynarii (ibid.,10»),Vitam S.Reguli 
Silvanectensis (ibid., 50«) et Vitam S. Albani Moguntini (ibid., 82°). 

1^ Passio sancti Eustachii (fol. 2^-6''). 



^ 

\ 



BIBL. NAT. PARIS. — CODD. 17007. 397 

2° Vita sancti Leonardi (fol. 6'-7'). 

3** Miracula post translationem ejus (fol. VS"). 

4" Passio sanctonim Claudii et sociorum (fol. 8'-10', 

12'). 
5° Passio sancti Theodori (fol. 12'-42'0. 
6" Sulpicii Severi scripta de S. Martino (fol. 11'", 

14'-29'). 
7** Excerpta ex Gregorio Turonensi de gloria pos- 

tuma S. Martini (fol. 29'-29'). 
S*» Liber miraculorum S. Martini (fol. 29^-53'). 
9» Passio sancti Mennae (fol. 53'-54'). 
10" (Deest in cod.). 
Il** Vita sancti Briccii (fol. 54'-54'). 
120 Vita sancti Machuti (fol. 55'-61'). 
13° Vita sancti Gregopii Turonensis (fol. 61''-65'). 
14° Vita sancti Aniani Aurelianensis (fol. 65'"-66'). 
15" Passio sanctorumRomani et Banilae (fol. 66^-68'). 
16° Vita sancti Odonis abbatis (fol. 68''-82'). 
17° Passio sancti Eadmundi (fol. 82'- 86'). 
18° Vita sancti Columbani (fol. 86'-96'). 
19° Ejusdem miracula (fol. 96'-101'). 
20° Passio sanctae Caeciliae (fol. 102^-106'). 
21° Passio sancti Mauri martyris (fol. 106^-107'). 
22° Passio sancti démentis papae (fol. 107'-109'). 
23° Passio sanctae Felicitatis cum filiis suis (fol. 

109'-1101. 
24° Vita sancti Clementis Metensis (fol. 110'-113'). 
25° Passio sancti Chrysogoni (fol. 113'-114'). 
26° Passio sancti Pétri martyris (fol. 114''-114'). 
27° Passio sanctorum Vitalis et Agricolae (fol. 115^- 

115^). 
28° Vita sancti Maximi episcopi Regiensis (fol. 115'- 

IIS'). 



y 



398 CATAL. GODD. HAOIOGR. LAT. 

29" Passio sancti Saturnini (fol. 118'-H9'). 

30° Passio sancti Andreae (fol. 119^-121'). 

31" Ejusdem miracula (fol. 121'-128'). 

32" De sancto Trojano episcopo (fol. 128'^-128'). 

33" Vita sancti Eligii (fol. 128'-144'-). 

34° Miracula post ejus transitum (fol. 144'-146'). 

35" Passio sanctorum Ghrysanti et Dariae (fol. 146''- 

149'). 
36" Vita sancti Nicholai (fol. 149'-155'). 
37" Vita sancti Romarici (fol. ISb'-ieil. 
38" Passio sanctae Eulaliae (fol. 161'"-162^. 
39" Passio sanctae Luciae (fol. 162'-163'), 
40" Passio sancti Thomae apostoli (fpl. 163'-467'). 
41" Passio sancti Gregorii Spoletani (fol. 167^-169'). 
42" Passio sanctae Anastasiae (fol. 169'-173^). 
43" Vita sanctae Eugeniae (fol. i73'-178'). 
44" Passio sancti Marini (fol. 178'-181'). 
45" Assumptio sancti Joannis evangelistae (fol. 181'- 

184'). 
46" Vita sancti Silvestri (fol. 184'-196'). 
47° Passio sanctae Columbae (fol. 196^-197'). 
48" Passio sanctorum Saviniani et Potentiani (fol. 

179'-2011. 
49" Passio sancti Potentiani (fol. 201'-202'). 
(50" Deest.) 
51" Passio sanctae Catharinae (fol. 203'-210'). 



/ 



t 



DGGXX. Godex signatus num. 17177. 

Compactas ex multorum codicum laciniis. Inter has continetur 

[Vita sancti Bonifacii episcopi Moguntini] (fol. eG*"- 
67^). 

Auctore WilUbaldo, mutila initio et fine, ita ut pauca supersint, scilicet a ver- 



BIBL. NAT. PARIS. — CODD. 17302, 17333, 17347. 399 

bis sedi praelato non audereiy consensit.,. (Act SS,, ad d. 5 Jun., tora. I, 
p. 466, num. 53 a. m.) usque ad principalium synodorum numerosa cano- 
nt&m constituta primum (ibid.» num. 44, paulu post init.). 

Continet praeterea codex compendia Passionum S. Quintini (fol. ÔO^-ôtO et 
86. Crispini et Grispiniani (fol. 61'-^), Onem officii S. Urbani (fol. 490 et officium 
S. nicolai (fol. 40^-500, quod utramque notis musicis signatum est. 



DGGXXI. Codex signatus num. 17302. 

Olim Gompendiensis 30. 

Foliorum 127, med. (0», 33X0,265), columnis binis, exai-atus partim (fol. 1-8) 
saec. X, partim saec. XI. 

[Vita S. Germani Autisiodorensis] (fol. l'^-S^). 

Metrica, auctore Herico, éd. Act SS,, ad d. 31 Jul., tom. Vil, p. 221-31. Desi- 
nit in versum quin et paupertas,,. (num. 45)^ 



DGGXXn. Godez signatus num. 17333. 

Olim ecclesiae Nivernensis, dein Alexandri Wattemare (fol. 1'). 
Paginarum 391 (quarum bis signatae pagg. 125 et 244), med. (0'",335X0,23), 
lineis plenis, exaratus saec. XI. 

Vita vel actus beatissîmi Gregorii papae urbis Romae 
(p. 3-15).* 

Auctore anonymo. 



DGGXXm. Godex signatus num. 17347. 

Olim Fuliensium 27. 

Foliorum 146, min. (0>^,268X0,19), columnis binis, exaratus saec. XII. 

Vita sancti Aegidii abbatis (fol. 136^-140^). 

Ed. AnaL Bolland,, tom. VIII, p. 103-20. Sed a num. 14 extr., post verba 
camalU medicinae, pergit narratio stilo di verso. 



400 CATAL. CODD. HAOIOaR. LAT. 

DGGXXIV. Godez signatus num. 17349. 

Olim Gompendiensis 68. 

Folionim 203 (praeter insiticium unum in capite et alterum in calcc et notatom 
bis fol. 173), med. (0n,273x0,21), lineis plenis, exaratus saec. X. 

Passio [sancti] Cypriani (fol. 147''-148^). 

De qua Act. SS,, ad d. 14 Sept., tom. IV, p. 193, n. 12. 



DGGXXV. Godez signatus num. 17354. 

Olim Sancti Martini a Campis 13. 

Foliorum 163, med. (0",325x 0,225), columnis binis, exaratus saec. XIL 

Vita sanctae Thais (fol. 80^-81^). 

Metrica, éd. Act. SS,, ad d. 8 Oct., tom. IV, p. 226-28. 



DCCXXVL Codex signatus num. 17379. 

Olim Sancti Martini a Campis 29. 

Foliorum 118, med. (0'»,295x0,i2), columnis binis, exaratus saec. XII. 

Revelatio quemadmodum caput sancti Johannis 
praecursoris ac baptistae Domini de civitate Hero- 
dis Emessa sit delatum (fol. 114'--118^). 

Scilicet a) Prolog^s Dionysii ad Gaudentium, éd. Act. SS.^ ad d. 24 Jun., tom. 
IV, p. 721-22 ; 6) Translatio Emesam (Duo monachi..X éd. ibid., p. 716-18; 
c) Narratio Marcelli {Apparuit te?* beatissimits...)^ éd. ibid., p. 724-28, nisi quod 
in cod. clausula bas variantes lectiones habel : Celebrata est autem depasitio 

sancti Johannis vicesimo octavo diemensis augusti,idest quarto 

kalendas septembris per indictionem septimam... 



DGGXXVn. Godez signatus num. 17429. 

Olim Fuliensium 16.- 

Foliorum 107, med. (0«>,288X0,20), columnis binis, exaratus saec. XII. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 17436, 17ii4. 401 

[Carmen de sancta Maria Aegyptiaca] (fol. 107'^-107''). 

Inc. Incestae vitam mulierU carminé dicam^ 
Ut qui prostrati jacuerunt foeda patrati^ 
Deflendo surganty surgendo flenda relinquant 
Nam quod defletur perfecie^ non repetetur. 
Non nocet errasse, si consiet paenituisse, 

Nuper in Aegypto mulier fuit addita stupro, 
Namque Creaiorem^ mundi fallacis amorem 
AmplectenSy sprevii et ad itnpia cor maie vertit. 

Des. Ponitur hoc tumulo Zosimae corUecta cicculio ; 
Sicqtce data terrae, discedunt in s\ui quisque. 



DGGXXVm. Codex signatus num. 17436. 

Olira Corapendiensis 53. 

Polionim 109, med. (On,335X0,t95), lineis plenis, exaratus saec. X; ornatus 
tituiis deauratis et afTabre pictis. 

Vita sancti Reraigii Remensis urbis antistitis (fol. 
107^-109^.* 

Adscripta Fortunato. 



DGGXXIX. Codex signatus num. 17444. 

Olim, ut videtur, Antonii Loysel, deinde Glaudii Joly, ab hoc donatus ecclesiae 
cathedrali Parisiensi anno 1680, postea Notre-Dame 55. 
Foliorum 127, med. (0",285XO,âl), lineis plenis, exaratus saec. XI. 
Totura codicem complet 

[Vita sancti Gregorii papae, édita a Joanne dia- 
cono].* 

Mutila initio et fine ; scilicet a lib. n num. 54 init. {Si totum corpus oculus^ 
ubi auditus,,,) usque ad lib. iv num. 75 p. m. (... sola nominum praenota- 
tione distinxit et in libros quatuor). 



CATAL. PARIS. T. UI. 26 



402 CATAL. CODD. HAGIOOR. LAT 

DGGXXX. Godez signatus num. 17491. 

Olim Jacobins de la rue Saint^acqites 27. 
Foliorum 185, med. (Om ,515x0,21), columnis binis, exaratus saec. XIII. 
Continet miracula B. M. Virginis, omnino ut in codice 2333 a (mpra, tom. I, 
p. ilM3). 



DGGXXI. Godez signatus num. 17568. 

Olim Antonii Loysel, deinde Glaudii Joly, a qao donatus fuit ecclesiae N. D. 
Parisiensi anno 1680, postea Notre-Dame 127. 
Foliorum 140, med. (0'",295X0,21), columnis binis, exaratus saec. XIII. 

1° Liber Gregorii Turonensis episcopi de vita pa- 
trum (fol. 95^-114^). 

Decem priora capila, éd. Script JRer, Merov,^ tom. I, p. 662-709, omissa 
interdum una alteravc paragrapho. 

2^ Excerpta de libro Paschasii diaconi de vita pa- 
trum (fol. 114^-123^). 

Nempe ex Historia Latcsiaca excerpta de beato Serapione, de sancta Mêla- 
nia Majore, de beato Pachomio, de beato Helia. 



DGGXXXn. Godez signatus num. 17623. 

Olim Fuliensium 3. 

Foliorum 149, (quorum primum insiticium chartaceum), med. (0", 328X0,22). 
columnis binis, exaratus saec. XIU. 

1° Vita [sancti] Pauli primi eremitae, scripta a beato 

Hieronymo (fol. 2^-4^).* 
2^ Vita sancti Antonii, primum scripta ab Athanasio 

episcopo Alexandrino in graeco, translata in latino 

ab Evagrio presbytero (fol. 5'"-24'').* 
3^ Vita sancti Hilarionis (fol. 24'-.32^).* 
4^ Narratio sancti Hieronymi presbyteri, quam ipse 




BIBL. NAT. PARIS. — CODD. 17624. 403 

de Hierosolymis pergens in Aegyptum vidit (fol. 
32^-60^).* 

Sciiicet Historia monachorum, auctore Rufino, omnino sicut in editione 
Rosweydiana. 

5^ Vita Malchi monachi captivi (fol. 60^-62^).* 
6^ Vita sancti Frontonii (fol. 62^-63^). 

Ex parle éd. ap. Paillon, Monuments, etc., tom. II, p. 428-33. 

7^ Adhortationes sanctorum patrum, perfectiones 
monachorum, quas de graeco in latinum transtulit 
beatus Hieronymus (fol. 66'^-149^).* 

Ex libris de Vitis SS. Patrum qui inscripti sunt Verba Seniorum. Praefationis 
loco praefixus est liber singularis sancti Athanasii de observatione mona- 
chorum. 



DGGXXXm. Godez signatus num. 17624. 

Olîm Jacobins de la rue Saint-Honoré 37. 

Foiiorum 1^, med. (0«,35x 0,245), columnis binis, exaratus saec. XIII. 

1^ Vita [sancti] Pauli prirai ereraitae (fol. l'"-4^).* 

2^ Vita sancti Antonii (fol. r-27^).* 

3^ Vita sancti Hilarionis (fol. 27^-37^).* 

4® [Historia monachorum, auctore Rufino] (fol. 37''- 

58'-).* 

Omnino sicut in editione Rosweydiana Yit, PP., lib. ii ; sed foliis deflcientibus 
desunt multa, videlicet a cap. 15 extr. (post verba Cum ergo imponeretur 
supra jumentum) usque ad Epilogum med. ( ..exclamantes ad Botninum, 
vocem). 

5*" Actus [Malchi] monachi captivi (fol. S8'-58').* 

Sed hic rursus foliis defieientibus, narratio mulila est fine. 

6® Adhortationes sanctorum patrum, perfectiones 
monachorum, quas de graeco in latinum transtu- 
lit beatus Hieronymus (fol. 60^-152^). 

ut in cod. superiori, 7^. 



404 CATAL. CODD. HAGIOOR. LAT. 

DGGXXXIV. Godez signatus num. 17625. 

Olim Goinpendiensis 40. 

Foliorum 261, med. (0»,29X0,22), lineis plenis, exaratus in. saec. XII. 

1** Romae urbis, passio sanctae Martinae virginis et 
martyris, quae passa est kalendis januarii (fol. 
7^-20^.* 

2^ Passio sancti Concordii martyris, quae est kalen- 
dis januarii (fol. 20^-2r).* 

3^ Vita sanctae Genovefae virginis, quae est tertio 
nonas januarii (fol. 21^-31^). 

Ed. Act. SS,j ad d. 3 Jan., tom. I, p. 138-43, et ap. Kohler, p. 547. 

4^ Passio sancti ac beatissimi Theogeni[s] martyris, 
quae est m nonas januarii (fol. 32''-34^.* 

5^ Inventio beatissimi Quintini martyris ab Eligio 
venerabili Noviomagensi episcopo, quae est m 
nonas januarii (fol. 34''-36''). 

Ed. Act, SS,, ad d. 3 Jan., tom. I, p. 154-55, num. 4-10. 

6^ [Vita] sancti Rigoberti Remorum archiepiscopi, 
" quae est ii nonas januarii (fol. 36M9''). 

Ed. ibid., ad d. 4 Jan., p. 174-80. Practlxus est index capitulorum. 

7^ Vita sancti Simeonis servi Dei cum discipulo suo 
nomine Antonino, qui discipulus ipsius sancti per 
plures annos fuit et usquead obitum suum mira- 
biliter eum obsecutus est, quae [celebratur] post 
nonas januarii (fol. 49''-59'*).* 

\nc, Sanctae recordationis beatus Syineon^ cujiis dep ositionem hodie 
ceîebramus, ex utero matris suœ electus,.. 

8^ Passio sanctae Macrae virginis, quae est vm idus 
januarii (fol. 59^-62^). 

Ed. Act. SS., ad d. 6 Jan., tom. I, p. 325-26. Add. relalio translationis. 

9^ Passio sancti Luciani [Bellovacensis] martyris, 
quae est sexto idus januarii (fol. 62'"-67'').* 
• cod, 10° Passio [sancti] Juliani martyris Antiocheni* sive 

ADtiocence 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 17625. 405 

Basilissae cum sociis eorum, quae est v idus 
januarii (fol. 67^-92^).* 

Inc. Beati igitur Jtdiant martyris (nMxn, 1 fin.). 

11° Ex gestis sancti Hilarii Pictavensis episcopi et 
confessons, idus januarii (fol. 92''-98').* 

Liber i. 

12° Vita sancti ac beatissimi Remigii confessons 
Christi, quae est idus januarii (fol. 98'^-101^).* 

Adscripta Forlunato. Praefixus est loco epistolae ad Pacentium brevissimus 
prologns. 

13° Inventio seu translatio corporis beati Firmini 
episcopi et martyris, quae est idus januarii (fol. 
lOr-105^. 

Ed. ap. Salroon, Saint Firmin^ p. 4i5-S8. 

14° Passio sancti Felicis [episcopi Tubizacensis et] 
martyris, quae est xviii kalendas septembris (fol. 
105^-107^).* 

15° Passio beati Marcelli papae, quae est xvii kalen- 
das februarii (fol. 107^-1140.* 

16° Vita sancti Fursei confessons, quae est xvii 
kalendas februarii (fol. 114^-124^).* 

17° De vîrtutibus sancti Fursei (fol. 124^-130^). 

Ed. Act. SS,, ad d. 16 Jan., tom. 1, p. 41-44. 

18° Passio sanctorum martyrum Pseusipphi, Eleu- 
sipphi, et Meleusipphi, quae est xvi kalendas 
februarias (fol. 130^-138^).* 

19° Vita sancti ac beatissimi episcopi Sulpicii, quae 
est XVI kalendas februarii (fol. 138^-142'"). 

Vita brevior, éd. Act. SS,, ad d. 17 Jan., tom. II, p. 174-76. 

20° Confessiones et actus martyrum Saturnini pre- 
sbyteri, Dativi*, Felicis et ceterorum, quae est xv *cod. 
kalendas februarii (fol. 142^-154^). 

ut supra in cod. 5207 (tom. II, p. 13, 14«). 

21° Passio sancti ac beatissimi martyris Christi 
Sebastiani, quae est xiii kalendas februarii (fol. 
154M84^.* 



Daviti. 



406 OATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

22^ Passio sanctae Agnetis virginis, quae est xii ka- 

lendas februarii (fol. 184^-189^.* 
23° Passio sanctorum martyrum Fructuosi episcopi, 

Auguri et Eulogi diaconorum, quae est xii kalen- 

das februarii (fol. 189'--190^).* 

Inc. Cum esset Fructaosus incubiculo suo, ter uni heneficiarii.., 

24° Passio sancti ac beatissimi Patrocli martyris, 

quae est xii kalendas februarii (fol. 190''-194^).* 
25° Passio beati Vineentii archidiaconi el martyris, 

quae celebratur xi kalendas februarii (fol. 194'"- 
^ 199^).* 

26° Passio sancti Timothei discipuli sancti Pauli 

apostoli, quae est xi kalendas februarii (fol. 202^- 

204-1.* 
27° Passio sanctae Emerentianae, quae est x kalendas 

februarii (fol. 204^-205^). 

Passionis sanctae Agnetis num. 13-17. 

28° Passio sancti Asclae, quae est x kalendas 
februarii (fol. 205^^-206^).* 

• cod ^^° Martyrium [sancti] Babylae* episcopi cum tribus 
Babiiii. parvulis apud Antiochiam civitatem, quod viiii 

kalendas februarii celebratum est (fol. 206''-209'").* 
30° Martyrium sancti Polycarpi, quod est viii kalen- 
das februarii (fol. 209^-213^).* 

Epislola ecclesiae Smyrnensis. 

31° Vita sanctae ac beatissimae Paulae, quae est vi 

kalendas februarii (fol. 213^-227''). 
32° Passio sanctorum Leuci, Thyrsi et Galenici, qui 

passi sunt v kalendas februarii (fol. 227''-239^). 

Ed. Act SS., ad d. 28 Jan., tom. 11, p. 813-17. Fine mutila desinit in verbis 
sollicUudinis meae Cnum. i2j. 

33° Passio sancti ac beatissimi Sabiniani martyris, 
qui sub Aureliano quondam imperatore martyri- 

• sic, zatum* est un kalendas februarii (fol. 239^-243^).* 



BIBL. NAT.. PARIS. — COD. 17626. 407 

34'' Vitae textus beatae ac gloriosissimae Bathildis 
re^inae, quae est m kalendas februarii (fol. 243^- 

252^).* 

Sequuntur (fol. 252'-2580 antiphonae, responsoria et hymni de SS. Macra, 
Hilario, Remigio, Sebastiano, Agnetc, Vincentio, quorum aliqua neumatibus 
notata sunt. 

33^ Textus vitae sancti Nicolal episcopi (fol. 2S8^- 

261^).* 

Scilicel capp. i-vi, usque ad verba laudum eœprimenda siLCCubuisset, 



DGGXXXV. Codex signatas num. 17626. 

Olim Gompendiensis 40^". 

Foliorum 122 (sed bis signatum est folium 40), med. (0">,295X0,2i5), lineis 
plenis, exaratus saec. X. 

1° [Passio sancti Amandi] (fol. 1^).* 

Scilicet numm. 26 et 27. 

2^ [Passio sancti Yventii], quae est sexto idus februa- 
rii (fol. 1^-4^). 

Ed. ap. Prelinl, San Siro, p. 218-32. 

3*^ Vita beatae Euphrasiae virginis, quae est m idus 
februarii (fol. 4^-22^).* 

Alia versione. 

4^ Passio sancti Nestoris episcopi et martyris, quae 
est iiii kalendas martii (fol 22^-25^). 

Ed. Act SS.y ad d. 26 Feb., tom. III, p. 628-30. 

S^ Vita vel obitus sancti Vodoali, cognomento Bene- 
dicti, cujus festum colitur nonas februarias (fol. 
25^-31^). 

Ed. ap. Mabillon, Act, SS. 0. S. B,, saec. IV, part, ii, p. 54:S-S0. 

6^ Vita sancti Albini (fol. 41M6^).* 

Om. prologus. 

7« Passio sancti Donati (fol. 46^-47^). 

Ed. P. L., tom. VIII, p. 752-58. Desinit mutila in verbis... pro/*anan^wr sacra' 
menta, superinducta gentilit.., (num. 3 exlr.). 



408 CATAL. CODD. HAGIOOR. LAT. 

8" [Passio sancti Adriani] (fol. 48'-55').* 

Avuisis foliis, acephala inc. paulo ante médium. 

9° Passio sancti Focae (fol. 55^-64^). 

lO** Passio sanctae Felicitatis et Perpetuae (fol. 64"'- 

71'). 

Ed. ope hujus codicis apud Ruinart, Acta sincera, p. 80-88. Deesl prologus. 

11^ [Confessio sancti Patricii] (fol. 71^-85^). 

Ed. Act. SS,, ad d. 17 Mart., tom. 11, p. 533-40. 

12^ Vita vel miracula venerabilis Benedicti conditoris 
vel abbatis (fol. 85^-115^).* 

Auctore Pregorio. 

13^ Passio sancti Cyriaci (fol. 115^-122^). 

Bd. Ad. SS., ad d. 16 Jan., tom. Il, p. S 9. Mutila Ane. 



DCCXXXVI. Codex signatus num. 17627. 

OUm * Joannis hospitis de Sancto Justo : clericus est apparitor generalis dicti 
SàDcU Jusii et diocesis Belvacensis » (fol. 2330, postea Notre-Dame 101. 

rolionim i7J, med. (0«,28oX0,20), lineis plenis, exaratus saec. XI et (fol. 105- 
U« <4 I60-I9i) saec. Xll. 

l^ Passio sancti Quintini (fol. l^'-ô^). 

W. Ad. SS,, ad d. 31 Cet., tom. XIH, p. 794-99. 

^^ Passio sancti Quintini (fol. 6^-15^). 

ï^H<»;^^ ânedita, ut videtur. 
tîu\ |>roL Laudibits ecce iuis tntendens, o Dee Christe^ 

Carmina laetanter promére sumo tibi. 
Nam licet in caeîis cœtus sanctorum adorans 
Te canat exuUans et pia vota ferat,,. 
- V. l^ft$$îo. Astrigeros' postquam ChrUtus transcenderat orbes 
Ad solum Patris dévida morte revertens, 
Coetîis apostolicus toto se sparserat orbe, 
Jusserat ut Christus librando per aethera corpus, 
I*^inibus ut cunctis resonarent verba salutis. 

^ [ÏV inventione sancti Quintini] (fol. 16^-17^). 

V- v,^. .SSL. tom. cit., p. 799-800, num. 19-24. 

^^ IV^ inventione sancti Quintini ab Eusebia in flu- 
tuuie Somae (fol. 17^-2 i^. 

V. • <^viu ttcirka» înedita, ut videtur. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 17627. 409 

Inc. Ecclesiam cum namque suam rex Christus ah astris 
Cerneret afflictam rnultisque doloribus actam^ 
Insuper atque fidem caelesti dogmate cretam 
FlorigerU factis necnon monstrare loque lis, 
Flectitur omnipotens motus pietate serena... 

5*^ Inventio corporis sancti Quintini martyris ab 
Eligio episcopo, m nonas januarii (fol. 21'"-22''). 

Scilicet cap. VI Viiae sancli Eligii adscriplae S. Audoeno, éd. P. L., tom. LXXXVIJ, 
p. 515-17. 

6^ [Eadem metrice digesta] (fol. 22^-27^. 

Inedita, ut videtur. Epistola dedicatoria et epilogus duplici acrostichio ornata 
sunt, ubi in epilogo indicatur carmen dicatum esse Otgero decano. 

Magnum nostra fides, noster et ord O, 
Ascensum capit hinc cum meditatu R 
'Rectorum mérita prodere lingu A, 

Tardumqice reparant pecttcs et oran T, 
Instantemque anim.um rite serenan T. 
"Regnum namque poli hac capis art E 
Cum nisus fueris famine et act V 

AEternos aditu^ volvere m^it E, 

Jaoetum et cum patribus prendere lumeN 
Ingens, qtco redolet martyr honor E, 

Cuju^ gesta sacra jure canuntu R 

Omnes per populos voce sonor A. 

Juau^ est martyribus psallere carme N 
Ac miracla simul promere verbi S, 

Sanctus qui resilit miles in astri S. 

Yerum non decel haec nos reticer E 

Sanctorum, mérita, quae venerantu R 
Caelorum proceres nobile cant V 

In terris et homo sentit ab ort U. 

"Patrum quippe decus emicat ut so L 

E^ hoc tendit homo cernere vis U 

"VLonstrariqu^e sibijura saluti S, 

U^ sacropateant mira boat U. 

Nwnc stillo tenui cudere carme N 

XJltra me incipio ; sed, bone Jes U, 

Sis verbum mihimet, parce miselli S. 
Inc. praef. Carminé dulcissimo quosdam cognovimus actus 
Martyris egregii Quintini sat reserato, 
Sed non ad finem ductos perspeœimus omnes. 



410 CATAL. GODD. HAGIOGR. LAT. 

Narratio. Bis legimus fraudatum humants visibtis almtun 
Et bis hune scimus divinitus esse repertum^ 
Re tamen hatid sine qiux rursum celatur in antro. 

Epilogus. Obtineat meritis, veniam concédât et illu D 

Temporibus nostris^ tribuit quodpatribus ips B. 

Qtloria^ laus caelo, graies dicantur et isti C 

Werno Patrie superis qui continet im A^ 
"Rex cum quo GenituSy similem sanctum quoque FlamèN 

Omnipotens colitur, qui trinus et unus in ait O. 

7^ Sermo pro gratiarum actione (fol. 27^^-29^). 

ut in cod. Brux. 7460 (Cat, Brux., tom. II, p. 8, 38<»). 

8^ Sermo in elevatione gloriosissîmi Quintini mar- 
tyris (fol. 29^-31^). 

ut ibid., 60O. 

9*^ Sermo in octavis sancti Quintini (fol. 31'*-34^. 

ut ibid., 59*. 

10"^ Sermo de tumulatione sanctorum martyrum 
Quintini et Victorici et Cassiani confessons (fol. 
34^-37-^). 

Ëd. Act, SS.y ad d. 31 Oct., tom. XHl, p. 816-19. 

