(navigation image)
Home American Libraries | Canadian Libraries | Universal Library | Community Texts | Project Gutenberg | Children's Library | Biodiversity Heritage Library | Additional Collections
Search: Advanced Search
Anonymous User (login or join us)
Upload
See other formats

Full text of "Vaderlandsche historie: vervattend de geschiedenissen der nu Vereenigde ..."

This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves bef ore it was carefully scanned by Google as part of a project 
to make the world's books discoverable online. 

It nas survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 
to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover. 

Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the 
publisher to a library and finally to you. 

Usage guidelines 

Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 
public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. 

We also ask that you: 

+ Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for 
personal, non-commercial purposes. 

+ Refrainfrom automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 

+ Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 

+ Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
any where in the world. Copyright infringement liability can be quite severe. 

About Google Book Search 

Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web 



at jhttp : //books . qooqle . com/ 




Over dit boek 

Dit is een digitale kopie van een boek dat al generaties lang op bibliotheekplanken heeft gestaan, maar nu zorgvuldig is gescand door Google. Dat 
doen we omdat we alle boeken ter wereld online beschikbaar willen maken. 

Dit boek is zo oud dat het auteursrecht erop is verlopen, zodat het boek nu deel uitmaakt van het publieke domein. Een boek dat tot het publieke 
domein behoort, is een boek dat nooit onder het auteursrecht is gevallen, of waarvan de wettelijke auteur srechttermijn is verlopen. Het kan per land 
verschillen of een boek tot het publieke domein behoort. Boeken in het publieke domein zijn een stem uit het verleden. Ze vormen een bron van 
geschiedenis, cultuur en kennis die anders moeilijk te verkrijgen zou zijn. 

Aantekeningen, opmerkingen en andere kanttekeningen die in het origineel stonden, worden weergegeven in dit bestand, als herinnering aan de 
lange reis die het boek heeft gemaakt van uitgever naar bibliotheek, en uiteindelijk naar u. 

Richtlijnen voor gebruik 

Google werkt samen met bibliotheken om materiaal uit het publieke domein te digitaliseren, zodat het voor iedereen beschikbaar wordt. Boeken 
uit het publieke domein behoren toe aan het publiek; wij bewaren ze alleen. Dit is echter een kostbaar proces. Om deze dienst te kunnen blijven 
leveren, hebben we maatregelen genomen om misbruik door commerciële partijen te voorkomen, zoals het plaatsen van technische beperkingen op 
automatisch zoeken. 

Verder vragen we u het volgende: 

+ Gebruik de bestanden alleen voor niet-commerciële doeleinden We hebben Zoeken naar boeken met Google ontworpen voor gebruik door 
individuen. We vragen u deze bestanden alleen te gebruiken voor persoonlijke en niet-commerciële doeleinden. 

+ Voer geen geautomatiseerde zoekopdrachten uit Stuur geen geautomatiseerde zoekopdrachten naar het systeem van Google. Als u onderzoek 
doet naar computervertalingen, optische tekenherkenning of andere wetenschapsgebieden waarbij u toegang nodig heeft tot grote hoeveelhe- 
den tekst, kunt u contact met ons opnemen. We raden u aan hiervoor materiaal uit het publieke domein te gebruiken, en kunnen u misschien 
hiermee van dienst zijn. 

+ Laat de eigendomsverklaring staan Het "watermerk" van Google dat u onder aan elk bestand ziet, dient om mensen informatie over het 
project te geven, en ze te helpen extra materiaal te vinden met Zoeken naar boeken met Google. Verwijder dit watermerk niet. 

+ Houd u aan de wet Wat u ook doet, houd er rekening mee dat u er zelf verantwoordelijk voor bent dat alles wat u doet legaal is. U kunt er 
niet van uitgaan dat wanneer een werk beschikbaar lijkt te zijn voor het publieke domein in de Verenigde Staten, het ook publiek domein is 
voor gebruikers in andere landen. Of er nog auteursrecht op een boek rust, verschilt per land. We kunnen u niet vertellen wat u in uw geval 
met een bepaald boek mag doen. Neem niet zomaar aan dat u een boek overal ter wereld op allerlei manieren kunt gebruiken, wanneer het 
eenmaal in Zoeken naar boeken met Google staat. De wettelijke aansprakelijkheid voor auteursrechten is behoorlijk streng. 

Informatie over Zoeken naar boeken met Google 

Het doel van Google is om alle informatie wereldwijd toegankelijk en bruikbaar te maken. Zoeken naar boeken met Google helpt lezers boeken uit 
allerlei landen te ontdekken, en helpt auteurs en ui tgevers om een nieuw leespubliek te bereiken. U kunt de volledige tekst van dit boek doorzoeken 



op het web via http: //books .google . com 



".. *w ' : 'IP^ 






*£.\5 



■%V^«?Ö 



>. « 



Se£ ,. * .K 



£-. 



■ faf j/;j,/V4 — 



fëarbarfc College ï-tttrarg 




DUTCH HISTORY 



JOHN LOTHROP MOTLEY 
MEMORIAL COLLECTION 



FROM AN ANONYMOUS GIFT 



1 







, 






/ 



VADERLANDSCHE 

HISTORIE. 

EENENTWINTIGSTE DEEL, 



-v *n<v:^\v** V 



.3 I il O T 8 I i ' 







VADERLANDSCHE 
HISTORIE, 

VERVATTENDE DE ' 

GESCHIEDENISSEN 

dêr ^^t^tum^ 

VEREENIGDE NEDERLANDEN, 

INZONDERHEID DIE VAN 

HOLLAND, 

VAN DB VROEGSTE TYDEN APt 

Uit de geloofwaardigfte Schryven en egteGednfe 
ftukken fimengeftdcL 

Mét Ktufiplaattm tpgtbtUeri* 

EENENTWINTIGSTE DEEL, 

Btbtbundt mf «femMM» Bladwyzba tf ét 
9f$ rgm id i XX. Dttlm. 

Twiioi Dros. 




Te AMSTERDAM, 

BydeWed. IS AAK TIRION. 

MttPrhOUgit vê*é*Ed, Gr.Mog.Httrn Staaren van Bettoni 
tn fVèftfrittland, 

MDCCLXX, 










^iTf n?t 






«3 IJl O T 8.1 H 

*<■ >■ Barvarif OöHege lAfomV* - ■ l ' 
Motloy IJoilMtion 



T + 

4 



* kav aia orannoKoSra 

ff • ' / l \ ■; > 

Vïa t^oyt aïüi>:-io^7 aa.z.w 



JLt&\vV.ï<7 ,; , iV.-. , .:. , \;; r.o'A ittUt 



O 



.* u h G a'cnv/T 






«IA A O H .1 T ■: M X 



■■ ' 1V 



.X X J. 'J -u a r; 



B E\R rG T. 

Zie hief, eindelyk, , VadertancHievende Lee* 
zer,m dit XXI. Deel, een uitvöerigen Blad* 
wyzbr onzer VaderlanoscHk Historie; 
waarin wy , tot uw gemak, den voorheen uitgege- 
ven BUufaper op de t>yf eerfte Deelen hebben 
ingelyfd , op dat gy maar één Huk by der hand 
zöodt behoeven te hebben , om 't een of' t ander 
op ra zoeken. 

Sterk ben ik vin fommigen aangezet, om dit 
Werk verder te vervolgen; doch de aanzienfyk* 
ften en kundigften zyn't met my eensgeweeft, 
dat het fchryven van gefchiedeniflen-, zo zeer 
na aan den tegenwoordigen tyd, veel te moei- 
lyk, en, zo 't onpartydig en naar waarheid ge* 
fchieden zal, ook niet zonder gevaar is. Myne 
Landsluiden "hebben dan., ten minfte voor eerft, 
geen Vervolg der Faéerlandfcbe Htfork van ttiy te 
wagten. Deêefcbryvingvan A Af stb r dam, waar- 
toe Burgemeefteren deezer Stad my, door het 
verleenen van vry«n toegang tot de Stads Regis- 
ters, zogunftiglyk, m Haat gefteld hebben y zal 
my;pok/tipg:w.e.leenige faaren werk verfchaf- 
fen;zo 't anders der Hemélfche Voorzienigheid 
behaage , my daartoe te fpaaren. 

Haar dank ik,midlerwyl, van geheel er herte , 
dat zy my den noodigen luil,mo8d en kragt ver- 
leend heeft, om een werk van zo veel omflagsals 
jde Vaderlandfcbe Hiftorie, na ruim .twintig Jaarea 
verloops, ten einde te brengen. QnderwlTchen, 
heeft het my< ik erken het, niet weinig ppge- 
ïeurd, en den laftigen arbeid verligt,, dat myne 

v ~* 3 " poo* 



■*-' f* * t\ &i ■& 

poogingen , ook boven verwagting, met zulk eene 
algeineene^pe^e^g/oncvaiigen.z^ 
dit, ii0gtan6.,vpop»affllyk da^ó^n^^dsIntiAr 
digheM vasb voeie aanziejnlyke.IjleffeefcöefsrTOfi^ 
Land* füftorie , $* my,, tot-op 't Im&^w vtyisr 
lyk voorzien hebten. v^ gedrukte gnöogfidittkr 
te ftiikken, tot opheldering van 't gep<Kfc$e;eil 
gehandelde diejn%. .B» inhpu4 «wi^JeöJtó* 
ken heb ik flegts, ter behooriykèrüplmcfe t*igfr 
ifchen 't,meer bekende, jpgeyjydi.eoidöatésfeer 
gelegenheid gegeyen-,,om éen togp wf»&Qop<e&f- 
|er ^ébeurtenilfea befier te. kennel! , , dan ihynt* 
der* zou hebben bommfQW-:-.- . . j; iz •! ;rb 
.- Qoder Vfcty-yyeii:, Jbéfchaavtjkjèttijlitg^ói 
4eezer WJkrM A \#b jk py-niett itOG&tyXWté* 
-ileld/, al$ het h*liglykbewaa«ea eenpr^oikóojcne 
.onz^digbeid. En ife^'(i;ii»or.eettlM»4«rfkÉgjgÉt- 
iukrfekenen , zp ik 4 in ,4it myn <»güejfe,7n«r *t 
jdoideel nM QegfryaQ.feekea.de, Mi ook vaa 
onbekende , kundige , gemaft tigd^nwarhSdüe* 
vende tydgenooten «j( nakomelingen n *wnelyk 
wel, - geflaagd ben. - r ? r • . ;. 7 ? • ; os " . : • : 
, •' JAN W A GEBAAR.' 

. In'Affferé«K 4ên ;....•,• : . -. .• t, : ♦' , . .' f ^ 

ai Oftoberi759. ,.,. „ . . r • 

• *Üty Hei vóor/laandé Berttgt , w*ifc rféor fceèrftè vit" 
g^ave^gépïaai^voat ^ beb ik 9 toi oridenigtji^ditr taè- 
zéreritan (kezen nieuwen Druk , tvdaiïn eèntgè ïftrafr 
dertigen *n Verbeteringen gemaakt pyfi> y $eï : Vtofgendb 
wet witten voegen. . ; ■ , } [ 

» De vier eerfte Deeten van bet JV%rk qyh j reeds voot 
tenige jaaren , herdrukt >uïtgegepen, met eênige weinige 

. ' ' Ver- 



E B; R I G T. 

torqudetingtn, en de morden tweede Druk, <p dm 
ti$d. m JOU Beekn zyn nu, toot Je .tweede meurt, mee 
meer veranderingen, i&drakt ,ftbeen dèweerdentwte- 
dé Dtük ip: den titetsgtblèeven zpr. Docb oliede ove- 
rige Doelen , op welker titelt , zo wei als op die van den 
tweeden bptórakder vier eerfien, de woorden twee- 
de J}tuk gefield zyn, zyn maar eens herdrukt: en na 
dat het ïaptfle Deel der vooeige^itgaave van de Vader* 
landfcbejliftorie uitgekomen was ,wV jaar 1 759 , zyn 
Weenjge Werken in 't tiebt gegeven, van welken ik my, 
ifi bêtmyne , niet bad kennen bedienen. Onder doezen , 
iwMbetC&zrtefboékvM F* van Mieris uit. Uie 
de Stukken r in dit JVerk te vinden, heb ikverfclÊiden 
Plaat/en ,ia de tegenwoordige Uitgaave mynerHiftorie f 
Hjkkr opgfèelderd, «f beter bevepigd; gefyk uit eene 
vergelgkjttg met de voorige blykeh kan.. Ik heb ook, bier 
en daar* van bet Groot-Plakaat- en Charterboek 
van Friesland, w/* de Heer Baron thoe Scbwart- 
z^nserg en H0HXLANO8BBR69 in den voorleedem 
j/tarè \j6t), beeft begonnen uit té geeven, gebruik go* 
maakt. In dè/fraaije Hoogdüitfcbe Overzetting van my- 
neffifterie, die, in agt doelen in quarto , ee Leipzig* 
uitgegeven wordt, heb ik ook eenige aantekeningen vam 
den Qverzetter gevonden , moruaamlykde huitenlawdfcb* 
zaakeu vapde laatfie tyden betreffende , die my aanlei- 
ding gegevejr bebben y om den tegenvooordigen druk van 
t*$H fflerk, bier en daar te verbeteren* ' 

Madr'tgenewy de mee/te gelegenheid gegeven beeft, 
om 'de twee ter fie heden mynerHiftorie, op veele plaat* 
firn, te veranderen ,ü gèweeft eene ontfimne twyftding 
everde.egtbeiflder Rymkronyke, die, tweemaal, <tp den 
naam van Klaas Kolyn , uitgegeven is; doch van welke 
niemant ooit een oudaffebrift beeft tonnen te zien krygen; 
bebafve,dat 'er zeer weinig ingebonden wordt, V welk de 

0/>- 



Bn E R I G f Ti 

QpSdkr hiet , eu»r elders, en met naamt uit de Rymi 
kronyke van Melis. Stoke , beeft kennen ontkenen* 

..DeHe&BALTHA&AKHüYDKCGPE^ 
deezerStad, en vermaard kenner en opbouwer der Ne~ 
der duit fcbe Taak en Oudheden, heeft mybevejiigt in mync 
Pivyfeling * en doen befiuiten , om bet weinige , welk de zo< 
genaamde Klaas KoJyn byzonders beeft, geheel agter wég» 
te Iaat en , en al V overig? f welk met aanhaalingen uitbetr* 
gefterh was, met aanhaalingen uit andere Scbryvers, te 
bewyzen : zo dat deeze Kronyk , die veel te langgeagt-ge* 
weeft is, de plaats, die Zy in myne Hiftorie gehad fyétdtj 
beeft moeten ruimen, öndertuffcben , zien de Liefhebbers 
der Vejderlandfche Oudheden en de boogfcbattere vanHuy* ~ 
decopers naam met verlangen uit , naar zyne heurlyke uit* 
game der Rymkronylje «an-Meus Stoke , waar bp 
men verwagt de onegt beid van Kolyns Kronyke, mlkgmen* 
lyk , beweezen te zullen .vinden, 't Heeft my, doorhyzon* 
dere gunft van den gemeUen Heere,mogen gebeuren, verre 
bet grootfte gedeelte van zynen Melis Stoke , die genoeg- 
zaam afgedrukt is 9 te leezen en te berleezen,en ik heb 'er, 
onder anderen , ingezien , dat ik , bier en daar, in eenige 
^Zonderheden der oude Graafiyke Hiflorie^gemift badt: 't 
welk inde tegenwoordige uitgaave, verbeterd is. Ik maak 
*er bier gewag van , voornaamlyk ,om mynenbwggeagten> 
Verbeter aar, openlyk, te danken, voor de eer my, door zyn* 
heufche aanmerkingen, aangedaan ;maar ook % op dat wy~* 
ne Leezers, wanneer de lang verwagtte mtguap* van Mq* 
lis Stoke bet Hebt ziet, weet en zouden, dat zy de Ptaatfev, 
op welken de door my goedgekeurd&danmerkingen van dem 
Heere Huydecoper doekn,niet inde laatfle ,maar in dv 
worige uitgaaven myner Hifi or ie, zoeken moeten* 

Amfterdtq», * * 

de» 15 May 



BLADWYZER 

der voornaamfte Perfoonen en Zaaken , 
vermeld in de XX. Deelen 



D E IL 



Vaderlandsche Historie. 



A. 

^£a{Adolfen nog eenvan der) 

"*^ tekenen hetVerbond der E- 
delen. VI. 125» een der zei ven 
werft te Antwerpen. VI. 224. A* 
dolf vau der Aa belooft geld tot 
fteufi van 't Verbond. VI 255 

<Aa (Fifips van der ) herftelt de 
ruft in Bommel. VII. 299 

jfa. (Floris vonder") lil, 389 

Aa (fierard van ReneJJe , Heer van 
der) i n plaats van Berk , gemag- 
tigd tot de handeling over 't Be- 
ftand. IX. 435 

Aa {Willem van der) by 't gemeen, 
te Rotterdam, verdagt.XIV.77, 
114, 222. loopt lyfsgevaar in 
den Haage. XIV. 176 

Aagtendorp , (Sint) door Lode- 
wyk van Loon, verdelgd.II.316 

Aalfl bemagtigddoor't muitend 
Krygsvolk. VII. 103. veroverd 
door de Staatfchen. VII. 453. 
aan Parma verkogt. VIL 491 

Aandeelen der Geweften in de 
gemeene laden. Verfchillen 
daar over. IX. 460. X. 44(5. XI. 
ai6. traagheid in 't opbrengen 
derzelven. XL 347 

Aardbeeving in 1580. VIL 331. 

in 1Ó02.LX. 116AÜI692. XVI. 

201 



Aardenbwg* Aan dag op deez» 
Stad. IX. 226. zy wordt , ver- 
. geeft, aaogetaft door deFran- 
fchen. XIV. 117 

Aarfcbot (Filip^ van Croi > Her* 
tog van ) wordt Ridder van 't 
Gulden Vlies. VJ.6. Lid van den 
Raad van Staate. VI. 7 * ioo, 
krygt eene Bende van Ordon- 
nantie. VI. 45, verfchilt met O* 
ranje. VI. 86. doet den nieuwen 
eed. VI.212. dek zig aan*t hoofd 
der Staatfchen. VIL 107. wordt 
Burgtvoogd van Antwerpen.* 
VIL 145. handelt te Geertrui- 
denberg. Vil. 148. verlaat Don 
Jan. VIL 157. wordt Stadhou- 
der van Vlaanderen. VU. 172» 
helpt te wege brengen, dat de 
Landvoogdy den Aartshertoge 
Matthias opgedraagen wordt. 
VII. 173,181. zoekt hem naar 
zyne hand te zetten. VIL 175. 
raakt mer eenige Gentenaars in 
gefchil. VIL 176, 178. worde 
gevangen. VII 178. geflaakt. 
VIL179. gemagtigd tot de KeuN 
fche Vredehandel ing. VIL 278. 
verzoent zig met den Koning. 
VIL 315. verklaart zig tegen 't 
bewind der Spanjaarden. VIII, 
407. trekt naar Venetië. VIII. 
416. derft. VUL 410 

A Aar* 



[ 

, VADEÏOANDSCHE 

HISTORIE. 

EENENTWINTIGSTE DEEL, 



BLADWYZER 



Aduuxtrt (Abt van), te Gron in- 
gen gevat , fterft. VII. 238. zie 
Lewe, ff eer vanAduwatt. 

Advokaaten 's Lands van Hol- 
land. Albrecht van Loo.IV.414. 
Aertvan der Goes. IV. 457. A* 
driaan van der Goes. V. 295. 
Zie wyders Jakob van den Einde, 
Buis (Paulus) , Oldenborneveid 

• (Joon van). 

Ad vokaat - Fiskaal der Generali- 
teic. Raadpleeg rngen op het 
aan (lellen van zulk een Amp- 
tenaar. XVIH.12S 

Aerfens (Frangoisvan)^ Agent der 

' Staaten in Frankryk. IX. 68. zy- 
ne merkwaardige voorflagen uit 

. naam van Hénrik den IV. IX. 
261. zyne handeling over de- 
zeiven. IX. 262 , 263. gerugten 
ten zynen nadeele. IX. 385* 
fchimpfcbriften tegen hem. IX. 
411. X. 431. hy is misnoegd op 
Oldenbarneveld. X. 82. fchryft 
tegen hem. X. 200,104,205. 
Ky koopt de Heeriykheid van 
Sommelsdyk.X.i37,285.Frank- 
ryk klaagt over hem. X. 237 , 
285» 368» 426. hy wordt, op 
'c fterk aanhouden van Prinfe 
Maurits, in 't Lid der Edelen 
befchreeven X.332 enz. zit niet 
over Oldenbarnevelds zaak. X. 

. 339. wordt in gezantfcbapnaar 
Engeland gezonden. X. 493. 
komt in Frankryk. XI. 28 , 62. 
zyne handeling aldaar. XI. 28- 
34. en in Engeland. XI. 299 

Aerfens (Karnelisvari) Penfiona- 
ris van Bruflel, wegens Brabant 
gemagtigd tot de opdragt der 
Heerfchappye aan Frankryk. 
VIII. 55. wordt Griffier derVer- 
eenigde Staaten. IX.68. fpreekt 
met Mendoza van vrede. IX. 
11 8. Neyen zoekt, hem om te 



koopen.IX.271. hy ontdekt het 
Prinfe Maurits en den Staaten. 
IX.273. gerugten ten zynen na- 
deele. IX.385. fcbimpfchriften 
tegen hem. IX. 411. zyne ver- 
klaaring ten lafte van Olden- 
barneveld. X. 34S 

Aert van der Goes , Advokaat van 
HoIlandJV.457.'doeteene reis 
naar Breeme. IV. 464* naar Ka- 
meryk. IV. 505. begroet Karel 
den V. V. 14. trekt wederom 
naar Breeme. V. 34. legt zyn 
ampt neder. V. 295 

Afgevaardigden te Velde. Der- 
zel verlnftru&ie van 1 706.X VII. 

*77 

Afgodery, door welke redenen, 

in de agtfte eeuwe , beftreeden. 

I. 397 

Aflaaten. wyze van 't veilen der- 

zelven in Holland. IV. 417 

Afrika. Vaart derwaards voor 

elk opengefteld. X VIII. 32 

Agileus (Henrik } wordt Proku. 

reur Generaal van den Hove 

van Utrecht. VUL 168. daagt 

eenige «Edelen voor 't Hof. 

VIII. 297 

Agrikola (Julias) overwint de 
Britten. 1.183,185 

Agrippina 9 Germanikus Gemaa- 
lin. 1. 68. haar Hof, hier te Lan- 
de. I.69 

Agrippiner Bouwftad, IColonia 

Agnppina] nu Keulen. I. 45 • 

Aont. 

Ailva(Douwe van)zyn huis wordt 
geplonderd. XI 218. hy ont- 
houdt zig voor eeaigen tyd van 
't bewind. XI. 220 

Ailva(ErnJlvan) onthoudt zig 
voor een' tyd van de Regeerin. 
ge. XI. zio 

Ailva (ErnJtSikkovan),Griettnan 

van Weftdongeradeel,houdtde 

par* 



der VADERLANDSCHE HISTORIE, 



party der Hollandfcbgezinden. 

XIIL341 

Aüva (Hribe,Baron van) handelt 

.over een Verdrag der Verdee- 

linge van de nalaatenfcbap van 

Koning Willem. XIX. 94 

AUna (Ijeert van) handelt aan 

eenige Duitfche Hoven. XIX. 

• 49° 
Ailva(JVybranivan)tiiax Enge- 
land gezonden van wege Fries- 
.land. VUL 212 

'jiire gewonnen door dé Fran- 
fcben. in 1 676- XIV. 397. door 
de Bondgenooten , in 1710. 
XVII. 388 
Attma {Markgraaf van) trekt te- 
gen Fredrik Henrik te velde. 
XI. 174,175* fterft. XI. 206 
ji&zema (Foppius van) Refidètic 
der Staaten te Hamburg. XL 
I2i. naar Deeneraarke gezon- 
den. XL 1 io« naar Weenen. XL 
140,241 
jüttema (Heflel) wegens Fries- 
land gemagtigd tor deopdragt 
der Heerfchappye aan Frank- 
ryk. VHI. 56- en aan Engeland. 
VIII. 90,97. geweerd uit den 
Raad van Staate. , VIII. 103. 
maakt beweeging in Friesland. 
.VIII. 212. wordt afgezet. VIII. 

249 

Jitzema (JJeuwe van) Refident 
der Hanze-Steden bydeStaaten. 
;XL7i.hoe verre zyneHs/lorifcbe 
aantekeningen gaan. XIII. 357. hy 
houdt geheim verftand buitens 
Landr. XIII. 435 

Axtzsma ( Rienk ) aangefleld tot 
Regter van Oldenbarneveld, 
Hogerbeetsende Groot.X.341 
jiktn . door Koning Willem , be- 
magtigd. 11.183,185. verande- 
ring aldaar, omtrent 1598. IX. 
23. en in 1614. X.75 



Jkerfloat 9 overvallen door de 
Weftfriczen.il. 268. voor drie 
jaareo , fcbotvry verklaard. 
III. 17 
Aktiehandel omtrent 172a His- 
torie van detzelfs opkomft en 
verval. XVIII. 2 16*39 

Jlaanen , een Skyüfch Volk .val- 
len in Gallie. 1.169,270 
Jlbada (Aggeus van) wordt ge« 
magtigd tot de Keulfche Vre- 
dehandeling. VII. 179 

Albmarle (.Irnond Jooft van Kep- 
pel , Graaf van) raakt by Koning 
Willem in gunft. XVll. £ 
Ipreekt den Koning opdeszeifs 
fterfbed. XVII. 107. maakt zig 
meefter vanMontagne. XVII. 
386. krygt de nederlaag by Oe- 
nain. XVII. 481. behoudt zit- 
ting onder de Edelen van Hot. 
land, fchoon hy in 'tHooger* 
huis van Engeland zitting ge- 
nomen hadt. XVIII. 1 00 

Jlberoni(Julws) Abt en daarna 
Kardinaal , verwekt een oorlog 
met den Keizer en Frankryk» 
XVIII. 162,170,171,196. zoekt 
een opfland in Gr 00 t-Bri tan je 
te veroorzaaken. XVIII. 197, 
202. ook in Frankryk. XVIII. 
1 98.ver valt in ongenade.X VUL 
2ix 

Jlbertus, Aartshertog van Oos- 
tenryk, wordt Landvoogd der 
Spaanfche Nederlanden. VUL 
426. komt te Brilde!. r VIJL 417. 
rukt in Frankryk. VIII. 429. be" 
magtigtCalais en Ardres.VIH; 
430. wint Huift. VIII. 43 |i, 433 , 
434. Maurits zendt hem 'tlyk 
van den Graave van Vara* toe. 
VIII. 465. hy trouwt met de In- 
fante Izabeila Klara Eugenia. 
VIII. 494, 505. IX. 19. aan wie 
de NederI anden afgedaan wor- 

A 3 den. 



B' L A D W Y Z ER 



'den. VUL 505. hy wordt, in 

' Naaren naam, ingehuldigd. VUL 

• 507 , 508. by fhaceene Vrede- 

handeling voor. IX. 10. dieaf- 

* geweezen wordt. IX. 11. reift 
; naar Spanje. IX. 16. keert te 
4 rug metzyne Gemaal inne. IX. 

64. wordt niet zonder moeite 

• ingehuldigd. IX. 65. Zie voorts 
- Aartshertogen Albertus en Iza- 

bella.Zyne nederlaag byNieuw- 
' poort. IX. 78 -85- hy belegert 
Ooftehde. IX. 107-109^ 162, 
1 63* wint de Stad. IX. 169-172. 
voorziet 's Hertogenbofch. IX. 
160 derft. ' X.421 

jlbiniami waar te zoeken. 1. 193 
Aibinus. 7AG Alcuinus. 
Albrecht vanOostenryk (Kei- 
zer) zoekt Holland aan *c Ryk 
te onderwerpen. III. I44.verza- 
meit eenrheir.IU. 145. verdraagt 
zig met Jan den II. III. 146 
Albrecht (Hertog) wordt, door 
beleid der Hoekfchen, tot /te* 
«wwriaangefteld. III. 392, 293. 
-voorwaarden hiervari. III. 294. 
by ftdt de Hoekfchen in 't be- 
'wind. Ut 195. belegert Heems. 
kerk. III. 296. ook Delft. III. 
•297. de Hertog van Gelder ver- 
klaart hem den Oorlog. lILsor. 
maakt Vrede. III. 30a hy trage*, 
'door Karel den IV, tot Graaf 
^aangefteld te worden. III. 302 , 
■304. 't gelukt niet. IIÏ.305. hy 
•raakt met het Stigt , over Vree- 
Jand,ingefchil III. 305. maakt 
Vrede. III. 307. raakt in twift 
met Brabant. III 309 helpeden 
Graave van Vlaanderen tegen 
de Gentenaars III.313 handelt 
met Richard den IL Koning 
van Engeland. III. 319. wordt 
' Graaf. III. 32 f. raakt in onluft , 
met de Hoekfchen. III. 311, 
323. en met zynen Zoon, 



Willem. III. 324. fctoenkt Vóbr- 
ne aan zynen Zoon, Jan. HL 
325. bemagtigt \ Slot te Altena. 
III. 316. verzoent zig met zy* 
nen Zoon , Willem. III. 330. 
verzamelt een Leger, te Enk- 
huizen. III. 330. (leekt over 
naar Friesland. III. 332. (laat de 
Friezen. III. 336. zendt zynen 
Zoon Willem nog tweemaalea 
derwaards. III. 339» 34*. fluit 
' een Beftand met hen. III. 342. 
vordert rekening vari Jan van 
Arkel en van Btuftyn van Her- 
wyne, III. 344. raakt met Arkel 
in oorlog. III. 345. fluit een 
Verbond met de Stad Utrecht. 

III. 348. maakt Vrede met Ar- 
kel. IIL 352. fterft. III. 351. zyn 
aart HI.35}.zyneWeduwe (loot 
zynen boedel met den voet. IIL 
354. (laat der Regeeringe, ten 
zynen tyde. III. 356, 359 

Albrecht , Hertog van Saxen , komt 
met een Leger herwaards. IVi 
243. wordt algemeene Land* 
voogd der Neder landen.IV.2$5>, 
belegert Montfoort. IV. 263. 
wint het. IV. 2Ó6 % komt in Hol- 
land. IV. 281. maakt eendren- 
gen Zoen metdeKennemersen 
Weflfriezen.IV.28z. ftigt Blok- 
huizen te Haarlem en te Hoorn. 

IV. 2S8. verzoent zig métZie- 
rikzee.IV\ 290. wint Sluis. IV. 
291. enLeerdam.IV. 310. wordt 
Erfftadhouder van Friesland. 
IV. 311. laat het bewind aldaar 
zvnenZoon over. IV.3 17. fterft. 

IV. 318 

Albrecht van Loo , Advokaat van 

Holland. IV.414, V.195 

Alhrechtvpn Foortie. Zyn aanzien 

in Zeeland* III 9, 33 

Albrug(Krispimisvan) biedt zyn' 

perfoon en eenig geld aan tot 

on- 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. f 

onderfteuning van 't Verbond dam. V IL 204* handelt met An- 



der Edelen. VI. 155. bemagtigc 
bet Huis te 's Heerenberg , [zo 
by dezelfde is met Kvspyn van 
ZaUbruggeJ VI. 269 

Alhyville XMarquisvari) Gezant 
van Koning Jakob den II. zy- 
ne handeling in den Haage.XV. 
348.354- zyn (legt beleid. XV. 
372 eaz.hy vraagt naar het oog* 
merk van derStaaten uitrufting. 
XV.438,441. vertrekt van hier. 
XVI.40 
Jicuims, Leermeefter van Ka- 
rel den Grooten. Byzon der he- 
den hem aangaande. I. 43 ** 

437» 443 4***- H 6 
Jldegande (tUips van Marnix, 
Heet van) of hy 't Verbond der 
Edelen hebbe opgefteld. VI. 
133. hy tekent het. VI. 115. 
woont, uit naam van Willem 
den I ,de eerde Vergadering der 
Staaten,die ( sPrinfen zyde hiel- 
den, te Dordrecht by. VI. 3 77. 
zyae handeling aldaar. VL377, 
378 , 379«hy verftelt.uit's Prin- 
ien naam, de Wet te Haarlem. 
VI. 4 12. wordt gevangen. VI. 
451. op *t (lot Vredenburg te 
Utrecht gezet. VI. 45 r. geflaakt* 
VI. 462,464, handelt over eene 
bevrediging. VI. 480. bezorgt 
de eerfte Hoogleeraars op 's 
Lands Hooge Schoole te Lei- 
den. VI. 49$. zyn merkwaardig 
fchryven aan Sonoi. VII. 10. hy 
wordt getnagtigd tot de Vrede- 
handeling te tireda. VII.29.han- 
deltin Frankryk VII. 82. in En- 
geland. Vil -83. fpreektmet Ry- 
hove, over 't verwekken van 
oproer, te Gend. VII. I77.zyne 
handeling op den Ryksdag te 
Worms.VII.200 hy waarfchuwt 
tegen een' aanflag op Amfter- 



jou. VIL 394. doet een' voor- 
flagzynentwege.Vn.475. zoekt 
. Lier te verraden. VIL 509. 
draagt zorg voor Antwerpen* 
VIII. 14,15. handelt tot over* 
gaaveder Stad. Vin. 81 , 82. 
ondank hierdoor by hem bc* 
haald. VIIH3. hy wordt in ge- 
zantfchap naar Frankryk gezon- 
den. VIII» 354 (laat daar , voor 
Maurits,naar 't Prinsdom Oran- 
je. IX. 16. wordt aangefteld tot 
het vertaaien van den Bybel. 

