(logo)
(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Open Source Books | Project Gutenberg | Biodiversity Heritage Library | Children's Library | Additional Collections

Search: Advanced Search

Anonymous User (login or join us)Upload
See other formats

Full text of "The Dhammapada. New edition by Suriyagoda Sumangala Thera"

B>ali TTeyt Society 



The Dhammapada 



NEW EDITION 

BY 

SURIYAGODA SUMANGALA THERA 

AI;THOR OK 

"A ORATHTATKn PALI COVRSK," "THE I.AKKIIANA SATAKA," " SA^YUTTA-XIKXYA GATHASAXXA, 

KTC. 



ILontion 

PUBLISHED FOR THE PALI TEXT SOCIETY 

- : -:K - BY 

HUMPHREY MILFORD 

OXFORD UNIVERSITY PRESS WAREHOUSE, AMEN CORNER, F.C. 

1914 



PREFATORY NOTE 

FAUSBOLL S cditin pnm-cp^ of 1HS5 and his second edition 
being both exhausted, the time seemed fully ripe for the 
Pali Text Society to fill this notable gap in its Suttanta 
issues, and to publish an edition of its own. AVe were 
fortunate to secure for this work a well-known Pali-ist of 
Ceylon, who combines with erudition a familiarity with 
every word of the venerable stanzas. 

The parallel passages at the foot of each page were for 
the most part collected by Professor Rhys Davids on the 
interleaved pages of his copy. But it is not claimed that 
they are exhaustive. 

The figures appended to the " vatthu," or story leading 
up to each verse or group of verses, refer to volume and 
page of Norman s edition of the Commentary. 

For kind permission to reprint the Giithii Index from 
their Journal, our thanks are due to the Council of the 
Royal Asiatic Society. 

C. A. F. UHYS DAVIDS. 



in 



FOREWORD 

THE Dhammapada is one of the fifteen books that con 
stitute the Khuddakanikaya, and it is indispensable to the 
students of Pali literature and Buddhism. Hence it is 
very generally used by them with a view to gain a know 
ledge of the sublime teachings of the Buddha. 

The students who could prove their thorough under 
standing of the Dhammapada and its Commentary were, 
in the time of the Mahavihara fraternity, entitled to the 
popular degree called "Khuddakablmnaka." Hence, it is no 
wonder that even now, after the lapse of centuries, this 
book is highly venerated and esteemed in Ceylon as a text 
book to be used for novices. They must satisfy the elders 
by their proficiency in it before gaining the higher ordina 
tion, or vpasampadd. As a result of this laudable custom 
there is in Ceylon no fully ordained bhikkliu who cannot 
recite the Dhammapada by heart from beginning to end. 
Moreover, its stanzas are very often quoted by Buddhist 
preachers as texts on which their sermons are based. 

The Dhammapada was published for the first time in 
18go, in Roman characters, with linguistic explanations 
and notes, and a literal translation in Latin by the eminent 
Oriental scholar, V. Fausboll, and afforded immense help 
to beginners in the study of Pali and Buddhist literature. 
A second edition by the same scholar was published in 
11)00. 

I undertook with great pleasure, at the kind request of 
the President of the Pali Text Society, the task of editing 
the present edition of the Dhammapada. I have also contri 
buted a new index. This is, of course, in Roman characters 



vi iJhainmapadag 

also. I hope, however, that it may prove of some use to 
the Asiatic students of Buddhism and Pali literature. 

I have collated my manuscript with Sinhalese, Siamese, 
and Burmese editions, as well as with the second Fausboll 
edition, and also with two reliable manuscripts in my pos 
session. Reference to these is indicated by the following 
abbreviations : 

Br. -Burmese printed edition, Hanthawaddy Press, 
Rangoon. 

Sc. = Sinhalese printed edition, Granthaprakasa Press, 
Colombo. 

S (1 = Devamittu s Sinhalese edition. 

K. = the Siamese printed edition. 

F. = Fausb6irs second edition. 

C" refers to readings adopted by the late H. C. Norman 
in his edition of the Commentary, published by the Pali 
Text Society. 

In some instances I have also consulted the ancient 
Sinhalese glossary to the Dhammapada Commentary, 
which was written by Aba Salamevan Kasup V. (Abhaya 
Silameghavanna ivassapa), King of Ceylon, who flourished 
A.D. <)2<MW9. This book is held in high esteem in Ceylon 
as a classical work. 

In conclusion, I take this opportunity of expressing my 
deep indJBbtedness to my beloved preceptor, the Venerable 
M. Siri Naiiissara, High Priest and Principal of the Vidyo- 
daya Oriental College, for his invaluable advice and 
suggestions. 

S. S. 

PARAMA DUAMMA CETIYA ORIENTAL COLLEGE, 
KATMALANK, MX. LAVIMA, CEYLON, 
January 20, 



CONTENTS 



Prefatory Note - . . . - iii 

Editor s Foreword - . . - v 

1. Yamakavaggo * 1 

2. Appainadavaggo .... 4 

3. Cittavaggo - . - 5 

4. Pupphavaggo - ... 7 

5. Balavaggo . ... 9 

6. Panditavaggo - ... H 

7. Arahantavaggo - - . - 13 

8. Sahassavaggo - ... - 15 

9. Piipavaggo . . . . - 17 

10. Dandavaggo . . - 19 

11. Jaravaggo . . 22 

12. Attavaggo . 23 

13. Lokavaggo - - . . . -25 

14. Buddhavaggo - ----- 27 

15. Sukhavaggo - - . . - 30 

16. Piyavaggo - . . - - 31 

17. Kodhavaggo - ----- 33 

18. Malavaggo - ... . #5 

19. Dhammatthavaggo - - - . . -38 

20. Maggavaggo . 40 

21. Pakinnakavaggo - - - - - - 42 

22. Nirayavaggo . . . 44 

23. Nfigavaggo . . . - 46 

24. Tanhavaggo . . . . - 48 

25. Bhikkhuv/iggo - - - . . . - 52 

26. Brahmanavaggo . . ; .. . 55 

Index I. Gatha s - . . 61 

II. Words and Subjects - - . f 66 



Vll 



NAMO TASSA JHIAOAVATO AK.VHATO SAMMA8AMBUDDIIASSA, 



Dhammapadarj 



I. YAMAKAYAGGO. 



1. Manopubbarigama dhamma manosettha nianouiaya, 
manasa ce padutthena bhasati 1 va karoti vii, 

tato nay dukkham anveti cakkay va vabato paday. 

1. Cakkhui alatthera-vatthu, I, 3. 

2. ManopuLbangama dhamma manosettha manomaya, 
manasa co pasannena bhasati va karoti va, 

tato nai) sukharn anveti chaya va anapayim. 

2. Ma^takuiMlull-vatthu, I, 25. 

3. " Akkocclii may, avadhi mai), ajini niaij, abasi mo" 
ye 2 taij upanayhanti, 3 veraij tosai) na Hamniati. 

4. " Akkocclii may, avadhi may, ajini may, ahfusi mo " 
ye 2 tay na 4 upanayhanti, 3 veray tofeupaKammati. 

J). Tissatthcra-vatthu, J, i)7. 

1 J <1 . bhasati. - B r ye ca. 

a F. .upanayihanti ; B r , S c , K. upanayhanti. 

4 B ! nupanayhanti ; S l> nopanayhanti. 

5 B r tesuij upasammati, 

1" () . (/. A. i, 11 (I, vi, (), 7); >faitr. Br. I p. Vf, 
:M ; Netti, 12J), 133. 
2" . Tha.1041-3. 
JJ-G. Yin. i, 341); Jat. iii, 212 (108-10). 

i 



5. Na hi verena veifuii sarnmantidha, 1 kudacanarj 
Averena ca eammanti ; esa dhammo eanantano. 

4. Kaliyiikkhini^S vatthu, I, 45. 

6. Pare ca na vijananti: "mayain ettha yamamase," 
ye ca tattha vijananti, tato samraanti medhaga. 

5. Kosambika -bhikkhunag vatthu, I, 53. 

7. Subhanupassirj viharantai) indriyesu aHaijvutaij 
bhojanamhi 3 amattannuy kusltaij hlnaviriyaij 
taij ve pasahati 4 Maro vato rukkhay va dubbalai). 

8. Asubhanupassiij viharantai) indriyesu susaijvutai) 
bhojanambi ca mattannui) saddhai) araddhaviriyaij 
taij ve nappasahati 4 Maro vato selaij va pabbataij. 

6. Culukfija-Maimkala-vatthu, I, 66. 

9. Anikkasavo kasavaij yo vatthaij paridahessati 6 
apeto damasaccena, na so kasavain arahati. 

10. Yo ca vantakasiiv assa ellesu susainahito 
upeto damasaccena sa ve kasavain arahati. 

7. Devadatta-vatthu, I, 77. 

11. Asare sararaatino sare casaradassino 

te saraij nadhigacchanti micchcasankappagocara. 

1*2. Saraii ca sarato natva asaran ca asarato 

te saraij adhigacchanti sammasankappagocara. 

8. Aggasavaka- vatthu, I, 83. 

13. Yatha agarai) 7 ducchannarj vutthi samativijjhati, 
evarj abhavitarj cittaij rago samativijjhati. 



1 F., B r samniant idha. 2 C n Kosambaka. 

3 B r camattafinui| ; F. camattaniiuij. 

4 B r , F. pasahati. 5 B r paridahissati. 

6 F. arhati d>un>ly Sanskrit). 7 B r , F. yatha agararj, 



6. Tha. 275, 498. 

9, 10. Tha. 969, 970; Jat. ii, 198 ; v, 50. 

18, 14. Tha. 133, 134. 



Yaniakavaggo 3 

14. Yatha agaray 1 succhannaij vntthi na Bamativijjhati, 
evaij subhfi vitaij cittaij rago na samativijjhati. 

9. Nandatthora-vatthu, I, 115. 

15. Idlia socati, pecca socati, papakarl ubhayattha socati, 
so socati, so vihannati, disva kammakilittham attano. 

10. Cundasiikarika-vatthu, I, 125. 

16. Idha modati, pecca modati, katapunno ubhayattha 

modati, 

so modati, so pamodati, disva kammavisuddhim 2 attano. 
11. Dhammika-upasaka-vatthu, i, 121). 

17. Idha tappati, pecca tappati, papakarl ubhayattha tap* 

pati, 

* papam me katan " ti tappati, bhiyo :i tappati dug- 
gatiij gato. 

12. Pevadatta-vatthu, I, 133. 

18 Idha nandati, pecca nandati, katapunno ubhayattha 

nandati, 

" punnam me katan " ti nandati, bhiyo 3 nandati sug- 
gatiij gato. 

14. bunianadcviyfi vattliu, I, 151. 

li). Bahum pi ce sahitaij bhasamano, na takkaro hoti naro 

pamatto, 

gopo va gavo ganayaij paresai) na bhagava samannassa 
hoti. 

20. Appam pi ce sahitaij bhasamano, dhammiissa hoti 

anudhammacarl 
ragan ca dosafi ca pahaya mohaij^ammappajano su- 

vimuttacitto 

anupadiyuno idha va huraij va, sa bhagava sumaniiassa 
hoti. 

15. Dvesahajakabhikkhunaij vatthu, I, 154. 

I. YAMAHA VAQGO 



1 B r F. Yatha agaraij. * B r visuddham. :{ B r F. l>hiyyo. 



Dhammapaday 



II. APPAMADAVAGGO. 

21. Appamado arnatapadaij, pamado maccuno padaij, 
appamatta na miyanti, ye pamatta yathamata. 

22. Etai) visesato liatva appamadamhi pai.xjita 
appamade pamodanti ariyanai) x gocare rata. 

23. Te jhayino satatika niccai) dalhaparakkama 
phusanti dhira nibbanai) yogakkhemaij anuttaraij. 

1. Udeni 2 -vatthu, I, 101J 

24. Utthanavato 8atiinato ;< sucikammassa nisamraakarino 
sannatassa ca dharnmajivino appamattassa yaso *bhi- 

va<Jdhati. 

2. Kumbhaghosakasetthi-vntthu, I, 23 L 

25. Utthanen appamadena sannamena 4 daraena va 6 
dipai) kayiratha 6 medhavl yaij ogho nabhikirati. 

8. Cullapanthakatthera-vatthu, I, 289. 

26. Painadam anuyunjanti balfi dunimedhino jana, 
appamadafi ca medhavl dhanai) setthaij va rakkliati. 

27. ^ra pamadam anuyunjetha. Ma kainaratisanthavay. 
appamatto hi jhayanto pappoti vipulai) sukhay. 

4. Jitllanakkhattaghuttha-vatthu, I, 256.. 

28. Pamadai) appamadena yada nudati pandito, 
pannapasadam aruyha asoko sokiniy pajai) 
pabbatattho va bhurnmatthe dhiro bale avekkhati. 

r>. Mahakassapatthera-vatthu, I, 2. r >8. 

1 F. aryAnaij. 2 C" Udena . 3 B r F. satimato. 

1 B r saijyamena. 6 S ( . ca. F. kayratha. 

21. Netti, :J4. 

23 " . Cf. S. ii, 232. 

20, 27. Tha. 883, 884 (Anguliinala). 

Mbh. xii, 151, 12; Mil. 387. Cf. D. ii, 3J). 



Yamakacafjgo 5 

*2t). Appamatto parnattesu suttesu bahujagaro 
abalassaij va sighasso bitva yati f sumedhaso. 

6. Dvesabayakabhikkhunaij vntthu, I, 200. 

30. Appamadena Magbava devanaij settbataij gato. 
appamadaij pasaijsanti. Pamado garabito sada. 

7. Malmlipanha-vatthu, I, 263. 

ttl. Appamadarato bhikkhil pamade bbayadassi v<a 
sannojanaij anuij tbulay dabaij aggl va gaccbati. 

8. Amiatarabhikkhussa vatthu, I, 281. 

32. Appamadarato bbikkhu pamade bbayadassi va 
abbabbo parihanaya nibbanass eva santike. 

9. NigainavasI Tissatthera-vatthu, I, 283. 

II. APPAMADA-VAGGO DUTIYO. 



III. CITTAVAGGO. 

33. Pbandanai) ca])alaij cittai), durakkbai), dunnivarayaij, 
ujuij karoti niedhavi usukaro va tejanaijf^ 

34. Varijo va tbale khitto okamokata ubbbato 
pariphandati dai) cittay Maradbeyyai) pahatave. 

1. Meghiyatthera-vatthu, I, 287. 

35. Dunniggahassa labuno yatthakamanipatino 
cittassa damatho sadhu, cittaij dantaij sukbavabaij. 

2. Annatarabhikkhnssa vatthu, I, 290. 

32. A. ii, 40; Itv. 45; Mil. 408. 



ti Dhammapaday 

36. Sududdaftai) sunipunaij yattbakamanipatinar) 
cittaij rakkbetha medbavi, cittaij guttarj sukhiivahaij. 

8. Annatara-ukkanthitabhikkhussa vatthu, I, 297. 

37. Purarigamar) ekacarai) asarlraij guhilsayaij 

ye cittai) sannamessanti, 1 mokkhanti Marabandhanfu 

4. lihagineyya Sanglmrakkhitathera-vatthu, I, 800. 

38. Anavatthitacittassa sad d ham mar) avijanato 
pariplavapasadassa panna na paripurati. 

89. Anavassutacittassa anauvaliatacetaso 

punnapapapahinassa natthi jagarato bhayai). 

5. Cittahatthatthera-vatthu, I, 805. 

40. Kumbluipamai] kayam imai) viditva 
nagariipamai) cittam idaij thapetva 
yodbetha * Mfiray paniiavudhena, 
jitan ca rakkhe, anivesano siya. 

6. PaAcasata-vipassaka-bhikkhuna!) vatthu, I, 813. 

41. Acirai) vat ayai) kayo patbaviy adhisessati 
chuddbo apetavinnano niratthaij va kalingaraij. 

7. Putigatta-Tissatthera-vatthu, I, 819. 

42. Diso disaij yai) taij kayira 3 veii va pana verinay, 
miccbapauihitay cittai) papiyo naij tato kare. 

8. Nandagopala-vatthu, I, 822. 

43. Na taij mata pita kayirii, anne vapi ca nataka, 
Bammapapihitaij cittaij seyyaso naij tato kare. 

9. Soreyyatthera- vatthu, I, 82f>. 

III. CITTAVAGOO TATIYO. 



1 L r eaijyamessanti. 2 F. yojetba. 3 F. kayra. 
42. Ud. iv, 3. 



IV. PUPPHAVAGGO. 

44. Ko imar) 1 patbaviij vijessati 2 Yanialokau ca imai] sade- 

vakai) ? 

ko dhammapadai) sudesitai] kusalo puppham iva paces- 
sati 3 ? 

45. Sekho pathaviij vijossati 2 Yamalokan ca imai.) sacle- 

vakaij. 

sekho dhammapadai) sudesitai] kusalo puppham iva 
pacessati. 
1. Pathavikathapasuta-pancasata-bhikkhunafl vatthn, I, 881. 

40. Phenupamai) kayaiu imaij viditvfi, 
marlcidhammaij abhisambudhano, 
chetvana ^ T arassa papupphakfini, 4 
adassanaij Maccurajassa gaccbe. 

2. Marlcikamniatthanikattherassa vatthn, 1, 835. 

47. Puppbnni h eva 6 pacinantai) vyusattarnanasaij naraij 
suttai] gamaij mabogho va maccu adaya gacchati. 

8. Vi(lfnlabha-vatthu, I, 387. 

48. Pupphani h eva pacinantaij vyasattamanasaij narai) 
atittai) yeva kamesu antnko kurute vasaij. 

4. t atipujikaya vatthu, I, 862. 

49. Yatbfipi bbamaro puppbai) vannagandbai) abetbayaij 
paleti 7 rasam adaya, evai] game muni care. 

5. Macchaviyakosiyasetthi- vatthu, I, 8CG. 

50. NA paresai) vilomani, na paresai) katakatai] 
attanp va avekkheyya katani akatani ca. 

6. Pathikajlvaka-vatthu, I, 870. 

1 B r ko mai> 2 B r vicessati. 3 F. ppacessati. 

H B r sapuppbakuni. F. Puppban eva. 

6 B T vyasattamanasai). 7 K. paleti. 

47. = verse 287. 49. Netti, 184. 



8 Dhammapadag 

51. Yathapi rucivai) pupphaij vannavantay agandhakaij, 
evaij subhasita vacii aphalii hoti akubbato. 

52. Yathapi ruciraij pnpphaij vannavantaij sagandhakan,, 1 
evai) subhasita vsica saphala boti sakubbato. 2 

7. Chrtttapani-upasakassa vatthu, I, 380. 

53. Yathapi puppharasimha kayira 3 malagune 4 bahu 
evaij jatena maccena kattabbaij kusalaij bahuij. 

8. Visakhaya vatthu, I, 384. 

54. Na pupphagandho pat iva tarn eti, 
na candanaij, tagarai) 6 mallikTi va, 
sataii ca gandho pativatam eti, 
sabba disa 6 sappuriso pavati. 7 

55. Candanaij tagarai) vapi nppalaij atha vassiki 
etesaij gandbajatanaij silagandho anuttaro. 

9. Anondattherassa panhavatthu, I, 420. 

50. Appamatto ayai) gandho yayai) tagaracandani 8 
yo ca silavatay gandho vati devesu uttamo. 

10. Mahakasfiapattherassa pindapatadinna-vatth\i, I, 423. 

57. Tesai) sampannasllanaij appamadaviharinai) 

Bfimniadanna-vimuttanaij Maro maggai) na vindati. 

11. Godhikattherassa parinibbana-vatthu, I, 431. 

68. Yatha sankaradhanasmiij ujjhitasmiy mabapathe 
padumaij tattha jayetha sucigandhay manoramaij. 



1 B r sugandhakaij. - B r F. kubbato. 

3 B r kariyA. F. kayra. 4 C" mala , 

6 C. C. F. tagaramallika, B r tagarai). 
6 B r sabbadisa. 7 

8 B r tagaracandanarj. 



51, 52. Tha. 823, 824. 54. A. i, 220. 

54-6. Mil. 833. 



9 

59. Evaij sankarabhiitesu andbabbute 1 puthujjane 
atirocati paimaya Sammasambuddbasavako. 

12. (larahadinnassa vatthu, I, 434. 

IV. PUPPHAVAGOO CATUTTHO. 



V. BALAVAGGO. 

CO. J)7gba jagarato ratti, digbai) santassa yojanaij, 
digho balanai) saijsaro saddhaminay avijanatai). 

1. Kuinudui>palrinlta-du^gatassa vatthu, II, I. 2 

01. Caraii ce nadhigaccheyya seyyaij sadisam attano 
ekacariyai) 3 dalbay kayira, natthi bale sahayata. 

2. Mnhakassapattherassa saddhiviharikassa vatthu, II, 19. 

<>2. " Putta ra atthi dhanam in atthi" iti balo vihannati. 
atta hi 4 attano nattbi. Kuto puttii ? Kuto dhanaij ? 

8. Anandasctthi-vatthu, II, 25. 

63. Yo balo maonati balyaij 6 pai.nlito viipi tena so, 
balo ca panditamam sa ve balo ti vuccati. 

4. Ganthibhedakacorfmaij vatthu II, 29. 

04. Yavajlvam pi ca balo panditai) payirupasati, 6 
na so dhammai) vijanati dabbi suparasai) yatha. 

5. Udayittherassa vatthu, II, 80. 

1 B r andhlbhute. 

2 C" duggatasevakassa . . ., or afifiiiturapurtsa . 

3 B r ekaccariyaij. F. ekacaryun. 

4 B r atta pi. 5 F. C" balyaij. F. payrupasati. 



10 Dhammapaday 

65. Muhuttam api ce vifmu panditaij payirupiisati, 
kliippai) dhanmiaij vijanati jivhfi sfiparasar) yatha. 

6. Bhaddavaggiya-vatthu, II, 32. 1 

(6. Caranti bala dummedha amitten eva attana 

karonta papakaij kammai) yai) hoti katukapphalan,. 2 

7. Suppabuddhakutthi-vatthu, II, 88. 

67. Na tai) kammai) katai] sadhu yai) katva anutappati, 
yassa assumukho roday vipaka\] patisevati. 

8. Kassiikassa vatthu, II, 87. 

68. Tan ca kammai) kataij sadhu yan katva nanutappati, 
yassa patito sumano vipakai) patisevati, 

9. Sumanainalakarassa vatthu, II, 40. 

<>i). MadhuvA 3 uiafimiti bfilo yava papaij na paccati, 

yada ca })accatl papaij atha [halo] dukkbai) nigacchati. 
10. Uppalavannatheriya vatthu, II, 48. 

70. Muse muse kusaggena balo bhunjetba 4 bhojanaij, 
na so Bankhatadhaminanai) kalai) agghati 6 Bolasii). . 

11. Jambukajlvakassa vatthu, II, 52. 

71. Na hi papaij kataij kammai) sajju khiran va muccati, 
dahantaij balam anveti bhasniacchanno 7 va pavako. 

12. Ahipeta- vatthu, II, 68. 

72. Yavadeva anatthaya nattaij balassa jayati 

hanti balassa Bukkaysaij muddham assa vipatayai). 

18. Satthikutapota-vntthu, II, 68. 



1 C n tiijsamattapatheyyabhikkhu . 
* B r katukai) phalaij. 3 B r madhu va. F. madhuva. 
4 B r bhuiijeyya. 6 F., S c S d C n nagghati. 

B dahantaij. 7 F. C" bhasmacchanno. 



fiO. Netti, 131. G7. Netti, 182. 

08. S., i, 57. 69. Cf. S. i, 85. 

70. Uttaradhyayana, ix. 44 (S. B. E. xlv, p. 39). 

71. Netti, 161. 



Paittfitarayyo 

73. Asatai) bhiivanam 1 iccheyya purekkharaii ca bhikkhusu 
avasesu ca issariyai) piijii parakulesu ca. 

74. " Mam eva kata mafmantu gihl pabbajita ubho 
mam evativasa assu kiccakiccesu kismici " 

iti bfilassa sarikappo icchfi mfmo ca vaddhati. 

14. Sudliaiiiinattlierasaa vatthu, II, 74. 

75. Anna hi labliupanisii, anna nibbfinagamini, 
evam etni) abhinnaya, bhikkhu Buddhassa savako 
sakkarai) nabhifiandeyya. Vivekam anubruhaye. 