11^ Sermo ejusdem in dedicatione ecclesiae (fol. 
39^-42^). 

Sermo paracneticus, ex quo apparet festum dedicationis ac translationis cor- 
poris beati Quintini eodem die agi. 

12° Liber miraculorum sancti Quintini martyris (fol. 
42^-55^). 

Ed. Act. SS., tom. cit., p. 801-811. 

13*^ Passio beatissimorum martyrum Fusciani, Victo- 
rici atque Gentiani (fol. Sb^-ôl'^). 

Ed. ap. Salmon, Actes inédits des saints martyrs FurScien, etc., p. 15-35. 

14° Vita sancti Cassiani confessons (fol. ei^-ôG""). 

Ed. Anal. BolL, tom. IV, p. 159-66. 

15° Miracula sancti Cassiani (fol. 66''-71'^. 

Ed. Act, iSS.y ad d. 5 Aug., tom. 11, p. 66-68. 

16° Passio sanctae Benedictae (fol. 71^-78"^). 

Ed. ibid., ad d. 8 Oct., tom. IV, p. 219-22. 

17° Vita sanctae Pecinnae virginis (fol. 78^-83^). 

Ed. ibid., ad d. 25 Jun., tom. V, p. 84-87. Om. num. 1. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 17627. 411 

18° Vita beatissimae Hunegundis virginis Christi 
(fol. 83^-93^). 

Auctore Bernero, éd. ibid., ad d. 25 Aug., tom. V, p. 227-32. Om. prologus. 

19^ Sermo de sancta Maria Magdalena (fol. 93^-95']. 

Scilicet, post prolixum prologum, compendiosa Vita S. Mariae Magdalenae el 
historia translationis in monaslerium Veziliacense, cd. ap. Paillon, Monuments^ 
etc., tom. Il, p. 742-44. 

20^ Vita sanctae Mariae Magdalenae (fol. 95^-104^).* 

Praemissus est sermo Odonis, éd. Act. SS., ad d. 22 Jul., lom. V, p. 218-22. 

21° Vita sancti Nicholai episcopi et confessons (fol. 

Num. 2-11, 17«*, et init. num. 18. 

Sequilur hymnus, qui inc. ExuUet aula caelica^ laetetur mundi machina,,, 

22*^ Passio sancti Arnulfi episcopi et confessons (fol. 

Brève compendium Vilae sancti Arnulfi Turonensis. 

23° Transitus sancti patris nostri Arsenii (fol. IIS*"- 
119^}. 

De Vitis Patrutn, lib. m, numm. 57, 40, 163. 

24° De sancta Margarita (fol. 119''-H9'').* 

Compendium. 

25° De sancta Praxede (fol. H9'-120'").* 

Compendium. 

26° De sancta Maria Magdalena (fol. 120'').* 

Compendium. 

27° Vita sancti Ebrulfi confessons [abbatis Bellova 
censis] (fol. 122»*-124^). 

Ed. Act, SS. 0. S. B., saec. 1, p. 366-68. 

28^ Passio sancti Justi raartyris (fol. 124^-1290. 

Ed. Act. SS., ad d. 18 Ocl., tom. Vlll, p. 340-42. 

29° Vita sancti Geremari abbatis (fol. 129^-138^). 

Ed. ibid., ad d. 24 Sept., tom. VI, p. 608-703. 

30° Vita sanctae Angadrismae virginis (fol. 138'-143^). 

De qua Mabillon, Act. SS. 0. S. B., saec. II, p. 1063-64. 

31° Vita sancti Medardi (fol. 143^-147^).* 

32° Vita sancti Augustini episcopi (fol. 147''-164^). 

ut in cod. 3360 (tom. H, p. 538, 17»). 




412 GATAL. GODD. HAGIOGR. LAT. 

33"^ Passio sancti Vincentii martyris (fol. 165''-470''].* 
34° Passio sancti Nazarii martyris (fol. 174''-175^). 

Ex Passione éd. AnaL Boll.^ tom. Il, p. 30â-7, num. 8 extr. - 10 init. 

35° Passio sanctorum Gervasii et Protasii (fol. 

' 175M77^).* 

Oram. num. 10-21 med. 

36° Passio sancti Vitalis martyris (fol. 177'"-478'). 

Pars in praecedente Passione omissa. 

37° Vita sancti Hieronymi confessons (fol. 178''- 

182^).* 

Auctore anonymo. 

38° Passio sanctorum Marci et Marcellini (fol. ISâ*"- 

182^).* 

Desumpta ex Passione S. Sebastiani, scilicet numm. 3, 4, 26, 27, 84. 

39° Passio sanctorum Primi et Feliciani (fol. ISS*"- 
186^. 

Ex Adone, ad d. 9 Junii (P. L., tom. CXXIII, p. 282). 

40° Passio sancti Genesii [mimi] martyris (fol. 186"^- 
186^). 

Ibid., add. 25Augusti. 

41° Passio sanctorum Viti, Modesti et Grescentiae 
(fol. 186^.1871. 

. Ibid., add. 15 Junii. 

42° Passio sancti Apollinaris (fol. 187'-188^). 

Ibid., ad d. 23 Julii. 

43°. Passio sanctorum Dorothei et Gorgonii marty- 
rum (fol. 188'-189'-). 

Ibid., ad d. 9 Septembris. 

44° Passio sanctae Theclae virginis (fol. 189''-189''). 

Ibid., ad d. 23 Septembris. 

45° Passio sanctorum Cypriani et Justinae(fol. 189^- 
191^). 

Ibid., ad d. 26 Septembris. 

46° Passio sanctorum quattuor Coronatorum (fol. 
191M9r). 

Ibid., ad d. 8 Novembris. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 17627. 413 

47*^ Passio sancti Theodori martyris (fol. IQl^'-lOa^). 

Ibid., ad d. 9 Novembris. 

48° Passio sancti Pétri Alexandrini episcopi (fol. 
192M92^). 

Ibid., ad d. 35 Novembris. Omm. nonnuUa. 

49° Passio sancti Firmini episcopi et martyris (fol. 
193^-199^). 

Ed. ap. Salmon, Saint Firmifiy p. 509-409. Desinit in verbis aromatibtis^ 
pretiosisqîie linteaminibus sepelivit (num. 18 in.). 

50° Desancto Michaele archangelo (fol. 199^-201^).* 
51° Passio sanctorum martyrum Rufini et Valerii 
(fol. 20r-203^). 

Ed. Act. SS., ad d. 14 Jun., tom. II, p. 706-97. 

52" Passio sancti Pancratii martyris (fol. 203'-205'").* 

53° Passio sancti Gordiani (fol. 205'-207'').* 

M^ Passio sanctorum Crispini et Grispiniani (fol. 

207'-241').* 
55° Passio sancti Pantaleonis (fol. 211'-218').* 
56° Passio sancti Polycronii episcopi cum aliis (fol. 

218''-220'") ; Item passio sanctae Olympiadis et 

Maximi (fol. 220'-221') ; Passio sanctorum Abdon 

et Sennes (fol. 221'-223').* 

Acta prolixiora sanctorum Abdon et Sennes. 

57° Passio sanctorum Xysti episcopi et Felicissimi 
et Ag^piti diaconorum (fol. 223^-229').* 

Inserta est Passio sancti Laurentii. 

58° Passio sancti Hippolyti (fol. 229^-232"^).* 

59° Passio sancti Eusebii episcopi [Vercellensis] (fol. 

232^-234^. 

Ed. ap. Mombritium, tom. I, fol. 258. 

60° Passio sancti Symphoriani (fol. 234'"-236^). 

De qua Act. SS., ad d. 22 Aug., tom. IV, p. 495-94, numm. 14, 18. 

61° Passio sancti Dionysii cum sociis suis (fol. 236'*- 
260').* 

Auctore Hilduino. 



414 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

62® Passio sancti Luciani martyris [Bellovacensis] 

(fol. seo-'-aeo^).* 

Avulsis foliis, superest solum initiuin. 

63® Vita [ejusdem] sancti Luciani epîscopi (fol. 261''- 

269^. 

Auctore Odone, éd. Act, SS., ad d. 8 Jan., tom. I, p. iGi-OG. 

64® [De sancto Adriano] (fol. 271'*- 272^).* 

Fragmentum mutilum. 



DGGXXXVn. Godez signatus num. 17628. 

Oiim Faliensium 49. 

Foliorum 103, med. (0>",^xO,âlS), columnis binis, exaratus saec. XlII. 

1® Liber gestorum Barlaam et Josaphat servorum 
Dei, editus graeco sermone a Johanne Damasceno 
viro sancto et erudito (fol. 23^-98^).* 

2® Vita sancti Hamonis monachi Savigniacensis coe- 
nobii (fol. 98^-102^). 

Ed. ope hujus codicis Anal. BolL, tom. II, p. 500-60. Mutila dcsinit in verbis 
illaesus sub divojtixta domum praefatae viduae (num. 17 med.). 



DGGXXXVm. Godex signatus num. 17629. 

Olim Claudii Joly, ab eo donatus ccclesiae cathedrali Parisiensi anno 1080, 
postea Notre-Dame 100. 
Foliorum 25i, roed. (O'^.^SXOfSO), lineis plenis, exaratus saec. XllJ. 

1® [Sulpicii Severi scripta de S.Martino](fol. 1^74^).* 

Jnserta sunt post epistolam ad Bassulam, ut saepe alias, 

2® [Excerpta ex Gregorio Turonensi de obitu 
S. Martini] (fol. 28^-32^).* 

3® [Gregorius Turonensis de virtutibus sancti Mar- 
tini] (fol. 74^-84^).* 

Scilicet lib. i usque ad cap. 17. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 17630. 415 

4^ Liber sanctus de sancti Benedicti vita (fol. 84^- 

114r)* 

Auctore Gregorio H. 

5» Epistola Odonis abbatis... (fol. 210'-- 212'); Epis- 
tola Fausti monachi... (fol. 242'-215'); Capitula 
sequentis operis (fol. 215''-219') ; [Vita S. Mauri, 
auctore Fausto] (fol. 219'-252'). 

Orania ut in cod. 5 (tom. I, p. 1, l<>-4<>). 



DGGXXXIX. Codex si^atus num. 17630. 

Olim Jacobins de la rtie Saint-Honoré 37. 

Foliorum 151, med. (0",358X0,23), columnis binis, exaratus saec. XIV. 

l"" De sancto Andréa apostolo (fol. ^''-4'').* 

Epistola ecclesiae Achaiae. 

2° Vita sancti Nicholai (fol. 4^-7').* 

Fragmenta quaedam. 

3^ Passio sanctae Luciae virginis (fol. 7''-9'').* 
4^ Passio sancti Thomae apostoli (fol. O'^-IS'^. 

Ed. ap. M opibiitium, tom. II, p. 333''-38''. 

5^ De sancto Joanne evangelista (fol. IS'^-IO^).* 

Om. prologus. 

6° Passio sancti Thomae martyris (fol. IQ'^-âl^). 

Ed. P. L., tom. CXG, p. 323-28. 

T De sancto Silvestro papa (fol. 21M2^).* 

Om. prologus. Add. mentio de translatione sancti pontificis Nonantulam. 

8^ De sancto Hilario (fol. 42^-44'').* 

Lib. I, omissa epistola dedicaloria. 

9" De sancto Mauro abbate (fol. 44'-57').* 

Omm. numm. i-7. 

10^ De sanctis Fabiano et Sebastiano (fol. 57^-74'').* 
11^ DesanctaAgnetevirgineetmartyris(fol. 74''-77''). 
12^ Passio sancti Vincentii martyris (fol. 77''-82^).* 



416 CATAL. OODD. HAGIOGR. LAT. 

13^ Passio sancti Blasii episcopi et martyris (fol. 82*^- 

85^).* 

Stilo tamen non parum discrepans. Inc. Cum ipse draco et iniquissùnus 
leo, qui circuit quaerejis quem devoret^ mundum invaderet, et homives 
a diabolo obcaecati simulacra et idola manibus hominum sculpta quasi 
aliquid certius adorarent, tune certaniibus sanctis pollebat in caelo 
fides illorum... 

W Passio beatae Agathae virginis et martyris (fol. 

85^-88^.* 
15° De sancto Mathia apostolo (fol. 88^-92^). 

Auctore Autperto, éd. Act. SS.^ ad d. ±A Febr., lom. 111, p. 437-41. Om. num. 1. 

16° De beato Gregorio papa et confessore (fol. 92^- 
100^).* 

Auclore anonymo. 

17° De sancto Ambrosio (fol. i00'-109^).» 

Om. epistola dedicatoria. 

18° De sancto Georgio martyre (fol. 109^-114''). 

ut in cod. 5322 (tom. Il, p. 206, 7»). 

19° De sancto Marco evangelista (fol. 114''-116'^).* 
20° De sanctis apostolis Philippo et Jacobo (fol. iW- 
116^). 

Ul in cod. Brux. 380 {Cat. Bruœ,, tom. I, p. 202, 3»). 

21° De sancto Jacobo fratre Domini (fol. 116^-118'). 

ut ibid., p. 203, 4». 

22° De inventione sanctae crucis (fol. 118^-121').* 
23° De sancto Gordiano et [Epimacho] (fol. 12r- 

122^).* 
24° De sanctis martyribus Nereo et Achilleo (fol. 

122^-125^).* 

Scilicet num. 1-11. 

25° [Passio] sanctorum Marcellini et Pétri (fol. 126*^- 

128^).* 
26° [Passio] sanctorum Primi et Feliciani martyrum 

(fol. 128^-131^).* 
27° De sancto Barnaba apostolo (fol. 131''-135^). 

ut in cod. Namurc. 53 (Anal. BolL, tom. I, p. 512, 41», et tom. Il, p. 301-2). 




] 



, 



BIBL. NAT. PARIS. — CODD. 17631. 417 

28^ Passio sanctorum martyrum Gervasii et Protasii 
(fol. 135^-1400. 

Bene convenit cum cod. Brux. 7482 {Cat, Brux.^ tom. Il, p. 35, 25<»), nisi quod 
initio praemissa est fere tota epistola S. Ambrosii. 

29^ De sanctis martyribus Johanne et Paulo (fol. 
142M45^)/ 

Adjuncta est Passio S. Gallieani. 

30° De sancto Petro apostolo (fol. 145''-146'). 

Inc. Tempore igitur Neronis imperatoris erant Romae . salutiferi 
doctores,,. Ed. ap. Mombritium, tom. IJ, fol. 199', col. 2 med. - 200^'. 

31^ De sancto Paulo apostolo (fol. 146^-151^).* 

Auctore Pseudo-Lino. 



DGGXL. Godez signatus num. 17631. 

Olim Blancs-Manteaux 17. 

Ghartaceus (praeter duo ultima folia), med. (0"*,29X0,21), columnis binis, 
exaratus saec. XV. 

1^ [Vita sancti Bernard! abbatis] (fol. 2''-30^). 

Auctore Âlano, éd. P. L., tom. GLXXXV, p. 469-S24. 

2*^ Epistola Anastasii Romani bibliothecarii ad Caro- 
lum imperatorem, quae asserit Dionysium esse 
vere Areopagitam (fol. 31*^-31''). 

Ed. P. L., tom. CXXIX, p. 737-39. 

3^ Epistola Hilduini. . . ad cunctos. . . Ecclesiae filios. . . 
(fol. 32^-33''). 

ut in cod. 2445 A, 4° (tom. I, p. 118). 

4° De vita et passionibus sanctorum martyrum Dio- 
nysii sociorumque ejus, a quo vel a quibus aucto- 
ribus conscriptae sunt (fol. 33''-33''). 

Ed. supra ex cod. 2447 (tom. I, p. 123-24). 

5° Vita sanctissimi Dionysii, qui a loco Areopagita... 
(fol. 33^-60^). 

Ut in cod. 3445 A, 5». Quaedam in fine paraenetica adjecta sunt, et quae de 

CAT AL. PARIS. T. m. 27 



418 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

SS. Anlonino et Sanctino legunlur Act, SS., ad d. Il Oct., toro. V, p. 587-88, 
num. 11-13. 

6° Inventio et translatio sanctorum corporum hiero- 
martyris Ariopagitae Dionysii sociorumque ejus 
Rustici et Eleutherii, quae facta fuit per gloriosuin 
regem Francorum Dagobertum (fol 61''-71'"). 

Scilicet, praemisso prologo Plurima miraculorum Dei,„, et nonnuUis 
interpolatis, Gest, DagohetHi, capp. 1-12, 15, 17, 20 {Rec. des ffist. de Fr., 
tom. 11, p. 580 sqq.). Deinde sequitur (fol. 64»-69^) hisloria consecrationis ecclesiae 
Sancti Dionysii pcr Christum Salvatorem factae et leprosi, qui eam contuitus fue- 
rat, sanationis, ac denique Gest, Dagoberti, capp. 42-44. 

7° Revelatio ostensa Stephano.... (fol. li''-l^% 

ut in cit. cod. 2445 A, &>, — Sequuntur alia quaedam de historia coenobii 
Sancti Dionysii et particulatim De sacrosancto clavo et corona Domini et 
quibusdam aliis pretiosissimis, quas rex Karolus Calvus contulit eccle- 
siae Sancti Dionysii (fol. n^);De humero sancti Johannis Baptistae apuil 
Sanctum Dionysium translata (fol. 78') ; De corpore sancti Hilarii Pictn- 
vensis episcopi apud Sanctum Dionysium translata (ibid.) ; De sancto 
Patroclo episcopo et martyre et sanctis confessoribus Romano et Hiktrio 
apud Sanctum Dionysium translatis (fol. 78^); De sanctis martyribui 
Cucuphate et Hippolyto apud Sanctum Dionysium translatis (ibid.) ; î)e 
miraculo sancti Hippolyti m praesentia Alexandri papae perpetraio 
(fol. 79«^) ; Aliud miraculum de sancto Hippolyto (fol. 79') ; De excellentia 
festivitatis sancti Hippolyti per praesentiam domini régis Roberti (fol. 
SO') ; De miraculosa translatioyie beaii Peregrini martyris et episcopi 
apud coenobium Sancti Dionysii (ibid) ; De sancto Dionysio Corinthiorum 
episcopo et confessore apud Sanctum Dionysium in Francia translato 
(fol. 80*) ; De quamplurimis aliis corporibus et reliquiis sanctorum in 
communi (fol. 81'). In fine legitur haec nota (fol. 82^) :... Eocpliciunt ista in 
unum collecta anno Domini millesimo qttadringentesimo quinquage- 
simo quinto.., 

8° Vita sancti Eligii abbreviata (fol. 83^-147^). 

Auctore Audoeno, éd. P. L., tom. LXXXVII, p. 479-594. In fine : Eocplicit vita 
sancti ac venerandi Eligii episcopi et confessoris, édita a beato Dadone 
Rothomagensis urbis episcopo et per tne hujus libri collectorem ini^- 
dum abbreviatum. 

9^ Quomodo sancti Eligii pera cum quibusdam aliis 
reliquiis manifestata sit et quae miracula in ipsa 
manifestatione et deinceps sint facta (fol. 147^- 
153^). 

Ed. ex cod. 12607, Anal. BolL, tom. IX (1890;, p. 422-36. 



__ j 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 17632. 419 

DGGXLI. Godez signatus num. 17632. 

Olim Blancs-Manteaux 25. 

Chartaceus, foliorum 161, med. (0",295x0,215), columnis binis , exaratus 
saec. XV. 

1^ Vita sancti Pauli primî eremitae (fol. l''-4'').* 
^ Vita sancti Antonii (fol. 4'--23^).* 

Deest in fine epilogus Evagrii interpretis. 

3^ Vita sancti Hilarionis (fol. 23^-31^).* 
4° Liber primus, quem scripsit beatus Hieronymus 
ad fratres de monte Oliveti, sicut ipsemet vidit et 
audivit pergens de Jérusalem in Aegyptum (fol. 
32^-64^).* 

Scilicet Historiamonachorum, auctore Rufino, seu liber ii de Vitis patrum. 

5° De sancto Malcho monacho et socia ejus (fol. 62^- 

64^.» 
6^ De sancto sene Abraham eremita et beata nepte 

ejus Maria (fol. 64^-67^). 

Scilicet Vita sanctae Mariae raeretricis, éd. P. L., tom. LXXIIl, p. 651-60. Omm. 
capp. 1 et li-17. 

7° De sancta Marina (fol. eT'-eS').* 
8° De sancto Frontonio (fol. 68'-69'). 

Ex parte éd. ap. Paillon, Monuments, etc., tom. 11, p. 428-30. Om. prologus. 

9^ Adhortationes sanctorum patrum , perfectiones 
monachorum, quas de graeco in latinum transtu- 
lit beatus Hieronymus (fol. 72^-133^). 

Scilicet liber y de Vitis Patrum, éd. P. L., tom. LXXllI, p. 855-988. 

10^ [Ejusdemcollectionis liber sextus] (fol. 133^-146^). 

Ed. ibid., p. 903-1023. Sequuntur alia quaedam ex sequentibus libris excerpta. 



L 



420 OATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

DOGXLn. Codex signatus num. 17633. 

Olim Blancs-Manteaux 554. 

Charlaceus, foliorum 228 (praeter unum insiticium in capite), med. (0",34x0,21), 
colamnis binis, exaratus saec. XV. % 

Unum in codice conlinelur documenlum hagiographicum, videlicet 

Yita sancti Guillermi ducis Aquitaniae et comitis 
Pictaviae (fol. 1^-22^). 

Ed. Act. SS., ad d. 40 Febr., tom. Il, p. -452-72. Om. prologus. 



DCCXLin. Codex signatus num. 17638. 

Olim Sancti Martini a Campis 60. 

Foliorum 80, med. (0™,30x0,215), columnis binis, exaratus saec. Xll. 

Totum codicem complet 

Vita sancti Bernardi primi abbatis Claraevallensis* 

Mutila desinit in verbis quantam adhîic pro filiis sollicitudtnem gereret 
pater sanctus et quomodo (num. 269 init.). 



DCCXLIV. Codex signatus num. 17640. 

Olim Sancti Martini a Campis 24. 

Foliorum 30, med. (0'",345X 0,235), columnis binis, exaratus saec. XIII. 

Totum codicem complet 

Vita sancti Willermi archiepiscopi, cujus festum 
quarto idus januarii celebratur. 

Ed. Anal. BolL, tom. III, p. 274-361. Pauca desunt in fine, scilicet post verba 
divinà officia cum hymnis et canticis necnon et sacra 7nissalrum] (p. 338 
exir.). 



^-^ 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 17641. 421 

DCCXLV. Codex signatus num. 17641. 

Olim Gaelestinorum 17. 

Charlaceus, foliorum 79, med. (0",30X0,22), lineis plenis, cxaralus saec. XV. 

1° Translatio beati Benedicli,quaecelebratiir v^ idus 

mensis julii (fol. l''-3'').* 
2^ [Ulatio reditusve corporis sancti Benedicti Aure- 

lianis ad Floriacum] (fol. 4''-6''). 

Auctore Diederico, éd. ap. Joannem a Bosco, Bibl. Flor., part, i, p. âi0-!29. 
Omra. praefatio et posterior pars cap. 10. Contra in éd. praetermissa sunt non- 
nulla initio capitis 8, quae hic ex codice supplemus. Vid. infra, Append. 

3"^ [Ablatio corporis sancti Benedicti e monasterio 
Floriacensi a Casinensibus attemptata et miraculo 
impedita] (fol. 6^-8^ med.). 

Ed. ex cod. Brux. 8873-78, Cat. Brux., lom. 11, p. 238-60 (num. 1), nisi quod 
inier verba His tandem miserabiliter peroratis, intrare episcopi audacter 
cœperunt (ibid., p. 239 med.)et quae sequunlur, haec in cod. Paris, inserta suni : 
et convocatis omnitius fratrihus ejusdem loci^ coram eis litteras qtuis 
Zacharias, Romanae sedis antistes^ Karolomanno direxerat, recitari 
fecerunt. Ténor autem litterarum talis erat :... {Mon, Germ., lom. XV, 
part. I, p. 484, lin. 23 - p. 483, lin. 2). Quibus perleclis, fecerunt foras,.. 

4^ [Miracula sancti Benedicti] (fol. 8^-12^). 

Ex parte inedita. Vid. infra, Append. — Hujus lucubralionis scriptor fuisse 
videtur Andréas monachus Floriacensis saeculo XI, qui et Vitam conscripsitGaus- 
lini abbatis, postea Bituricensis archiepiscopi, et relationera S. Benedicti (^t^^. 
litt. de Fr., tom. VU, p. 349-30. Cfr. infra, p. 424, num. 4 med.). 

5^ [Alia ejusdem sancti miracula] (fol. 12'*-40'*). 

Prior pars (fol. 12'-i3*), auctore Adrevaldo Floriacensi, éd. Mon. Germ., tom. 
XV, part. I, p. 478-84, lin. 14 (... solus optime rexit) ; reliqua éd. Act, SS.^ ad 
d. 21 Mart., tom. III, p. 306 34 (Miraculorum lib. i, u et m), etlegiturin cod.addi- 
lamentum indicatum ibid., p. 313, annot. d. 

&" Legenda gloriosi patriarchae Constantinopolitani, 
scilicet fratris Pétri Thomae, ordinis intemeratae 
Virginis de Carmello, legati sancti passagii, com- 
pilata per fratrem Johannem Carmessonium de 
Arragonia, magistrum in sacra pagina ac fratrum 
Minorum Terrae sanctae ministrum (fol. 61''-79^). 

Vid. supra cod. 3613, 6» (tom. II, p. 322-23). Sed hoc loco delenda est sententia 



422 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

quae legitur p. 524, lin. 6 a fine ad lin. 4 a fine (aitamen rursus advertendum 
est..,), quam ubi scribebamus, codex hic 17641 nobis prae oculis non eral, sed 
sola editio Danielis a V. M. ; nunc aulem ipsum codicem inspicientes, vidimus 
perspicue in hoc, sicut in cod. 5615, scriptum esse loco indicato Johannes de 
Cusentia, non de Lusentia. 



Àppendiz ad cod. 17641. 

De relatione corporis S. Benedicti (Cfr. supra, p. 421, 2*»). 