VUI 35i.fterft. VM.351-IX.3tf 

Alecbmere of Almari naam dier 
Zuiderzee, in de agtfle en ne- 
gende eeuwe. 1. 4 1 3. II. 45, 8 1 

jilenfon (Karel , Hertog van) Ont- 
werp om hem tot befchermheer 
der Nederlanden te verkiezen* 
VL467, VII 87,152 Zie Anjöm. 

Alsxo (Vrouw), gehuwd met 
Dirk den VII , verflaat de Weft- 
friezen 11,178. geeft haare Dog- 
ter Ada ten Huwelyk aan den 
Graave van Loon. II. 299» 300» 
vlugtnaarUtrecht.il. 304 zoekt 
haare Dogter uit Engeland te 
doen keeren. II. 328 

Aleid, Dogter van Floris den IV, 
trouwt met Jan van A vennes IL 
391. gedraagt zig als Voogdes 
van Fioris den V. III. 6, 10. 
wordt op Vernout see geflaagen. 
III. 8. vertrekt naar Henegou- 
wen. III. 18 

AUid van Potlgeeflfiyzit van Her- 

toge Aibrecht.wordt vermoord. 

III. 321 

Alemannen^w^rzy woonden, i. 
1 97 Aant. worden , door de Ro- 
meinen beoorloogd. I. 197. 
door Juliaan geflaagen. 1. 237. 
doorKlovis overwonnen. 1.307, 

A 4 Alexan- 



BtADWYZÈR 



8 

Alexande* Severus, door de 
Germanifche Lyfwagt , omge- 
bragt. ' 1. 198 

Alewyn , Burggraaf van Leiden . 
getuigt in een' Gifibrief. II. 198 

Alewyn fpant aan tegen Fioris 
denV. III, 67» 90 

Alfen Slag aldaar, tuflehen Vrou- 
we Jak o ba en den Stadhouder 
Gaasbeek. III. 467. Tweede 
flag III. 47 ï 

Alfen (Kors Janszoon van) heeft 

- de hand in een' aanflag tegen 

. Prinfe Maurits. X, 451452 

Algiers. Ongelukkige togt der- 
waards. V. 110. Verdrag van 

■ 1622 metditGemeenebeft. X. 

. 445. van 1662 XIII. 50. oor- 

! log.XIII.44 1 -Verdrag van 1677. 
XIV. 444. van 1679. XV. 24. 
oorlog. XV. 381. Verdrag van 
Vrede van 1703. XVII. 2o6.van 

. 1713. XVIII. 9. oorlog. XVIII. 

. 282, 296. Vrede van 1726. 

XVIII. 391. vernieuwd in 1731. 

XIX. 6$ 

Alkemade (Kornelis van) tekent 
het Verbond der Edelen. VI. 

125 

Alkmaar , verbrand door de 
Weftfriezen. II. 1 1 5. Godevaart 
met den Bult wordt, binnen dee- 
ze Stad, belegerd, II. 181 zy 
verkrygt een Privilegie van Fio- 
ris den II. II. 213. zy wordt . 
door de Weftfriezen , geplon- 
derd. II. 222, 260, 262» ont- 
vangt vryheden van Willem den 
II. II 401. yvert voor Vrouwe 
Jakoba. III. 470. ver Heft haar 
Stads regt Ilr. 476. wordr 'er 

. in- herfteld. IV. 55. 't Kaas- en 
Broods-Volk rukt in de Stad. 
IV. 273 de Stadhouder zoekt 
het van daar te jaagen. IV..278. 
de StadvgrliefthaareVoorreg 



ten andermaal. IV. 284. worde 
'er , op nieuws , in herfteld. IV. 
288. wordt, door de Gelder- 
fchen, geplonderd. IV. 403, 
door Chriftiaan den II. V. 37. 
toeleg van Willem den I. op 
deeze Stad, in 1568. VI. 281. 
zy kieft xyne zyde. VI. 364. 
neemt bezetting in. VI. 440. 
wordt belegerd , door Don Fre- 
drik.VI.441.beftormd.VI 443, 
*t beleg wordt opgebroken. VI» 
444. verfchil onder de Predi- 
kanten aldaar* X. 21. buitenge* 
woone verandering derRegee- 
ringe,in 1610.X.22. en inióig. 
X. 270. opfehudding onder de 
Remonftrantfchgezinden al- 
daar. X. 383. bezending der- 
waards, in 1650, XII. 76. op- 
fehudding aldaar, in 1653. XII. 
282. de Stad bewilligt niet in 
de Akte van Uitfluiting. XII. 
325. verandering der Regeerin- 
ge aldaar, in 1748. XX. 311 
Alleines (Heer van)» zyn toeleg 
op Kortryk. VIL 27 7. hy verraft 
de Stad. VIL 3 17 

Allen (Thomas) taft deSmirnfche 
. Vloot aan. XIII. 126 

Allerbeiligen-baaibemagtigt door 
Wiliekens. XI. 12. verlooren. 
XI. 13 
Alliantie. Zie Verbond. 
Almari. Zie Alechmere. 
Almelo door de jKeulfchen en 
Munfterfchen ingenomen.XIV. 
. 26" 
Almonde (FiHps van) woont den 
flag voor Soulsbaa iby. XIV. 25. 
zyn togt tegen die van Algiers. 

XV. 38 f. zyne verdere togten, 

XVI. 151, 169, 172.XVII. 17P, 

190.267 

Aloud , Baljuw van Züidholïand. 

Zyn verfchil metDor drecht.IIl. 

«Si 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 



115, 124, 125. hy wordt omge- 
bragu IH. 127 

AkcnaQDirkvm). 11.159,295, 
300. Zie Hoorne. 
Altena (Slot enttcerljkbtid van) 
gekogtdoor Hertoge Albrecht. 
IIL 324. die 't Slot inneemt. 111. 
326 
Alter** (LanrensJakobszoon),Oti' 
der - Admiraal van Zeel an d , 
helpt den Scheepsftryd voorGi- 
braJtar winnen. IX. 253 

Mva QFerdinand Alvarez de Tole- 
do, Hertog van) voert bevel over 
*t Keizerlyk Leger. V. 190, 370. 
gebiedt over Fi Ups Leger ini- 
talie. VI. 13 wordt gemagtigd 
tot de Vredehandelinge van 
Chateau in Cambrefu. VL 31. 
geraadpleegd over de Neder- 
land fch e Beroerten. VI. 169» 
neigt tot ftrengheid, VI. 240. 
krygt het bevel over een Le- 
ger van Spanjaarden. VI. 240. 
trekt 'ermede naar de Neder- 
landen. VI. 243* zwaarigheden 
in den togt. VI. 141 • MS- fch rik 
voor zyne aankomft. VI. 227 , 
334. hykomt inde Nederlan- 
den VI. 245^ toont zynen Laft- 
brief aan deLandvoogdeffe.VL 
246. doetEgmonden Hoorne, 
en anderen vangen. VI. 248. 
regt een' Raad der Beroerten op. 
VL 251. ftigt^en Kafteel te 
Antwerpen. VI. 257. werpt ook 
in andere Steden Sterkten op. 
VI. 357. die naderhand afge- 
worpen worden. VIL 163. hy 
é daagt Oranje en anderen open- 
lyk in. VI 257. doet den Graaf 
van Buuren naar Spanje voe- 
ren.VI.258. wordt begroet door 
deStaaten van Hol tand. VI 260. 
neemt meer Krygsvólk aan. VL 
263. zendt een gedeelte tegen 



Graave LodewykJVI.273*toe- 
leg om hem te ligten.VI.27s. 
hyvonniftEgmond en Hoorne 
ter dood VI. 178. verflaat Graaf 
Lodewyk by Jemmingen. VL 
280. belooft den Edelen vergif- 
fenis, VI. 285. trekt op tegen 
Oranje.VL 28 7. noodzaakt hem 
't Land te ruimen. VL x88, 289. 
iaat zig een beeld opregten. VI» 
291. VIL 164* eifcht de Privi- 
legiën op. VL 29a. geeft de CW • 
mineele Ordormontien ult.VI.292. 
zoekt den tienden penning in te 
voeren. VI. 293. zyn oo£meik 
hierin. VL296. hy wil me* twee , 
millioenen in de plïats te vrede ' 
zyn.VI. 303. raakt in onluft inet 
Engeland. VL 304. houdt ver- 
fpieders in dienft. VI. 306. pryft. 
Holland eenen Advokaat aan. 
VL 307. kondigt éene algemee- 
neVergiflenisaf.VI. jitf. yvert, 
op nieuws, om den denden pen- 
ning door te dryven. VL 333* 
twift met Viglius VI. 334/337» 
daagt Amfterdam voor t Hof.» 
VL335 is misnoegd op deStaa- 
ten van Holland. VI 337. maa» 
tigt het Piakaatopden tienden 
penning. VL 338. zoekt dien 
met geweld te doen heffen te 
Bruflel. VI. 338. 339. laat 'e*. 
plotfetyk van af. VI. 340. zyne 
verbaasdheid over't inneemeft 
van den Briele. VI. 346. hy 
tragt, vergeefs, naar Dordrecht 
enVliflïngen.VI 349 ,3 50. be- 
legert Bergen in Henegouwen. 
VI. 365 wint deeze Stad. VL 
301* tragt Goes te ontzetten. 
VI.393. *oekt den tienden petf- 
ning in Holland te doen hef- 
fen. VI 373.fchaft dien aliom- 
me af. VL 375. fpoort zynen- 
Zoon aan tot het beleg vin 
A 5 flaa,. 



.3 L A D W Y Z E R 



Haarlem, VI. 419, trage de af* 
«gevallen Steden te herwinnen. 
>VI. 44.6. wykt heimelyk uitAm- 
fterdam. VI 451. zoekt, ver- 
geefs v geld b/ de Staaten. VI. 
452. zyn buskruid wordt ver- 
brand. VI 453. by wordt ont- 
llaagen van den Landvoogdye. 
VU 454 zoekt zynen opvolger 
kwaade indrukfels te gee^en 
van de Staaten en Ampten aars. 
VI. 454* draagt hem 't bewind 
over. VL 455. zyn vertrek, af- 
beelding en dood. VL 456, 457, 
458. raadpleegingen om alle zy- 
ne handelingen te niet te doen. 

VI. 477 

Ambagtsheerlykheden in Hol- 
land verkogt. XVIII. 259ent. 

Ambaüadeurs van de Staaten ge- 

' nieten zonderlinge eer in 
. Prankryk. XV. 4 X VIII. 1 10 

Ambiaanen, in Gallie , door Ce- 
.zar overwonnen. I. 40 

jfmbivarittn* Hunne oude woo- 
«Ding. I.4 Aant. 

jfmboina. Onluften , ontdaan ter 
gelegenheid derRegtspleegin- 
45e .over eehige Engelfchen al- 
daar. XI. ai. vergoeding aan de 
erfgenaamen der ter dood ge- 
bragten. XII. 33^.330* 

jfmcide ('t Slot te) door Jan den 
I. bezet. III. 113 verfte;kt VI. 
Mi.. Hertog Erik maakt 'er zig 
meefter van. VL 232 

AmbUa , Graavin van Solms y 
.trouwt met FredrikHenrik. X. 
498. gefchenk haar gedaan. XI. 
j^ zy bevalt van een* Zoon. XL 
.44. van een' tweeden, die ter- 

Jlond overlydt. XL 233. Zie 
Prinses, Weduwe van Fredrik 
.HftKRTK,Prinfe van Oranje. 

Jmtlinz (Gerard), Burger van 
den Haage, tragt de Wittvan 
de poort te heipen. XIV. jój 



Amerika. Zie Westindxe. - 
Amerongen {Godard van Rbeede, 
Heer vin) wegens Utrecht ge* 
magtigd tot de opdragt derHeer- 
fchappye aan Frankryk. VIU.$6 
Amerongen { Godard Adriaan van 
Rbeede i Heer van) trekt in ge- 
zantfchap naar Deeneinarke. 
XIL 393. naar Spanje. XIII. 13. 
wederom naar Deenemarke. 

XIII. i8s» 258. naar Bsilyn. 

XIV. 1 6*. zyne handeling aldaar. 
XIV. 16 enz. XV. aa, 115. hy. 
fterft. XVI. 166 

Amersfoort geeft zig over aan 
de Kennemers. HL 12. worde 
herwonnen HL 14. raakt met 
Jan vanJBeijeren in oorlog. III. 
438. kant zig tegenBiflchopDa- 
vid. IV. 103. wordt in den ban 
gedaan. IV. 217. door Maarten 
van Rofiem bemagtigd. V.147. 
doet Karel den V. hulde.V.256. 
tot 's Prinfen zyde overgebragt 
in 1572. VI. 368. valt wederom 
af. VI. 402. Opfchudding aldaar, % 
geftiU. VIL 285* zesentwintig 
burgers aldaar gebannen. VIII. 
73. deStad valt den Spaan fchen 
in handen. XI. 97. zy verlaa* 
tenze wederom. XI. 101. de 
Franfcben bemagtigen haar , in 

1672. XIV. 39. trekken 'er, in 

1673 , wederom uit. XIV. 283« 
geweldige befloerte aldaar, in 
1702. XVII. 144 enz. 

Ampten te Utrecht verkogt, voor 
twee lyven of langer. IV. 205. 
aan.geene uitheemfchen tegee- 
ven. V. 383 «405. 4*8 # 

Ampten (kleine) beweegingen 
over 't begeeven derzelven in 
verfcheiden' Steden. XX. 125. 
met naame te Rotterdam. XX. 
129-134. te Haarlem. XX. 
135. te Gouda. XX. 135- tP 

> Amft erdam. XX. 1 36 • 142. 
( be- 



der VAÖE&LANDSCHE HISTORIE, ft 

Stad verkrygt deRoomfch-Ko« 
ningklyke Kroon boven baat 
Wapen IV. 149 xy verdedigt het 
Blokhuii te Ypefloot tegen de 
Gelderfchen. IV.3 ja. de Voor- 
ftad aldaar wordt door de Gel* 
derfchen in brand gefteken.IV. 
375 zy zoekt het Muider Slot 
ie bezetten. IV. 471. wordt van 
Lucheranerybefchuldigd. V. 5. 
ftaat haare Privilegiën voor. V. 
5. heeft groot belang by den 
Oofterfchen handel. V. 63. 
Naakiloopers aldaar. V. 74, 88. 
aanflag der Herdooperen op de 
Stad.V. 75»9i- Jakob van Kam. 
pen komt daar , als Biffchop.V. 
80,81. deHerdoopers bemag. 
tigen den Dam en \ Stadhuis, 
V.9* f 94. worden overwonnen. 
V. 97. bedenkingen deezer Stad 
op den Oofterfchen kryg. V, 
107. zy wordt met eenen aan- 
val gedreigd. V. m , 1 13. men 
maakt Karei den V. diets, dat de 
lugt aldaar ongezond is,V. 187. 
190. beroerte aldaar , over 't 
Verlofgeld V.zoó-deStad veinft 
zig arm , om met geene leening 
gekweld te zyn. V. 251. men 
voorkomt aldaar 't verbod van 
den uitvoer van 't kooren. V # 
293. die van Amfterdam via* 
fchen in de Zuiderzee. V. 298, 
beloop van den tienden pen- 
ning der Huizen, hier ter Stede, 
i» 1553- V 38<*. de Stad heeft 
begonnen te bloeijen onderde 
Graaven VI. 17. mag niet van 
Holland vervreemd worden. VI. 
16. ruft, in I557>eenige Oor- 
logsfchepen uit. VI. 20 Onlus- 
ten aldaar over 't verbieden van 
den uitvoer derGraanen en o- 
ver 't betimmeren derLaftaad* 
je; VI. 114. twift tuflchen de 
Schou. 



fbefluit op dit ftuk by deStaa- 
ten genomen. XX. 142. Zyne 
Hoogheid bevordert dcszelfs 
uitvoering. XX. ZÖ7 

Amflel (Heerlykbeidvzn). Twift 
over een i ge goederen in dezel- 
ve. II. 264. inval der Kennemc- 
ren in Amftel.IL 314. der Ken- 
n e meren , Waterlanderen en 
Weftfriezen. III. 11. de Heer- 
lyfcheid wordt Jan den II. op* 
gedraagen. III. 112. en door 
hem aan Guy, zynen Broeder. 
III.153. BiflchopWillem valt in 
Ainftelland. III. 1 53. de Heer- 
rykheid wordt aan Holland ge- 
hegt. IH.198,287 

Amflel (Amelisvan) van Mynden 
wordtLid van den Hoogen Raa- 
de. VIL 451. wegens Utrecht 
gemagtigd tot de opdragt der 
Heerfchappye aan Frankryk. 
VIII. 56 

Amflel(Egbertvany II.247. raakt 
in gefchil met den BifTchop van 
Utrecht, II. 264 

Amflel (Gysbrecbtvan) Zoon van 
Egbert IL 265. 7AeGy$brecbt 
van Amflel. 

Amflel (Wolfgardvan). IL 266 

Amsterdam of Amftelredamme. 
Oorfprong deezer Stad. IL 266. 
zy wordt aan Jan Perfyn opge 
draagen. III. 38 , 40. door Gys- 
brecht van Amftel verfterkt.IIL 
83. door de Haarlemmers en 
Waterlanders verbrand. IIL83 
door Biffchop Guy metVoor- 
regten voorzien. HL 199. Op- 
komft deezer Stad , door den 
Koophandel. IIL 249. Haare 
oudfte Haudveften. III, 150. 
Waar haare Schepenen vonnis 
haaien moeden. III. 151. Op- 
roer aldaar. III. 366. Brand. III. 
453. ander Oproer. IV. 5. De 



B L A D W |Y Z E R 



Scboutjften en Henrik Dirkis« 
.ten. VL 1 16. Keur op 't namaag- 
fchap den Regenten. VI. 1 16. 
.Waag aldaar geftigt. VI. ntf. 
itrengheidderWethouderen te- 
gen de Hervorminge. VI. 165. 
de Stad krygt den naam van 
-Moorddam* VI. 165. openbaare 
^reekebuüen dezelve. VI. 166. 
Be^idenftorra in de Stad. VI. 
[184, 194. Verding met de On- 
]roJomfchen.VI. 194,1 95» Oran- 
je ftelt *er orde. VI. 202. nieu- 
we beroerte , in 1567. VI. 215. 

* Br pderpde komt in de Stad. VI. 
.219. men. begeert 'er hpm tot 
Overfte. VL 215. hy vertrekt 

\vau daar. VI. 130. zyn volk 
^wordt'er buiten gehouden. VI. 
'231. meineedigheid eeniger in- 
: gezetenen.VI-Q3i. Noirkarmes 
bezet de Stad. VI. 232. verloop 
'van in woon eren aldaar. VI.23 3. 
*t belang der Stad by de Vaart' 
op de Ooftzee. VI. 237 , 239. 
zy wordt befchuldigd voor den 
Raad der Beroerren. VI. 255, 
koopt het (ligten van een Kas- 
teel enSpaanfche bezetting af. 
VI. 257. bewilligt , overftemd 
zynde, in den tienden penning. 
VI. 302. kondigt het Plakaat , 
^aarop , af. VI. 335. Lumei be 
' naauwt de Stad. VU 382. de 
Xaftaadje aldaar afgebrand. VI. 
583 de Stad wordt te water be- 
kommerd. VI. 394. zy vermaant 
.Haarlem tot verdrag. VI. 410. 
)ieiptAlva in 't herwinnen der 
afgevallen' Steden. VI. 44<*. 
'poogingen om haar om te zet- 
.ten. VIL 132, 138, 150. misluk* 
ite aanflag op de Stad. VII* 185» 
:zy wordt zeer benaauwd , door 
Sonoi, VII. 188. noodmunten 
aldaar geflaagen. VIL 188, zy 



verdraafgt zig met den Prin fe en 
deStaaten. VII. 189, de Koop- 
handel begint aldaar wederom 
te bloeijen. VII. 191. verande- 
ring in den Godseend en Re- 
geering aldaar. VII. 203 - 209. 
.komft van Oranje aldaar. VII. 
329. de Stad (laat af van de Vol- 
doening. VII. 370. maakt zwaa- 
righeid in Oranjes inhuldiging 
tut Graave.Vn.519. bezending 
derwaards. VII. 524, 525. Ver- 
toog van Schepen Hooft in de 
Vroedfchap aldaar. VIL 525. 
.beflui* derVroèdfchap.VII.526. 
deStad wil niet verder dan voor 
ingewilligde laftên verbonden 
zyn. VIII. 11 8. raakt in onluft 
.met de burgery van Utrecht. 
VIIL143. Leicefter doet aldaar. 
Roozenobelsmunten.VIII.146. 
men houdt hem zeer verdagt. 
VIII. 173, 242. hy komt in de 
Stad. VIII. 243. zyn geweldige 
toeleg aldaar wordt gefluit. 

VIII. 243-246. kleine voorraad 
van graanen in deStad, iniS95. 
VUL 426. zy bewilligt, genoeg- 
zaam de laatfte, in 't Beft and. 

IX. 428. keurt het befiuit tot de 
vrede der Kerke van 1613 af* 

X. 63. handeling in de Vroed- 
fchap aldaar. X. 83 enz. zy ver- 
klaart, de tegenwoordige Re- 
geering te willen handhaaven, 
X. 113. bezending derwaard* 
om de Stad tot eenigheid met 
de meefte Leden te be weegen. 
X. 114. zyblyftbyhaar befluiu 
X. 138. de Remonftranten al- 
daar zonderen zig af van de o* 
penbaare Kerke. X. 145. de 
Wethouderschap keurt hunne 
Vergaderingen en tegelyk het 
ftooren derzelven aff X. 148. 
bewilligt uiet in de zogenaam- 
de 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 13 



de Jhberpe Rcfolutie.X. 1 64» 1 65. 
bewerkt eene bezending naar 
Utrecht tot onderfteuning van 
Prinfe Maurits. X. 226 , 231. 
waarom de Stad op Oldenbar- 
neveid gebeeten was. X* 245, 
verandering der Regeeriflge al- 
daar , in 1 6 1 8* X. 276 - 2 80. toe* 
leg om de Stad in brand te ftee- 
ken, in 1 613 X. 485* Opfchud- 
ding aldaar ter gelegen heidee* 
ner Remonftrantfche Vergade- 
ringe. XI. 45. de Regeering 
wordt 'er gemaatigder omtrent 
de Remonftranten. XL 48, 87, 
nieuwe oproer aldaar. XI. 77* 
Waardgelders aangenomen.XI. 
79. Fredrik Henrik zendt vier 
vendels in de Stad. XI. 80. be- 
denkingen op den eed haarer 
fcbutteren. XI. 8 2. twee Predi- 
kanten ter Stad uit gezet. XI. 
84. opregting eenerdoorlugti- 
ge Schoole aldaar. XL 88. de 
Stad verklaart zig,in 1634, te * 
gen de handeling met Frank- 
ryk. XL 185. Fredrik Henrik is 
misnoegd op de Stad. XL 268. 
zy (hemt , zo men wil , het her- 
overen van Amwerpen.XI.42p. 
lydt veel by de Kaaperyen , in 
de Middellnndfche zee. XII. 6. 
verzoekt dat Prins Willem de 
II. niet in de Stad kome XII. 
75 » 76. weigert hem als afge- 
zonden' der aigemeene Staaten 
gehoor. XII. 77. hy klaagt over 
de Stad. XII. 77. zy verdedigt 
zig. XII. 78. aanflag van zyne 
Hoogheid om haar in te nee- 
men by verrafling.. XII. 92. zy 
krygt 'er kennis van. XII. 96. 
Helt zig in (laat van tegen weer. 
XIL97, 99, 102. doet eene be- 
zending aanGraave Willem Fre- 
drik. XII. 98. fluit een Verdrag 



met den Prinfe. XII. 104. men 
ftigt'er twee blok huizen XIL 
107, 361. flegtze wederom. XII. 
107. hoe men aldaar de dood 
van Willem den II aanmerkte. 
XII 119. wat deel de Heer van 
Sommelsdyk hadt in den aan- 
flag op de Stad. XII.195. zy ont- 
vangt voldoening van buiten- 
gewoone korten , ter gelegen- 
heid van denzel ven gedaan.XIL 
197. Oproer in de Stad,in 1652. 
XIL 225. de Stad erkent, niet 
zonder bewilliging der Staaten, 
vergiffenis van misdaaden te 
mogen beloven. XIL 226. ver- 
val van Koophandel aldaar.XIL 
243-Opfchudding f in 1653.XIL 
28 1. wat 'er , by 't vuuren over 
de Vrede met Kromwei , voor* 
viel.XII.33r.ongeruftheid al* 
daar.XU.36a. de Regeering der 
Stad begroet Karel dep II. XIIL 
9« zy maakt zwaarigheid om in 
't verfterken vanNaarden te be- 
wMigen.XIIL 361. XV. 36.uk- 
troi voor de Wiffelbank aldaar. 
XIII. 437. 's Landsfchatkift al- 
daar geborgen.XI V.3o.deStad y- 
vert regen het fluiten metFrank- 
ryk XIV. 48,51,56.59,103,110, 
119. beweegtng aldaar XIV. 82. 
het eeuw/g Kdift wordt aldaar 
verbrand XIV.8*. ftaat der Stad 
in 't jaar 1672. XIV. 202. Munt 
aldaar opgerekt. XIV. 203. zy 
handelt met den Prinfe van O* 
ranje.XIV\2o+.die in de Stad 
komt XIV. 108. beweegingen 
aldaar , tot verandering der Re- 
geeringe ftrekkende. XIV. 109- 
216. deRegeering wordt veran- 
derd. XIV. 216. de Stad flaat 
voor, Willem den III. van eene 
fchuld van twee millioenen te 
ontheffen* XIV. 317. orde al- 
daar 



*4 



BLADWYZER 



daar tot bewaaring der rulle 
in de Kerke van 1677. XIV. 
450. de Stad beeft belang by 
de Vrede. XIV, 461. bet Fran- 
fche Hof zoekt iemant hei- 
melyk uit de Stad te doen lig- 
ten. XV. 71. de Stad weigert 
in eene werving van zeftien- 

duizend man te bewilllgen.XV. 
141 .14.3 raakt hierover in een 
hevig gefchil met Willem den 
UI. XV. 143 , 1 59. vergeeffche 
bezending der waards. XV. 145. 

. de Stad klaagt over deOorlogs- 

• verklaaring van Spanje. XV. 
148* baareAfgevaardigden han- 
delen met d'Avaux. XV. 150- 
157, 163-169.de Regeering be- 
weert» dat haar die vryftaat. XV. 
16 f. zy verklaart zig voor een 
Verdrag met Fr ankryk , en be- 
weert de noodeloosheid der 
wervinge. XV. 169-177. haare 
aantekening tegen het be fluit 
der meerderheid. XV. 178. de 

.Prins befchuldigt haar over haa • 

.f egefprekken met d'Avaux XV. 
180. haarè Papieren worden 

verzegeld. XV. 182, 183 .185. 

.d'Avaux verdedigt haar. XV. 
188. zy befluit geene Afge- 
vaardigden meer ter Dag- 
vaan te' zenden. XV. 100. 
eenige Leden beweeren dat 
men baare Papieren behoort te 
onderzoeken. XV. 191 -194. 
groote verwydering tuüchen de 
Stad en zyne Hoogheid. XV. 
294. haar vermogen. XV. 196. 
Keur-Brandenburg houdt haare 
zyde. XV. 197 . 203 , 208 , 209. 
bekommering in de Stad. XV. 
103. de Staaten veroorlooven 
haar» zekeren misdaadigeftraf- 
vryheid toe te zeggen. XV. 204. 
zy is oorzaak dat«Fxankryk zig 



niet verder uitbreidt in de 
Spaanfche Nederlanden. XV. 
sof), zy wil in geene laden draa- 
gen , ten zy men baare papie- 
ren ontzegèle. XV.fl33.'t welk 
eindelyk gefebiedt. XV. 234. 
zy verzoent zig wederom met 
zyne Hoogheid. XV. 234. 423. 
voegt zig by Dordrecht in 't 
gefchil over de Nominatie der 
goede Luiden van Agten. XV. 
268. dringt op afdanking van 
Krygsvolk. XV. 283. beweert 
dat men in tyd van vrede maar 
dertigduizend man op de been 
behoort te hebben. XV. 286. 
wordt wederlegd door de Ede- 
len. XV. 286. bewilligt in den 
Staat van Oorlog. XV. 990. is 
niet voor 't verminderen van 't 
gezag van Willem den III. XV. 
299. raakt in verdenking by Ja- 
kob den II. XV. 304. verdedigt 
zig. XV. 304. beweeging aldaar 
voor 't huis van den Engel fchea 
Conful. XV. 411. geheime han- 
deling om de Stad te doen me- 
dewerken tot 's Prinfen over« 
togt naar Engeland. XV. 424» 
435» zy hefluit, hem te onder- 
fteunen. XV, 440 , 467. en waar- 
om. XV. 470. Iydtzwaare fcha- 
de in den Koophandel. XVI.43. 
raakt met Koning Willem in 
gefchil over 't zenden der No- 
minatie van Schepenen naar 
Engeland XVI. 51-56, 76. be- 
weert dat een Raadsheer in den 
Hove geen Vroedfchap te ge- 
lyk. z^n kan. XVI. 57. en dat de 
Graaf van Porchand niet onder 
de Edelen van Holland zitten 
kan. XVI. &>, 6$ 9 70 haare Af- 
gevaardigden blyven uit de Ver- 
gadering van Hoi land. XVI. 66 9 
,.'.-• «de 



^r'VADERLANDSCHE HISTORIE. t$ 



de gefchlllen over de Nomina 
tie en over 't zitten van den 
Graave van Portland worden 
bygelegd. XVI. 8S-96. geweldi- 
ge Oproer, in de Stad , ter ge- 
legenheid eener keure op 't be 
graaven.XVI. 306-3 14. Frank- 
ryk zoekt de Stad te winnen. 
XVII. 117. zy houdt naauwe ge- 
meen fchap met den Hertog van 
Mariborough. XVIL 174. ge- 
mor aldaar, in 1705. XVII. 26c 
de Regeering handelt overVre. 
de.XVJI.289,3S5. 70orftel van 
een aanflag op de Stad. XVIL 
319* Verdrag aldaar tuffchen 
. Frankryk , den Czaar en Pruis- 
fee geflooten,in 1 717. XVIII. 
160. Aktiehandel aldaar, in 
1 720. XVIII. 225, ta8.voorflag 
der Stad op het onderfteunen 
derKoninginne vanHongarye. 
XIX. 350. de Prins van Oranje 
aldaar, in 1747» toe Stadhouder 



gingen aldaar, (trekkende toe 
verandering der Regeerlnga. 
XX.269. hei mei yke byeenkom» 
ften. XX. 971. inneeming der 
KloveniersOoele.XX.d7ft. do 
Wethouderfchap geeft der Bur- 
gerye gelegenheid, om te ver* 
klaaren wu zy begeere. XX. 
375. veroordeelt het inneemem 
der Doele. XX. «75. antwoordt 
op de drie Artikelen. XX. 279» 
281 » 282, 283. (laat af van do 
Regeeringe, XX. 283. eenigea 
tekenen om haar in *t bewind 
te handhaaven. XX. 280. au* 
deren vorderen dat zy veran- 
derd worde. XX. 288, 289. *C 
gefchiedtdoorzyne Hoogheid» 
XX. 296 1 197. gevolgen der 
veranderinge. XX. 298* onlus. 
ten aldaar over 't afleggen van 
eenen eed door de Wynkoo* 
Pers. XX. 349 

Amuda. Zie Muiden. 



uitgeroepen. .XX. 88. hy komt Anaflro (Gaspar d') legt toe op ^ 

in de Stad. XX. 94. een huis al- leeven van Oranje. VIL 438 , 

daargeplonderd. XX. n8.de 441. zyn iot. VIL 442 

Regeering maakt zwaarigheid AndreasvanOoJknryk t RaxdiTMl, 

om haare Pofteryen aan den wordt Landvoogd der Neder 



Prinfe of aan 't Land op te draa 
gen. XX. 116. zy worden aan 
de Stad gegeven. XX. 127. be- 
roerte onder 't gemeen. XX. 
136. oproerige inval in 't Stad. 
huis. XX. 139* de fchuttery ver- 
dryft de oproerigen. XX I4t. 
deStad weigert dePofteryen aan 
't Land f te gee ven. XX. 144. zy 
wordt 'er toe genoodzaakt.XX. 
181, 283. geweldige plunde- 
ring der Pagtershuizen aldaar. 
XX. 218 enz. de fchuttery ftilt 
de beroerte. XX. 224. twee 
belhamels gehangen. XX. 225, 
220*. on ge kik by 't uitvoeren 
deezer ftrafie. XX. zió. bewee* 



landen. IX. 15. ftilt een e mui te- 
ry.IX.45. is oneens met den Ad- 
mirant. IX. 64. zoekt Koningin 
Elizabet aan tot handeling. IX. 
70. trekt naar Rome, en fterft # 
IX. 64 

Anirée(Joacbim van) 9 Raad in 
den Hove van Friesland, trekt 
in gezantfehapnaar 't Noorden, 
. ,, _ XI.203,381 

Andries vanKaik, BiflTcbop van 

Utrecht , beguniligt Florit den 

Zwarten , tegen Dirk den VI. 

II.227 

Angeh (Qforio) werpt zig in Vlis- 
ffogen. VI. 350. wordt 'er uit 
gedreeven. VJ.350 



i6 



B LA D W Y 2 E R 



Anglen fteeken over naar Bri- 
tanje. 1. 290 

Angrivarien , een Germanifch 
volk. 1. 75 

jtnjou(Karel,Hertogvari).Vll.i52. 
biedt den Staaten hulp aan. VIL 
199. komt te Bergen in Hene- 

. gouwen.VII. 223. verdedigt zy- 

'ne onderneeming. VII 224.be* 

magtigt Havrech. VII. 224. 