15. VanavasI Tiasatthera-vatthu, II, 84. 

V. HALAVAGOO PANCAMO. 



VI. PANI.)ITAVAGGO. 

76. NidhTnai) va pavattarai) yai) passe vajjadnssinai), 
niggayhavs idiij medhavii) tadisaii panditaij bhaje. 
tadisay bhajamanassa seyyo hoti na papiyo. 

1. Kadhattherassa vattliu, II, 104. 

77. Ovadeyyfmusfiseyya. Asabbha ca nivfiraye. 
satay hi so piyo hoti, asatai) hoti appiyo. 

i . 2. Assajipuiiabbasukanatj vatthu, II, 10H. 

7H. Na bhaje pa[)ake mitte. Na bhaje purisadhame. 
bhajetha mitte kalyane. Bhajetiia purisuttame. 

3. Channatthorassa vatthu, II, 110. 

; ; 

1 B r asantabhavanam : F. asatarii bhavan iccheyya. 

7(i Tha. 093. 77. Tha. 094. 



12 

79. Dhammapiti sukhaij seti vippasannena cetasa. 
ariyappavedite 1 dhamme sadfi ramati pai.njito. 

4. MnhakappinatheraHsa vatthu, II, 112. 

80. Tdakaij hi nayanti nettika. 
usukfira namayanti tejanai). 
dririuj namayanti tacchaka. 
attanaij damayanti pandita. 

">. Famlita-sainauerassa vatthu, II, 127. 

81. Selo yatha ekaghano vatena na samlrati, 
evaij nindapasaijsrisu na saminjanti pnndita. 

(5. Lakuntaka-Bhaddiyattheraasa vatthu, II, 149. 

82. Yathapi rahado 2 gambhlro, vippasanno, anavilo, 
evaij dhammani sutvana vippasldanti pandita. 

7. Kananiatu vatthu, TI, 140. 

88. Sabbattha ve sappurisji cajanti, 3 na kamakama lapa- 

yanti santo. 

sukhena phuttha athava dukhena, na uccjivacaij 4 
pandita dassayanti. 

8. Vigh.lsadanat] dosavutta-pancasata-bhikkhunay vatthu, II, 1,">3. 

H4. Xa attahetu, na parassa lietu, na puttam icche, na 

dhanaij, na ratthaij/ 

nayicche 6 adhammena samiddhim attano, sa sllava, 
pannava, dhammiko siya. 

N. Dlmuunikatthera- vatthu, II, 157. 

85. Appaka te manussesu ye jana paragamino, 
athayai) ita.ra paja tiram evanudhavati. 



1 F. aryappavedite. 2 F. rhado. 3 F. vujanti. 
F. iruccavacaij. 6 F. n iccheyy ; C" na iccheyya. 



4 



HO. Tlia. 19, 877. 

81". Vin. i, 185 ; Tha. 643 ; Mil. 386. 

85.89. A. v, 232. 



I 80. Ye ca kho samiuadakkhiite dharnrae dhanimanuvattino, 
te jana pa ram essanti, maccudbeyyai) Buduitaray. 1 

10. Dhuiinnasavjvna-vattlui, II, 159. 

j 87. Kanhaij dhammai) vippaliaya sukkaij bhuvciha pan 
el i to 
oka anokain ugamina, viveke yattha dfiramaij, 

; 88. Tatrfibhiratim iccheyya. Hitva kame, akiucano, 
pariyodapeyya 2 attanaij cittaklesebi pai.ulito. 

89. Yesai) sambodhiyangesn samma cittai) subhavitni), 
Adanapatinissagge anupadaya ye rata, 
Khinasava jutimanto te loke parinibbuta. 

11. Agiintuka-pancasata-bhikkhunaij vatthu, 11,161. 

VI. PANPITAVAGGO CHATTHO. 



I 

VII. ARAHANTAVAGGO. 

90. Gataddhino visokassa vippamuttassa sabbadhi 
Sabbagantbappahlnassa parilaho na vijjati. 

1. Jivaka-vatthu, II, 164. 

91. Tyyunjanti satimanto, na nikete ramanti te, 
haijsa va pallalai) hitva okam okaij jahanti te. 

2. MahukaBsapattherassa vatthu, II, 167. 



1 F. saduttaraij. 2 F. paryodapeyya. 



87. Cj. Sn. 520. 



1^ Dhammapadaij 

92. Yesai) sannicayo nattlii, ye parinilatabbojana, 
sufifiato animitto ca vimokho^esay^ocaro, 
akase va sak u n tana ij ( gat i tesaij durannaya. 

3. BelatthisTsattherassa vatthu, II, 170. 

93. YassasaVH parikkhlna, ahare ca anissito, 
sunnato aniraitto ca vimokho yassa gocaro, 
akase va sakuntanaij padai) tassa durannayaij.- 

4. Anuruddhattherassa vatthu, II, 173. 
1)4. Yaes indriyani samathangatani, 

assa yatha sarathiria sudanta, 
pahinamanassa anasavassa 
devapi tassa pihayanti tadino. 

5. Alahakaccfmatthera-vatthu, II, 176. 
95. Pathavisamo no virujjhati, 

indakhllupamo tfidi subbato, 
rahado va apetakaddamo, 
saijsara na bhavanti tadino. 

0. Sfiriputtatthera-vatthu, II, 178. 

1)6. Santaij tassa nianai) lioti, santa vAca ca kamma ca, 
sammadanna vimuttassa upasantassa tadino. 

7. KosambivasI Ti.ssatthcrassa Bfunauerassa vatthu, II, 182. 

97. Assaddbo akatannu ca sandliicchedo ca yo naro 
hatavakaso vantaso sa ve uttamaporiso. 

8. Sariputtattherassa pafihavissajjana- vatthu, II, 186. 

98. Game va yadi varafine ninne va yadi va thale 
yattbarahanto 3 viharanti tay bbumiy ramaneyyakaij. 

9. Klmdiravaniya-Revatatthcraasa vatthu, II 188. 

1 B r vimokkho. 2 B r y&se ^ 

3 F. yatth arahanto ; B r yattha arabanto. 



02. Tha.92. 94. Tha. 205 ; Netti, Ifia. 

98 S. ,, 233 ; Tha. 1)91. 98". C f. A. i, 281 ; 
Jat. ni, 169, 229. 



Sa Ji a&a vafiyo } 5 

1)9. Ramanlyiini 1 araihlani, yattha na ramuti jano, 
vitaraga ramissanti, 2 na te kfimagavesino. 

10. Afmataruya itthiya vatthu, II, 201. 

VII. ARAHANTAVAGOO SATTAMO. 



VIII. SAHASSAVAGGO. 

100. Sahassam api ce vfica anatthapadasaijhita, 
ekaij atthapaday seyyo yaij sutva upasammati. 

1. Tambadfi^hika-Coraghatakassa vatthu, II, 20 J. 

101. Sabassnm api ce gathil anatthapadasaijhita 
ekaij gathapadaij seyyo yaij sutva upasammati. 

2. Dahiyadaruciriyattherassa vntthu, II, 209. 

102. Yo ca gathfisataij blu ise anatthapadasaijhita, 3 
ekaij gfithapadaij seyyo yaij sutva upsammati. 

103. Yo sahassaij sahassena eiiuganie mfinuse jine, 
ekaij ca jeyya 4 attunai) sa ve sangamajuttamo. 

8. Kuiululakesittheri^ft vattliu, II, 217. 
| 

104. Attfi have jitarj seyyo ya cnyay itarfi pajfi, 

uttadantassa posassa niccaij saijyatacarino. 

105. N eva devo, na gandhahbo, na Muro saha Brahmumi, 
jitaij apajitaij kayira 6 tathfirupassa jantuno. 

4. Anattlmpuccliakabrahinanassa vatthu, II, 227. 

1 F. Ramanlyun . 2 F. ramessanti. 

3 B r O sanhitaij. 4 F. joyya-m-attanai). 5 F. kayra. 



Ui), Tha. 9!)2. ICO-llo. Mvst. iii, 434 ff. 



16 iJhammapadaij 

100. Mase mase sahassena yo yajetha sataij saman, 
ekan ca bhavitattanaij muhuttam api pujaye 
sa yeva pujana seyyo yan ca 1 vassasatag hutaij. 

5. Sariputtattherassa niatulabrahmaHassa vatthu, II, 230. 

107. Yo ca vassasataij jantu agghj paricare vane, 
ekan ca bhfivitattanaij muhuttam api pujaye^ 
sa yeva pujana seyyo yaii ca vassasataij hutaij. 

6. Sariputtattherassa bhagineyyassa vatthu, II, 232. 

108. Yaij kinci yittliaij va 2 hutaij va 2 loke 
Saijvaccharaij yajetha punnapekho 3 
Sabbain pi taij na catubhagam eti 
Abhivadana ujjugatesu seyyo. 4 

7. Sariputtattherassa sahiiyakabrfihmauassa vatthu, II, 233. 

109. Abhivadanasllissa 6 niccaij vaddhapacayino 

cattfiro dhamma vaddhanti : ayu, vanno, sukhaij, 
balaij. 

8. Dighayukumarassa vatthu, II, 235. 

110. Yo ca vassasataij jive dussilo asamahito, 
ekahaij jivitaij seyyo silavantassa jhayino. 

9. Sankiccasamanerassa vatthu, II, 240. 

111. Yo ca vassasataij jive duppanno asamahito, 
ekfihaij jivitaij seyyo paunfivantassa jhayino. 

10. Khanu-kondaunattherassa vatthu, II, 254. 

112. Yo ca vassasataij jive kuslto hinaviriyo, 
ekahaij jivitaij seyyo viriyay arabhato dalhaij. 

11. Sappadasattherassa vattlm, II, 256. 

113. Yo ca vassasataij jive apassaij udayavyayaij, 
ekiihay jivitaij seyyo passato udayavyayaij. 6 

12. Pataearattheriya vatthu, II, 200. 



1 C" ce. * F. ca. B r pekkho. 

4 S seyya., 6 K sllassa. 6 B r udayabbayaij. 

109. Manu. ii, 121 ; Mbh. v, 1521. 



o 17 

114. Yo ca vassasatay jive apassay amatay paday, 
ekaharj jivitay seyyo passato amataij paday. 

13. Kisagotamiyu vatthu, II, 270. 

115. Yo ca vassasatai) jive apassay dhammam uttamay, 
ekahay jivitay seyyo passato dhammam uttainnij. 

14. Bahuputtikattherij ii vatthu, II, 276. 

VIII. SAHASSAVAGGO ATTIIAMO. 



IX. PAPAYAGGO. 



110. Abhittharetha kalyane, papa cittai) nivaraye. 

dandhai) hi karoto puunaij papasmii) ramati mano. 

1. Culekasataka-biahinanassa vatthu, III, 1. 

117. Papan ce puriso kayira, 1 na taij kayira punappunaij. 
na tamhi chandag kayiratha. 2 Dukkho papassa uc- 

cayo. 

2. Sej-yasakattherassa vatthu, III, 5. 

118. Punnan ce puriso kayira, kayirath enaij 3 punappunaij. 
tamhi chanday kayiratha. Sukho puniiassa uccayo. 

3. Lajadeva-dhliuya vatthu, III, 0. 



119. Papo pi passati bhadray yava papay na paccati. 
yada ca paccati papay [atha] papo papani passati. 

1 B r kariya. F. kayra. 2 .F. kayratha. B r kariyatha. 
3 C 11 etay. 

2 



18 Dhammapadag 

120. Bhadro pi passali papnij vava bhadrnn, na paccati. 
yada ca paccati hhadraij [atha] bhadro bhadrani 

passati. 

4. Anathapintlikasetthissa vatthu, III, 9. 

121. Mappamannetha papasea "na in antai) 1 agamissati," 
udabindunipatena udakumbho pi purati. 

balo purati 2 papassa thokathokam pi ficinaij. 

5. Asannatiiparikkliani-bhikkhussa vatthu, III, 15. 

122. Mappamafiiietha punna8ea"nam antai) 1 agamissati," 
udabindunipatena udakumbbo pi purati, 

dhiro purati 3 puunassa thokathokam pi acinaij. 

6. Bi|alnpadaka-Setthi8sa vatthu, III, 17. 

123. Vanijo va bhayaij mapgai) appasattho mahaddhano, 
visaij jivitukamo va papfmi parivajjaye. 

7. Mahadhanavanijassa vatthu, III, 21. 

124. Paniinhi ce vano nassa, hareyya panina visaij 
nabbanay visam anveti, n atthi papaij akubbato. 

8. Kukkutainittassa vatthu, III, 24. 

125. Yo appadutthassa narassa dussati 
suddhassa posassa ananganassa, 
tam.eva bjllai) pacceti 4 pfipai), 
Bukhutno rajo pativatai) va khitto. 

9. KokasunakhaludJakassa vatthu, III, 81. 

126. Gabbhara eke 6 upapajjanti, nirayai) papakammino, 
saggaij Bugatino yanti, parinibbanti 7 anasava. 

10. Manikarakulupaga-Tissattherassa vntthu, III, 34. 

1 C n man tai). 2 K. C" purati balo. 

3 K. purati dhiro. 4 F. patieti. 

6 F. ek . 6 K. uppajjanti. 7 F. parinibbant . 



121", 12 2\ Cf. Jat. iii, 109. 

125. 8. i, 13 ; 164. Sn. 6G2. Jat. iii, 203. P.V. 24. 

126. Mvst. ii, 424. 



Danjfavaggo i<) 

127. Na antalikkhe, na samuddamajjhe, na pabbatanaij 

vivaraij pavissa, 

na vijjati so jagatippadeso, yatratthito 1 na munceyya 2 
papakamma. 

11. Tinnai) bhikkhiinar) vatthu, III, 88. 3 

128. Na antalikkhe, na samuddamajjhe, na pabbatanar) 

vivaraij pavissa, 

na vijjati so jagatippadeso, yatratthitaij l nappasa- 
hetha maccu. 

12. Suppabuddhasakkassa vatthu, III, 44. 

IX. PAPAVAGGO NAVAMO. 



X. DANDAVAGGO. 

129. Sabbe tasanti dandassa, sabbe bhayanti maccuno, 
attanaij upamaij katva na haneyya, na ghataye. 

1. Chabbaggiyanaij vatthu (Ij, III, 48. 

130. Sabbe tasanti dandassa, sabbesai) jivitai) piyay, 
attanarj upamaij katva na haneyya, na ghataye. 

2. Chabbaggiyanar) vatthu (II), III, 49. 

181. Sukhakamani bhutani yo dandena vihiysati, 
attano sukham esano, pecca na labhate sukhaij. 

1 F. C 11 yattha . 2 Br muc ceyya. 

3 Or, Tayo-jana-vatthu. 



127, 128. Mil. 150. Divya. 532. 
, 129 ? . Sn. 705. 131. Netti, 33, 130. 



20 Dhammapadag 

132. Sukhakamani bhutani yo dandena na hiijsati, 
attano Bukhara esano, pecca so labhate sukhai). 

3. Sarabahulanai.) kumilrakilnaij vattlui, II T, 50. 

133. Ma voca pharusaij kanci, 1 vutta pativadeyyu 2 tai). 
dukkhft hi sarambhakatha, patidanda phuseyyu 3 tai). , 

134. Sace neresi attanai) kaijso upahato yatha, 
esa 4 patto si nibbanai^sarambho te na vijjati. 

4. Kuncladlianattlierassa vatthu, III. . r )2. 

135. Yatha dandena gopalo gavo paceti gocarag, 
evai) jara ca maccu 5 ca ayuij pacenti paninai]. 

5. Visfikhadinai) upasikanaij uposathakainmassa vatthu, III, 58. 

136. Atha papani kammani karai) brdo na bujjhati, 
Behi kammehi dummedho aggidaddho va tappati. 

6. Ajagarapctassa vatthu, III, CO. 

137. Yo dandena adandesu appadutthesu dussati, 
dasannam annatarai) thanaij khippam eva nigacchati: 

138. Vedanarj pharusai] janiij, saiirassa ca bhedanaij, 
garukaij vapi abadhaij, cittakkhepaij va 7 papune, 

139. Bajato va 8 upassaggan, 9 abbhakkhanaij va drirunaij. 
parikkhayaij va 7 natTnaij, bhoganay va 7 pabhaiigurai), 10 

140. Atha v assa 11 agarani aggi dahati pavako, 
k\yassa bheda duppanno nirayaij so papajjati. 1 - 

7. Maha Moggallanattherasea vatthu, 111,65. 

1 B r kinci. 2 B r pativadeyyui). 3 B r phuseyyun. 

4 F. eso. 6 F. C" maccu. e B r paceti. 

7 B r ca. 8 F. va. 9 B r upasaggai). 

10 B r F. C 11 pabhangunai). n F. athavassa. 
12 C" upapajjati. 



132. Ud. ii, 3 ; Ketti, 134 ; Mbh. xiii, 113, 5. 
136 (a) . Tha. 146. 138 2 . Cf. M. i, 237. 



HI. Na naggacariya 1 na jata na paukii 
nanasaka thandilasayika va 2 
rajo ca jallaij 3 ukkutikappadhfmaij 
sodlienti maccai) avitinnakaiikhai). 

8. Bahubhaiulikattherassa vatthu, 111, 72. 

14ii. Alankato ce pi sainafi careyya 
santo danto niyato brahmacari 
Siibbesu bhiitesu nidhaya damlai) 
so bnihmano, so samano, sa bhikkhu. 

9. Santati-iimhanmttassa vatthn, III, 78. 

143. Ilirlnisedho puriso koci lokasmi 4 vijjati, 

so r> nindai) appabodhati asso bhadro kasam iva. 

144. Asso yatha bhadro kasanivittho 
atapino saijvegino bbavatha. 7 
saddhaya silena ca viriyena ca 
sainadbina dhammavinicchayena ca 
sampannavijjTicarana patissata 8 
pahassatha 9 dukkham idaij anappakaij. 

10. Pilotikattherassa vattliu, III, 84. 

145. Udakaij hi nayanti nettiksi. 
usukara namayanti tejanay. 
daruij namayanti 10 tacchaka. 
attanay damayanti subbatu. 

11. Sukhasaraanerassa vatthu, III, 87 
X. DANDAVAGGO DASAMO. 



\ F. caryfi. 2 j$ r ca> 

{ F. rajo va jallai). B r rajojallai). 

4 B r lokamhi. C" lokasmiij. 6 C" yo. 

6 B r apabodhati. 7 B r bhavattha. 8 B 1 patissata. 

9 F. pahassathfi. B r jahissatha. 10 B r damayanti. 

141. C/. Sn. 249. 

142. Divya. 339 ; 142 C . Sn. 85 ; c/. below 405 ; 142 . 

Mvst. iii, 412. 145 = 80 q.t: 



22 Dhammapadag 



XI. JARAYAGGO. 

146. Ko 1 nu haso? Kim anando niccai) pajjalite sati? 
andhakarena onaddha padipai) na gavessatha? 2 

1. Yisakhaya suhayikanai] vatthu, III, 100. 

147. Passa cittakatar, bimbaij arukayaij samnssitaij 
aturai) bahusaiikappaij yassa n attlii dhuvaij thiti. 

2, Sirimaya vatthu, III, 104. 

148. Parijinnam idai) rupay, roganiddhay, pabhanguraij, 3 
bbijjati putisandeho, maranantai) hi jivitaij. 

3. Uttarittheriya vatthu, III, 110. 

149. Yani mani apatthani alapfin eva sanide 
kapotakani atthini tani disvana ka rati ? 

4. Adhimanaka-bhikkhfmai.i vatthu, III, 111. 4 

150. Atthlnai) nagaraij kataij, maijsalohitalepanaij, 
yattha jara ca maccu 6 ca mano makkho ca ohito. 

5. Janapadakalyani-Kupanandatthcriya vatthu, III, 113. 

151. Jlninti ve rajaratha sucitta, 
atho saiiram \n jarai) upoti. 
sataii ca dhamiuo na jaray upcti, 
santo have sabbhi pavedayanti. 

0. MullikSdoviyS vatthu, III, 119, 

152. Appassutayaij puriso bulivaddo va jlrati, 
raai)Bani tassa vaddhanti, pafiiia tassa na vaddhati. 

7. Laludayitthcrassa vatthu, III, 123 (Lillu , C"). 



1 B r Kinnu. 2 B r gavcsatha. 3 B r F. C n pabhangunui). 
4 Or Sambahula-adhimanika . C". 6 C n maccu. 



146. Mvst., iii, 376. 147. M. ii, 64 ; Tha. 769. 

148" (second half). S. i, 97. 
149 Divya. ;">(>!. 150. Manu, vi, 76. 

151. Of. S. i, 71 ; Jut. v, 48J1. 



Jardcaggo 23 

153. Anekajatisaijsaraij sandhavissaij anibbisaij 
gahakarakay l gavesanto, dukkha jati punappunaij. 

154. Gahakaraka! dittho si, puna gehaij na kjlhasi. 
sabba te phasukii bhagga, gahakutay visarikhitaij. 
visankhnragatay cittaij tanhanaij khayam ajjhaga. 

.H. Anandattherassa udanagatha vntthu, III, 127. 

155. Acaritva brahmacariyaij, aladdha yobbano dhanaij, 
jinnakouca va jhayanti kbmamacche va pallale. 

156. Acaritva brahmacariyai), aladdha yobbano dhanaij, 
senti capatikhlna va puranani anutthunaij. 

9. Mahfulhanasetthissa valthu, III, 129. 

XI. JAIUVAGGO KKADASAMO. 



XII. ATTAVAGGO. 

157. Attanan co piyaij janufi, rakkboyya naij 2 surakkliitai). 
. tinnain aunataraij yaniaij patijaggeyya pandito. 

1. Bodhirfijakuiuarassa vntthu, III, } ,}[. 

158. Attanain eva pathainay patirupo nivcsayo. 
ath aunam anusaseyya, na kilissoyya pandito. 

2. rpananda-Siikyuputtassa vutthu, III, 1JJ9. 



1 B r gahakaraij, - C" taij. 

153, 154. Tha. 188 f. ; vf. 78. 
157. ty. S. i, 70. 



24 Dhammapadag 

159. Attanaii ce tatha kayira 1 yath aiiiiam anusasati, 
sudanto vata dunietha, atta hi kira duddamo. 

3. Padhanika-Tissattherassa vatthu, III, 142. 

160. Atta hi attano natho, ko hi natho paro siyii? 
attana hi sudantena nathai) labhati 2 dullahhay. 

4. KumarakassapattherasKa matuya vatthu, III, 144. 

161. Attana va 3 katai) pfipai), attajai), attaaambhavai), 
abhimanthati 4 dummedhai), vajirai) 6 v asmamayai) 6 

maniij. 

5. Mahakaja upasakassa vatthu, III, 149. 

1C2. Yassa accantadussilyai) inaluvfi 7 salam iv otthataij 8 
karoti so tatha ttanan, yatha nai) icchatl diso. 

6. Devadattassa vatthu, III, 152. 

163. Sukarani asadliuni, attano ahitani ca, 

yaij ve hitan en, sadhim ca, tai) ve paramadukkarai). 
7. Safjghabhcclaparisakkana-vatthu, III, 154. 

104. Yo Sasanai) arahatai), ariyanai), 9 dhammajlvinai) 
patikkosati dummedho ditthii) nissaya papikag. 10 
phalani katthakass eva attaghanna^ a phallati. 11 

H. Kalatthcrassa vatthu, III, 155. 

165. Attana va katai) papai) attana sankilissati 
attana akatai) papai) attana va visujjhati. 
suddhl asuddhi paccattaij nanno aunai) visodhaye. 

9. Culakala-upasakassa vatthu, III, 157. 



1 B r kariyii. F. kayra. 2 B r labbbati. 3 B r hi. 
4 B r F. C 11 abhimathati. 6 F. vajrai). 

6 F. C" amhamayay. 7 F. malva. 

8 F. C n iv f otataij. F. aryanai). 

10 B r papakai). ll I3 r phalati. 



160 a -a80 rt . 101, 102. Netti, 183. 



25 

100. Attadatthai) paratthena bahunapi na hapaye, 
attadattham abhiufi^a sadatthapasuto siyfi. 

10. Attaduttatthcrassa l vatthn, III, 158. 

XII. ATTAVAOOO DVADASAMO. 



XIII. LOKAVAG(iO. 

167. Hinai) dhamraai] na seveyya. Pamadena na saijvase. 
micchaditthii) na seveyya. Na siya lokjivaddhano. 2 

1. Aunatara-dahara bliikkliussa vatthu, III, 101. 

168. Uttitthe, nappamajjeyya. Dhnmmaij sucaritaij care, 
dhammacfin sukhay seti asmii) loko paramhi ca. 

101). Dhamraaij care eucaritai). Na nai) duccaritay care, 
dhammacari sukhaij seti asmii) loke paramhi ca. 