... Tune ob difficaltatem frigoris ibi tardantibus et instrumenta tali negotio 
congrua machinantibus, intérim grandis contentio inter canonicos beat! Aniani 
Aurelianenses et monachos Floriacenses exorta est. Sancti vero Aniani canonieL 
consilium inter se moliebantur, qualiter sanctum corpus beati patris Benedicti 5 
praedictis monachis auferrent et in sua ecclesia in perpetuum retinerent. Dicebant 
canonici ad monachos Floriacenses : Injtistum nobis videtur, fratres^ ut eccle- 
sia nostra, quae vohis caput et initium contulit et de cuju^ gremio beatui 
paier bonae memoriae abba^ noster Leodoboldus exiit, qui etiam locum 
vobis et praedia donavit et primum abbatem constitutif qui gregern 10 
sibi commissum ad'portum salutis Deo ducente perduxity taniosibi com- 
misso amplius evacuuretur patrono. Quia forsitan peccatis vestris exi- 
gentibus vobis est ablatus, nobis a Deo donaius, sufiîciat vobis quod dum 
esset in vestro monasterio, ejus signis et virtutibus fuistis jucundati et 
in mortuorum suscitatione, caecorum illuminatione, debilium curatione, i5 
îeprosorum emundaiione eJus famati fuistis inter cessione. Sufflciani 
vobis ista omnia ; nobis vero liceat saltem illius nunc ossa sacrosancta 
retinere, ut niiracula^ qicae in vestris partibus Deo largiente ctmtulit, 
in nostra ecclesia ipsiu^ benignitas amodo operari dignetur. Insuper 
etiam tanto tutiiis in nostra ecclesia servabitur quanto plus quant vos 5! 
tutiori cognoscitis nos loco comynorari. At tam bene in nostra ecclesia a 
clericis nostris Deo propitiante sicut in vestra vel, ut credimus^ multo 
melius honorabitur ac servietur. Ad haec Floriacenses respondentes dixe- 
runt ; Certe si ecclesia vestra nobis caput et initium fuit et àbba^ vester 
fundator nostrae domus exstitit et abbatem super nos constituit et prae- ^ 
dia et terras nobis donavit, et si pro vestro privilegio monasterii patrem 
nostrum cupitis vindicare, scitote quia in medio solis radio, ubi omnem 
mundum collectum conspexit, nullum alium locum ad sibi serviendum 
nisi Floriacum, ut credimus, elegit, ubiper multa miracula et visioncs 
multas, sicut evidenterpatet, apportari voluit et honorari a nobis^ gi«im- 5' 
vis etiam peccatoribus et indignis : quia si in nostra plus quam in ceteris 



JÀ 



BIBL. NAT. PARIS. — APPEND. AD COD. 17641. 423 

venire noluisset ecclesia^ nequaqttam nos tantis visionibtis pulsare, 
neqtuzquatn latori manacho nostro suam praesentiam manifesiare, 
insuper locum ubi requiescebat tam evidenti signo dignaretur decla- 
rare, necnon et inimicos persequentes devitare ; sed quia locum nostrum 
o €û ecclesiam praesentia sui corporis décor ari voluit^ signis multis et 
virtutibtts patuit quanta per illum mirabilia Detts ibi operari dignaius 
sit. lis ergo taliter iitigantibus et canonicis beati Aniani contradicentibus et per 
violentiam praedictis monachis auferre conantibus, unus ex monacbis ita intulit, 
dicens : Si vobis, inquit, placuerit, audite consilium meum.,, 

10 Miracula s. Benedicti (Cfr. supra, p. 421, 4**}. 

1. Nuper quoque nostrisque propemodum... temporibus... (ut in cod. Bruz. 
8873-78, Cat. Brux., tora. 11, p. St60-61, num. 2. Post verba eum excelsis 
sedibus collocavi^ ibid., p. 261, lin. 28, haecaddita sunt in codice :) Quo audito, 
coepit frater ille super hujus rei factum attonitus admirari. Ad quem rursus ait 

15 sanctus : Si super hoc factum mirariSy iterum audi. Scias pro certo quia 
ab illo die quo hoc m^nasterium fuit consiructum^ quotquot fratres hic 
fuerunt defuncti^ alterna requie sunt recepti. Deinde adjecit el ait frater 
ille : Quia nobis dixisti, dom,ine^ nobiscum te esse debere, quis nobis 
notam faciet horam adventus tui, ut occurramtis tibi ? At iile : Nemx), 

20 \xi{\\x\\'jSed ego taie signum ostendam omnibus quodde mea praesentia 
dubitet nullus, 

2. In confmio Senonicae urbis paterfamilias.... (Act, SS,, ad d. 21 Mart., tom. 
111, p. 353-54, num. i-6). 

3. Accidit quoque tempore quodam expeditionem agere Saracenorum gentem 
2o gratia impugnandi illius région is célèbre chrislianorum nomen. Unde armatorum 

innumerabili muUitudine fidens, nativi incoiatus egressa vaginam, post multa- 
rum christianorura possessionum depopulationem secus praefatum coenobium 
castrensem flgit metationem. Porro oppidani, pridie percepta fama vesanae gen- 
tis, suas quasque rcs undecumque collectas, utpote humanis destituti solatiis, 

50 tuendas Benedicti precibus almis, fratrum immittunt offîcinis, ac ita cum univer- 
sis coenobitis, uno tantum rémanente illic, contigua abdita montium, concava 
vallium, dumeta silvanim, sparsim pro posse latitando quaesiere. Nec mora, ut 
dictum est, templum ethnica ferocitas tentoria deponens obambit, claustrum 
irrumpit, divinam aedem ausu temerario petit, pauperum res invadere gliscit 

5K ac reiiqua igné cremare contendit. Sed Benedictus pater, qui quondam animas 
suorum ab interitu liberavit Langobardorum , nunc quoque versa vice omni 
salvata suppellectile, haud aliquid sibi commissorum sivit perditum. Res mira et 
vehementer slupenda. Nam ut fratrum cellaria juvenlus irrumpit elTrena, quae- 
quc sibi utilia secum deportatura, cetera * flammis traditura, divino lerrore per- • cod, 

40 cussa haesit, ignique stipulae manipulis seu Uni ac si immissus aliquis occidit*, cèleras. 




424 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

ipsaque vina promptuarii, rigorem in glaciei conversa, propriam naturam poie- 
State amisit divina. Tali namque attoniti signo, incompotes rediere ad sua. Boc 
comperto, eorum princeps, nomine Almazor, illos quasi desîdes et imbeciUes 
objurgans, cum maximn multiludine proprium illuc dirigit nepotem, utque solo- 
tenus monasterium eruat, incendie tradat, rapinis dispeiliat, caedibus poUuau 'i 
imperiali edicto inculcat. Extcmplo unusquisque regalia jussa pro viribus implere 
festinal. Adest nil minus etiam propensius caelestis clemeutia atque eorum cona- 
tus furibundos, uti primo, irritos reddit secundo.Verumtamen sacrilegi4um dis- 
trictis mucronibus bue illucque discurnint cuneati, si forte quempiam christia* 
norum reppererint, unus penita ecclesiae cum sodalibus petens, nec tamen in tû 
aliquo potestatem sacrorum habens , ad sacrosanctam appropiat aram ; juxta 
quam ferreum malleum tantum reperiens, illudque manibus corripiens, felle 
efferae mentis pallens : Quando, inquit, fidissimi sociij in aliqtco non prae- 
valemus, saltem hoc sacrum nostris manibus eradere invigilemtis. Haec 
dicens, totoque conamine ictum in sublime librare cupiens, inter geminos oculo- Id 
rum orbes sese quo adnisu valuit percutiens, humi mortuus céleris cernentibus 
delabitur. Cujus intcritu comperto, ceteii in fugam versi, ad regem redeunt 
conturbali, ceterisque indiciis inviti reddunt testimonium Deo omnipolenti. Ita- 
que diligenter inquirens praefatus princeps cujus honore eadem sacrata habeatur 
aedes, ut perpendit quod tantorum signorum operator attestetur Benedictus ^ 
pater, auctoritate rcgali indicit ut ab illa die deinceps nemo illonim inquietare 
praesumeret inibi Deo et Benedicto patri famulantes, quos ita sua defensaverat 
mirabili potcntia. Sicque tentoria deponens atque ad alia loca demigrans, mona- 
chorum dereliquit habita tionem. 

4. In partibus Burgundiac quoddam habetur castrura, Disesia dictum. incola H^ 
hujus quidam dictus Rodulphus. Huic itaque, gressuum offîcio cruretenus debi- 
litato fere xv annorum spatio, dominicae visionis apparuil consolatio : ut Floria- 
cum tcndat, Benedictum patrem exposcal, inculcat aramonitione crebra. Igitur 
supernae miserationi fidem dans, atque laboriosam reptationem laborioso labore 
altemptans, post arduam confecti itineris progressionem locum properat tandem 30 
ad usque Fioriacum. In quo fere sex niensium demorans spatio, tandem domi- 
nicae Asccnsionis vigilia in somnis ammonetur ut mane facto se protraheret 
usque ante sanctae Dei genitricis altare, inibi recuperaturus donum sanitatis diu 
optatae. Verumtamen acslimans somniorum id illusionem esse, maxime cum 
idem peragercl cotidiana continuatione atque a cupita deficerel spe, rursus 3o 
obdormit, diem opcriens instantis sollcmnitatis. Sane reddito mane terris, jam 
secunda hora diei, cum omnis populus praestolaretur stationem apud Sanctum 
Andream ac si ad alteram Belhaniam, quod venerabilisGauslinus abbas annualim 
decrcYcrat agendum,ob dominicarum reliquiarum hoViorem, quas ipse a partibus 
detulei-ot Italiae, uti liquido digessimus in vitae ejus série, fuit praedictus debilis 4() 
una nobiscum usque ad jam dicti templum aposloli ; sed prae foribus orans, prae 
maxiiua multitudine plebis interius intrare non valons, quodam dominico 



BIBL. NAT. PARIS. — APPBND. AD COD. 17641. 425 

terrore arripitur, angustiatur, atque interior casus signo palloris et sudoris 
patenter exprimitur. Verumtamen fratres, oratione praemîssa tertiaque hora 
sollemniter decantata, dum annuali lustratione cum sanctorum reliquiis metatum 
ilHus obambire cuperent castri de more, divinitus subito irruente nimbo, sisli- 
5 iDus atque retrogrado calle ad monasterium venimus. Tune ipse nobiscum 
veniens, grates per seipsum Domino Deo rettulit, sicque ovans ad sua repedavil. 
Omnibus ilaque notum faclum est, ad quoscumquc haec pervenire potuil fama, 
quanta virtus maneat in gloriosi sui confessons fiducia. 

6. Poslquam fautrice divinitate miracula, quae per servum suum sanctissimura 
10 patrem nostrum Benediclum operari dignatus est, quaeve optimorum patrum 

relatu addidicimus, ordinatim tempora secuti abbatum digessimus, alia quoque 
adicere dignum duximus, ea duntaxat quae a superstitibus in carne referuntur, 
licet diverso patrata sint tempore. Verum quia non ordinem temporum servare, 
sed sicut memoriae occurrerint scriptis mandare decrevimus, succincte narrandi 

15 génère hoc opus aggredimur. Quadragesimali praesentis anni obsen^antia immi- 
nente, contigit turrim, in qua ad psallendum Domino fratres convenire soient, 
vi ventorum non minima ex parte operimento nudari. Gumque advenissat 
soUemne festum venerabilis patris Benedicti, juxta illud eloquentissimi poetae, 
nocte pluU ^oto,at yenientis diei gratiosiora rediere spectacula mane. 

!20 Gratum etenim dilectoribus ipsius diiecti Domino Benedicti fuisse constat specta- 
culum, cum illi, qui eo loci quo ecclesia discooperta erat ad canendos Domino 
hymnes constiterant per totam noctem, nec unam guttam pluviae persensissent, 
qaodque magis auditoribus fidem facti praebeat, nulla humoris signa in subjectis 
ligneis apparuere gradibus. 

^ 6. Cryptam, in qua idem pretiosus confesser Domini Benedictus quondaro 
corpore quievisse refertur.... (Cat. Brux,^ tom. U, p. â63, num. 5). 

7. Aliud quoque signum in eadem crypta visum.... (ibid., num. 6). 

8. In Salensi cella ecclesia, ab antiquis, prout paupertas loci tune exigebat, 
parva aedificata, in honore hujus amici Ghristi Deo dedicata est. In ea igitur 

30 quidam dévolus vir una dierum candelam accensam reliquit, quae de loco quo 
aiÏÏxa fuerat decidens, altari iinteo adoperto ardens excipitur. Sed ea consumpta, 
linteum ita illaesum apparuii ut nulla adustio in eo appareret. Verum ut 
agnoscerelur ubi consumpta esset, cineris lychini et guttae cerae in velamine 
altaris resederunt ; quibus ablalis, nullum, ut jam dictum est, ignis indicium in 

35 vélo dominicae resedit mensae. 

9. Igitur cum multi proclivium Petragorici bivii callem Dei praecepta negle- 

gendo appeterei % at contra superna miseralio exspectaret committendos, nec * sic, 
finis malorum instaret ullo modo, virgam suae districtae correptionis super illos 
extendit unicus Filius Dei, ut qui loges et justilias ejus inique profanaverant, 
40 saltem sic castigati resipiscerent. Unde quaedam terribilis et irremediabilis lues 
attingens Aquitaniae regionis fines, quae vulgo dicitur ignis sacer, plurimos ex 
ipsis pessumdedit, plurimos membrorum offlcio priyavit, multos etiam longis 



426 CATAL. OODD. HAGIOOR. LAT 

cniciatibus attrivit. Haec omnia divina ultio exerçait, quae, juxta cujusdam doc> 
tissimi viri sententiam, quanto tardîus irruit, tanto vehementius punit. I nterea 
Salensis castri ecclesia, nobilium procurante sollertia, in melius fuerat reaediâ* 
cata : quam sanctissimus pater usque in praesentem diem et sais membris et 
assidttis laetificat miraculis. Ob quam causam permoti affines illius regionis. 5 
commune consilium ineunt ut ad illam sua vota oblaturi venirent et gloriosum 
exposeerent confessorem, quatinus illius pio interventu eonim Dominas misère- 
retur et ab imminenti clade liberare dignaretur. Sane tune temporis cura illius 
loci cuidam commissa erat venerabili viro nomine Ysemberto, qui ob regni cae- 
lestis gaudia mundi favores spreverat ac habitum monasticae religionis assump- 10 
serat. Qui quidem animo percussus tantae multitudinis gemitibus, ubi bujusmodi 
pestem ferventius saevire audivit, illuc properare cum sanctorum reliquiis non 
distulit. Nam, ut credimus, divine nutu vel instinctu pignora tanti ducis feretro 
imponit et cum caterva totius populi Lemovicam tendit ad urbem, quo horum 
duorum precibus procerum, scilicet sanctissimi legislatoris Benedieti gloriosissi- 15 
mique Marcialis, consequerentur donum misericordiae Dei. Dum siquidem cum 
maximo plebis tripudio iter peragerent, obviam habent quandam mulierem ner- 
vis membrorura perditam. Quae posita in quadam ecclesia in honore sancti Hila- 
rii dicata, ubi transeuntium tumul[t]um corn périt et loculum tanti patron! inspe- 
xit, conversa in lacrimis, cum vocibus piae petitionis sic ait : £to, sanctissinie âO 
Bénédicte, quale gaudium huic inesset miserae^ si ttco itineri valeret 
quoquo modo interesse ; verumtamen quoniam, tUi animo desidero et 
voce profiteor, corpore non valeo, te testem habeo. Cumque crebris singul- 
tibus eadem repeteret verba, ab instanti infirmitate ilico per Christi graliam est 
liberata, et exiliens, ac si nullam fUisset infirmitatem perpessa, improvise occur- £> 
rit laetabunda, et cum ingenti omnium admiratione auctorem salutis suae magnis 
coepit vocibus collaudare. 

10. His sub cunctorum oculis Deo favente peractis , coeptam aggrediuntur 
viam. Sed jam defessi labore et intercepti advenienti nocte, juxta quendani 
fluvium, qui Semeris dicitur, haud longe a pronuntiato Castro, cam sanctorum 30 
reliquiis resedere. Pervolat intérim fama, patrem Benedictum partes transire in 
illas. Conveniunt undecumque senes cum junioribus, omnis aetas omnisque 
sexus, ac Dei famulum mag[n]is extoliunt laudibus. Auget devotionem et spem 
ipsorum praepotQps ostensio miraculorum. Nam sub intempestae quielis silentio 
IX a supradicta clade illic liberati sunt per intercessionem gloriosissimi confes- 35 
soris. Lucescente etiam diei aurora duo nihilominus pueruU, simili morbo 
astricti, pristinae sanitati sunt redditi, qui etiam intimabant suis parentibus 
videre se virum nivei vultus, qui attrectando singulorum infirmitates, omnium 
suorum membrorum dolores per extrêmes pedum articules quadam divina virlute 
compelleret exire. Porro dum Lemovicanam proximare coeperunt ad urbem, 40 
fitque concursus populorum, procedit exercitus monachorum cum agmine cleri- 
corum, et nostri Redemptoris dilectum cum laudum praeconiis suscipiunt. Fun- 




BIBL. NAT. PARIS. — APPBND. AD COD. 17641. 427 

duntur preces cum lacrimis, ut Deus misereri dignaretur Hlis horum suorum 
principom meritis. Nec differt omnipotens Deus suis caris concedere amicis, et 
ut Aquitanicus sciret populus hujus advenlu super se Salvatoris manum perye- 
nisse, xl aut eo amplius qui aderant aegroti amissae redduntur sospitati ; sieque 
5 pestis illa cessavit deinceps ab illis per interventionem venerabilis patris nostri 
Benedicti. 

11. Minime quoqae postponendum reor esse quod cuidam militi sua levitate 
contigit, praesertim eum hune singularem nostrae fragilitatis consolatorem nec 
in magnis nec in minimis sileredebeat lingua carnis. Quidam vir slrenuus, nomine 

10 Bertrandus, pro quibusdam suis necessitatibus ad supra praedictum venerat 
coenobium. Peractis vero pro quibus venit, dum regreditur ad propria, quidam 
ex suis viris* illum non longe est comitatus ; sed accepta licenlia, causis** aliqui- * cod. unus. 
bas cogentibus, rétro est regressus. Qui cum reverteretur, ut dizimus, dextra ^onic * 
laevaque fratrum conspicatur culturas viridanti seminum germine recenter ado- 

15 pertas. Extemplo superbiae tumore distentus, invidiae facibus succensus, impel- 

tens ealcarlbus sonipedem % molliter habenas relaxans, totis insurgens viribus, * cod. 
per médium currere compulit. Videres rabiem tanti hominis nutare contra compeaem. 
potentiam Greatoris, et novellae plantationis semina, radicitus evulsa, passim 
jacere dispersa. At ubi satis suae fecit voluntati, sperans ac si jam de cetero nii 

iO sancto superesset Benedicto, ut coeperat coeptam tenuit viam, oppido supei'his 
delectatus, nostris autem qui haec viderant non mediocriter doientibus. Verum 
ab illo baud multum abfuit divina ultio. Cum igilur semitam silicibus stratam 
super oras stagni positam equitando transiret, ac vis omnium ventorum cessisset, 
quidam repentinus subito a sinistris irruit turbo et equum et equilem demersit 

i5 in gurgitem. Accurrunt omnes ad tantam Dei omnipotentis vindictam, et miserum 
a profundo fluminis semivivum abstrahunt. Attamen sonipes, qui sceleris exstitit 
particeps, exstinctus sub aquis débitas poenas luit, llle autem post haec simi- 
liter nequaquam commisit, castigatus correptione tali. 

12. Quaedam puelia, illius loci incola, ab immundo daemone fuerat arrepta 
30 sub medio noctis tempore. Quae ubi a suis parentibus adducta est ante miri- 

ficum tanti nostri advocali tumulum, coepit audax pervasor Dei fabricae illum 
▼erbis hujusmodi lacessere et miseram diriscruciatibusdiscerpererJSy^, inquiens, 
Bénédicte^ cespes vetustissime^ quid nobis tecum commune f Car mortiius 
insequeriSy qui vivens nusquam regnare ulicubi permisisti f Quid nobis 

35 et tibi f Ne erres, obtestor. Propter te [non rhagis] hanc relinquam quam 
propter similem decrepitum senem. Haec et aiia [qui] audierant, solo pro- 
strati coeperunt exorare clementiam Omnipotentis ut hune expelleret ad laudem 
et honorem nominis sui, placatus meritis sanctissimi dilecti sui Benedicti. Cum- 
que ista implorarent litaniae adjunctis precibus, antiquus ille hostis, plasma 

40 relinquens Creatoris, cum magno gemitu vocis fugiendo discessit. 

13. Praeterea quidam exstitit praeditus honore, sed deditus moribus pravis, 
Ranulphus, cujusdam castri dominus, quod Pulchra Arbor dicitur. Hi(;.siquidem 



* 428 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

creberrimas injurias huic celebri monachorum duci Jam adeo irrogaverat, ut 
quicquid illius oculus poterat vide're, ac si propria non difierret diripere ; et ita 
per multos dies illius accumulabatur poena et rabies. Quamobrem calicem irae 
Domini, dum persévérât in istis incaute, ebibit et ad faeces usque potayit. Nam- 
que una dierum, fretus auxiiiis suorum, veluti contra carnalem inimicum acies j 
dirigeret bellorum, rapacem tendit manum ad praedam et suppellectilem patris 
Benedicti famulorum ; sicque ad propriam regreditur domum. Paralis epulis, ut 
ita dixerim, ex pauperum lacrimis, ex tanti injustitia tyranni, ipsc cum suis pran- 
surus adsedit. Atqui primam dum ori admovct buccellam, ita oppilantur fauces 
adversarii, ut digna vindicta Dei, quam spreverat omnimodis, infelicem, ut erat l«) 
meritus, exhalaret animam : dignus hac poena, ut qui mente superba se contra 
] Christi amicum erexerat, tam despicabili prosterneretur mâchera. Sed jam ab 

Aquitaniae partibus ad hune totius nostrae vitae singulare decus stili regrediamur 
ductu. 
(Et statim sequitur, nuUo novo titulo :) 15 

Regni Italici summum ac praeclarum decus... (Miraculonim scilicet relatio 
attributa Adrevaldo ; cfr. supra, p. 421, 5*). 






/ 



DGGXLVI. Godez signatus num. 17649. 

Olim Notre-Dame 89. 

Foliorum 61, med. (0», 32X0, 185), lineis plenis, exaratus saec. XI. 

1"* Narratio Leontii Neapoleos Cypriorum insulae de 
vita et actione sancti Joannis archiepiscopi Alexan- 
driae (fol. 39^-54^). 

Ed. P. L., tom. LXXIll, p. 337-84. In fine add. haec nota : Eœpliciunt acta 
sic. sancti Johannis ffeleimonis% qvxie quideyn praetermissa fuerant a 
Johanne atque Sophronio viris illiistribus, qui ejtts vitam scripseru7it ; 
sed postmodum Leontitcs episcopus Neapoleos Cypriof^um insuUie ea stu- 
diose supplevii, Cujus narrationis sanctissimits ac ter beattcs domnus 
Nicholaus papa ad multorum aedificationem Afiastasio peccatori inter- 
prctari praecepit. 

2° Vita sancti Hieronymi (fol. 55^-580.* 

Auctore anonymo. 




BIBL. NAT. PARIS. — CODD. 17650, 17651, 17656. 429 

DGGXLVn. Codex signatus num. 17650. 

Olim Gaelestinorum i. 

Folionim 25, med. (0™,27X0,21), columnis binis, exaratus saec. XV. 

Totum codicum complet 

Liber de vita ac gestis sancti Pétri confessons, quon- 
dam papae Caelestini quinti, fundatoris Ordinis 
Gaelestinorum. 

Auclore Pelro de Alliaco, éd. Act. SS,, ad d. 19 Maii, lom. IV, p. 484-97. 



DCCXLVm, Codex signatus num. 17651. 

Olim Gaelestinorum 57. 

Foliorum 37 (sed foliura 24 bis, 25 vero ter notatum est), med. (0»,535X0,23), 
columnis binis, exaratus saec. XV. 
Totum codicem complet 

Vita et conversatio beati Pétri confessons, quondam 
Caelestini papae. 

Nimirum : 

1« (fol. l'-7') Vita ab ipso Petro conscripta, éd. Act 5S., ad d. 19 Maii, tom. IV, 
p. 422-26. * 

2» (fol. 7^-37») Opusculum éd. ex cod. 5375, Anal. Bolh, tom. IX (1890), 
p. 147-200. Sed in hoc codice 17651 pauca omissa sunt, plura addita et nonnuila 
stilo diversa ; ordo quoque miraculorum alius est. Harum omnium varietatom 
conspectus cum partibus ineditis mox tradetur Aruzl, Boll,, tom. X vel XI. 



DOGXLIX. Codex signatus num. 17656. 

Olim Notre-Dame 133. 

Foliorum 163, med. (0"i ,33X0,22), colamnis binis, exaratus saec. XII. 

1^ Vita Karoli magni imperatoris, jussu Frederici 

augusti conscripta (foL l''-28''). 
^ [Gesta Karoli magni, quae gessit in Hispania] (fol. 



CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 



3" Vita Karoli magni imperatoris, ab Einardo abbate 
capellano suo descripla (fol. 47'^-56']. 

Haec omnia omnino sjcul in cod. 6187 (supra, um. Il, p. SOI). 



DGGL. Codex signatus num. 18084. 

Olim FnlieDsium 39. 

Folionini 87, min. (0~,Mx 0,178), lineis plenis (praeter fol. 1 et i), exaratus 
aaeculo Kll. 

Gesta de exaltatione sanctae crucis (fol. l-â', S?*}.* 



BCCLI. Godez signatus num. 18103. 

Olim Sancti Hanlni a Campis 71. 

Polionim 91, min. (0~ ,36X0,20), lineis plenis, exaratus saec. XI. 

1" [Vita sancti démentis papae] {fol. 84''-85^)." 

Acephala inciplt a verbis quod Ciementem ligarent cum clericis ntit et 
ipsum traherent. 

3^ Adventus et exceptio corporis sanctissimi confes- 
sons Benedicti (fol. 85'-9r).* 



BOGLn. Codex signatus num. 18104. 

Olim Glaudil Joly, ab hoc donalas ecclesiae N. D. Parisiensi anno 
Notre-Dame 30. 

Folionira 2Ï7, conslans ex variis lac'"'"" ''""■"'"' f"-""" ■ "-»~ »•« 
min. (D» ,34X0, 17), lineis plenis, exara 

Miracula sancti Andréa 

Fine rouUla. 



BIBL. NA.T. PARIS. — GODD. 18168, 18201, 18293. 431 

DCGLm. Codex signatus num. 18168. 

Olim Sancti Martini a Carapis 76. 

Foliorum 120, min. (0%i9x0,18), lineis plenis, exaratus saec. XI. 

[Miracula B. M. Virginis] (fol. 79M05'). 



DGGLIV. Godez signatus num. 18201. 

Olim, ex parte, coenobii Sanctae Hariae Karoli loci (Cliaalis) dioec. Silvanect. ; 
alla parte, coenobii Sancti Dionysii, dioec. Rem. ; deinde Sancti Martini a Gam- 
pis 123. 

Foliorum 160, min. (0,265X0,18), parlim lineis plenis, partim columnis binis, 
exaratus saec. XII. 

4^ Passio sanctae Ursulae virginis et cum ipsa virgi- 
num undecim millium (fol. 37''-45''). 

Ed. Act, SS., ad d. 21 Oct., tom. X, p. 197-63. 

2^ Miracula beatae Mariae Virginis (fol. 93''-99'^. 



DGGLV. Codex signatus num. 18293. 

Olim Caelestinorum 42. 

Foliorum 242, min. (O^jlObxOjU) , lineis plenis, exaratus anno Domini 
M^CCCOLXXX^ quintOy octava julii, die beati Procopii, per fratrem 
Johannem de Bourges, januam tune hujus domu^s regentem^ et hoc cum 
maximis laboribtts haud tamen cumpaucis intervallis. 

1^ [Historia monachorum] (fol. 136''-217').* 

2^ Epistola beati Leonis papae de translatione beati 

Jacobi apostoli, quae m kalendas januarii celebra- 

tur (fol. 240^-241^). 

Ed. Act. iSS., ad d. 1 Nov., tom. I, p. 21-22. 




432 CATAL. GODD. HAGIOOR. LAT. 

DGOLVÏ. Godez signatus num. 18296. 

OUm Corbeiensis 17. 

Foliorum 91 (In quo numéro computatur chàrtaceum insiticium in capite codi- 
cis), min.(0°>,215x0,155), lineis plenis, exaratus saec. X. 

1° [Vita sanctae Bathildis reginae] (fol. i'^AVy 
2^ Tran[s]latio corporis beatissimae Baltechildis 
reginae, quae fuit facta anno ab incarnatione 
Doiottini dccc""^ xxx™^ iii**^ et celebratur x?i kaleo- 
das aprilis (fol. 17^-24^). 

Ed. Act.SS.^ ad d. 26 Jan., tom. JI, p. 747-49, et ope hujus eodicisap. Mabillon, 
Act SS. 0. S. B., saec. IV, part, i, p. 450-53. 

* hic tituius 3^ Vita sanctae Bertilae abbatissae Chellensis "^ (fol . 

additus est gijv oi>\\ 

saec, XVII . 24^-d5^). 

Ed. ap. Mabillon, Act, SS. 0. S. B,, saec. il], part, i, p. 21-26. Pauca verba 

desunt in fine, foliis abscissis. 

4^ Vita sancti Adalardi abbatis [Corbeiensis] (fol. 
36^-63^). 

Ed. Act, SS., ad d. 2 Jan., tom. I, p. 96-111. 



DCCLVn. Codex signatus num. 18297. 

Olim Notre-Dame 244. 

Foliorum 70, min. (0<n,202X0,15), lineis plenis, exaratus saec. X. 