, wordt tot Befcbertner der Neder- 

'hmflfcbe Vrybeid aangenomen. 
VIL 218. bemagtigt Binch en 
Maubeuge. VII 231. misnoegen 

• tuflbben hem enKafimirVII.23 5. 
hy dankt zyn Leger af. VII. 235. 
keert naar Frankryk. VIL 236. 

. fpraak om hem tot Landsheer 
aan te nee men. VII 302. gedag- 
ten van Holland en Zeeland 

/ hierover. VIL 303. nieuwe han- 
delingmet hem. VIL 397-403. 

: Oranjes inzigten hierop VIL 
418. voorwaarden waarop hy toe 
Vorft der Nederlanden wordt 

. aangenomen. VIL 403* Land- 
raad hem toegevoegd. VIL 409. 

.hy verdedigt de aanneemingvan 
't gebied. VIL 413 ontzet Ka- 
meryk. VIL 41 5. verovert Cha- 

- teauinCambrefiis VII 4i6.doet 
zyn Leger fcheiden. VIL 416. 
zyne Huwelykshandeling met 

KoninginneElizabct wordt piot- 
felyk afgebroken.VIl. 420,421. 
hy wórdt tot Vorft der meefte 
Nederlanden ingehuldigd VII. 
423. Holland, Zeeland en U- 
trecht weigeren 't. VIL 424, 
437. hy maakt zig verdagt. VIL 

440 Holland en Zeeland zwee- 
ren hem, onder beding van on- 
gehoudenis. VIL 444. Utrecht 
blyft wèigerig. VIL 445. men 
opent hem den Stüat des Lands. 
VIL 447* zyne Krygsbedry. 



ven. VIL 45» . 457» 47*: 
aanflag op zyn* Perfoon. VII. 
458. hy zoekt zig van verfchei- 
den' Sreden meefter te maa- 
ken. VII. 472-475. zyn toeleg 
opAntwerpen mislukt. VIL 475- 

.481. handeling met hem. VII, 
48i-483>485-488,50i.hy fterft. 
VIL 502 
Anna, Dogter des Hertogs van 
Jork. Handeling over een Hu- 
welyk met haar. XV. 59. zy 
trouwt met Prins George van 
Deenemarke.XV. 128. kielt ne- 
vens haar* Gemaal de zyde van 
Willem den III. XV. 481. ver- 
valt in de ongunft van den Ko- 
ning en deRoninginneXVI.278. 
wotótKoningin vanGroot-Britan- 
je.XVII.121. vernieuwt de Ver- 
bonden met de Staatën XVIL 
121. helpt PruifTen aan 't bezit 
van Neufchatel.XVII 313. fluit 
een Verdrag van Barrière met 
dé Staaten , in 1709 XVIL 346. 
is bedugt dat zy afzonderlyk 
(luiten zullen. XVII.364. maakt 
verandering in haare hooge 
Amptenaars.XVH.391. handelt 
heimelyk methetFranfchQHof. 
XVII.396enz.472. dringt op o* 
penbaare handeling. XVIL 41 7. 
verklaart de voornaamfte voor- 
waarden aan haar Parlement. 
XVIJ. 474. fterft. XVIII. 26 

Anna van Saxen trouwt met 
Willem den I. VL 69. baar 
aart. VI. 228. dePrinfe fcheidt 
zig van haar. VIL 67 

Anna, Dogter van George den 
IL , Koning van Groot-Britan- 
je , trouwt met den Prinfe van 
Oranje. XIX. 161. bevalt van 
eene Prinfes. XIX. 419. van ee- 
ne tweede, die fchielyk fterft. 
XX. 47. haare zwangerheid 
wordt 



Ar VADERLANDSCHP HISTORIE if 



Wordt bekend gemaakt. XX, 
J75. zy verloft van een* Zoon* 
XX. 102. verlieft haaren Ge- 
maal. XX. 448. legt den eed af 
als Gouvernante en Voogdes- 
fe van haaren mmderjaarigen 
Zoon. XX. 449 

Annaten, of eerde jaargelden, ver- 

booden naar Rome te .zenden* 

VII. 203 

jinsfrid, Biflchop van Utrecht, 
byzonderheden van zyn leeven. 

II.137 
JntoninusoïBaJfimus kleedt zig 
opdeGermanifchewyze.I. 196. 
beoorloogt de Alemannen en 
Katten. 1. 197 

Antmi van Bourgondie , de grooie 
Baftaard bygenaarod,helpt eene 
beroerte te Zicrikzee Aillen. 
, . IV. 125 
Jbjtoms van den Houte, Heer van 
Mieteren 9 Admiraal van de Zui- 
derzee, verkondigt wrye roo- 
very- . IV. 405 

Antonis ion LaUing , Graaf van 
Hoogftraaten , wordt Stadhou- 
der van Holland IV. 443. fti(t 
een' -Oproer in denHaage.IV. 
448. wat middelen hygebruikt 
om de Staaten in de Beden te 
doen bewilligen. IV. 454. V. 
.63, 149. zyü verfchii met de- 
zelven , over 't kiezen van ëe- 
nen Kapitein. IV. 485. hydöet 
.Beden. V. io« beschuldigingen 
tegen hem. V. 33. hy is mis- 
noegd op de Staatën. V. sg. 
komt te Amfterdam., om orde 
tegen de Herdoópers te (lellen. 
V. 81. wordt ook Stadhouder 
van Utrecht. V.Ï3I. fterft.V. 191 
Antonio (Don) doet zig tot Ko- 
ning van Portugal uitroepen. 
Vil. 460- wordt geflaagea en 
Verjaagd, door Filips den II. 



VIL 40*1 ,462. korac in Frank* 
ryk. VII. 461. wordt, door En* 
geland , onderfteuftd. VIL 234» 
ook door deStaaten. VIII. 3 14. 
flaagt ongeliikkiglyk.VIII. 314* 
fterft. VUI. 425 

J*tv>er}en(S?m(m vim) (heuvel t to 
Schagen. II. 26a 

ontwerpen. Gerügt van een aan- 
flag opdeezeStad.in 1566. VI. 
127 , 140. buiten dezelve wordt 
ojjénlyk gepredikt. VI. 163, 
Bèeldenftörm aldaar. VI. 178. 
oproer onder de Gereformfeer- 
. den,in 1567.VI. fl2ó.A!vaftIgt 
aldaar een Salteel VLa*7. Aan- 
(lagén óp deeze Stad Jn 1J74; 
gemift. VI. 464. VU. 14. Mul- 
tery aldaar. VI. 471. Spaanfche 
Vloot by de Stad aangetaftddor 
de Zeeuwen* VI. 472. 't Spaan* 
fche Krygsvolk overweldigt de 
'Srad. VII. 111. de Staaten maa- 
ken zig meeftervan'tSlot.VÏt 
154* welk geflegt wordt. VII. 
163 . dé Jezoit'en ruitaen deStad, 
in 1578. VIL 20 3. zy neemt do 
Geloöfsvrede aari. Vil. 21$. 
treedt in de UtrechtfcheUnie. 
VIL 26(5. gedreigd door Parma, 
V IT. i7 2. verw.erpt de Keuf fchè 
'Vrédepunten.VÏÏ. 284. oproer 
aldaar, in rs79. VÜ.287. Fran- 
fcbePmk aldaar, in 1582. VII. 
475. Parma benaauwt de Stad. 
VIL 0i. VIIL 4 $ I4-IÖ, 21 , 2i. 
£yne fchipbrog op de Schelde 
wordt vernield. VIII 23, 78,79. 
de Stad geeft zig over, VHL8ri 
82. Maurits belegert haar, ver- 

Seefs. IX. 182. byëenkomttal- 
aar tot het fluiten van 't Be- 
lfond. IX, 431. aan Hagen van 
Prinfe MauHts op de Stad. X. 
'445 , 497- en van Fredrik Hen- 
rik. XL 168, 2 70, 38p, 391, 39*i 



a 



B L A Ö tf V Z E R 



* 393 » 4*7» heimëlyk Verdrag , 
wegens de Stad. XL 426, 4*7» 
"byëcjikómft aldaar over deBar- 
tiëre.. XVIII. 48, sp 

Arizïbarien heetaeri eenige Ak- 
kers in , die door de Friezen 
ontruimd waren. .1-98 

éffppetmanXJeiari) Biirgeméefter 

* van Amfterdam. XV. 43 r 
Jppingadam bezet, door Meinard 

van Ham. V. 112, gewonnen, 
'door Juriaah Schenk. V. 1 19 
jtppius (Mattbias Sayko). Voor- 
. val,hembetreffende,ih den flag 

öyFontenoi. XX. 9' 

jtproniüs, Romein fcb Bevelheb. 

* bsx , door de Friezen geflaagen. 

\ * : i.8ï 

>*juïtofe/gedeeIcevanGaltie.I,3& 
jtrborkheri f by ProkopiuS, zyn de 
' Armoriehen vaa anderen. I. 

Ardënnerwóui Waar gelegen. 

jtremberg^Joan vanLigne, Graaf 
.«on) wordt Stadhouder van 
T?ïestand,Overyffel,enGi-onin> 
'jgen*V,33»t38o.VI.4i.vérrchilt 
*inetOranjë..VL 86\krygtbevél 
"over eenige nieuw geworven 
.manfchap* in 1566. VI; 2b& 

verzekert zig vsn FrierianA en 

Öroningèn. VI. 322 , ai3,trekc 
'naar Fraokryk. VI. 2S7. komt 

tegenGraaveLodewyk téyèJdër 
!VI. «73. fuëiivelt by H^nigqi;- 

lee. . y Vl.2)} 

Jiremberg( f t Stot te) gewonnen, 

;ini5<Ï8. VL257 

Arenakum, Romeiufche Legef- 
jplaats in 't Eiland der Batavie- 
ren. . 1. 174 
jf t endsher g { Herman vari ) p m 't 
ombrengen vanFIoris den Zwar- 
ten, in den Ryks ban gedaan. 
11,224,225,226 



Argentoriaum. Slag aldaar. 1. 4?f 
Arguin (deSrërkte) dooi- dityefi. 
.indifche Maatfehappy gehogt. 
XVHI. r£ii doo* de Franfchen 



bemagtfgd. 



XVIII. 103 



Artas Wmtanus* heeft de hand in 
't Plakaat op *t drukken , van 
*57o. VI. 313, 

Ariovijku , veldheer der Ger- 
roaanen ,door Cezar overwon- 
Bten. Lfr 

ArkelQHeerlyk&eMvany*zn Her- 
toge Willem opgedraagen. III. 
376. aan den Hörtoge van Ge** 
der. III. 378. wö*ck met Höh 
land vereenigd Hl. 38$ 

Arket Qjan van) III. 204 

Ar hl {jViltem van) Hl 60. Zie 
Otto van Artehn Jak van Arkel. 

Arlinde,*£nfttri2toDiA den IL 

Abtdiffe van Bennenbroek. U. 

. .; .•-. •'. .. IT £ 

^/<wVërlobren , : hi 1^558. VI. *6 

Armnterai{Ihmaiï) bewëttTlft 

Spanje het vertrek van Grari- 

veile. VI. 87. zyne Tehraapzugt. 

VI. 10& 

Arminius f Veldheer dlér Chertw 
fcen, flaatQuintilias Varus. I. 
•63. wordt van Germanifyis ó. 
verwonnen. ï. 6*5 , 07 , 76 

Ahninias (JWö&ax) , Hodglee* 
raarder Godgeleerdheid feLeN 
den \ raaki In geïchit mef Go* 
manis.' X.' *s , té\ 17 , x8 , ió. 
Wordt neveös hem voor deft 
Hoogen Raad gehoord, X.i$> 
en in deVergadering dërStaatën 
van Holland. X.20. derft. X. fco 

Armoricben % eén Volk in Galllé. 
regten eén,e vfye Staats-Regee- 
ring op. ï. 275. oriderwerpèh 
2ig, gedeeltelyk, aan deRo* 
meinen. L 280. worden met eë- 
nen aahval der Alaanen ge- 
dreigd. Ir 285.' verdragen tïg 
mt 



tier VADERLANÖSCHÉ HISTORIE- 1 p 



metdeRorneinen.I z88.warden 
één Volk metdeFranken. 1. 308 

/jrmftrong (Tbimai) te Leiden 
gevat. .. - t : XV. 253 

Arnemutden. Beëldènftorm al- 
daar, door den 'B-al juwbcvo^ 
derd.^1. |8i. het Dorp wordt 



4?» krygt verfchJl met de Gel- 
dèrfche Steden. IV. 136. wordt, 
door zynen Zoon. v gevangen» 
"ly. 137. geilaakt.IV. 138. ver- 
pandt Gelder en, Zutfen aait 
Hertogè Karèl. ÏV. 139. fterft* 
IV. 14? 



tot eene Stad verhóeven. VL -tfrrogwi. Zie Jdmirant om Ai* 
403 fagofu 



Arnhem vériekerd voor de 
StaacCchen. Vftli 71. in 167*, 
door de Franfchen bemagtigd. 
XIV. 34. verandering der Re- 
geeringe en opfchoddingen al- 
daar. XVII. i4r t 243, 999 enz. 
fceweQgïng in 1747. XX. 151 

Arhbeim (Joan Öeórge van). Zy- 
ne Krygsbédryvén In Dujtfch- 
hnd; u ';,;, ' , . . ., XI 7b 

Jrnbtim XJwa ianjüit de Kerk 
te Velp gélïgt. ; . XVII; 339 

Arnold (Koning^) fchenkt eenf- 
ge goederen- J aan* GraaveÖè- 
rolf. II. 93 draagt Lotharin- 
gen zynen natuifriyken Zootf 
Zwéntiipold op. ■■■ II- 94 

^ffio/J, r ,.Öifrèhop-van Utrecht,- 
bemagtigt' Mui elfen en Weêsp. 
HI.j^.maakÊVr'ede mét tyer- 
toge Aibrecrït.-ÏÏL 307. wint 
de Sldten Puttenflein en Loe- 
nerfïoot.v; ' III. 308 

Arnoldi (Henricus) Predikant jé 
Delft; Zyn merkwaardig fchry ■ 
.ven. .. ' :/ &t&S 

Arnoud , XJmf van Holland, 
deGinfóriaarbygenaamti. II. 124; 
f289.131- verfchynt ónder d$ 
Duitfche Ryks^örften. II. i 29: 
beoorloogt de Weftfriezen. II. 
ia$. iyn verder bedryf ÏI. 
*3i..hy fneïrvelt, te Winkef- 
xnade. ■ , \ II. 130 

'Arnoud van Ègtobnd ♦ Hertog van 
Gelder, werkt in de verkiezing 
eens Bitf&ops vair Utrecht. IV, 



Anifcbofsij (CbrifUjfet). 

1inBrazil.Xl.246. 



2yoö 
-vefrrgtingen i * •• — 

ieirvernen. oude ïnwooncrs van 
T GaUie. I, 38. ftaan óp tegen dt 

Romeinen. I.51 

i^'*»rgtó» f doorCMIi*, over-r 

vallen. 1,14c 

AfingaErèes vèrfterkt Otterdam. 

VU. 49» 

Askue(Georgé) raakt fa een he- 

• vig gevegt met de Ruiter. XH. 
' 22 1 . wordt gevangen. XÏÜ. 207, 

\ - • ao 9 

Asperen CvSlot te) dbor Willem 

deril. bemagtigd: fl. 320; valt 

den Rourgondifchen in handen. 

IV. 1 84. bemagtigd door Chiap* 
"pinVitellh , '* VI. 474 

A 'speten (Füipsjnkobvan Boet/e- 
. laat , Heer van). Zyn beleid on> 
'trerit dentyd van den moord 

der Witten. XIV. i6t , 167» 

168 

Asperen (Oujvan\ fnéuvelt. III. 

; ' ' r ' 26*0 

Asceten (Wtffêl van Baetfelaar, 
•Heet van) bevordert den Beel- 

'denftorm in Asperen. T VI. 1 8 7 
A speren (ÏVeffel van Boet f e laar 9 

• Heer tmt) benoemd tot eeno 
bezending naar Ptrecht.X.2i6. 

' poogt Oldenbarneveld te ver- 
'lollen. X.t$8 

AjTeliers {Heer van) in gezant- 
fchap naar Fraakryk, in 1584J 
"': ■ vm.30 

li Af. 



B L A, 13! W ;>¥ Z E : R 



jfftndilft (Jdriaan van) Pei>fio- 
naris van Haarlem , handelt roet 

\Don Fredrik. VI. 411. worde 
onthalsd. . ,. ,. VI. 412 

jiffendelft{Flqtis van) , Heer van 
Kyf hoek., gaat als (jSezant vsto 
Holland naar Spanje. V. 161 

AJJendelft (Gerrk van) Prefident 

*van deri Hove. V. 162 

AJfendelfr {IViüem van) Refident 

te Bruïïel , geroagtlgd tot de 

Byeenkómit* van Antwerpen. 

XIX. 2*8 

dffet (fitter), Prefident van. Ar- 
'tois , wtfrdc Lid irU den Raad 
der Beroerten* VI. 2*1 

JffonpméXConfloffeï) helpt een 
Verdragvmet de Edelen bewer- 
ken. \p. 192. wordt naar En- 
'gelaó<J gj)fzpaden.VL305. wordt 
Lid van den. Raad van Staate. 

'VIL' £Ó>' verzlerd e$n' britf óp 

•Oranjes riaarn. VIL 355. heeft 
de hand ijlden laatften toeleg 

~öp 'dészelS leéven. VIL $%%, 

534 

IA bl&nf (Gtodéjird van Rbeedefiraaf 
[van)* zyne Krygsbedryvén in 
Ieflajid. XVI. 153. hy dekt 
'Nieuwinegea. ' XVII. r6o 

'Atucbx. Vrede, aldaar, in V jaar 
I43S- geflooten. III. 5*2- geeft 

'gelegenheid tot eenige mishan^ 

deling der Hollanderen in En- 

. geland. III. 525. veroverd doof 

de Fr an ft hen. XL 2951,292 

jicreebt (Antoni P^renot 9 Bijjchop 
van) begint in aanzien te Ju- 
inen V*- 358. woont de Kerk- 
vergadering van Trente by V. 
362. wordt Lid van den Raad 
van Staate. VI. 7 ,40. zyn ge* 
zag. VI. 8 , 46. hy beweegt Fi- 
lips tot het vernieuwen der.P.fa- 
kaaten tegen de Ketters. VI. 8. 
zyne heimelyke handeling over 



. de Vrede met Frankryk. VI. o<fc 
32. Jiy bevordert de Hertogin 

, van Paruia tot Landvoogden^. 
Vi. 39* zoekt de Spaan fche 
knegten in 'tLind te houden. 
VI 47. 60. misnoegen tegen 
hem. VL 48» 54» 55* hy raadt 
den Koning tot het opregten 

f vam nieuwe Bisdommen. VI. 56, 
65. wordt AartsMflchop van 
Mechelen. VL63, 68. en KaV- 

'dinaal.VL 64,65. Zie Gran m 
veile, 

Atiiqgoben* Plaats, daar Bon ifa- 
cius zig ophoudt. I.413 

Attuariin , eene foort van Fran- 
ken , overwonnen, door Juli aan. 
.. - t'*53* Ö«76 

Aubaine (Regtvari) afgefebaftm 
Frankryk en. in de Nederla^- 

,.éen. ÏV.404. VIII 451 

Aubery (Louis) fchryft dat Mail- 
rits naar de .opperde magt 

.ftpndt. tj X.248 

jtubigny (Heer van) handelt met 
Anjou. * r VIL 199 

Auchy (fofab van BaJJu r JHleer van) 
handelt' met Oranje VIL 107 , 
io8-mynt,in 1567, het Mark- 

,gfaaffcbap van Ve$re.en.Vïis- 
.fipgen/ VII 382 

Audoagar , Koning dei Saters. J. 

294 

ïfugsburgfebe Getoofsbelydenis.V.g. 

Augufta Taüririorum hu 'Turin. 

' Voorval aldaar. . 1. 1 1 3 

Xugujlodurwm, dvorjüUwr), her* 

'wprinen^. / I-2J5 

Augustus neemt eencBatavi. 
fcheLyïwagt aan I»54»'héfliüt 
de Germaanen te beoorkp- 
'gen. 1. 54 Gedenkftukken zy- 

' ner overwinningen L 63. by 
dankt zyneBatavifche Lyfwagt 
af.1 64. herfteitze wederom.1 155 

Aukema befcbuldïgt Hans Hans. 
zo&u 



der VADEHLANDSCHE HIStOtóE. Si 



aoon van eenen aanflag aan 't 
leeven van Willem den I. VIL 

5*9 
AveHaan overwint de Franken. 
I.*o6 
Aukajuu Zie Oofifrankrjk. 
Avaareru Zie Hunnen. 
Jventuriers. Engelfche Kooplui- 
den, zogenaamd, worden nrfar 
de Vereenigde Geweften Re- 
lokt. IX. 6. flaan zig te Mid- 
delburg neder. IX. 7. verfchü 
met hen , over den Lakenhan- 
del. IX. si 7- houden zig ook te 
Dordrecht en te Rotterdam. 
XII. 473. hunne klagten. XII. 

473 
Avaux (Ciaudt de Mesmes, Graaf 
<f) handelt wegens Frankryk 
met Zweeden en Hamburg. XL 
3-59. komt in den Haage. XL 
36i.verzoekt vryheid vanGods-. 
dienft voor de Roomfchgezin- 
den. XI 364 

Jvaux(Joan Anteni de Mesmes % 
Graaf d') wegens Frankryk tot 
de Nieuwmeegfche Vredehan- 
deling gemagtigd. XIV. 369. 
komt alagewoonlyke Ambaffa- 
deur in den Haage. XV. 4* 
zoekt de Staaten, vergeefs, o- 
ver te haaien tot een Verbond* 
XV. 44 enz. verklaart zig te- 
gen hun Verbond met Zwee- 
den. XV. 64. *elk zy verdedi- 
gen. XV. 67. hy heeft gefchil 
met de Staaten van Holland o* 
ver 'tligten van iemantuit Am- 
fterdam. XV. 73 enz. hy wil 
door de Stadhouders Poort ten 
Hove komen. XV.79.zyn voor- 
flag tot vrede, in 1683.XV.138, 
i4 1. hy handelt met Amfterdam. 



XV. iSO- 157» «<*3* *yn oog- 
merk hlerin.XV.i S7. zyn merk- 
waardige brief. XV. 164 4ie 
met eeo f ge anderen onder- 
fchept wordt. XV. 179» «86» 
hy verdedigt die van Arafter- 
dam. XV. 186 , 106. handeling 
met hem over een Beftand. XV» 
219 enz. zyn dreigende voor- 
flag. XV. 230. hy is ongenoegd 
over 't befluit der Staaten. XV. 
231. weigert over 't belang des 
Prinfen vanOranje te handelen* 
XV. 236. onrdekt den toeleg op 
Engeland. XV. 437. keert naar 
- Frankryk. XV. 48$. verzeltKo. 
ning Jakob in- Ierland XVI. 
47, handelt aan 'tHofvanZwee- 
den. XVI. 302 enz. 341. en ia 
den Haage. XV1L 7 1 . hy zoekt 
de Staaten tot een afeonderlyk 
Verdrag tebeweegen.XVU.75. 
hy neemt zyn affcheid. XVII. 
78* antwoord der Staaten aan 
'hem* XVII. 83. hy keert naar 
Frankryk. XVII. 89 

Axel verraaden, in 1583. VIL 
491. door Maurits gewonnen. 
VIII. 134. door de Franfchen, 
in i747« XX. 105 

Axel, Ter Neuze en Biervliet» 
't ópzigt over deeze Sterkten 
wordt den Staaten van Zeeland 
aanvertrouwd. XII 179 

Axpe ( Don Martin) doet voor- 
flagen tot Vredehandeling, in 
1635. XL 214 

Aytta (Bucbo van) , Prftoft vaa 
S. Baafs, wordt geqiagtigd tot da 
Keülfche Vredehandeling. VII, 

278.315 

Azingen mGebtturen, oudeReg- 

ters. II. 33 



BS 



Bf 



*? 



B p A P W Y z ER 



B. 



Jhiafhmd QH*ga van) fpant aan 
7* tegen Floris den V. III. 67. 

wor dt ter dood gebragt. HL 92 
Baarland, (Jakob Smid* Heef e ww) 

krygt bewind over Zeeland VI. 

393 

Baarsdorp (, . • .) verklaart 

Uitenbogaardniet meet te kon- 

nen hoóren prediken» X. 1 s° 
Baart (Adruum)* PenÜQnaris van 

Alkmaar. - XV. 185 

Bacberus (Wolfcri), Klerk van den 
-Raadrtenfioriaris de Witt, v$r- 

zeltzyn' meefter naar de Voqn 

poorte. XIV. 159* raakt in lyjja- 
' gevaar. ' XIV,i(Ja 

BadubtmaQVQud ) waargelegen. 

1.83 
Bagauden. Opftand derzelveïi , 
gedempt. Iv 2 *9 

Babiade todos losSaniïos ingeno- 
men. XI. ifc. verlooren. XI* 13 
Bailly (fiuisidnlé) beweegtRen- 
'nenberg tot afval. VIL 320. 
wordt gevat.* ! yil. 321,322 
Bajorzum\ door de Noorman- 
nen , .verbrand. II. 84 
Bakker QAdriaan) Schout teHaar- 
'lem. XVI. 129 
Bakker Owd$y Priefter teWoer* 
den , de eerfte , in Holland , om 
de Hervorming , ter dood ge- 
trage" ' : V .IV. 42? 
Bakker ^ Kernelis Adtiaanszêon.) 
; gematigd tot de Vf edehande- 
ling wBreda. . - VII. £9 
Bakker (Kmtlis) Raad te Am- 
fterdam.' ; XIV. 85 
£ akkerzeel Cfoanvan Cafembro'od, 
'Heer van) Edelman des Graav^n 
vanEgfflónd, tekent het Ver- 
bond derEdelen.VLi 25. woont, 
met deszelfs kennis , de byeen- 
komftte S.Truyeu by.VL 174* 



• overvalt de Onroomfchen.yi. 
i 93 • wordt gevat. VL 349» ohr- 
halsd. ' r x ' VI. 284 

Bdlbinus. Zie Pupiëws, -/ * 

Baldes '( Don Fraricisco ) verdryft 

~ Batenburg uit OuwerKeik. VI. 
424. krygt h«t bewind over ; t 
beleg van Leiden. VI» 450. ver- 
laat de. Stad. VL 468. tragt; naar 
Pelft.YI.473: belegert Leiden 
andermaal. VI. 482 , .484, ver* 
laat de Stad. VL 493 , 494 

Baldrik, Biflchop van Utrecht; 

'II. 105. tekent bet Bons Ver» 
drag. IL 106. verjaagt de Noor- 
pannen uit Utrecht. JL 108. 
verkrygt bet regt der Munte. 
IL 1 90. en andere goederen var* 

# Ottp den L II. 120 

Baldüinus (Frandscüs) zytie ge- 

; maatigdheid. VI 98. hy houdè 

.. gemeen fchap met Oranje» VU 

98 -9 1 39 Aant. of hy 't verzoek- 

fchrftt der Edelen hebbe opge- 

fteld.' : VL 145 

Balk geplonderd door deSenoU 
fch'en. ' VIL7J 

Balling(Pieter) t ?tie{ïti teHaar ^ 
lem , doórftooten» ' VII. aogj 

Baltbazar Gerards legt tóe op 't 
leeven van Willem den L VII. 

. 509, . 530. dobrfchiet hem. VII. 
53 r. wordt gevat. VIL 532.2^ 
ne bekentenis. VIL 53» • 533» 
534. vonnis ea..ft*arVyiI.534 t 

* ' ! 53$ 
Bampbiild (y^cgrió'Kolooel. Zyrt 
voorgewend fchry ven aan den 
. Raadpenüonaris de Witt.XIV. 
16. hy verlaat de poft teAmeide. 
XIV.225T 
Ban tegen den Prinfe van Oran- 
je, in 1580 afgekondigd. VIL 
345. wederlegging van denfcef- 
Ven. VIL 348. oordeel der Staa- 
ten daarover- VIL 354 



der yAQERLANDSpHE HISTORIE. %% 



Ponjaard of Bemardt {Alben) IL 

^ _ *59# 2 95.3<>4 

ponjaard &*/,Sfotvoogd van Me- 
denbiik, befchuldigtden Prefi- 
dent de Wilde vanSodomit IV. 24 

/Bonter (Joon), zyne Krygsbe- 

dryven inDuitfchland. XI. 21 3, 

238,239.262,175,28$ 

Bahkert (Joan) fneuvelt in den 
flag voor Leftoffe. XIII. 14.7 

fiankbem (Jan van) wordt Lid 
van deo Hoogen Kaade,* in 
1582. VII. 4S* 

JBankbem (Jan van) , Schepen 
van den Haage 9 heeft de hand 
in 't ombrengen van de Wit- 
ten. XIV. 164. zyne Hiftorie. 
XIV. 179. XV. 204 hy is ver- 
dagt van eeir* aanflag op Bun 
gemeefter van Beuningen.XV. 

*04 

Bankbent (ÜÜfikolaas van) , te Lei- 
den op-de Nomüratie van Sche- 
penen gebragr. XV. z8o 

Banning Kak (Frans) » Vroed- 
fchap van Amfter,dam,krygt ken- 
nis van 't mislukken des aan- 
flags op de Stad» in 1650. XII. 
1 00. Sterft. XII. 393 

$anqve routier? ( bedrieglyke 3 

voor openbaart dieven verklaard. 

V. i6 

$antam. Onluften in dit Ryk. 

XIII. 3. oorlog aldaar. £V. 307 

en& 

Barden, oude Germanifche Dig- 
ters en derzeiver gezangen.I.28 

Bardes (JpillemDirkszoon) Schout 
te Amfterdam . betigt van H^r- 
dooperye. y»4*i 

Bordes (Wljdm) bevordert de 
omwenteling van Amfterdam, 
in 1578. VII. 205. wordt Bar- . 
gemeefter. VII.209. herftelt de ' 
ruft te Weesp. VII. 299. wordt 
lid des SLaads van Staate. VIII. 



157 '^03. raakt in gefchil met 

Leicefter.VUL i5y.ftilteenige 

onluftin Friesland VIII. 2 19. 

handelt mee Medenblik. VUL 

273 

Barendreebt (Adrimm van Blyen. 

burg > Hier van) gemagtigdtot 

de opvoeding van Wiriem den 

IIL XIII. 19S 

Barlaus (Kaspar) wordt van het 

Onderregentfchap van *t Staa< 

ten Koilegie verlatten. X. 388» 

wordt Profeflbr der Welfpree- 

jkendheid * in de doorlugtige 

Schoole te Amfterdam. XI. 89 

Barlaiwont (Gillis van). Zie Hier* 
ges. 

Barlaimont (Karel^ Baron van.) 
wprdt Ridder van 't Gulden 
Vlias. VL 6. Lid van den Raa4 

' van Staate. VI. 7, 40. zyn gezag. 
VI. 8, 46. hy wordtgemagtigd, 
om Holland in een* Bede ie 
doen bewilligen. VI. 10. is Pre* 
fident van den Raad der Geld • 
middelen. VL 40. wórdt Stad- 
houder van Namen. VI. 42* 
dwarsboomt Oranje. VI. $7, 86, 

' 97. doet den nieuwen eed. VI. 
212. begroet Ai va. VI. 846. 
wordt Lid van den Raad der 
Beroerten. VI. 251. bekomt bet 
bewind over de goederen des 
Graaft van Buuren* VL 159. 
üerfc VIL 274 

Jfarlotte (Oaude la) komt voor 
Huift. VUL 431. . verjaagt de 
Staatfche uitleggers van den 
Ryn.IX.25. valt in de Bomme- 
lerwaard. IX. 48. verraft Wou- 
(kirchenxbyna. IX. 5a. fneu vele 
IX. 8* 

Barndegat bemagtigd door SonoL 
VIL 53. verlaaten VII. 54 . 

BarreveU (Jonker) befchuldigd. 
XiV.31 

8* 0«r- 



»4 



B LA D W Y Z È R 



JJarriere voor den Staat in de 
Nederlanden. Men zoeftt dien 
te bedingen opdeRyswykfche 
Vredehandeling. XVI. 35S» 
357. by het Verbond van 1701. 
XVII. 93. by pen Verdrag van 
'1709. XVH. 346. by een na- 
der Verdrag vari 1713. XVII. 
488» 496. twift over dezel- 
ve teUjrecht. XVII 455. han- 
deling over dezelve mee den 
Keizer, XVIII. 40-53, 71789. 
*t Verdrag van Barrière wordt 

fetekend. XVIII. 80. aanmer- 
ingen over hetzelve. XVIIL 
90. ónluften uit het zelve ont- 
.ftaan. XVIII 92. vereffening 
eeniger geicnillen wegens het 
zelve. XVI!Li$7 

Tèart (jfan) • Franfche Kaaper , 
'doet den Staaten veel afbreuk. 

• XVI 153, 255» * 6 s. 317 

Bartbold Entes van Mentbèda te- 

' kent het Verbond der Edelen* 

VI. 126. dient Willem den I. te 

water. VI. 308- helpt Briele in- 

• jieemen, in 1572. VI. 345.be- 
- magtïgt Dordrecht, by verdrag. 