2. Siuldhodana-vatthu, III, 163. 

170. Yatha bubbulakai) passe, yatlia passe maricikaij, 
evarj lokaij avekkhantai] maccuraja na passati. 

3. Pancasata-vipassakabhikkliunaij vatthu, III, 165. 

171.,Etha, passath imai) lokai) cittai) rajarathupaman, 
yattha bala visidanti ; n atthi saiigo vijanataij. 

4. AbhayariljiikuinHrassa vatthu, II J, 166. 



1 C n Attadattha . 2 15- vad<lhano. 

108. Cf. Mil. 213. 

170 2 . Cf. Sn. 1111); K.V. 04. 



26 

172. Yoca pubbe paniajjitva, paccha so nappamajjati, 1 
so imai) 2 lokai) pabhaseti abbha mutto va candima. 

r>. Sammunjiuiittherussa vatthu, III, 168. 

173. Yassa papaij katai) kammai) kusalena pithiyati, 

so imai) 2 lokai) pabhaseti abbha mutto va candima. 

0. AiigulimalatthcrasBa vatthu, III, 169. 

174. Andhabhuto ayai) loko tanuk* ettha vipassati, 
eakunto jalamutto va appo 8aaggj"iya :< gacchati. 

7. PeHakilradhitaya vatthu, III, 170. 



175. Haijsadiccapatlie 4 yanti, akase yanti iddhiya, 
nlyanti dhlra lokamba jetva Marai) savahiniij. 6 

H. .Tii)sabhikkhunai) vatthu, III, 176. 

176. Ekaij dhammai.) atitassa musavadissa jantuno 
vitinnaparalokassa n* attbi papaij akariyaij. 

9. Cificanianavikriya vatthu, III, 178. 

177. Xa ve kadariya devalokai) vajanti. 
bala have nappasaijsanti danai). 
dhlro ca 6 danaij anumodamano, 
ten eva so hoti sukbl parattha. 

10. Asadisadiinassa vutthu, III, 18.3. 

178. Tathavya ekarajjena saggassa gamanena va 
sabbalokadbipaccena sotapattipbalai) varan. 

11. Anathapindikaputtassa kalassa vatthu, III, 189. 

XIII. LOKAVAGGO TEKA3AMO. 



1 B r na pamajjati. 2 F. so *mai). 

3 B r F. C 11 appo saggaya. 4 C n haysa adicca . 

6 B r F. C n eavahanaij. B r va. 

172. M. ii, 104; Tha. 871. 

173. M. ii, 104 ; Tha. 872. 178* = 382 . 
176. Itv. t 25. 



27 



XIV. BUDDHAVAGGO. 

170. Yassa jitaij navajiyati, jitamassa no yati koci loke, 

tai) Buddham anantagocaraij apadaij kena padena 
nessatlia ? 

ISO. Yassa jaliiii visattika tanhfi n atthi kuhiiici netave, 
tay Buddham anantagocaraij apndaij kona padena 

nessatlia ? 

1. Miinulhitariinai) vatthu, III, 19;J. 

181. Ye jhanapasuta dbira nekkhainmupasume rata, 
devapi tesai) pihayanti 2 sambuddhanai) satlmataij. 

2. Yainakappatihrtriyavatthu, III, 199. 

182. Kiccho manussapatilabho, kicchai) maccana jivitai), 
kicchai) saddhammasavanaij, kiccho Buddhanaij ii[>- 

pado. 

8. Erftkapatta-nagarajaHsa vatthu, ill, 2550. 

188. Sabbapapassa akaranarj, kusalassa 3 upasampada, 
sacittapariyodapanai), 4 etam Buddhuna sasanai). 

181. Khanti paramai.) tapo titikkba, nibbanaij paraniaij 

vadanti Buddha, , j 1 , . 

na hi pabbajito parupaghati,/samano 5 hoti parai) 
vihel-hayanto. /j 

185. Anupavado, anupaghato, patimokkhe ca saijvaro, 
^maUanmit.a^ca bhattasnaii) paiithaij ca sayanasanai) 
adhicitteleTTayogojetam Buddhana sasanai). 

4. Anandattlicrassa vatthu, III, 2<J6. 



1 -Or, Magandiya , C 11 . - F. pihenti. 

3 B r kusalass . F. kusalass upasampada. 

4 F. paryodapanai). B r pariyodapanan. 

6 B r na samaiio. F. C" pantan ca. 

179, 180. Cf. Mvst. iii, 91, 92 ; cf. Jut. i, 313. 

180. S. i, 107. 

183. D. ii, 49; cf. Netti, 43, 81, 171, 18G; Mvst. iii, 420. 

184. D. ii, 49. 185. D. ii, 49 ; I d. iv, 6. 



28 Dhammapaday 

186. Xa kahapanavassena titti kamesu vijjati. 

" appassada dukha kama " iti vinimya pandito. 

187. Api dibbesu kamesu ratii) so nadhigacchati, 
tanhakkhayarato hoti sammasambuddhasavako. 

5. Anabhiratabhikkhussa vatthu, III, 238. 

188. Bahui) 1 ve saranai) yanti pabbatani vanani ca 
arama-rukkha-cetyani inanussa bhayatajjita, 

189.- N* etaij kho saranaij khemaij, n etai) saranam 

uttamaij, 
n* etarj saranam agamma, sabbadukkba pamuccati. 

190. Yo ca Buddhan ca Dhamman ca Sanghafi ca saranaij 

gato, 
cattari ariyasaccani 2 sammappaSnaya :l passati. 

191. Dukkhai), dukkhasamuppadaij, dukkhassa ca atikka- 

maij, 

ariyan 2 c atihangikai) maggaij, dukkhupasamaga- 
minai). 

192. Etai) kho saranai) khemaij, etai) saranam uttamai), 
etaij saranam agamma sabbadukkha pamuccati. 

6. Aggidatta-brahmanassa vatthu, III, 241. 

193. Dullabho purisajanno na so sabbattha jayati, 
yattha so jayati dhiro, taij kulai) sukham edhati. 

7. Anandatthcrassa pucchitapanha-vatthu, III, 247. 

194. Sukho Buddhanai) uppado, sukha saddhammadesana, 
sukhii sanghassa eamagoi, samaggrmai] .tapo sukho. 

8. Sainbahulrmat) bhikkhunai) vatthu, III, 249. 

195. Piijfirahe pujayato Buddhe yadi va eavake. 
papancasamatikkante tinnasokapariddave, 

1 B r bahu. F. sammapannaya. 2 F. arya. 

186. M. i, 180; Vin. ii, 25; Divya. 224. 

189, 190. Divya. 1G4. 191. Thi, rcrse 186. 






196. Te tadise pujayato nibbute, akutobhaye, 

IM sakka punnai) 1 sankhatui) iru ettam api kena ci. 

9. Kassupadasabalnssft suvaiumcetiya-vattliu, III, 250. 



XIV. UUDDIIAVAGGO CUDDASAMO. 



PATHAMAKABHANAVARAIJ. 



1 K. O pufifm. 



XV. SUKHAVAGGO. 

197. Susukhar) vata jivfmia verinesu averino, 
verinesu manusBesu viharuma averino. 

198. Susukhaij vata jlvama fituresu anfiturii, 
aturesu manussesu viharama anatura. 

199. Susukhaij vata jlvama ussukesu anussukii, 
ussukesu manussesu viharama anussuka. 

1. Natakanaij kalahavupasamana-vatthu, III, 254. 

200. Susukharj vata jlvama yesan no n atthi kincanarj, 
pitibhakkhu bhiivissama deva abhassarji yathfi. 

2. Marnssa vatthu, III, 257. 

201. Jayarj verai) pasavati, dukkliarj seti parajito, 
upasanto sukhaij seti hitva jayaparajayan. 

3. Kosalarnnfio parajayassa vatthu, III, 259. 

202. N atthi ragasamo aggi, n atthi dosasamo kali, 

n atthi khandhadisa dukkhfi, n atthi santiparai) su- 

khan 

4. Afinatarakuladarikaya vatthu, III, 200. 

203. Jighacchaparama roga, saukhara 1 parama dukha, 
etai] natvii yathabhiitai), nibbanai) paraniarj sukhai). 

5. Annatarassa upasakassa vatthu, III, *261. 

204. Arogyaparama 2 lfil)ha, santutthi paramai) dhanai), 
vissasaparamu 3 nati, nibhanaij paramai) sukhaij. 

6. rasenadikosalasea vatthu, III, 204. 



1 So O. 2 B r arogya . 3 B r vissasa . 



198 2 . Cf. Tha. 270. 200. S. i, 114. 201. S. i, 83. 
204. Cf. M. i, 508, 257. Sn. 257 ; Jat. iii, 196. 

80 






Sukhavaggo 31 

205. Pavivekarasaij pltva, rasaij upasamassa ca, 
niddaro hoti nippapo dhammapltirasai) pivay. 

7. Afifiatarabhikkhussa vatthu, III, 267. > 

200. Sahu 2 daasanam ariyanai), 3 sannivaso sada sukho, 
adassanena balfinaij niccam eva sukhT siya. 

207. Balasangatacan hi dlghani addhana socati, 
dukkho bnlehi saijvaso amitten eva sabbada, 
dhlro ca sukhasayvaso Satlnaij va samaganio. 

Tasmft hi : 

208. Dhiran ca, paiifian ca, bahiissutan ca, 
dhorayhasTlarj, 4 vatavantam, ariyaij, 
tag tadisaij, sappnrisai), suinedhaij, 
bhajetha nakkhattapathay va candima. 

8. Sakkadevarujassa vatthu, III, 269. 5 

XV. SUKHAVAOOO PANNARASAMO. 



XVI. PIYAVAGGO. 

209. Ayoge yunjam attanaij yogasmin ca ayojayaij, 
atthai) hitva piyaggahi pihet attunuyoginaij. 



1 Or, Tissatthera , C". 2 F> c ,, s 

3 F. aryanag. 

4 B r dhorayhar). 5 Or, Sakkupatthfma . C". 



205. Sn. 257. 



32 Dh 

210. Ma piyehi samaganchi, appiyehi kuducanaij. 
piyanatn 1 adassanmj dukkhaij, appiyanaii ca dassanaij. 

211. Tasnia piyaij na kayinitha, piyfipfiyo hi pfipako. 
gantha tesaij na vijjanti yesaij n atthi piyappiyaij. 

1. Tirmar) bhikkhfinatj vatthu, III, 273. 

212. Piyato jayati soko, piyato jayati bhayaij, 

piyato vippamuttassa n atthi soko. Kuto bhayaij? 

"2. Afmatarakutumbikassa vatthu, III, 276. 

213. Pemato jnyatl soko, i)emato jayati bhayaij, 
pemato vippamuttassa n atthi soko. Kuto bhayaij ? 

8. Visakhfiya vatthu, III, 278. 

214. Ratiya jayati soko, rally a jayati bhayaij, 

ratiya vippamuttassa n atthi soko. Kuto bhayaij ? 

4. Licchavlnaij vatthu, 111,279. 

215. Kamalo jayati soko, kainato jayati bhayaij, 
kamato vippamuttassa n atthi soko. Kuto bhayaij ? 

5. Anitthigandhakurnrirassa vatthu, III, 281. 

216. Tanhaya jayati soko, tanhaya jayati bhayaij, 
tanhaya vippainuttassa n atthi soko. Kuto bhayaij ? 

6. Afmatarabrfihmanassa vatthu, III, 284. 

217. Slladassanasampannaij, dhammatthay, saccavedinaij, 2 
attano kamma kubbanaij, lay jano kurute piyaij. 

7. Paficasata-darakanau vatthu, III, 286. 

218. Chandajato anakkhfite manaHa ca phuto sly a, 
kamesu ca appatibaddhacitto uddhaijsoto ti vuccati. 

8. Anfigamittheransa vatthu, III, 28H. 

211>. Cirappavu.siij purisaij durato sotthim agataij 
uatimitta suhajja ca abhinandanti agataij. 



F. ian*. 2 B r P. succavadinaij. 



218. Cf. Thi. 12. 



220. Tath eva katapunfiam pi asmii loka paraij gataij 
punnani patiganhanti piyay iVitl va l agatai). 

9. Nandiyassa vatthu, III, 290. 

XVI. PIYAVAGGO SOLASAMO. 



XYII. KODHAYAGGO. 

221. Kodhai) jaho, vippajaheyya mfinaij. 
sannojanaij sabbam atikkameyya. 
tai] namarupasmii) Jisajjamfinaij 
akincannij nanupatanti dukkbii. 

1. Kohiniy.i vutthu, III, 29,1. ; 

222. Yo ve uppatitaij kodhaij nithaij bhantaij va dharaye, 
tain ahai) sarathiij brumi, rasmi^aho itaro 3 jano., 

2. Afifmtanibhikkhussa vatthu, II T, 29<.). 

223. Akkodhena jine kodhaij. Asudhui) sadhuna jine. 
jine kadariyaij danona. SaccenalikavAdinaij. 4 

I rtturava vutthu, III, JM)2. 

224. Saccai) bbane, na Ujjbeyya, dajja Vl^smim* pi 

yacito, 
etehi tihi thanehi gacche devana Hantike. 

4. Mahamoggallanttttliemssft pafihapucchiU-vatthu, III, :U4. 

1 B uatii) va. - Or, Kohinikhuttiyakafina , C^" 

F - >taro - 4 S c , C" Saccona alika . 

6 B r appampi ; F. appasmi, C" appasiuiij 



p 

221. cy.S.i.dS. 2^. r/:8n>f 

228. Jafc. ii. .1; Mbli. v, 15 



34 

225. Ahiijsaka yo munayo, niccaij kayena saijvuta, 

te yanti accutaij thfmarj yattha gantva na socare. 

5. Saketabruhmanassa vatthu, III, 317. 

226. Sada jagaramananai), ahorattanusikkhinaij 1 
nibbanaij adhimuttanaij, atthaij gacchanti fisava. 

0. Punnfiya vatthu, III, 821. 

227. Porfmam etam, Atula ! n etaij ajjatanam iva : 
xiindanti tunhim asinai), nindanti bahubhaninai), 
mitabhaninam pi nindanti ; n atthi loke anindito. 

228. Na cahu, na ca bliavissati, 2 na c* etarahi vijjati, 
ekantaij nindito poso, ekantai) vil pasaijsito. 

229. Yafi ce vinuu pasansanti anuvicca suve suve 
acchiddavuttiij medhaviij panuiisilasamahitar). 

230. Nekkbai) 3 jambonadasseva ko ta\] ninditum arahati? 
Deva pi nay pasaijsanti/BT ahmuna pi pasaijsito. 

7. Atnlft-iipHaftkassa- vatthu, III, 325. 

231. Kayappakopaij rakkheyya, kayena saijvuto siya. 
kayaduccaritarj hitva, kayena sucaritay care. 

232. VacTpakopai) rakkheyya, vacaya saijvuto siya. 
vaclduccaritaij bitva, vacaya sucaritaij care. 

233. Manopakopai) rakkheyya, manasa saijvuto siya. 
manoduccaritarj hitva, manasa siftaritai] care. 

234. Kayena saijvuta dhira, atho vacaya saijvuta, 
manasa saijvuta dhira, te ve suparisarjvuta. 

8. Chabbaggiyanar) bhikkhunaij vatthu, III, 330. 

XVII. KODIIAVAOOO SATTARASAMO. 



1 S d silcklintftT). 2 F. hessati. 3 B r nikkhan, 



228. Tha. 180 ; Ud. vi, 5. 230. A. ii, 8, 29. 



XVIII. MALAVAGGO. _ ^ 

235. PandupalAso va dani si, yamapuriea pi ca tai) 1 upat- 
t-hitfi. _Xj 

uyyogamukhe ca titthasi. IVitheyyam pi ca te na 
vijjati. 

230. So karohi dipam attano. Khippaij vayama, pandito 

bhava. 
niddhantarnalo anarigano dibbay ariyablmmim ehisi. 2 

237. Tpanltavayo ca 3 dani si. Sampayato si 4 Yamassa 

santike. 

vaso pi ca te 6 n atthi antara, 6 patheyyam pi ca te 
na vijjati. 

238. So karohi dipam attano. Khippaij vayama, pandito 

bhava. 

niddhantamalo anangano, na puna 7 jati-jaraij upehisi. 

1. Goghatakaputtassa vatthu, III, ;j;J2. 

^30. Anupubbena medhuvl thokathokaij 8 khane kliane 
kammaro rajatass eva niddhame inalam attano. 

2. Annatarabrfihmanassa vatthu, III, 338. 

240. Ayasava mal^g samutthitai), 9 tadutthaya 10 tain eva 
khadati, 

evay atidhonacarinay sakakammani 11 nayanti dug- 
gatii). 

8. Tissathcrassa vatthu, III, 341. 



B te. 2 Br upehisL , CH yjl 4 B! . (>mi 

W vaso te. Br antare. 7 F> na pumil) 

K. thokaij thokatj. Br samutthaya. 

Br tatutthaya. " Br, K. C" fiuni kaVnmani. 



238. Cf. Tha. 412. 239. K. v, 108. 

239 s . Sn.<J62 2 . 240. Netti, 129, 



3G Dhammapaday 

241. Asajjhayamala manta, anuttbanamala gharfi, 
malaij vamiasHa kosajjaij, pamado rakkbato malaij. 

4. Lfiludayittherassa vatthu, III, 844 (Lfilu , C n ). 

242. Mai itthiya duccaritaij, maccberaij dadato malai), 
mala ve papaka dhannna asmiij loke paramhi ca. 

243. Tato mala, malatarai) Avijja paratnaij malaij, 
etam malaij pahatvfma, nimmala hotha bbikkhavo. 

5. Afinatara-kulaputtassa vatthu, III, 848. 

244. Sujivaij ahirikena, kakasurena, dbaijsina, 
pakkbandina, pagabbbena, saiikilitthena jivitaij. 

245. Hirlinata ca dujjivaij, niccaij sncigavesina, 
allnen appagabbhena, suddhajivena passata. 

6. Sariputtattherassa saddhivihArikassa vatthu, III, 3f>l. 1 

246. Yo panam atipateti, 2 musavadan ca bhasati, 
loke adinnaij adiyati, paradaran ca gacchati. 

247. Suramerayapanan ca yo naro anuyunjati, 

idb eva-m-eso lokasmiij mulaij kbanati attano. 

248. Evam bho purisa 3 ! jfmabi: papadhamma asanuata, 
ma taij lobbo adhammo ca ciraij 4 dukkbaya ran- 

dbayuij. 5 

7. Pancasata-upasakanai) vatthu, III, 855. 

24!>. Dadati 6 ve yatbasaddhaij, yatbapasadanaij jano, 
tattha yo 7 maiiku bhavati 8 paresaij panabhojane, 
na so diva va rattiij va samadbim adhigacchati. 



1 Or, CullaBari , C". 2 K. F. atimapeti. 

3 F. posa. 4 B r parai). 6 B r randbasu. 

F. O dadanti. 7 B r S so. 8 K. hoti. 



241,242, 243 1 . A. iv, 195. 

244, 24o. Jatakamala, 16 (there quoted from Arya- 
sthaviriyaka-nikaya) . 



Malara</yo 37 

250. Yassa c etaij samucchinnai), mulaghaccaij samiihatai), 
sa ve diva va rattiij vii samfidhim adhigacehati. 

8. Tissa-daharassa vatthu, III, 057. 

251. N atthi ragasamo aggi, n atthi dosasamo gabo, 

n atthi mohasamaij jalay, n atthi tanhasama nadl. 

9. Pailca-upasakanatj vatthu, III. 36(). 

252. Suclassai) vajjaij annesaij, attano pana chuldasai), 
paresaij hi so vajjani opunati yathfibhusaij, 
attano pana chadeti kalii) 1 va kitava saiho. 

10. Mendaknsotthissa vatthu, III, 863. 

253. Paravajjanupassissa niccay ujjhanasafmino, 
asava tassa vacldhanti, fira so fisavakkhaya. 

11. UjjhSnasanfunamattherassa vatthu, III, 876. 

254. Akase 2 padaij n atthi, samano n atthi bfihire, 3 
papancabhirata paja, nippapanca Tathagata. 

255. Akase 2 padai) n atthi, samano n atthi bahire, 
sankhara sassata n atthi, n atthi Buddhfmam injitaij. 

12. Subhaddaparibbajakassa vatthu, III, 377. 

XVIII. MALAVAOGO ATTHARASAMO. 



1 B r kali va. 2 ^ ca . B , 

3 K. F. bahiro ; B r , 8 C bahire. 



252. Jat. iii, 223. 



Dhannnapailai) 



XIX. DHAMMATrHAVAGGO. 

256. Na tena hoti dhammattho yen atthaij sahasfi 1 naye, 
yo ca atthay anatthan ca ubho niccheyya pandito. 

257. Asahasena dhammena samena nayatl pare, 
dhammassa gutto, medhavi dhammattho ti pavuccati. 

1. Vinicchaya-iimbamaccfinai) vatthu, III, 380. 

258. Na tena pamlito hoti yavata bahu bhasati, 
khemi, averi, abhayo, pandito ti pavuccati. 

2. Chabbaggiyiinat] vatthu, III, 882. 

259. Na tavata dhammadharo yavata bahu bhasati, 

yo ca appam pi sutvana, dhammai) kayena passati, 
sa ve dhammadharo hoti yo dhammai) nappamajjati. 

3. Ekndafma-khlnasavattherassa vatthu, III, BSl. 

260. Na tena thero so 2 hoti 3 yen assa phalitaij siro, 
paripakko vayo tassa moghajinno ti vuccati. 

2(U. Yamhi saccaii ca, dhammo ca, ahiijsa, saunamo, damo, 
sa ve vantamalo dhlro thero 4 ti pavuccati. 

4. Lakuntaka-Bhaddiyattherassa vattbu, III, 387. 

2C>2. Na vakkaranamattena vannapokkharataya va 
sadhurupo naro hoti issuki macchari satho, 

263. yassa c etay samucchinnaij, miilaghaccaij, samuhatai), 
sa vantadoso medhavl sadhurupo ti vuccati. 

5. Sambahulfmay bbikklmnav) vatthu, III, 888. 

264. Na inundakena samano, abbato, alikai) bhanar,, 
icchalobhasamapanno samano kiij bhavissati? 

1 B r sahasa. 2 K. S c omit. 

3 F. bhavati. 4 F- thaviro. 

260. Cj. Manu ii, 154, 156; Mbh. iii, 1B3 ; 11, 12: 
xii, 323, 824. 



Dhammattharagijo 89 

205. Yo ca sameti papani anui) thulfmi sabbaso, 
samitatta hi papanai) 1 saraano ti pavuccati. 

6. Hatthakassa vattlm, III, 890. 

200 Na tena bbikkbu so 2 hoti 3 yavatft bbikkbate pare, 
vissay dhammaij samadaya bbikkhu boti mi tavata. 

207. Yo dba puimafica papanca babetva brahmacariyavfi 4 
sarikhaya loke curati, ba vo bhikkhuti vuccati. 

7. Annatarft-braliinnnassa vatthu, III, 892. 

208. Na monena muni boti ruulharupo aviddasu. 
yo ca tulaij va paggayha varam adaya pannito. 

209. Papani parivajjeti sa munT, tena so muni, 
yo munati ubbo loke, munT tena pavuccati. 

8. Titthiyanaij vatthu, III, 393. 

270. Na tena ariyo boti yena panani biijsati, 
ahiijsa sabbapunilnaij ariyo ti jmvuccati. 

9. Ualasikassa vatthu, III, o9G (Ariya-bulisika , C"). 

271. Na sllabbatamattena, bahusaccena va puna, 
athava samadhilabbena, vivicca 6 -sayanena va, 

272. pbusami nekkhammasukhaij aputbujjanasevitaij ; 
bbikkhu vissasam apfidi appatto asavakkbayai). 

10. Sainbahulrinap bhikkhunay vatthu, III, 898. 

XtX. WIAMMATTHAVAGGO EKUNAVISATIMO. 



1 B r papani. * 2 K. O omit. y F. bhavati. 

4 F. caryava. 6 ]) , S r , C" vivitta. 6 B 1 , K. apatto. 

206, 267. Cf. S. i, 182. 208 1 . Ml>h. v, 43, 60. 

271, 272. Mvst. iii, 422. 