1^ Relatio beati Ambrosii Mediolanensium urbis 
episcopi de inventione martyrum Gervasii et Pro- 
tasii (fol. 1^-6^).* 

2^ [Translatio sancti Cornelii papae Roma ad mona- 
sterium Compendiense in Gallia] (fol. 7M4''). 

Hujus documenti praecipuas partes edidit Constantinus Suyskenus noster ad d. 
14Sept., tom. IV, p. 272. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 18298. 433 

DCGLVm. Codex signatus num. 18298. 

Olim Notre-Dame 99. 

Foliorum 137, min. (0n,23XO,18), lineis plenis, exaratus saec. X. 

1^ [Passio sancti Pétri] (fol. 1M4').* 

Auctore Pseudo-Abdia, cum prologo Licet plurima de apostolicis signis.,. 

2^ [Passio sancti Pauli] (fol. 14M8^).* 

Auctore Pseudo-Âbdia. Praemissus est index capitulorum, et scquitur hymnus 
de eodem. 

3^ Passio sancti Jacobi fratris Domini (fol. 19""-22''). 

Ed. ap. Fabricium, Cod. apocr. N, T., tom. H, p. 594-608, prima phrasi mutata. 

4° Passio sancti Philippi apostoli, kalendis maii 
(fol. 22'-24').» 

Om. num. 1. 

5^ Passio sancti Andreae apostoli sub Egeata pro- 
consule, ii kalendas decembris (fol. 24^-27^).* 

Exordium paucis contractum est usque ad verba Tu es Andréas, 

6° Passio sancti Jacobi apostoli, filii Zebedaei, mense 

julio die xxv (fol. 27^-33^).* 
7^ De sancto Joanne evangelista (fol. 33^-52^).* 
8^ Passio sancti Thomae apostoli, mense decembrio 

die XXI (fol. 52^-67^). 

Ed. ope hujus codicis ap. Max Bonnet, Acta Thomae^ p. 133^0. 

9® Passio sancti Bartholomaei apostoli, mense 

augusto die xxira (fol. 67M5^).* 
10*^ Passio sancti Matthaei apostoli et evangelistae, 

mense septembri die xxi (fol. 75''-87^).'* 
H"^ Passio [sanctorum] apostolorum Simonis Chana- 

naei et Judae fratris Jacobi, mense julio die i (fol. 

87^-98^).* 
12^ Passio sanctissimi Dionysii (fol. 99^-122^).* 

Auctore Hilduino. 

43^ Passio sanctae Julianae virginis, quod célébra- 
tur VII kalendas februarii (fol. 123^-128"^).* 

14^ [Apparitio sancti Michaelis in monte Gargano] 
(fol. 129M3r).* 

CATAL. PARIS. T. m. i8 




434 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT, 

15° Relatio quemadmodum caput sancti Johannis 
Baptistae praecursoris Domini de civitate Ëmessa 
sit delatum, quod est viii kalendas octobris (fol. 
131^-137^). 

Ed. Act SS,, ad d. U Jiin., tora. IV, p. 716-18 (Dtio monachi...) et p. 724-28 
(Apparuit ter beatissimus...)^ quae posterior pars mutila desinit in nuin. 156. 



DCGLIX. Godez signatus num. 18299. 

Olim coenobii Sancti Arnulphi Grispiniacensis (fol. 20, deinde Sancti Martini a 
Gampis 107. 
Foliorum 137, min. (0™,20X0,14), lineis plenis, exaratus saec. XI in. 

1° Vita sancti Johannis Alexandrinae civitatis epi- 
scopi, magni elemosynarii (fol. l'-7(V). 

Auctore Leontio, interprète Anastasio, éd. P. L., tom. LXXIII, p. 337-84. 

2° Vita sanctae Euphrosynae virginis (fol. 71^-84'').* 
3° Vita sanctae Mariae Aegyptiacae (fol. 84^-1070.* 
4° Vita brevis sanctae Mariae Magdalenae (fol. 107'- 
109^).* 

Gum prologo, sed sine additamentis. 0mm. etiam duae ultimae sententiae 
(Femina enim nulla...) 

5° Vita sancti Medardi episcopi et confessons (fol. 
110M33^). 

Ed. sub nomine Fortunati ap. Joannem a Bosco, Bibl. Floriac.^ part, n, p. 
113-35. 



DGGLX. Codex signatus num. 18300. 

Olim Sancti Martini a Gampis 144. 

Foliorum 130, min. (0°>,215x0,14), lineis plenis, exaratus saec. XI. 

1° [Passio sancti Dionysii] (fol. 1^-32^).* 

Auclore Hilduino. 

2'' Vita beatae Baltildis reginae, quae fuit de parti- 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 18300. 435 

bus transmarinis, édita génère regali, [a] Saxoni- 
bus Galliae data (fol. 32M9^).* 
3*^ Passio sancti Lantberti episcopi et martyris (fol. 
49^-64^). 

Auctore Godescalco, éd. Act. &S.,ad d.l7Sepl., tora.V, p. 574-80. Ora.prologus. 

4® Vita sancti Gaugerici episcopi (fol. 64''-71^). 

Ed. Act SS,, ad d. 11 Aug., tom. II, p. 672-75. Desinit in verbis appositus 
est ad patres suos (num. 14 in.). 

5^ Passio sanctorum martyrum Abdon et Sennen cum 
sociis eorum (fol. 71''-75^).* 

Acta prolixiora. 

6^ Vita sancti Ermini episcopi et confessons (fol. 
75M9^. 

Ed. Act. SS., ad d. 25 April., tom. III, p. 375-76 ; sed, avulsis foliis, desinit 
mutila in verbis qui cum introisset^ ille de[cantabat hune psaknum] 
(num. 8 med.). 

7« [Vita sancti Ursmari] (fol. 80^-86^). 

Ed. ibid., ad d. 18 April., tom. II, p. 560-62. Acephala inc. pervenire non 
potuit. Tune demum mulier ad se reversa ilico cognovit veraciter haec 
omnia suum figurare filium (num. 2 med.). 

8^ Passio sancti Sanctini (fol. 86^-89^). 

Ed. ibid., ad d. 11 Oct., tom. V, p. 387-88. Inc. a num. : Sanetus Areopa- 
gites Dionysius,,. 

9^ Passio sanctorum Gosmae et Damiani (fol. 89'"- 

97^.* 
10^ Passio sancti Desiderii episcopi et martyris urbis 

Lingonicae, x kalendas junii (fol. 97^^-99 ''). 

Ed. Act, SS., ad d. 23 Maii, tom. V, p. 244-45. 

41^ Vita vel passio sanctae Eugeniae virginis (fol. 

100M21').* 
i^ Passio sanctae Margaritae virginis (fol. l^V- 

431^.* 



■ 



436 CATAL. CODD. HAOIOOR. LAT. 

DGGLXI. Godez signatus num. 18301. 

Olim Jacobins de la rue Saint-Honoré 60. 

Foliorum 16, min. (0"\ 17X0, 137), lineis plenis, exaralus saec. XII. 

1® Passio sancti Ignatii martyris, discîpuli beati 

Johannis evangelistae (fol. 4''-8^).* 
2^ Passio sanctae Anastasiae virginis (fol. 9M6^.* 

Praemissis scilicet Passionibus S. Chrysogoni (cum prologo) et SS. Chioniae. 
Irenes et Agapes. 



DGGLXn. Godex signatus num. 18302. 

Olim Sancti Martini a Campis 148. 

Foliorum 124, min. (0'",225x0,155), lineis plenis, exaratus saec. XII. 

1^ Vit a sancti Nicholai pontilicis et confessoris (fol. 

4^-56^.* 
2^ Inventio sanctae crucis (fol. 57''-67'^.* 

Inc. Perreodt beata Heîena.,, (num. 3). 

3° Passio decem milia martyrum (fol. 67''-87'). 

Ed. Act, SS,, ad d. 22 Jun., tom. IV, p. 182^7. Versus qui iegunlar ibidem in 
fine p. 187, paulo aliter traduntur in codice, ita scilicet : 

Mox etenim Domimcs praemisso lumine caeli 

Kffuit angelicis stipattcs rite choreiSy 

Sanctorum medio praestans in vertice mantis. 

Laetantur sancti tanto so lamine septi. 

Quorîim dat caelis animas et corpora terris. 

Rursîis mxms fremuit, concussus funditus omnis. 

Et stipite fixa mjox corpora sancta resolvit, 

Angelicis mxinibiLS sinuatur terra sepulcris^ 

Et cuncti propriis conduntur monte looellis. 

Jam retinent regnum, nunc, te duce^ Christe, supemum, 

4^ De inventione capitis atque translatione corporis 
sancti Johannis Baptistae (foL 91''-100''). 

Fabula Angeriacensium, éd. ibid., ad d. 24 Jun., tom. IV, p. 737-50. 

S"" Passio sancti Matthaei apostoli et evangelistae 
(fol. 101^-107^.* 



BIBL. NÀT. PARIS. — CODD. 18303, 18304. 437 

DCGLXm. Godez signatus num. 18303. 

Olim coenobii Sancti Arnulphi Grispiniacensis (fol. 2^, deinde Sancti Martini 
a Campis 85. 
Poliorum 87, min. (0" ,24X0,185), lineis plenis, exaratus saec. Xll. 

1^ Vita [sancti] Nicholai praesulis almi (fol. S'^-TS'^).* 

Omm. capp. li-16". In fine add. clausula Laeiemur ergo in Domino.,, (ap. 
Carminium, p. 126, cap. 15 in nota). 

2<> [Miracula sancti Nicolai] (fol. 79^-84']. 

Ed. ex cod. Namurc. 15, Anal, Boll,^ tom. If, p. 151-56. 

3^ Quomodo sacratissimum corpus ejus translatum 
sit a Myrrea ci vitale in Barensi urbe (fol. 84''-89'). 

Ed. ap. Nie. Falconium Garminium, p. 131-39. Om. prologus, et multa, quin 
pleraque quae ad substantiam narrationis non pertinent, suppressa sunt. 



DGCLXIV. Godez signatus num. 18304. 

Olim coenobii Sancti Arnulphi Grispiniacensis, deinde Sancti Martini a Gam- 
pis 109. 
Foliorum 140, min. (0",245x0,15), lineis plenis, exaratus saec. XI. 

1^ Vita beati Maioli abbatis (fol. 2M2^). 

Auctoribus Syro et Aldebaldo, éd. Act, SS., ad d. 11 Mail, tom. II, p. 668-84. 
Praeroissa est (fol. l'-2') Epistola domni Syri ad domnum Odilonem 
àbbatem directa, éd. P. L., tom. CXXXVII, p. 745. 

2^ [Miracula sancti Maioli] (fol. 42^-44^). 

Ed. Act, SS,^ tom. cit., p. 694, num. 25-30 et p. 695, num. 3. 

3® Vita sancti Maioli, quem * composuit piissimus *sic, 
pater noster beatus Odilo abbas (fol. 45''-57''). 

Ed. ibid., p. 685-90. Om. prologus. 

4^ De miraculis quos * fecit Dominus post discessum • sic. 
sancti Maioli in villa Silviniaca (fol. 57'*-72'^). 

Ed. ibid., p. 690-700. Omm. lib. i numm. 25-30 (num. 24 alia manu in fine 
additus est), lib. n vero descripti sunt solummodo numm. 1, 2, 4, 6, 7 et 12. 

5^ Vita beatissimi Odilonis [abbatis Cluniacensis] 
(fol. 73M24^. 

Auctore lotsaldo, éd. P. L., tom. CXLU, p. 897-940. 



438 CATAL. CODD. HAQIOGR. LAT. 

6° Planctus ejusdem [lotsaldi] monachi de transîtu 
domni Odilonis abbatis (fol. 124^-129^). 

Omnino sicut in cod. 3637 (supra, tom. 1, p. 142, 3<* et 4P). 



DGCLXV. Codex signatus num. .18305. 

Olim Sancti Martini a Gampis 115. 

Folioru m 110 (quorum uUima, 103-110, magna ex parte humore cxesa sunt), 
min. (0", 18x0, 105), Hneis plenis, exaratus saec. XI. 

1^ Passio sanctae Theodosiae virginis (fol. 2^-26"^.* 

Non paucis leclionibus variantibus. 

2^ Vita sancti ac beatissimi Gregorii papae urbis 
Romae (fol. 26^-56^).* 

Auctore anonyrao. 

3^ Passio beati Praejecti episcopi et martyris (fol. 

57^-62^.* 

Om. prologus. 

4° Passio sanctorum martyrum Dionysii, Rusticî et 
Eleutherii (fol. 62^-62^).* 

Pauca summatim excerpta ex Vitae adscriptae Fortunato cap. 3. Fine mutila. 

S^ Passio sancti Valentini Interamnensis episcopi, 
XVI kalendas martias (fol. 63^^-66^). 

Ed. Act. SS., ad d. 14 Febr., tom. Il, p. 756-57. 

6^ [Translatio sancti Benedicti in Galliam] (fol. 67""- 

75^*).* 
7^ [Miracnla sancti Benedicti] (fol. 75^-HO^). 

Auctore Adrevaldo, éd. Act, SS., ad d. 21 Mart.,tom. III, p. 305-11 (quaeautcra 
ibi praetermissa sunt posl prologum, éd. Mon. Germ.^ tom. XV, p. 478-85, n. 
1-18). Mulilus scilicct desinit cod. in verbis a fideli plèbe venerabantur, Reli- 
gatur (p. 315, num. 14 med.). 




c o » ■ 1 » » 11 » —^r^fciM^T^wp^Wf^»" 



BIBL. NAT. PARIS. — CODD. 18306, 18307. 439 

DGGLXVI. Codex signatus num. 18306. 

Olim Sancti Martini a Gampis 83. 

Folioram 8, min. ((yn,255X0,i89), lineis plenis, exaratus saec. X. Totum codi- 
cem complet 

Yita beati Odonis abbatis. 

Ed. ap. Mabillon, Act SS. 0. S, B., saec. V, p. 150-86 ; sed in cod. ultimis foliis 
abscissis, matila desinit in verbis in quo aut per se non issent aut (lib. i, 
num. 22 med.). 



DGGLXVn. Godex signatus num. 18307. 

Olim Sancti Martini a Gampis 149. 

Folionim 90 (praeter insiticium in capite), min. (0*>° ,245X0.165), lineis plenis, 
exaratus saec. XII. 

1^ Vita beati Hugonis abbatis [Cluniacensis] (fol. 

Auctore Hildeberlo, éd. Act, SS., ad d. 29 April., tom. III, p. 634-48. 0mm. 
epistola dedicatoria, et, déficiente folio, quaedam a num. 9 med. (post verba 
Oonari merereiur, destinatis apicibus) ad num. 11 med. 

2° [Alia vita beati Hugonis abbatis] (fol. 22'-30'). 

Auctore Hugone monacho, éd. ap. Marrier-Duchesne, Bihl. Clun., p. 438-48. 

dP Publica Theophili paenitentiae satisfactio... (fol. 

4^ Vita et miracula sancti patris nostris Basilii Cap- 

padociae archiepiscopi (fol. 59''-76'*).* 
5® Vita sancti Simeonis monachi (fol. 76''-79'*). 

Magis accedit ad versionem éd. Act SS., ad d. 5 Jan., tom. I, p. 269-74, multis 
tamen variantibus. 

6^ Vita sancti Hilarii episcopi Pictavensis (fol. 79""- 
820.* 



^ 



440 OATAL. CODD. HAGIOOR. LAT. 

DGGLXVm. Godez signatus num. 18308. 

Olim ecclesiae B. M. V. Pontiniacensis (fol. 165''), deinde Fuliensiom 61. 
Foliorum 165, min. (0™,23X0,17), lineis plenis, exaraïas saec. XIV. 

1*^ Vita sancti Willermi Bituricensis episcopi (fol. 

Ed. Act SS,, ad d. 10 Jan., tom. I, p. 656-38. 

â"" Miracula sancti Willermi Bituricensis archiepi- 
scopi (fol. 5.^-18^). 

Ed. Anal. BolL, lom. III, p. 326-50, num. 51-67. 

3° Vita sanctae Brigidae virginis, cujus transitas 
celebratur kalendas februarii (fol. IS'^-âS).* 

Om. prologus. 

4^ Passio sancti Ignatii episcopi et martyris Antio- 
cheni (fol. SO-'-Se^).* 

Ante num. 30 inserta sunt ea quae de sancto martyre refert Eusebius, Mist 
eccLy lib. m, cap. 36. 

5"^ Epistola sancti Cypriani episcopi de Celerino le- 
ctore ad plebem, cujus natalis celebratur m nonas 
februarii (fol. 36^-38^). 

Ed. Act, SS., ad d. 3 Febr., tom. I, p. 324-25, num. 19-23. 

6° Eodem die, passio sancti Tryphonis (fol. 38^-47^. 

Ed. supra ex cod. 3788 (tom. I, p. 284-92). Nonnulla hic addita vel fusius enar- 
rata sunt. 

T Passio sancti Phileae episcopi, cujus natalis reco- 
litur II nonas februarii (fol. AV-^b""). 

ut in cod. 5297 (tom. Il, p. 11, 2«). 

8^ Passio sanctae Agathae virginis et martyris, nonas 
februarii celebranda (fol. 53^-60^).* 

Mullis Icctionibus variantibus. 

9° Vita sancti Amandi... [et alia de eodem docu- 
menta] (fol. 61^-92^). 

Omnino ut in cod. 5297 (lom. Il, p. 179), 4«-6°. 

10*^ Vita sancti Vedasti... [et alia de eodem docu- 
menta] (fol. 9^-112'-). 

ut ibid., 70-90. 



1 ' !■. " ■■ 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. 18309. 441 

11^ [De sancto Antoliano] (fol. 112M42^). 

ut ibid., iOo. 

12*^ Passio sanctae Dorotheae... (fol. 112^-118']. 

ut ibid., il». 

13^ Vita sancti Severini abbatis... (fol. 118^-123^). 

ut ibid., 120. 

14^ Vita sanctae Euphrasiae... (fol. 123^-138^). 

ut ibid., 130. 

15^ Confessiones et actus [sanctorum] martyrum 
Saturnini presbyteri... (fol. 438^-449^). 

ut ibid., 140. 

46^ Passio sancti Valentini episcopi... (fol. 449''- 
452^. 

ut ibid., 13*. 

47^ Passio sancti Blasii... (fol. 452^-457^). 

ut ibid., 160. 

48"^ Passio sanctae Julianaevirginis...(fol.457''-462'') 

ut ibid., 18». 

49° Vita sanctae Barbarae virginis et martyris (fol. 
463'--465^).* 



DGGLXIX. Codex signatus num. 18309. 

Oliin Jacobins de la rue Saint-Honoré 65. 

Foliorum i6l, min. (0",1.jX 0,083), columnis binis, exaratas saec. XIII. 

4^ Vita et passio [ac miracula] sancti Pétri martyris 
de ordine Praedicatorum, édita a domno [Thoma 
de Lentino] patriarcha Hierosolymitano (fol. 4"*- 

54^). 

Ed. Act SS,, ad d. 29 April., lom. III, p. 686-719. 0mm. prologus aller, index 
capitulonim, et numm. 6,7-11, 13-29, 36, 37, 44, et non pauca inter miracula ; 
nonnulla etiam alio ordine disposita sunt. 

2^ Vita beatissimae Margaretae virginis et martyris 
(fol. 439^-456^.* 



442 



CXT^I.. COPD. Hi^aiOOH. I^T. 



• finalis passio sanctae Catlienn 
30 Decollatio sive finaus P^ ^ .j^^ . 



virginis et martyr- .>-• 
Praedicatorum (fol. ^J»^ .,,. , „., »-. ■• '"■ 



Ed. i»»d.,P- «**•*• 



T.OCLXX Codex Bignatus num. 183U. 

^ Worte Sancti Mcdardi S»^- , 

Vouo'«'" "*' "^1%: ' ti ac beatissimi Sebasua^ 

sociorum ejus, qi» F _ 

. -*-'^^. part. U, p. 5«^««' «' '"'" ' 



^Ki»^ des i£anu*cn**' 



à. 3- • *-î^ 



I 

J 



I 



BIBL. NAT. PARIS. — CODD. 18312, 18313. 443 

DGGLXXL Codex signatus num. 18312. 

Olim Notre-Dame 259. 

Foliorura 129, rain. (0",20X0,15), lineis plenis, exaratus saec. IX. 

1^ [Sulpicii Severi scripta de S. Martine] (fol. 1**- 

Folio primo avulso, deest prior pars epistolae praefatoriae. Deest, ut in pleris- 
que aliis codicibus, Dialogii ii nu m. 14 pars prior. Vitae et singulis dialogis prae- 
tixus est index capitulorum. 

2° [Inscriptiones de S. Martino] (fol. 143'-11«').* 

Cum descriptione basilicae. 

3° Vita sancti ac beatissimi Briccii episcopi et con- 
fessons (foi; iWA'i.T)* 

4° [Excerpta ex Gregorio Turonensi de gloria postu- 
ma S. Martini] (fol. 123-'-129^.* 



DGGLXXn. Godez signatus num. 18313. 

Olim Jacobins de la rue Saint-Honoré 62. 

Foliorum 108(praeter insiticium unum in capite;sed praetermissus est in série 
foliorura notanda numerus 39), min. (0™, 195x0, 13), lineis plenis, exaratus extr. 
saec. XII. 

1° [Sulpicii Severi scripta de S. Martino] (fol. l""- 

53^).* 

Inserta sunt (fol. 17^-21»') Excerpta ex Gregorio Turonensi de gloria 
postuma S, Martini (praeter caput ult.) et his intermixta Sulpicii Severi epi- 
stola ad Aurelium diaconum, hue suo loco mota. Dialogi u cap. 14 fere totum 
deesl. Index capitulorum descriptu.*; est ad calcem codicis (fol. 107'-108^). 

2® [Libri quattuor] miraculorum beatissimi Martini 
episcopi (fol. 53^-107^).* 

Auclore Gregorio Turonensi. 



f 



444 CATAIi. OODD. HAOIOaR. LA.T. 

DGGLXXm. Codex signatus num. 18314. 

Olim cOQventos de Donnagall in Hibernia (fol. 3^), detnde eonTeotos Fnaci- 
scanorum Parisiis, poslea Cordeliers 143. 
Folioram 101, min. (0", 145X0,95), lineis plenis, ezaratos saec. XV. 
Totum 'codieem (a fol. 3) complet 

Jocelini monachi de Furnesîo [liber de] vita sancti 
Patricii archiepiscopi et Hiberniae primatis et 
apostoli. 

£d. Ad. SS., ad d. 17 Mart, tom. U, p. 540^. 



DGGLXXIV. Codex signatus num. 18315. 

Oiim Gorbeiensis (fol. 31^, deinde Notre-Dame lOl^». 

Folionim 31, min. (0b,243x0,195), lineis plenis, exaratos saec. Vlll. 

Totum codicum eomplet 

Vita sancti ac beatissimi Wandrigisili abbatis (fol. 
1-31). 

Ed. ex boc cod. ap. MabiUon, Act. SS. 0. S. B., saec. I, p. SW-34. 



DGGLXXV. Godez signatus num. 18316. 

Oiim Jacobins de la rtœ Saint-Honoré 54. 

Folionim 51, min. (C^f^Ox 0,138), lineis plenis, exaratus saec. XV. 

1° Vita beatissimi Aegidii abbatis (fol. l'"-34'l.* 

Om. prologus. 

^^ Legenda divi Lupi archiepiscopi Senonensis (fol. 
35^-51^). 

Ed. AcL SS., ad d. 1 Sept,, tom. 1, p. «J5-64. 0mm. prologus et numm. âO, 27. 



BBBL. NAT. PARIS. — CODD. 18317, 18318, 18319. 445 

DGGLXXVI. Codex signatus num. 18317. 

Olim Pratnim Minonim conventus Parisiensis, ex dono D. Damini Le Clerc^ 
S, Facultatis theologiae licentiati, ecclesiae collegiatae ParUiensU 
Sancti Nicolai praepositi^ inde Récollets 8. 

Foliorum 106 (praeter tria insiticia in calce), min. (0», 155X0,095), lineis plenis, 
exaratus saec. XV. 

Totum codicem complet 

Vita sancti Francisci. 

Aactore S. Bonaventura, éd. Act. SS,y ad d. 4 Oct., tom. II, p. 742-83, omisso 
scilicet in codice cap. xvi. 



DGGLXXVIL Codex signatus num. 18318. 

Ghartaceus, foliorum 16, min. (0",196X0,138), lineis plenis, exaratus saec. XV. 

1^ Liber de virtutibus sancti Cuthberti Lindisfarnen- 
sis ecclesiae episcopi (fol. IMS''). 

Ed. P. L., tom. XCIV, p. 575-96. 

2^ Vita divi Rochi confessons compendiosa (fol. IS""- 

16^). 

Inc. Optime divorum, salve^ suamssime Roc?ie, 
Aique iterum salve^ te resaluto libens. 
Si modo me graii ntctrisset venapoetae^ 
' Possem quid decoris promere iamque tuis. 



DOGLXXVm. Godez signatus num. 18319. 

Olim Notre-Dame 103. 

Foliorum 15, min. (0«»,26X0,187), lineis plenis, exaratus saec. XV. 

Codicem complet 

Vita beatissimi Renati Andegavensis episcopi. 

De qua non pauca ediderunt decessores nostri ad d. 6 Oct., tom. III, p. 58î 
sqq., num. 6 sqq. 

Inc. Andegavensis territorii matrona Possiacemis pemobilis, nexa 
tnnculo œj\fugali... 



446 CATAL. CODD. HAOIOOR. LAT. 

DGGLXXIX. Codex signatas num. 18324. 

Olim Jacobins de la me SaitU-Hcnoré 64. 

Paginarum 343 (sed avalsae sant pagg. 222, 225, 244, 243, 316, 317), min. 
(0",i25x0,00), iineis plenis, exaralus saec. Xlil. 

1^ Libri y de vitis fratrum ordinis Praedicatorum 
p. 1-211). 

Aaetore F. Gerardo de Fracbeto Lemovicensi, éd. Doaei an. 1619, apmi Bail. 
Beileri, in-9*. 

2^ Vita sancti patrîs nostri Dominici per Fr. Constan- 
tinum (p. 225-46). 

Ed. ex hoc eod. ap. Quélîf et Ecbard, Script. Ord. Praed.y tom. i, p. 25-37. 



DGGLXXX. Codex signatus num. 183 a2. 

Olim Radulphi Amari, dein Seminarii Missionum extranearum 330. 
Folioram 69(praeter insilieium in capite), min. (0°',215X0, 15), Iineis plenis, 
exaratus saec. XV. 

lo Gesta Karoli Magni quantum ad destructionem 
Carcassonae et Narbonae et ad constructionem 
monasterii Crassensis (fol. 2''-43'). 

Ed. Ciampi (sub hoc ipso titulo) Florentiae, 1823. 

2'' Gesta [Caroli Magni et] Rotolandi, a beato Turpino 
archiepiscopo Remensi édita (fol. 44^-69"^.* 



DGGLXXXI. Codex signatas num. 18335. 

Olim Navarre Tt. 

Foliorura 60, min. (0^,245X0,152), Iineis plenis, exaratus saec. XIV. 

Codicem complet liber 

De vita et sancta conversatione piae memoriae Ludo- 
vici, quondam régis Francorum. 

Auctore Gauf^ido de Bello-loco, éd. Act, SS.y ad d. 25 Aug., tom. V, p. 541-58. 



BIBL. NAT. PARIS. — CODD. N. A. 217, 235, 239. 447 

DGGLXXXn* Codex signatus inter Noviter Acquisitos 

lat niim. 217. 

Olim (sa Item ex parte) coenobii Saviniacensis (fol. insitic. yo). 
Paj^inanim 257, constans diversonim codicum laciniis ; ()ars hagiologica min. 
(OB,i84X0,124), iineis plenis, exarata saec. XIII, nempe 

De miraculis quae acciderunt die translationis san- 
ctorum Savigniacensium, videlicet beati Vitalis 
prîmi abbatis Savigniacensis, Gaufridi secundi 
abbalis, Hamonis monachi, Pétri Abrincensis mo- 
nachi, Guillelmi, cognomento Niobe, novitii Savi- 
gniacensis (pag. 1-78). 