VI 367. tragt Goes te winnen. 
Vl. $9*» wordt in he§tenis ge- 
nomen » door de Staaten. yh 
434. geflaakc VI. 436. werft 
te Breemen. VII. ^7. valt in 
friesland. Vil, 98. tragt eeni- 
ge Om meiander gevangenen te 
verloflen. VIL 238 wordt.ge- 
vat.VII.238, losgèlaatcn. VTI. 
239. belegert Groningen. VII. 
328,337- fheuvelf in h beieg. 
VII. 338 
Bas (Dirk), Burgemeeftér van 
Amfterdam,in gezantfehap naar 

• 't Noorden gezonden. - X.48 
Bafius üjoan) krygt laft om op- 
tellingen ter zee uit te geeven. 
'VI. 34 2. draagt zorg dat Oran- 
jes fchepen der Spaanfche bruid 



geen'overlaft aandoen.VI.31JI. 
ontvangt 's Prinfen deel In tien 
buit VI. 328 

Bajjiaws. Zie Antoninus. 
Bajpgni (Gerard van Hoorne . 
Gtaafvari) doet voprflagên tot 
Vrede, in 1600. IX. 90 

Batavia. Zie Eiland dtr Bata- 
vieren. 

Bajavia pp 't Eiland Java ge? 
ftigt.X. 395- 3??» Moord dei 
Chineezen aldaar. XIX 182 . 
Öatavierei\. Hunne oude woq- 
ning. I. 11. twift met de Kat- 
ten. I. 12. zy neenien het Ei- 
land des Ryns in bezit. 1. 13- 
hunne geftalte. I. 15. Aart. T. 
x$ Drink- en dobbelzugt.I.16» 
kleeding I.17. Hair.L'i 7. Baard 
en Knevels. 1. 18. Huizen. 1. 18, 
19. Spyze. I. ir. Drank. I. z% 
Huwelyken.I. 22. Onkunde in 
leezen en fchryvpn. I. 20. Er- 
varenheid in * 't . zwemmen e\i 
paardreden. I. 29. Wapenen en 
wyze van ftryden. I. zó, 21 Be- 
'|raa'fenjflen. I. 13. Gpden en 
Godsdïenft. I 23, 17. Waar- 
zêgfters. I. 17. Digters. I. 2g. 
Lotraamingen. I ?8. Schou>- 
fpel. 1. 19 Regeerings-vorm. 
L 29, 35- Landdagen. L30. Kq- 
ningcn.I 31. Krygsqverften. I. 
33- Regters. I. 34. Honderd? 
mannen. I. 34. de Batavierep 
maaken een verbond met Ce- 
zar.1. 46. voorwaarden van het 
zelve Ij 4.7 , 48 , 49. zy neemeh 
een*,ftrook van 't vafteLand van 
Gallie in. I. 50. helpen Cèzar 
tegen de Britten en Galliërs. I. 
51. tegen Pompeju§, in Spanje 
en in Griekenland. J 52. hun 
vreemd gedrag, in Theffalie. I. 
53. Auguftus neenit de Batavie- 
ren tot 2yne Lyfwagtaan. 1. 54; 
dankueaf.1,64. herfteltze ure* 

fa 9 * 



fier VADERLANDSCHE HISTORIE. 95 



jlerom. L 64* zy helpen eenen 
ppftand in Panonie dempen. 
L6$. eenigen hunner verdrin- 
ken in de Eems. 1. 74 2y trek- 
ken tegen de Friezen op. L 81. 
worden geflaagen. I. 8a. wree- 
ken Kaligirlas dood. 1. 90. bel- 
pen Kiaudius tegen de bril ten. 
h 91, 95- ook Nero I 98* wee» 
ken een' toeleg op Nero's lee- 
yen. 1. 99* helpen eene muite* 
ry in Gatlie dempen. I. 1 01. 
verklaaren zig voor Galba I. 
10a. die de Batavifche Lyfwagt 
afdankt. I 103 zy kiezen Vi- 
tellius zyde, tegen Otho. 1. 104. 
twiften met de vyfde Keurben- 
de. I. 105. zwemmen over de 
Po. I. 106. beftormen Placen- 
tia. I. 107. agt Batavifche Re* 
gimenteh flaan aan 't muiten. 
1. 107. laaten zig ftillen. 1.109* 
worden naar hun Vaderland ge- 
zonden. I. H3.Waterftryd der 
Batavieren. 1. 1 10. Civtlis hiid 
hen op , tegen de Romeinen. I. 
120. zy (laan de Romeinen. I. 
124. een Batavifcbe Vleugel 
loopt tot Civilis over. I. 127. 
de agt Batavifche Regimenten 
trekken naarNeder-Germanie. 
I. 128» en flaan de Romeinen 
by Bonna. 1. 13Q. Oorlog der 
Batavieren en Romeinen. I. 
131-181. Vrede. L.i8nzyhel- 
pen de Romeinen Britanje win- 
hen. 1. 183. Domitiaans belag- 
chelyke zegepraal over hen. I* 
185» zy blyven vrienden en 
bondgenooten der Romeinen» 
L 183, 189* I95« hunne Rui- 
tery zwemt over den Donauw. 
L 190. Staat der Batavifche Lyf- 
wagt, onder Septjmiu$ Severus. 
1. 193. en ondereenige volgen. 
deRegeerin'gen J. 1 9$, ip8,aoo. 
ay helpen de Alemannen over- 



winnen. L «37. weigeren over 
de Alpen te trekken. 1. 2 5 1. iya 
misnoegd f over Joviaans verhef. 
fing.I. 255. verbinden zig met 
verfcheiden' volken tegen dó 
Romeinen. 1. 257. hunne troe* 
pen in f t Romeinfche Leger wy- 
ken. I.295. worden deswege bö- 
dreigd.1 29s.hunneKrygsbedry- 
ven in Britanje. 1. 262. in ïhra« 
cie. I. 265. laatttberigt.welk 
men van hun vindt. 1. 251, 295 

Batavodurum , Romeinfche Le- 
gcrplaats in 't Eiland der üa- 
tavieren. LitsAm*. 

Batelier (Jakêbus) , Student in 't 
Walfch Kollege teLeiden, pre. 
dikt voor de Reinon tiran ten te 
Amfterdara. X. 145 

Batenburg (Huh te) gewounea 
door Prinfe Mauru s. JX. 74 

Batenburg , (Cysbecbt en Dieae* 
rik otjan , Meeren van) teke- 
nen het Verbond der Edelen. 
VI. 125. dienen onder Brede- 
rode. VI. au. worden gevan- 
gen. VJ. 231. onthalsd. VI. 277 

Batenburg (IVtliemvan Bronkhorjf, 
Heer van) komt in Zeeland om 
orde te dellen. VI. 399. wordt 
geflaagen op de Haarlemmer 
Meer. VL 422. legert zig te 
Ouwerkerk.VI. 424. wordt ver- 
jaag,d door Baldes. VI. 424. 
volgt Lumei op, VI. 436. poogt 
Haarlem te ontzetten. VI. 426^ 
fneuvelt. VI. 428,429 

Batten, oude naam der Batavi*. 

J en - N 3 Li2 Aam. 

Bax (>w) wordt van 't Slot te 
Muiden gezet. VUL 205 

Bax (Marcellus) helpt een 
Spaanfch geleide flaan. Vin. 
128. raakt in gevegt mét de 
Spaanfche Ruitery. IX. 194 

Bax(Baulus) helpteen Spaanfch 
geleide flaan. VIII. 128. verde. 

? f digt 



** 



6 L A D W Y Z E H 



digt Bergen op Zoom. IX» 191 
Beaugy (de) Franfche Gezant in 
'den Haage zyne handeling al- 
daar, . XL75,J*3.i*5 
Beaulióu (KareL) , Koopman te 
Antwerpen, kan Oranje geene 
. zeftigdutzend kroonen ter leen 
.bezorgen. VI. 384. ontvangt 
yrygeleigelden teCalais. VI.400 
ïkaumont {Dirk van) Burgemees- 
ter van Dordrecht» gevangen. 
IV. 195. onthalsd.IV. 19?. in- 
houd van zyh vonnis. IV. 19& 
aanmerkingen over het zelve. 
"' " IV.199 
Beaumofü (Simon van) trekt i n ger 
'zantfcbap naar 't Noorden* XL 
65. naar Duitfchland. XL 179 
Btaumont (Simon van), Sekretaris 
van Holland, handelt in Deer 
nemarke. XIV. 273- wordt ge- 
jnagtigd om Amfterdams papie- 
ren te verzegelen. XV. 18S 
fieauvois (Filips van Lanoi , Heer 
pan) Overfte van Middelburg 
geflaagen. Vi.398. brengt voor- 
raad in de Stad. VI. 439 
, $ede (negenjaarige)in 15582e- 
/vorderd, VL 14 
Beden der Graaven , oudtyds, 
- Qottingen genaamd. III. 183. van 
>ïertoge Filiips, tot betaalirtg 
. Van vreemde Knegten. III. 474, 
, 480. denjaarige. Hl. 522. twee- 
„ de lienjaarige. IV. «o, 39. fom- 
..»ige Heerlykheden zyn 'ervry 
; van.. IV. 24, 40, 391» derde 
.lienjaarige., IV. 87. zwaareBe* 
^de van Hertoge Karel. IV. ioj. 
[van Maximiüaan. IV* 190. de 
-Beden werden , fomtyds , voor 
den verval tyd betaald. IV. 47a. 
. V. 41. Beden van Karel den V 4 
.. IV.* 45i.en verv. V. ro. en rerv. 
of Holland en Zeeland een der* 
ate van Brabant betaalden. V. 



37* > 3 7 J Owwakeo ?an 't w- 
. zwaaien der Boden. V. 40$ 

Bedeftonden <weekelykfche)in 
17*7 ing^fteld. XX.IQI 

Bedriakum* Gevegt aldaar. I. u j 

Beeke (Jeam van der > wegens De- 
venter afgezonden naar Hol- 
land. XII. 40$ 

Beelden ftorm in deNederlanden. 
Qorfprong- deszclfs, VI. 175. of 
? er te S. Truyen toe beflooteo 
werdt. VI. 175 , 1 79. of 'er de 
Edelen de hand in badden. VI* 
180, 205. voortgang van den r 
?elven in Zeeland. VL 182. in 

Utrecht Vl.183.VII.a87.329. 

-in Holland, met naame te Am- 
fterdam.VI.184» te Leiden. VL 
185. in den Haage. VI. 185. te 
Schoonhoven , te Gorinchem , 

. te Woerden. VI. 186. te Aspe» 
ren, te Kuilenburg, te Viane. 
VI. 187. in Gelderland. VIlI f 
307. eenfge Steden blyyen 'er 
yry van. VI. 487 , 188. tegen 

. (land aan de beeldvormers. VI* 
189. ftraf over eenigen derzel- 
ven. VI. 19a- fchadelyke gevol- 
genvaaden Beeldenftorm. VL 
207 

Beemfter bedykt en droog ge- 
maakt. IX. 300 

Peerendtecbt (Jan van) f Schout 
van Leiden, waarfchuwt de On- 
roomfchen. VI. 265 

Beerfele (fan van Wiubm. Heer 
van) tragt Bergen op Zoom te 
verraflen. VIL 41^. levert, 't 
Slot te Wouw aan Parma. VIL 

41$ 
Beetwond, Overfte van Bergen 
op Zoom, loopt over .tot den 
vyand. VIII. a* 

Meijeren (MaximiliaanEmmmvel, 
Keurvorjl Mi)wordtLandvoogd 
dyt Spaanfche Nederlanden. 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. %y 



%V% 162. hem wordteen Zoon 
jjebooren. XVI. 202. wien de 
Spaanfche heer&happy groo- 
tendeel» tóegefchikt worde 
2 VII. 11. deszelfs dood. XVII. 
ai. de Keurvotft erkent Filip* 
deo V. voor KoniQg van Span- 
je. XVII. 67. ruimt de fterke 
. Plaat fen der Nederlanden den 
^ranfehen in. XVII. 68- ha n- 
Öelt in Üuitfchlabd , ten behoe- 
ve van Frankryk XVII. 91. de 
SpaanfcheNederladden worden 
, bem afgeftaam XVI). 419 
Seiling {dlbrecht of ^rnoirf; iee- 
vende, in de aaide gedolven. 
III. 463 
Beim (Sjc#rt) bevordert de te- 
'kening van 't Verhond der E- 
delen. VI. 117. raadpleegt met 
Brederode te Viane. VL 21 1. 
te Amfterdam. VI. 290. wordt 
gevangen. VI. 230. ontbalsd. 

VJ.*77 

Jkkkcr (Joon) in bezending naar 

Friesland en Groningen. X VIL 

$09 
Belgen , In woon er s van Gallie. 
'I. 38. door Cezar overheerd; 

1-39 
BsLisle (rf* Mtarfcbalk en Graaf 
van) op Brunswykfchen bodem 
yaftgehouden. XIX. 49Ö. ge- 
flaakr. \ XIX. 497 

Bella (^//a) geüaagen door Prin- 
'fe Maurits. IX. 160 

Selkcbtre (Jitoues) wordt Prei}. 
' dent van den Move van Utrecht 
. . VIII.168 
tetUevrc(Pompoi4ne van) handelt 
!om;dö Staaten te bevredigen 
met An jou. VII. 4*5 

ftlbuaken, door Cezar o ver- 
keerd.*. 1.4a 
JJeJjrdenis (Nederlandfche).Ver- 
' fchil döfewegB* ih 'X.begin der 



zeventiende eenwe. X. 17 
Bempdcn {Gillis van\ Burgemees- 
ter van Arnrterdam, begroet 
den Pjrina van Oranje. XX. pc 
Ben (Tsbrand) te Amfterdam uft 
de Vtoedfcttap gezet. X. 280 
Bendeimerebróek , Moeras aan de 
' Utrechtfche Kerke afgeftaan. Jfc 
265. aan Flori* Jen V. IIL30 
Jenden van Ordonnanten , vol- 
tallig te maaken. VI. 44, j 7# 
de Stadhouders en anderen kry- 
gen 'er bevel over. vl. 45 
fctwenbrock. Kiooilcraldaar.il. 
« ' n(j 

Bemungerbof(j'Jfbrccbt)diemW&- 
lem den I te water. VI. 322 
Rtnningwolder -üchant ingeno- 
men door de Munfterfcben. 
XIV- 19. herwonnen door de 
Groningers. XIV. 13! 

Betukoop {Attnt van) fpant aan 
tegen Floris den V. lü. 67. rukt 
hem de fperwer van de hand. 
III.78. wordt naar Kleeftland 
gevoerd. III. 90. fneuvelt, In 
de Lék. IH.179,180 

Bentbem (Ernftmilem,Graafvan) m 
.zyne Gemaulin en Kindere* 
begeeven zig onder befcher- 
mingderStaaten.XIV.i2i.^anr. 
watLodewyk de XIV. voor hem 
op de Staaten bedingen wiide. 

XIV. 121. zyne Gemaalin fterfc 

XV. 39. de Staaten zoeken hem 
. met zyne Kinderen te verzoe- 
nen. XV. 29c 

Bentbuizen (Jonkheer Jakob van 

IVingaardtn, heer van) in ge. 

. 2aötfchapnaaiEngeland.X.4x$ 

faitinkC . . ODroffaardvan 

Woudrichem , tekent het Vefr 

bond der Edelen. VI. 12$ 

Bentitik (^ferari&r) Hoogfchoot 

♦van Ariihem , doet den voorflag 

iot.de 'opdragt dcr.Souverernfc 

teit* 



%9 



BLAD' WY'ZER 



reit van Gelderland. XIV. 347 

Bentink (Bernard) wegens een ge. 

deel te der Edelen vanOverys- 

fel, afgebonden naar Holland. 

XÏL406 

Bentink (Fih'ps) doet vooiflagen 
tot vrede , van wege de Staa- 
ten. IX. 90 

Bentink .(7«n*«0 van Kemnade 
befchuldigd. XIV. 31 

BentinkQVilltm) Kamerheer van 
Willem den III. , dient zyne 
Hoogheid in eene gevaarlyke 
ziekte. XIV. 370. wordt in de 
Ridderfchap van Holland be~ 
fchreeven.XIV. 370. door zy- 
ne Hoogheid naar Engeland ge- 
zonden. XV. 302. fpreekt met 
eènige Amfterdamfche Heeren, 
wegens den toeleg op Enge* 
land. XV. 4*8» 435« handelt 
met deftaatfche Ambaffadeurs 
aldaar. XVI.-a? , 45 * 53 w <>nlt 
Graaf v^in Portland XVI.59.Zie 
Portland (ffillem Bentink, Graaf 

van). 

Bentink QWUem>Graaf van) Heer 
van Rhoon en Peridrecht, geeft 
den Prinfe van Oranje kennis 
van zyne aanftelling. XX. 94* 
leidt hem in, in den Raad van 

. &aate. XX. 97. Aanmerkingen 

der Franfchen op zyne aan. 

~t fpraak, ter deezer gelegenheid. 

XX. 98. hy reiftin gezantfehap 

• naar Groot-Britanje. XX. 174. 

■ wordt gevolmagtigd tot de Vre- 

; dehandelingte Aken. XX. 179. 

- komt uit den naam van zyne 

. Hoogheid te Amfterdam. XX. 
184. 

Bentivoglie (de Kardinaal) han- 
delt in de Spaanfche Nederlan- 
den. IX. 338 

Jerbice gebrandfehat door de 
Franfchen , in 17U. XVII. 49U 



verandert vaneigenaars.XVlfr, 

9 
Berg* Zie Kleeve. 

Berg (ddelf van den) gevangen 
genomen. IX n<5 

Berg (Fredrikvan den) brengt 
volk in *« Hertogenbofch. VIII. 
1 10. f ragt naar Breda. IX. 116. 
belegertHoogftraaten vergeeft. 
Ilf 158. zyn toeleg op Aarden- 
bqrg. IX. is<S 

Berg (Gilles vanden) wordt Bis- 
fchop van Deventer. Vl.65 

Berg ( Henrik , Graaf van den) 
levert het Verzoekfcbrift de* 
Edelen over. VI. 141. woont 
de byeenkomft te S. Truyen by. 
VI. 174. verfterkt zyn Slot te 
Heel. VI. no. zoekt zynen 
zoen. VI. 113. wordt ingedaagd. 
VL258 gevonnift. VI. 276 

Berg ( Henrik van den) teErke- 
lens gevangen. IX. 226. neemt 
Reide in. X. 421. wint Culik. 
X.422. en Paapenmuts. X. 445* 
valt in de Velu we. X 486. flaat 
de Staatfche Ruitery. XL 36. 
zyne beweegingen om '• Her- 
togenborfeh te ontzetten. XI. 
93» 94, 95» hy valt wederom 
in deVeluwe. XL 97. kieftde 
Staatfche zyde. XI. tóo 

Berg (ter nian vanden) in 'tge- 
vegt by Amerongén. VIII. 75. 
wordt gewond. VIU. 123. ftirt 
eene muiteryteRynberk. VHI. 
380. verdedigt Rees.- IX 54. 
behuwelykt het Markgraaf, 
fehapvan Bergen op Zoom. X. 
4-fterft. X.4 

Berg (Jan van den) wordt Raad 

in-den Hove van Utrecht. VIII. 

168 

Berg (Joban van den) Zyn be- ' 

wind in de Spaan fche Neder* 

lande* X VIL 43(5* XVIIL4*, 

?4 



dtr VADERLANDSCHE HISTORIE- t? 



74» by wordt van de Regeer in- 
ge van Leiden ontflaagen door 
zyne Hoogheid. XX. 302 
Berg (Lodewyk van den) (nenveh 
voorSteenwyk. VUL 365 
Berg (Oswald van den) in 't ge* 
vegt by Amerongen. VUL 75* 
.wordt uit misverfiand van de 
zynen doorfteken. VUL 123 
Berg, (Willem, Graaf van den) 
brengt Gelderland gpdeeltelyjc 
-óver tot *s Prinfen zyde. VL 
368. ook een gedeelte van O- 
veryflei. VL 368. en van Fries- 
land.. VL 369. vlagt uit Karn- 
apen,.' VL 402. wordt Stadhou- 
der van Gelderland. VU. 504. 
jdeft de Spaanfcbe zyde. VU. 
504. 5<>5 
Bergen (twee van den) tekenen 
het Verbond der Edelen. VL 

1*5 
bergen in Henegouwen verrail, 
door Graave Lodewyk. VL 364. 
door Alya belegerd. VL 365. 
.vergeefs gepoogd te ontzetten. 
VI. 384» 390 opgegeven, by 
verdrag. VL 391. veroverd door 
de Franfchèn, in 1691. XVI. 
144, 146. dóordeBondgenoo- 
ten, in 1709. XV1L 343. door 
de Franfchèn, in 1746. XX, 29 
Bergen op Zoom bezet door de 
JLandvoogdeflb f intsfyi VL 
«246. bemagtigd door de Staat- 
feben. VIL 161. aanflagopde 
Stad mislukt. VU. 4 17. Honen- 
ló verzekert 'er zig van. VUL 
ai. zy wordt door ParmA, ver- 
geefs , belegerd. VIIJ. 290. aan- 
(lagen op de Stad. VUL 385. 
'IX 190. XI 67. zy wordt door 
. Spinol a belegerd X. 432. ver- 
Iaaten. X. 437- opfehudding 
aldaar» in 1653* XII* *»•• be- 



leerd, en by verraffiag ingeno- 
men door de Franfchen, fa 
1747. XX. 108-116 

Bergen QMarkgraaffeèap van) O- 
veieenfconft wegens hot zei vo 
van 10*5 r # XII. 144» de Kent* 
vorft van de Palts beweert des» 
zelfs onaf hangkeJykheid. XJL 
154» de Staaren wederleggen 
hem. XX. 054 eng 

Bergen (Jdriaan van). Zie Deè> 
bain* 

Bergen ( Mriaan Janszoen een) 

laat zyn Turflchip gebruiken 

tot het verraden vanBre^uVUL 

341. wordt daarvoor beloond 

VUL*** 

Bergen (Joon vanGUmes, Mark» 
graaf van) wordt Ridder van>*e 
Gulden Vlies. VL *. Stadboa- 
der van Henegouwen. VL 4f. 
.verbindt zig met Oranje. VL 
86. weigert de Inquifitieen Ple» 
kaaten tehandhaaven. VL 131* 
trekt naar Spanje. VL 1*5. zy- 
ne handeling aldaar. VI. 157* 
iót.' wat men met hem voor- 
hadf. VI. 196. zyn dood. VL 

*45 

Bergen (Lodewyk van) dient WiW 
lem den I. te water. VI 308 

Bergb(Jobari)btgeeft zig alsVry- 
willige op 's Lands Vloet. XIV. 

24 

Berk (Jakab) % Penfionaris van 

Dordrecht , In gezantfehap naar 

Londen. IX. 274 

Berk (Nilohas van) gemagtigd 

tot de handeling, in 1608.IXJ 

321* wordt Burgemeefter van 

Utrecht. X.234. onderzoek van 

zyne Verklaaring ten latte van 

Oldenbarneveld en Uitenbo- 

gaard. • X. 349*352 

Berk(Pompejus)BuigQmeiler vap 

Dor- 



•S 'Üf&IÖ :W : ^ ^lë^ft 



30? •» u-Aitö -W 

©oafctc&t. v XV. *t{ 

Beliepen -van Haarlem, in -f5 7*. 

~* C -■•- r v: 'j- , ■ * vr. 4*a 

Berkenr+dë '(Gtoyft; van) helpt 
fitaaileti ombrengen ralan *'£ 
*rfafta<*yde. r;! VL $6? 

BïrhenMdi'(MatbMs tepf)enoH % 
*«ff-tó) irt'Atöbalfadeiïaat 
fcankïyk gezonden. XX/^tf 

Btrübout {AirMmTeding van), ge* 
magtigd om de Regeerïng-vari 
$;«&iwiaVden : te hëfpén hand- 
Jutóven. 'X. of. waatfchuwt OK 
^an-fcoineveid wegeti» dfesielflsï 
4*a»ftaaride getangèfHS.'*Xv2$3 

Merk (Craaf van) fneuvelt XVI, 

ii '. . ' . </: -■"*& 

Betnards^tPilmdr) Höögleeraar 
-tft lianven*, geraadpleegd o vol- 
zetter ftïaflen . - vr. "1 r o 

SemutfofBernela 4 , Biffchopvah 
•Ütrecfet, beveftigt het Verdrag 
<töfchèn Dirfc den ia. en Bfe- 
-fchop Adélboid.' Iï. 154, raatt 
■& twtttmëf Dirk dën IV. IL 156* 



Teaanin. ££;$$£» 3^-gefchrifc' 
ten v^b^oiiderePeriooneii*' 
Vöbr en tegen bet zeïve.; I1È 
$73. Maurits ontraadthét. IX; 
374 i : 3^1 1 40oi d$ Straten nei- 
gen V tóe. iX/Jfr. &andeHh£ 
^aar «over/ IX. 37 8 ; - $50, $£5 , 
393» 394» Zeeland ftémc^rt^" 
genVIX. 38^, 41$. de hande- 
ling afjgeörofeen in den H*égeV 
fö. 386. ia Brabant hetvat:i3fe. 
388 1 431*436- 't Beftand wórdt 
den Staat én, door de* uitneem, 
fche Gezanfcen\flfcrk éangepïëé- 
zen. JX. JftflfV 4by. *o3 ,•**£' 
421. de ^LedeW vahlIöirand'Ha. 
wrüigén •ëfyéïlengskeni/tny 
IX; 413 ; , 4'i4V-4i8 r ook /^eés 
land. IX, 429! het twaalQaarig 
Beftatid wordt* getéKeïicï. I}» 
436; inhoud van het zelve, -ML 
4:30. 't wordt afgekondigd. IX* 
444, Frénkrjfë en Gtooé ƒ Bri^ 
fanje bjyven 'er borgvoorVlX. 
445.FiIipsdeiribekr2rgtigd het; 



JX. 467. gevolgen van heezeï* 

Beïöeïihgën in dé Gferéfórmeéfr- ve. r . X.#, 4?, 156^302^41; 

4e Kerken deezè* Landen , in Bjeftandf Ctwmtigjaarï^ tulfchen 



>75pen 175 1. . XX. 377 en^. 

Beroerten in ,J tfe Nederlanden 1 
<otfdeVFilip«den IL Öoyzaaken 
derzelven. VI. 120, r$o, 169, 
192. Zie Raad der Btroertürti 

iêrta %m Dogter van Fipris den I, 
trouwe met Filtps -den I. Ro- k 
"®mg r Vaft Ftankr^kv J IL 179 

BSöthold, Hertog ^of: Koning 
«derSaxers, gëflaagën. I. 3358 

ÜHi > Géheimfchry ver derLand- 
Vóogdefle,Margareet. VI. 148 

BeftaüdmetSpénje.£erfl.e fpraak 

'daarvan » in 1595. VIII. 414. in 

X607. IX. 366. Lipfftis brief 

'daar over. VUL 41.5. IX. 374. 

'in 1608 voorgeflaagen door 



Frankryk ter eerier ejihfetKel- 
ferryk en, Spanje ter anderér 
zyde.HandeHng daarover; iV.' 
4 19 enz. het wordt èeflooteh, 
- ' . XV. 245enai 

Beta/ürit Inrföoóèrs van het Bet» 
'gffchöaHie. I. i& Aaé. 
Betbïbnc' gewonnen , in 171b., 

5«^ C^T wordt Lid *aft déh 
HóogenRaadè,!n 1 s8*.Vii 4^1 

Be-tüwe. De Deenen flaan ±jtg 

aldaar neder. II. 63* 66, <Jj, 

70. zy werdt, in de elfde eefc- 

we, edn Eiland genoemd. IL 

i 43 < 

Bcvningcn(Kóenraadvany,?enüó- 



déf VAOÈRLANETSCHE HISTOIÜE. 3 r 



iaris en daarna Burgemeefter 
'tan Amfterdam; wegens Hol- 
land, in bezending naar Frie* 
land en Stad en Lande. XII. 
130. handelt in Zweeden. XJL 
aó8, 269, «70» *7*- po» de 
Hanze-Steden. XII. 277. tragt 
«ten twift tuffcfaen Zwceden en 
Breemen by te leggen. XII. 388. 
trekt in buitengewoon Gezant- 
fchap naar Deenemarke. XII. 
393. daarna naarFtankryk. XIB.* 
13. twyfeiing of hem 't verliet 
van Munfter te regt geweeten 
worde: XIII. 83. verzoekt Lo- 
dewyk dèri XIV. om hulp te- 
gen Groot-Brttanje. XIII. 197 
enz» tragt hem af te niaanen 
van den toeleg op de Spaanfche 
Nederlanden. XHL 131. dringt 
hem fterk tot belofte van by- 
ftand. XIH.i6l.wordt vaft d'E*. 
trades gepreezen . XII L 1 64. zyn 



land. XV. 61, g6> 1 19. «F» fchry- 
ven aan die va» Amfterdarn.XV. 
64. *$ Prinfen misnoegen op 
hem. XV. 143 , 1 86 f «03. zyn 
gefprek met Futfts. XV. 197, 
199. by loopt lyftgevaar. XV. 
204. wordt zyner zinnen byfter. 
XVI. 4$ 

Beven* (Abréban van), Heer vm 

Barertdrecbty in bezending aai 

den Biflchop van Munfter, 

XQL 8a 

Bevirén (PM van) veröeft bet 
Slot te Beverén. II. 140 

Bevem ( BarmHs wto) , Oud Bur- 

femedter vanDordrceht, wordt 
,id van den Landnwd, in 15715. 
VIL 13 
Beurren (Rm*lhvm) y Heervm 
•Strêuelsboeki handelt in Engë« 
land. XI. 96a wegens Holland 
in bezending naar Utrecht; XII. 
190 



voorfiag tot vrede behaagt nieè Bevertn Q Maximiiéaan van Bout' 
in Frankryk. J XIII. *84.'zyne gondte, Heervan) wordt Ridder 



driftigheid wordt aldaar afge* 
keurd. XIII; 3*^» 3*o.hyont ? 
werpt een Verdrag ruflehen* 
Frankryk en Spanje. XHI. 313. 
zyn merkwaardig fëhry ven o- 
ver de tnztgten van Lodewyk 
den XIV. Xin. 333- hy wordt 
gemagtigd tothetbyleggen van 
den twift inOveryflW. XIII.' 349. 
trekt in gezantschap naar En- 
geland. XIII. 423, 424- yvert 
voor 't afbreeken der hande- 
ilnge met Frankryk. XIV; 103, 
1 io.handelt met deEngel fcben. 
XIV. 108 enz. en- te Brêflel. 
XIV. 127. wordt , Iti 167 2 , bui* 
tens tyds, tot Burgemeefter aan- 
gefteld. XIV. at 6. naar Enge- 
land gezondep.XIV.338.fchryft 
dat de vryteid in gevaar is. XIV. 
jjjz. zyne handeling in Enge- 



van 't Gulden Vlieg. VI. 6. wordt 

beveiligd in *t Stadhouderfcbap 

van Holland, Zeeland en ü- 

trecht. VI. 6. (laat* vdt naam* 

van Holland, zekere Becteaf. 

VI. ii, 12. bekomt oen ge- 

<tfchenk.. VL 13. fterfr. VL 35. 

flegte ftaateyns boedels. VI. 36 

Beve¥en(mfon$ 9an),Biirgefflees-» 

tér van Dordrecht, blyft in 1618 

tegen zyne verwagting in de 

Kegeeting. j x, a $ x 

Severgemi* Twift over dit Slot 

, afgedaan. XJIL 79 

BeverttingkQHieronimus twi)Sche- 

pen van Gouda, wegenrftdL 

' land in bezending naar Utrecht. 

XII. 130 worde benoemd tot 

de Vredehandeling met Krom. 

. wel. XII. 2^7.trektvoara£naar 

.Engeland. Xil. 959, 160. han- 

J dele 



3* 



B L A' D W Y 2 E R 



. deïtbeimelyh met de Wttt. XH. 

. v$ts8o. fpreekt met KjomwoJ. 

'XH. 313. doet wederom epn' 
keer herwaards. XII. $t$.Ff.te$* 

. land vordert hen* ter ftraffe^XII. 

.337. ml hem niet flensen tot 
Thefaurier-Generaal. £31,341. 
hy verklaart, byeede, Krom- 
wel. de Akte -van UkCMtio& 
niet eerftin den ; mond gegeven 
te hehbeh.XlL só0- hy wprdt 

rThfiftmrier-Generaal XII. 369, 
4i9t4>elet dat.meaop'tbegee* 
ven . yan 't Vejdiiiaarfchalk*- 
ampt bèfltfite. XII. 4*0* wordt 
gepreeéen vand'Eftrades.XUI. 

.1x46, temdelt te Kfeeve..XIII. 

^182* wordt gevolmagtigd tot 

: de Bredafcbe VredehanjieHngi 
Xlft. 045» 247, 249. hóe by 
d'Eftradesaangezien.XIIL 24$. 

.hy handelt tot. bevorderig der 
AkenfcheVrede XIII. 3i9trekt 
in gezantfcbtp naarSpan je^XIII* 
413, 424, 468* handel tmet de 

: Ertgelfchén , in 167a. XIV. 108 

. enz. wordt totdeKeidfche Vre- 
dehan^eling geöiagtigd. Xiy. 
244. tot de Nièuwtoeegfcne. 
XIV. 369 neig* tot afzonder- 
lyke Vrede; XIV.416, 417.460. 
fterft. . XVI. 130 

Beverweerd(Lodewyk vanNaJJau, 
Heer van) helpt Gennep b^lev 
geren. XI. 305. vertoont Wil- 
lem den IL 't gevaar der troe- 
pen voor Amfterdam. XII. 102. 
trekt in buitengewoon gezant* 

- fcbap naar Engeland. XIII. io, 
36 ♦ 45 

Bevefweerd (Willem van NaJJau f 
Heer aan de Lek en) natuurlyke 
Zoon van Prinfe Maurits. X. 
499. doet een togt naar Kadix. 
XI* 26. üieuvei t voor Grol. XI. 