40 Dhammapaday 



XX. MAGGAVAGGO. 

273. Maggun* atthangiko settho, saccanan. caturo pada, 
virago settho dhammfmaij, dipadanan 1 ca cakkhuma, 

274. eso va 2 maggo, n atth anno dassanassa visuddhiya. 
etamhi tumhe patipajjatha; -marass etaij pamo- 

canaij. 

275. Etamhi tumhe patipanna dukkhass untai) karissatha. 
akkhato ve maya maggo. annaya sallasanthanaij. 

27G. Tumhehi kiccaij atappaij, akkhataro Tathagata. 
patipanna pamokkhanti jhayino Marabandhana. 

1. Pancasata-bhikkhunaij vatthu, III, 401. 

277. " Sabbe sankhara imiccu " ti yadfi pannaya passati, 
tttha nibbindati dukkhe esa maggo visuddhiya. 

2. Paficasatanar) bhikkhunaij vatthu, III, 403 (Aniccalakkhana , C"). 

278. " Sabbe sankhara dukkha " ti yada pannaya passati, 
atha nibbindati dukkhe esa maggo visuddhiya. 

279. " Sabbe dhamma anatta" ti yada pannaya passati, 
Atha nibbindati dukkhe esa maggo visuddhiya. 

3, 4. Pancasata-bhikkhunaij vatthu, III, 406 
(Dukkhalakkhana ; Anattalakkhana , C"). 

280. Utthanakalamhi anutthahano, 
yuva, bali alasiyai) upeto, 

* V r rM^ TY1 O 11 f\ ^ Ic 11 flTi O 

pannaya maggaij alaso na vindati. 

5. Padhruiakammika-TissiaUht rassa vatthu, III, 407. 

1 B r , K. dvipadanan ca. 2 F. C n es eva. 

3 B r sampanna . S (l saijsatta. 

273. Xetti, 188. 277-27^. Tha. ()76-078 ; Netti, G, 167. 



^ l {(( J$ a rwiQfi ^ 1 

281. Vacanurakkhl, manasa susaijvuto, 
kayena ca akusalai) na kayira, 
ete tayo kammapathe visodhaye.. 
aradhaye maggam isippaveditai). 

6. Sukarapetassa vatthu, III, 410. 

282. Yoga ve jiiyatl bhiirl, ayoga bhurisankhayo 
etai) dvedhapathai) natva bhavaya vibhavaya ca 
tath attfinai) niveseyya yatha bhuri 1 pava^dhati. 

7. Pothilatthcrassa vatthu, III, 417. 

283. Vanai) chindatha, mil rukkbaij, vanato jslyatl bhayaij. 
chetva vanan ca vanatbau ca, nibbana hotha bbik- 

khavo. 

284. Yavai) [hi] vanatho 2 na chijjati 3 .anumatto pi narassa^ 

ntirisu, 

patibaddhamano va tava, so, vaccho khlrapano 4 va 
m atari. 

8. Mahallakabhikkhunaij vatthu, III, 421. 

285. Ucchinda sineham attano, knmudai) sfiradikaij va 

paninfi, 
santimaggam eva bruhaya nibbunai) sugatena desitaij. 

9. Suvannakarattherassa vatthu, III, 425. 

280. "Idha vassal) vasissaini, idha hemantjigimhisu" 
iti balo vicinteti, 6 antarayaij na bujjhati. 

10. ^lahadlianavanijassa vatthu, III, 429. 

287. Taij puttapasasammattay, byasattamanasay naray, 
suttaij giimaij mahogho va maccu adaya gacchati. 

11. Kisa igotainiya vatthu, III, 402. 

1 C" bhiirl. 2 B r vanai). 3 B r bhijjati. 

4 F. khirapako. 5 B r vicintesi. 



281. Netti, 183. 285. Netti, 3(>. 287 = ?;<?;<? 47. 



42 Dhammapaday 

28a Na santi putta tanaya, na pita n api 1 bandhava, 
antakenadhipannassa n attbi natlsu tanata. 

289. Etam atthavasaij iiatva pandito silasaijvuto, 

nibbanagamanaij maggai) khippam eva visodhaye. 

12. Patacaraya vatthu, III, 434, 

XX. MAOGAVAOOO VlSATIMQ. 



XXL PAKINXAKAVAGGO. 

290. Matta-sukhapariccaga passe ce vipulai) sukhaij, 
caje matta-Bukhai) dhiro sampassa-i) vipulai) sukhaij. 

1. Gangarohana-vatthu, III, 437. 

291. Paradukkhupadhfmena 2 aitano 3 sukbam icchati, 
verasaijsaggasaijsattbo vera so na pamuccati. 4 

2. Kukkutandakhadikiiya-vatthu, III, 449. 

292. Yaij hi kiccay apaviddhai) akiccai) pana kayirati, 6 
unnalfmai) 6 pamattanai) tesar) vaddhanti asava. 

293. Yesan ca susamaraddba niccai) kayagata suti, 
I akiccar) te na sevanti kicce sataccakarino. 

6 satanaij sumpajauanai) atthai) gacchanti asava. 

3. Bhaddiya-bhikkhunai) vatthu, III, 451. 



1 B r niipi; C" na pi. 2 B 1 Paradukkbuppadanena, 

3 F. yo attano. 4 K. parimuccati. 

5 B^ kiriya; F. kayrati. fl Tba. (P.T.8.) uniml . 

292. Tha. 085, 080. 293. Netti, 89. 



43 

294. Mataraij pitaraij hantva, rfijano dve ca khattiye, 
ratthaij sanucaraij hantva, anigho yati brahinano. 

295. Mataraij pitaraij hantva, rajano dve ca sotthiye, 
veyyagghapancamaij hantva, anigho yati brahinano. 

4. Lakun^aka-Bhaddiyatthcrassa vatthu, III, 45JJ. 

290. Suppabuddham pabujjhanti sada Gotamasavaka, 
yesaij diva ca ratto ca niccaij Buddhagata sati..< 

297. Suppabuddham pabujjhanti sada Gotamasavaka, 
yesaij diva ca ratto ca niccaij Dhammagata sati. 

298. Suppabuddham pabujjhanti sada Gotamasavaka, 
yesay diva ca ratto ca niccaij Sanghagata sati. 

299. Suppabuddham pabujjhanti sada Gotamasfivaka, 
yesaij diva ca ratto ca niccaij Kiiyagatii sati. , 

800. Suppabuddham pabujjhanti sadfi Gotamasavaka, 
yesaij diva ca ratto ca Ahiijsaya rato mano. 

301. Suppabuddham pabujjhanti sada Gotamasavaka, 
yesaij diva ca ratto ca Bhavanaya rato mano. 

5. Darusfikatikaputtissa vatthu, III, 455. 

302. Duppabbajjaij durabhiramaij, duravasu ghara dukha, 
dukkho samanasaijvaso, dukkhanupatit addhagii^ 
tasma na c addhagu siya, na ca dukkhfinupatito siya. 1 

6. Vajjiputtakabhikkhussa vatthu, III, 460. 

808. Saddho, sllena sampanno, yasobhogasamappito, 
yaij yam padesaij bhajati, tattha tatth eva piijito. 

7. Cittajjahapatikassa vatthu, III, 4655. 

304. Dure santo pakasenti- Himavunto va pabbato, 

asant ettha na dissanti ratti 3 -khitta yatha sara. ;/; 

H. Culasubhaddaya vatthu. III, 465. 






1 B omits. 2 B r pakasanti. 3 B r rattiij. 



294. Netti, 165. 304. Netti, 11. 



44 Dhammapadaij 

305. Ekasanat) ekaseyyarj eko caram atandito, 
eko damayam attanaij yanante ramito 1 siya. 

9. Ekavihfirikattherassa vatthu, III, 471. 

XXI. PAKINNAKAVAGGO KKAVlflATIMO. 



XXII. NIRAYAVAGGO. 

306. Abhutavadl nirayaij upeti yo viipi 2 katva " nakaromi M 

c uha. 

ubho pi te pecca samft bhavunti nihinakamma manuja 
parattha. 

1. Sumlimparibbfijikayu vattliu, III, 474. 

307. Kusavakanthii baliavo papadhamma asannata 
papa papehi kammohi nirayai) to upapajjare. 

2. Duccaritnphalainibhavana-Hattana\) vatthu, III, 479. 

30H. Seyyo uyogulo bhutto tatto aggisikhupamo, 

yan ce bhunjeyya dussllo ratthapinclai) asanuato. 

. VaggumudatTriya bhikkhunau vatthu, III, 481. 

809. Cattfvri tbanani naro panmtto apajjati paradarupasovl : 
apuimalabhai), na-nikAraasoyyaij, nindni) tatiyay, 
nirayni) catutthai). 



1 B r ramako. 2 

805 . Cf. 8n. 700. 0(>. Sn. 661 ; Itv. 48. 



45 

310. Apunnalabho ca gat! ca papika, blntassa bhitaya ratl 

ca thokika, 

raja ca dawlaij garukaij paneti, tasma naro paradarai) 
na seve. 

4. Kheiiuissu vulthu, III, 481. 

311. Kuso yatha duggahito hattham evanukantati, 
Bamanuaij dupparamanhaij nirayay 1 upakaddhati. 

312. Yay kiiici sifchilai) 2 kammaij, saiikilitthau ca yai) 

vataij, n 

saiikassaraij brahmacariyar), na tai) hoti mahap- 
phalai). 

31JJ. Kayira 4 ce kayirath 5 enaij, dalham enaij parakkame, 
sithilo hi paribbajo 7 bhiyyo akirate rajai). 

5. Dubbacabhikkhussa vutthu, III, 485X 

314. Akatai) dukkataij 8 seyyo, paccha tapati 9 dukkatai); 
katari ca sukatai) woyyo, yaij katva nanutappati, 

0. JaHfipukatitthiya 10 \attlui, III, 486. 

815. Nagarai) yatlia paccantaij guttni) santarababirai) 
ovaij gopotlia attanai), khano vo ma upaccaga. 
khanfititft hi Bocanti niniyumhi Hamappita. 

7. Sanibahulruiai) agantukabhikkhunaij vutthu, III, 48?. 

81G. Alajjitiiyo 11 lajjanti, lajjiiayo 11 na lajjaro, 

micchaditthisamadana natta gacchanti duggatiij. 

317. Abhayo ca bhayadassino, bhayo cabhuyadassino, 
micchaditthisamadana, Batta gacchanti duggatiij. 

8. Nigautlianai) vutthu, III, 480. 

1 K. nirayaya. - F. sathilai). 3 15 r katai). 

4 K. kayiraij. 6 F. kayrath ; Ji 1 kayira va. 

F. sathilo. 7 B r paribbajo. 8 Ji 1 dukkataij. 

B r tappati. 10 C" kata-itthi}a. C" ta ye. 

311. S. i, 41). 312. Tha. 277. 

315. Tha. G53, 403, 1005 ; ThI. 5 ; cf. Sn. 333. 



46 Dhammapadatj 

318. Avajje vajjamatino, vajje cavajjadassino, 

micchaditthisamadana, satta gacchanti duggathj. 

819. Vajjan ca vajjato iiatva, avajjan ca avajjato, 

sammaditthisamadana, eattti gacchanti suggatii). 

9. Titthiyasavakanar) vatthu, III, 492, 

XXII. NIRAYAVAGGO IJAVISATIMO. 



XXIII. NAGAVAGGO. 

320. Ahai) nfigo va snngaine capato 1 patitaij sarai) 
ativukyaij titikkliissai). DussTlo hi bahujjuno. 

321. Dantai] nayanti samitii), dantay rajabhiruhati, 
danto settho manusscsu, yo tivakyai) titikkhati. 

322. Varam assatara danta, ajanlya ca sindhava, 
kufijara ca mahanilga, attadanto tato varai). 

1. Attanani-arabbha-kathita- vatthu, IV, 1. 

323. Na hi etehi yanehi gaccheyya agataij disaij 
yatha 2 ttana sudantena danto dantena gacchati. 

2. Hsttbacariyaka-bhikkhussa vatthu, IV, 5. 

324. Dhanapulako nama kunjaro 
katukappabhedano 3 dunnivarayo 
baddho kabalaij na bhunjati, 
sumarati na^avanassa kunjaro. 

8. Annatara-brahmanassa puttiinaij vatthu, IV, 7. 4 



1 B r capakK 2 F. } T ath attana. 

8 B r katukabhedano. 

4 Or Parijinnabrahmanaputta . C". 



Ndyavayyo 47 

825. Middh! yadii hoti mahagghaso ca 
niddayita samparivattasayi 
mahavaraho va nivupaputtho 
punappunaij gabbham upeti mando. 

4. Pasenudikosalassa vatthu, IV, 15. 

326. Idai) pure cittam acari ciiritai) 1 
yenicchakaij yatthakfimai) yathasukhaij 
tadajj abai) niggahessami 2 yoniso 
hatthippabhinnaij viya ankusaggaho. 

a. Sanu-samanerassa vatthu, IV, 18. 

327. Appamadarata hotha. Sacittai) anurakkhatha. 
dnggfi uddharath attanai) ])anke satto :; Va kunjaro. 

G. Baiklheraka-hatthissa 4 vatthu, IV, 25. 

328. Sace labhotha nipakai) saliayai) 
saddhincaray sadhuvibaridlnrai), 
abhibhuyya sabbani parisoayani, 

careyya ten attamano satlina. 

329. No ce labhetha nipakai) nabayaij, 
saddhincarai) sadhuvibaridbiraij, 
rfija va rattbaij v.ijitai) pabiiya,} 
eko caro rnatang aranno va niigo. 

380. Kkassa caritai) seyyo, n attbi brdc sahayata. 

eko care, na ca papani kayira appossukko matang 
aranue va nago. 

7. Taucasatanaij disrivaslnaij bhikkhunay vattliu, IV, 2G. 

331. Attbamhi jfitamhi suklia sabaya, 
tuttbi sukba yfi itaritarena, 
punnaij sukhaij jivitasankbayambi, 
sal)bassa dukkhassa sukbaij pabanai). 

1 B r K. caritaij. C" carikai). 2 B r niggahissami. 
3 B r C n sanno. 4 C n erakanama-hatthino. 

325. Tha. 17, 101 2 ; Notti, 84, 129. 

326. Tha. 77, 1180. 827. Mil. 379. 
828, 329. Sn. 45, 46. 

328-331. M. iii, 154; Yin. i, 350. 



48 DhaMinapadag 

332. Sukha matteyyatii 1 loke, atho petteyyatu sukha, 
sukha samanuata loke, atho brahmanaata sukha. 

333. Sukhag yava jara silai), sukha saddha patitthitiV 
Sukho pannaya 2 patilabho, papanai) akaranai) sukhaij. 

8. Miirassa vatthu, IV, 81. 

XXIII. NA(iAVAGOO TEV18ATIMO. 



XXIV. TANHAVAGGO. 

334. Manujassa pamatta cArino 
lanha vaddhati maluva viya, 
so plavati :; huralmrai) 

phalam icchai) va vanamhi 4 vanaro. 

335. Yai) esa sahatr r jamml tanha loke visattika 
soka tassa pavaddhanti abhivattaij va biranai). 

336. Yo c* etai) sahati jammii) tanhaij loke duraccayai) 
soka tamha papatanti udabindu va pokkhara. 

337. Taij vo vadAini bhaddai) vo yavant ettha samagata, 
tanhaya mulai) khanatha usirattho va biranay. 

ina vo nalaii va 7 solo va Maro bhanji punappunai). 

1. Kapilnraacchassa vatthu, IV, 37. 



1 B r metteyyata. 2 B 1 pafifia. 

3 B r palaveti; C n palavati; F. palavati. 

4 F. C" vanasmi. 6 B r sahate. 

6 F. abhivaddhai) ; B r abhivutthaij. 7 F. vo. 

334-337. Tha. 3W-402. 337 1 . Jat. iii, 387. 



Tanhdraggo 49 

338. Yathfipi mule annpaddave dalhe 
chinno pi rukkho punar eva riihati, 
evam pi taiihanusaye aniihato 
nibbattatl dukkham idaij punappunaij. 

839. Yassa chattiijsatl sola manapassavana bhusfi 
vilha 1 vahanti dudditthirj sankuppfi rfiganissita. 

340. Savanti sabbaihl 2 sola, latfi ubbhijja 3 titthati, 
tfan ca disva latay jfitaij miilaij pannfiya chindatha. 

341. Saritani Binehitani ca somanassfini.bhavanti 4 jantuno 
te sfitasita sukhesino, te ve jatijariipagii narai. 

JU2. Tasiiitiya purakkhaia piija 
parisappanti saso va bfulhito, 
Bannojnnasangasattaka 
dukkham upenti punappunaij ciraya. 

343. Tasinaya purakkhata paja 
parisappanti saso va bfidhito, 
tasma tasinai) vinodaye 
bhikkhu iikankhi 6 viragam attano. 

2. Sukarapotikriva vatthu, IV, 40 ("palikuya, C"). 

344. Yo nibbanatho vanadhitnutto 
vanamutto vanara eva dhavati, 
tarn puggalam eva passatha. 
mutto bandhanam eva dhavati. 

3. Ekassa vibbhantakussa vatthu, IV, 2. 

1 B r maha ; K. vahii. - F. sabbada. 

3 B 1 uppajja. 4 B r honti. 5 K. C", satta. 

6 B r akankhanto, omitting bhikkhu. F. akankha. 



338. Netti, 42. 33[) 2 , 340 1 . Tha, TOO 2 , 7<U l . 340 1 . Sn. 
1034. 

4 



50 Dhammapaday 

345. Na taij dalhaij l bandhanam ahu dhira 
yadfiyasaij durujam babbajaii ca, 
BJirattaratta manikundalesu, 
puttesu diiresu ca ya apekha. 

346. Etaij dalhaij bandhanam ahu dhira 
oharinaij sithilaij duppamuncaij, 
etam pi chetvana paribbajanti 
anapekkhino 2 kfimasukbaij pahaya. 

4. Jiandhanfigarassa vatthu, IV, 53. 

347. Ye ragarattanupatanti sotar) 
Bayankataij makkatako va jfilay. 
etam pi chetvana vajanti dhira 
anapekkhino sabbadukkhay pahaya. 

5. Khemattheriya vatthu, IV, 57. 

348. Munca pure, mufica pacchato, majjhemuncabhavassa 

paragu, 
sabbattha vimuttamanaso na puna :j jatigararj upehisi. 

6. Uggasenasetthiputtassa vatthu, IV, 59. 

349. Vitakkapamuthitassa jantuno, tibbaragassa subhanu- 

passino, 
bhiyo 4 tanha pavaddhati, esa kho dalharj karoti 

bandhanaij. 

350. Vitakkiipasame ca yo rato, asubhaij bhavayatl sada 

sato, 

esa kho vyantikahiti, 5 esa-cchecchati Mfirabandhanai). 

7. Daharaka-blnkkhussa vattliu, 6 IV, 65. 



i B dalhaij na tay. 2 F- C n anapekhino. 

3 C punan. 4 F. C n bhiyyo. > F. viyantikahiti. 
Or, Culadhanuggahapandita-vatthu, C. 



345^ 4 . Tha. 187 2 . 315, 346. S. i, 77; Jat. ii, 140; 
Netti, 35, 153. 345 4 . Sn. 38. 350. Mil. 391. 



Tanhtivagyo 51 

851. Nitthangato asantiisi vitatanho anaiigano 
acchiddi 1 bhavasallani antimo yaij saniussayo. 

852. Yitatanho anadano niruttipadakovido 
akkharanaij sannipataij janna pubbaparani 2 ca, 

sa ve antimasariro maln ipanno (mahapuriso) ti vuccati. 

8. Miirassa vatthu, IV, GO. 

853. Sabbabhibhii sabbavidii ham asmi, sabbesu dhaminesti 

aniipalitto, 

sabbafijaho tanhakkhayo vimutto, sayaij abhifmaya 
kam uddiseyyai) ? 

9. Upakajlvakassa vatthu, IV, 71. 

854. Sabbadanaij dhammadrmai) jinati. 
sabbaij rasaij dhammaraso jinati. 
sabbaij ratiij dhammarati jinati. 
tanhakkhayo sabbadukkhai) jinati. 

10. Sakkasaa Dcvarajassa vatthu, IV, 13 ^bakkapanhuv ). 

355. Hananti blioga duinmedhay no ve 3 paragavesino. 
bhogatanhuya duminedho hanti anne va 4 attanaij. 6 

11. Aputtakasetthissa vatthu, IV, 70. 

850. Tinadosiini khettani, ragadosa ayam paja; 

tasma hi vltaragesu dinnaij hoti mahapphalaij. 

857. Tinadosani khettani, dosadosa ayam paja ; 
tasina hi vltadosesu dinnaij hoti mahapphalaij. 

858. Tinadosani khettani, mohadosa ayam pajji ; 
tasina hi vitamohesu dinnaij hoti mahapphalaij. 

1 F. C" acchidda. 2 S c , K pubbaparani. 3 F. ce. 
4 B r ca. 6 S c attano. 



853. M. i, 171; Vin. i, 8. Cf. Sn. 211; S. ii, k 284 ; 
Mvst., iii, 326; KV. 289. 



52 Dhuanmapadag 

359. Tinadosani khettani, icehadosa ay am pa j a, 

tasma hi vigaticchesu dinnay hoti mahapphalaij. 

12. Ankurassa vatthu, IV, 80. 

XXIV. TANHAVAGGO CATUVlSATIMO. 



XXV. BHIKKHUVAGGO. 

360. Cakkhuna saijvaro sfidhu, sadhu sotena saijvaro, 
ghanena sayvaro sadhu, sfidhu jivhaya saijvaro, 

861. kayena saijvaro sftdhu, sfidhu vucaya saijvaro, 
manasfi saijvaro sadhu, sfidhu sabbattha saijvaro. 
sabbattha saijvuto bhikkhu sabbadukkha pamuccati. 

1. Paucabhikkhunar) vatthu, IV, 83. 

3G2. Hatthasannato pfidasanuato, vficfiya saiinato sauna- 

tuttamo, 

ajjhattarato sanifihito, eko santusito tarn ahu bhik- 
khuij. 

2. Harjsaghataka-bhikkhussa vatthu, IV, 80. 

8C3. Yo mukhasafifiato bhikkhu raantabhaiu 1 anuddhato 
atthaij dhammaii ca dlpeti madhuraij tassa bhasitaij. 

li. Kokalikassa vatthu, IV, 91. 

1 S r mattabhfini. 

300, 361. Mvst., iii, 42B. 361 1 2 . S. i, 73; Mil. 399. 

302 2 . Tha. 981 ; Mvst., iii, 423. 
363 1 . Cf. Sn. 850 2 ; Tha. 2 1 . 



Bhikkhu caggo 53 

864. Dhammaramo, dhammarato, dhammai] anuvicintayaij, 
dhammaij anussaraij, bhikkhu saddhamma na pan- 
hay ati. 

4. Dharnmaramattherassa vattliu, IV, 93. 

365. Salabhaij natimaniieyya, naimesaij pihayafi care, 
annesaij pihayai) bhikkhu samadhiij niidhigacchati. 

306. Appalabho pi cc bhikkhu salabhaij natimannati, 
tjuj ve deva pasaysanti suddhajivay atanditag, 

5. Vipakkhasevaka-bhikkhussa vatthu, IV, 95. 

367. Sabbaso numarupasmiij yassa n atthi mamayitarj, 
asata ca na socati, sa ve bhikkhu ti vuccati. 

6. Pancaggadiiyaka-bri ihmanasso vatthu, IV, 98. 

368. Mettaviharl yo bhikkhu, pasanno -Buddhasasane, 
adhigacche pad.uj santai) sankhariipasamaij sukhaij. 

369. Sifica bhikkhu imaij navaij, sittii te lahuin essati, 
chetva ragan ca dosaii ca tato nibbanam ehisi. 

370. Pafica chindo, panca jahe, panca c uttari 1 bhavaye. 
pauca sangatigo bhikkhu oghatinno ti vuccati. 

371. ( Jlulyji; bhikkhu, ma ca pamfido, 

ma te kamagune bhamassu 2 cittaij. 

ma lohagulai) gill pamatto. 

ma kandi 3 dukkham idan ti dayhamnno. 

372. N atthi jhanaij apanfiassa pauna n atthi ajjhayato, 
yamhi jhanan ca pan mi 4 ca, sa ve nibbanasantike. 



1 F. O vuttari. 2 K. bhavassu. 

3 O kandi. 4 K. pannafi ca. 



364. Itv. 86; Tha. 1032. 364 1 . S". 327; Mvst., 
iii, 422. 

367. Sn. 950. 367 2 . Sn. 861. 

36B 2 . Tha. II 2 ; cf. 521 1 . Cf. C68, 369. Mvst., iii, 421, 523. 