Ed. ex hoc cod. Rec. des Hist. de Fr,y tom. XXIII, p. 387-605; sed editor ea 
consulto omisit quae nihil conferebant ad rem historicam. 



DGGLXXXni. Codex signatus Nov. Acq. num. 235. 

Olim coenobii Sancti Dominici de Silos in Hispania. 

Folionim 230, med. (0»,23X0,165), Iineis plenis, exaratus saec. XI, scriptura 
wisigothica. 

1^ Exaltatio sanctae crucis (fol. 202''-207^.* 
2^ Beati Drictelmi monachi vita (207'^-214^. 

Ed. P. L., tom. XCV, p. 247-52. 

3° De adventu et de exceptione corporis sanctissimi 
confessons Ghristi Benedicti (fol. 216^-225^.* 



DGGLXXXIV. Codex signatus N. A. num. 239. 

Olim coenobii Sancti Dominici de Silos. 

Foliorum 85, min. (0%25 et 0,20X0,15), Iineis plenis, exaratus saec. X-XI, 
scriptura wisigothica. 

1^ Yita yel transitus beatissimae sanctae Segulinae 



448 CATAL. GODD, HAâlOOR. LAT. 

confessons Christi, sub die viiii kalendas a[u]ga- 
stas (fol. 47^-671. 

Quam eipolitam, ut videtur, exhibet Vim éd. Acl. SS., ad d. U JqI., tom. v 
p. 630-37. Itaque teitus qui legitur in cod. non paulo anliquior videtur. atnxpt 
proInde tiic edendum duxîmus. Sed cum in boc codiee, nonnullis foliis amlsu. 
mutilus sit fine et idem inloger legatur in cod. 3<7S, illum in Appendice ad Iiiuh 
posteriorem codicem ex ulroque exhibebimus. 

2" Vita vel passio sancti Pelagii martyris, qui passus 
est Cordoba civitate sub Abderraheman praeside, 
die VI kalendas julias (fol. 74''-79''j. 

Ed. Act. SS., ad d. M Jun., tom. V, p. 206-8; avulsis foliis desideraniiir in 
cod, miyor pars num. 2, numm. 5, 4, et major ilem pars num, 5. 



DGCLXXXV. Codex signatus N. A num. 241. 

Folionim 233 (praeter insiticia quatuor in capile, et uDura ad calcem), uiio. 
(0",21 X0,18), lineis plenis, exaralus saec. XI. 

Paulini Petrecorcordiae * de vita sancti Martini epi- 
scopi versibus (fol. 203^-221^. 

Scilicet liber primus, secundus ei pars tertil (usgue ad versum et siirpea 
eœotam prima ab radiée recidens), éd. P. L., tom. LXI, p. 1010-34. 



DCCLXXXVI. Codex signatus N. A. num. 263. 



Olim ut videtur, coenobii Altim 

Foliorum 41, med. (0>, 326x0. ISS), lineis plenis, exaratus saec. Xl-Xll. 

Totum codicem complet 

Vitasanctissimi confessoris Christi Vincentii [Madel- 
garii] (1). 

Ed. Act.SS., add. 14JuI., tom. III, p. 639-82. Uuttta desinit in miraculo eur- 
rato p. 670, num. 7. 



(1) IniUum Vitae legitur fol. y ; ea vero quae descripla sunt foi. 2 ioserindi 
SUDt Ibl. tt*. 



BIBL. NAT. PARIS. — CODD. N. A. 264, 310, 311. 449 

DCCLXXXVn. Codex signatus N. A. num. 264. 

Olim coenobii Altimontensis. 

Foliorum 175, min. (0<»,2i0X0,155), lineis plenis, exaratus saec. XIl. 

1*^ De sanctitate meritorum et gloria miraculorum 
beati Karoli Magni (fol. 64^-103"). 

Ed. Kaentzler, 1874. 

2^ [Vita Caroli Magni] (fol. 104^-115').* 

Auctore Einhardo. 

3^ [Vita beati Odonis episcopi Cameracensis] (fol. 
132^-134^). 

Ed. ex hoc codice ap. C. De Smedt, Gestes des évêques de Cambrai de 409S 
d 14S8 (Paris, 1880), p. 109-12, et M(m. Germ., tora. XIV, p. 210-11. 



DCCLXXXVm. Codex signatus N. A. num. 310. 

Olim, ut videtur, coenobii Sancti Victoris apud Parisios, deinde Ambrosii Didot, 
Foliorum 228, min. (0",23X0,15tô), lineis plenis, exaratus saec. XII. 

4^ Gesta Karoli imperatoris (fol. i43M55^).* 

Auctore Einhardo. 

2° [De virtutibus Caroli Magni] (fol. 155M64'). 

Auctore monacho San-Gailensi, éd. Mon. Genn, tom. II, p. 732-47 ; sed in 
cod. leguntur tantammodo libri primi numm. 1-35. 



DGCLXXXD:. Codex signatus N. A. num. 311. 

Olim f monasterii Sancti Pétri Vivi Senonensis, Congrégation! s Sancti Mauri » 
(pag. 1), deinde Ambrosii Didot. 

Paginarura 144, min. (0«,207X0,14), lineis plenis, exaratus saec. XIH. 

1^ Libellas éditas saper .reliqaiis sanctorum et san- 
ctaram quae in monasterio sancti Pétri Vivi Seno- 
nensis continentar, et qaomodo translatae seu 

CATAL. PARIS. T. UI. 29 



450 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

donatae fuenint, et de fundatione dicti monasterii 
(pag. 1-97). 

Auctore Gaufrido de Galone, ineditus. Cujus ut aliquam notitiam accipiat lector, 
capitulorum indieem hic exhibemus. Vid. infra, Append. 

2^ Passio beatae Venerae virginis et martyris (pag. 
101-111). 

Acta, ut videtur, fiabulosa, sanctae martyris quae sub nomine Venerandae ab 
aliquibus recolenda dicitur die 14 novembris. 

Inc. In diébv^ illis fuit quidam vir in dvitate Niveria^ nomine Agaihon^ 
et uxor €ôus^ nomine Polliciana, Erant enim justi ambo ante Deum, 
incedentes in omnibus mandaiis et justi ficationibus Domini sine que- 
rela, et toumen non erat eis filius^ eo qttod essent stériles, 

Haec Passio praebet lectiones legendas in festo die sanctae virginis, cajos inde 
a p. 96 totum officium notis musicis signatum exbibetur. 



Appendix ad cod. N. A. 311. 

Index capitulorum libelli de reliquiis in coenobio Sancti 
Pétri Vivi asservatis (Cfr, supra, V). 

Mae sunt rubricae reliquiarum monasterii sancti Pétri Vivi Senonensis et qua- 
rundam materiarum libelle praesentis opusculi, conscriptarum anno Domini 
m«ec nonagesimo tertio. 5 

De summa Trinitate. 

De adventu Domini. 

De annuntiatione et incarnatione Domini. 

De nativitate Domini. 

De pane cenae Domini. Iq 

De cruce Domini. 

De tunica Domini et Pilato. 

De spongia Domini. 

De lancea Domini et Longino. 

De sindone Domini. .» 

De sépulcre et resurreclione Domini. 

De nativitate beatae Dei genitricis Mariae. 

De assumptione ejusdem. 

De vestimentis ejusdem. 

De capiilis ejusdem. 

De lacté ejusdem. 



BIBL. NAT. PARIS. — APPKND. AD COD. N. A. 311. 451 

Narratio de angelis. 

De majore altare a Deo et angelis dedicato. 

De quibusdam revelationibus et miraculis ax circa altare factis. 

Narratio de prophetis et sancto Johanne Baptista. 
^ De vestimentis sancti Johannis Baptistae. 

De digitis ejusdem. 

De ossibus Simeonis justi. 

Narratio de sancto Petro apostolo et de ceteris apostolis et evangelistis. 

De barba, vestimentis, cruce atque palma beati Pétri apostoli. 
10 Decapsa apostolorum. 

De sancto Paulo apostolo. 

De sancto Andréa. 

De sanctis Jacobo et Johanne fratribus. 

De sancto Thoma appstolo. 
15 De sanctis Jacobo et Philippo. 

De sancto Bartholomaeo. 

De sancto Matthaeo apostolo et evangelista. 

De sanctis Simone et Juda. 

De sancto Mathia apostolo et de morte Judae proditoris. 
20 De sancto Barnaba. 

De sancto Luca evangelista. 

De sancto Marco evangelista et de processione instituta a beato Gregorio. 

Narratio de discipulis Domini septuaginta duobus. 

Quomodo corpus sancti Saviniani iranslalum fuit in monasterium Sancti Pétri 
25 Vivi, et de santo Victorino hospite suo, et de quodam filio dicti Victorini. 

De sudario et cineribus sancti Saviniani. 

De corpore sancti Potentiani. 

De corpore sancti Altini Salvatoris discipuli. 

Narratio de Innocentibus. 
30 De corporibus rx Innocentum quae habemus. 

Narratio de martyribus. 

De lapide cum quo beatus Stephanus protomartyr lapidatus fuit et de san- 
guine ejus. 

De corpore sancti Eodaldi martyris. 
55 De corpore sancti Serotini martyris et levitae. 

De sancto Victorino hospite sancti Saviniani et de filio [ejus]. 

De sanctis martyribus Sanctiano et Augustino. 

De sanctis Felice et Auberto martyribus. 

De reliquiis sancti Laurenlii. 
40 De sancto Vincentio. 

De reliquiis sanctorum Fabiani et Sebastiani marlyrum. 

De reliquiis sancti Gcorgii. 



452 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

De reliquiis sancli Chrislophori. 

De unguento sanctorum Gosmae et Damiani. 

Narratio de confessoribas. 

De capite sancti Gregorii. 

De reliquiis beat! Hiiarii. 5 

De reliquiis beati Martini. 

De corpore sancti Ebbonis. 

De initia ipsius. 

De corpore sancti Leonis. 

De corpore sancti Ursicini. iO 

De corpore sancti Agricii. 

De corpore sancti Ambrosii. 

De reliquiis sancti Lupi. 

De reliquiis sancti Eligii. 

De dimidio dente sancti Nicholai. io 

De dente sancti Marii. 

De osse sancti Benedicti. 

De brachio sancti Leonardi. 

Narratio de virginibus. 

De reliquiis sanctae Mariae Magdalenae. 20 

De digitis sanctae Golumbae virginis. 

De corpore sanctae Beatae virginis. 

De beata Theodechilde virgine et ftindatione monasterii Sancti Pétri ViTi. 

De Basolo duce et monacho hujus loci. 

De majore altari et ceteris altaribus. 25 

De reliquiis a sancto Felice impetratis. 

De primo abbate monasterii istius, Amalberto nomine, et de morte Basoli ducis 
et monachi. 

Epitaphium dicti Basoli. 

De morte et sepultura sanctae Theodechildis virginis. 30 

Epitaphium ipsius vii^inis. 

De nominibus abbatum monasterii Sancti Pétri Vivi et de actibus et sepuUnris 
quorundam ipsorum. 

De nominibus archiepiscoporum Senonensium et de actibus et sepulturis quo- 
rundam ipsorum. 35 

De nominibus regum Francorum et de actibus et sepulturis quorundam 
ipsorum. 



BIBL. NAT. PARIS. — CODD. N. A. 357, 364, 369. 453 

DGGXG. Codex signatas N. A. num. 357. 

Foliorum 48, min. (0°»,i5X0,408), lineis plenis, exaratus saec. XIII. 

1° [Miracula aliquot beatae Mariae Virginis] (fol. l**- 

32'}. 

Primum est De quadam impératrice^ cujus castitatem Beata Yirgo a 
violentia servorum eripuit^ ultimum De quodam rustico erepto ab inferno. 

2® De duobus pueris consimilibus Amico et Amelio 
(fol. 33M3^). 

Ed. ap. Mombritium, tom. I, fol. 3i>'-53''. 

3° Exempla quae proposait Barlaam et Josaphat (fol. 

43M70.* 

Excerpta ex legenda SS. Barlaam et Josaphat. 



DGGXGL Godex signatus N. A. num. 364. 

Chartaceus, foliorum 196, min.(0n,2iX0,i35), lineis plenis, exaratus saec. XIV. 

Liber illustrium virorum sacerrimi ordinis Cister- 
ciensis domni Conradi monachi (fol. 2^-168^). 

Scilicet Exordium Magnura Cisterciense, éd. P.L., tom.GLXXXV, p. 995 sqq. 



DGGXCn. Godex signatus A. N. num. 369. 

Foliorum 230, min. (0n,362x0,19), columnis binis, exaratus saec. XII. 

1^ [Translatio sancti Benedicti] (fol. 134''-136^). 

Ed. ap. Joannem a Bosco, Bibl. Flor.^ p. 31-37, scilicet cap. xir-xvn libri primi 
Adrevaldi Floriacensis. Initium capitis xiy paucioribus sententiis contractum est. 

2° [Gesta Caroli Magni] (fol. 140'-169').* 

Auctore Turpino. Deest epistola dedicatoria ad Lcoprandum. 

3^ Liber miraculorum [B.M. V.] Suessionensium (fol. 
169^-223^). 

Ed. P. L., tom. GLXXIX, p. 1777 sqq. Non omnia tamen traduntur in codice, 
sed eorum loco plura alla. 



454 CATAL. OODD. HAGIOaR. LAT. 

4^ Qualiter vultus Domini de Hierosolymis ad Luca- 
nam civitatem sit delatus (fol. 223^-227^). 

Ed. in Memorie e documenti per servir e alV istoria di Lacca, lom. V 
(1844), p. 53>56, noU 



DGGXGm. Codex signatus N. A. num. 372. 

Olim « Liber S. Salvatoris Eihamensis Ecclesiae ». 

Folionim 68, min. (0»,26X0,185), columnis binis, exaratus saec. XII. 

Vita sancti Bernard! Claraevallensis [fol. 43''-66'^.* 

Num. 3 init. legitur in cod. Bernarc^u^ Castellion Burgundiae oppido 
oriundus fuit, Foliis avulsis, desiderantur multa, post verba...e< non parturie^ 
(num. 67 exlr.), usque ad verba et ob maximal difficuUates occurrentes (num. 
S49 p. m.). 

Sequuntur duo epitaphia metrica S. Bernardi. 



DCGXCIV. Codex signatas N. A, num. 453. 

Foliorum !22, min. (0«,215X0,20, fol. 1-32; reliqua, 0»,2i3X0,!Ô5), lineis 
plenis, exaratus in. saec. XH. 

1^ Passio sancti Chrodojrandi episcopi (fol. IM^. 

Ed. Act, &S., ad d. 3 Sept., tom. I, p. 768-69. 

2"" Vita et miracula sancti patris nostri Basilii archie- 

piscopi Cappadociae (fol. S^'-Sr)/' 
S"" Sermo [in] (ledicatio[ne] basilicae sancti Michaelis 

archa[n]geli in monte Gargano, quod est m kalen- 

das octobris (fol. 32'"-34^.* 
4^ Passio sanctonim apostolorum Judae Jacobi et 

Simonis Chananaei, quod est y kalendas novem- 

bris (fol. 34M3M.* 
o"* Passio sanctae Caeciliae virginis (fol. 40^7"^).* 

Initium Passionis. 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. N, A. 453. 455 

6^ Passio sanctî Jacobi apostoli, fratris Domini, [quae] 
celebratur kalendas maii (fol. 48'"-48^).* 

Inc. Jacobo apostolo praesidente cathedram ecclesiae Eierosolymo- 

T Vita sancti Philippi apostoli, kalendas maii (fol. 

48^-50^).* 
8*^ Obitus sancti Marci evangelistae, quod est vu 

kalendas [maii] (fol. 50^-51^. 

Praeraisso ex parte prologo éd. supra, tom. I, p. 272, i7<*, annexa sunt nonnulla 
ex Eusebii Hist eccl,^ interprète Rufino, lib. u, capp. 14, 15. 

9^ Obitus sancti ac beatissimi Lucae evangelistae, 
XV kalendas novembris (fol. 51''-52''). 

Brevissima notitia de scriptis beat! evangelistae. 

10"^ Passio sanctorum Johannis et Pauli, vi kalendas 

julias (fol. 52^-54^.* 
11^ Passio sancti Symphoriani, xi kalendas septem- 

bris (fol. 54^^-56^). 

Ed. P. L., tom. V, p. 146^68. Desinit ut indicatur ibid., p. 1467, not. 31. 

12^ Passio sancti Hippolyti, idus augusti (fol. 56^- 
58^.* 

13*" Passio sancti Dionysii episcopi et martyris, vu 
idus octobris (fol. 58^^-610.* 

Adscripta Fortunato. Om. prologus. 

14^ Passio sancti Quintini martyris, ii kalendas 
novembris (fol. 61^-66^). 

Ed. Act. SS., ad d. 34 Oct., tom. XIII, p. 781-786. Praefixus est prologus éd. 
ibid., p. 783, ann. b, 

15*^ Passio sancti Mauritii cum sociis suis, x kalen- 
das octobris (fol. 66''-690.* 

16'' Passio sancii Sebastiani martyris, xiii kalendas 
februarii (fol. 69^-71^).* 

Initium. 

17° Vita sancti et beatissimi martyris Christi Chri- 
stophoris* (fol. 72''-76').* • sic. 

18° Passio sancti Andreae apostoli, quod est ii ka- 
lendas decembris (fol. 76'-81')* 



456 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

19^ Passio sancti Thomae apostoli, quod estxii ka- 
lendas januarii (fol. 81^-83^). 

Fragmenta desumpia ex Miraculis Thomae, éd. ap. Max. Bonnet, p. 96 sqq. 

20^ VI kalendas januarii, adsumptio sancti Johannis 

apostoli et evangelistae (fol. 83^-92^).* 
21^ Passio [sanctorum] apostolorum Pelri et Pauli, 
quod est m kalendas julii (fol. 92^-102^).* 

Auctore Pseudo-Marcello. 

22° Passio sancti Jacobi apostoli, fratris Johannis, 

quod est viii kalendas augusti (fol. 102^-407').* 
23'' Passio sancti Sixti episcopi et Laurentii archi- 

diaconi (fol. lOTMlO^).* 
24° Passio beati Laurentii inartyrii (fol. 410''-114'^.* 
25° Transitus sanctae ac gloriosae virginis Mariae 

genitricis Dei, quod est xviii kalendas septembris 

(fol. 114^-120^). 

Epistola Pseudo-Helitonis, éd. P. G., tom. V, p. 1231-40. 



DGCXGV. Codex signatus N. A. num. 1153. 

Olim « conventus Sanctorum Cosmae et Damiani Mediolani, fratnim eremita- 
rum discalceatorum Sancti Augustini, ex dono illustrissimi Domini Aloysii ab 
Ecclesia »• (fol. i^). 

Chartaceus, foliorum 165, med. (0™,275X0,20), lineis plenis, exaratus saec. XV. 

[Vita beatae Mariae Virginis] (fol. 49'^-lOSO. 

Gonsarcinatio quaedam ex Epiphanio et S. Joannc Damasceno. 
Sequitur (fol. 105*-107'') notitia qua indicantur Corpora sanctorum in cm- 
tate Mediolani jacentia. 



DCCXCVI. Codex signatus N. A. num. 1154. 

Oliin « ex libris Herculis de Silva. » 

Ghartaceus, foliorum 183, med. (0™, 32.^X0,235), lincis plenis, exaratus saec. XV. 



k ■■ «^i.hA»«*— ét^f^j^i^p— ^^— 1^>^^— ^ii^i^w»»<»— — [ 



BIBL. NAT. PARIS. — CODD. N. A. 1230, 1390, 1405. 457 

1" Evangelium Nicodemi (fol. 10'-16'). 

Ed. ap. Tischendorf, Evang. apocr., p. 553-416. Prologus secnndura recen- 
sionem B, p. 354. 

2° Inventio sanctae crucis (fol.20'"-21').* 

3° Exaltatio sanctae crucis (fol. 22'-23^)* 

4° [Miracula beatae Mariae Virginis] (fol. 177^-179'). 



DCCXCVII. Codex signatus N. A. num. 1230. 

Foliorum 111, med. (0«,27X0,18), lineis plenis, exaralus saec. XIII, praeter 
folia 105-111, ad XIV pertinentia. 
Totum codicem complet 

[Vita sancti Gregorii Magni].* 

Auctore Joanne diacono. ' 



DGGXGVm. Codex signatus N. À. num. 1 390. 

Sexdecim tabulae piclae saeculo XI, exhibentes Vitam sancti Albani, quarum 
singulis inscripti sunt duo versus hexametri. 



DCCXCIX. Codex signatus N. A. num. 1405. 

Foliorum 63, med. (0b,295x0,20S), columnis binis, exaratas saec. XIV. 

1° [Vita sancti Gregorii Magni] (fol. l'-57').* 

Auctore Joanne diacono. Deest praefatio et index capitulorum usque ad caput 
xxxn. 

2*^ Translatio sancti Stephani de Constantinopoli in 
urbem Romam (fol. 57""). 

Fra^rmentum, folio sequente avulso. 

3^ Epistola Liiciani presbyteri de translatione sancti 
protomartyris Stephani (fol. 58^-600*. 



M 



468 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 



4° Translatio corporis sancti protomartyris Stephani 
ab Hierosolymis Constantinopolim (fol. ôO'-eS'^.* 



DGGG. Codex signatus N. A. num. 1423. 

Olim ex bibliotheca domus Minutoii-Tegrimi (fol. 187^), deinde Ambrosii Didot. 
Poiiorum 187, med.(0n,335X 0,245), columnis binis, exaratus diversis manibos 
.extr. saec. Xlli. 

1° Translatio sancti Stephani protomartyris a Con- 
stantinopolitana urbe ad urbem Romam (fol. 167^- 
169^). 

Ed. ex cod. Brux. 98-100, Cat. Brux,, tom. I, p. 70-74. 

2^ [Miraculum sancti Laurentii] (fol. 169^-171^). 

Hoc litulo inscriplum : De quodam divite impio quiper heatum Lauren- 
tium salvatU'S est 
Ed. Act SS,, ad d. 11 Aug., tom. Il, p. 523-25. 

3^ De imagine Beatae Mariae de Sardenay (fol. 171'- 
171^). 

Compendium miraculi éd. Historiens occidentaux des Croisades^ tom. H, 
p. 515-14. 

4^ Translatio sanctae cx)ronae Domini nostri Jesu 
Christ i a Constantinopolitana urbe ad civitatem 
Parisiensem, facta anno Domini m^cc^ xu, régnante 
Ludovico, tilio Ludovici régis Francorum (fol. 
172M74^). 

Ed. Miller, Jounujl des StivouU, 1878, p. 295-302, et Natalis de Wailly, Bibl. 
de riicolr des Chartes, 1878. p. 4()8-i:i. 



DCGGL Godex signatus N. A. num. 1455. 

Olim civnobii Ohini;^conîii< 83 

Koliornm l«>, m<Hl. ,i>«.3iC^\(\^3\, <\Muîiini? binis. exaratos saec. XI. 

^,c, Vila ot gestn sîinoti lldofonsi episcopi Toletanense* 



ë ^ f — ' 



BIBL. NAT. PARIS. — OOD. N. A. 1491. 459 

sedis metropolitani, a beato EUadio episcopo ejus- 
dem urbis édita, decimo kalendas februarias (fol. 

Ed. Act. SS., ad d. 23 ian., tom. Il, p. 536-57. 



DGGGn. Codex signatus N. A. num. 1491. 

Olim coenobii Gluniacensis 109. 

Paginarum 812, med. (0°*,3lX 0,237), columnis binis, exaratus saec. XI. 

l"" Vita beati Johannis archiepiscopi Alexandriae 
(pag. 188-264). 

Ed. P. L., tom. LXXIII, p. 337-84. 

2° Vita sive conversatio sanctorum patrum anacho- 
ritarum (pag. 264-390).* 

Scilicet a) (pag. 264-354) Historia monacfiorum^ auctore Ruflno ; h) Excerpta 
ex Heraclidis Paradiso, ex Historia Laimaca et ex libris qui inscripti sunt 
Verba seniorttm. 

d"" Vita sancti Pachomii abbatis (pag. 695-7S2). 

Ed. P, L., tom. LXXIII, p. 227-72. 

4^ [Vita sanctae Mariae Aegyptiacae] (pag. 752-774).* 

Titulus ut in cod. 16051 (supra, p. 333 extr.). 

5^ Conversio vei vita sanctae Euphrasiae religiosae et 

Deo amabilis (pag. 774-797).* 
6° Reversio vel paenitentia Mariae neptis Abrahae 

eremitae (pag. 797'-804). 

Ed. P. L., tom. LXXIII, p. 651-60. 0mm. capp. 1,12-17. 

7^ Paenitentia sanctae Taesiae meretricis, valens ad 
compunctionem (pag. 804-806). 

Ed. ibid., p. 661-62. Praefixus est prologus, qui inc. Salutis aetemae regni 
aditus paenitentilms patet^ et si quicumque neœibtis facinorum prae- 
gravatur,,. 

9P Vita sancti Simeonis monachi (pag. 807-812). 

Initium lantum Vilae, avulsis foliis, Diversa ab édita Act. iSS., ad d. 5 Jan., 
tom. I, p. 264-68. 
Inc. proL Sancti Spiritus multiplici virtute donorum exuàerans gratta 



460 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

secundum Apostolum unicuique secundum mensuram fidei diversa 
imper Hit munera, . . 

Inc. Vita. Posi illa sanctorum apostolorum gloriosa divini praelii 
primordia,.,. De quorum numéro in sancta refuUit Ecclesia quidam 
Symeon, professions monachu^, natione, ut ferunt, Antiochenus^pcUrt 
Hysicio nomine procreatus, qui tanquam alter Jeremias ex u^ero mairU 
suae a Domino electus est et sanctificatv^.... 



DGGGin. Codex signatus N. A. num. 1492. 

Olim Cluniaccnsis 41. 

Foliorum 187, med. (0",285X0,21), lincis plenis, exaratus saec. XV. 

Liber qui dicitur de vita Patrum (fol. 1^^-146^. 

Fereutincod. 1491, 2*». 



DCCCIV. Codex signatus N. A. num. 1496. 

Olim Cluniacensis 97. 

Foliorum 75, meil. (0°^,i8x0,i05), columnis binis, exaratus saec. Xll. 

1^ [Vita sancti Odonis] (fol. 2*^-7^). 

Pragmentum mutilnm Vitae auctore Joanne^ iteram descriptae inferius, fol 
{KKsqq. 

2^ Vita sancti Hugonis abbatis [Cluniacensis], édita a 
domno Hildeberto reverentissimo ac sapientissinio 
Cenomannensi episcopo (fol. 8^-26^^ "■). 

Ed. ex hoc rod. ap. Marrier-Duchesne, BibL Chuu^ p. 413-38. 
In fine prolopi add. His itoqvi^ rfctfis^ rctractarv conatus sutn quae jaffi 
scf*ipt/f lcffrra7n^ woh d^ iV/w tamqfuim rfe rww atlestari. 
Pauoa dosideranliir in fine Vitae, folio dilaeerato. 

3^' Teotus libelli patris Odilonis in vita beati Maioli 
abbalis (fol. 27^-34^1. 

E*1. ihid., p. i?S^>di. 

V' Vila doninao Adaloidae (fol. 3.V-+01. 

Ed. ihid.« p. ôS5^, 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. N. A. 1509. 461 

S'' [Vita sancti Odonis abbatis Cluniacensis] (fol. 59''- 

73^. 

Auctore Joanne, éd. ibid., p. 13 sqq. Acepbala inc. Romam veniens, me 
infelicem dignattcs est sibi socium asstimere (p. 15 c). Mutila, foliis avulsis, 
desinit si enim praedicti fratres (p. 39 c). 



DGGGV. Codex signatus N. Â. num. 1509. 

Paginarum 492 (praeter insiticia qnattuor chartacea et membraneum unum in 
eapite codicis), med. (0'»,32X 0,223), coiumnis binis, exaratus saec. XIV. 

Omnino eadem documenta continet quae cod. 2447 (torn. i, p. 120), praeter 
translationem corporis S. Firmini (13^) ; videlicet : 

4^ [Hincmari epistola ad Carolum Calvum]... (pag. 