54 



Bevermerd{&ijaedir mn}faeiiteU 

4n€|en§jpWp8todt -. III ïép 

Betterwyk be^etooor Sonpi. VIJL 

- ' . • ,■ \ ... ' ' Ü9 

Bevrediging metHo.lf and enZeë- 
land. eerft$ handeling daaro- 
ver, VI. 47^ Jopipt vrugtelooi 
af VI. 48 iy wordt hervat. Vit 
. 25. Gendfebe Belediging. Vit 
115 getuigèniffeo ten voor- 
deel e der zelve. VII. 13 i 
3eyer(Samu9J%> Schepen te Rot- 
terdam, door de burgerytot 
Vroedfchap benoemd. ' XIV* 
115. in bezending naar Enge* 
Jand.XlV. 338, raakt uit, en we- 
derom in de Regeering. &VJÏ. 

Biddag(merkviraardige)vanGras- 
maand des jaars 16 19. X. 356. 
eenandere, in 1605 . gebruikt 
tegen 't oogmerk der Regeerin*- 
MO- . XIII. 155 

$ie (Joris de) wordt f hefaurier- 
Generaal. VIII 183 IX. 273 

Bie (Mkelaasde) Refldent van 
Poolen bv de Staken. XII. 389 

Biel QPofln^Syndtcus vanNieuw- 
megen , protefteert tegen 't ver • 
ftellen,der Wet aldaar. X. 197 

Biefe (Beiin)wprdt Lid inden 
Raad der Beroerten. Vi. 251 

Biesman (Cbrifloffefy Burgemees- 
ter van Nieuwmegen , gemag- 
tigdom de Regeering vanLeéu- 
waarden te helpen handhaavéri. 
X. 9ï. verklaart zig tegen 't 
doordryven der Sinpde. X. 17 7, 
Ï95 » 199* wordt uit de Regee- 
ring gezet. X* iyj 

Bikker (J4ndries) frordt Burgé- 
meefter van Amfterdam. Xf. 50» 
trekt in gezantfehap naar 't 
Noorden. XI. 65, 113, 38a. 
ontflaauig van de Regeeringè. 
XII. 105, iz7 
Bih* 



icP VAÜERLANDSCHE HISTORIE. 



Bïkktr (Gerardy een der eerfte 

/ voortzetteren van de Vaarenaar 

Ooftindie. IX. 137. en naar 

Weftindie. IX. 15a 

Bikker (Dr. Jan) BürgemeeQer 
vanAmfterdaro. XII. 393.394 

Bikker (Kemelu) , Heer Van Zwis- 
ten , Burgemeefter van Amfter- 
dam, (lel tor de op de veiligheid 
der Stad , in 1650. XII. 96 , 97. 
óntüaarzig van de Regeeringe. 
XII. 105. wordt herteld XII. 
128. fterfr. . XiL 393 

Bikker (Laurens) reift naar Ooft- 
indie* IX. 139, 14$ 

Bikker (Pieter). VI. 238 ifait. 

Bilij (Gaspar Robles , Heer van) 
trekt op tegen Graave Lodé» 
wyk. VI 280. ontzet Delfzyl. 

VI 310. doet veel dienft in den 
Watersnood van 1570. VI 324» 
dryft de Geuren uit Ookkum 
en Staveren. VI. 369. onder- 
werpt tig de a%eweeken Frie- 
fche Steden. VI; 403. tragt naar 
Enkhuizen. VI . 447. naar M*w 
denbltk. VI. 473. plóndert 
Vlieland VII. 75. zyn toeleg 
op Texel en Wieringen. VIL 
75. -hy verjaagt Barthold Entes 
uit Friesland. VIL 98. wordt ge- 
vat. VIL 126* zyn beeldtenfi 
wordt teGroningen aan de kaak 
gefpykerd. VIL 116, by wordt 
geflaakt. VIL 127. zyn toeleg 
opGroningenen Leeuwaarden. 

VII 165. byfneuvelt voor Ant- 
werpen. VIII. 79 

Bind? ge wonnen, in 1675. XIV. 

' 37» 
Binkts (de {Commandeur Jakob) 
met een Esquader naat 't Noor- 
den gezonden. XIV. 376e vero- 
vert Kajaoa. XIV. 401. fneuveit 
by Tabago. XIV. 443 . 444 
Bit*hrfl£tSM). Ihw.Aant. 



33 



door de Kabbeljaanwfcben ver* 
nield. IIL «79. door die van 
Delft hemagtigd. IIL 297 

BinkèarS (Lodewjk van) bevor- 
dert de tekening van 't Ver- 
.bond der Edelen. VI. 19/ 

Blron^Maarjcbalk wn)witHWotiwt 
en andere Plaatfen. VII. 488; 
raakt in gevegt met Panna by 
Steenbergen. VIL489, valt in 
Artois* VIIL436 

Budmföakób) in bezending naat 
.den Bnele. . XIX. 360 

Bisdommen (nieuwe} opgeregc 
in de Nederlanden. VI 46,569 
62-66. misnoegen hieruit ont- 
daan. VL 66 , 67 , 69 , 70 
Biskaatfche Maatfchappy opge- 
rekt. XVIIL488 
BiJJcbop(Rm EgbertSioon)Xoop* 
man te Amfterdam van de .&e? 
monftrantfche gezindheid. Zyn 
■ huis wordt geplonderd. X. 147. 
hem wordt het Avondmaal ont- 
zeid. X. 149. hy raakt» om 't 
verzamelen van. pep n togen 
voor de Ilemonftranten . in 
moeite. . X. 39* 
Biffcboppen van Utrecht. Aan- 
was van der zei ver gezag en goe- 
deren. II. 119. Oprfprong van 
hunne oorlogen met de Graa« 
.ven van Holland. IL 139. en 
van hunne gefchillen met de 
. Heeren van Amftel. II 262 
Ètaauwvoct (Paulus^wykt de eer- 
de uit een gevegt by Veere, 

III 15* 

Blatlclle Giftbrief aan Dirk den 
I. aldaar getekend. II. 108 

Blake(Robert) Engelfche Admi- 
raal. Zyne ontmoeting met 
Tromp voor Douvres. XIL 2 1 7. 
hy geeft deezen de wy t der Vre- 
debreuke. XII. 2{8« neemt ee- 
nige Haringbuizen. XII. 220. 

C * raakt 



14 



.TB- L A D T8T V «■-».,« 



raakt iti gevegt mee de Wkte, 

XII. 222» en- wedetom met 

Trotajj. XII. 203. nog .eens drie 

dagen agiween. \ Xill. 23) 

Biankart (TJHgard) getuigt In 

'een' Gifcbrief* lï. 19» 

B/dnf<tart(fM en Abraham) hob\ 

•ben deel *an eert' aanftag te- 

«bff^leefla* van Prinfe Ma*. 

'rit&X. 451 ,45J.ini«ieideD vafti 

TDykvX. 456«neemen de vlagt. 

~2£*40ï, 4<54y4<57* wórden gö* 

' vat* X» 469. en oathaifcfc X. 

1 47? 

Biafere(Jande), Raadsheer vain 
Mechelen , wordt Liduan den 

< Raad dé> Beroerten. VI. 2 * 1 

Blocquèty [Sekmn de) in bezen* 

' ding haèr Engeland. XVi 312 

Bhedfamk ZtekaïdderBerèerteb. 

Bloemenhandel ia Holland, XL 
- 204 

Jlloemmflekt(Jan van) van 'tBaJ- 

-juwtebap van Kennemeriand 
vetfaaten* . IIL295 

BW*. Zie Treslong. 

Blok {AdtWsn) raakt uit , en we- 
derom in' de Regeering van 

* Schoonhoven. X VftL-i 33 

Jjo* C#*ffO gemagttge toe het 
ftillèn vart een' oproer te Enk- 
huizen. XII, 283 

Blokbus\en{Fr9npisvan) wordt 

Lid van den Lan draad* in 1575. 

V1L*3 

JWöteyJ ingenomen door de Bis. 
fchopgejykön. XIV* 29. hero- 
verd door de Friezen. XIV. 131 

Bleote (Füips de) heeft dee) aan 
den 'moordvan Alcid van Poel- 
geeft. III. 3*a 

Siyehburg {Adriaan van) brengt 
Dordrecht óver aan 'a Prinfen 
ayde. VI. 3^7 

Siyenburg^Adriaan van)foot WU- 
lem deA HL In Gékftntititteer- 

: èt Raaden geroepen. XIV. 15^ 



£w/W (£>#>* »an> . . ll,£j£ 
Bodegraf verbrand door de 
•.Franfchen. . XIV. 235 

ihdebderhgrave isBodegrave.il. 
/ 9$Am.iQ7* Dirk Bavo wordt 
'er uit verjaagd. II. 141. Dirk 
ide III. begt het aan zyn Graaf- 
- fchap. II. 143 

fydtmoi*{Fmnf$isyiwQit fchïmp- 
.-fchriften tegen 'tHitfs van tyfc. 
.fau, in Friesland. ; VUL 1*4 
J&itiUi (Tbmv} JJngelfche Ge- 
5 zant. £yn voorflag^an de Staa- 
-ten. . VIII» 444 

finkbok, DrolYvan Wagenin- 
. gen , Raad #an Graave Jan va* 
Nafiau. . VII, 2Ó8 

Soedensz Q¥*keb)> in ge^antfcjiap 
. Haar Deenetnarke. . .IX. 274 
&>@reri-kryg in Duitfchraiïd.Vfc4 
&mjei*ar ( Daniël «n Otto van) 
:i£henen het Verbond der£de- 
-ieh. VI. 136. 'de laadde woont 
. de byeentomftieS. Truyen by. 
VI. !?4- 
Aoetfelaar QEkris <üan)* Zie La*. 

Beêtfeiaar (Frèdrik ffetfik % Barin 
. van) ia de Riddprfchap van Hol- 
land befchreöVen. XVIII. 257 
Bottfelatr (.Cytóerf, Heer *oan\ 
t trekt in gezantfekap naar /c 
Noorden* XU65 

Boetfelaar (JatobGoiefmvanden) 
üi bezending na^r Zeeland. 
. XVIIL*44.<fterftr XVIII. 224 
£oetfelaar(kutg*r van) woont de» 
togt tegen de Gentenaars by. 

Boetfelaar fRutgervan), Heer va» 

Aorn/Z/è^ekenthetVerbond der 

Edelen VI. 1 aó. woont debywfH 

kornft te S. Truyen by. VL 174 

BoetjelmrOVeJeLvon) half heer 

< van Asperört, VI. 184 

£oetf£kp{irtJJtl.Wto± ZiïAspex 

k tem v Bt* 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. & 



Éhgaafd (Adrtaan) heeft zitting 

ia Gekomniïtteerde Rat Jen» 

.• iXiV.iói 

Sogüarti (3Tan JMtemszêm) OwH 
Schepen van Amffcerdam. Vom 
nis over hem.* ■• ' ; XL 8a 

BonRMB.Oorfpr©ng desoortogs 
tedkRyk. X, 399-40». de Stad- 
ten neemeti 'erdeerin» X»4o& 
4o<S.ftaatder zoaken,Jn ióïu 
. & ^."deverkoortn Koning 

~Fredrik derft. XI. 164 

Byority Koof tig óf Vekfeeer der 
Kimbten* . ' • • / L9 

Beu (GtiUUtane 4u) Abc en na- 
derhand Kardinaal» handelt mee 
Georg* dt tt I* te MaaslandéV 

j flais. XVtlL 14a. en met de 

Staatëb'in de» Haage. XV lil. 

143. hfvtrtrekrjMar Ffaakrylu 

X VUL 150 

JW* (*Pfchtor*fr> verdööigt de ü*. 
tuwe.lXii 1, wordt doorfchoo- 
ten. . ' • -, ■ IX/499 

Gezant van Frankryfc by de 
Staa<»n*rft*itfcen loc eettdrajjt 
èn gea><r3tt£dbeid. x. 236. hun 
antwoord X. i&* hjf klaagt o- 
ver Aetfeik. JCw 485. •zyne'poöi. 
gingen- ten behoeve van OU 
defibémeTOrd', Hogerbeew en 
- de Grom; X. 28S 1 301 : 3<>4, 



waalo.VL 460. ontzetLelde). 

- VL487. 489.495 

Bolmgóroke (HtnHk $.jotm % Burg. 

graaf) zyne handeling inFrank- 

rxyk. X Vil, 483. tyn zonderling 

febryven» XVII. 495 . hy wykt 

\naar Frankr yk. X VIII. 29 

tomben. Oudft gebruik dersei. 

ven. ..... IV.iaó 

Samfcrgai (^femf oen) dient om 

der Urederode. VL tu. werpt 

.nig in 's Hertogenbofch. VL 

«14. verlaat devStacL VL214 

Bomme (Lunèert) wordt tot Re* 

prefentant van zyne Hoogheid 

ro de Oofttodifi&eMaarJchappy 

in Zeeland aangefteld. XX. 334 

Bommel bemagtfgd, door Her- 

Hoge Karet van Gelder. IV. 364* 

gewonnen, in 1572. VL 367. 

onder de Staaten van Holland 

•en Zeeland befchreöveo. VIL 

• '87 y. 19. .misbruikt zeker voor- 
-règt. Vit. xi Atxtiu wordt ütt 

Verbond tuflehen Holland én 

. Zeeland niet tofcgelaatee. ViL 

4tt.~btarbeidt de nader Vetee- 

nigiftg in Gelderland» VIL 248. 

• beweegrng aldaar. VIL 999* de 
Stad Worde hereenigd metGeL 

- d*rfai»d. Vilt. Ö82. door Men. 
; doea belegerd. IX* .4.9^ verlia. 
. ten. IX. 50. deStadkieftWil. 
lemdsa 1IL tot Stadhouder. 



BóifH (Kerel of LoJ<x*)kjteke*t - XIV. 92* Turennc bejnagtigt 
hetVetbotodcie1rEd0fbn.VI.1-25 .haar. XIV.02. opfehudding en 

Btifit (JQr«0 ihelpt Ratmnëkèns .- Verandering der Regeeringeal- 
Inneemeni' VL4J9. krygt faft daar. ... XVII. 138 

om orckP *$> de Regeéring te 'Boiimelbrwaard. Inval in dezeL 
helpen (tellen. VU. 16. wordt * ve«* VUL 99~£? wordt met Gel- 
gemagtfgd ttw de Vredehattde- . dërland hereenigd. VIII. 3$*. 
ling van Breda. Vil. 29* (beu- door Hohenlo bezet* IX. 15; 



.velt ! ' Vïï.72 

Boifot (Lodtwfk) helpt Rarmne- 

kena inneemen. VI. 439, fiaat 
. de £pa&jaa&kt veor Retaiers. 



inval in dezelve. IX. 48 

Btmrnenede ftormenderband ver- 

oVerd,door de Spaanfchen. VIL 

'. .• .74 
€i Bm 



3* 



B L A D W Y t E R 



Hf/n door Schenk Veroverd , in 

*S%7* VUL v6f . verlooren , in 

J588. VIII. 291. veroverd door 

Willem den III. , In 1Ö73. XIV* 

X78.veroverd,ini7o3 XVILite 

enz. verfchil deswege. XVIn. 

.94,96. de Staatfche bezetting 

van daar verdreeven* XVIII.9 $ 

Bondgenooten. Zie Edelen. 

Bonifacius , een Engelfche of 

rSchotfche Monnik, komt hier 

«te Lande. L 383. predikt den 

Friezen, f. 3841 wordt-Biflahop 

en Aartsbiflchop. I. ^85. zytt 

titel. 1. 386. hoe hy gewoon was 

zig tegen de Afgodery 3e kari- 

ten. I.386. en tegen andere ge- 

• breken, I. 388* met naame te* 
. gen de Ketterye. 1. 390. bedient 

zig var) deirweereidlyken arm. 
L 391 » 414 Aant. houdt ver- 

. fcheiden'. .Kerkvergaderingen. 

■ !• 394* zyne wyze van bekeen 
ren- 1. 397. hoe hy boeken be- 
kwame. I. 400. hy zalft Pipyn 

. tot Koning. I. 405, 406, raadt 

• bero de iokomften der Geete- 
. lyk en «ah te taften. I.406. ver* 

• fchrit mtf t den KSchop vanKeU- 
. len, over 't Jlegt tot de Utrecht- 

fche Kerke. J+ 40$. zoekt dec- 
. se Kerk den Koomfchen. Stoel 
te onderwerpen. I.410 predikt» 
voor 't laalfl , on der cfe Friezen. 
1.413. wordt . by-Dokkuifi, om- 
gebragt. I. 415. teUfcrecht, ön 

• daarna te Merus, begraaveq. I. 
416. zyne giften en fchrifien. 

L417 
Bonna nu Bon 9 Legerplaats der 
Romeinen.!. 129 Aant. verdrag 
. aldaar , in de tiende eeuwe , ge- 
maakt. II X05 
Bonnivet (Heer van) , Gezant van 
Anjou, uit Gen d verjaagd, door 
loibife, VIL 289* wint Eindho- 



ven. VIL 471 

Bont (Hugo) van de Spaanfche 

*yde gemagtigd tot de Vrede- 

handeling, ih 1575. N VILzÖ 

Bmtbai (KhatMichielszoon) ver- 

fch'aft geld tot den aanilag op 

hetleeven van Prinfe Maurita. 

X. 453* wordt onthajsc^ X.478 

BentetManUl (Hans) .Schepen en 

,Raad te Amfterdaot* zyn setui- 

genis ,wegent '1 eeuwig Mi ft. 

XIV. 85 

Jhom (KomeiU), Penfionaris van 

Amfterdam , krygt, kennis van 

't mislukken des.aanXbftsopd* 

Stad, in 1650. •• XII. ico 

Bèm(Pieter förfttilrz<Mm),fiurge- 

vmeefter van Amfterdam, ftu't 

Lckfeflere toeleg» VUL 244 

Boots (Barbarm) \u bcgtpnis ge- 

nomen. ' VUL 170 

BoQtmo(Epo) handelt «rStade. 

XU.383 
Bwtsma {Joon van') Ontvanger 
van Friesland; regtapleej»ÈBgea 
tegen hem. . ..JJL zaa 

Bvdett een Franteb.ErtWman, 
r/brengt ztg dm 't teeveyn in % t 
•belegerd Haartei& VI. 450 
Boteti (Baltbazar ) Sekrsjarjt te 
Amiierdem. * XVI. ^jt 

Boreel (,7«*o*)iBurgj5meeft^r.vaji 
, Middelburg, trekt in gezant* 
fehapnaar Engeland. X. 70 
BweeKJik*b)\n gezantfthap nair 
Frankryk. XV. 3,4. zyne ban- 
: deling aldaar. XV. 43.44 %fa 
huis te Amfterdain wordt ge- 
plunderd. XVI. ,310, 311. hy 
wordt genwgpigd tot de Rys- 
wykfche Vredehandeiing. XVI. 
•357. fterft.. , r XVI 355 

„Boreel (Joan) Burgemeefter van 
< Middelburg 9 wordt £&magti£c| 
pp 's Lands Vioote. XIII. 154. 
in g&aatfiftap.gezoadgi njwr 
En. 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 



Engeland. X11J. 279» 390. geeft 
hoop tot bebouctenis dei: Vre- 
de. XIII* 445 • 479. fchryft, dat 
•« Prin(en bevordering aange- 
naam zynzai in Engeland. XUL 
457*477» 170. vordert weinig 
in zyne baudeling XlV.ó.zyn 
fchry»ven,Xiy^2,43. by handelt 
re fcruffel. XIV.48? 

Streel (Joon) wordt van, 't Haf* 
meefterfchap van Willem fjea 
III. ontflaagen. XUI. 199 

BQretlQrnUv)awt in Engeland 
«en Verdrag tuiTchen de twee 
OofHndifcheMaatfchappyen.X. 
394. bemiddelt $en gefcbil te 
Jireetnen. XI- 287* trage hetge- 
fchtl taficben Sarei den I, en 't 
Parlejnentby te leggen.Xt. 374- 
378. Komt als gewoonlyke Ge- 
kant der Scaacen in Frankryk. 
XII 49. zyne handeling aldaar» 
XU* 50-52,264.-267. zypviy- 
moedig gefprek mjet den Ko- 
Hing. XII. 449 

Borwl (JVtllem)Jin>bz<raéeut der 
Staacen ioFrankryk XVI II. 4 24. 
tekent de voorafgaande punten 
tot de Vrede. XyiIL 437- Kerft 
teParya. XyiII.437 

Borkelo ingenomen door de Staa- 
cen. X. 94 te rug gevorderd 
door den BifTchopvan Munfter. 

XIII. 89* beinagtigd door de 
Keullchen en Munfterfcben . 

XIV. 2t5 
fiorndkp, eendeer in Friesland. 

ï. 37^5. 413 
Borniffè, febeid tuüchen Holland 

en Zeeland. IJ. 238 , 25a Aar*. 
Barrebacb (/tdolf) valt den Raad. 

penfionaris de Wfot by nagt aan. 

XIV. 68. ontkomt de ftraf. XIV. 

70 
Borfelen (Adriaan vjin) gehuwd 

met eene natuuriyke Dogter 



3? 

van Herio ,e Hlips. JV. 58 

Borfelen van der Hooge QAdriaan 
van) in bezending naar Enge- 
land. XV. 30 

Barfelen (Al lord van) voor Ryflel 
gevangen. II. 335 

Borfelen van iet Hooge (Filjps won) 
in bezending aan denftuTchop 
vanMunftcr. XIII. 8 X 

Borfelen (Fiom van) verzoent *ig 
roet Floris den V. III. 50 

Borfelen (FUrh en Nikolaas van) 
III. 33 1 

Barffefi van der Hoogbe (JeMetr 
Jan van) tot eerftcn kJele ia 
Zeeland aangefteld. XX. 99. ge* 

. volmagtigdtot de Vr e Je ban de- 
ling te Aken. XX. 179 

Borfelen (Wolferdvan) ZieWd- 
ferd van Borjelen. 

Borftiw (Jakobus\ Predikant te 
Rotterdam , yvert cegen delle- 
geering. XIV. 67. moeit zig 
met het verzoek der burgerye 
tot verheffing van zyne Hoog- 
heid. XIV. 78 

Bofcb(2akabvanderi)Reüdent der 
Staaten teHamburg. XVIII. 261 

pofcb {Kernelis) Advokaaj, om 
den aanflag op den Prinfe in 
verzekering genomen; doch ge- 
flikt. X.462 

Bof eb (&;««W)te Amfterdam ver- 
dagt van een aanflag op Burge- 
meeftervanBeuningen.XV.104 

Bofcbveld(Adriaanvan). zyn be- 
leid ten tyde van den moord 
der Witten. XIV. 167,168 

BosbuhenQFronfois van) Admiraal 
onder Al va, kruift voor deEems. 
VI. 274. komt voor Enkhoïzen. 
VL 356 , 364 wordt gevangen. 
VL 356. raakt los. VI. 357. 

' wordt aangezogt om tot Oran- 
je over te komen. VI. 38*. 

. brandt verfcheiden* Dorpen af. 

C 3 VL 



# 



6 1 Ai) W tf 2 BR 



VI. 394» waKt met de Naflau- 
fchen flaags op de Zuiderzee. 
Vl.448 
Boffw ( Maximiliaan d$ Hennfaj 
'Graaf van), VI. 7, krygt bevel 
' over eei>e bende van Ordon- 
nantie. VI. 45. verfchilt met O- 
ranje. VI. 76 , 86. wordt Stad- 
houder van Holland, Zeeland 
ell Utrecht, by voorraad, VI. 
229. neemt den Advokaat van 
den Einde gevangen. VI. 261. 
Verftrooit de Naffaufchen ïn 
Waterland. VI. 182. Haarlem 
flaat voor, hem een gefcbenk 

* te doen.; VI. 318. hy zoekt 
Treslongsfthipte betnagtigen. 

' VI. 34Q. tragt Briele te herwin; 

"jien. VI. 346. ftoothet hoofd 
voor Dordrecht. VI. 348. ver- 

'ratt Rotterdam. VI. 349. bê- 
* fchryft de Staaten van Holland 

" vergeefs. VI. 375* tragt naar 
Gouda» VI. 344. bezet Amers- 
foort. VI. 402. eifcht Naarden 

* op. Vl f 403. geeft die van de 
' Stad gehoor. VI. 404. tragt hei- 
' melyk naar Haarlem. Vï. 403. 

zoekt Oranjein handen tekry* 

j geri.VI.43t5: poogt Meden hl ik 

In te krygen , door verraad.- Vï. 

• 447. ruft eene Vloot uit te-Am- 
ilerdam. VI. 448. raakt flaags 

' op deZuiderzee. VI. 449. wordt 
' gevangen. VI. 449. te Hooj;n 

bewaard. VI. 450. fchryft aan 
\ Prinfe Willem. Vil. 27., wordt 
: geflaakt. Vil. 1 19. zyn bedryf 

te Utrecht. VfK 135, 136. hy 

• handelt met deStaaten van Hol- 

• land. VII. 139. bevordert éene 
jiadere.Vereeniging tuffchen de 
algemeene Staaten. VII. 140. 

' fterft, VII. 243, 244 

foswell ( tfilllam ) Gezant van 

* Earel den 1. by de Staaten. zy- 



nehandfeling. XI. 39<V339,3f7 

raadt tófgeneezing «ener won*- 

* dëvan Willem deri h - VII. 443 
Botbergen {ElbétPvm)ömvetrMd 
"opTlel onthalsd. ' •'"-' X. 421 
BömniffeCK^Ibfnvany f^aüt aan 

•tegen Floris <km V. III. 67 , 90 
IBottingen of Beden der Graaven» 
"III. 185. Zie Bédèn. • V 

BöUcBain gewonnen door deFran- 
Tchen , in ióyótXIV.^» door 
de Bondgenóótëfl y in I7if # 
XVII. 403. herwonnen óooród 
Franfcheri. XVII. 482 

ïïloudewyri van Htöfand ; Broeder 
J vanFlorts den III. wordt Bis- 
(thop van Utrecht; II. ö67.help{ 
Ftoris den III. tegefrde Frie- 
zen. IL 267. twift met Brabant 
en Gelder over de Veluwe. II. 
268. valtindeVetawe.-II.170; 
en in 'tGraaftchapZiKferi II; 
' 271. verdraagt zig.II.2y2. zy- 
' ne onluft met den Graave vari 
Gelder. II. 284. hy valt in d* 
•ïVelüwe. II. 287. fterft. II. 28* 
Boudewyn de V. Graaf van VI aan - 
' deren, valt in Friesland. II. 156. 
wordt irt 't regt op de Zeeuw- 
fche Eilanden Bewefterïcbeide 
hev'eftigd. II. 175* zoekt Ro- 
hert de Fries ih't bewind over 
Holland te ftellen.II.176. fterft. 

'Boudewynde Vï. Graaf van Viaani 

• dërén, valt in Holland. II. 17e, 
wordt door.Robert de Fries ö- 

: verwonnen. - II. 179 

Boudewyn Ewoutszobn zoekt den 

Hertog van Medina Celi te on- 

derfcheppen. VI. 374 

BoujkrsQMaarfcbalk'vari) in ver* 

zékering genomen. XVI. 293, 

geflaakt. XVI. 294. n? handelt 

heimelykmet denGratve van 

Por*. 



4er VAaERtANDSCHE HISTORflt. s» 



^ortltaeLXVJ.396.399 XVM.8 

&ouiilmiH*pik de k TwrtfAm- 
*ergn£ A J&erLog van). %etr Oawd 
v met eene Dctgter van Willem 
4eo I, gebiedt over 't Leger van 
Henrik don IV. VU 1,402. raak* 

,in ojüuft met den Koniog. IX. 
1 09. verdrwgt zig necbem. JXi' 
200, iteefet Big andewnaal mi oe- 

. pen inliwdfcten eorlog» X. iofj. 

. verdraagt kis opnicuws*X. 109. 
werft ten derde mwrfe. XI. 307. 

. worde van 't heverbebberfofaap 
over Maaftiicht veriaaten. Xf. 
30&. verzoent adg met den Ko- 

.ning, pp harde voorwaarden. 
•XL 330 

Bourbm, Zie Cberfate vm Bout- 

[êan. - ". 

Baurdeaux bemagtigd » met liidp 

der Hollandeaen en Zeuwea. 

■ • JV. 42 

#«prr (Pontos van Nbyetks * Ilèer 
van) brengt het Slot te Ant- 
werpen over aau de Staat fche 
zyde, VII. 155. wordt van zyn 
ampc van Qverfte van rMeche- 
len verlaaten. VIL 191 

Bowtange. Slag aldaar, in 1580. 
VHo4« 

Bouivenfeh (tyïlkm rfdriaan) Bur- 
gemeefter van Arnhem. XVII. 
24 >. zyn -gedrag tegen de YYa- 
SP» Jager s< XVII. 30Z 

Bovttts QScïpit ) wordt Lid van 
den Lanjraad.in 1575. VIL 23 



; derlandtfi. IX. 34$. doof gety ke 

poogingen , in 1Ó4&. XJi. 30* 

.en in 16 5 r. XlLifo 

Brabanders mogen »in Holland, 

gearte/ïeerd worden, V, 350 

Braecammae (Qmnnia de) Kolonel 

va» een Regement Spfcmfch 

.-voetvolk, onder Ai va. VI. 241 

&rakel( % Jgn<vari)vraontóen togt 

naarCfwttwi by. XIII. zör. en 

, 'tgevegtvoorSoulsbaai.XIV.2j 

Brokal (Jan van) Schopt by nagt, 

,'fnenfeli. . . XVI. 112 

Mraktl {Piet* van) fneuvelt in 't 

. verdedigen der SmirnfcheVloo* 

te. , XIII. ii5 

Brakel (Reiwdvünjjzewfnjtüer 

Van) wordt Raad in Leiceflera 

. Kamer van geldmiddelen. VIII. 

*5<5. is verdagt <^t hy deEn- 

•gelfchen # tot ftroapen in 

.Holland, aanzet. VHL aoa 

• wordt geweerd uit dto Raad 

«van Staate. VIII. 203. raakt 

in hegten i su VUL 301: Wordt 

gri1aaIu«VIIL3oi. begeeft tig 

• tfaar Engeland. VJH303. zyn 

- .Huis te firakei wordt , door 

> Hohanlo , bezet. VUL 30a. hy 

. befchuldigt de Regeering van 

, Utrecht. X.30 

,Brand(Marintis)he\ptBr\eie be- 

nragtigen , In. 1571. VL 342, 

1345. zet Gorindhera dm. VI. 

367. wordt geflaagen op ;de 

Haarlemmer Meet. .' .VI. 422 



Botfei, (jfan vm Mvortie , Heer .BTanü<mburg(EreiriïWülem,Kmr- 
van) voert bevel in '« Herto- " v "* 

fter>bofch, VIL 297 

fiflf CKorveljs) , Fiskaal van den 
Hovevan HollandXII.283^88 

Botwcbm QEweéarvan) herwint 

/Utrahu lil. 14 

fiRAm&T CStiatoch) tragt, : in 

1608 , deel leverkrygen aaade 

Re^eeringderyere^nigdó He- 



vorfiven) trouwt met d&Dog. 

• ter wan'Fjedrik Heb rik. XL 
431. Biet de.. Staat en, ófagarar* 
ne , ift.'t bezit: zyner ftefke 
Plaatfen.XIÏ. 16. bekomt deel 
aan de Voogdyitbap over Wil- 
lem denlIL XÏL 141» 143. 
fluit een Verbond met de Staa« 
ten.XIL389.VÊr<fr*agt Big met 

C 4 Zwee- 



*o 



B L A D W Y ts E R 



Zweeden. XII. 435- handeling 
der Staaseu mee hen , over de 
Hoefyzerfche fchuld. XIII. 77. 
en over andere byzonder heden 



Markgraaf van) beweert regt te 
hebben op de Kleeffche nalaat 
tenfehap. VUL 417. X. 8. de 
Staaten houden zyne ^yde. X. 9 



XIII. 1 82. hy fluit twee Verdra» BraJJer (Gover f) buitengewoons 
gen mét hen. XIII. 184» ook Gezant in Engeland frhrvft o- 



eene overeenkom!* wegens de 
Hoefyzerfche fchuld. XIII. 373- 
Frairkryk en Groot- Britan je 
handelen met hem. XIII. 395- 

. 401. hywaarfchuwt de Staaten, 
XIII 415. handeling en Ver- 
bonden mei hem. XIV. 15-21, 
306. hy fluit metFrankryk. XIV. 
245. vordert vergoeding van 

■ fchade van de Sraaten. X^. 18- 

. &a. handeling met ben)., XV. 
32. zyn verfchil met Spanje. 
XV, 51. zyne poogingen om de 
Staaten naar de Franfche zyde 

: te doen neigen. XV. 86 , 92. 
hy ftëékt zig in deOollfriefche 
gefchfllen. XV. 106" regt eene 
Afrikaanfche Maatfchappy te 
Embden op. XV. 114. die Groot- 
Fredriksburg ttigt. XV. 116. hy 
fluit een Verdrag met deSfaa* 



ver de zaak van Ambotna. XI.25 
Brazil. Togt van Wlltekens der- 
waards. XI. 12. de Kuft worde 
grootendeeis veroverd.XLi 17. 
orde op de Regeering aldaar. 

XI. 119. togt vanPater. XI. 245. 
Graaf Joan Maurïts wordt 'èr 
Landvoogd. XL 247, keert vaq 
daar te rug. XL 371. opftand 
der Portugeezen aidaar.XI. 37 1. 

XII. 11. handeling met Portu- 
gal, wegens Brazil. XII. aeo- 
204» 380,381. (lepte toeftand 
der*zaaken aldaar. XII. 381» 

- 382. gantfeb Brazil wordt aan 

de Portugeezen opgegeven* 

XIL383 deopgeevers worden 

hier te Lande te regt gefield. 