370. S. i, 3 ; Tha. 15, 683 ; Netti, 70. 37 1 . Tha. 119 2 . 



54 Dhammapadag 

373. Simnagarai) pavitthassa, santacittassa bhikkhuno 
amanusl ratl hoti saminu dhainmai) vipassato. 

374. Yato yato sammasati khandhanaij udayabbayai), 1 
labhati pltipamojjaij-amataij taij vijanatai). 

375. Tatrayam adi bhavati idha panimssa bhikkhuno, 
indriyagutto 2 santutthi pfvtimokkhe ca sarjvaro, 
mitte bhajassu kalyane, suddhajive, atandite. 

370. Patisantharavutyassa/* acurakusalo siyA, 

tato pamojjabahulo dukkhnss* antai) karissati. 4 

7. Sambahulanai) bhikkhunar) vatthu, IV, 101. 

377. Vassika viya puppbani maddavani pamuncati, 
evaij ragan ca dosau ca vippamimcetha bhikkhavo. 

8. rancasatabhikkhunai] vatthu, IV, 112. 

378. Santakayo santavuco santavft suBamahito 
vantalokamiso bhikkhu upasanto ti vuccati. 

9. Santakayattherasaa vatthu, IV, ll. I. 

37 J. Attana coday attunai), patimfise attam 6 attanu, 
BO attagutto satima sukhai) bhikkhu vihahisi. 

380. Atta hi attano natho, atta hi attano gati, 

tasma samlamay attfinai) aasam bhadrai) va vanijo. 

10. Nangulakulatthcrassa ratthu, IV, 115. 

. Pamojjabahulo bhikkhu pasanno Buddhasasane, 
adhigacche padaij santai) sankharupasamaij sukhaij. 

11. Vnkkalitthcrassa vatthu, IV, 117, 



1 F. C n udayavyayai). 2 S gutti. 

8 F. C n Patisantharavutt assa. 4 K. karissasi. 
* K. patimase ttam. 



374 1 . Cf. Jha. 23 l . 879 1 . C/. Tha. 637. 881. Tha. 11, 



Brdhmatmrat/fjo 55 

382. Yo have daharo bhikkhu yunjati Buddbasasane, 
BO maij l lokai) pabhuseti abbba mutto va candima. 

12. Sumanasamanerassa vatthu, IV, 120. 

XXV. WIIKKIirVAOGO PANCAV1SATIMO. 



XXVI. BBAHMANAVAGGO. 

883. Chinda sotai), parakkamma, kfimo panuda brahmana ! 
sankharanai) khayai) uatva akatannfi si brabmana! 

1. Pasadabahulabruhinanassa vatthu, IV, 188. 

384. Yada dvayesu dhammesu piiragu hoti brabnmno, 
ath assa sabbe saijyoga atthan gacchanti janato. 

2. Sambaliultinai) bhikkhunnij vatthu, IV, 1, J9. 

385. Yassa pfiraij aparaij va paruparai) na vijjati, 
vltaddarai), visaijyuUai), tain aliaij brumi brahmanay. 

J5. Marassa vatthu, IV, 140. 
380. Jhayiij, virajam asinai), katakiccai), anasavaij, 

uttamattbam anuppattaij, tain ahaij brumi brahmanai). 

4. Anuatarabrahiuanassa vatthu, IV, 141. 

387. Diva tapati adicco, rattiij abbati candimft, 

sannaddho khattiyo 2 tapati, jbayl tapati brabmano. 
atha sabbaui aborattui) Buddho tapati tojasa. 

5. Anandatthcrassa vatthu, IV, 142. 



382. M. ii, 104 ; Tha. 873. 382 1 . Tba. 203. 

1 . S. i, 49. 383-423. Sn. (J20-047. 

387. C/. S. i, 15. 






56 Dhammapaday 

388. Bahitapfipa ti brahmnno, samacariya samano ti 

vuccati, 

pablajayatn 1 uttano malai), tasma pabbajito ti vuccati. 
6. Afinatarapabbajitassft vatthu, IV, 144. 

389. Na brahmanassa pabareyya, 2 nassa muncetha brah 

mano. 
dhl brahmanassa hanturan, tato din yassa muficati. 

890. Na brahmanass etad akinci seyyo 
yadii nisedho manaso piyehi, 
yato yato hiijsaniano nivattati 
tato tato sanimati-m-eva dukkhaij. 

7. Sariputtattherassa vatthu, IV, 145. 

391. Yassa kayena vficiiya manasa n atthi dukkatai], 3 
sarjvutai) tihi tbanehi, tarn abai) brumi brabmanaij. 

8. Mahapajapativa Gotamiya vattlm, IV, 149. 

392. Yamba dhammai) vijaneyya sammrisainbuddhadesitay, 
sakkaccaij tan namasscyya aggibuttaij va brahmano. 

9. Sariputtattherasaa vatthu, IV, 150. 

393. Xa jatahi, na gottena, 4 na jacca 5 boti brahmano, 
yamhi saccafi ca dhammo ca, BO sukhi, so ca brah 
mano. 

10. Jatilabrahinanassa vatthu, IV, 151. 

394. Kii) te jatahi dummedha ! kiij to ajinasatiya ! 
abbhantaran te gahanai), bahiraij parimajjasi ! 

11. Kuhakabrahmanassa vatthu, IV, 152. 

395. Paqsukuladharaij jantui), kisai), dhainanisanthataij, 
ekay vanasmiy jhayantai), tarn ahay brurai brahmariay. 

12. Kisa^otainiyfi vatthu, IV, 154. 



1 C". pabbajay . 2 F. hareyya. 3 B r dukkataij. 

4 K. gottehi. 6 K. jacco. 6 S c suci. 

388 1 . Cf. Ud i, 4. 391. Netti, 183. 395 1 . Cf. Tha. 243 1 , 



57 

3!)<5. Nft caham 1 brahmanam brumi yonijaij mattisam- 

bhavaij, 

bhovadi nama so hoti, sa ce 2 hoti sakiilcano, 
akincanaij anadanaij tain ahaij brumi brahinanaij. 

1<J. Ekassa brnhmanassa vatthu, IV, 158. 
D7. Sabbasaijyojanaij chetva yo ve na paritassati, 

sangatigay visaijyuttaij tarn aliai) brumi brahmanaij. 

14. L jjgascnnssa vatthu, IV, 159. 

. Chetva nandiy 3 varattau ca, sandamay 4 sahanuk- 
kamaij, 

ukkhittapaligbaij buddhaij, tarn ahaij brumi brah- 
manaij. 

1"). Dvimiaij brahmananag vatthu, IV, ICO. 

^ 31)1). Akkosaij vadhabandhan ca adujtho yo titikkbati, 

khantlbalaij balanlkaij tarn ahajj bru mi brabmanaij. 

1C. Akkosaka-Bhfiradvajassa vatthu, IV, 161. 

400. Akkodhanay vatavantai) sllavantai.) anussutaij, 
dantaij antiuiasaiiraij, tarn ahaij brumi brahmanaij. 

17. Sariputtattherassa vatthu, IV, 164. 

401. Viiri pokkharapatte va aragge-r-iva sasapo, 

yo na lippati * kamesu, tarn ahai) brumi brahmanaij. 
18. Uppalavai.u.iattheriya vatthu, IV, 166. 

402. Yo dukkhassa pajanati idh eva khayam attano, 

pannabharaij visaijyuttan tarn ahaij brumi brahmanaij. 
19. Afmatarabrahmanaasa vatthu, IV, 167. 

403. Gambhlrapannaij,medhfiviij, maggamaggassa kovidaij, 
uttamattham anuppattaij, tarn ahaij brumi brahmanai). 

20. Khemnya -bhikkhimiya vatthu, IV, 168. 

1 K. navahaij. F. C" ve. F. nandhiij. 

4 F. sandanaij. 6 K. limpati. 



390-423. Sn. 620-647. 3D8 1 . S. i, 16, 63. 






5K Dhammapaday 

404. Asaijsatthaij gahatthehi anagfirehi ciibhayar) 
anokasariij appicchay tarn ahai) briitni brahmanar). 

21. rabbharaviis-i-Tissattherassa vatthu, IV, 169. 

405. Xidhaya dandaij bhutesu tasesu thfivaresu ca, 

yo na hanti na ghateti, tarn ahay brumi brahmanar). 

22. Afifwtarabhikkhussa vatthu, IV, 174. 

406. Aviruddhaij viruddhesu attadundesu nibbutaij 
Badanesu anadanaij tarn ahai) brumi l)rrihmana\). 

23. Catunnai) pamanetanai) vatthu, IV, 176. 

407. Yassa rago ca doso ca mano inakkho ca patito 
sasapo-r-iva aragga tain ahai) brumi brahmanarj. 

24. ^fahapanthakattherassa vatthu, IV, 180. 
40H. Akakkasaij vinujipunii) girai) saccai) udiraye, 

vaya nabhisaje kaiici, 1 tam ahai) brumi brrihmanai). 

25. Pilinda-vacchatthcrassa vatthu, IV, 181. 

40H. Yo dha dighaij va rassai) va anui) thulai) subhasubhai) 
loke adinnai) nadiyati tain ahaij brumi brahmanaij. 

26. Anfiataratthcrassa vatthu, IV, 183. 

410. Asa yassa na vijjanti asmii) loko paramhi ca, 
nirasayay visaijyuttaij tam ahai) brumi brahmanaij. 

27. Sariputtattherassa vatthu, IV, 184. 

411. Yassiilaya na vijjanti annaya akathankathl, 
amatogadhaij anuppattarj tam ahai) brumi brahmanaij. 

28. Mahit-Moggallanattherassa vatthu, IV, 185. 
41*2. Yo dha punnan ca papan ca ubho sangaij upaccaga, 
asokaij virajaij suddhaij, tam ahaij brumi brahmanaij. 
29. Kovatattherassa vatthu, IV, 186. 

41tt. Candaij va vimalaij suddhaij vippasannam anavilaij, 
Nandibhavaparikkhlnaij, tam ahaij brumi brahmanaij. 
80. Candabhatthcraasa vatthu, IV, 187. 



1 K. kinci. 



405. Ct\ 142. 405 1 - 2 . ]\[vst., i, 358. 
406. (/. S. i, 230. 



Brdli man ara(j(j<>~ 59 

414. Yo maij 1 palipathai) duggai) saijsarai) moham accaga, 
thmo paragato jhayi unejo akathankathi, 
anupadaya nibbuto, tarn ahaij briimi brfihmanaij. 

81. Sivalittherassa vatthu, IV, 192. 

415. Yo dba kame pahatvfina anfigaro paribbaje, 
kama 2 -bhavaparikkhTnaij tarn abaij briiini brab- 

manaij. 

82. Sundarasamucldattherassa vatthu, IV, 194. 

4 1C. Yo dha tauhaij pabatvana anagfiro paribbaje, 

tanha-bhavaparikkhimuj, tarn ahaij brumi brab- 
manaij. 

33. Jatilassa ;1 vatthu, IV, 199, 221. 

417. Hitvii manusakaij yogaij dibbai) yogaij upaccaga, 
Sabbayogavisaijyuttaij, tarn ahaij brumi b rail man ay. 

84. Natapubbakassa vatthu, IV, 224. 

418. Hitvfi ratiu ca aratiu ca sltibhutun nirupadhiij, 
sabbalokubhibhui) vlraij, tarn abaij brumi brubmanai). 

85. Nataputtakassa 4 vatthu, IV, 225. 

41!). Cutii) yo vedi sattanaij upapattin ca sabbaso, 

asattaij sugatay buddbaij, tain uliai) brumi brah 
man a i). 

420. Yassa gatii) na jananti deva gandbabbainanusa, 
khhuisavaij arabantaij, tarn abaij brumi brahnianaij. 

86. Varigisattherassa vatthu, IV, 226. 

421. Yassa pure ca pacchfi ca majjhe ca n attbi kificanai), 
akincanai) anadanai), tam abaij brumi bruhmanaij. 

87. Dhammadinnftttheriyfl vattliu, IV, 229. 

1 K. imay. 2 F. Kama. 

3 C n Jatilatthera-vattbu ; ascribed alxo to Jotikattbera. 

4 C" Natapubbakatthera-vatthu. 

414. Cf. A. iv, 2<JO. 420. Cf. Mbh. xiii, 113, 7. 

421 1 . Cf. Tha. 537. 



<JO Dhammapadag 

422. Usabham pavarny viraij mahesiij vijitavinay 
anejaij nahatakay buddhaij, tarn ahaij brurni brah 
man aij. 

38. Anguliiuftlattherassa vatthu, IV, 231. 

423. Pubbe-nivasai) yo vedi saggfipayan ca passati, 
atho jatikkhayam patto, abhinna^osito, muni, 
sabbavositavoeanaij, tarn ahay briimi brahmanag. 

39. Dcvangikabrahmanassa vatthu, IV, 282. 

XXVI. nilAHMANAVAGGO CHABMISATIMO. 



1. Yamakay Appamadatj Citiay 
Puppliay Balcua Pandltay 
Arahantay Saltasscna 
Papay Danftcna, tc daxa ; 

*2. Jard Attd ca Lol o ca Buddha y Siikhay Pii/cna ca 
Kodliay Mdlan ca Dhammafthay Mafigava^jcna nxati ; 

3. Pakinnakay Xirayay Xilyo 
Tanhay Bhikklin ca Brahmano : 
etc chabblsatt ray yd z 
dcxitddiccabandlniiid. 

PHAMMAPADAN 



Or Devahita-br, C n . 



423. C/. M. ii, 141 ; S. i, 167 ; A. i, 165 ; Itv. $ 99. 



INDEXES 



I. -INDEX TO THE FIRST WORDS OF THE GATHAS 
OF THE DHAMMAPADA, 

MADE BY THE LATE PROFESSOR B. n. CONVELL, AND EDITED 

FROM HIS MS. OR. 308 IN TUB UNIVERSITY LIBRARY 

AT CAMBRIDGE 

By C. MARY RIDDING, M.R.A.S. 



[ Tin- ratings in ifolir arc in (ill caws thw of Mn 
tiyurc* refer to the vews 



* *c,;, llt l fl ?ifi< l) 



Tin 



A. 

Akakknsni), 40S 
akatai), 314 
akkocchi may, ;j, 4 
akkodhanaij, 400 
akkodhena, 223 
akkosarj, 3J)i) 
acaritvil, 155, 150 
acirai) vat , 41 
utthlnaij, 150 
anna hi, 75 
attadatthai), KJO 
attanfi coday , 370 
attanj i va katay, 101, 105 
attfi have, 104 
at tfi hi attano, 100, 380 
uttftnam eva, 15H 
attanan ce piyaij, 157 
attanan ce tatha, 159 
attbarahi, 331 
atha papani, 130 
athav assa (atharasxa), 140 
anavatthita cittassa, 38 
anavassuta cittassa, 31) 



anikkasiivo, 1) 
anupavfulo, 185 
anupubbena, 23!) 
anekajiitisaijsarai), 1 53 
andhabhuto", 174 
api (lil)besu, 187 
apufinalabho, 310 
appam pi ce, 20 
appaka te, 85 
api>amatto ayai), 50 
a-ppamatto pamattesu, 21) 
appamadarata hotha, 327 
appamadarato, 31, 32 
appamadena, 30 
uppamfido, 21 
appalabho pi, 300 
appassutayao) (app a a /// - 

j/itm), 152 
abhaye, 317 
abhittharetha, 110 
abhivadanasllissa, 100 
abhiitavadi, 300 
ayasa va, 240 
ayoge yunjam, 20!) 
alaijkato ce, 142 



62 



Ithammapadatj 



alajjitii ye (alqijitaye), 316 
avajje vajjamatino, 318 
aviruddhar), 406 
asarj sat thai), 404 
asajjhayanmla, 241 
asatarj bhavanam (asatay 

fc/ifinw ), 73 
aeare sarainatino, 11 
asahasena, 257 
asubhfmupassi- (asubhdnn- 

paxsig), 8 
assaddho, 97 
asso yatha, 143& 
aharj nago va, 320 
ahiijsaka ye, 225 

A. 

Akase padaij (dkdse ca 

paday], 254*, 255 
arogyaparama, 204 
asa yassa, 410 

I. 

Idai] pure, 326 
idha tappati, 17 
idha nandati, 18 
idha modati, 16 
idha vassal], 286 
idha socati, 15 

U. 

Ucchinda sineham. 285 
utti it-he na-ppamaj jeyya, 168 
uithanakalamhi, 280 
utthanavato, 24 
utthanen , 25 
udakai) hi, 80, 145 
upanltavayo va, 237 
uyyunjanti, 91 
usabhaij pavaraij, 422 

E. 

Ekai) dhammai), 176 
ekassa caritai), 330 
ekasanarj, 305 



i etaij kbo saranaij, 192 
etai) dalhaij, 346 
etaij visesato, 22 
etai) hi tumhe, 275 
etai} atthavasai), 289 
etha passath , 171 
evaij bho purisa (evam 

peso), 248 
evarj saykfirabhutesu, 69 

| es eva maggo, 274 



0. 



Ovadeyy , 77 

K. 

Kanhai) dhammay, 87 

kayirau ce, 313 

kamato jayati, 215 

kayappakoparj , 231 

kayena saijvaro, 3(J1 

k ay en a saijvuta, 234 
! kaeavakantha, 307 
! kin te jatahi, 394 
| kiccho, 182 
j kumbhupamaij, 40 
| kuso yatha, 311 
i ko imai) pathavii), 44 
1 kodhaij jahe, 221 

ko nu hsiso, 146 

Kh. 
| Khanti paramaij, 184 

G. 

Gnmbhirapafiiiar), 403 
| gataddhino, 90 
gabbham eke (gabbham ek ) 9 

126 

gahakara-, 154 
game va, 98 

C. 

I Cakkhuna, 360 
I cattari, 309 



Indexes 



candanai), 55 
candaij va, 413 
caran ce, 61 
caranti bulii, 66 
cirappavasii), 219 
cutiij yo, 419 

Ch. 

Chandajato, 218 
chinda sotaij, 383 
chetva nandiij, 31)8 

J. 

Jayai) veraij, 201 
jigaccba, 203 
jiranti ve, 151 

Jh. 

Jhfiya bliikkhu, 371 
jbayiij virajam, 386 

T. 

Tan ca kammai), 68 

tai) puttapasu-, 287 

taij vo vadami, 337 

tanhaya jayatl, 216 

tatrfibhiratii), 88 

tatrfiyam adi, 375 

tato mala, 243 

tasinfiya purakkhata, 342, 

343 

tasmfi piyaij, 211 
tatb eva katapunnam, 220 
tinadosani, 356, 357, 358, 

359 

tumhehi kiccam, 276 
te jhayinp, 23 
te tadise, 196 
tesaij saijpannasilanay, 57 

D. 

Dadanti ve, 249 
dantarj nayanti, 821 



1 diva tapati, 387 

diso disay, 42 

dighfi jagarato, 60 
! dukkbai), 191 
I dunniggahassa, 35 

duppabbajjai), 302 
| dullabbo, 193 
, durarigamam, 37 
, dure santo, 304 

Dh. 

Dhanapalako, 324 
I dhammaij care, 169 
I dhammapitl, 79 

dhammaramo, 3G4 

dhlrai) ca, 208 

X. 

N atihi jhanai), 372 

n attbi ragasamo, 202, 251 

n eva devo, 105 

n etaij klio, 189 

na attahetu, 84 

na antiilikbe, 127, 128 

na kabapana-, 186 

nagaraij yatlia, 315 

na calm, 228 

na jatfibi, 3 ( .)3 

na taij kammaij, 67 

na taij dalham, 345 

na taij mala, 43 

na tfivata, 259 

na tena ariyo, 270 

na tena thero, 260 

na tena paiu.lito, 25S 

na tena bhikkbu, 266 

na tena hoti, 256 

na naggaenriya, 141 

na paresaij, 50 

na puppbagandbo, 54 

na brabmanass , 390 

na brilbnaanassa, 389 

na bhaje, 7S 

na mundakena, 264 



<H 



Dhammapaday 



na inonena, 268 

na vakkarana-, 262 

na vahaij (-cahatj), 390 

na ve kadariya (it a [t e\ 

kadarya), 111 
na santi putta, 288 
na Bilabbata-, 271 
na hi etehi, 323 
na hi papaij, 71 
na hi verena, 5 
nitthai) gato, 351 
nidhaya dandai), 405 
nidbinai) va, 70 
nekkhai), 230 
no ce labhetha, 329 

P. 

Paijsukuladhararj, 395 
panca chinde, 370 
patisaijtharavutt , 370 
pathavisamo, 95 
patlmvya, 17H 
pandupalaso, 235 
pamadam, 20, 28 
paradukkhii-, 291 
paravajjanupassissa ( para- 

reft-), 253 

parijinnam id am, 148 
pare ca na, 
pavivekarasai), 205 
passa cittakatai), 147 
paniinhi ce, 124 
papnfi ce, 117 
papani, 209 
papo pi, 119 
pamojja bahulo, 381 
piyato jayati, 212 
puniiaii ce, 1 18 
putta m attbi, 62 
pupphani heva (pvpphan 

*fva), 47, 48 
pubbenivasam, 423 
pujarahe, 195 
pemato jayati, 213 
poranain etarj, 227 



Ph. 

| Phandanai), 33 
i phusami, 272 ^ 
phenupamaij, 40 

B. 

Bahui) pi, 19 
bahuij ve, 188 
i balasaggatacarl, 207 

i bahitapapo, 38H 



Bh. 
Bhadro pi, 120 

M. 

Mag^an atthaiigiko, 273 
mattasukh apariccaga, 290 
inadhuva manuati, 69 
manujassa, 334 
manopakopai), 233 
manopubbangama, 1, 2 
mam ova kata, 74 
ma! itthiya, 242 
rnatarai) pitarai), 294, 295 
ma pamiidai), 27 
ina piyehi, 210 
mappamannetha, 121, 122 
ma voca pharusay, 133 
mase mase, 70, 100 
middbi yada, 325 
mufica pure, 348 
mulmttam api ce, 05 
mettavihariyo (mettariMn 
yo), 308 

Y. 

Yay kinci, 108,312 
yan ce vififiu, 229 
yato yaio, 374 
yathagaram, 13, 14 
yatba dandena, 135 
yathapi puppha-, 53 
yathupi bhamaro, 49 
yathapi mule, 338 
yatbapi rahado (-rhado), 82 



yathapi ruciraij, 51, 52 

yatha bubbulakaij, 170 

yatha sankara-, 58 

yada dvayesu, 384 

yam esa, 335 

yamhfi dhammay, 81)2 

yamhi saccarj, 201 

yamhi kiccam, 292 

yassa accanta-, 102 

yassa kayena, 81)1 

yassa c etai), 250, 263 

yass indriyani, 1)4 

.yassa gatiij na, 420 

yassa c otai), 250, 203 

yassa chattiijsati-, 831) 

yassa jitam, 171) 

yassa papam, 173 

yassa jalini, 180 

yassa parai), 885 

yassa pure, 421 

yassa rago, 407 

yasealajii na, 411 

yassa asava, 1)8 

yan imani, 141) 

yavaij hi, 281 

yavajlvam pi, 01 

yavadeva, 72 

ye ca kho, 80 

ye jhanapasuta, 181 

ye ragaratta-, 847 

yesaij sannicayo, 92 

yesaij sambodhiyangesu, 81) 

yesan ca Busamaraddhn, 293 

yo appadutthassa, 125 

yo imai), 4 l 4 

yoga ve, 282 

yo ca gathfi, 102 

yo ca pubbe, 172 

yo ca bilddhufi ca, 190 

yo ca vantakasav , 10 

yo ca vassasatay, 107, 110- 

115 

yo ca sameti, 205 
yo dandena, 137 
yo dukkhassa, 402 



In<lc.c 



\ yo dha kfimo, 415 
yo dha tanham, 410 
yo dha dlghain, 40!) 
yo dha puiiiiam, 207, 412 
yo nibbanato (iribl>anatho\ 

344 

yo panam, 240 
yo bale manfmti, (53 
yo mukhasannafco, 303 
yo ve uppatitaij, 222 
yo^ ye tuij sahati (//<> r ctay), 

330 

yo sahassaij, 103 
yo sfisaimi). 104 
yo have, 382 

1L 

| Ratiya jfiyati, 2J4 
i ramaniyani, !)!) 
i rajato va, 13!) 