1-3). 
2^ Epistola Anastasii Bibliothecarii... (pag. 3-6). 
3^ [Epistola Ludovic! imp. ad Hilduinum, responsio 

Hilduini et ejusdem epistola ad omnes fidèles] 

(pag. 6-34). 
4° Pétri Abaelardi epistola... (pag. 34-42). 
5** De vita et passionibus sanctorum martyrum Dio- 

nysii sociorumque ejus... (pag. 4245). 
6^ Passio sanctissimi Dionysii...(pag. 45-152). 
7° Laudes hieromartyris Areopagitae Dionysii (pag. 

152-160). 
8** Praeconium sanctissimi Dionysii... (pag. 161-231). 
9® De inventione et translatione corporum [sancti] 

Dionysii [et sociorum ejus...] (pag. 239-261). 
10^ Revelatio ostensa Stephano papae. . . (pag. 261- 

266). 
11^ Detectio corporum [sancti] Dionysii sociorum- 
que ejus (pag. 271-299). 
12° [Miracula sancti Dionysii] (pag. 299-305). 
13'' Miracula [alla] sancti Dionysii (pag. 305-373). 



402 GATAL. GODD. HAGIOOR. LAT. 

14^ [De reliquiis sacri clayi et coronae Dominî...] 
(pag. 373^92). 



DGGGVL Godez signatos N. A. num. 1510. 



Folionim 6, meiL (0*,tt5X0,196K lîneis plenis, eiaratus saec XIV. 
Codicem eomplent 

Miracula santi Sigismondi martyris. 

Inedita, at Tidetnr. Tid. Append. 



Appendiz ad ood. 1510. 

ICrmeola sancti SIgismondi BarCyris» par ipmm in 



Splendoris lamine sempiterao a« ineffi^ili praeditas m^îestate Palris aeserc 
FiUis« ooster Dominos Jésus Christus» qui eun^ta disponit virtnte minlHii proo: 
plâcet suie poteniissinue Dessati, fir^a sancUsi Fn^ensem ecdesam îu soae i 
AC oonticual beni^îutis aSe^rtu^i e: roboret* pn>Cectioais anxîliom qood n^iilo 
Dnhinam pos2?it îurbuxe Texttiocùs ererti nec cnzn suae adversiUtis instance 
Dâufn^ah, qum ircnso (lonvvsa iccreinecu soici; lài ec uniquam Stella imtotliu 
per mondi cliaiata n^lpesciu p.-vat !sùs L^nec îDfdicîis et daret elarissiiLii 
arpunentis^ Kam inter hcjusrecxMl: sucLu^ro^'àLMeiB donoranu olira patroDorain l 
noètroraoB mulu rorpora« qnoriin: sa<rQisaiiru> eroore roseo irrij^ala et eonim 
merlus et suil^jk^.is est ftic tara, s: =::cl::;*l*<(:ter inlefressoribos populos De: et 
suîhl;niK< san::a:e:s mer.t:5 et ccrpor^ oi>tineret, hoc sanctnm et pretios'-ïïi 
corf-«s suKù Sipis^ivîu!: viil^livvc ziinrrs^ Alabra^^^ram et Bof^Bondiae régis, 
q«od me lus ar.norarr. siaiùs ic ri.la Apiaecsi in plebe Sancti Johannis e^cj:?' i- 
lîstae, 5iib nuS>re a'.~ir. r >:\>f<e 30iuswn;^n San^^:: MaïkrlUÙ Sahmenas dioeesis. 
qacJ praefÀtus rex funôâ\era:, n: j»f'^,.-s cor^seanriK^LS hoDoriâee pennanebat, 
per s»^h:'..u:e:ii es rji^r.t^vr/.ri <e:^r..sv:'*: rrlnr.::? el donùnî donmi iaroL 
<;"^art:, Ro:rir.crur.*. :— .;vrt:o'-> 5<f rr-fr i:;^i<;; e: D^eniiae reps cfciistianissinii. 
eun: a >ar.cl;S5?:2:o :n C^r.<:c Pitre ec ô;n:*o d.vr.:>o Crtarw Papa quinlo redire:^ ? 
r-T. fti-i; *-r..' P».^ V. -: w\"vv'.\^^ r. r x u;e \v.r..cr^i:s: \-suret, personalUe: 
«i:vn;x \vur^ et 2:-.-r-*>s:^:.-r:: .r^-?:^?i^-<. ce v: : unt?.;* a^^itis et conventus ac 
îCeMr.i. ::; rrifrt^r/.-a A::::^Uf:, Kvr.:^s $u^>i.^ aeczivMi coniitis GebenecsiSf 
a^ r.r-/.or,:.r. e: >.î^ :-ri, cr.e^.-.- .\ v.>:u Pri^r^ ew>5^ Irei^osuit] eoiioni 



BIBL. NAT. PARIS. — APPBND. AD COD. N. A. 1510. 463 

anno in vigilia sancti Wenceslai martyris, quae fuit xxvii mensis septembris, in 
capella nova ejusdem ecclesiae, sub nomine et vocal)uio dicti sancti martyris 
tune intitulata, honorifice coilectum et dignis venerandum praeconiis et laudibus 
excolendum. U tique Deus ipse, sicut miraculose disposait dictum sanctum et 
5 venerabile sancti Sigismondi caput in ipsam sanctam transferri Pragensem 
ecclesiam, ita voluit per preces et mérita dicti sancti populo Dei peccatoram 
remissionem sanitatemque utriusque hominis bénéficia recepturo tribuere et 
donare, per eamque sanctum miracula exercere et ostendere, ut laudetur sicat 
est in suis sanctis Deus mirabilis atque magnus. 

iO Primmii miracnlum. — Nuper siquidem in die festi sancti Wenczeslai, 
xxYui dicti mensis, dum matutina in ipsa Pragensi ecclesia agerentur officia, lux 
magna de caelo resplenduit et descendit, quae quasi totam terram Boemiae et 
nonnuUas alias provincias ei vicinas, sicuti suflicienti testimonio sumus edocti, 
et signanter Pragensem ecclesiam, illuminavit more mirabili atque magno, ut ii 

15 qui ibi tune adorant aperte cognoscerent eam lucem descendisse per mérita 
hujus sancti, et ut cognoscerentur mystica futurorum praenuntia ac praesaga 
nec non relevatrix meritorum sancti Sigismondi praefati. 

U Iffiracaliun. — Itaque feria iv, prima videlieet die octobris, quidam farou- 
lus, nomine Nicholaus, bene cognitus in civitate Pragensi, cui ponderosum 

SO lignum pedem unum contriverat totaliter et per médium fregerat, ut non nisi 
per sustentationem baculorum, sed difflculter, poterat in uno pede moveri, dum 
ope medicorum aliquatenus juvari non posset, confidenter sepulcrura sancti 
martyris Sigismondi, cujus famulatibus prius existebat devotus, adiit, ut si tota- 
lem non posset obtinere salutem hujusmodi laesionis, aliqualem saltem alleva- 

25 tionem accipere mereretur. Deus vero, qui mérita supplicum excedit et vota, 
tantorum precibus suorum inclinatur sanctorum, quoniam per devotum sibi 
populum in terris et militantem Ecclesiam suis honoratur in sanctis, mox per 
mérita dicii sancti laesum ipsum sic sanavit ut, relictis apud sepulcrum sustenta- 
cttlis suis ligneis quae habebat, sanus abinde recederet, Dominum et sanctum 

30 Sigisroondum magnificans et adorans. 

m IGracaliiiii. — venerandum, pretiosum et ineffabile donum, omne 
infirmitatis auxilium, sancti Sigismondi corpus. Quis dubitet sanctissimum patro- 
num nostrum Wenczeslaum apud Deum sanctum Sigismondum sibi obtinuisse in 
soeium, qui adhuc positus in humanis sibi impetravit et vicumY sancta et fidelis 
5 societas, quae nuUo potuit violari certamine, quaeque adunata corporibus, pro 
delictis populorum staret et mente. felix et sancta Pragensis ecclesia, quae 
tantum tôt sanctorum pretiosis meruisti possidere thesauris. Gaude et tu, felix 
Boemia, quae habes afflicta muUiplicatos pro te intercessores ad Dominum. 
un Miracnliim. — Ëadeni die adducta qunodam mulier, Katberina de 

40 Gzaslania, nota a multis, retroactis multis annis contracta paralysi et curvata, 
eui terrenus medicus remedium non tribuit, ad caeleste illius sancti medici 
Sigismondi sepulcrum veniens, prostrata orationes devotas fundil cum fiducia ad 



464 OATAL. CODD. HAQIOGR. LAT. 

clementiam Salvatoris et ejus martyris sancti Si^ismondi. Quam ipse sanctus 
adjutor in tribulationibus, ad instar veri medici, pristinae sanitati sic restituit ut 
erecta et omnino sanata coram omni populo ambularet, Deum glorificans, qui 
eam per preces et mérita Sigismondi sanare est dignatus. 

V Miraculnin. — Ecce plura in crastino dictae diei ii mensis octobris. Mulier 3 
alia, Gertrudis de Netiss, immundis obsessa spiritibus, per cujus labia daemo- 
nium ad interrogata linguis variis loquebatur« a qua multi viri religiosi, oratio- 
nibus et aliis precibus dictum daemonium attemptantes repellere, non valebant, 
quia Deus fùturae gloriae suae et sui sancti Sigismondi, per cujus patrocinium 
hoc fieri votuit, revelator, praeservavit suae omnipotentissimae potestatî ; et 10 
dum amici dictae mulieris et alii circumstantes exorarent pro ea ad Domi- 
num, ab ipsis immundis est liberata spiritibus per suffrs^ia hujusmodi sancti ; et 
tune pro rugitibus horrendis prioribus dabat gratiarum actiones altissimo Créa- 
tori. Humani tandem seduius generis inimicus, sicut de lapsu hominîs gaudei, 
ita de ejus sanitate tristatur, dolens se ejectum de habitatione sibi cognita, 15 

" cod. assumptis sibi se pejoribus * daemonibus, dictam mulierem et domum unde vene- 
prioribus. ]^^ fortius obsessam vn die mensis praedicti intravit, ad augmentum gloriae 
Altissimi et revelationem meritorum sancti sui Sigismondi. Nam quamvis per 
ipsos torta fortissime, per preces tamen et mérita sancti Sigismondi iteratis vici- 
bus est plenius liberata, ambulans, gloriflcans eum qui per sanctos suos fecit âO 
mirabilia magna. 

VI Miracnlnm. — Deinde die m dicti mensis et alia mulier, nomine Hulka de 
Drustcez, ab immundis vexata spiritibus et multis annis obsessa, quae et per 
preces aliorum religiosorum virorum juvari non potuit aut liberari a daemoniis 
supradictis, ad sepulcrum dicti sancti adducta, per ipsius sancti martyris inter- 23 
cessionem est pr^tinus liberata ab hujuscemodi vexatione spirituum immun- 
dorum. 

VII Miracolnm. — Nec in bis mérita ipsius sancti Sigismundi terminum 
potentiae habuerunt, sed et un die dicti mensis octobris venit ad sepulcrum 
sancti Dei quaedam mulier, nomine Janka de Knyn, pauper et caeca, quae nisi 30 
nutriebatur elemosyna ; et oratione fusa, quia nuUam adhuc elemosynam ab 
aliquo homine illo die acceperat, est precata sanctum martyrem de quo supra, 
quatinus saltem pro illa die in victualibus provideret eidem. Et dum in illis ora- 
tionibus devota cordialis perduraret, mox ejus aperti sunt oculi, et quidam 
magnae staturae senex, canis crinibus, in candido vestitu, prolixa barba, eidem 35 
mulieri apparuit, dicens : Hoc tibi moniîe tribuo, pro eo xv grosses habitu- 
rae, lUic vero mulieres honestae matronae, quae tune coram sepulcro orabant 

* ita leg. f ejusdem, intuentes* mulierem, quamvis assererent veridice et pro certo quod 
cod, hentes. ^uHum virum vidissent staturae aul dispositionis hujusmodi ut praefertur, tamen 

eandem paupercuiam, cum qua apud idem sepulcrum orabant, gaudentem e 40 
exuitantem surrexisse ab oratione viderunt habentemque in manu sua aureum 
Pragensis monetae ; mulierque praefata, iicet perierrita, Deum gloritieabal, qui 



BIBL. NAT. PARIS. -^ APPEND. AD COD. N. A. 1510. 465 ' 

per sanctum Sigismondum et ejus mérita ipsius visum restituere et pauperlatem 
relevare est dignatus, offerens eundem aureum ad quendam civcm Pragensem, 
qui juxla verba senis eidem muUeri xv grossos argenteos pro ipso aureo tribuit 
et donavit et eundem aureum sibi pro miraculo reservavit. 

:> VIII BCiracolimi. — Item die.xxu mensis octobris accidit in Nova Civitate 
oppido prope Lipam, L^t] vir quidam, Nicholaus Franus, fatigatus ex labore 
diurne, qui braxaverat cervisiam illo die, puerum proprium, habentem dies vin 
aetalis suae, pênes se de nocte in lecto in campisterio incaule coUocatum oppri- 
meretet sulTocaret. Quo cognito, multum turbulenlus, se dédit orationi una cum 

10 uxore sua, fundentes lacrymas pro tam immani scelerc abundanter. ac clamantes 
voce iamentabili, dictum puerum sanctis marlyribus Vito, Wenczeslao, Adal- 
berlo, necnon sancto Sigismondo, quem licet nominare nescirent, tamen quia 
ipsius corpus audierant noviter allatum* et ipsum multa miracula facientem, in * cod. 
mente ac devotione habebant, devotius commendarunt. Sancti itaque martyres, si^iatum 

15 super cunctorum alilictorum tribulationibus miséricordes, iacrimis permoti flen- 
tium atque ululantium, post unius quasi horae spatium puero oppresso vitani 
a Dec obtinent et vivum parentibus reslituunt. Fit gaudium parentibus et amicis; 
veniunt quoque ad sanctorum liminia \ gratiarum aciioncs cum Iacrimis refe- * «ic. 
rentes. Sed quia huic miraculo novo et prius in nostris parlibus non audito 

20 decanus et capitulum Pragense tidem protinus noluerunt adbibere, sed commi- 

serunt inquisitionem super veritate facti decano Lyppii et duobus aliis presby- 

teris, qui postea rescripserunt quod, facta inquisitione diligenti ac fideli, ita ut 

praescribitur invenerunl. 

VIIII Miracnliuii. — Eodem temporc accidit quod dominus Hincho Hrqssma 

£S hominem quendam, nomine Belconem, in oppido Nechonicz, propter forefactum 
morli adjudicaret, gravi custodiae iraderet, ferramentis diligentissime ligatum 
et undiquc circumdatum custodibus, ne fugere posset. Hic cum intellexisset ab 
uxore propria quod tortor advenerat et die crastina foret vita privandus, recom- 
mendavit se llducialiter sancto Sigismondo, lundens orationes devotas cum 

30 Iacrimis pro sua liberatione. Et ecce eadem nocte, disruptis vinculis et compe- 
dibus, extra carcerem firmissimum saivis ostiis idem homo incolumis reperitur, 
glorificans Deum, qui ipsum per mérita sancti Sigismondi a mortis periculo libe- 
ravit. Quem dictus dominus Hincho postea secum ad sepulcrum praedictum 
adduxit, et quae praescripta sunt plenc et tideliter narravit et liberum abire 

35 diniisit. 

X Hiracolnin.— Item die penultima mensis octobris Heuslinus, fllius Octonis 
peliificis de Wienna, habens manum dexteram ex vulneribus diu contractam, 
venit ad sepulcrum sancti martyris ; et ejus implorato beneficio, reddita est ejus 
roanus integrae sanitati. 

40 XI Miracnlmn. — Item die ultima mensis octobris quidam famulus de 
Ponnlz, murator, Ulricus nomine, qui per duos integros annos visu erat oculo- 
mm privatus, ad sancti Dei venit tumulum ; et oratione fusa, ilico recepit visum, 
reddens beato martyri pro accepto beneûcio gratiarum multimodas actiones. 

GATJOi. PARIS. T. m. 30 



466 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

XII ICinkcnliim. — Item die ii mensis novembris quidam miles, nomine 
Petrus de Zelen, injaste accusatus, innocenter capUvitati traditus, ad invocatio- 
nem sancti martyris extitit continue liberatus, et ostendit saos delatores ipsum 
frauduienter accusasse et falsis fictionibus et juramentis ad gravem cuslodiam 
tradidisse : qui postea propter hujusmodi perjuria, Deo permittente, digne sont 5 
puniti et castigati. 

Item eodem tempore venit ad sepulcrum sancti martyris muUer qnaedam, 
Milka nomine, uxor Blahmuncionis, de Nova Givitate,quae tribus annis et amplius 
oculorum orbata luminibus, gravibus doloribus torquebatur. Haee dum coram 
sépulcre orationes fudisset, pristinam oculorum sanitatem obtinuit ilico a sancio iO 
martyre supradicto, quam a medicis multis factis expensis et impensis assequi 
non potuit, et grates immensas reddebat Altissimo, qui ipsam per mérita sancti 
Sigismondi martyris miserieordiler illuminavit. 

Item in die sequenti post festum beatae Elizabeth, die xx mensis novembris,, 
adductus est ad sepulcrum praefati martyris vir quidam, Nicholaus de Mon- 15 
tibus, qui ab annis quinque lumen caeli numquam viderat, de cujus euratione 
desperabant omnes. Hic confugiens ad hujus medici auxilium, optatam salutem 
et sanitatem oculorum ab eo impetravit, glorifîeabatque Deum, qui ipsum sancti 
Sigismondi meritis a gravibus tenebris eripuit et eundem illuminavit. 

Xin Bliraciiliim. — Item in vigilia sanctae Ratherinae perductus ad sepuU 20 
cnim praedicli sancti martyris Sigismondi famulus quidam, Petrus pannifex de 
Koctuz, similiter quinque annorum curriculis lumine oculorum omnino destitu- 
tus ; et cum nulle medicorum auxilio juvari potuisset, recommendans se huic 
glorioso medico, pio omnium afflictorum consolatori, cordialiter ingemuit, ut 
sibi subvenire dignaretur. Mox ibidem per mérita et intereessionem sancti mar- âS 
tyris dictus Petrus sanitatem oculorum suorum et lumen pristinum assecutus, 
referebat grates omnipotenti Deo, qui fecit secum misericordiam suam. 

xnil Miracnlum. — Item in die beati Andreae apostoli adductus ad praefa- 
tum sepulcrum Henslinus quidam de villa Ellita. qui undecim septimanis conti- 
nuis et gravissimis laboravît inûrmitatibus, de cujus vita et recuperatione salutis 50 
medici omnes desperabant. Hic coram eodem sépulcre prostratus, post orationes 
diutinas sanitatem desideratam bene obtinuit a sancto Sigismondo caelesti medico, 
quam a terrenis medicis etiam multis pecuniis non potuit adipisci, et restitutus 
sanitati, glorificabat Deum magnis vocibus et sanctum martyrem suum Sigismon- 
dum, per quem tanta miracula operari dignatus est. 35 

XV Miracnlum. — Eodem tempore Urocho miles de Preszilncz, dum esset in 
Wienna, patiebalur graviter paralysim, ita ut manum dexteram sinistra movere 
non posset. Hic cum fecisset votum visilare liminia sancti Sigismondi, mox sani- 
tatem pristinam recepit. 

XVI ICiraciiliim. — Hem in vigilia sancti Nicolai venit vir quidam de villa 40 
• nomen Ellioctam prope Rzewnicz,...' nomine, referens quod cum haberet unicum filium 

-P*'^^^^'*^*'' aegrotantem et constilutum in mortis articule, commendavit ipsum sancto Sigis- 

SUtn CSV* 



BIBL. NAT. PARIS. — APPBND. AD COD. N. A. 1510. 467 

mondo et vovit ut, si superviverel, offerret pro eo unam libram cerae. Mox miro 
modo puer sanitati restitutus est : quem pater secum tune adduxit, et oblationem 
in missa obtulit, glorificans Deum et sanctum Si(i;ismondum. 

XVII Bfiraculiuii. — Itéra in octava sancti Andreae mulier quaedam, Edis- 

5 lava, de Minori Givitate Pragensi, quae plurimo tempore morbo laborabat paraly- * cod. 
lico, veniens ad sepulcrum sancli * Dei, et oratione fusa sanitatem quam petebat sanctum. 
adepta est, glorifîcans Deum et sanctum Sigismondum, per cujus mérita meruit 
liberari. 
XVm Miracalam. — Item die sequenti venit vir quidam de Nova Givitate 

10 Pragensi,. .* nominc, narrans qualiler in domo habitationis suae pullulassent • nomen 
vermes infiniti, qui cicadae appcUantur, inferentes sibi grave taedtum et nonP''^^^^'^**' 
modicum timorera ; et duin nulla eos arte posset repellerc, quia magis ac magis 
incrementum sumebant, venit beato Sigismondo etobtulit unam ceream, etstatlm 
omnes evanuerunt. 

15 XIX Sfiracnliiiii. — Eodem tempore Jehlinus, presbyter plebanus in Odoleno 
Nawoda, gravi infirmitate detentus et aegrotans usque ad mortem, recommen- 
davit se beato Sigismondo et votum fecit venire ad liminia sua Pragam ; slatim 
curatus est et veniens glorificabat Deum et gratias referebat beato Sigismondo, 
pro cujus intercessione meruit liberari. 

30 XX Miraciiliim. ~ Item die ultima decembris, venientes ad sepulcrum beati 
Sigismondi Slanck, de oppido Mnissek, et Waczawa uxor ejus, coram omnibus 
publiça voce et per juramentum suum asserebant quod, cum nuper, die beatae 
Barbarae, Przibito dictus molendinator, civis oppidi praedicti, ex Osanna uxore 
sua suscepisset liliam, eadem filia tertia die post hoc sine baptismi sacramento, 

25 eorum commendata custodiae, morilur ; de quo multum dolentes et saevitiam 
praedicti viri limentes, puerum mortuum et infrigidatum ad ecclesiam deferunt 
protinus, et antequam perveniunt, puerum beato Sigismundo recommendantes, 
votum voverunt ut jejunantes in pane et aqua limina sancti viri cum omni devo- 
tione visi tarent. Mira res dictu et reiatu , surgentes ab oratione invenerunt 

30 puerum vivum, qui horis quasi duabus fuerat mortuus ; et gavisi fecerunt bapti- 
zari, qui post baptismum pulcher valde apparuit. Vixit post hoc per unam diem 
naturalem et mortuus est. Praedicti vero vir et mulier cum lacrimis gloriûcabant 
Deum et beatum Sigismondum, qui ipsorum preces exaudivit et eos a saevitia 
dicti viri liberavit. 

35 XXI Miracnlnni. — Eodem die in aurora visa est crux aurei coloris in cir- 
cule lunae. 

XXII Miracnliim. — Item anno Domini millésime ccc'n^'LXvito, die u mensis 
januarii, venit quidam pauper homo, nomine Duchon, de villa Solincz prope 
Sfctthicw, sutor, referens multum per suum juramentum quod , cum fuisset 

40 annis v continuis mu lus propter gravia vulnera quae olim sibi praedones intu- 
lerant, cumque se recomraendasset beato Sigismondo et ejus sepulcrum dévote 
contingeret, eadem die ibidem recepit facultatem loquendi, et loquebatur per- 
fecte, glorificans Deum et sanctum Sigismondum. 



468 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

XXIII Miracnliim. -^ Item m die mensis ejusdem venit ad sepulenim beati 
viri quidam alius sutor de plèbe Sanctorum Phiiippi et Jacobi, civitatis Pragensi^, 
et retulit per suum juramenlum, et alii viri honesti cum eo, quod corn ipse tribus 
proxime praecedentibus [annis] perdidisset organum loquendi sea loquelam, 
factoque voto eundi ad limina sancli Sigismondi in ecclesia Pragensi ; et eo coin- ' 
pieto sepulcroque contacte, statim recepit pristinum modura loquendi et glori- 
ficabat Deum et sanctum martyrem Sigismondum. 

[I]tem xipna die mensis ejusdem, Hedwigis mulier in plèbe Sancti Michaelis 
Novae Civitatis Pragensis, puerum suum parvulum, habentem calculum, recoin- 
mendavit sancto Sigismondo, et vota vovens, sanitatem impetravit ipsi puero, 1^- 
qui gravissimis doloribus torquebatur. Postea, immemor beneficii accepti, ipsa 
non solum vota non implevit, verumtamen ingrata gratiam sibi in puero factam 
publicare non curavit. Unde accidit ut puer idem denuo gravius quam prius 
infirmaretur. Quem constitutum inarticulé mortis,eadem mulier dictum puerum 
recommendavit secundario beato martyri Sigismondo, et vovit ut, si sanaretur, l^> 
hoc miraculum et beneficium sanitatis procuraret et faceret ad laudem et gloriam 
Dei et beati martyris publicari, ac puerum cum oblationibus déferre ad liminia 
sancti martyris ejusdem. Mox complète volo puer, applicatus ad sepulcnim, sani- 
tatem optatam miraculose altéra vice adeptus est, et quem' non poterant curare 
medici terreni mullis factis impensis, hic medicus caelestis, lamentabili voce ^ 
mulieris devotius exoratus, sanavit xxnn die mensis ejusdem. 

XXniI Ifiracnlam. — Itein xxim die mensis ejusdem quaedam mulier, 
Petra nomine, de plèbe Sancti Henriei Novae Civitatis Pragensis, quae annis 
plurimis gravissimis febribus cruciabatur, accessit ad sepulcrum sancti Sigis- 
mondi, et precibus fusis cum lacrimis, sanitatem quam optavit obtinuit, et reces- i*» 
sit sana et incolumis, glorificans Deum et beatum martyrem Sigismondum, cujas 
meritis fatebatur se sanitatem récépissé. 

XXV Miracalmn. — Item xxvi die mensis ejusdem quidam cliens, nomine 
Petrus, de plèbe Sanctae Mariac ante Laetam curiam in civitate Pragensi, bene 

• cod. notus, qui * gravr»m paiiebatur colicam, et du m medicorum sibi adjutorium non 5^ 
quae. proficerel, accessit ad sepulcrum sancti Sigismondi, et posl devotas oraliones 
fusas ibidem, sanitatem pristinam recepit quam optavit, et recessit sanatus, qui 
languidus et aeger accesserat. Timensque ne ingratitudinis vitio, ut mulier ilia 
de qua supra diximus, notaretur, petivit instantissime sibi impensum fideliter 
publicari. 35 

XXVI Miraculum. — Item in vigilia nativitatis Christi mulier quaedam, 
Katherina, uxor cujusdam pannitonsoris de civitate Pragensi, quae uno anno 
intègre passa fuit paralysim adeo graviter ut nec manuum suarum neque pedum 
usum haberet. Haec, dum sibi alii medici deficerent, recurrit ad hujus sanoti 
medici auxilium, et posl devotam recommendalionem sui, factis quoque quibus- 4i' 
dam votis, sanitatem desideratam obtinuit, paralysi ab ea penitns profugata. 

[XXVII Miraculum]. — Item xxvin die mensis januarii venit ad sepulcrum 




BIBL. NAT. PARIS. — COD. N. A. 1522. 469 

beatî Sigismondi faber quidam t!e ci vitale Pragensi, Nicholaus dictus Turnowecz, 
eujus diuturna paralysis manum unam reddideral omnino inutilem et contra- 
ctam. Hic proslralus ibidem devotus oravit ut, cum foret ahifex et non nisi de 
suarum manuum labore vitam quaereret, pristinum'usum manus suae per mérita 
o ejusdem martyris assequi mererelur. Mox pius afflictorum ac pauperum consola- 
tor quod ille petebat sibi apud Deum obtinuit, et abiit sanus qui acger adve- 
nerat, glorificans Deuro et sanclum Sigismondum martyrem gloriosum. 