X(I 383 

Breauté. zyn zonderling lyfgt- 
vegt met Lekkerbeetje op dé 
Vugter Heide. ' XI. 72 



ten. XV» 290. verdedigt hun 

Plakaat tegen de Jezuiten en Breda. Vredehandeling aldaar. 
*■ Monniken. XV. 387- fterft. XV. VII 31 -53. Oranje bemagtigt 

398. zyné af beelding. XV. 398 
Brandenburg {Fredrik de UL 9 
t Keurvorft van). XV. 399. Ver- 
hond met hem. XV. 400. hy 

Haat naar de Koningklyke w*ar- 
. dighèid. XVII. 45 1 6*0. bekomt 

dezelve. XVII. 95. Zie Fredrik 

ie /., Koning vanPruiffen. 
, BrandenburgtÖeorgeJViliemJCcur* 

vo'Jlvan). de Staaten fluiten een 
' Verbond mee hem. X. 498 on- 
\ derfteunen hem metmanfehap. 
• XL 18. Ifluiten eene overeen* 
. komft met hem. XL 16?. nog 
. eene wat laater. XI. 239 

Brandenburg Qfqên Sigisnund, 



de Stad, door lift. VIL 16*. 
zy neemt de Utrechtfche Unie 
aan. VIL 266, de Stad wordt 
door Parma ingenomen. VIL 
379. herwonnen door middel 
vari een Turffchip. VIL 34U 
door Mantfeld belegerd. VUL 
345. verlaaten. VIII 345. aan- 
flag op de Stad. IX. 116. SpU 
nbla belegert haar. X. 48 7, 497. 
XI.9.FredrikHenrik zoekt, ver- 
geefs , haar te ontzetten. XL 10. 
zy geeft zig ©ver, XI. 11. wordt 
met beleg gedreigd. XL 190. 
door Fredrik Henrik veroverd. 
XL 953 9 »55 * *54 Vredeban- 
J • de* 



der VADEHLANDSCHE HISTORIE. 4* 



4eÜDg' aldaar, in 1667. XIII. 

£45-258, 263-168. in 1746^0 

1747. XX. 17,47.83*103 
Breder ode Qtieerlykbeid van) komt 

aan Holland. Xlll.360 

Brederode (Dirk van) onderwerpt 

deWeftfriezen aan Floris dea 



dryf aldaar. VI. 220 , 22 1 * 229* 
by verlaat deStad. VI. 229, 130. 
belooft geld» tot fteun van •* 
Bondgenoptfchap. VL 255» 
wordt ingedaagd. VLisg. von- 
nis tegen hem, VJ. 277. hy fterffc 
Jnisö8. VL*30 



V.UI.43 tekent een Verbond BrederodeQHent(k,He*rvan)tTzgt 

met Fratikryk. III. 62. wordt uix tot eei Qe , onder de Edelen van 

den Raad gezet. IIJ 109. woont Holland» hefchreeven te wor* 

een* togtnaar Vlaanderen by. den. XIL414 

III. 204 Brederode tfên tww> 111. 331 

Bredenuk(Henrik t Hcêrv<m)fa%t Breder ode{J an Wolf ar d Heer \xm) 

naar *t Medehei per Gchap der in bezending naar Engeland. 



Afctdye van S. Uaafs. VI f 7. zoekt 
degnnft van f il ip? den II. VI. 
ji. krygt bevel overeene ben- 
de van Ordonnantie. VL 45. 
verbindt zig met Oranje. VI. 86. 
tekent het Ver bond der Edelen. 
VI. 125. woont debyeenkooift 
te Hoogftraaten by. VI. 133.' 
levert het Verzoekschrift over. 
VL134, 141, 142. (temt, inHoI- 
land, tot inlevering van een 
djergelyk. VL I54« men ver- 
ipreidt , dat by regt heefc op het 
Graaffchap van Holland. VI. 
141 > 199. by baalt Oranje tn t 
jte Antwerpen. VL 164. in zy- 
ne Heerlykheid,wordt de open- 
baare preeke gedoogd. VL 16$. 
hy. woont de byeenkomft te S. 
Truyen by. VI. 174» zoek* a*n- 
haug , in 't Noorderkwartier. 
VI. 189. hy verfterkt zyne Slo- 
ten. VI. 211. weigert den nieu. 
wen eed. yi. ^12 • verlied zyne 
bende yanÖrdonnantie.Vl T 2 il. 
goekt zig te vergeefs met de 
Landvoogdeffe te verzoenen. 
VI. 913. maakt zig meefter van 
'sHertogenbofch,voqreen'tyd. 
VL?i4.poogtUwecht in re nee- 
men. VI. 214. werpt zig in Am- 
fterdam. VL 2,15, 219. ?yn be- 



XL 299. wordt Vpldmaarfcbalk. 
XL $o6. wegens fjoiland, In 
bezending naar Utrecht. XiL 
130. ftemt eerft tot de uitflqi- 
ting des Prinfen van' Oranje, 
XU* 32* , 33a voert bevel o- 
ver een klein Legertje der Stat- 

<en.XIl39i. fterft.XIL4u.4x3 

Brederede^Loncek* van) fiaftaard» 
broeder van Henrik, tekent hec 
Verbond der Edelen. VL iz^ 
bevordert de openbaare pree? 
ke. Vi. 166. vervoegt zig bj 
Henrik f to Amfterdam. VL 220. 
overvalt de la Torre aldaar. VI, 
221. dient Willem den I. to 
water. VI. 308 ,3"» belpt dea 
BrieJe inneemen. VL345. *ordt 
te Haarlem ombalfd. VL431 

Brederode (Laticelpt van) van 't 
Uaadfheersampt in den Hove 
veriaaten. X.391 

Brederode (Nikolaas van) woont 

het beleg van Maaftricht by. 

XI. 155, wint eenïge febanfen* 

XL 393 

Brederode (Reinoud v«) wordt 
BaijnwvanKennemeriand. III. 
295- baat der Kabbeljaauwfchen 
tegen hem. II L 296 

BrederodeQValratoer^Heer van) tpt 
Lid in den Raad van Scaare he« 

c 5 noemd, 



& t A D W V t E 'R 



öoettLd,doof Leicefter. VIII.i 15, 
*ff* 303. in gezantfc hap naar 
Schotland gezonden. VIII. 400. 
«ook naar Engeland. IX, I5f go- 
-volmagcigd tot de handeling, in 
46ol> IX, 321. in gezantfchap 
<lrtöL*Frankryk,in 1610. X. 38* 
^ia 't Lid der Edelen befchree- 
v «ven , in 1Ó18. X. 182 

Brederode (Willem ven). UK 439» 

V:" 44 a »483 

Bt&kro4e(IPQlfert, Heer van) in de 
Orde der Edelen befchreeven; 
•XIV. 217. fterft. XV. 38. zyne 
•goederen worden aan 's Lands 
viDomeinen getrokken. XV. 39. 
•Zre Frans en Reinoud van Bre- 
» * detode, 

Bmdeiof (Rranpis van) , Heer 
•van Pylswaard, in bezending 

naar den .Brieiel XIX. 3Ö0 
,Bre«m«i. Twift aldaar, door de 
• Staaten bemiddeld. XI. »8& 
^nieuwetwift met Zweeden. Xïï. 
•387^ de Staaten tragtenze, ver- 
-feefs,T>y te leggen. XII. 388 
jktmen(Dirkvan) dient Willem 

tien I. te water. VI. 308 

Breêvoert ingenomen door Prin- 

fe Maurits^n iS97- VI1I.47*. 

verrafl door duTerrail. IX. 206. 
•heroverd door Fredrik Henrik. 
3 IX. 207- bemagtigd, door de 

Keulfchen en Munfterfcheri. 

XIV, 26* 

Brts (Guido de)\ Leeraar der Her- 

. vormden , ter dóodgebragt.VI. 

gteft. Landing aldaar, in 1604.. 
; XVI. 262 

Briel. Aandeel deezer Stad in 
.eenetienjaarige Bede. III. 522. 
' Toeleg van Willem den I. op 
. dezelve. VI. 320. zy wordt in*- 
genomen , door de Watergeu- 
zen. Vit 34* - 344* doet eed aan 



Willem den I., als 'sKonfngs 
Stadhoqder. VI. 347, op wat * 
wyze zy ie deUni e treedt. VII. 
264, 433. aanflag t>p de Stad 
mislukt. VII, 304. zy wordt met 
EngelfchKrygsvolk bezet. VJJL 
92,97,98. IX. 175. ontruimd. X. 

• io4.opf£huddiBgaldaar»ini6i7. 
X» 1 53. Mauri ts brengtKrygsvolk 
in de Stad. X. 1 74. verftel t 'er de 
Wet,in 161 8. X>t6<5. bezending 
derwaards , in 1850. XII.75.op- 
fcbuddingen aldaar. XII. 137, 
220. de Stad en 't Land van 
Voorne verklaaren,tot Holland 
te behooren. XIV. 316. ver* 
fchilt met de overige Leden, 
over bet onderfteunen derKo- 
ttinginne van Bongarye. XIX. 
350, 388. bezending derwaards. ' 
XiX.385.opfchudding,in 1747. 
XX. 86. de Stad beweert weder* 
om, nevens 't Land vanVoorne, 
tot Holland te bebooren. XX. 

1 $ 3«verar>doring derReaetring 

aldaar , in 1 74$. XX. 309 

Bf tenen (Henrik van) verklaart 

zig tegen 't houden der Sinode. 

X. 177, 109 

Br tenen (Joon van) Burgemeefter 

te Arnhem; XVII. 243 

$rinio ,' de Kanlnefaat. Gedrag 

' zyris Vaders, omtrent Kaligula. 

• 1.88. by wordt tot Legerhoofd 
der Kaninefaaten verkooren. I. 

122 
Briimmie , door de Romeinen be- 
magtigd. I. 185. Oude afvaar- 
ten derwaards. I. \g6.Aantek. 
door deSaxers, Friezen, An- 
glen en Jutten oyerheérd. I. 
289 , 29* 
Britannifch Kruid in Friesland» 
- aan Germanikus getoond. I.79 
Britten (Huis te\ Gelegenheid 
vanheuelve* L 70. naamsoor- 
fpronf . 



der ^ADQERLANDSGHff :HI&T0R1R 



fcrprif. I »s, 292. af 'er e*- 
toe Rometnfcbe Winterlegering 
geweeft zy. 1. 1 o* , 1 97 

Brittia, byProkopius,is firitah- 
' nie. 1. 191 Aant. 319 

Brocomogum , door Jullaan ge', 
•wonnen, I«*3J 

Broeder hangt zynen broeder op. 

VI. 354 
Broek {Jan) Falentynszoon. Zyrt 

bedryf in Amfterdam. VI. 21?. 

hy dient Willem den L te Vaeer. 

VI. 308. zyn ongelukkig einde. 

•VI. 310 

Bmk (Ultieb van Falkeftein, Graaf 

'van) vermoord door de Spaan- 

fchen. >X 31 

Broekhoven (Jakob van) wordt 

• Reg ter over OldenbarneveW , 
Hoger beetsen de Groot. X.341 

Broekéuizen (Reyer w»),eenGer* 
derfebman , verraft Leiden , aan 
•t Hoofd der tteekfchen. IV. 
i94.wyktterStedeuit. IV. 197 

Brcfihborjl. Zie Batenburg. 

grenkïmft (Dirk van) handelt In 

'Engeland. VI. 466. wordt Ö- 

• verfte in Leiden. VI. 483 
Bronkborjl {Vincent van) een der 

• eerfte voorizetteren van de 
Vaart naar Indie. IX. 1 37 

Bronkèorfien en Hekerens' tw\ft In 
'Gelderland. III. 300 

Browtöcr (Dirkfanszoori) bevor- 
dert de on^keerin? van Enk- 
huizen, in 1572. VI. 35$. en 
van Medenblik. * VI. 363 
Brtwwer (Jakob Dirkszomi) helpt 
'tot de omwenteling van Enk- 
bKzen. VI. 359 

Bmmer ( Kornelis JaMszoon ) 
'helpt tot de omwenteling van 
Enkbuizen. VI 3^7 

Bnuéershavén verloorën , fn 
'1575. VII. 73. ingenomen, in 
1669. 7 XI1I.4*3 



*$ 



fl^W verzekerd doorHyjmv^ 
Vil. 197. treedt in de Uuecbt- 
fche Unie. VII. 266. ffpfebud. 
Üing «Maar. VII. 294. de Stad 
verzekert gig van deFranfcbaa. 
VIL 474. vertoent tig met ?i- 
jipadenlL VIL so7»onderneè- 
inlng van Ftodrik Henxik op 

.deeseStad. . XL*8p' 

Bruin ( Kornelis de) valt den&aad- 
penüonaris de Wttt by nagt 
tan. XIV. 68,69 

Brumingi (Nihoiaat) Geheim* 
fchryver van Willem den I. 
VIL 431. tekent het ontwerp 
van deszelfs inhuldiging toe 
Graave. VIL 519 

Bruinink (Albrecbt) wondt gemag- 
tigd tot het onderzoek vanOI- 
denbarneveld , Hoger beet s en 
de Groot X. 296. en tot Reg- 
ter over dezelven. X. 341. trekt 
in gezantfdiap naar Engeland. 

X.427 

Plukkeren, waar zy woonden. Ü 

66 Aan/u voegen zjg by Civtlfe. 

L131 

Brun CAntom) wegem Spanje, 
gevolmagtigd tot de Vredehan- 
deling te Munfter. XL 402. 
wordt gewoonlykeAmbafiadeiir 
van Fiiips den IV. hy deStaa- 
ten. XIL 44- zyne handeling 
net hen. XIL 44 -47. zyn oor- 
dcel over den dood van Wil- 
lem den II. XIL 119. hy klaagt 
dat de Staaten het Munfterfch 
Verdrag niet naarkomen. XII. 

- 373» 377* bun antwoord aan 

hem. XIL 375 * 37*. hy fterfu 

XIL 380 

Brune (tfoan de) Raadpen fion arte 
van Zeeland. XIL 148 

Brunecbilde. Voorbeelden haarer 

wreedheid. 1.329- haardeerlyk 

Ande. . > J«3$o 

Brum- 



44 



B L A D W Y Z E R 



Brunswyk twtftmet den Hertog». 
IX. tot. de Staaten belpen de 
Stad. IX. 202. nieuwe orriuften. 
X.9$. de Stad wordt belegerd. 
♦X. 93. Fredrik Henrik trekt der- 
waards» tot ontzet. X. 93. men 
verdraagt zig. X.93 

Urufel. Alva zoekt aldaar den 
tienden penning» met geweld, 
te heffen. VL 339. muitery al- 
daar onder t Spaan fch kxygs- 
volk. VII* 103. vereen fging al- 
daar, tufleben de algemeeno 
Staaten. VII. 140. opfchudding 
aldaar. VIL tos. aanflagom de 
Stad aan 's Konings zyde te 
brengen. VIL 290- zy geeft 2ig 
over aan Parma. VIII. 64. wordt 
gebombardeerd door de Fran- 
fchen, in 1695. XVI 2^0. ge- 
wonnen door dezelven,in 1 746. 
XX. 16 

BruxellesXRM****) wordt ge- 
roagtigd om Holland in eene 
Bede te doen bewilligen. VI. 

. 10. geraadpleegd op 't ftuk der 
Inquifitie. VI. 187 

Jluat (Hewy de Fïeury de Coulcm % 
Beer van) houót t geduurende 
den oorlog, brief wiflöl ing met 
de Engel fche Staatsdienaar». 
XHL 115. taakt in hegtents. 
XIIL 214 wat men van zynen 
handel ontdekte» XlILa 14-217. 

- hy wordt onth al sd. XIIL 221 

$ucpiot\Granfvan)gevanzenJX. 
45.fterktKeizer«waard IX. 18 7. 
wint Wagtendonk en Krak o a. 
IX. 195. tragtin de Betuwe te 

. dringen. IX. 210* wordt naar 
Frankryk gezonden. X.41 

Buis(Paulus)Penfionzm van Lei- 

1 den, in 1566 gemagtigd om met 
Oranje ie handelen. VI. aca. 
trekt» in i5Ó9,heimelyk t naai 
Dillenburg. VI. 306. houdt &- 



meenfcbap met Oranje. W. 3oJr. 
wprdt tot 's Lands Advokaac 
«ngefteld. VI. 307, 376. brengt 
Leiden tot *s Prinfen zyde o- 
ver. VL 3^9. vordt Raad , ne- 
vens den Prinfe, VL 399. VIL. 
16. gemagtigd tot de Vredehan* 
deJing te Ureda. VIL 29. tot her 
zoeken van uitheemfche hulpe. 
VIL 80 Aarx, handelt in Enge* 
land. VIL 83. en te Gend VU. 
«09, 1 to. wordt Baad vanGraa* 
Ve Jan van Naffau. VIL 268. 
handelt over de opdragt der 
Granflykbeid aan Willem defl 
I. VIL 512, 518,519. legtzyn 
ampt van *s Lands Advokaat 
neder. VIII. 50. wordt wegent 
Utrecht gemagtjgdHot de op- 
dragtder Heer fchappye aan En- 
geland. VIII 90,97. door Lei? 
ceder tot Lid in den Raad van 
Staate benoemd VI|L 115, 120, 
203. qok totKommis inde Ka- 
mer der geldmiddelen. Vilt 
157. hy wet gen dit laatfte ampt 
te bekleeden. VIII. 159. wordt 
te Utrecht gevangen genomen. 
VUL 161. Leicefter ontkent 'er 
kift toe gegeven te hebben. 
VIII. 163. wat men tegen hem 
hadt. V11L 163, hy raakt los; 
VUL 164. wordt vinnig over- 
gehaald ♦ door Leicefter. VUL 
- 215. Zie Buys (Abraham) en 

Buiferp (Laurens) ♦ Heer van Dus- 
fen- Muilkerk. .Zyné handeling 
te Veere. XÏIL3J6 

Buisies (Pteter Luitgesz) beweflct 
de omwenteling van Enk bui- 
zen. VI. 357, 359. neemt volk 
aan. VI 360. wordt Burgemees- 
ter. VI 360. geleidt Willem 
den L naar Enkhui^en. VL $96 

Bukborft (Thomas , Baron von) Éfc- 

gcl- 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 4$ 



getfcbé Gezant aan de Staaten; 
VIEL 216. zyne handeling. Viü. 



Uurgten de» Romeinen. Hun 
gebruik» L 112: 



218. hy brengt te wege. dat Murik ingenomen door Staken* 
men 't lafteren der Engel fcb en broek. XL 104. door Lodewyfc. 



verbiedt. VJIL ai 8. zendt Bar 

des naar Friestod. VUL 219* 

fchryft fcherp aan.de Staaten. 

VUL 222.224 

Balie Umgemtus. Twift pegens 

.dezelve,» onder de Roomfch- 

gezinden deezer Landen* XIX* 

8* 
BurdineofBwdone. Zie Bmidiep. 
Burg QAlbcrt K*mrêrifZ*ofi) han- 
delt in Muskovie. XL 165. 
XII. 1* 
Bnrg QKeenraad) handelt vrugte- 

loos in Musfcovie. Xil. 18 
Burgemeefters der StedWi wan- 
neer ingefteld. III. 36* 
Zwgersdyk (Puur) Penfionaris 

van Leiden» genwgtfgd » om aan 

't Hof vrap Brwüel te handelen. 

XUL 31*. dringt pp. 't vertrek 

vaji de Groot. XIV. 55 

Burggraaf vzn Zeeland* IL «39 
Burggraaf ( Duvel de) houdt «e- 
. meenfcbap met Leiseftei . Vllk 

14Ó wordt Auditeer ider Kamer 

van geldmiddelen. VIII. 157. 

Leicefter. pryft hem» VIIL 179. 

hy is by de Statten yerdagt, 

VUL 180 

Burglei (Jboms) r»adt Koningin 

£liz%bet tot Vrede niet Spanje. 

VIII. 490.5e* 

Burgtndiêr** Hunneoudewoo- 

ning. I. z 19 y^twt. ar worden, BufaTtval(PaulCbouan % Heervan) 



den XIV. in 1672. XIV. 27 

£*rma»l%(Over(te) doet die van 
't Stigt overlaft. V 9 259 

Bvmsni* (fiemm OnupbrtMs* B%- 
rd«**n) handelt met dit Staaten 
van Zeeland, uil naam dei Piin- 
fen van Oranje t over bet Mark- 
graaffchap van Veere. XIX. 133 

Burmania {Sjouh van) beTpt bet 
gezajj dei Stadhouders bofnoel» 
jen. r XI. 22g 

BurmanU (SjomkGtrtld van)Gtlot~ 
aan van WimUriiferadeel.XV. 

Burnrt (fivktorOiüxrt) komt in 
Holland. XV. 339 fpreektmet 
den Prins en Prinfefle van O* 
ranje,XV. 33$, 344» 345- *yn 
oordeel over 'sPrinfen opvoe- 
ding. XV. 341. zyne befebry* 
ving van beider aart $V. 342* 
hy toetll den Ptina. XV. 144. 
Siyne handeling, in Engeland. 
XV. 346. hy wordt burger vaa 
Xaaiterdam. XV» 350 zyn zeg- 
gen van. pykveld. XV. 354. 
zyne gedagten over degeboor- 
te^q den Pretendent XV. 403. 
hy fchryft aan den Hertoge van 
iHanover, XV.434. vereelt Wfl- 
lem den III. naar Engeland XV. 
^479 biyft bem by opzyn ftert* 
bed. XVII. 107 



door Maxiinfliaan Herkulius, 
' verwonnen. I. 919 (laan zig|n 
öallle neder. I. atfo. verdruk- 
ken de Belgen. I.iBi 
Burgt en BurggraaffehapvmLei» 
den, Oud ve^drag*daaropziel*• 
.. de» II, 326 , 3z 7. 't komt aan de 
Graafiy)ü*eid, UI. 44* 



Gezant van Henrik den IV. 
by de Staaten. VIII. 3*4- IX. 
967. maakt bun de Vxedehau- 
deling tuüchen Frankryk en 
Spanje bekend. VIII. 493. (luit 
een geheim Verdrag met hen. 
* VIII. 4» 

Buskruid eetflc gebruik daar- 
van, 



4* 6 -1'ar d; wc 

Wi h fer t*Lo*de. MU 2 794 307 
ftfepdeder- Verraad inEffgeta»4; 

In '*faaff öa»5^ LX< 203, 40$ 
Buffcbftyrt) fterktó -aldaar*- 14. 

r ' •'- f" i: . : 3*t 

Jftfr&fft?*tflb) wegeBkifofceht te* 

*algetaeene Staatsvetgaderinge 

-aifgezbndefc. MoeVtè>e» aan- 

ifcedéaii; VlIlMfttvaa* 

Ruwen ingenomen door fciNrt 

'vanÊgmond, Hertog© 5 van "G#l • 

*fc*N'ÏV, 308* bema$*l|di döör' 

' : «^/tffcaortg , ii> 1 57*-' v*.-3ö^ 

•fcndërdeStaatèn *tó>*telland 

fcrf Zeeland befchreeven. VII. 

**7 ,«49. doofr ttiergfes '• iftgetod* 

•ibéniVH-. éa. -neemt vryehoe : 

^dé van de Franfchen. XIV. 35 

Mufrrürïs (7*»/?orftó«i^>föar. 

: Dteönemarke gezonden* VL238 -««i- . . . -«ia*-»^ 

KWyi (^*n*a«») benoertokótde Byeenfeoteft téfcamejy'k , in 17*0 
Ttyeeiikoraft teAntwerpen. XIX. 'en vervolsea^XVUkfc !$♦ hart - 
* - - **# •tfeüngen -dp- : ide»élvê. «VlIÏ. 
JByr (frfflfflr) PeniJonarts via 237 * i85. ( *y fcoKfofftèbrokcm. 
•Amftet^mvfcbfffr baar Enge- , • XVHl'jHi" 

•tand; #Vff. 127. in béaéftding Byèettkotnft te'Soiflbns v*ftgé* 
- naar Friesland en <Jróhi»géft. Held. X VIII. " #51 . Gev<*ifcttgir 



Y ê E R 

bundeling aldaar. X VUL d^; 
£7% men. doet hem eene-gehei- 
*>e opeptag vaa een Verbond 
4uffcrien Eianftryk , Oioot .fi* ftu 
tanje en de Staatèm X VIIL m*?." 
f 10 zyti x £el|>iek met denHeiv 
log Regent. XVI(L iio3y;Li^ 
by kaait wederom in Holland* 
XV1IL tióJgaw in bezending 
naar « Ötreeht en- Qvëryffif» 
JÉVIIL 244. handelt in Deeo*- 
r ibarke. XVIII. 281. wordt Se- 
kretavié der Staaten van Hofc 
land XVttL*8*. neemt, hei 
Kaadpöftfiottbriefcfeap '.; waan 
•XX.46. fterft.,., XX. 338 
ftyeenfcoraft te Afttwerper^ X1& 
^27. handeling op dezelve o* 
ver etfip Verdrag tan Kodpfcan- 
Vteï. • XIXUstf 



'XVH. «09- i* aa * Gelderland. 
XVIl^a. naarEngelateAXVH. 
•fefri , 178. hartdelt heinfelyk é- 
'verVredé; in è'n nat?o5?XVil. 
•*&, 3**. 326-334i ! 355-'WO?lt 
1 tot de Vredehandtetfng te Geer- 
*trmdenberg gétnagiigd. XVÖ. 
• 1$8» zj^ handeling *ldaar. 
' XV tl. 3 $8 enz. i hy wordt naar 
'Engeland gezonden.X VI 1.4* $. 
'jtyathy daar handelt. XVH.424* 
•437. hy wordt 'aWafr/vfcfdagt 
<féhoüden.XVII. 438* hy wordt 
gemagtigd tot de Utrechtfche 
'Vredehandeling. XVIL 417. 
-ontwerpt de eifchén der Staat* 
fchen. XVIL 451- n*« Frank- 
' ïïkV ta buitenge woone Ambas- 
' nule gezondene XVIIr 5% l zyné 



•tigdeft- opd&etve. XVIU.46U 
inzigtett (tef Iftmdetende Mo- 
gendheden. XVUL^ófen*. ö- 
<pening de*8yeenk©mft;XVHÏ, 
447. haÉdettngeft ofr dtfftetote. 

-XVIII. 477. eoz. $22. zy ver- 

'foattwt>'XV!tL4&*,493- lêtieidi 
genóèg(2Wldi«.' /' -XI*.*^ 

Bjrltjei. ZiiaSoheepstimmermans- 
<Gilde. ■ ■ •; ' ^ 

fyJlèrtftf&mènÏAiitóy, Retfiod- 
ftraiitföh Ptédikanti wbnfcnaa* 
Loèveftein gevoerd. X. 4f 3 

C. Zkook K. 

/^^fr gewonnen doer xleFran- 

v fthen, in 155*. VI.2Ï Vet- 

drag> wegens dee*» &ad» W. 

3- 



der VADERLANDSOffi ïftSfORIB. 4^ 



.33. verfofjgplden aldaar gehee- 
ven. VLmoVILSi 

Cdkoen(Cornelis) Gezant der 
Staaten aaa , 't Hof van Die»* 
den. XIX. 490 fluit aldaar een 
Verdrag van ondeiftaad. XX* 

."*..■ 375 

Camifards. Hun bedryf.XVII.199. 

de Bondgenoot*» ' t)nderftea> 
nen hen. XVII. aoa , 47^ 

Campement. Zie Veldieger. 

Cantfeus(}Vymnd), Predikant. te 
Zierrkzêe, zyn gedratf in eetje 



van Middelburg. VL46" 

Catcchuinui (tfirtdeibergfche'} 

verfchil deswege » in 't begin 

der zeventiende eeuwe. X*I7 
Gtfif****, Kontog der Ebiwn- 

nen« . - y, j t timjt^ 

.iri aoeit* ^Vi|.^49« He 
-Jforur. . . , 

fefl J CT*""*) wordtOrerite v*i 

denBrieie. VIlLf* 

Ccr^i^»(C(rfrriW)Övèrfte va^c 

gefchut onder Alva, è Vi.x4r 



opfchüddingaidaanXX 74» 75» &rialis \Pttilius) trekt op tegfa 
09, 100 . Civilij. 1. 159. komt.in Govg* 



Gumt (Pierre) t Pranfche Gegant 
bydeStaüten* . XJtLjfó 

Capres (. . • ..) -tekent bet Ver- 
bond der Edelen. VI. i*s helpt 
Haarlem belegeren* VI.. 414. 
wordt te Antwerpen gevat, VII. 
113. is by de Malkontenten. 
VII.1Ó9 

Car&etta (Den Louis 4e Benevidef, 
Markgraaf vin) wordt Land- 
voogd der Spaaafche Neder- 
landen. . ► . ; ;XIi475 

Carignan ( Thomas , Pr j/m van ). 
zyne Krygsbedryven ie de H&- 
derlanden. XL 182 v 201 , 267 

Gaf la (Gaspar van.der Nm $ Heer 
van) zoekt Aiva te ligtep. VI. 
5175. trekt op tot ontzet, van 
Haarlem. VL 4*7, §*eu velt. VU 

4*9 
Cafembrood. Zie Kafembrood 
Catfander(GfVg(to).z$ns gema- 
tigdheid. , • VI.96* 
Cafire^Heer van) woont bet be- 
leg vad 't Blokbuis £e Workofn 
by. IV. 443, is. Kapitein van 
Holland. IV. 453, 455* wordt 
Onder-Stadhouder. IV.473.otj- 
bekwaam gehouden , om langer 
Kapitein te zyn, , IV. 485 ,487 
Caftro iJVihh§$ *) wojdtBiïfclwp 



: nie* L*6«, vfrjaagt de Trofi* 
, ren. L, 103. yerimaadt het ge* 
• bied over Gallie. L 164* ovfr- 
, wint Civilis I. 16 5. ftrydtaa* 
: dernfflal.tegon hem , .op 't pjy 
« dergeloopen Veld. I r i6S f .be- 
- iaalt.de aege.L iji+lfj..** 
: ne VlootovervalleajL 177, fcy 
Jplondert; het Kiland. der B*|p* 
•vleien. L 179. treft de Vrejtó 
. ? WBt«vüia^i}deaïwn. Lïto* 

iC^AA (Kajus Juliüs\ Veldheer 
. <}er Romeinen , flaaC dq Helvp- 

;iërs. L 38. verwint Ar ioviftqs. 

Uw voverheert de Belgen, ,ï, 
z&> ..wja^gt de Uzipeetei^ 
. Tenfct eren en Sikambren; f; 44, 
. 46. trekt over den Ryn» I. 46. 

verbindt zigmet dé Batavieren» 

1. 46. en met eenige. andere vofc- 
. ken.I 48*. overwint de Britten. 
. L 5 1. zyne verdere Kryggbed* y- 

veo - • "1 5**53 »54 

Cbaibointn of Qps<men> door Ma- 
.ximiaaaa Heifculius, overwofi. 

nen. i> 2|0/ 

Cbomavtn, eene foor* van Franr 

ken. J. a«7 .Anfc door Juliaan 

beteugeld. . j. 244 

Qfemprc vvpartk of tweeledige 



** 



ö l a; D W V t EK 



: Kanferopgeregt. XII. 376 , 379 

Champagne* (Fredrik Perenoe-va* 

Granvelk, Heervan) lydt 'nadeel 

byeene muitery te Antwerpen. 

VI. 471. handelt over eene be* 



• 171 , 173* handelt met hen avet 
: eeti Vérbfcrid. XL 182,. 20a. 

yvert tegen de afdanking. XL? 

«35^ fneuveU voor Breda. XL 
*95 



- vrediging.Vl. 478. wordt naar Öb/trrette(Denjsilé) Remt het op- 
-Bfifcêland gezonden. VIL 84. r geeven van Graave tegen. VIII. 



- tyn bedryf te Antwerpen. VIL 



*»i> 



1 1 2 , 1 ï 3. hy treedt in cfe Bras- Gbateau in Cambrefis , door Kaf cl 

'felfche Vèreenlgiog. VII 141. den V. ingenomen. V. 260. Vre- 

'bemagtigt Bergen óp Zoom* de aldaar geOooten, in 1558. 

VIL ró2. ook Steenbergen eè *VI' 34, de Plaats wordt bemag- 

VHertogenbófdi.VILiói. hy tigd, door Anjou yin 158 r VIL 



; nodigt Oranje? naar Brabant. 

■ VIL i68. houdt Aarfchots zy- 

- de. Vli 176. wordt te Gerid 

gevangen .gezet. VI 212 , «23 



41Ó. door^ Parraa. VIL 467 

Chdtühn (Heer van) gewond in 

*t beleg van ftynlJerk > in 1601. 

IX. 105. fneuvelt in *t verctedi- 



ipr.^ordt tot Over ft e der Stad - gen van Ooit en de. IX- io3 

aangefteld. VFH. f 8 CbfaUIm (Franfeis van derffen. 

'Ctomtonai (Jber van), Broeder Heer van) gekwetft. XVL 49. 

t van Granvelfó. VI. 90 - worde Heer van Sommelsdyfc. 

-Cbarktto*/ 6cn Frank, bedwingt % XVL 167 

êo Qnaden. I. 249. beoorloogt €bUre{Maarfcbalk de la) éootLQ- 

f de verbonden' Cfymanifche dewyk de» XIII met een Le* 



Voken. v 5 I.*j8 

Cbafifiut{Johaf) , Deen fch e Ge- 
zant in den Haage. IX, 295 
Cbarlcmont , door Willem van 

* Naflau , verfterkt. V. 41$. in- 
genomen doof Hierpes, in 

•M77. .' 'VIL 153 

Charleroi, vergeefs belegerd door 

• Willem den HL XIV. «27. ver- 
overd door de Franfchen, in 

'I693. XVL 147 

C&arto(£amfcft)neeirjtBreda in, 

• door lilt VIII. 341 
Goch. 