V. 

Vac ipakopam, 232 
1 Vtt JJaij ca, 319 
| vanaij chindatha, 2S3 
| varaui assatara, 322 
vassika viya, 377 
vucanurakkhl, 281 
vanijo va, 123 

vari pokkharapatte va, 401 
vanjo va, 34 y 

vitakkapamathitassa, 349 
vitakkupasame, 350 
vltatanho, 352 
vedanaij pharusaij, 138 



S. 

Sace neresi, 134 
sace labhetha, 328 
eaccai) bhane, 224 
sada jagaramanfinaij, 22(] 
saddhaya sllena, 144 
saddho silena, 303 
santakayo, 378 

5 



santai) iassa, 96 
eabbattha ve, 83 
sabbad anai). 354 
sabbapfipassa, 183 
sabbasaijyojanai), 307 
pabbaso, 307 
sabUbhibhu, 353 
Fabbe tasanti, 129. 130 
Fabbe dbannna, 271) 
sabbe saijkbara, 277, 278 
Fnritilni sinehitani, 341 
salabbai), 365 
savanti subbadbi ( 

340 

sabassam api, 100, 101 
sauhu dassanaij, 200 
sarai) ca, 12 
fiinca bbikkbu, 369 
slladassana-, 217 
snkarani jisailhuni, 103 
sukliai) yavajara, 333 
sukhakamani, 131, 132 
suklia maUeyatu, 332 
sukbo Buddlianai), 194 



sujivain 



abirikena (-aldrl- 
244 

pavittbassa,373 
sudassai) vajjani, 252 
Bududdnssni), 3(> 
Buppabuddliai), 296-301 
subluinupassi (-jHinxii)), 7 
suruinerayapanaij, 247 
susukbai) vnta, 197-200 
sekho pathaviij, 45 
selo yatha, HI 
seyyo ayogulo, 308 
Bo karohi, 236, 238 



H. 

llaijsa adiccapathe 

surf iced), 175 
hatthasannato, 362 
hananti bhoga, 355 
liitva manusakai), 417 
liitva ratii), 418 
hirlnisedho, 143r/- 
bininata ca, 245 
hlnai) dhaniinai), 167 



(hay- 



[Completcd by Professor Cowell, November 22, 1804, and reprinted 
here by kind permission of the Council of the Koyal Asiatic Society 
from the Journal, 1904.] 



II. GENERAL INDEX OF AVOBDS 



Akakkasai), 408 
nkatai), 165, 314 
nkatnnnu, 383 
akatani, 50 

akathankathl, 411, 414 
akaranai], 183, 333 
akariyai), 176 
akiccay, 292, 293 
akincanaij, 221,396,421 
akincano, 88 
akiuci, 390 
akutobbaye, 196 



akubbato, 51, 124 
aknsalai), 281 
akkoccbi, 3, 4 
ukkodhanaij, 400 
akkodhena, 223 
akkosaij, 399 
akkharanai), 353 
akkhato, 275 
akkhataro, 276 
agatai), 323 
agandiiakai), 51 
agaraij, 18 



Indexes 



agarani, 140 
nggi, 3J, 140, 202 
ft ggM)> 107 
aggjdadclho, 136 
aggisikh iipamo, 808 
aggihuttai), 392 
agghati, 70 
acaritva, 155, 156 
acari, 326 
acirai), 41 
accagfi, 414 

accantadussilyaij, 162 
accutai), 225 

acchiddavuttiij, 22!) 
acehiddi, 851 
ajinasatiya, 394 
ni, ;$ , 4 



67 



ajjatanai), 227 
ajhayato", 372 
ajjhaga, 154 
ajjhattarato, 362 
annai), 158, 159, 165 
afinatarai), 137, 157 
afmfi, 75 

arlrViya, 275, 411 
arme, 43, 355 
anncsai), 252, 3(55 
anno, 165> 275 
attharigikag, 191 
atfchangiko, 273 
ntthinag, 150 
atthini, 149 
atanditay, 366 
atandite, 375 
atandito, 305 
atikkhamaij, 191 
atikkamevya, 221 
atittay, 4*8 

atidhonacarinai), 240 
atipateti, 246 
atimanfiati, 366 
atimafmeyya, 365 
atirocati, 59 
ativasa, 74 



ativfikyaij, 320, 321 
atltassa, 179 
atula, 227 
attagutto, 375 

attaghannaya, 164 

attajay, KJl 

attadandesu, 406 
attadatthay, 166 
attadanfcassa, 104 

attadanto, 322 
attay, 379 



attano, 15, 16, 50, 61,62 84 
131, 132, 160, 163, 217 
236, 23H, 239, 247 252 
291, 343,380,388,402 ~ 
attamano, 328 
attasambliavaij, Kjl 
attahetu, SI 
attA, (J2, 101, 159, 380 
attanaij, 80, 88, 103, 129 
130, 145, J57, 158, 159, 
12, 282, 305, 315, 327 
35;>, 379, 380 
attanuyoginai), 209 
atha, 55, 69, 85, 119, 120, 
136, 140, 158, 277, 278 
279, 384, 387 
athavfi, 83, 271 
atho, 151, 234, 332, 423 
atthaij, 209, 226, 25(J 21 W 

3()3, 384 
atthapadaij, 100 
atthamhi, 331 
atthavasai), 289 
i atthi 3!;, 61, 02, 202 251 
254, 255, 288, 330, 391, 



adandesu, 137 
adassanaij, 46, 21 
adassanena, 206 
adinnajj, 246, 409 
aduttho, 399 
adhammena, 84 



ndhammo, 248 
adhigacchati, 187, 249, 365 
adhigacchanti, 11, 12 
adhigacche, 368, 881 
adbigaccheyya, 61 
adhicitte, 185 
adbipannassa, 2HH 
adbimuttfmai), 226 
adhisessati. 41 
addbagu, 302_ 
add h anai), 207 
anakkhnte, 218 
anafigaimsea, 12;> 
anaiiKauo, 236, 288, 351 
anatta, 27 9 
anatthai), 256 
anatthapadasaiihitii, 100-2 
anattbaya, 72 
anantagocarai), 171), 180 
nnapayini, 2 
anapekkhino, 34(>, 347 
anappakai), 144 
jinavatthitacittassa, 38 
anavassutacittassa, 39 
anaiivahatcetaso, 39 
anagarehi, 404 
anfigaro, 415, 41 (5 
anatura, 198 

anadanai), 396, 400, 421 

auiidano, 352 

anavilai), 413 

anavilo, 82 

nnasaka, 141 

anasavaij, 38(> 

anasavassa, 94 

anasava, 126 

anikkasavo. 9 

anicca, 277 

anindito, 227 

anibbisai), 153 

anirnitto] 92 93 

anivesano, 40 

anissito, 93 

anigho, 294, 295 

anukantati, 311 



anutthabano, 280 
anutthanamala, 241 
anutappati, 67, 68, 314 
anuttarai), 23 
anuttaro, 55 
anutthunai), 156 
anudbammacarl, 20 
anudbavati, 85 
nnuddliato, 863 
anui), 31, 251, 265, 409 
anupatanti, 221, 847 
auupaddave, 338 
anupadaya, 89, 414 
anupadiyanb, 20 
anupubbena, 239 
anuppattai), 386, 403,411 
anubnihaye, 75 
anumatto, 284 
anumodamano, 177 
anuyuujati. 247 
anuyunjanti, 26 
anuyunjetba, 27 
anurakkhatba, 327 
anuvicintayai), 364 
anuvicca, 229 
anusasati, 15i) 
anusasoyya, 77, 158 
anusikkhinai), 226 
| anussarai), 364 
anussuka, 199 

anussutai), 400 

aniipaghato, 185 

anupalitto, 353 

anupavado, 185 

anuhate, 338 

anekajatisansarai}, 153 

anejai), 422 

anejo, 414 

anokaij, 87 

anokasarii), 404 
i ankusaggabo, 32 ( 
( antakena, 288 

antako, 48 

antai], 121, 275, 376 

antara, 237 



Indexes 



antariiyaij, 280 
antalikkhe, 127, 128 
antimasfuiraij, 400 
anfciinasfinro, 852 
antimo, 851 
aiulhakrirena, 146 
andhabhute, 59 
andhabhfito, 174 
anveti, 1, 2, 71, 124 
apajitay, 105 
apaiinassa, 872 
apattliani, 149 
apaday, 179, 180 
apaviddhaij, 292 
apassaij, 113, 114 
aparaij, 885 
api, 51, 5"2, 100, 107 
apunnaltibhag, 809 
apunnalabho, 310 
apnthujjanasevitay, 272 

apekha, 345 

apetakaddamo, 1)5 

apc tavinfifmo, 41, 95 

appaka, 85 

appagabbhena, 245 

appatibaddhacitto, 218 

appatto, 272 

nppaclutj.hassa, 125 

appadutthesu, 137 

appai), 20, 259 

appabodhati, 148 

apparaannetha, 122 

appamattassa, 24 

ajjpamatta, 4 21 

apparaa.tto, 27, 29, 56 

appamadaij, 20, 80 

apparaadamhi, 22 

appamadarata, 827 

appamatlarato, 81, 82 

appainadaviharinaij, 57 

appamiide, 22 

appamadena, 25, 28, 80 

appamado, 21 

appalabho, 8(U> 

appasattho, 123 



appasmiij, 224 

appassada, 180 

appassuto, 152 

appicchaij, 404 

appiyehi,*210 

appiyo, 77 

appo, 174 

appossukko, 880 

aphala, 51 

abalassai), 29 

abbanai), 124 

abbato/264 

abbliakkhanai), 139 

abbbantarai), 894 

abbha, 172/173, 382 

abhabbo, 32 

abbayadassino, 317 

al)baye, 317 

abbayo, 258 

abhikirati, 25 

abhifinaya, 75, 165,353,428 

abhittharetha, 1KJ 

abhinandanti, 219 

abhinandeyya, 75 

al)hibhuyya, 328 

abhimanthati, 101 
abhiratii), 88 
abhiruhati, 321 
abbivattai), 385 
abhivaddhati, 24 
abbivadanasilissa, 109 
abhivadana, 108 
abhisambudhfmo, 40 
abhutavadi, 300 
amataij, 374, 114 
amatapadai), 21 
amattanfiui), 7 
amatogadhar), 411 
amaniiHi, 373 
amittena, Ort, 207 
ayai), 41, 50, 85, 152, 174, 

351, 350-59, 375 
ayasa, 240 
ayoga, 282 
ayogulo, 308 



70 



Dhammajtaddi/ 



ayoge, 209 
ay oj ayai |, 209 
araiiiie, 329, 330 
aratii], 418 
arahataij. 104 
arahantaij, 420 
arahati, 9, 10, 230 
arivai), 191 
ariyappavedite, 79 
aiiyabhumiy, 23 G 
ariyasaccani, 190 
ariyanai), 22, 104, 207 
ariyo, 270 
arukayaij, 147 
alankato, 142 
alajjitaye, 316 
aladdha, 1/55, 150 
alaso, 280 
nlapuni, 149 
alikai], 204 
alikavadinai], 223 
alinena, 245 
avajlyati, 179 
avajjato. 319 
avajjaij, 319 
avajjadassino, 318 
avajje, 318 
avadhi, 3, 4 
iivijanataij, 00 
iivijannto, 38 
avijja, 243 

avitinnakankhai), 141 
aviddasu, 204 
aviruddhay, 100 
avekkbati, 28 
avekkheyya, 50 
averino, 197 
averT, 258 
averena, 5 
avoca, 133 
asnijaraanaij, 221 
asajjhayamala, 241 
asannata, 248, 307, 308 
asatai), 73, 77 
asatfi, 307 



asattaij, 419 

asantasi, 351 

asanto, 304 

asaij sat thai), 404 

asaijvutai), 7 

asabbha, 77 

asamanasaijvaso, 302 

asauiahito, 110, 111 

asarirai), 37 

asadhui), 223 

asadbuni, 103 

asjirato, 12 

asarai), 12 

asaradassino, 11 

asare, 1 1 

asahasena, 257 

asi, 134, 235, 237, 383 

afiuddbi, 105 

aKiibbaij, 350 

asubhfuiupassiij, 8 

asokaij, 112 

asoko, 28 

asmamayai), 161 

asnia, 220 

asmi, 353 

asmitj, 108, 109, 242, 410 

asea, 10, 72, 124, 179, 370, 

381, 389 
assatara, 322 
assay, 380 
assa, 94 
assu, 74 
assumukho, 07 
asfio, 143, 144 
ahai), 222, 320, 353; 385-80, 

391, 395-423 
abasi, 3, 4 
abitfmi, 163 
ahiijsaka, 225 
ahiijsa, 201, 270 
abiijsaya, 300 
abirikena, 244 
ahu, 22H 
abethayay, 49 
ahorattai), 220, 387 



Indexcx 



Akankhe, 343 

akase, 92, 93, 174, 254, 255 

akirate, 313 

agatay, 219, 220 

agamina, H7, 192 

jigamissati, 121, 122 

acinai), 121, 122 

ajamya, 1322 

Atappaij, 276 

atapino, 144 

iiturai), 147 

aturesii, 198 

adanapatinissagge, 89 

adaya, 47, 49, 268, 287 

adi, 375 

adiccapathe, 175 

adicco, 387 

a liyati, 246, 409 

aimndo, 14(5 

Ap ijjati, 309 

iipudi, 272 

abadhai), 13S 

al)hassara, 200 

abbafci, 387 

ayasai), 345 

ayu, 109 

ayuij, 135 

ayo^o, 185 

Aragga, 407 

aragge, 401 

jiraddhaviriyaij, 8 

jirabhato, 112 

ara, 253 

aradhaye, 281 

aramarukkhacetyani, 188 

aruyha, 28 

arogya parama, 204 

alasiyai), 280 

ala.^a, 411 

avaaesu, 73 

jisavakkhayaij, 272 

asavakkhaya, 253 

asava, 93, 226, 253, 292, 

293 
asa, 410 



I aslnaij, 227, 38(> 
! aha, 30(5 

ahare, 93 

aim, 3+5, 346, 3U2 

Icchati, 162, 291 

iccbaij, 334 

iccha, 74 

icchaiobhasamapunno, 2t>4 

icche, 84 

icclioyya, 73, 8S 
, iGjifai), 255 
1 itara. 85, 104 

itarlfcarena, 331 

itaro, 222 
, iti, (53, 74, 28(5, 307, 370, 

371, 388 
I idai), 34, 40, 326, 338, 371 

idani, 235, 237 

idha, 5, 15, 1C,, 17, 18, 20, 
247, 267, 286, 3J3, 347, 
355, 375, 382, 392, -402, 
409, 413 

iddbiya, 175 

indakhllupamo, 95 

indriyagutto, 375 

indri^ani, 94 

indriyesu, 7, 8 

imai}, 40, 44, 46, 171, 172, 
382, 414 

iva, 1, 2, 7, 8, 34, 69, 174, 

235, 287, 329, 334, 335 
isippaveditai), 281 
issariyay, 73 
issuld, 262 

Ukkulikappadbanai), 141 
ukkhittapaligbai), 38(>, 403 
uccayo, 115, 191, 192 
uccavacai), 83 
uccbinda, 285 
ujuij, 33 
ujjugatesu, 108 
ujjhanasaiifiino, 253 
ujjhitasmiij, 53 



Dhammapaday 



uttbiinakalambi, 280 

uttbanavato, 24 
attbauena, 25 
uitamatthaij, 386, 403 
uttamai), 115, 191, 192 
uttamo, 56 
uttari, 870 
uttitthe, 168 
udakai), 80, 145 
udakuinbho, 121, 122 
udabindu, 336 
ndabindunipatena, 121, 122 
udayabbayai), 373 
udayavyayai), 113 
udiraye, 408 
uddiseyyai), 353 
uddbaraihtt, 327 
iiddbaijsoto, 218 
unnalanai), 292 
npakaddhati, 311 
upaccaga, 315, 412, 417 
upanayhanti, 3, 4 
upanltavayo, 237 
upapujjati, 140 
u^apajjanti, 12(> 
upapajjare, 307 
upjipattig, 419 
upatnai), 129, 130 
upa^anto, 201, 378 
upa^amassa, 205 
upaparnmati, 100-2 
upassaggai), 139 
upahato, 1.J4 
upeti, 151, 30G, 325 
uponti. 342 
upeto, 10, 280 
upehisi, J38, 348 
uppiititaij. *J22 
uppalai), 55 
uppfido, 182, 194 
ubhuyai), 404 
ubliayattlia, 15. 16, 17 
ubho, 74, 256, 269, 306, 

412 
ubblmto, 34 



nbbhijja, 33!) 
uyyunjanti, 91 
uyyogarnukhe, 235 
usjibbai), 422 
usirattho, 337 
usukara, 80, 145 
usukrvro, 33 
ussukesu, 199 

Ekai), 100-3, 10G, 107 

eknghano, 81 

ekac.Vrai), 37 

ekacariyai), 61 

ekantai), 228 

ekarajjcna, 178 

ekaseyyaij, 305 

ekassa, 330 

ekasiinaij, 305 

ek ah ni), 110-15 

eke, 120 

eko, 305, 329, 330, 362 

etai.), 22, 75, 183, 192, 203, 

227, 282, 336, 346, 347, 

31)0 

etambi, 274, 275 
etaralii, 228 
eti, 108 
ete, 281 
etesai), 55 
etehi, 224, 323 
ettai), 1% 
etba, 171 

ettha, (>, 174, 304, 337 
edhati, 193 
enai), 313 
eresi, 134 
eva, 50, 66, 105, 240, 289, 

338, 311, 102 
ovai), 13, 15, 49, 51-3, 59, 

75, 81, 135, 170,240,243, 

2 17, 2 18, 263, 274,315,338 
ewi, 335 
epano, 131, 132 
oso, 5, 8, 9, 134, 247, 274, 

277, 349, 350 



essati, 369 
essanti, 86 
ebisi, 236, 369 

Okuij, 34, 91 
okato, 34 
oka, 87 

oghatinno, 370 
ogho, 25 
otthatai), 162 
onaddlia, 146 
opunati, 252 
oyadeyya, 77 
ohfirinai), 346 
obito, 150 

Kaij, 353 

kaijso, 134 

katukappabhedano, 324 

katukapphalaij, 66 

katthakasha, 164 

kafiei, 133, 312, 408 

kanhai), 87 

katakiccai), 386 1 

kataij, 17, 18, 67, 68, 71,74, 

150, 161, 165, 173, 314 
katapunnaij, 220 
katapunao, 16, 18 
katnkatai), 50 
kntani, 50 
kattabbai), 53 
katva, 67, 68, 121), 130, 306, 

314 

kadariyai), 223 
kadariya, 177 
kandl, 371 
kabalaij, 324 
kammakilittliay, 15 
kammakubbanai), 217 
kammaviHuddhii), 16 
kanirnai), 66, (57, 68, 71, 

173, 312 

kanimapatlio, 281 
kammani, 136 
kammaso, 239 



kammehi, 136, 307 

ka.yira.ti, 292 

kayira, 42, 43, 53, 61, 105, 

117, 159, 281, 313, 330 
kayinitlm, 25, 117, 118, 211, 

313 

karai), 136 
karissati, 376 
karissatha, 275 
kare, 42, 43 

karoti, 1,2, 33, 162, 841) 
karoto, 116 
karonta, (J6 
karomi, 308 
karobi, 236, 238 
kalaij, 70 
kali, 202 
kalii), 252 
kalingarai), 41 
kalyane, 78, 116, 375 
kasfi, 143 
kasanivittho, 144 
kabiipanavassena, 186 
k;i, 14!) 

kakasurena, 244 
kjipotakani, 141) 
kainjikama, 83 
kamaguue, 371 
karaabhavaparikkhinai), 415 
kaniato, 215 
kamaratisanthavaij, 27 
kamasukhaij, 346 
kaina, 186 
kame, 88, 383,415 
kanioHU, 48, 18(>, 187, 218, 

101 

kfiyni), 40, 46 
kavn^ata, 293, 29!) 
kayaduccaritai), 231 
kiiyappakopay, 231 
kayassu, 1 10 
kiiyena, 225, 231, 259, 281, 

361, 391 
kiiyo, 41 
kiisavukantlm, 307 



), 0, 10 
kabasi, 154 
kiccai), 270, 292 
kiccukiccesu, 75 
kiceo, 293 
kicclmi), 182 
kiccho, 182 
kiiicanai), 200, 421 
kitava, 252 
kii.l, 140, 204, 394 
kira, 151) 
kilesseyya, 158 
kisai), 895 
kisniici, 74 
kujjbeyya, 224 
kuujaril, 822 
kuujaro, 324, 327 
kuto, 02, 212, 213, 214,215, 

2 1C. 

kudaeanai), 5, 210 
kumudai), 2H5 
kumbbupamaij, 40 
kurute, 48, 217 
kuhuj, 193 
kusa^gena, 70 
kusalai), 53 
kusalassa, 183 
kusalena, 173 
kusalo, 44, 45 
kuhltai), 7 
knsito, 112, 280 
kuso, 311 
kuhinci, 180 
kena. 17i), 180, 1SM5 
ko, 44, 100, 230 
koci, 143, 179 
kodliaij, 221,222,223 
kovidaij, 403 
kosajjay, 241 

Khar.ati, 247 
khanatha, 337 
khauatita, 315 
khane, khane, 23!) 
kbano, 315 



kbanti, 181, 247 
khantibalay, 3 ,M) 
khandhadisa, 202 

khaiuUianai), 374 

khiittiyo, 2114 

khattiyo, 387 

klmya.), 154,383,402 

khadati, 240 

khitto, 31, 125 

khipiMii, r>5, 137, 230, 238, 

281) 

hhii.mnmcche, 155 
klunasavai.i, 420 
klunasavji, 81) 
khirai], 71 
kbirapano, 284 
khettsmi, 350-59 
khcmai), 181), 1D2 
kheuil, 258 
kho, 86, 349, 350 

Gaccbati, 31, 47, 174, 240, 
287, 21)3 

gacclmnti, 22C, 310, 317, 
;U8, 311), 384 

gacche, 4(>, 221 

gaccheyya, 323 

ganayai), ID 
! gataddliino, 90 
j gati, 92, 310, 380 
I gatii), 120 
| gato , 17, 18, 30, 190 
i gantba, 211 

gantva, 225 

gandhajatanar), 55 

gandhabbamanuea, 420 

gandhabbo, 105 

gandho, 54, 50 

gabbbai), 126, 325 

gamanena, 178 

gambhlrapaiiuaij, 403 

gambhlro, 82 

garabito, 30 

garukai), 138, 310 

gavesanto, 153 



lude.i 



r.s 



I candai), 413 

gaiakaraka, 154 candimf., 172, 173, 208, 387 

Rahakarakai), 153 



aliakiitai), 101 




capalaij, 33 
carati, 207 



Ra muhohi, 40-1 | cara.,, 01, 305 

gahanai), 394 I caranti, 00 

# ll)0 2fil j caritaij, 330 

^ llt , .* , care 1!> 1( J8, Kiji 231-33. 

gathapadaij, 101-2 339, 330 305 

Rfttiwsatiiij, 102 : careyya, 328 

pjunai), 47 eapatikhma, 15(5 

n ;lino <J capato, 320 

Ravo, 1!), 135 I cfiritaij, 32C. 

girail, 408 cittakatai), 1 17 

6. 1 ! 1 ! I 7 , 1 I cittakkhepaij, 138 

" lhf 4 ! cittaklesehi, 88 



; l i cittaii, 33, 34, 35, 42, 43, 89, 

- uto - 5 110,154,171,371 

-uhusayajj 37 ! cittassa, 35, 3(5, 37, 40 

,... cii aij, 218 

cirappavusin, 219 



gocare, 2 2 
gocaro, S)2, J)3 



ciraya, 311 
cutai), 419 



SeZS 5 296 - 99 000 - 1 : ce 8 i%?. ) 57 ffln - 2! - 



I Q- 

cotasa, 79 

gopetha, 315 codayan, 379 
gopo, 19 

Chattiysati, 33!) 