XXVIII Miraculam. — Item die xxtx mensis januarii, hora vesperarum, 
veniens ad sepolcrum beati Sigismondi reverendus in Ghristo pater et dominus 

10 dominus Johan nés, sanctae Pragensis ecclesiae archiepiscopus« apostolicae legatus 
primus, ofTerens ibidem grandem candelam, rettulit publica voce per suam 
conscientiam et suae fidei puritate[m] quod, cum ipse nuperrime gravissimam 
febrem haberet, in qua quasi usque ad mortem periclitabatur, statim postquam 
ad consilium domini nostri domini imperatoris praefati se beato Sigismondo 

\o recommendasset et votum visitandi ipsius liminia emilteret, calor ipsum febrilis 
dimisit et incepit sanitatem rccuperare, et eam per Dei misericordiam et dicti 
sancti martyris intcrcessionem obtinuit atque habet. 

XXIX Miraculam. — Item die eadem veniens ad sepulcrum sancti Sigis- 
mondi Beshusiaus, civis Minoris Givitatis Pragensis, cui guttur adeo fuit inflatum 

!20 et tumefaclum ut jam cibum sumere non posset, fudit orationes devotas cum 
gemitu cordis, quoniam periculum vitae suae imminebat, et sanitatem pristinam 
mox ibidem obtinuit et sanus abinde recessit, glorificans Deum et ipsius mar- 
tyrem sanctum Sigismondum, per quem Deus ipse dignatus est dictum liberare 
a morte et reddere sanilati. 

& XXX Miraculam. — Item, die prirrfa februarii, quae fuit dies dominica ante 
diem Purificationis Beatae Virginis, veniens ad sepulcrum sancti Sigismondi vir 
quidam, Ulricus, de plèbe....* civitatis Pragensis, qui annis xx [et ampiius] capi- * scriptura 
tis dolore detinebatur nec uUa sibi remédia medicorum proficere [poterant, audi- deieta, 
x\s mijrabilibus quae fiebant [ad ejus sepuljcrum , se recommendavit beato jegi 

ôO Sigismondo et .. 

Miraculam. — - Item die eadem... (1) 



dam 
non 
pottierunU 



DGGOVn. Godez signatus N. A. num. 1522. 

Foliorum 36, med. (O"", 27X0, 17), lineis plenis, exaratus saec. XII. 

^ l*" [Sulpicii Severi dialogi de sancto Martino Turo- 
iiensi ; Inscriptiones de sancto Martino ; Excerpta 

(1) Folii 6paene jam deleta scriptura, exscribere reliqua supersedimus. 




À 




470 GATÀL. CODD. HAGIOOR. LAT. 

ex Gregorio Turonensi de gloria postuma sancti 
Martini] (fol. 1^-44'^).* 

Accpbalum inc. in fine Dialogi seeundi. 

2° Vita sancti ac beatissimî Briccii episcopi et con- 
fessons (fol. 14M5').* 
3° Vita sancti Basifii (fol. n^-SO").* 

Mutila desinit in nura. 83 med. 

4*> [Vita sancti Pétri AlexandriniJ (fol. ai'-as*). 

Acephala incipit a verbis... violare conaius est, et nescitis quod ego otnni 
dolenti semper facilis et do lui. Videntur esse Acla Gombefisiana, de qaibus 
?. G., loin. XVIII, p. 454. 



DGGGVm. Codex signatus N. A. num. 1539 

Folionim 115, med. (0™,3!î6X 0,247), columnis binis, exaratus saec. XV. 
Gontinet libnim qui inscriplus est 

Exordiutn magnum Ordinis Cisterciensis. 

Ed. P. L., tom. GLXXXV, p. 093 sqq. 



DGGGIX Godex signatus N. A. num. 1569. 

Olim X Glericorum rcgularium sancli Abundii civitatis Gremonae » (fol. 10- 
Foliorum 111 (praeter insititia decem, alia chartacea, alia inembranca, in 
capite et ad calcem), med. (0'",â78x0,19), lineis plenis, exaratus saec. XV. 

1° Vita beati Pauli primi eremitae (fol. 13^-47^).* 

2'> Vita beati Antonii (fol. 48^-48^)/ 

3^ Inventio corporis gloriosi confessons Antonii 
eremitae magnifici, a beato Hieronymo de graeco 
in latinum translata, facta a Theophilo episcopo 
Constantinopoleos tempore Constantin! serenissi- 
mi imperatoris per angeli revelationes a déserta 
Aegypto in Constantinopolitanam civitatem ciim 
omni gloria et triumpho, m îdus julii (fol. 48'-o9'). 

Ed. Anal. BolL, tom. 11, p. 541-54. 



BIBL. NAT. PARIS. — CODD. N. A. 1605, 1606. 471 

4'' Translatio corporis pretiosi Antonii Viennensis, 
édita a beato Athanasio sanctae Alexandrinae 
ecclesiae archiepiscopo, xvi kal. aprilis (fol. 59^- 

61'). 

Ed. Act SS.^ ad d. 17 Jan., torn. II, p. 151 (col. 2, quia favente Deo,..) - 152. 



DCCCX. Codex signatus N. A. num. 1605. 

Foliorum 110(praeler insiticium chartaceum unam in capite et tria ia fine), 
raed. (0",27X0,20), lineis plenis, exaratus saec. XI et (fol. 23-26) sacc. XIII. 

1^ Passio sancti Christophori martyris vel aliorum 
sanctonim (fol. 1^-3^).* 

Mutila in tine. Desiderantur finis num. 13 ctnumni. li-10. 

2° [Gesta Pilati] (fol. 4^-16'). 

Initio mutila; éd. ap. Tischendorf, Evang. apocr,, p. 336 sqq., non paucis 
variantibus. 

3^ Nativitas sancta[e] Maria[e] (fol. 16^-26^). 

Ed. ibid., p. 54-92. 

4^ Assumptio sanctae Mariae semper virginis (fol. Sô""- 
30^).* 

Auciore Pseudo-Melitone, éd. P. G., tom. V, p. 1231-40. Sequitur (fol. 30v-32*) 
Gregorii Turonensis lib. In Glor, mart.^ cap. 8-10. 

5^ Passio sancti Sixti episcopi (fol. 35^-38^.* 
6*^ Passio sancti Laurentii martyris [et sancti Hip- 
polyti] (fol. 38^-43;).* 

Desinit in sepultura S. Hippolyti per Justinum presbyterum. 



DCCCXI. Codex signatus N. A. num. 1606. 

Foliorum 51, med. (0'n,278X0,207), lineis plenis (praeter fol. 1, 2, 44-47), exa- 
ratus saec. XI. 

1^ [Passio sancti Juliani Viennensis] (fol. 1^-^% 

Prima pars secundae Passionis, éd. Act» SS.^ ad d. 26 Aug., tom. VI, p. 174-75. 



472 CÀTAL. CODD, HAGIOGR. LAT 

2^ Vita beati Augustini episcopi (fol. 2"*-16'). 

ut in cod. 5360 (supra, tom. II, p. 338, 17«). Fol. 13, quod est foliolum aggluti- 
natum, exhibet epitaphium beatae Monieae. 

3^ [Passio sancti Lauriani raartyris] (fol. 20% 18^^-191. 

Ed. Act SS.^ ad d. 4 Jul., tom. Il, p. 35-38. Acephala înç. a verbis Ua arue- 
rant ut nec ambulare... (num. med.). 

4° Vita sancti Brendani (fol. aO'-SO").* 
5° Passio sancti démentis episcopi et martyris (fol. 
40M3^.* 

Fine mutila. 

6® Vita beati Maturini sacerdotis et confessoris (fol. 

Ed. Act. 5S., ad d. 1 Nov., tom. I, p. i50-55. (l) 



DGGCXn. Codex signatus N. A. num. 1607. 

Foliorum 76, min. (0™,255X0,^),lineis plenis, exaratus saec. XI. 

1° [Vita sancti Sulpicii Bituricensis episcopi] (fol. 5'- 

2^ Beati Sulpicii miraculorum liber quae post tran 
situm ejus facta sunt fol. 37''-55''). 

Ed. ap. Mabiilon, Act. SS. O. 6\ £., saec. Il, p. i8t-87. (â) 



DGGGXin. Codex signatus N. A. num. 2164 

Olim, ut Tidetur, coenobii Brivatensis, deinde Ambrosii Didot. 
Foliorum 40, maj. {0",44x0,3l5), columnis binis, exaratus saec. X. 

i^ [Passio sancto Dioiiysii] (fol. l'*-10'i.* 

Auciore Hilduino. Aceptiala inci]ùt a recensiono openim S. Dionysii. 



il) Cfr. L. Delisle. Mss. des fonds Libri et Barrois «Paris. 1888). p. oi — 
(i. Cfr. ibid.. p. 56. 



J 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. N. A. 2170. 473 

2° Revelatio quae ostensa est sancto papae Stéphane 
... (fol. lOMl^. 

Ed. ap. Siirium, ad d. 9 Oct. (p. 150). 

3*^ Passio sancti Calixti papae, raense octobris die 

XVIII (fol. 11^-13^).* 
4° Vita sancti ac beatissimi Evurtii episcopi (fol. 13^- 

18^).* 
5^ Passio sanctorum geminorum Speusippi, Eleu- 

sippi et Meleusippi (fol. 18''-2r').* 
B"" Passio sanctorum martynim Vitalis et Agricolae, 

sub die pridie nonarum novembrium (fol. SI""- 

23^. 

m in cod. 2637 (tom. I, p.' 166). 

7^ Passio sanctorum martyrum Crispini et Crispi- 
niani, quâe est viii kalendas novembris (fol. 23""- 

25^).* 
8^ De virtutibus sancti Hilari episcopi (fol. 25''-27^). 

Scilicet Vila S. Hilari episcopi Gabalitani seu Mimalensis, cd. Act. ^8, y ad d. 
25 Oct., lom. XI, p. 638-30. Désuni très primae sententiae. 

9° Passio sancti Quintini martyris, quae celebratur 
pridie kalendas novembris (fol. 27'"-32''). 

Ed. Act. 5S., ad d. 31 Oct., lom. Xlli, p. 787-93 (Passio secunda). 

10^ [Vita sancti Martini] (fol. 32^-39^ 

Auctore Sulpicio Severo. 

11° Translatio corporis sancti Germani episcopi et 
confessons Parisiacae urbis(fol. 39''-40').* 

Mutila, foliis avulsis ante et posi fol. 40. 



DCCCXIV. Codex signatus N. A. num. 2170. 

Olim coenobii sancti Dominici de Silos in Hispania. 

Koliorum 2516, med. (0",37x0,265), columnis binis, exaratus saec. XI. 

Vita sancti ac gloriossimi Martialis episcopi Aquila- 



474 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

nionim, primi patroni Lemovicensium civita{ti]s, 
qui obiit pridie kalendas julias (fol. ^3»'-W6Y 

Fol. ^237^ descriptus est hymnus neumatibus nota lus, qui inc O prvncepi 
egregie^ o Mariialis»,. 



DGGGXV. Codex signatus N. A. num. 2178. 

Olim coenobii sancti Dominici de Silos. 

Foliorum 282, (praeter insiticium unum in capite, signatum A ; nequc signala 
sunt folia 86-96), maj. (0°>4(fôX0,29), columnis binis, exaratus saec. XI. 

1^ Vita sancti Hilarionis monachi (fol. A''-6^.* 

Accphala inc. timehat enim... (num. 10 raed.). 

2^ Vita sancti Germani episcopi[Autisiodorensis](fol. 
6^-16^).* 

Cum duplice epistola praefatoria. Deest clausula Sedit autem idem domnus.,. 

3^ Homelia Albini magistri de vita sancti Martini 

episcopi et confessons (fol. lô^-lS"").* 
4'' [Sulpicii Severi scripta de S. Martino] (fol. 18'- 

5"^ [Excerpta ex Gregorio Turonensi de gloria pos- 

tuma S. Martini] (fol. 55^-55^.* 
6^ Gregorii episcopi [Turonensis] de virtutibus 

sancti Martini [libri quattuor] (fol. 56^-100^).* 
^ 7^ Vita sancti Bricci[i] episcopi et confessons (fol. 

100^-10^).* 
8^ Vita sancti Ambrosii episcopi (fol. 104M06^).* 
9^ Liber sancti Possidi[i] episcopi de vita sancti 

A[u]gustini episcopi (fol. 106^-122^).* 
10^ Epistola Orani presbyteri ad Pacatum de vita 
*«c. vel obitum* sancti Paulini episcopi (fol. 127''-130^. 

Ed. Act, SS.y ad d. 22 Jun., tom. IV, p. 198-200. 

11^ [Rufini Historia monachorum] (fol. 430M67').* 
12^ Vita sancti Malchi captivi (fol. 167^-168^).* 



/ 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. N. A. 2178. 475 

13^ Vita sancti Frontoni (fol. 168^). 

Ed. ap. Paillon, Monuments, etc., tom. 11, p. 428-32. Folio avulso, mutila 
desinit in verbis et notorum oculis alienam (tom. cit., p. 430). 

14^ [De vitis et miraculis Patrum Emeritensium] 
(fol. 169^-183^). 

Ed. ex cod. Matritensi, Act, -SS., tom. 1 Nov., p. 326-38. Acephalum incipit 
documentum a verbis sanctorum innumerabilis multitudinis (ibid., p. 318, 
1 exlr.). Mire concordat codex nunc Parisinus cum codice Matritensi, etiam quod 
spectat ad normam scribendi seu orthographiam. 

IS"" Vita sanctissimi viri filius* Fimiani (fol. 204''- 'sic. 

207^. 

Narratio fabulosa passionis alicujus ignoti martyris, quae inc. Fuit quidam 
vir vitae venerabilis in Romana urbe, nomine Fimianus, regali nobi- 
tique exorHus familia, inlustris in saecuto. Erat igitur dives valde, 
omni scientia atque sapientia p tenus , custodiens praecepta Domini, 
ditigens Dominum ex toto corde suo.,, 

16^ Vita sanctaé Constantinae virginis (foL 207^-219^). 

De qoa Act. SS., ad d. 18 Febr., tom. III, p. 67 sqq. 

Inc. Constantinae virginis sacratissimae gestamirabilia, qua£ longo 
sermone vix explicari possunty quantum, possumus brevitate artantes 
ad aedificationem virginum conscribemus.,, 

W Vita sanctae Heliae (fol. 219^-240^). 

Libris tribus. Prorsus fabulosa. 

Inc. prol. Saeculi m^rcatores in hoc se putant emx)tumenta maxime 
lucraiuros, si merces incognitas deferunt,., 

Inc. Vita. Igitur sanctae Heliae vitam dicturo hicjam, siplaeet, sermo 
incipiet aperiri, Haec generosis orta natalibus apud Urrachium Epiri 
Neae metropolim, cum primaevos ageret aymos^ coepit cogitare non 
praesentia, sed futur a,,., 

Post Vitam adjecti sunt versus de eadem. 

18^ Vita sanctae Melaniae senatricis Romae (fol. 

240^-287^). 

Ed. ope hujus cod. Anal. BolL, lom. VIII, p. 19-63. 

19^ Vita sanctae Castissimae (fol. 257'--261^). 

Scilicet, stilo aliquantum mutato, Vita sanctae Euphrosynae, éd. P. L., tom. 
LXXllI, p. 643-.^2. 

20° Vita sanctae Pelagiae (fol. 264^-268"). 

Auctore Jacobo diacono, éd. Act. &V., ad d. 8 Oct., lom. IV, p. 261-67, setl 
multis leclionibus variantibus. 



/ 



i 



476 



CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 



21° Vita domnae Mariae Aegyptiae, translata de 
graeco in latinum (fol. 269^-270').* 

Muitis varianlibus lectionibus. Desinit mutila post cap. 23. 

Sa*" Actus beati Silvestri papae Romensis (fol. 271^- 

Non pauca dcsunt, foliis 280 et 282 dilaceratis. 



• cod. Tomae, 

et inferius 

Teclae, Tyrsi, 

etc. 



* cod. 

Agustini.. 
sicut et 
inferius 
pcusitn 

(kalendas) 
ajustas. 



DCCCXVI. Codex signatus N. A. num. 2179. 

Olim coenobii Sancti Dominici de Silos. 

Foliorum 325 (praeter folia octo post fol. 200, signala 200 A-200 1), maj.(0",42x 
0,30), columnis binis, exaratus saec. XI. 

1^ Passio sancti Alexandri et Theoduli (fol. l''-4''). 

Eadem série quam exhibet cod. Brux. 380-82 {CUt. Brux.y lom. I, p. 218-23). 
sed multo prolixior est narrandi ratio. Âcephala, foliis avulsis in capite codicis. 

2*^ Passio sancti ac beatissimi Thomae* apostoli, qui 
passus est die xii kalendas januarias (fol. 3M3n.* 

Ed. ap. Mombritium, tom. II, fol. 333^-38*". 

3^ Actus vel passio sanctae Theclae, quae passa est 
in Iconio et in Antiocia sub Sistilio praeside et 
Alexandro principe, die xii kalendas januarias (fol. 
13^-19^).* . 

4"^ Lectioecclesiasticademirabilibus sancti Stephani 
martyris Christi ex libris de Ci vita te Dei beati 
Augustini* episcopi, die vu kalendas januarias (fol 
19^-22^).* 

o^ Passio vel vita beatissimae Eugeniaa virginis et 
comitum ejus martyrum, quae passa est Alexan- 
dria in civitate sub Gallieno augusto, die vu kalen- 
das januarias (fol. 22'--32^).* 

6° Vita vel passio sancti Jacobi apostoli et fratris 
Dorai ni sumpta de [hi]storia ecclesiastica sancti 
Eusebii Caesariensis episcopi, die quinto kalendas 
januarias (fol. 32^-33^). 

Eusebii Hist, eccl., interprète Rufino, lib. u, cap. 23. 




BIBL. NAT. PARIS. — COD. N. A. 2179. 477 

7^ Passio beatissimi Jacobi apostoli et fratris Domi- 
ni,qui passas est inHierosolyma, die quinto kalen- 
dasjanuarias(fol. 33^-34^). 

Ul in cod. Brux. 380-82 {Gat. Brux., tom. I, p. 203, 4°). 

8® Adsumptio sanctiJohannis apostoli et evangelistae, 
die III kalendas januarias (fol. 34''-40'').* 

9"^ Passio sancti Jacobi apostoli, fratris sancti Jolian- 
nis, et comitum ejus, qui passi sunt Hierosolyma, 
die III kalendas januarias (fol. 40""- 43^).* 

10^ Passio sanctae ac beatissimae Columbae virginis 
et raartyris, quae passa est in civitate Senonas sub 
Aureliano imperatore, die ii kalendas januarias 

(fol. 43M50.* 
11° Passio sancti ac beatissimi Polycarpi episcopi et 
martyris Chrîsti, qui,passus est sub Aureliano et 
Antonio imperatoribiis, die m kalendas januarias 
(fol. 45'-48^).* 

Epistola ecclesiae Smyrnensis. 

12° Vita vel passio beatissimorum martyrum Juliani 
et Basilissae et comitum eorum, qui passi sunt 
Antiocia in civitate sub Martiano praeside, die sep- 
timo idus januarias (fol. 48^-65'').* 

13° Passio sanctorum martyrum quadraginta, Alexan- 

dri, , qui passi sunt sub Marcello duce^ die vi 

idus januarias (fol. 65^-68''). 

Sermo scilieet Basilii M., cujus alla versio édita est Ac^ SS.^ ad d. 10 Mart., 
tom. 11, p. 25-28, sed hic nonnullis locis aiiquantuni contractus. In fine add. 
sequens clausula : 

Passi sunt vero omnes sancti martyres Dei sub Marcello duce, die 
quinta feria^ hora septima^ quinto idus januarias, régnante Domino 
nostro Jesu Christo, cui est honor et gloria in saecula saeculorum. Amen, 

14° Passio sancti ac beatissimi martyris Sebastiani 
et comitum ejus, qui passi sunt Romae, die xiii 
kalendas februarias (fol. 68''-86^.* 

1^° Passio sanctarum virginum Agnetis et Emeren- 



T 



478 CATAL. CODD. HAGIOOR. LAT. 

tianae, quae.passae sunt in civitate Roma sub 
Sympronio praeside, die xiii kalendas februarias 
(fol. 86^-90^.* 

16° Passio sanctorum Fructuosi episcopi, Augurii et 
Eulogii diaconorum, qui passi sunt Terracona sub 
Valeriano et Aemiliano et Tusco Bassoque consu- 
libus, die xii kalendas februarias (fol. OO^'-Ol^).* 

17° Passio sancti ac beatissimi Vincentii levitae mar- 
tyris Christi, qui passus est Valentia in civitate 
sub Daciano praeside, die undecimo kalendas 
februarias (fol. 91^-95^). 

Propius accedit ad Passionem editam Anal. BoU.^ tom. 1 , p. 963-70. 

18° Passio sanctorum martyrum Babylae episcopi et 
trium puerorum, qui passi sunt in civitate Antiocia 
sub Numeriano imperatore, die viiii kalendas 
februarias (fol. 95^-99^.* 

19'" Passio sancti ac beatissimi martyris Thyrsi et 
comitum ejus, qui passi sunt apud Nicomediam 
civitatem sub die quinto kalendas februarias (fol. 
99M09^. 

Ed. Ac/. S$., ad d. â8 Jan., tom. 11, p. 8i4^2. 

20° Passio sanctae ac beatissimae Agathae virginis et 
martyris Christi, quae passa est in ci\ît;ite Sicilia 
in urbe Catanensium sub Decio imperatore, die 
nonas februarias (fol. 109'^-112^).* 

21° Passio sanctae Dorotheae virginis et comîtum 
ejus, quae passa est in provincia Cappadoeiae 
apud Caesaream civitatem sub Sabricio praeside, 
die septimo idus februarias (fol. IISMIT^.* 

22° Passio sanctae Eulaliae, quae passa est in civi- 
tate Barcinona sub Daciano praeside, die pridie 
idus februarias (fol. i 17^-1 18^. 

Eil. AcL SS., ad d. li Febr., lom. II. p. 577-78. 

23° Passio sanctorum martyrum Timothei et Maurae, 






BIBL. NAT. PARIS. — COD. N. A. 2179. 479 

qui passi sunt sub Adriano praeside, die ii idus 
febniarias (fol. 118M220. 

EU. Act, SS., ad d. 3 Maii, tom. I, p. 576-79, slilo satis diverse. 

24'' Passio sanctorum martyrum Pantaleonis et 
comitum ejus, qui passi sunt Nico.media in ci vi- 
tale sub Maximiliano iraperatore, die xi kalendas 
martias (fol. 122^-130^.* 

25° Passio sancti ac beatissimi martyris Nicephori, 
qui passus est in partibus orientis, die kalendas 
martias (fol. 130^-13^). 

Ed. Act. SS.y ad d. 9 Febr., tom. II, p. 285-85, non paucis lectionibus varian- 
tibus. 

26° Passio sanctorum martyrum Emeterii et Celi- 
donii, qui passi sunt Calagurrae in civitate, die 
V nonas martias (fol. 131''-133''). 

Ed.ibid., ad d. 3 Mart., tom. I, p. 251-5i. 

27° Passio sanctorum martyrum innumerabilium 
Caesaraugustanorum, quorum corpora sita sunt 
ante ecclesiam quae nuncupatursancta Sanctorum, 
qui passi sunt sub Daciano* praeside pro Domino *cod. 
nostro Jesu Christo (fol. 133^-136^). ^*"''''''- 

Ed. ex hoc cod. ibid., ad d. 5 Nov., tom. I, p. 643-49. 

28° Passio sanctorum martyrum Christi Secundi et 
Martiani, qui passi sunt sub Sabricio praeside, 
die 111° kalendas aprilis (fol. 136''-141^). 

Ed. îbid., ad d. 50 Mart., tom. 111, p. 800-4. 

29° Passio sancti ac beatissimi Agacii martyris 
Christi, qui passus est sub Martiano consulari, die 
m° kalendas apriles (fol. 141 '^-142'^). 

Ed. ibid., p. 904-.'>. 

30° Passio beatissimorum martyrum Chi^sogoni, 
Agapae, Chioniae et Irenae * trium sororum, qui Terwîa'e 
passi sunt sub Diocletiano imperatore, die iiii° 
nonas apriles (fol. 142^-148^).* 

31° Passio beatissimae Theodosiae, quae passa est 



480 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

in civîtate Gaesarea sub Urbano praeside, die iir' 
nonas apriles (fol. 148MS3^).* 
32^ Passio S. Victoris martyris Christi,qui passus est 
in provincia Gallecia in ci vitale Bracara, die ii idus 
apriles (fol. 153^). 

His paucis verJlis enarrata : Victorius^ qui pro detestatione idoli...j sicut 
agentibus vocabatur, cum statuam ipsius exomatam^ quant flumine 
civitatis nomhie Alisttn muUitudo gentilium dedticebat^ omni faece sor- 
dium obruisset, comprehensus est etdttctus est adpraesidem^ christianwn 
se confitens, decollatus estpost tormenta; et quia catechumintcs erat^ tali 
in Christo sanguhiis baptismate coronatus, per gratiam ejusdent Domini 
7iostri Jesu Christi^ qui est super omnia Beus gloriosus in saecula saecu- 
îorum. 

Cfr. Act. SS., ad d. 12 April., tom. II, p. 78-79. 

Tassiaê. ^^^ PassiosanctiEleutherii episcopi et Antiae* matris 

ejus, qui passi sunt Roma, die xiiii kalendas maias 
(fol. 153^-157^). 

Ed. ap. Mombritium, tom. I, fol. â50<r-51'. 

34^ Transitas sancti Philippi apostoli in civitate 

Hierapoli provincia Asiae, die vi nonas maias (fol. 

157^-^.* 
35^ Passio sancti Georgii martyris Christi, qui passus 

est sub Daciano praeside die viii kalendas maias 

(fol. 157^-158^). 

Inc. /w teniporibus illis facta est persecutio advet^sus christianos et 
ecclesiam Dei\et cum excitasse t diabo lies regem quendam nomine Datia- 
nuniy jussit proponi omnia ge?iera tormentorum,^ ut si quis fioluissft 
negare Christujn,.. 

36^ Vita vel obitus sanclorum Torquatus, Tysefons, 

Ysicius, Indalecius, Eufrasius, Secundus, Cecilius, 
quod est ipsas kalendas maias (fol. 158''-i60'}. 

Ed. AcL SS.^ ad d. 15 Maii, tom III, p. 444. Praefixus est prologus locis com- 
munibus constans. In fine add. miraculum, quod legesis infra in Appendice. 

37'' Passio sanctae ac beatissimae Salsae virginis et 
martyris Christi, quae passa est sub die vi nonas 
maias (fol. 160M65^). 

Ed. supra, tom. I, p. 344-5â. 




BIBL. NAT. PARIS. — COD. N. A. 2179. 481 

38<* Lectio ex [hi)storia ecclesiastica de inventione 

sanctae crucis, quara repperit Helena augusta die 

quinto nonas maias (fol. IdS'-lÔS")." 
39" Passio sancti Judae episcopi, qui cognominatus 

est Quiriacus, qui crucem Domini invenit et passus 

est sub Juliano rage, die un nonas maias (fol. 168"- 

172').* 
40** Passio sancti Isidori martyris Christi, qui passus 

est in Alexandria sub Decio imperatore, die ii idus 

maias {fol. 172^-173^). 

Eadem rererens qaae Acta graeca éd. Act. SS., ad d. 15 Haii, lom. IN, p. 440- 
51 ; magis lamen discrepat in tine. 

Inc. Mart)/rium autem ejut sic fuit. Jussio quidem dum fuitsei itl 
eJiiretU navet ad Àleœandriam civilalem, in quibus et mililiajussa fuit 
etae, militabat enim et beatissimus martyr Jtidorus. Qui usque ad per- 
fectum agonem mililavU in Domino nostro Jesu Chrislo, persévérant in 
^'tw praeceptis, quae praedicata aunt a propketis. 