Cbarlottavan Bourbon* Prinfes van 
4tïontpenfler, trouwt met Wit. 
- tem den I; Prinfe van Oranje. 
VIL 67. derft. VIL 444 

Cèamaci^Herkvles JBaron van), 

* Gezant van Frankrykby deStaa- 
ten', maant h«n af van de hah» 
deling- met de Spaanfcben. XL 



ger naar 't Land van Gulik ge* 
zondert.X 4 1 . keert te rug.X 44 
Gb«*ftwi.Togtdürwaards f to 1667. 
XIII. 260- 26* 
Cbaumont en Glaion QFÏUpsvan 
Staveie y Baron van) wordt Rid- 
der van 'c Gulden Vlies. VI. 6. 
Lid van den Raad van Staate. 
VI. 40 
Cberufcen verbinden zfg met de 
Katten. L 12. hunne wooning. 
I.tfó 
verraft Refter (Eduard) loopt met vyf 
XI. 11 vendelen Eneelfchen over tot 
den vyand. VL 483. Oranje 
zenit hem naar Engeland, om 
eenige penningen te ligten. 
VIL 82 
CbeVramx (Heer van) gefiaagen, 
in Waterland. VL474 

Childibbrt, Koning van Ooft* 
frankryfc, verdelgt de War- 
net*. 



fa VADERLANDSCHE HISTORIE. 49 



hers. L 327/ zyne Wet. 1.318 
Childebbrt de IL 9 wordt Ko- 
ning van Ooftfrankryk. 1. 347 
Cèilderik> Koning der Franken* 

1.293 

Cbilperik (lelt zig in 't bezit van 
Ooftfrankryk. L$i6 

Qdmai (Kar el van Crovi, Pritu 
van) wordt Stadhouder van 
Vlaanderen. VII. 502. brengt 

. eenige Steden van dit Gewed 
tot 's Konings zyde over. VII. 
507. verovert fion* VIII» 292. 
wordt Hertog van Aarfchot, 

. VIII. 41°. Zie Aarjcbot. 

Cbinnelofata > een onbekend wa* 
ter. II. 126» 127 

CbriflüumdelL, Koning van Dee- 
nemarke, raakt met de Hanze- 
Steden in ooriog.IV.316. houdt 
veele Schepen aan in de Zond. 
IV. 413. ontflaatze wederom. 

IV. 413. wykt naar de Neder- 
landen IV.4S5. zoekt hierScbe- 
pen uit te ruften. IV. 456- V. 
14. begeeft zig naar Ooftfries- 
land. V.35. valt in Holland. V. 
37* plondert Alkmaar. V. 37. 
men beweegt hem *t Land ie 
ruimen. V. 38. hy reift naar 
Noorwegen» V. 39. wordt ge- 
Vangen. V. 39» zyn uiteinde. 

V.39 
Cbrifliaan de HL , Koning van 
Deenemarke. Vredehandeling 
met hem. V. 59. Verbond van 
Koofl^andeL V. 66* nieuwe on- 
luften. V. 102. hy verbindt zig 
met Karel van Gelder V» 109. 
men treft eenBettand met hem. 

V. iai. hy verbindt zig met 
Francais den L V. 215. zyne 
onderneemingen terzee,V.22i. 
hy maakt een Verbond met Ka- 

. rel den V. V. 262. vordert meer 
td.dantevoorèn. V-3*7 



Cbrifti*md*ir..Kon\Tig vanDee* 
nemarke. Handel der Staaten 
met hem. VIII. 319 , 401 , 451* 

X. 48* 16& hy vermaant ben 
tot Vrede met Filips VIII. 479. 
zendt gezanten herwaardt op 
Vredehandeling, in 1607. IX, 
295. Verbond met hem gefloo- 
ttn ; doch niet bekragtigd. X. 
427. hy fteekt zig in den Duit* 
fchen oorlog. XL 19. wordt 
onderfteund, door de Staaten. 

XI. ao, 40. zyne nederlaag. XL 
39. hy weigert Staatfche bezet- 

. ting in de Sterkten aan de Zond 

te laaten leggen. XL 71. ver* 

hoogt de toilen. XL 379» Ver» 

drag met hem. XL 387. hy derft* 

XL 389 

Cbrifliaan de V. , Koning vanDee* 
nemarke* verbindt zig met do 
Staaten XIV. 274 . 307. ban* 

. deling met hem. XV. 293. 377* 
hy raakt in gefchü met de Stad 
Hamburg. XV. 32$ 

Cbrifliaan de VL • Koning van , 
Deenemarke. Gefchitleft van 
den Staat met hem vereffend. 
XIX. 63. hy fterft. XX. 45 

Cbtijliaan {Hertog') van Bruns- 
wyk brengt een Leger op de 
been. X. 434* ver lied zynen 
arm in een flag by Fieuiy. X. 
436. wordt geflaagen. X 480. 
fneuvelt. XL 38 

Cbrifliaan Fr*\*W*,Vorft van Ooft* 
friesland, neemt kwalyk , dat 
Embden in de Ryswykfcbe Vre* 
debegreepenis. XVI. 499 

Cbrijlina wordt Koningin van 
Zweeden. XL 164. de Staaten 
ruften eene vloot uit ten haa- 
ren behoeve. XL 3874 haare 
Staatsdienaars zyn misnoegd o- 
ver den handel !met Deenemar • 
ke.XII.4x* de Staaten handelen 

Ö aan 



5* 



B L A D W Y 2 E Ü 



aan baar Hof. XII. «67-171.2? 
Haat de Kroon af. XII. 387 
CburchiU (Jokn) kfeft de zyde 
van Willem den ÜL XV. 4*1. 
Zie Matlborougb. 
Cütm(Arvmivm) gewoonlyké 
Ambafladeur der Staaren in En- 
geland, zyne handel in g-al daar. 
XV. 61,96, 119,120, 129, 903» 
3«» 34<5, 347» 394- hy ont-. 
kent iet te weeten van eenèn 
toeleg op dit Ryk. XV. 439. 
vervoegt zig by den Prins van 
Oranje. XV. 48a. wordt bui- 
tengewoon Ambafladeur. XVf. 
31. maakt zwaarigheid omze- 
ker Verdrag te tekenen* XVI. 
37, 38* dringt op 't ontflag van 
«enige fchepen.XVI.44. trekt 
in Ambaffade naarSpanje. X VI 
164, 299 
Cittors (ydtobvan) , wegens Mid- 
« deiburg, aan den Prinfe van O- 
ranje afgezonden. XX. 7$ 
Cttters (fPilbem van), Burgemees- 
ter van Middelburg, verklaare 
dan Prins van Oranje voor Stad- 
boudcr,XX. 7 r • wordt benoemd 
om den Prinfe daarvan kennis 
tegèeven; doch ver fchoont zig. 
XX/78 
Civilis. ZieKLAüDiirsCivrus. 
Cüel (Frangois) Raad van Hof- 
land. IV.405.411, 431 
Caccejaanen en Foetiaanen. Oor- 
sprong van derzelver gefchH- 
len t XIII. 54-57,02. de Statten 
houden den eerfrén de hand 
fcoven 't hoofd. XIIÏ. 55. de 
tweeden komen, naderhand, in 
meer agtlng. XIV. 445 hunn* 
-verfchlllen bygclegd door de 
Staaten, XVI. 275 
Cocquellê cyoflf!fjw),Burgemeefter 
van Middel burg, zyn hutewdrdt 
gepionierd. XX 71 



Coddeus (GuWtitnus) , gewestri 
tf oogleer^ar der Ooifterfcbe tad 
len,op vermoeden gevat. X.464 
Co$bel (de Raadsheer) ontraadt 
het overleveren van een Ver- 
toog van Holland, in 1566. 
VL15X 
Colbert bandtekwegenaFrankryk 
v in Engeland. XiU.393 

Coljers (Jufiinus) Refident by de 
* OttemannifcbePorte. zyne ha*, 
deling. XIII. 373. XV. 54 

Cotigni (Admiraal tawt) zoekt 
Douai te verraflen. VI. ij, 
wordt in S. Quintin gevangen. 
VI. 18. begunftigt de verborg 
den' Edelen. VL 268. raadt O. 
ranje beftellingen ter zee uk 
te geeven. VI. 30$. wordt ver- 
moord. VL 380. Zie Lmtf&von 
Colignu 

C&Uart QAnuni), Admiraal van 
Duinkerken,geraflgen.XL236. 
fmeedt een'aahflag op VUffin- 
gerv. XI. 037 

Colle&i of inzameling, eerft van 
. eenige, en daarna van alle ver- 
pagcé middelen, ingevoerd-XX. 
«3*» «36^ 239»* 338. beweeging 
terdèezer gelegenheid te Enk- 
huizen. XX. 340. te Haarlem. 
XX. 340. te Amfteydaoi. XX. 
349 enz. te Rotterdam. XX. 
353 enz* 
Cöllen (Ferdinand van) , Oad-B&r- 
gemeefter van Amfter du», wordt 
gemagtigd om de belang» der 
Burgeryo te hoorea. XX. 275. 
wordt door zyne Hoogheid tot 
Burgeroeefte* aangtfteid. XX 

190 

ColMus (Hippolitut d) Pahfifcte 
Gezant In den Haage» IX. 205 

Cohnfa Trqfm* of Volkplanting 

van Tfftjaan* waar te zookea. 

< I* iqp 



Her! VADERLANDSCIIÈ HISTORIE. 5 j 

Cèmmktês (Filipsvan), Kara» li*g • (luit der Staajebt op. 3e ««ten- 



van Weroqgé &arel van Itottr* 
^ondie;^ IV* 10; 

Cmpram*: Zie yejbojKl det in- 
delen. 

Concilie. Zie Kerkvergadering 
van Trènte. 

CW*', gewonnen door deFranv 

fchen , hl JÖ76. XIV. 395 

Conferentie (Haagfche) X.35. 

<Delftfche> : , . . X.59 

C«Jfc«r4 Vrede vb»>» IV. 8* 

Congügcid. Zie Kooren. 

Congres. Zie Bvecnkomfl, 

Gmkisgi verjaaeenRoruk, II. 79 

CmfcnttAZbsv&n). Voorbeeld 

vaneene der merkwaafdigften 

onder Karnden V. V. 6± 

€00*9*1* {Tbomas) , Gezant vau 

. Venetië tn den Haage. X. 45 

ttatr (^ppifc) geflaageri . VIlLi 2$ 

Contrabande goederen* Wat 'er 

onder «eaftaan werdt. V.369 

Cwtrèrcmonftrantcn. DerzelvOr 

oorfpröng. X. 1.5 enz. zji hou, 

den da Haagfche Conföeniie 

.ttetde Remonftranten. X. 34. 

.noemen -dezelve» aldaar nog 

broeders. X. 35. vervatten bunoa 

Leer in een Vertoog ,♦ welk den 

Staaten overgeleverd wordt. X. 

^5. fiaan eérie nationaale Sino- 

de voor , ofidat jnen zig hou- 

de aan de^uitfpraak der Vit* 

heenifehé Booge Schooien. X. 

$7.hebbön geen. gevallen inde 

Kerkenocdening van 13 ox en 

1612; XV 55* houden de Dejft- 

febe ContóferiÉfe met de Re- 

monftrauten. X. 59U vorderen 

hun vet klaaring op eenige pon- 

ten af, X. 00, fc. en willen der- 

zelvér Lear voor onverdraag- 

lyk veröaa^d hebben. X. &L 

ütemen^een-senocgftn.in/tbe- 



vrede. X. 81.: handel mgm ben 

te Rotterdam en elders. X. 81 , 

JU, 140, iqiWhfltmd tyomu 

kotnften te Amfterdaa en ei» 

der#. X. 86,- t4|a zyfehlkk*» 

zig» bieten ckar*«(t*&oadft. 

ring. X. 8? . iy»-^/V)«i>^«nll 

•onder de Ledet»v«h* Hoilmtf. 

X. 140 ,141. Xtuxen vati Jcfafe. 

land tegen hunne afgezenée» 

dttVefg«deadng^J.i> r# km^ 

ne toeekfchfifcm^ÉniatoStai. 

„ten.X, J43»voortia£aan bun., 

te Rotterdam.. X. .144. 2* net* 

men de Kfoeften/ffiofjc. In 4ea 

Haage in. X. 150. zoeken 1 

Prfnfen gezagte dóed vtmver> 

dergn.X. ióo,iór. dringen on 

eene nationaale StnodevX. 1(9. 

htkDmen twee Keiken te U- 

'trechi. X. 035. waarom 17 op 

-Oldajibarneveld genetten vaJ 

.len;, X~ 148 , 249* 3^ piyam fte 

•verandering der ategetringe X. 

1183. JtnaktQ veirenei grootte 

getal nit inde nationaale Sfoo. 

de ' x *^^.3fJ 

Convooigeld. Zie Gelepeld. 
Cqp'l QJntoni de) verlieft Steen* 
^nrk. V 1*1.36$ 

frqnwille (Heer van) legt toe op 
«en' inval in Anoi* en Hene- 
gouwen. VI. 26$. wordt betrapt 
*n-onthafcd. Vfcatfo 

Correspondentie. Zle.Ve*fta*d- 
houding. . . . 

Corrüptien» Zie Qmkooplngen. 
Cbrfen ftaan op legende Genuee- 
:aen._XlX. 523. verkiezen zfg 
een Koning* XEX ;»<) 

CotvirCGerrit), Heer van Ve!^ 
{ Burgemeefter van Amfterdath; 
begroet den Pruis Van Oanje* 
<%X~9$ t ü88. .Zi?«rwr. 



5» 



*:<L A D W Y 2 E R 



GtjftfwftoFLandigewoonten be» 
volen in gefthrift te ftellen. 
V.25 
Couijkr (Heerman) naar Spanje 
. gezonden** - XVIII. 209 

Cwrrhre tjoauve* Memmeranc't f 
Heer van) Jrcovdt Ridder van 't 
Golden rVJfc*. VI. 6. Stadboa. 
der vatri Ryflet, Oouai en Or* 
chies. VI. 4a. verfehilt met O- 
ranje. : J, . VI. 76 

GmrtevWe jf 7w£ of ƒ*«ƒ <fe ), 
GebehnfchTyver vanFWipiden 
IL VL $(*, 169. raadt Aiva met 
twee miilioenen , in plaats van 
den tienden penning, te vrede 
tezyn. .- VI. 303 

Caymant (GÜlis). zyne handeling 
-aan bet Deen fche Hot XIX 65. 
hy vordert; de herlevering van 
eenige Ysiandsvaarders* XIX. 
279 
Crevecoeur geftjgt. VUL 027. ge- 
wonnen door Prinfe Maurits» 
VIII. 346. ver 1 00 ren. IX* 49. 
herwonnen. IX. 73. veroverd 
. door Turenne. XIV. 9* 

Crimineel e Ordonnantien van 
Alva,doorwiefk opgefteld. VI. 
293 
CrobaM (. .. . .), Bediende van 
den Graave van Hoögftraaten , 
tekent het Verbond der Ede- 
len. VI. 125 
Croivelde beeft de band in een' 
. oproer te Gend. VIL 1 76 
Cronfirm {haak, Baron van) voert 
bevel in 't belegerd Bergen op 
Zoom. XX. 109,113 raakt in 
verdenking van pligtverzuim. 
XX: 1 is* aanmerkingen tersy- 
ner verdediging. XX. 1 r$ 
^ruptorteHocvtin Friesland. I.g£ 
Gvneus (Petrus) te Leiden op de 
Nominatie van Schepenen ge- 



bragr. XV. 88b 

Cura^ao veroverd , ia 1634. XI. 

346.gebrandfchat door deFran» 

fchen, in 171 i. XVII.49* 

D. 

f\aalbevu Gevtgt aldaar , in 

M ^ 1568.VLa70.de Stad wordt 

i veroverd door Parma. VIL 198* 
herwonnen , in 1632. - XI. 157 

Doom (Hopman) helpt den Brie- 
Ie inneemen. VI. 341 , 34^ 

Daay (//.) in bezending naar (J- 
trechtenOveryflcl. XVIIL244 . 

Daders. Hunne oude. wooning. 
L186 

Dagobert , Koning van Ooft* 
frankryk, overwint de Saxers 
en Friezen. I. 331* (ligt eer/e 
Kerk en Tolhuis te Utrecht* L 
337» 33&* ontflaat de Saxers 
van eene jaarlykfchefchatting. 
I.343. ft«ft. I.344 

Daoobcrt de II. wordt Koning 
van Ooftfrankryk.L 346. wordt 
iü ballinsfchap gezonden j.3 47 « 
u\r den Troon herfield. L 349 

Dagvaart (e erft e) der Staaten 
van Holland te Dordrecht, na 

, de omwenteling, in 1572.. VI. 
377. tweede, te Haarlem. Vf. 
38?* derde , te Haarlem. VI. 
396. vierde, te Rotterdam. VL 
478, vyfde. te Dordrecht. VIL 
15. nog eene te Rotterdam. 
VIL 15. te Middelburg. VII. 
139. te Dordrecht* VIL 147. te 
Haarlem. VIL 166. VIII. aft 

Dagvaarten der Steden, wan* 
neer in gebruik geraakt. IEL 
426. gefteldheid derzelven ,in 
de vyftiende eeuwe» Ui. 546 

D % Alava (Francisco). zyne brie* 
ven onderfchept en in 't Jicht 



der VADERLANDSCHE HISTORIE, 53 



gegeven. VI. 195 

Damiate, in Egipte. Togt der 
Friezen derwaacds.II.345. Ge- 
legenheid der Stad. IL 346*. zy 
worde belegerd en ingenomen 
met hulp van Graave Willem 
den I. II. 346-349. of de Haar. 
lemmers hier Zaagfchepen ge- 



htm en Gysbrech* van Brede- 
rode, IV* 59. by verzekert zig 
van deezen en van Heere Rei- 
noud. IV. 130. doet Utrechten 
ver Geheide» •Heeren in den ban. 
IV, 217, wordt gevangeq. IV # 
330. hcrfteld. JV. 33a fterft. 
JV-3I5 



bruikt hebben. IJ. 550 Davidjorisz van Delft, zyne fee- 

Dandelot dient onder Brederode. vensbyzonderheden. V« t$ 1 

VI. in D'Avila (Don Juan Alvartz) 

Danewerk > ov$rbIyffeIs van een* door de Vloote van Heemskerk 

muur, aan de Eider, dus ge- geflaagen, voor Gibraltar. IX. 

naamd. JI.37 25J 

Dankerts (Barffolmeus) Baljuw J^jfvila (Sancbh) krygt bevel p. 

van Goes. Moeite met heauXII. ver eenige Jigte paarden , on- 



399 e*** 
Dankerts (Jan) khry ft vinnig te- 

gen Oldienbarneveld. X^aoj. 

raakt in begtenis. X.202. wórdt 

geflaakt en beloond. X.203 
Danfer(Simon de) van Dordrecht, 

befaamd zeerover, X.51 

Hantzig befchermddoordeStaa- 

ten. X IL 438. Verdrag met dee- 

ze Stad. XII* 440. %f verfchik 
met Rufland.XVIII. 123, wordt 

door cie Ruflen ingenoinen. 

XIX. 174 

Batbenus (Petrus), Predikant te 
Gend. Deszelfs woed bedryf. 
VIL 218, 210. hy wykt naar 
Duitfch land. VIL 590. komt we- 
erom te Gend. VIII. 28, wykt 
naar Holland. VIII. 28. predikt 
oproerig buiten Qouda. VIH 
aö. zyrjje verdere bedryven en 
dood. VJU.28 

Daufyn. Zie Jw> Hertog vtin 
Twraine. 

Davidipn Bourprondie,nstunr\y- 
ke Zoon van Hertoge Fifips f 
wordt, door den Paus , tot Bis- 
ffchop van Utrecht aangefteld. 

£V. 4B, 53. Verdrag ti$ch$n 



der Aiva. VI. Z40. neemt Eg- 

. mond gevangen, VI. 249. trage 
Middelburg te fpyzigen. VL 
438. raakt daags met Boiibu 
VL459. verflaat Graaf Lode. 
wyk op de Mookerheide. VL 
46*8, 469. gebiedt eene Vloot 
naar Schouwen. VII. 72, ver- 
maant de muiters te Antwer- 
pen. VJI.114 

Davidfon (Robert) Gfsamt vanEn- 
geland, zyne handeling in Hol- 
land. VIII. 51-53 ,88 

D'Jyala (Martin) helpt Maas- 
tricht overweldigen. VIII. 1 1 1 

Dedel (Joa?j) gemafctigd tot het 
rtillen van een' oproer te Enk- 
huizen. XII 188 

Deewemarkb. Verfchii met dit 
Ryk over de Zondfcbe tollen» 
VI. 257.VIII. 319 Oranje han- 
deltin dit Ryk.VI.330/than- 
delt van vrede tuflehen Spanje 
en Engeland. VIJL aoo*, 207 

t)eenen of Noormannen doen ee- 
nen inval in Gaiiie. 1. 311. wor- 
den door Theobert verwon* 
nen.I. 311. vallen in Engeland, 
L 438. oorioogsn met Kaxei 

D 3 dOQ 



-54 



IX-A D W Y Z E % 



■ den Crooten. IL 35. vaMen in 
. Friesland, II. $3. veranderingen 

in tun Rykv IL 41. zy verfaa* 
. geir Heriotd. II. 43 , 46. over- 

• vallen Oöufltede. II. 51, 53,63, 
. 64 . 68 » 70. ook Walcheren en 
. anaere ^portoen, JI. 53» 58,69. 
7 84, ^ hunne geweldenaaryen 

- ie Egffiorid en te Noordwyk. II. 
55. zy ovfcflneëfteren Friesland 

i en de Betuwe, il. 6r ,63, 68. 
; hunne zeefchulraeryen. II. 66. 

• «y winnen Utrecht. II. 68. itaan 
..zig te Nieuwmegen neder. IL 

84. en teHaslou. II. 85. zy wor- 
dden, door de Teifterbantfche 

- 'Friezen * geffeagen en uftg^e- 

• rooid. II.91. vallen in Utrecht. 
II. ir 8. in TM. IL 134. trek- 

• ken af. II. 137 
(Delden (Herirïk van) trektopte- 
*•' gen Willem Lodéwyk. VUL 74 
DefEeiufe {Jan) door Oranje 
-^iiaar Tc Noorden gezonden. VL 
• . ' * • • - , 330 
Pël*t* doorGodefrid den Bul* 

'tenaar,geftigt.!L i&t. verkrygt 

• Btabdvèften van Willem den II. 

• IL 404. , w«*pt deVlaamfche be- 
zetting uit. III. 166. kant sïg te» 
getf Hertog Albrecht III. 205. 
die de Srad inneemt, UI. 29% 

- zy wordt van LGtberaneryébe- 
fchuldigd. V. 5. brand aldaar» 

. V. 1 T3» toeleg van Willem den 
I. op deeze Stad, VI. 320, 379. 

• £y kieft iyne zyde. VL 380. 't 
Hof wykt derwaards uit den 
Haage. VI. 367. Baldes zóëkt 

• de Stad te verraffén. 'VI. 473. 
*y bewiNigt, genoegzaam dè 

-iaatfte', in 't Beftahd. IX. 4*8. 
oploop aldaar, over 'tvertioo- 

■ «n van defi Koórent Êxcyns. 
% $6. beweegtngen aldaar. •£. 

t.y-j ■'■■■' C '•- 



167. Prins Maurits vertelt 'ex 
de Wet, rn 1618. X. 266. bè- 
*emüngderwaardMaiö5oJaL 
76. de Scad verwerft «enige vry« 
dommen , ait hoofde der 1'chade 
door 'tfprifigen van den kruid* 
toorgn veroorzaakt. XII. 434» 
oproer aldaar» in 1671. XIV. 

• 80» 195. verandering der Re- 
geering in dat jaar. XtV. 195. 
eénige omflaagen Regen et n 
herüeid.in 1679.tflV.196.de 
Prins van Oranje aldaar , in 
J 747 » t0 1 Stadhouder uitgeroe- 
pen. XX. 86. verandering der 

• Regeeringe,in 1748. XX. 308 
Dtiftyl verlooren ,in 1 580. VII. 

539,340 
Del Rh (Lodewyk), Fiskaal van 
Bourgondie, wordt Lid inden 
Raad der Beroerten. VI. aji. is 
zeergezien byAiva.VI.25S,263. 
wederlegt Oranje fchrifielyk. 

VI.z$ 4 
Dendermonde* Dagvaart der Hee- 
ren aldaar, in. 1566. VI. 196, 
: -wat 'er gehandeld werdt. VI. 
197. gewonnen door Willem 
den '1. -VI. 388. door deFran- 
: fcfiêh , overmeëfterd. VIL 474, 
•doér ParHia.VIIL 17. door de 
Franfcben, in 1745. XX. ijf 
D'Esguerdès (. . . .) doet eeri 
verzoek uit naam der Edelen» 
~ VLi*7 

&eute (Pieter van der), een der 
'uitvinderen eener nieuwe wy- 
ze van zeeweeringe , doormid- 
del van fteen. % XIX. 91 
Dêütichem bemagtigd door de 
Spaanfchèn, in 1598. IX. 34. 
t herwonnen door Graave Wjf. 
lem , in 1599 IX. 5 r. veroverd 
door den- Prins van Condé,ïn 
167a* " . XIV.» r 

Dewz 



der VAPERLANDSCHE HISTORIE. 55 



tkm(?0luè)Jiv&ameQ*t ven 

Haarlem » *aadt eenig Jtrgg** 
volk, welk in de Stad gno- 
men was, te rug te keeren XX. 
343. verklaart van detzelfs 
koinft geene kennis gehad te 
hebben. XX. 344 

Deuiz ( tfSife» Gtftoe ) war d{ , 
door zyne Hoogheid* toe Bar- 
gejoeeiter vanAiufterdaraaaa- 
gefteld. XX, 090 

ttevRKTER door de Saxert over- 
vallen. 1. 4*5- aan de Biflchop- 
oen van Utrecht gekomen. IJL 
270. beiegerilL 270,087- Wil- 
lem de t zoekt zig van deeje 
Stad tneefter te maafcen. VLjzr, 
py wordt .hewwgtigd door Ren- 
nenberg. VU. ^40. Opfcbud* 
ding aldaar, VIL 3*8. Uicefter 
brengt 'er bezetting in, VUL 
13$. de Stad wordt verraaden. 
VIII. loé.-Norrits zoekt haar 
te v^eraflen. VIII. 199. zy wordt 
. door Prtnfö Mattritahemögfigd. 
Vül. 35^ ê™* t in 1679, hy 
verdrag over aan de Biflcbop- 
pelyken. 3£1V. 28. moeite met 
eenige Gemeenjtsiuiden aldaar. 
£IV. 457- W'ft * ve * ' l bewaa- 
iets der floutele». XV. f 5 
Devmer (jGtraird van Ptaunmk > 
gegeid} Zie Prwnink. 
Jk^miiVil^mX Notaris teMld- 
deihurg , heeft de hand in den 
Baeldenftorni. VI. 18a 

üi*fetx (Hap*)* Predikant te 
Dordrecht, moeit zig naet de 
aaaOeUiog van Willem den HL 
tot Stadhouder- XIV. 73 

J>kdtn(Otto vim Gnd ,£fcer f>i«) 
neemt W$zel in hy verraflïng. 
XI. 99 
PUtotovn ve*Jooren,ü3 J558. 
JfAzG. in 1043» gewonnen door 



je franfehen. XL 137 

IMcmen. die ven IMejnen bergen 

hunne buuren, in e^onen Wa* 
, ter vloed. JL*63 

Dümn Q4*m *#*) ruft vyf 

(Schepen uit tegen Kambodia. 

XL 37» 

Dien ft (nieuwe) van PauaGre* 

gorins den VIL » ia Holland 

verbooden. XIX. 34 

Diinn (HeerlykW van} door 

Willem den IL verfcreegen,XIL 

113 

Dkfl. Aanflag daarop» in 1581. 

VIL 454 de Stad wordt , ia 

1635 » gewonnen en verlooren. 

XI.C04 

Pleu (Danuldt), Schepen» eo 
daarna Raad en bugenieefter 
derSrad Amderdam, trekt in ge- 
aantichap naar 'c Ruflifche Hof. 
XIX. *8.-zyne handeling al- 
daar. XIX* 30. by wordt ge- 
©agiigdtot deByeeakooft van 
Antwerpen. XIX. .«*8. op 
nieuwe in buitengewooneAm- 
baflade naar 't Riifüfche Hof ge- 
zonden. XIX. 474»*F"* bande* 
Hng aldaar. XIX. 5*9- XX. 41 , 
4.1. hy kaert wederom her- 
waarcfe. 1 XX. 43 

Vuu {Daniel d*)» Predikant te 
Viiffiagen , handelt in Enge- 
land* VUL 274 

Dick (Jan} Schout by Nagt, 
fneuvelt. XVI 112. 

Diksmuiden overineefterd , door 
4e Franfcben, in 1582. VIL 
474. bemagugddoprParma ,in 
JL533. VIL 490. gewoneeo door 
de Fran f<£en , in 1 $83. XV. 1 37 

Pirk (Graaf), uit het geflagt van 
Karel den Grooten, beoorloogt 
de $axers> I. 427. trekt op te- 
«gen de Hunnen, l, 434 , 439 

P 4 Dn** 



B L AD W Y ZE R 



Dirk (Graaf) bekomt het Woud 
Wasda. IL 73- fneuvelt. IL 84 

Dirk de I, Graaf van Holland, 
wordt , in zyne jeugd , naar 
Frankryk gezonden JL90. volgt 
zynen Vader Gerolf op. II. 96. 
of by dezelfde zy met Odokar. 
IL 101. hy valt KareldenEen- 
voudigen tee. II. 104, onder- 
tekent een Verbond tuflchen 
Keizer Henrik en Koning Ka* 
rel. IL ioöt bekomt het be- 
wind over deKerkengoederen 
van EgmomL IL 108. waarom 
hy voor den eerden Graaf van 
Holland gerekend worde. II. 
113. hy fterft. II. ir* 

Dirk de II» Graaf van Holland. 
IL 114. overwint de Friezen. IL 
115. ftigt eene Kerk te Ryn's- 
burg. IL 116. trekt tegen de 
Hunnen te velde. IL 117. ver- 
Tchynt onder de Rykpgraaven. 
IL 118. mengt zig in dentwift 



woont deRyksdagen by.II.143i 
trekt naar 't Heilige Land. IL 
151. fterft. IL 153 

Dirk dr 1 V, Graaf van Hol land, 
IL 153. raakt in gefchil mee 
Vlaanderen. IL 152. met den 

-Biflehop V3n Utrecht. IL 154» 
zyn oorlog met Henrik den 
HL 11.157-1^3. zyne on tmoe. 
ting,teLuik.ü.i63. by wordt, 
te Dordrecht , verraaderlyk f 
omgebragt.' IL 164 

Dirk de V. wordt Graaf van 
Holland onder de voogdye zy- 
ner Moeder. IL 170. wykt naar 
Vlaanderen. IL 186 ,187. bele- 
gert het Slot te Yfielmo ude , en 
wint het. IL 188, 189. worde 
ingehuldigd. IL 190. trouwt. IL 
193. of hy tegen de Friezen ge- 
oorloogd hebhe. IL 193. tiy 
/fterft. IL 196. zyn Giftbrief , 
ten behoeve der Egmondfche 
Abtdye. IL ijjtf 



over Lotharingen, IL ui. of Dirk de VI» Graaf van Holland , 
hyzekereGift gedaan hebbeaari onder voogdye zyner Moeder 



't Blandiner Kloofter. II. 123. 
Otto de HL ftaat hem 'e vol be- 
zit van eenlge Leenen af. II. 
125, 132. hy fterft. IL 128 
Dirk db III, Graaf van Hol land. 
IL 133. geduurendö zyne ram- 
derjaarigfeeid en daarna, wor- 
den de Weflfriezen tot onder- 
werping gebfagt. IL 1 33. lyn 
gefchil metdeütrechtfcheKerk. 
IL 139. hy ftigt Dordrecht. II. 
140. zyn tol aldaar veroorzaakt 
klagten. IL 141. hy verjaagt 
Dirk Bavo. II. 142. overwint 
Biffcbop Adelbold. II. 14e. be- 
haalt de zege tegen verfchei- 
deri' Mogendheden.omtrent de 



Petronella. II. 216. twift met 
zynen Broeder F oris. IL 219. 
valt in Weftfriesland. IL 220, 
221. flaat de Weftfriezen en 
Kenneipers. IL 222,223. ver* 
draagt zig met zynen Broeder, 
IL 223. beoorloogt de Stigtr 
fchen. II. 227, belegertUtreeht. 
II. 230. breekt het beleg op. II. 
230. trekt naar 't Heilige Land. , 
II. 239. maakt de Kloofters ,te 
Egmond en te Rynsburg, al- 
leeji van den Paus af hangkelyk. 
II. 232. dringt Utrecht eenen 
Biffchopop II. 234, 235. fterft* 
IL 236, wordt onder de Ryks- 
vorften geteld. . . II. 236 



Merwe. IL 143. maakt Vrede Diuk de Vil» wordt Graaf vai 
piet Biffohop Adelbold. IL 149. Hol 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 57 



Holland. II. 974. poogt zig van 
deLeenroerigheid wegens Zee- 
land Bewefter~ Schelde te ont- 
flaan. II. 175. is met zyn Broe- 
der , WIJ lem f oneen ig. II. 17& 
verdryft deVlaamingen uit Wal- 
cheren. II. 279. verzoent zig 
fnetzynenBroeder.il. 280. beeft 
het bewind over 't Stigt II. £82, 
fleemt zynen Broeder gevan- 
gen. II. 283* belegert Utrecht. 
IL 281. beinagtigt 's Hertogen- 
bofcb.II. 290. wordt gevangen. 
IL 290. (luit een nadeeligVec- 
drag met Henrik den L f Her- 
togevan Brabant. 11.291, 29 j* 
fterft. II. 295 , 299, 394 Aar*. 
Dirk de IL Biflcriop Van Utreehu 
II. 2 B 3. onderneemt eene getd- 
ligting in Friesland. II. 2S8. 
wordt gevangen. II. 269. ge-< 
flaaku II. 289. Lodewyk van 
Loon verbindt zig met hem. II. 
313 > 3*2. hy wint Ten BuiTche. 
11.3 1 s* keert naar \S1tgt.IU3 16. 
wint Dordrechr. IL 320. ver- 
draagt zig met Willem den L IL 
321 
Dirk, Graaf van Kleeve, aan- 
vaardt de Regeering van Hol- 
land» na Plons des V. dood. 
HL 86, 88,90,92 
Dirk Bavo, uit het Graaffchap 
Bodegraave , door Dirk den 
IIL, verjaagd. II. 142 

Dirk Je Snyder t voorgangei der 
Naakdooperen , te Amfterdam. 
V.88 
Dirkszoon (Kornelis) van Monni- 
kendam , ïlaat BofFu , op de 
Zuiderzee. VI. 449 

Diskou (HierommuT van) , Bran- 
denburgfche Gezant in den 
Haage. 4 IX. 2^5 

Püparfum , waar gelegen. I, a 8a 



Dit fort (Reinord t*n),om top» 
ges ven van 'c Huis te Reede, 
onthalsd. X.42S 

Diwdurum t Stad der Medioma* 
triken. 1. 16* 

Dix (Arnold) wordt» voor een ge- 
deelte , eigenaar van deBerbf- 
ce. XVIII. « 

Doeiifltn. wie daar mede te Ata* 
lterdam gemeend werden. XX. 
276. hun bedryf in de Dode; 
XX, 272, 273, 274,275, 277-zy 
verdedigen zig , wegens het in* 
neeinen derzelve.XX.z75.be* 
geeren dat men openlyk voor 
bun bidde. XX- 278. morren 
over bet antwoord van Burg?- 
meeiteren enRaaden,op hun* 
ne drie Artikelen. XX. 180» 
281, 283* 't Scbeepscimmer- 
raans-Gilde kieft hunne zyde* 
XX. 280. zy vorderen de ver* 
andering der Regeeringe. XX» 
285 » 288. beletten, door raid? 
dei van 'tScbeeps timmermans- 
Gilde, het tekenen tot hand* 
haaving der Regeeringe. XX. 
2H6. haaien zyn e Hoogheid in; 
XX«288.doen eenen onbefchei- 
den eifcb aan tfurgemeefteren. 
XX. 289. dringen den Prins» 
by nagt , tot het toeftaan van 
een ' Vryen Krygsraad. XX. 294. 
raaken in algemeene veragting. 

r, ,~ XX. 298, 349,350 

Does QDirk van der) brengt do 
bekragtigingder eerfte Wapen* 
fchorfinR met Spanje over naar 
Lillo. IX. 149. brengt Neyett 
te rug in Holland. IX. 250 

Does (Jakob van der) wordt Raad 
nevens den Prinfe.VI.399, 483. 
krygt iaft om orde op de Re- 
geering te helpen (teilen. ViJ. 
16. wordt Lid vaa den Land- 

O S raad. 