Ghara, 241, 302 chandajato, 218 

Rhanena, 300 j chandag, 117, 118 

gliataye, 129, 130 , cht }deti f 252 

ghateti, 405 chiiyfi, 2 

: chijjati, 284 

Ca, 8, 103 chinda, 383 

cakkai), 1 chindatha, 283, 340 

cakkhuna, 3(50 chinde, 370 

cakkhuma, 273 chmno, 338 

caje, 290 clmddo, 41 

catutthaij, 309 checchati, 350 

catubhagai), 108 ! chetv > 28 ^> SCO, 397, 398 

caturo, 273 j chetvana, 46, 3-16, 347 

cattari, 190, 309 JaRatippadeso, 127 1^8 

cattaro, 109 jaccfi, 393 

candanaij, 54, 55 janfia, 157, 352 



76 



jata, 141 

jatahi, 393, 394 

jana, 26, 85, 86 

jano, 217, 222, 249 

jantu, 107 

jantui), 395 

jantuno, 105, 176, 341, 849 

jambonadassa, 230 

jamrui. 335 

jayaij, 201 

jayaparajayaij, 201 

jayetha, 58 

jaray, 151 

jara, 135, 150, 383 

jallar), 141 

jahanti* 91 

jahe, 221,370 

jagarato, #9, 60 

jagaratoananaij, 226 

jaiiahi, 248, 354, 420 

jata i), 340 

jatamhi, 831 

jfiti, 153 

jatikkhayai), 423 

jiitijarai), 238, 348 

jatijarupagfi, 841 

jatena, 53 

jana to, 384 

janii), 138 

jalai), 251, 347 

jalanmtto, 174 

jalinl, 180 

jayati, 72, 193, 212, 213-16, 
282, 283 

jigaeehapanitna, 203 

jinnakonca, 155 

jine, 103, 223 

jilai), 40, 104, 105, 179 

jivha, 65 

jivliaya, 360 

jirati, 152 
jlranti, 151 
jivaraa, 197-200 
jivitaii, 110-15, 130, 148, 
182, 244 



jivitasai ikhayamhi, 381 
jivitukamo, 123 
jive, 110-15 
jutimanto, 89 
jetva, 175 
jeyya, 103 

Jhanai), 372 
jhanapasuta, 181 
jhaya, 371 
jhayantaij, 395 
jhayanti, 155 
jhayanto, 27 
jbayii), 386 

jhayino, 23, 110-11, 276 
jhayl, 387, 414 

Nattai), 72 

natva, 12, 22, 203, 282, 289, 

383 

fiataka, 43 
nati, 204 
natii), 220 
natimitta, 219 
uatinaij, 139, 207 
natisn, 288 

Tlwpotva, 40 
Uianai), 137, 225 
jbanani, 30J) 
thAnohi, 224, 391 
thiti, 147 

I.Myliamano, 871 
i, 140 



Till), 3, 4, 8, 42, 43, 67, 08, 
125, 163, 180, 193, 208, 
221, 222 

takkaro, 19 

tagaracandani, 56 

tagarai), 54, 55 

taccbaka, 80, 145 

tanhakkhayarato, 187 

tanhakkhaye, 853 



In<lc.re* 



tanbakkhayo, 854 

tanbai), 41G 

tanha, 180, 334, 335, 349 

tanhanai), 154 

tanhanusaye, 338 

tanhabbavaparikkbinarj, 410 

tanhaya, 216, 337 

tanhasama, 251 

tatiyai), 309 

tato, 1, 2, 6, 42, 43,243 

tatto, 308 

tattba, 0, 58, 249, 303 

tatra, 88, 375 

tatbfi, 159, 220, 282 

tatbagata, 254,270 

tatbariipassa, 105 

tadut.tbaya, 240 

tanuko, 174 

tapati, 814, 887 

tapo, 181, 194 

tappali. 17, 130 

tarnhfi, 330 

tiimhi, 117 

tayo, 281 

tasanti, 129, 130 

tasinai), 343 

taHinaya, 342, 343 

taHOHii, 405 

tannm, 211, 302, 310, 35G~ 

59, 381, 388, 343 
tassa, 93, 94, 152, 253, 200, 

335, 303 
tfu.wta, 288 
tanaya, 288 
tnni, 149 
tadi, 95 
tadiiio, 94, 95 
tadiHai), 70, 208 
tadise, 1J)0 
tava, 284 
tavatfi, 259, 200 
titthati, 340 
titthasi, 235 
tinadosani, 350-59 
tinnasokapariddave, 195 



ttrmaij, 157 

| tin no, 414 

! titikkbati, 321, 399 

1 titikkha, 184 

titikkhissaij, 320 
i titti, 18() 

tibbaragassa, 349 

tlrarj, 85 

tlhi, 224, 391 

tuttlii, 831 

tunlnmnslnaij, 227 

tumlie, 274, 275 

tulai), 208 

te, 11, 12, 23, 154, 225, 234, 
235, 237, 841, 309, 371, 
394 

tejanaij, 33, 80, 145 

tejasa, 387 
i tena, 03, 177, 250, 258, 200, 

200, 209, 270, 328 
: tesai), 3, 4, 57, 92, 181, 
292 

j Tbandilasayika, 141 
i thale, 31 

tbavarosn, 105 

thulaij, 31, -109 

tliulani, 205 

thnro, 2(50, 201 

tbokatbokaij, 121, 239 

tbokika, 310 



jjri, 224 
dandai), 142, 310, 405 
dandassa, 129, 130 
daiulona, 131, 132, 135, 

187 

dadato, 212 
dadati, 2 19 
dantai), 35, 321, 400 
danta, 822 
dantena, 323 
danto, 142, 321, 823 
dandbai), 110 
dabbi, 64 



78 



Dhammapadag 



damatbo, 35 
damasaccena, 9, 10 
daniayai), 305 
damayanti, 80, 145 
damena, 25 
damo, 201 
das^annaij, 137 
dassanaij, 200 
dassanassa, 274 
dassayanti, 83 
daharo, 382 
dahai), 31 
dabantai), 71 
dalhaparakkama, 23 
dajbai), 01, 112, 313, 345, 

a4ti, 341) 
dalbe, 338 
danai], 177 
darujai], 345 
daruij/HO 
darunai), 1.39, 145 
daresu, 345 
dittbii]. KM 
dittlio, 154 
dinnai), 35(-59 
dipadanai), 273 
dibbai), 230, 417 
dibbesu, 187 
diva, 241), 250, 296, 297, 

298,311,387 
disai), 42, 323 
disa, 54 
diso, 42, 102 
disva, 15, 10, 340 
disvana, 149 
dissanti, 304 
dlgbaij, (JO, 207, 409 
dlj;ba, 00 
digbo, 60 

dlpai), 25, 236, 238 
dipeti, 363 
dukkatay, 314, 391 
dukkbai), 69, 191, 144, 210, 

338, 342, 371, 390 
dukkhaeamuppadaij, 191 



dukkbassa, 191, 275, 331, 
370, 401 

dukkha, 133, 153, 202, 221, 
278 

dukkbanupatito, 302 

dukkbfiya, 248 

dukkliupMsamagaminai), 1 91 

dukkhe, 277, 278, 279 

dukkbo, 117, 302 

dukba, 186, 203, 302 

dukbena, 83 

cluggai), 414 

duRfffttii), 17, 240, 316, 317, 
31H 

duggabito, 311 

dugga, 327 

duccaritai), 1( )9, 24- 

ducchannai), 1.3 

dnjjlvai), 245 

duddamo, 159 

duddasai), 252 

duddittb iil, 339 

dunniggalmssa, 35 
J dunnivarayay, .33 
| dunnivarayo, 324 

d uppabbaj jaij . 302 

duppanno, 111, 140 
I duppamuncai), 34(5 

dupparamattbai), 311 

dubbalai), 7 

dummedhai), 101, 355 

dummedha, G(>, 373, 392, 

394 

I dnmmedhino, 20 
j dummedhp, 13(5, 104, 355 

durannayaij, 93 
; durannaya, 92 
! duraccayai), 330 

durabbirainai), 302 

duravasa,, 302 

dullabhai), 1(50 

dullabho, 193 
i dussati, 125, 137 
j dnssilo, 110, 308, 320 
| diirakkhaij, 33, 60 



duraiigamag, 87 

d lira to, 21!) 

diiramai), 87 

dare, 304 

devalokai), 177 

deva, 94/181, 200, 230, 366, 

420 

devanai), 30 
devesu, 56 
devo, 105 
desitaij, 285 
dosai), 20, 309, 377 
dosasamo, 202 
doso, 407 
dvayesu, 384 
dve, 294, 295 
dvedhapathai), 282 

Dhaijsinfi, 244 

dhamuj, 26, 64, 84, 155, 150, 

204 

dhanapalako, 324 
dhamanisantbatai), 395 
dhammaij, 04, (55, 115, 107- 

09, 170, 190, 25!), 363, 

dhammagata, 297 
dhammacan, 168, 10!) 
d h am m a j I v i n a i ) , 164 
dhammajlvino, 24 
dhammatthaij, 217 
dhammattho, 256, 257 
dhamrnadanaij, 354 
dharnraadharo, 259 
dhammapadai), 44, 45 
dhammapiti, 7!) 
dbammapitisukhaij, 205 
dhammarati, 354 
dhamm arato, 364 
dhammaraso, 354 
dhammaviniccbayena, 144 
dbammassa, 19, 257 
dhamma, 1, 2, 109, 242, 

279 
dbammanaij, 273 



1 dhammani, 82 
dhammanavattino, 86 
dhammaramo, 304 

dbammiko, 84 
i dhamme, 7!), 86 

dhammesn, 353, 384 
! dbammo, 5, 201, 3!)3 
I dlmraye, 222 
I dhuvati, 344 
I dhi, 38!) 

1 dliiran, 20S, 828, 329 
! dblra, 23, 175,181,231,32!), 
346, 347 

dhiro, 28, 122, 177, 1!)3,207, 

2(51, 2!)0 
; dhuvai), 147 
| dhorayhasilay, 208 

Xn, 11, 61, 02, 07, 70, 78. 
83, 305, 306, 367, 38!), 
393, 405) 

nakkbattapatbai), 208 

nagarai), 150, 315 

nagarupamay, 40 

naggacariya, 141 
! nadi, 251 
! nai), 42, 230 
i nandati, 18 
j nandii), 3!)8 
nandlbliavaparikkbmaij, 413 

namayanti, 80, 145 
I namasseyya, 392 
i nayati, 257 

nayanti, 80, 145, 240, 321 

naye, 250 

: narai), 47, 48, 287 
| narassa, 125, 284 
i nara, 341 
I miro, 202, 30!), 310 
; nabatakaij, 422 
j nabi, 184 
j nalaij, 337 
j nagavanassa, 324 
| uago, 320, 329, 330 
j nathaij, 160 



nfitho, 100, 880 
nama, 324, 396 
namarupasmirj, 221, 307 
navai), 309 
nikainaseyyaij, 309 
nikete, 91 
nigacchati, 00, 137 
niggayhavadhj, 70 
niggahessami, 320 
niccai), 23, 104, 109, 200, 

225, 245, 253, 293, 299 
nicclieyy-a, 25(5 
nittharigato, 351 
niddaro, 205 
niddayita, 325 
niddhantamalo, 230, 238 
niddhame, 239 
nindaii, 143, 309 
niudanti, 227 
iiindapasaijsasu, 81 
nindituii. 230 
nindito, 228 
nidhaya, 142, 405 
nidhinai). 70 
nipakaij, 328, 329 
nippapanca, 254 
nippapo, 205 
nibbattati, 338 
nibbanatho, 344 
nibbana, 283 
nibbanagamanaij, 289 
nibbariagaminT, 75 
nibbanasantike, 372 
nil)banassa, 32 
nibbfinai), 23, 184, 203, 204, 

220, 285 

nibbindati, 277, 278, 279 
nibbutai), 400 
nibbute, 190 
nibbuto, 414 
nimmala, 243 
niyato, 142 
nirayaij, 120, 140, 30C>, 307, 

309 
nirayainhi, 315 



ni ray ay a, 311 
nirasayai), 410 

niruttipadakovido, 852 

nirupadhii), 418 
| nivattati, 3!)0 
nivapaputtlio, 325 

nivaraye, 77 

nivasai), 423 

nivesaye, 158 
; niveseyya. 282 
I nisammakarino, 24 

nisedho, 380 

nissaya, 1(>4 

nihinakamma, 300 
I niyanti, 175 
! nudati, 28 
i nekkhaij, 230 

nekkharauiasukhai), 207, 272 

nekkbainmupasame, 181 

netave, 180 

nettika, 80, 145 

nessatha, 179, 180 

no, 320, 355 

Piikasenti, 304 

pakkhandina, 244 
j pagabbhena, 244 

paggayha, 208 

panka, 141 

panke, 327 

pacinantai), 47, 48 

pacessati, 44, 45 

paccati, (>9, 119, 120 

paccattaij, 105 

paccantai;, 315 
I paccoti, 125 
! pacchato, 348 
| paccha, 172, 314, 421 
pajaij, 28 

paja, 85, 254, 350-59, 342, 
343 

pajanati, 402 

pajjalite, 140 
j paiica, 370 

pancasangatigo, 870 



1ml 

paniiavfi. 84 
pan niii), 208 
pannassa, 37") 
panful, 38, 152, 372 
pannapasaday, 28 
paumiya, 59, 277-79, 280, 

333, 340 

pannayudhena, 40 
paunasllasamiihitaij, 221) 
patikkosati, 104 
pati^anhanti, 220 
pajijaggeyya, 157 
pat.idanda, 133 
patipajjatha, 275 
patipanna, 275, 270 
patibaddhamano, 284 
patimase, 37 ( .) 
pativadeyyuy, 133 
pativatai), 54, 125 
patilabho, 333 
pathamaij, 158 
pathavhj, 41, 44, 45 
pathavisamo, 95 
panihitai), 43 
paneti, 310 
punditay, C>4, (>5, 7(> 
panditamani, G3 
pamlita, 22, 80, 81, 82, 83 
pandito, 28, 63, 79, 87, 157, 

158, 181), 236, 238, 250, 

21)8, 289 

pandupalaso, 235 
patittha, 332 
patitaii, 320 
patito, G8 
patirupe, 158 
patisevati, 07, 08 
patissuta, 144 
patto, I M, 423 
pathavya, 178 
padai), 1, 21, 98, 114, 254, 

255, 368, 381 
pada, 273 
pad I pa ij, 14(5 
padutthena, 1 



CJV X 



81 



paduraai), 458 

padena, 17!>, ISO 

padesai), 303 

pana, 42, 252, 292 

panuda, 383 
panthai), 185 
pannahharaij, 402 

papancabhirato, 254 

papaucasamatikkante, 195 
1 papatanti, 336 

pappoti, 27 
j papupphakani, 40 
pabujjhanti, 29(5-99, 300, 

301 

i pabbnjita, 74 
; pabbajito, 174, 388 

pabbajayai), 3H8 

pabbatattlio, 28 

pabbatai), 8 

pabbatanai), 127 
: pabbatani, 188 
\ pabbato, 301 
pabhanjurai), 139, 148 

pabhasati, 172, 173, 382 

pamajjati, 172, 259 

pamajjitva, 172 

pamajjeyya, 108 

pamattacarino, 334 

pamatta, 21 
| pamatlanaij, 292 

pamattesu, 29 

pauiatto, 19, 309, 371 

painadai), 27, 28 

painade, 31, 32 

pamadena, 1(57 

pamado, 21, 30, 241, 371 

pamuccati, 189, 192, ii91, 
301 

pamimcati, 377 

pamokkbanti, 270 

pamocanai), 274 

paraodati, 10 

pamodanti, 22 

payirupasati, 04, 05 

parakulesu, 73 








82 



parakkame, 313 
parakkamma, 383 

parattba, 177. 800 
paratthena, 105 
pa rad a ra ij , 24 , 310 
paradnrfipasevi, 309 
paradukkhupadfmena, 291 
parainadukkarai), 103 
paramai), 184, 203, 204,243 
parai). 184, 220 
parambi, 108, 109, 242,410 
parassa, 84 

para vaj jan n passissa, 253 
para ji to, tiOl 
parikkhayaij, 139 
parikkhlna, 93 
paricare, 107 
parijiniiai), 148 
paridabessati, 9 
parinnatabbojana, 92 
paritassali, 397 
parinibhanti, 120 
parinibbuta, 89 
paripakko, 200 
paripurati, 38 
pariplavapasadassa, 88 
pariphandati, 34 

paribbajanti, 340 
paribbaje, 415, 410 
paribbiijo, 313 
parimajjasi, 394 
l>ariyodapeyya, 88 
parivajjaye, 123 
parivajjefi, 209 
parisappanti, 342, 843 
parissa>ani, 328 
parihanaya, 32 
paribayati, 304 
parilabo, 90 
parQpaghato, 184 
pare, 0, 257, 200 
paresai], 19, 50, 249, 252 
paro, 100 
paleti, 49 
pallalag, 91 



pallale, 155 
pavaddbati, 282, 349 
pavaddhanti, 335 
pavattarai), 70 
pavaraij, 422 
pavati, 54 
pavittbassa, 873 
pavivikarasai), 205 
pavissa, 127/128 
pavuccati. 257, 258, 201, 205, 

201), 270 
pavedayati, 151 
pasannena, 2 
pasanno, 308, 381 
pasuvati, 201 
paHahati, 7 
pasabetha, 128 
papaijsanti, 30, 177, 229, 280, 

30(5 

pasaijsifco, 228, 230 
passa, 147 
paasala, 2J5 
passatba, 171, 344 
passati, 119, 120, 170, 190, 

259, 277, 278, 279, 423 
passe, 70, 170, 290 
passato, 113-15 
pabatvana, 243, 415, 410 
pabareyya, 389 
pabassatba, 144 
pa hat a ve, 34 
pahilnaij, 831 
pahaya, 20, 329, 84(5, 347 
pabinamanassa, 94 
pnlipathai), 414 
pai]sukuladbarai), 895 
paceti, 185 
pacenti, 135 
panaij, 24(> 
ptinani, 270 
paninai), 135 
)>iinina f 124, 28 
pa nimbi, 124 
ptaito, 407 
patimokkhe, 185, 875 



ludcjcex 



83 



patheyyaij. 235, 237 

padasanuato, 302 

panabbojane, 249 

papakai), 00 

papakamma, 127 

papakammino, 12(5 

papaka, 242 

papakari, 15, 17 

papake, 78 

papako, 211 

papadhamma, 248, 307 

papai), 17, 09, 71, 117, 
120, 125, 101, 105, 
207, 412 

papasmii), 110 

papassa/117 

papa, IK;, ;JQ7 

papiini, 119, 123, 130, 

209, 330 

papanai), 205, 333 
papikai], 104 
piipika, 310 
papiyo, 42, 70 
papime, 138 
papelii, 307 
papo, 119 

pamojjabahulo, 370, 381 
paragavesino, 355 
paragu, 348, 384 
paragato, 414 
piiraij, 385 
partiparaij, 385 
pavako, 71, 140 
pitaraij, 294, 295 
pita, 43, 288 
pithiyati, 173 
piyaggahl, 209 
piyato, 212 

piyaij," 130, 157, 211, 220 
piyanaij, 210 
pryapayo, 211 
piyfippiyan, 211 
piyehi, 210, 390 
piyo, 77 
pivay, 205 



173, 



205, 



piliayanti, 94, 181 

pilmyai), 305 

piheti, 209 

pitipamojjaij, 374 

pitibhakkha, 200 

pltva, 205 

pu^alai), 344 

pufiuai), 18, 110, 118, 190, 

2<7, 331, 412 
p u n n apa papah In assa, 3! I 
punfiapekho, 108 
puniiassa, 118 
punnfini, 220 
puttaij, S4 

puttapasusammattaij, 287 
putta, 02, 2S8 
puttesu, ;j 45 
puthujjane. 59 
puna, 154, 238, 271, 338, 
34 ,s 

punappunaij. 117, 118, 153, 
325, 337, 338, 341 

pupphagandho, 54 

pupphaij, 49, 51, 52 

puppharasimha, 53 

pupphani, 47, 48, 377 

pubbaparani, 352 

pubbe, 172 

pubbenivnsai), 4*23 

purakkbata, 342, 343 

puranani, 150 
puriaa. 248 
purisajafiiio, 193 
purisadhamo, 78 
purisuttame, 78 
puriso, 117, 152 
pure. 320, :J4H, 421 
purekkharay, 73 
pujana, 100, 107 
pujayato, 195, 190 
piijaye, 100 
puja, 73, 104 
pujarahe, 194 
putisandeho, 148 
pecca, 15, 10, 132, 300 



Dhammapaday 



petteyyatA, 332 
pemato, 321 
pokkbarapatte, 401 
pokkhara, 336 
poianai), 227 
posassa, 104, 125 
poso, 228 
plavati, 334 

Phandanaij, 33 

pbalai), 334 
pbalani, 104 
pbalitai), 200 
pballati, 104 
pbarusai), 133, 138 
phasuka, 154 
phulo, 21K 
phuttha, 83 
phusanti, 23 
phusami, 272 
pbuseyyai), 133 
pbenupamaij, 40 

Baddbo, 324 
bandbanay, 344, 845, 

349 

bandbava, 288 
babbajai), 345 
balai), 10!) 
balanikaij, 31)0 
balivaddo, 152 
babavo, 307 
babu, 258, 259 
babujagaro, 2!) 
babujjano, 320 
babui), 53, H8 
babuna, !(>(> 
l)abubhaninai i ), 227 
babumpi, 19 
babusankappai), 147 
babussutaij, 208 
biihu, 53 

badbito, 842, 343 
balay, 71 

balasangatacari, 207 
balassa, 72, 74 



840, 



bfilft, 26, 60, 171 

balanai), 60, 206 

bale, 28, 61, 330 

balebi, 207 

balo, 62-04, 09, 70, 121, 286 

balyai), 63 

])aliitapapo, 388 

babirai), 394 

bAbire, 254, 255 

lalmsaccena, 271 

babetva, 267 

bimbaij, 147 

bTranai), 335, 337 

bujjbati, 130, 280 

buddbagata, 29(> 

buddhaij, 179,180,190, 398, 

419, 422 

buddbasasane, 308, 381, 382 
buddbagisa, 75 
buddha, 184 
buddbanai), 182, 183, 185, 

194, 255 
buddhe, 195 
buddbo, 387 
byasattainanasaij, 287 
brabmacariyava, 267 
brabmacariyai), 155, 156, 

312 

brabmacarl, 142 
brabmannata, 832 
brabmuiiA, 105, 230 
brabmana, 383 
brahnmnai), 385-86, 391, 

395-98, 399-423 
brAbmanassa, 389,390 
brahmano, 142, 294-95, 384, 

387-81), 392-93 
brumi, 222, 385-86, 391 , 395- 

423 
bruhaya, 285 

Bhagga, 154 
bhajati, 303 
bbajainanassa, 76 
bbajassu, 375 



Index 



85 



bbaje, 70, 78 
bhajetha, 78, 208 
bhanji, 337 

bhanat), 204 

bhane, 224 

bbattasmii), 185 

bbantai), 222 

bhaddaij, 837 

bhadraij, 119, 120, 380 

bbadrani, 120 

bliadro, 120, 143, 144 

bhamaro, 41) 

bbamassu, 371 

bhayatajjita, 188 

bbayadassino, 317 

bbayadassi, 31, 32 

blmyai). 3D, 123, 212, 218, 
214, 215, 2ir>, 283 

bl i aye, 317 

bhava, 230, 238 

bhavati. 211), 375 

l)havanti, 1)5, 300, 341 

bbavasallani, 351 

bliavas^a, 348 

bluivathn, 144 

bhavfiya, 282 

bhavissati, 228, 2(1 1 

l)liaviHsfima, 200 

bhasmacchanno, 71 

bbfigava, ID, 20 

bliayanti, 121) 

bbiivanaij, 73 

bbavanaya, 301 

bhfivayati, 350 

bliavaye, 370 

bhavitattanai), 10f5, 107 

bhavetha, 87 

bhasati, ], 2, 24(5, 258, 251) 

bliasamano, 11), 20 

bbase, 102 

bhikkhate, 20(5 

bhikkhavo, 243, 283, 370 

bhikkhn, 31, 32, 75, 142,200, 
207, 272, 301, 343, 303, 
304-71,378-71), 381,382 



bbikkhuy, 302 

bhikkhuno, 373, 375 

bbikkhusu, 73 

bbijjati, 148 

bliiyyo, 313 

bhitassa, 310 

bbitaya, 310 

bhiyo, 18, 341) 

bhunjati, 324 

blumjetha, 70 

bbimjeyya, 30s 

bhutto, 308 

bhuminatthe, 28 

bhusa, 33!) 