Finis Passionis. Gaudio enim repletus martyr veniebai ad occitionent 
tamqvam agnus innocent. Pervenil in quodam toco qui vocatur Princi- 
patio, ubi et ttat arbor olivae ; et figent genua aanctus orabat dicens : 
« Benedico te. Domine Jetu Christs, guia hodiemo diesuscipiet apiritum 
meum. a Et haec dicens, cum vidisset omnet tremore perfutos ac lacri- 
nutntet stare aspicientes, extendena cervicem consummatus est. Amo- 
niua quidam, proximua auus, colligens corpus sanctum çjus, fodiena 
foveam in locum guaai fere miliario uiio de civitate Cio, qui interpreta- 
tur latine civitasNivearis.condivitterraediiigenter corpus aanctumçjua. 
Spiritum autem ^us adsumseru7ii angeli,conlocanles in régna caelorutn. 
Amonius enim et ipse, festinans in civitate quae dicitnr Zico, et ipse 
agonem martyrii complevit sicut adforlis alkleta. Passus est enim san- 
ctus ac bealissimut martyr Isidorua pridie idus tnaias, sub comulaiu 
Oabiiet Vulpianii, Decii imperaloris imperio. 

41° Passio sancti Baudeiii ' martyris Christi, qui 
passus est die tertio decimo kalendas junias (fol. 
173'-174'). 

Brevissjma Passio, onde desnmpta videlur Passio prolixior éd. Act. SS., ad d. 
SO Haii, lom. V, p. 198*90'. 

42° Passio sancti martvris Mantii. oui oassus est a 



482 GATAL. GODD. HAGIOGR. LAT. 

43^ Passio sancti ac beatissimi Âdriani atque Nata- 
liae et comitum ejus, qui passi sunt in ciyitate 
Nicomedia sub Maximiano imperatore, die xyi 
kalendas julias (fol. 176'--184^).* 

44^ Passio beatissimorum martyrum Gervasii et 
Protasii, qui passi sunt in Mediolanensium urbe 
sub Âstacio praeside, die xiu kalendas julias (fol. 
184^.187'-).* 

45^ Vita vel passio sancti Pelagii martyris, qui pas- 
sus est Cordoba civitate sub Abdirrahaman rege, 
die V kalendas julias (fol. 187^-189^. 

Ed. Act, SS,^ ad d. 96 Jun., tom. V, p. â06-8. 

46*^ Passio sanctae Julianae virginis et martyris 
Christi, quae passa est in Nicomedia civitate sub 
Diocletiano et Maximiano imperatoribus, die ra 
kalendas julias (fol. 189^-1940.* 

Omissa est prima phrasis et mullae occurnint lectiones variantes. 

47'' Passio sanctorum apostolorum Pétri et Pauli, 
qui passi sunt Romae sub Nero caesare, die m*^ 
kalendas julias (fol. 194^-200^).* 

Epistola Pseudo-Marcelli. 

48** Passio sanctorum apostolorum Pétri et Pauli, qui 
passi sunt Romae sub Nero caesare, die iii^ kalen- 
das julias (fol. 200a^-200b^. 

Ed. ap. Mombritium, tom. II, fol. 193% col. 2 raed. - 200^ 

• cpd. 49° Passio beatissimorum martyrum Luciae * vir- 

• cod. ' ginis Christi et Auceiae * régis barbarorum et 
nce ae. aliorum de populo civium Romanorum, qui passi 

sunt II kalendas julias (fol. 200b^.200e'). 

Ed. Act. SS.J ad d. 25 Jun., tom. V, p. 13-14. Aliquantnm diserepat leetio 
codieis ab éd. initio, sed magis in fine : prolixior enim est in enarranda marty- 
rum nece. 

50° Passio sanctorum apostolorum Simonis et Judae, 

qui passi sunt die kalendas julias (fol. 200e^-202').* 

51° Passio sancti ac beatissimi martyris Christophori 



/ 

BIBL. NAT. PARIS. — COD. N. A. 2179. 483 

et comitum ejus,qui passi sunt in civitate Antiocia 
sub Decio caesare, die vi idus julias (fol. 202^^-208^). 

Valde afiinis Passioni editae graece Anal. BolL, tom. I, p. 'ifï-AS. Attamen 
altéra ex altéra concinnata non videtur. Itaque in animonobis est et textum hune 
latinum inox edere inter Annlecta Bollandiana. 

52^ Passio sanctae Felicitatis cum septem tiliis suis, 
qui passi sunt die sexto idus julias (fol. 208''-209^).* 

53^ Passio sanctae ac beatissimae Martianae virginis 
et martyris Christi, quae passa est sub Budario 
Judaeo, die v^ idus julias (fol. 210^-211^). 

Ed. Acû, SS,, ad d. 9 Jan., tom. I, p. 569. 

54^ Passio sanctarum virginum et raartyrum Justae 
et Rutinae, quae passae sunt Spali in civitate sub 
Diogeniano praeside, die xvi kalendas augustas 
(fol. 211^-212^). 

Ed. ibid., ad d. 19 Jul., tom. IV, p. im, numm. 10, 11. 

55° Passio sanctae ac beatissiraae Marianae virginis et 
martyris, quae passa est in campo Limiae, quae 
est sub urbe Armeniae, sub Olibrio praeside, die 
XV kalendas augustas (fol. 212''-217'^). 

Scilicet compendium Passionis sanctae Margaretae. 

56° Passio sancti ac beatissimi Sperati et comitum 
ejus, qui passi sunt Carthagine in civitate sub 
Saturnino proconsule, die xm kalendas augustas 
(fol. 217^-218'). 

Ed. ex hoc codice ap. Aube, Étude sur un nouveau texte des actes des 
martyrs Scillitains (Paris 1881), p. 36-39. 

57° Passio sancti ac beatissimi martvris Victoris 
Massiliensis, qui passus est sub Asterio praeside, 
die undecimo kalendas augustas (fol. 218'^-221'').* 

58° Vita vel transitus sanctae Segulinae confessons 
Christi, die viiii kalendas augustas (fol. 221''-230^). 

Eadem quae jam occurrit in cod. N. A. 239 (supra, p. 447, 1°), sed hic magis 
intégra. Vid. infra, Append. 

59° Passio sancti ac beatissimi Bartholomaei apo- 




484 CA.TAL. CODD. HAaiOGR. LAT. 

stoli, qui passus est sub rege Astriage iii India 
quae ad Parthos tendit, die vnii kalendas septem- 
bris(foI. nO'-m%* 
60° Passio beatissimi martyris Cucufatis, qui passus 
est Barcinona in civitate sub Maximiano impera- 
tore et Galleno praeside, die viii kalendas augu- 
stas (fol. 234'-2361. 

Ed. ap. Surium, ad d. 33 Julii (p. 396), sed stilo diverso. Om. prolOKus. 

61" Passio sanctae ac beatissimae Christinae virginis 
et martyris Christi, quae passa est in provincia 
Tyri subjudicibus Urbano, Dion et Juliano prae- 
side, die VII kalendas augustas (fol. 236'-241'').* 

Inc. M lempc^iàtcs illît erat quidam' sancta et sacra Dei pnellade 
Tyro, noinine Christiita, limorem Dei habens in virginitate ejiit cuslo- 



62° Passio sancti ac beatissimi Felicis èpiscopi et 
martyris Christi, qui passus est in civitate Nola 
sub Martiano praeside, die vi kalendas augustas 
(fol. 241''-244''). 

ut in cod. 5306 (supra, tom. Il, p. S7, 113°). Mutila line, foliis a\-ulsis. 

63° [Passio sanctae Mariae aucillae} [fol. 245'"-248']. 

Ed. Acï. 5S., add. i Nov., lom. [, p. iOl-Q. Acephala inc. rebelles gladio 
ultore (nnm. 4 p. m.). 

64° Passio sancti ac beatissimi martyris Fabii, qui 
passus est sub Diocletiano et Maximiano consuli- 
bus, die pridie kalendas augustas (fol. 248'"-252'"). 

Ed. Anal. Boil., tom. IX (1890), p. 12^^. 

6S° Passio beatissimi martyris Felicis, qui passus 
est sub Datiano praeside in civitate Geninda die 
kalendas augustas (fol. 252''-255'). 

Ed. Act. SS., ad d. I Aug-, loin. 1, p. 25-28. 

66° Passio sanctorum martyrum Macchabeorum, qui 
passi sunl cum pr 
Antiocho rege, die 
257^. 

Libéra interprelalio n 



BIBL. NAT. PARIS. — COD. N. A. 2179. 485 

67^ Passio sanctorum martyrum Justi et Pastoris, 
qui passi sunt Compluti in civitate sub Datiano 
praeside, die viii^ idus augiistas (fol. 257''-258''). 

Ed. Act SS., ad d. 6 Aug., tom. II, p. i54. 

68° Passio beatissimi martyris Christi Mammetis, qui 
passus est Caesarea Cappadociae sub * Alexandro 
praeside, die vu idus augustas (fol. SSS'-Sôl'^. 

Ed. ap. Mombrilium, tom. II, fol. GO^-TO^. 

69° Passio sanctorum martyrum Xysti episcopi et 
Laurentii archidiaconi et Hippolyti ducis , qui 
passi sunt in urbe Roma sub Decio caesare, die , 

mi idus augustas (fol. 261^-263^).^ 

Constat laeiniis repetitis a tripiice Passione. 

70° Passio sanctorum martyrum Chrysanti et Dariae, 
(jui passi sunt Roma sub Numeriano imperatore, 
die idus augustas (fol. 263^-271^).* 

74° Passio sancti Privati episcopi martyris, qui passus 
est die xii kalendas septembres (fol. 271''-273^). 

Ed. Act, SS.y ad d. 21 Aug., tom. IV, p. 439-40. 

72° Passio bealissimorum martyrum Christi Claudii, 
Asterii, Neonis, Domninae et Theonillae*, cum 'cod. 
infantcj qui passi sunt in civitate Egea sub Lysia 
praeside, die x kalendas septembres (fol. 273''- 

274^). 

Ed. ibid., ad d. 23 Aug., p. 571-2. 

73° Passio sancti ac beatissimi Genesii martyris 

Christi, qui passus est in civitate Arelate, die viii^ 

kalendas septembres (fol. 274^-275^).* 
74° Passio sanctorum martyrum Victoris et Coronae, 

qui passi sunt die vii^ kalendas septembres (fol. 

275^-2780. 

Ed. AcL SS., ad d. 14 Maii, tom. III, p. 266-68. 

75° Passio sancti ac beatissimi martyris Victoris, 
qui passus est [Caesareae] sub die vii° kalendas 
septembris (fol. 278«-279^). 

Inedita, ut videtur. Vid. inlVa, Append. 



486 CATAL. CODD. HAGIOQR. LAT. 

76° Vita vel obitus sancti Augustin! episcopi et con- 
fessons Christi, qui obiit die quinto kalendas 
septembres (fol. 279^-286^).* 

Fragmenta ex Vita auctore Possidio. 

77^ Passio trium virginum sanctarum Fidei, Spei et 
Caritatis, et matris earum Sophiae, quae passae 
sunt in urbe Roma, die ni° kalendas septembres 
(fol. 286^-291^). 

Inc. prol. Cumque evangelicis sermonibus inluminatio esêet in universa 
quae snb caelo est terra, ei per Jesuni Christum salvatorem nostnun 
beneficio totius naturac hmnanae cunctt crederent Deo omnipotenti et 
perfectae fidei sicsciperent sacramentum^ separarentur autem a simu- 
lacrorum servitute ac seductione immundorum spirituum,.. 

Inc. Vita. Mulier quaedaniy nomine Soi/ia, génère illtcstris^ dives valde, 
adveniens Romae siynul cuni filiabus tribus decorissimis, festinavef*unt 
accipere signaculum salvatoris nostri Jesu Christi. Erudierat enim eas 
mater docens pietatem i*ectam,et proficiebant adulescentulae valde in 
sapientia et gratia Dei, 

Cfr. cod. 5506 (tom. II, p. 54, 95o). 

78"^ Passio sancti Felicis episcopi [Tubizacensis] et 
martyris Christi, qui passus est sub Diocletiano 
et Maximiano imperatoribus, die iii° kalendas 
septembres (fol. 291^-292^).* 

Gonvenit cum editione Ruinartii, non paueis lamen lectionibus variantibus. 

79^ Passio sancti ac beatissimi martyris Cypriaoi 
episcopi, qui passus est Carthagine in civitate die 
xviii^ kalendas octobres (fol. 292^-294'").* 

Âcta proconsularia. 

80'' Passio sanctae ac beatissimae Euphemiae virgi- 
nis, quae passa est in civitate Calcedona, die 
xvi^ kalendas octobres (fol. 294^-298^).* 

81° Vita vel passio sanctorum martyrum Christi 
Justinae virginis et Cypriani episcopi, qui passi 
sunt in civitate Damasco sub Eutulmio comité, 
die xiiii^ kalendas octobres (fol. 298^-302'"). 

Ed. Act. SS., ad d. 20 Sept., tom. Vil, p. 217-19. 



BIBL. NAT. PAlilS. — OOD. N. A. 2179. 487 

82*^ Passio sanctorum cujus supra (fol. 302''-304''). 

Ed. ap. Martene, Thés, Nov, Anecd., tom. 111, p. i646-30. 

83® Passio sanctae ac beatissimae Candidae virginis 
et martyris Christi, quae passa est sub Maximiano 
imperatore, die xii® kalendas octobres (fol. 304''- 
306^). 

De qua majores nostri inter praetermissos ad d. âO Sept., tom. VI, p. 104. 
Passio autem hic descripta est Passio SS. Fanstae et Evilasii, éd. Act SS.^ ad 
hanc eandem d. 20 Sept., p. 144-46. itaque videtur omnino Gandida haec eadem 
esse cam sancta Fausta, quae et sub illo nomine honorata fuerit. 

84® Passio sancti Matthaei apostoli et evangelistae, 
qui passus est die undecimo kalendas octobres 
(fol. 306^-310^.* 

Omm. passim nonnulla. 

85® Passio sanctorum ac beatissimorum martyrum 
Agaunensium, qui passi sunt sub Maximiano impe- 
ratore, die X® kalendas [octobres] (fol. 310''-312^).* 

86® Inventio vel dedicatio sancti Michaelis archan- 
geli, quae est m kalendas octobres (fol. 312''-314'').* 

87® Passio sanctorum martyrum Christi Verissimi, 
Maximae et Juliae, qui passi sunt Olisipona in 
civitate, die kalendas octobres (fol. 314''-31S'^. 

Ed. supra ex cod. 3809 A (tom. I, p. 352-53). 

88® Passio sanctorum martyrum Christi Sergii et 
Bacchi, qui passi sunt in Eufratesiam regionem in 
castello quidam* nomine Barbalisso sub Maximiano " sic. 
imperatore et Antiocho duce, die nonas octobres 
(fol. 315^-321^).* 

Alla versione. Inc. Ab incamaiione Domini nostri Jesu Christi anno 
ducentesimo septimo decimo, Maximiano tyranno régnante^ multo tene- 
hatur errore hominum génies» Lignis enim et lapidibus adorabant^ im- 
molabant et de immolaticiis degustabant. Nolentes autem hoc facere 
iormentis amarissimis affligebantur. 

89® Passio sanctissimi Dionysii, qui a loco Ariopa- 
gita... (fol. 322^-323^).* 

Auctore Hilduino. Initium tantum descriptum est. 



488 CATAL. CODD. HAGIOGR. LAT. 

Appendix ad cod. N. A. 2179. 

MiRACULUM IN FESTIVITATE SS. TORQUATI ET SOCIORUM 

(Cfr. supra, p. 480, 36^). 

Sed illud pallio silentii operire non debemus quae tam praeclara Domini mira- 
cula in ipsorum anniversaria piis et fidelibus sanetorum meritis operatur nsque 
in hodiernum diem. Haec quae narramus, cuncti scimus, et ipsi perseeatores 5 
Ecclesiae periidorumque cultores verurn agnoscunt. Est ibidem ante fores ecele- 
siae ab ipsis sanctis radix oliva modica posita, tantaque in ea a Domino abertas 
gratiae concessa est ut in vespera ipsorum sanetorum ingrediente natale plus 
floribus vernatur quam foliis operta videtur. Mane vero ex ipsis floribus omnis 
conventus qui pia devotione advenerit et sanetorum veneratus patrocinia, sen fO 
totiens gentititatis muititudo haeretieorumperversorumquedogmatum occurren- 
* sic, tium, tam perfaetas* et tara ubertas* oiivas maturatas omnique pulchritudine ador- 
natas vindemiant, vel ut certis temporibus cl ita omnes tideles, prout unusquisque, 
seu infidèles, colligere valent, déportant. Quis enim valet dicere copia de multi- 
tudinis hujus fructus? Gujus in unum si colligere fas fuisset, plurimum potenint 15 
numerum eomplere cophinorum olivarum, praestante Domino nostro Jesa 
Christo, qui martyres et confessores suos saseépit in pace et glorificavit in vir- 
tute, cui est una cura Pâtre polestas indivisa et coaequalis essentia in unilate 
Spiritus saneti in saecula saeculorum Amen. 

ViTA SANCTAE Segolenae (i) (Cfr. supra, p. 483, 58'). *♦ 

Vita vel transitus ^ sanctae Segrulinae conféssoris Ghristi, 

3 die VIIII kalendas augustas. 

1. Ad conversionem i seu correctionem 2 mortali[s]3 humani generis multa* 
prosunt exempla bonorum, pro quibus acdificatur homo, varias sectando virtu* 
tes. Si enim praecepta Domini deessent^, pro lege nobis exempla sufficerent £ 
sanetorum^. Hoc a saeculis egit rerum salvator aeternus, ut famulorum suorum 
et famularum fama bonaque futurae memoriae commendaretur, per quam veo- 
tarus soboles copiosius gloriaretur. Denique tantae matris nostrae S^iilinae 
adgredimur texere gesta. Erit enim nostrorum arbiter doctorum virtutum largi* 
tor immensus, qui et muncra vitac perennis gratiae suae dona largitus est '^ 

Tit. — t beatissimae add. 2.-2 sub add, 2. 

Num. 1. — 1 conversationem 1. — 2 correptionem 1. — 3 codd. morlali. — 
4 ita codd. — 5 (D. d.) d. D. 2. — 6 (e. s. s.) sanct. ex. suff. 2. 

(!) Ex codieibus N. A. 2179 (1) et 259 (2). in utroque codiee Vita admodum bar 
baro stilo descripta vel conscripta legitur. 



BIBL. NAT. PARIS. — APPBND. AD COD. N. A. 2179. 489 

• 

a. Igitur beatissima Segulina ftiit ex urbe Albigense i, natalibas quidem nobi- 
lis, sed religione sancta plus nobilior. Quae cum suis parentibus brevi comma- 
nens tempore, dum ab ipsis rudimentis infanliae studiis et laboribus sanctisque 
intenta esset, opéra bona sexui instituta exercerelf juncta est matrimonio, anno 
5 mm cireiter duodecim, sublimi viro génère divitis moribusque bonis, Gildulfo ^ 
noraine, sortita est conjugale. E^at enim et in saeculo nobilissima et in Ghristi 
amore dedita, sicque more Sarae suo oboediebat viro ut non inveniretur, in 
<iuantum est possibile, inoboediens Conditori. Sacerdotum consilia, quos reljgio 
sancta claros reddebat, salutis suae utilia semper requirebat, mandata Dei stu- 

10 diose3 observans *, ut in ea videretur compleri scriptura ^ quae dicit : Deum time 
et mandata ^us observa» 

3. Transeunle igitur spatio temporis, jam beatissima prae caritate Dei reppu- 
ierat a se amorem carnis, fervensque in Spiritu sancto, desiderabat in castitate 
Deo placere 1. Ex Dei quippe mandato, suum volens lucrare virum, secundum 

15 hoc quod scriptum est : Dilige proximum tuum tamquam te f'psum, simplici 
hortamine ut potebat suadebat eum, ut conversationis gratiam ^ et continentiae 
virtutum haberent mercedem convertendi, ut in una conjuncti carne, unius 
honoris el dignitatis gloriae haberentur ambo ; accensaque Spiritu sancto, sic 
ait ad virum suum : Scio te, domine meus, libenter atidire quae sancta 

30 sunt. Paulisper aurem adcommoda ad meos sermones^ ut nosti^ verita^ 
tem, qtiam sapientis animus non récusât. Et adjecit dicens : Mémento 
quod sumus caro fragilis et pulvis futurus, Cogitemus ergo ne vita no" 
stra obligata a peccatis nostris remaneat, ut in diem judicii nos sine 
confusione videamus, Subjunxit tamen et dixit : Voluptaiibtis carnis dele- 

2S ctati, per inlicita cecidimtis defluendo. Modo tamen a licitis etiam nos- 
metipsos restringendo resurgamus, Scriptum est enim : Tempus brève 
est y inproœimo* est, Reliquum est ut qui habent tixores tamquamnon 
luibentes sint Recordare enim prophetae dicium, ubi ait ; Tempus amr 
plectendi^ et tempus abstinendi manu^ a compleocuù Quid nabis et volu» 

30 ptati^ carnis, quae in brève ^ per i[b]it f Adulescentia enim et voluptas 
carnis omnia vana sunt, inproximo quidem'' per transeunt, Sicque dixit : 
Confiteamur humiliter et uno consensu, sicut docet Apostolus 8 ; Confi- 
temini peccata vestra, dum paenitentiae satisfactio et oris confessio 
apud Deum grata est, Potens est ille clementer ignoscere, qui latroni 

35 confltenti veniam procul dubio dédit. Vir ejus, dum haec audiens, putabat 
se joci causa aliquid tali dicere^;sed tamen admiransque excellentis desiderium 
ejus. Et ait ad eam lo anxius atque maestus, sic taliter adlocutus, dicens : Et haec 

IViim. 2. — l Abegense 2.-2 Gidulfo 1. — 3 (D. s.) destudiose 1. — < serva- 
bat :2. — 5 scripta 2. 

Num. 8. — 1 (D. p.) p. D. 2. — 2 graliae 2.-3 nostis 2. — ^ proximum 2. — 
5 voluntati 1, voluptate2.— 6 brevi 2. — ^ omnia 2.-8 dicens add. 2.-9 diceret 
2. — 10 eum 2. 



490 CàTAL. CODD. HAGIOaR. LAT. 

verba fidelissima sunt ac vera^ quittes me monts. Si vera sunt^ audire 
enim semper te ^ volo, et quidquid aliud mihi praecipis, facere paratus 
sum, Attamen ea qtme modo dicis neqtteor adimplere. Sed iterum adjnniii 
dicens : Non tristeris in verbis meis, qtuie tibi dixù Adhuc pauluUan 
commoremur simul ambo, et volufitatem Dei probemtis. Non aJbnegaJbU 5 
nobis quodplurimis conlatum i^ est, qualiter suae regalitati placeamus. 
Ita sic fiât. Ad haee illa respondit : Occasiones quaeris^ nepraestare veUs 
quod peio tibi. Tune vero devota et feliclssima i^ femina u cum cordis humilitate 
ejus se prostravit pedibus et cum multis blandimentis mulcebat animum viri sai, 
sic. ut mortificata membra sua Deo offerrent et bac* iDviolatum statum castitatis ser 16 
varent Dei mandatum. Subjunxit enim beatissima femina et dixit : Omnem 
hominem continentia castitatis proximum Deo reddet. Eos enim exspe- 
ctat gloriosa vita in quibits fuerint laboriosa certamina. Declinemus 
enim a via prava, per quam multos repperimus occidisse. Quod si pro- 
pter parvi temporis Itiœuriam camis obsecundare nitori is pttdicitiae 15 
refutamus^G, videamtis nos si evadere ruinam possimus quae ad infemi 
deducit valvas n. Cavendum nobis est^ quia jamdudum, est quod tecum 
sermocinamur, ne te offendat verbositas nostra. Hujus ergo dicta vir ejns 
audtens, cum esset in aduiescentiae is vigore, torquebat eum amor camis mori- 
turae. Dolebatur enim ei, et satis arduum atque difficile ei erat tantae solaminis ^ 
conjugii perdere. Ob hoc valde reftitabat ^^ praebere consensum. 

4. Sed illud non est silendum quod ei Domiaus ad gloriam nominls sui prae- 
stitit. Ëo tempore cum vir ejus pro ^ conjunctione earnis servira non voleret pudi- 
citiae, ilico illa ingemiscit et plangit, quia frustra ei sacros sermones praemitteos, 
lucrifacere ^ eum Domino non posset 3. Tune vero beatissima more supplicantis ^ 2» 
sua eum adflagitat voce^, dicens : Obsecro te^ domine meus, %U mihi secun- 
dum desiderium meum, crebritcs visitare sanctorum loca licentiam tri- 
buas. Satis enim inlustrissimum 6 sanctorum sacra venerare loca. At ilie, 
cum aliter facere non posset "7, quia diligebat eam valde et ejus voluntati parebat 
libenter, respondit dicens : Fac quod placet tibi bonum. Tune autem famala 30 
, Christi, favente Domino, absoluta est a viro suo, ut ex 8 illa hora et tempus licen- 
tiam haberet orandi atque spatium vigilandi in ecclesia sancta sive etiam jeju- 
nandi. Post haec Dei cultrix, amore caelestis patriae succensa, pro reprimendis 
vitiis earnis suae orationibus, vigiliis et abstinentiae jejuniis magis ac magis se 
freno constringebat. Deinde, quia dives erat et locuplex matrona, elemosynas S3 
cotidie pauperibus erogabat, et ne dationis * lumen in transitoria vita vel lande 

— 11 (s. te) te s. 2. — w conlatus 1. — r3 fldelissima 2. — H pcotinas add. i. - 
15 nitimur 2. ~ 16 repputamus 2. — n valeas 2. — 18 adulescentia 1. — w reputa- 
bat 2. 

Nom. 4. — 1 (pro-pudicitiae) nolebat ad religione sanctitatis convertere 1 — 
2 lucriflcare 2.-3 possit 2.-4 supplicante 2.-5 vocem 2. — 6 est add» 2. - 
7 possii 2. — s (ex - haberet) deinceps hab. lie. 2. -- ^ damnatiMis i* - 




BIBL. NAT. PARIS. ■■ APPEND. AD COD. N. A. 817». 491 

exslingnerei, occulte operabator banc ipsam elemosvnam largiier. ut de sinlslra 
parte tran^iret ad desieram, sicai sacra lestaiar Scripiitra : yesciat tinistra 
quid faciat dextera tua. QnaDdo '< vero nociurao tempore se eum Tiro suo in 
lectulo eontocasset, Ut\a <i silenlio egrediebatur e lectalo suo et induebal se 

Ti vilissiiDO babiln. et adsumptoqne secum paucorum eonsortio », propler sancto- 
nim Teneranda loca t3 semper frei]uenlabat. Dum ingre&sa fuisset in loca sancta, 
sccundum '* consueludincm *'■> vigilandi quod ]am '^ îbidenique in oratiombas et 
In Tigiliis pernociabat, et cura lacrimis et suspiriis Dominum depreeabai ut per 
sanrtorum interveniu '' Dominus desidefiam i^ ejus dignaretur ><> adimplere *. 

10 Omnibus lamen diebus doininicis specialiler coram omnibusH Domiuo adbaere- 
bat, semper ad ecclesiam dis<^urrebat. Nam el dum Testivitales sanctas Domini vel 
quoramlibelsanclorumiiadpropinquarenti3,anleascinetipFan)t'aDlep)itresilies 
jejuniis, vigiliis adsiduis el elemosynis rum lacrimis et suspiriis constringebal el 
semper loris sanctis intererat, el diuque ibi cum multis laeriinis el gemitu in- 

13 terno cordis omnipoteolis Domini misericordiam provolutis genibus cxorabat, 
et nibilque sibi pulans esse ad impetrandum a Domino denegaiidum ^ conHdens. 
deprecabaïur Doniinum ul suae voluntali concederet perfectum pudiciUae casli- 
lalis donum el coeptiquc ^ consilii sui opéra perticerelur, pelebat semper Domi- 
num, qui disit ; Omnia quaecumque orantet petierilit ^, crédite quia 

*fl aceipietis, et veniet vobis. Ilaque lamdiu per anni ctrculum liigens et ** flens 

aique in oralionibus et suspiriis cordis sui et vigiliis cum jpjuniis permansit. 

donec pieias virlutis Domini el aelernilas puraeque sinceh cordis ^ ejus [volan- 

lati]30 concederet auiilium suum sanelum. 

5 ). Denique dum quadam i nocte simul in unum commanerei cum vjro suo, 

1j eodenique momento