bhutani, 131, 132 

bhiitcsu, 142, 405 

bburisankhayo, 2-s2 

bhurl, 282 
| bhcdanai), 138 
! bheda, 140 
! bbo, 248 

bhogatanhaya, 355 

bho^a, 355 

bhoganai), 131> 

bhojanai), 70 

bhojananihi, 7, 8 

bhovadi, 300 

j Makkatako, -!7 
I makkbo, 150, J07 
, ina^^aij, 57, 123, 11)1, 2nO, 
281/289 



maggamaggesu, -103 
! mao, 274, 275, 277, 278, 

271) 

magbava, 30 
manku, 21!) 
maccai), 141 
maccanai), 182 
maccu, 47, 128, 135, 150, 

287 

maccudbeyyaij, 80 
maceuno, 21, 12!) 
maccurajassa, 4(> 






Dhammapadai) 



raaccuraja, 170 
maccena, 53 
maccharl, 263 
maccberaij, 242 
inajjhe, 348, 421 
maiiiiati, 63, 69 
mannantu. 74 
tttanikandalesu, 345 
manii), 101 
mattannuta, 18 r : 
mattaiinui), 8 
matta, 290 
mattasukhag, 21)0 
mattisambhavaij, 390 
matteyyata, 332 
maddavani, 377 
rnadbu, 6! 
madburar), 3G3 
manasa, 1,2,18, 233-34,281, 



manaso, 31*0 
manapassavana, 339 
manujassa, 334 
nianuja, 30(> 
manussa, 188 
nianu8sesu,85,197,lt)S,199, 

321 

rnano, 116, 300, 301 
manoduccaritai), 233 
manopakopay, 233 
manopubbaiigama, 1, 2 
manomaya, 1, 2 
manorainai), 58 
raanosettha, 1, 2 
mantabhani, 303 
manta, 24i 
mando, 325 
mama, 74 
mamayitaij, 367 
mayai), 
inaya, 275 
maranantaij, 148 
iiiaricikai), 170 
marTcidhammaij, 40 
malataraij, 243 



nialai), 239, 240-43, 388 
mala, 242, 243 
mallika, 54 
mahagghaso, 325 
mahaddhano, 123 
maliapphalaij, 312, 356-59 
maliaiiaga, 322 
mahapanno, 352 
mahapathe, 58 
mahapuriso, 352 
maliavaraho, 325 
mabesii), 422 
mahoj^lio, 47, 287 
ma i), 3, 4 

maijsalohitalepanai), 150 
maijsani, 152 

ma, 27, 210, 248, 315, 371 
mat:ii\go, 329, 330 
matarai), 2!)4, 295 
matari. 284 
mata, 43 
inanaij, 221 
manusakaij, 417 
manuse, 103 
mano, 74, 150, 407 
maraij, 40, 175 
maradheyyai), 84 
murabandhanaij, 350 
marabandhana, 37, 270 
marassa, 40, 274 
maro, 7, 8, 57, 105, 337 
malagune, 53 
maluva, 102, 334 
mase, 70, 100 - 
imccbadiUhiij, 167 
micchaditthisamudana, 316 

317, 318 

miccbasarikappagocara, 1 1 
micchapanilntaij, 42 
mitabbaninai), 227 
mitte, 78, 375 
middln, 325 
mlyanti, 21 
mukbasaiinato, 303 
muccati, 71 



numca, 318 
muficati, 38<) 
numcetha, 389 
inunceyyft, 127 
munati, 209 
muni, 4!), 2(58, 20!), 423 
mundakena, 204 
munayo, 225 
imitto, 172, a 14, 382 
muddhai), 12 
musavadai), 240 
imisavadissa, 170 
nuihuttai), 05, 100, 107 
mulaghaccai), 250, 203 
inulaij, 217/337, 3iO 
mule, 338 
mulliariipo, 2(58 
mo, 3, 4, 17, 02 
mettavihari, 308 
meclhaga, (J 
medlmvii), 70, 403 
medhavi, 25, i>0, 33, 3(5, 23<), 

257, 203 
mokkhanti, 37 
moghajinno, 200 
raodati, 1(5 
inonena, 208 
mohadosa, 358 
mohai), 20, 414 
inohasamay, 251 

Yajetha, 100, 108 

yato, yato, 374, 3J)0 

yattha, 87, 150, 171, 193, 225 

yatthakamaij, 320 

yatthakainanipatinai), 36 

yatthakamanipatino, 85 

yatratthitai), 128 

yatratthito, 127 

yatha/13, 58, 04, 65, 81, 94, 
114, 134, 159, 162, 170, 
200, 282, 311, 315, 323 

yathapasadanaij, 249 

yathapi, 51-53, 82 

yathiibhusaij, 252 



87 

yathfibhutai), 203 
yathamata, 21 

yathasaddhaij, 249 

yathasukhai), 320 

yada, 2N, 09, 277-79, 325, 384, 
390 

yadiva, 195 

yanti, 12(5, 175, 225 

yamapurisa, 235 

yamalokai), 41, 45 

yamassa, 237 

yamfuua, 

yam ha, 3!)2 

yamhi, 201, 372, 393 

yaso, 2 1 

yasobhogasamappito, 303 

yassa, 07, 08, 93, 94, 147, 

102, 173, 179, 180, 250, 

. 203, 339, 307, 385, 3S9, 

391,407,410,411,420,421 

ya, 331, 315 

yacito, 224 

yfili, 29, 179, 294, 295 

yanehi, 323 

yarnai), 157 

yaya, 408 

yava, 09, 333 

yavajlvaij, 04, 284 

yavata, 258, 259, 206 

yavadeva, 72 

yavanto, 337 

yitthaij, 108 

yunjati, 382 

yufijai), 209 

yuva, 280 

ye, 3, 6, 21, 37, 89, 92, 181, 
225, 347 

yena, 260, 270 

yenicchakaij, 320 

yesaij, 89, 92, 200, 211, 293, 
299, 300, 301 

yo, 9, 10, 56, 102, 104, 222, 
246, 247, 259, 205, 207, 
830, 363, 397, 409, 412, 
414,415, 416,419,423 . 



88 

yogakkhemaij, 23 
yogay, 417 
yogasmii), 209 
yoga, 282 
vojanai), 00 
yodhetha, 40 
yonijai), 390 
yon i so, 320 
yobbane, 155, 150 

Rnkkliati, 26 
rakkhato, 241 
rakkbe, 40 
rakkhetha, 30 
rakkheyya, 157, 



Dhammn^adatj 



231, 232, 



rajatassa, 231) 
rajai), 313 
rajo. 125, 141 
rattbaij, 84, 294, 32!) 
ratthapindaij, 308 
rata, 22/89, 181 
rati, 149, 310, 373 
rath), 1H7, 354, 418 
rati^a, 214 
rato, 300, 301, 350 
ratti, 00 
rattikbitta, 301 
rattii), 249, 2:>0, 387 
ratio, 290-98, 301 
ratliai), 222 
randhayuij, 248 
rainati, 71), 116 
raiimnti, 91 
ram i to, 305 
rasai), 49, 205, 354 
rasmiggaho, 222 
rassai), 409 
rahado, 82, 95 
ragadosa, 356 
ragai). 20, 300, 377 
ragauissita, 339 
ragaratia, 347 
ragasamo, 202, 251 
rago, J3, 14, 407 



rajato, 139 
* rajaratha, 151 
rajarathupamarj, 171 

raja, 310, 321, 329 
rajano, 294, 295 
rukkhai), 7, 283 
rukkho, 338 
rucirai), 51, 52 
rupai), 148 
ruhate, 338 
roganiddai), 148 
roga, 203 
! roday, 07 

Lajjanti, 310 

lajjare, 310 

lajjitaye, 810 

latai), 310 

lata, 340 

lapayanti, 83 

labliati, 131, 132, 100, 374 

labhetha, 328, 329 

lahui), 309 

laliuno, 35 

labha, 204 

labhiipanisa, 75 

lippati, 401 

lokai), 170, 171, 172, 382 

1 ok amh a, 175 

lokavaddhano, 107 

lokasmii), 143, 247 

loka, 220 

loke, 89, 108, KJ8, 109, 179, 

242, 240, 207, 209, 832, 

335, 330, 409, 410 
loko, 174, 227 
lobho, 248 
lohagulai), 371 

Vaclduccaritaij, 232 
vacipakopaij, 232 
vaccho, 284 
vajanti, 177, 847 
vajirni), 101 
vajjato, 319 



Indexes 



89 



vajjadassiniu), 7(5 
vajjai), 252, 819 
vajjamatino, 818 

vajjani, 252 

vajje, 318 

vaddhati, 74, 152, 334 

vaddhanti, 10!), 152, 253, 
292 

vano, 124 

vannagandhai), 49 

vannapokkharataya, 202 

vannavantai), 51, 52 

vannassa, 241 

van no, 109 

vata , 41, 159, 197, 198 

vatai), 312 

vatavantaij, 208, 400 

vattliaij, 9 

vadanti, 184 

vadami, 337 

vadhabandhai), 399 

vaddhapacayino, 109 

vanato, 283 

vanatlmi), 2S3 

vanatho, 281 

vanai), 283, 38 1 
van a nte, 305 
van asm i i), 395 
vanamhi, 331 
vanainutto, 344 
vanadhimutto, 344 
vanani, 188 
vane, 107 
vantakasavo, 10 
vantadoso, 203 
vantamalo, 2(51 
vantalokumiso, 378 
vayo, 2(>0 
varattar), 39(> 
varan,, 178, 268, 322 
vasaij, 48 
vasissami, 28(> 
vassal), 286 

vassasataij, 10(>-7, 109-15 
vassika, 377 



| vassikl, 55 
I vahato, 1 
i vahanti, 339 

va, 1, 2, 20, 42, 03,409 

vakkaranamattena, 262 
| vaca, 51," 52, 100 

vacanurakkhl, 281 

vacaya, 232, 234, 361, 862, 
391 

vanijo, J23, 380 

vata, 339 

vati, 56 

vatena, 81 

vato, 7, 8 

vanaro, 334 

vayama, 236, 238 

vari, 101 

varijo, 31 
, vaso, 237 
i vi^aticchesu, 35!) 

vicineli, 286 

vijanatai), 171, 374 

vijfmanti, 

vijanati, 01, 05 

vijaneyya, 3!)2 

vijitai), 329 

vijitavinai), 422 

vijessati, 11, 45 

vijjati, 0, 127, 128, 13-1, 
M3, 180, 228, 235, 237, 
385 

vijjanti, 211, 410, 411 
viririapanhj, 408 
vinnaya, 180 
viunu, 05, 22!) 
vitakkapamathitassa, 34!) 
vitakkupasame, 850 
vitinnaparalokassa, 170 
viditva, 40, 40 
vinodaye, 343 
vindati, 57, 280 
vipassati, 174 
vipassato, 373 
vipakai ),()?, (>8 
vipatayai), 72 



Dlianunapadaij 



vippajaheyya, 221 

vippaiuuiJcetha, 377 
vippamuttassa, 90, 212-16 
vippasannai), 413 
vippasannena, 70 
vippasanno, 82 
vippasldanti, 82 
vippahaya, 87 
vibhavaya, 282 
vimalaij, 413 
vimuttaraanaso, 348 
viinutto, 353 
vimokho, 92, 93 
viva, 320, 334 
virajay, 380, 412 
viragai), 343 
virago, 273 
viriyaij, 112 
viriyena, 144 
virujjhati, 95 
viruddhesu, 400 
vilomani, 50 
vivarai), 127, 128 
viviccasayanena, 271 
vivekay, 75 
viveke, 87 

visankharagatay, 154 
visarikliitaij, 154 
visannuttai), 385 
visattika, 180 
visaij, 123 

visaijyuttai), 390, 402 
visldanti, 171 
visujjhati, 105 
visuddhiya, 274, 277, 278, 

279 

visesato, 22 
visokassa, 90 
visodhaye, 105, 281, 289 
vissai), 200 
vissAsaij, 272 
vissasaparama, 204 
viliaiiiiati, 15, (>2 
viharantaij, 7, 8 
viharama, 197-99 



vihahisi, 37!> 
vihiijsati, 131 
vihethayanto, 184 
vltatanho, 352 
vitaddaraij, 385 
vitadosesu, 857 
vitamohesu, 358 
vitaragesu, 350 
virai), 418, 422 
vuccati, 200, 263, 267, 378, 

388 

vutthi, 13 
vutta, 133 
ve, 8, 03, 83, 103, 222, 249, 

341, 352, 355, 360 
vedanai), 138 
vedi, 419, 423 
veyyagghapaucamaij, 295 
verai), 3, 4, 201 
verasaijsaggasaijsattho, 291 
vera, 291 
verani, 5 
verinai), 42 
verinesu, 197 
veri, 42 
verena, 5 
vo, 337 
vosito, 423 
vyantikahasi, 350 
vyasattamanasai), 47, 48 

Saijvaccharay, 108 
eaijvaro, 300, 301 
eayvase, 107 
saijvaso, 207 
saijvutaij, 391 
saijvuta, 225, 234 
sayvuto, 231-33, 301 
sai)vegino, 144 
Baijsannasankappamano, 

280 

saiisami), 414 
saysara, 95 
sakakammani, 240 
sakiiicano, 390 



Indexes 



91 



sakuntanai), 92, 93 
sakunto, 174 
eakubbato, 52 
Bakkaccay, 392 
sakkarai), 75 
saukappa, 339 
sankappo, 74 
sankassarai), 312 
sankaradbanasmii), 58 
saiikarabhutesu, 59 
sankilittbai), 312 
sankilittbena, 244 
sankilissati, 105 
sankbatadhammanai), 70 
saukhatui), 190 
sankharaparamu, 203 
saiikhara, 255, 277, 278 
sankharanai), 383 
sankbarupasamai), 308, 881 
saukhaya, 207 
sagandbakaij, 52 



17H 

423 
174 
sangaij, 412 



saiigamajuttamo, 10o 
sangame. 103, 320 
san go, 171 
sanghagata, 21>S 
sanghaij, T.IO 
sanghassa, 194 
sacittay, 327 

sHcittapariyodapanaij, 183 
sace, 134, 328 
saccaij, 224, 2(1, 393, 408 
saccavedii), 217 
saccanai),*273 
saccani, 190 
saccena, 223 
sajju, 71 

sannatacarino, 104 
saniiatassa, 24 
safinatuttamo, 362 



safmato, 302 

saiinainaya, 380 

saiiiiamena, 25 

safmamessanti, 37 

sannaino, 201 

sannojanai), 31, 221 

safmojaiiasangasattaka, 342 

satho, 252, 202 

satai), 57, 77, 100, 151 

satanai), 293 

suti, 140, 293, 290-98 

satiniataij, 181 

satitnato, 24 

satimaiito. 91 

satinia, 328, 329 

sato, 350 

satta, 310-19 
! sattanaij, 419 
! satto, 327 
, sadatthapasuto, 100 
i sada, 30, 79, 200, 220, 290- 

301, 350 
I sadisai), 01 
sadevakai), 44, 45 
saddhaij, 8 

j saddhaiumadesana, 194 
: Baddhammai), 38, 00, 302, 

305, 377 

saddliaminasavanai), 182 
saddhamma, 304 
saddlul, 333 
saddhaya, 144 
saddhiucaraij, 328, 329 
saddho, 303 
sanantano, 5 
sandbavissai), 153 
Bandbiccbedo, 97 
santakfiyo, 378 
banlacittassa, 373 
santaij, 90, 308, 381 
santarababirarj, 315 
santavaco, 878 
santava, 378 
santassa, (>0 
san la, 90 



santi, 288 

santike, 32, 224, 237 
santiparai), 202 
santimaggai), 285 
santutthi, 204, 375 
Bantu si to, 3G2 
santo, 83, 142, 151, 304 
sandamai), 31)8 
sannicayo, 1)2 
sannipatai), 352 
eannivaso, 206 
sappurisaij, 208 
Fappurisa, 83 
Biippuriso, 54 
saphala, 52 

Babbaganthappabinassa, 90 
sabbattba, 83, 193 , 348, 361 
sabbada, 207 
sabbadanai), 304 
sabbadukkhay, 347, 354 
sabbadukkha, 1S9, 11)2, 361 
eabbadbi, 340 
Babbanjaho, 353 
sabbapananai), 270 
sabbapapassa, 183 
Babbai), 108, 221, 354, 3H7 
sabbhi, 151 

sabbalokadbipaccena, 178 
6al)balokabhibhui), 418 
sabbayogavisaijyuttaij, 417 
sabbavidu, 353 
sal)bavositavosanaij, 423 
Babbasaijyojanay, 397 
sabbaso, 265, 367, 419 
samiddhiij, 84 
eainlrati, 81 
samucchinai), 250, 263 
sarautthitai], 240 
Bamuddamajjhe, J27, 128 
samussayo, 351 
saniussiiaij, 147 
samuhatai), 250, 263 
sameti, 265 
samena, 257 
sainpajananaij, 293 



satnpannasllanay, 57 
Bainpannavij jacarana, 1 44 
eampanno, 303 
sarapayrito, 237 
samparivattasayl, 325 
sampassai), 290 
sambuddhanai), 181 
Bambodbiyaiigesu, 89 
sammati, 3, 390 
sammadakkhate, JS6 
sainniadannavimuttassa, 96 
sammadafinjlvimuttanaij, 57 
Bammanti, 5, (> 
sabbassa, 331 
sabba, 54, 154 
nabbani, 328 
sabl)abhi))bu, 353 
sabbe, 129, 130, 277-79,384 
eabbesai). 130 
sabbesu, 142, 353 
samagganaij, 194 
Bainacariya, 388 
samano, 142, 184, 255, 256, 

264,375 

6a,matban^atani, 94 
samancareyya, 142 
sainai), 10(J 
Bamappita, 315 
saniativijjbati, 13, 14 
sama, 306 
samagancbi, 210 
saniTgata, 33(> 
saniTigamo, 207 
samadaya, 266 
samadhii), 249, 250, 365 
samadbina, 144 
saraadbiiribbena, 271 
samahito, 362 
samiujanti, 81 
samitatta, 265 
samitii), 321 
sammappajano, 20 
sammappannaya, 190 
sammasati, 374 
gamma, 89, 373 



Index f 



98 



sammadittbisamadana, 319 
sammiisarikappagocara, 12 
sammasambuddh ad e s i t a ij , 

392 
Bammasambud d h a sa va k o, 

59, 187 

sayanasanai), 185 
nayai). 353 
sayaiikatai), 347 
saranai), 188, 189, 120, 192 
sarai), 320 
sarii, 304 
saritani, 341 
sarirai), 15 J 
sirirassa, 138 
sjilabhai), 3 (15, 360 
sallasanthanaij, 275 
savanti, 340 
savahinii), 17" 
ssiso, 342, 343 
sasFata, 255 
saba, 105 
salrati, 335 
sjihanukkaraaij, 398 
sabasa, 256 
sahassaij, 100-3 
sahassena, 103, 10G 
sahayata, 61, 330 
sahayaij, 328, 329 
sahaya, 331 
sahitaij, 19, 20 
sa, 10(5, 107 
satatika, 23 
satasika, 341 
sadanesu, 406 
sadhu, 35, 67, 68, 360, 

361 

sadhu ij, 163 
Budhana, 223 
sadhuvibariij, 328, 329 
badhurupo, 262, 263 
&anucara\), 294 
samaggi, 194 
samannata, 332 
samafinaij, 311 



samafmassa, 19, 20 

sfirato, 12 

sarattaratta, 345 

earathiij, 222 

fcaratbina, 94 
; suradikai), 285 

sarade, 149 

earai), 87 

earamatino, 11 

sarainbhakatba, 133 
i sarambho, 134 

sare, 11 

salai), 162 

fcjivake, 195 
, savako, 75 

sasanaij, 164, 183, 184 
! sasapo, 401, 407 
! sabu, 206 
; sifica, 36!) 

sitta, 369 

sithilaij, 312, 346 

sitliilo, 313 

sindhiiva, 322 
; sinebaij, 285 

sinebitani, 341 

eiya, 40, 84, 160, 166, 167, 
206,218,231-33,302,305, 
376 

siro, 260 

sigbasso, 29 

sitibhutaij, 418 

Bilagandho, 55 

i sTladassanasampannai), 217 
! silai), 333 

! sllabbatamattena, 271 
: Bilasaijvuto, 289 
sTlavantai), 56 

Bilavantassa, 110 

silava, 84 

silena, 144 

silesu, 10 

sukataij, 314- 
sukkai), 87 
sukkaijsaij, 72 
sukhakamani, 131, 132 



Dliammapaday 



sukhaij, 2, 27, 79, 101), 131, | 
132, 1(58, 169, 193, 201, I 
202, 204, 290, 291, 331, | 
333, 308, 379, 381 

snkhapariccaga, 290 

Bukhasaijvaso, 207 

siikba, 194, 331, 332, 333 

sukbavabaij, 35, 30 

Btikhi, 177/200, 393 

sukhumo, 125 

pukbena, 83 

sukhesino, 341 

suklio, 118, 194, 200, 333 

sugataij, 419 

sugatino, 126 

sugatena, 285 

suggatii), 18, 318, 319 

Bucaritai), 108, 169,231,232, 
233 

Bucikammassa, 24 

sucigandbai), 58 

Biicigavesina, 245 

Bucittii, 151 

succhannai), 14 

sujlvai], 244 

suiinato, 92, 93 

suiifmgaraT). 373 

suttai), 47, 287 

suttesu, 29 

sutva, 100-2. 

Butvana, 82, 259 

sudanta, 94 

sudantena, 160, 323 

sudanto, 159 

sudassai), 252 

auduttaraij, 86 

sududdasai), 36 

sudesitai), 44, 45 

suddhassa, 125 

suddhaij, 412, 413 

Buddbajivay, 366 

Biiddhajive, 375 

BuddhajTvena, 245 

suddhi, 165 

Bunipunai), 36 



Buparisaijvuta, 234 

suppabuddhai), 29(5-301 

subbata, 145 

subbato, 95 

subhanupassiij, 7 

subbanupassino, 349 

subbfivitai), 14, H!) 

subhaeita, 5L, 5 k 2 

subbasubliaij, 409 

sumano, <58 

Bumarati, 324 

sumedhni), 208 

sumedbaso, 29 

snrakkbitai), 157 

Buramerayapanai), 247 

Biivimuttacitto, 20 

suve, suve, 229 

Busaijvutai), 8 

Biisaijvuto, 281 

susaruaraddha, 293 

BUBamabito, 10, 378 

Biisukbaij, 197-200 

subajjii, 219 

suparasai), 64, 65 

seklio, 45 

setthataij, 30 

setthaij, 26 

settho, 273, 321 

seti, 79, 168, 169, 201 

senti, 156 

selaij, 8 

selo, 81 

seyyai), 61 

seyyaso, 43 

seyyo, 76, 100-15, 308, 314, 

330, 390 
sevanti, 293 
seve, 310 
seveyya, 167 
sehi, 136 
BO, 9, 15, 16, 70, 236, 23M, 

367, 379, 393 
soka, 385 
sokiniy, 28 
soko, 212-16 



Indexes 



95 



socati, 15, 207, 307 
socanti, 315 
socare, 225 
sotai), 347, 383 
sola, 339, 3 40 
sotapattiphalar), 178 
sotena, 3(50 
soto, 337 
sotthii), 210 
sotthiye, 295 
somanassani, 341 
solasir), 70 

Hattbaij, 311 
liatthasannato, 302 
hatthippabhinnai), 32(5 
liananti, 355 
haneyya, 129, 130 
hantarar), 389 
hanti, 72, 355, 405 
hantva, 294, 295 
hareyya, 124 
have.. 104, 151, 177, 382 



haijsa, 91, 175 

hapaye, 100 
i haso, 14(5 

hi, 27, 02, 75, 284, 35(5-59 

hitai), 103 

hitva, 29, 88, 201, 209, 2:il, 
232,417, 418 

himavanto, 304 

hirlnisedho, 143 

hirlmata, 245 

hiijsati, 270 

hiijsamano, 390 

lilnaij, 107 

hutay, 106-8 

hurai), 20 

hurahurai), 334 

hetu, 81 
; hemantagimhisu, 280 

hoti, 19, 20, 51, 52, 00, 70, 
177, 250, 258, 259, 2(52, 
206, 2(58, 270, 312, 350-59, 
384, 393, 39(5 
I hotha, 243, 283, 327 



BILLING AND KOXS, LTD., I RINTKRS, /JlJILDKORD 



BINDING SI T. APR 151918 



BL Dhammapada 

14.11 The Dhammapada 

D5 

19U 



PLEASE DO NOT REMOVE 
CARDS OR SLIPS FROM THIS POCKET 

UNIVERSITY OF TORONTO LIBRARY