^8 B t A D W Y Z % R 

tui VH.33. geiiagtigdopde- Dèbm(%mtii*k*art,lle#*mi) 
VredehM! deling te Breda. VIJL wegens Brabant gemagtigd tot 

09 de opdragt der Heer&bappye 
aan Fraakryk. VUL 55 

D'Qigmet (Jremfois), Beer van 
Beaurepar, treedt in de Jtata- 
felfebe Vereniging. VIL .141» 
worde gemagtigd tot de Keil- 
febe Vredehaacteling. VIL978» 
blyft agter. YU&7Q 

Dowum , Bobtfaeius wordt , Ba- 
by deeze Stad « gedood. L 413 

DoUman ( Töqims) geeft aan de 
Witt berigt van Engeland ge- 
zindheid tot Vrede. XII. •$* 

Dolbain (Mr taan van Bergen, 
Heer van) tekent het Verbond 
derEdelen.VL # ia5. wordt On? 
derrAdmiiaaJ, in 1 569. VL308. 
belegert Delfzyl vergeefs. VI. 

, 309» wordt afgezet. VI. 311. 
komt te Gend. VIL 177. in En- 
geland. VIL 433 

Domburg (A.) biedt zyn' Perfoon 
en eenig geld aan , tot onder- 
(leuning van 't Verbond der E- 
delen. VL255 

Domburg (Jan van) wordt ont- 
haisd. IV. 11 

DoMiriAArrwordt Keizer. L 184. 
houdt eenebelagciieiyfce zege- 
praal , over de Germaanen en 
Batavieren. L185 

Dona (Fredrtk, Baren van) heeft 
deel aan den aaaflag op Am- 
fterd$m,in 1650. XH.95 

DaneUus CÜugo) f Hoogleeraar 
der Regten, om *t verdigten 
van brieven , afeezet. VUL 2*7 

Donia (Fianfeis van) , Heer tot 
Hinnema in Hielfum, gemag- 
tigd tot de Munfterfche Vrede» 
handeling. XL 405 

Dbn Jan van Ooftenryk. Zie Om- 

ctenryk (Den fan nam). 

Doodflag , oudtyds niet geldboe- 
ten 



Doet (S*w van der), Heer-wn 

JJoordwyk, handelt in finge- 
land. VI. 466. voert bewind in 
Leiden , ten tyde van 't beleg, 
y 1. 483. wordt gemagtigd tot de 
•opdragt der Heprfchappye aan 
Engeland. VIII. 90,97 

Doe+ifenkbeir Pieter van der) 
Onder- Admiraal van Holland, 
-neemt eèn Spaanfch Gattioen. 
«VUL 287* gebiedt 's Lands 
«Viootiala Admiraal. IX. 5 7. 25® 
iftheepstogt. IX. 58. hy vattin 
•groot Kanarie. IX.59. verbrandt 
•iMla^tw en Gomera. IX* -00. 
Aomt op S.Thomé. IX. 6ö. derft 
aldaar. , IX. 61 

&tet {Simm van efcr^Schepea van 
Amfterdam , afgezonden aan 
»GraaveWittem Fredrik. Xö. 98 
&ees(Stevenvander), Heer van 
Noordwyk, gemagtigd tot de 
Verandering der Regeeringe te 
-Alkmaar. X. 22 

Does (fVigbeld van der). Heer van 
"JNoordwyfc , gemagtigd om zorg 
té draagen voor de opvoeding 
«van Willem den HL XIII. 198 
Doesburg, aan den Yilè!,oPt 
. «aar Druvttf genoemd zy. 1.57- 
'door de Noormannen, bei^ag- 
4tgd. IL 08» neemt Spaan fche 
bezetting in.in 1585. VIII. 7*« 
•wordt door Leicefter bemag- 
'tïgd. VIIL 135. Maurits legert 
Jjsig omtrent de Stad. IX. 34. zy 
«wordt door Lodewyk den XIV. 
veroverd. XIV. 34. opfehud- 
4ing aldaar. XVII. 246 

Bogge- offtabbeljaauw-viffche- 
ry. Men poogtze,in ooriogstyd, 
^ryte doen verklaaren. V. 13^ 
•'•■- x < 139 



^r^ABERLANDSCHE HISTORIE. g£ 



f en göftrafu «,27. wanneer 
eerft met de dood. IL 404. in 
dronfeeBfcbap, zw^rer te&ra£ 
<fea. V.»7,*9* 

Doopsgezinden. Oorfprfcug der- 
zelven. V. 68. xy «wden ver- 
volgd. V. 69. geeftdryvers on- 
der ben, V. 76. Qranjebezorgt 
hun vryheid tfaftgewëeten. VIL 
11 1. zy houden , in 1578, Gbds- 
dienfóge byeeakomfteftteAm- 
-fterdam. VIL 2©£. yverfcn al- 
daar voor de beftftermtag der 
Stid,in 1650. XIL?7»Zie Her- 
doopers. 

Door Gods gmade. Betekenii dee- 
zer fpreekwyaè. II. 197 A*m m 
Doornik bezet doorNoirkarmes. 
VI. 209. gewonnen door Par- 
ma. VIL416. door de Bon dge- 
noótfen, in 1709. XV-IÏ. 341. 
door deFranfchen, in 1/45. 
XX.5,10 
Dordogno QPedro) lege op het lee- 
ven van \yillem den I.töe. VU. 
5»8 
Dordrecht, of h op de plaats 
van Durfos geftigt zy. IL 101. 
Dirk de HL is 'er ftigter van. 
11. 140. en (lek ter eenen tol, 
Ii. 140. Keizer Hen rik de III. 
neemt Dordrecht m. IL 159* 
Dirk de IV, herwint de Stad. IL 
ió3.hy wordt afdaaT omgebragt. 
II. 164. Kapel te Iburèdrtchtoï 
"èördrecht. IL Ï72. Dordrecht 
wórdt aan Brabant afgeftaan. JL 
293. komt wederom aan Hol- 
land. III. 35» t%v wordt door 
'de Stigtfchen bemagtigd. 11.320. 
•yerkrygt Hand vetten van Wil- 
lem den IL IL 402. Koophan- 
del aldaar. HL Ji' f ' 140, 201. 
♦wolftapel van daar verlegd. 
•DL 56. verfchil der Stad met 
^Wolferd van Borfelen en den 



Baljuw .Atoutt UI. u 5, Ha^zy 
ontvangt Jan den IL tot Graave, 
1U. 19». verfchllt met verfchei. 
den' Steden , over 't StapoJreg t. 
'III. *o&. V. 188 geweldige op- 
roer aldaar. HL 367. de Stad 
neemt Vrouw Jakofa niet voor 
Graavin aan. lil. 417. erkent 
Jan vanBeijeren voor Ruwaard»' 
IIL 418, 43$. ontvangt van hem 
gnnftige Handveften. IIL 425. 
*y *ortitbelegerd,dgor Jan van 
Brabant. IIL 429. verlaaten.HI. 
430. de Ropeeting wordt aldaar 
vetanderd. III. 536. IV. 9. on» 
iuft aldnar. IV. 8. eenige Poot* 
ten trekken tegen de HufBten, 
ten ftryde. IV. «8. V. 304, da 
Stad verzoent zig metHettoge 
Kilips. IV. 56. de Regeering 
wordt 'er veranderd. IV. 80. 
tweefpalt aldaar. IV. 127. de 
Hoekfchen raakten 'erin'tbe* 
wind. IV. 175. daarna de Kab- 
beljaamvfchen. IV. 19^190. jan 
van Morjtfeort pbogt de Stad 
teverraflln. IV. ar 5. eeffte be- 
ginfels derHervormtage aldaar. 
lV.4is,4ï8t^PenfionarUdee*' 
zer Stad neemt het Ampt van 
den Advokaat waar , in detzelfs 
atzyn» V. 34. zy wit geen een© 
lyn trekken met de andere Ste- 
den * om 't verlofgeld op 't kob* 
ren afgefchaft te krygen. V. 1 99. 
bezending der Stiaaten hier o- 
ver. V. 200. vrees aldaar voor 
deGelderfchen. V.337. toeleg 
vtfn Willem den I. op deeze 
Stad. VI. 328.Bbflu ftoot 'er \ 
hoofd voor.VI.346. Al va zoekt 
'er zfg van te verzekeren. VJ. 
349. dèStadkieft'sPrirrfen zy 
de. VI. 367.- Dagvaart der Staa- 
een aldaar. VI. 377. Vil ij.. 
eerfteSinode,in 15 74. VI. 481. 
be. 



6o 



BLADWYZER 



beweeging aldaar, door Leicea- 
ter verwekt. VIII. 257. de Stad 
. bewilligt niet in de zogenaam* 
. óefeberpe RefoiutieX.165. wordt 
. bezonden. X. 16& tot de plaats 
der Nationaale Sinode be- 
noemd. X. 178* Maurits maakt 
'er geene verandering in de 
Regeering. X. 181. de Stad ver- 
klaart zig» In 1634» tegen de 
handeling meiFrankryk.XI.184' 
beweeging aldaar, in J647. XI. 
, 443. uitflag der bezending der- 
' waards, in 1,650. XII. 70ri%. 
©pfcbuddingen aldaar. XII. 137» 

.*82. wat 'er, by 't afkondigen 
der Vrede met Krom wel , voor. 

'yiel.XIL 33'* <*e Vroedfchap 

jaldaar verleentden Spaanfchen 
Gekant gehoor. XIII, 107. be- 
weging om Willem den III . 

, tot Stadhouder, te doen ver* 
klaaren. XIV. 7*« <te Stad klaagt 
over /t vangen van Komelis de 
Witt. XJV. 142. verandering 

-. der Regeeringe aldaar. XIV. 

. J9g. verfiphil met Willem den 
III. over de Nominatie der goe- 

\ de Luiden van Agten. XV. 259- 

_ 27 9. twift, of een Raadsheer in 

denHove tegelyk in denOuJ* 

raad deezer Stad blyven kan. 

. XVI. 57 de Stad verfchilt mét 

. de meefte Leden , op het on* 
derfteuoen der Koninginne van 

\ Hongarye. XIX. 350 en* 371- 

• 3.85» 386, 388. bezending der* 
waards.XI>C. 3^0*371. in 1748, 

. gefchiedt aldaar geene veran- 

* deringderRegeer1nge.XX.3p9. 
Kerkberoering aldaar voorko* 
men. XX. 381 

Doreflaar(Ixaak) afgezonden vm 
't Parlement van Engeland, zy. 
pp bapdeliqg in den Haag?» 



XII. 9. by wordt aldaar ver* 

moord. XXI 36 

Doria (Prins Anireas) zet Alva 

dertig Galeijeq by. VI. 243 

ÜQTiaQAndrcw) trouwe met eend 
Erfdogterder Heerlykbeid van 
Woerden. VIII. 330 ! 

Dorp (jirend van) teniet Willem 
den 1. tienduizend guldenf. VI. 
267. bemagtigt Mechelen. VL 
388. krygt laft , om orde op de 
Regeering te helpen ftellep. 
VII. 16. wordt gemagtigd tqt 
de Vredehandeling te Breda* 
VII. 29 tot bet aanzoeken van 
uitheemfcbe huJpe.VII.79 4ant % 
komtteGend. VII. 179. worde ] 

tot de opdragt der Heerfchap. 
pye aan Frankryk afgezonden. ; 

VIII 54* zyn beimelyk berigt- 
l'chrift. VIII. 55. en afzonder- 
lyke handeling. VIII. 64. hy , 
raakt buiten bewind. VIII. 404* ' 
wordt , op vermoeden van hanv 
deling, met een vyand, verze- 
kerd in zyn huis. VIII. 404. on« ! 

. der borgtogt geflaakr. VUL 406, 
fe? pl^gt den perfoon van den 
Graave van U uuren ,als eerde 
Edele van Zeeland, te veuoo- 
nen. • VIII. 459 

Dorp (Filips wi)» Thefaur ier van 
Holland. III. 377 • 

Dorp ( Filips van) ♦ Luiten an t- Ad« 
miraal van Holland, wordt van 
zyn ampt verl*aten. XI. 157 

Dorp (Jeronimus van)» IV. 453 < 

Dorp (Willem van) KoJoneLftieu- 

velt in 't beleg vin Steenwyk. 

VIII. 36* 

Dort (Jdriaan Janszoon van) t 
Schout van Haarlem » handelt 
heimelyk met Boflu. VL 410. 
wordt gevangen gezet.VL 43a. 
terfc, VI. 433 

Dntk 



der VADERLANDSCHB HISTORIE. 6t 



ïkrtb {f om van), Bevelhebber 
van ae Bahia , door de Brazi- 
Uaanen vermoord. XL 13 

Dm (Jan Pieterman) , Land- 

meeter , op vermoeden gevat. 

X.464 

Douau Aanflag der Franfchen op 
deeze Stad, in 1557, VI. 13. 
Hooge School aldaar opgeregt. 
VI. 66. de Stad wordt» in 1710, 
door de Bondgenooteti vero- 
verd. XVII. 386. in 171 2 ver* 
loor es. XVII. 48* 

P*ftófó(ft#lx)wordtOntvanger« 
Generaal. VUL 183 

Dwom. Zeegevegt voordceze 
Stad. V. 401 

Dovfrting (Georgé), Gezant van 
•Engeland in Zwftferland; XII. 
432* komtals Reffdent van den 
Proteftor, in den Haage. XIL 
473. zyne klagten. XIL 473. 
by handelt over de vergoeding 
van fchade , wegens drie ge- 
nomen* Ooftindifche fchepen. 
XIIL 3, 4. ontdekt den Staaten 
. dat Karel de IL eene reisnaar 
Friesland voorheeft JUII 6. wis . 
feit vairpartye. XIIL 4*L' zyn ge- 
fprek met de Witt XIII. 134. hy 
verfpreidt loflfe tydingen. XIII. 

•I33«*yn heimelykehandeLXIII. 
1Ö2, 163. hy komt werderom in 
den Haage. XIII. 472* hande- 
ling met hem. XIIL 472-476. 
hy vertrekt fchielyk. XIIL 476 

Draakenburg (Nikolaas van Zui- 
len van), Schoot van Utrecht, 
wordt ter Stad uit gezet VUL 
166, 167. de Staaten van Hol* 
Jand befchermen hem. VIII. 
169. hy wordt berfteld in zyn 
ampt. VIII, 301. befehaldigt 
Prounink. VIIL'303 

DHk*(Ffon$oii)* Zyne Krygsbe- 



dryven In Weftindie. Vfll 033, 
DrechterFrirzkn vallen in 
Kennemerland. IL 23 5. verdraa. 
gen zig met Flqris den HL IL 
249. verzoenen zig met Floris 
den V. Iü.45 

Drinto. Vrye jagt aldaar der (f. 
trechtfche Kerke gefchooken. 
IL »!• ookverfcheiden'Lan» 
deryen. IL 154* ftaat van dit 
OraafTchap.lL 227: inval in het 
zelve. IL 229. onlufton aldaar* 
IL 284» 3*i. bet tragt, ▼ergeefr, 
voor een Lid der hooge Re* 

Ïeeringe erkend te worden. 
IL 191. beroerte aldaar,, in 
1 74*» XX* 20?. in de Kerken # 
in 17SL XX. 380 

Dreunen {Jan Robertzeon van) 
wordt uit Utrecht gezet. VUL 
lód» de Staaten van Holland 
befchermen hem. VJIL 16$ 

Dritmvnt (fan) van Hoorn Wei* 
gert, gepynigd, onfchuldigen 
teberigten. VIL 56 

Droakaartsjuitde Veten Regt. 
banken te weeren. . V. 27 

Druïden, Gallifche Digters. I» 
147. een hunner voorzeggin- 
gen* l # . f47 

Drukken, by Plakaat bepaald» 
in 1.570.. VL 313 

Druklont, te Haarlem, gevon- 
den. . HL S04 

Dnams (Rmigius) wordt Bis- 
fchop van Leeuwaarden . eö 
daarna van Brugge. VI. 6% 

Druzüs graaft eene Graft van 
den Ryn in den Yffel. L 5<L 
legt een' dyk 9 langs den Ryn. 
L 58. beoorloogt verfcheiden* 
Germanifche volken.1. j8. fterft 
opdenhertogt L 6u men (ligt 
hem een", altaar. 1.6 E 

Dryver (Mkakmt *> m bediyf 

te 



W' 



B L,tfn &W ^,izrE/* 



te,#o*da. '*YïiL ï$8 

Zto Aa* (Ja») , Prokuren*H3e* ' 

nemai van. den. Raad den Be^ 

menens . VJ. «51.,. 259 

Ifcsèüht. zyne leerwyze* 7 Vlfc* 
37^ Vill; l$o„ 151 r XL:X5»zyv 
ne gezinjc%id vereeibgt' zlg 
«netidr&vanlds Conftfhri&Jilli 
.: • . " « ** • '15a?*, *£$ 

Du/Jb $Antepi)> Griffier validen 
Hfimtfi-, verklaarktffeejibQgaard 
jriet meer te taaneïE Ivoren 
prediken* X. 15a '^fnedti-Fisr- 
kaal over de driegovangqaeit, 
Oldenbaf neyeLi; - -Hagarbèeis 
*n de -GbooI. ^ 2Ï3C v ;^rj(5. 
.^^rdtRaadpenfionaris.^iTHörfJ- 
land: & 420^. fterfc XL i:ti* 
ayne Gedenkftèfifttö tan Frinjè 
Matirits gedagt. : X. x 1I1 Jtat. 

2>o& (deKoloneL).wQTpübdfaeii^ 
<Ügtyk.cenig < Krygsvp)k in firilck 
innzen. . . XII 294 

Dn/n ([Adam Mriaam vandor)^ 
•Heet van Bentberii, InzdeRid* 
tferfehap vanHolLaadfoefchree- 
werb XVtiL 097 

Dbt a(jfó»ór vöBifer) maakt een 
^Vardrag met de Kal vinifche» te 
Arafterdam. * ¥L 195 

Buifiketken verlooren 9 .in >*$§& 
VI, a6. -door dei Ëranfchen a- 
jveymeèfterd , in 1582. VII. 474, 
-door Parma baniagti^cr, in. f $&$* 
.VIL 489* toeleg om de bavsen 
10» bruikbaar te maaken. IX. 1 03. 
aam (lag van Fredrik Hén tilt op 
4e Stad. XL 132.27 valtKrom- 
we! in banden. XIMtï. wordt 
'door. Rarel den Ih aan Frank- 
iyk verfcógt. XUL 3$ , 107. be- 
loofd te flegten.XVllL29e<ra. 
in 1742/ den Scaatëw ter be. 
'<Véaiibge> a^ftgeboodég.-Xt^ 

347 



den fcpBdrgjKk , : YIL 23 
LttMilHenriky iriordt Raad, n«* 
vé*a rieji; Buafo VI. 399. «m 
Lid. **a& jfte&Xandr**!,. V.IJ* •& 
krygClaft om orde op de Regee- 
*ing tcteïptndkciltiU. X1L, *«* 

geoieeitef yaAOeJft* doocWi*- 
Jcwrtfeó UUo hegGenis^engr- 
«en* XIL 90. -op. CoeveftejJ* 
gcaet./XiL^gefUaJgu m*ds 
a*S . öiK&oudende van 4ft ftef- 
gesringv .3HL 109; berfteMini 
zynemaardigheid. XIL t2?»i,c£ 

Baütfcto örd^e* /Btaattl w*mm 
fpüorïfc. III, «55 

Dtain-scaüA^n - klaagt over € 
lebenden ya». synen besten** 
door de^SpaaafcbenifiR SfiW- 
ihbêtt. VIIL 347,, antwoord 
den Suaten op dtfeze klag^equ 
^W IX. 43:, 9$ bür 
•daacSgneid de» Spaarilfchen , 
in Ddüfchland. IX* 27 , ift. 
0HBenlgtaeid;;jter Voifien at- 
daar* iX* 42. zy komen ; te 
veidè.i tt ?s& bm-Lü&Ê v^^' 
Icropt. IX. 55,han4elderDütO* 
fcbei gezaixen in den Haagft» 
JSL r 9^i 3i8U des Staate* met 
VÉaichjaideü 7 Doitfcbe VorJOten^ 
XL -*fr * i8t. Veldöoglt W 
Diritfcbtend,i;iii 1674^ XIV. 
M4.' in IÖ75* XIV. ^3Ï2* iö 
.1670%: XIV; 599. in 1688» XV, 
44.I ra 1689.XVI. X3.int69Qi 
XVL 117. io 1691.XVL155.in 
l<J9fi. XVL «95. in ific^'XVf. 
iSi. i» i^94 # XVL 269? in 
1695. XVI. 296. in 1696. XVL 
•3.18* in 1697. XVI. 4354: ia 
1700* XYIL 'i*s., Ifii,^ it$7..iti 
ija^X/VII. 181, 192.in.1704. 
XVyi ^4.ctk.fa yoji XtfttL 
255 , 263. in 1706. XVIL 284* 

in 



der VADÉELL ANDSCHE HISTORIE. 6$ 

in 1707» XVIL 307» in 1708* te Haarlem ontluisd, VL4JI 

XVII. 302. in 1709. XVU. 344. Duivenvoorde (Jom vun) zoekt 

In 1710. XViL 389. in 1713* te ontvlugcen qk den fidele, 

XVIÏL il in 157a. VL 344 

Afo/ (Dm*) dient Willenden Duivenvoorde (Willem von). 1IL 

L te water, VI. 308. helpt den 

Briete inoeeroen VI. 345 

D*mku*{Pkur)t BurgeaeeOer 

van Middelburg. XIV. 338 
Dciveland. Merkwaardige togc 

der Spanjaarden derwaarda* 

VIL 7oenz* 

Duiven voor booden gebruikt 

ia *t beleg van Haarlem. VL 

4*o 

Duivenvoorde (Jreud ven Weffo- 

naar ven) in gezaatfchap naar 

Engeland gezonden. XVIII.5 5 
fMwmovfèe^Artni tww)befchul- 

digd wegens deateeldenflorm 

te Leiden. VI. 185* legert zig 

in 't Krloolter te Egmond. VL 

215. woont eeoe Dagvaart te 

Dordrecht by* VL 377» w o r <k 

Krygakommifllris. VL 387 
Duivenvoorde (Jtokbeer Areud 

ven) xoefct eentg volk inkleden- 

blik te brengeen VUL 309 
ÖMJvetreoerde(Aimdvan)w\ehm 

dek het Standbeeld van Vrou- 
we Jakoba. " HL sn 
Dmveieuoorde(mipivan).llL 152 
Duivenvoorde (Gytóncfe va») te- 

kent het Verbond der Edelen. 

VL 126 

Dutoenvêorde (Jokobvmy Zie 

Warmond. 

Duivenvoorde (^vm&affinaer 

en Dutoemoowde* Heer tun>naar 

Zeeland en. Dordrecht gezon- 
den, over 't ftuk der Sinode. 

X. 166, voor vfmüf«'a«ge£chol- 

den. X. i$d. wordt Bezorger 

der Hooge Schoole. X. 388 
Duivenvoord* (Jonkbeer Joon van) 



DVUea {A^mfuM) % Kolooeh 
een regement Spaanfch voet» 
volk. VL 141 

ft«<« (?*«)• Raad enReqaeft. 
meefter des Prinfen van Orao- 
je, handelt overeen Verdrag 
Van verdeelinge der nalaater> 
fcbap van Koning Willem. 
XIX. 94 

Dmfos , volgens finnmigen , Dor- 

drecht, wordt belegerd* IL 101 , 

lov'tbeleg wordt opgebroken. 

IL 103 

Suffen (Mriom ven der) hoeft 

. de band in een' aanüag op 't 
leeven van Frinfe ACanrks» X» 
451- neemr de vtogt. X. 465. 
zyne Vrouw volgt hem. X. 467 

Duffcn (JrendHewrik vm der) 
fiurgemeefter van Delft, door 
*yne Hoogheid naar Rotter* 
dam gezonden. XX. 13a 

Duffin. (Bnmo ven der) Borge* 
meefter van Gouda , in bezen* 
ding naar GeMerUnd. XVIL 
a4c^haadekbeimetykQYei Vre- 
de met Frankryk in en-na 1705. 

iXVIL 189* 349 334* wordt tot 
de Vredehandehng te Geer» 
ttuidenberg gemagtigd. XVIL 
358. zyne handeliog aldaar. 
XVIL 358 enz. hy verwyt den 
Franfehen kwaade trouw. XVIL 

. 37a. wordt tot de Utrechtfclto 

Vredehandeling gemagtigd. 

XVIL 4^7. totdchaiufeUngoÊ- 

ver 't Verdrag van Barrière. 

XVIII. 47 

Duure tyd, in *t jaar 1315. IIL 
201, 



<* 



3 L A D ,W Y Z E. R 



soi. ïn 't jaar 1437. HL 531. in 
't jaar 153e. V. 42. in 't jaar 
1536. V. r2fl, in 1557. VI. ip. 
in i595« VIII. 425. in- 1623. 
X. 48* 

Dvuren bemagtigd , door Rcnó 
van Chalons ¥.137* vertoorën* 
V. 137. heiwonnen > door Ka- 
reldenV. VJ255 

Duur kant (Mkolaas), Baljuw van 
Thoolen, raakt in hevig ge- 
fchii toet Wouters. XVII. 150 

Düu*stë0e. Haven aldaar.I.388. 
flag by deezè Stad. I. 3*63* *y 
wordt Heriold ter leen gege- 
ven. IL 48* doot de Deerren o* 

.vervallen. IL 5 1 , 54, 63, 68. 

. Koophandel aldaar. II. 52, 70. 
de Stad wordt , door Roruk , 
bemagtigd. II. 64. de Kooplui» 
den aldaar, door de Deenen, 

• overvallen. II. 70 
Dwingelanden (dertig) in 't 

Roomfche Ryk. I.201 

Dmnglo (Bernardu*)i Remon- 

• ftrantfch Predikant. X. 412. 
fpreekt met Stoutenburg» X. 
451. verdedigt zig , wegens den 
toeleg op 's Prinfen ieeven.X. 

• • • • 473 
Dyk van Drazus. I. 58. door 
-Paulinus Pompejas voltooid. 

I. 95 

Dyk (Adriaan Adriaansioon van) 
beleidt een' aanflag op het lee- 
ven van PrinfeMaurits.X.451. 
koopt 'er eenigen toe om. X. 
453* wordt misleid. X. 456 , 
459. vlugt. X. 461. wordt ge- 

, vat. X. 463. en onthalsd. X. 

, 474*475 

Dykaadjen in Holland herfteld, 

in 1577. VIl.158 



Dyken (lange) vatt Domitfutf, 

I. 67 
Dyken door Floris den IV. ge- 
legd. II>36o^aftf. Wendeldyk. 
II. 360 Aart. 
Dyken (Weftfriefehe) met bal- 
ken en paalwerk bcfehut. IV. 
91. 't bewind over dezelven 
aan. Karel van Pottiers opge* 
draagen. IV. 395 

Dyken , op eetfe nieuwe wyae, 
befchermd door middel van 
♦ fteen. XIX. 9* 

Dykvcld (Everard mi fVtedt , 
Heer van) in gezant fchap naar 
Engeland, in 1671. XIV. 4?» 
keert te rag. XIV. 10& han- 
delt te Bruflel. XIV. 488. trekt 
in buitengewoon gezautfchap 
naarFrankxyluXV. 3, 4. wordt 
gemagtrgd tot het jfluiten van 
een Verdrag met dit Ryk. XV. 
143. in buitengewoon ?ezant« 
fchap, in Engeland. XV. 303. 
zyn geheime laff. XV. 303. by 
keert te rag; XV. 307. wordt 
wederom derwaards gezonden. 

XV. 351. bevordert aldaar de 
oogmerken des Prinfen vanO- 
ranje. XV. 351 . 352 » 353 . 354. 
357. ook by de fiurgemeefters 
van Amfterdam. XV. 427* be- 
weegt den Prins tot het aan* 
vaarden der Kroone, onder ze- 
kere voorwaarden, XV. 507. 
zyne handeling in Engeland. 
XVLai,23,27,3i,35.XVn. 
122. hy wordt tot de Haa&- 
fche Byeenkomft gemagttgd. 

XVI. 103. en tot deRyswyk- 
fcbeVredehandeling. XVI. 357. 

- hy ontdekt de handeling van 

\ Franfche Hof inSpanje. XVII. 

IS, a6 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 6$ 



l?^ri»;/,Koning vanNordhqm* 

■" berland,neemt zyne toevlugt 
toe Karel den Grooten , te 
Nieuwmegen. IL 3 7 

Ebbe(ongewoone) belet de lan- 
ding der Engelfchen op Texel. 
XIV. 128 

Eburmsn, oude inwooners van 
Gallie. 1. 43. (taan op tegen de 
Romeinen. I* 51 

Eek (Dr. Mattbeüs wm) wordt 
Burgemefter te Tiel. XVIII. 

141 
Edam verzoent zig met Herto- 
ge Albrecht van Saxen. IV. 286* 
kieft 's Prinfen zyde. VL 364. 
bewilligt niöt, in de zogenaam- 
de feberpe Refotttiie. X. 164. 
Maurits maakt aldaar geene 
verandering, in 1618» X. 267. 
bezending derwaard» , in 1650. 

XII. 76. de Stad bewilligt niet 
in de Akte vanUitfluitiog.XII. 
325. haare Afgevaardigden te , 
Amfterdam aangerand. XIV.06. 
verandering derRegeeringe al- 
daar, in 1748. XX. 313 

Edele (eerste) in Zeeland. 
Oorfprong deezer waardigheid 
en gefchiilen deswege. VIII. 
4S4 enz* XI. 5. zy wórdt , in 
i65o,vernietigd verklaard. XIL 
132. Willem de HL, in itfóg, 
tot eerden Edele aangefteld, 

XIII. 337. de Staat ven eerften 
Edele wordt , in 1701 , vernie- 
tigd. .XVII. 148 

Edelen, van oudstlaaden der 
Graaven. II. £61 , 31 1, oor- 
fprong van hun gezag in Hol- 
land. II. 306. wanneer Ridders 
gejuamd.ll,307*wanneer Knap- 



pen* IL 308. hunne goederen 
en floten. IL 308 ,309. zy (ton- 
den over 't maaken van Vredo 
en Oorlog. II. 311 9 312. en an- 
dereverdragen. III. 24. twifteu 
met de Steden «over 't draagea 
dergemeene liften. III. 133. 
hun klein getal , ten tyde van 
Karel den V. V.249 

Edelen (Nederlahdsche) flui- 
ten een Verbond» in i$éy VL 
ii2. naamen der voornaamfto 
tekeftaaren van het zelve* VL 
125. hun aanflag opAntwerpen. 
VI. 127. hunne klagten over do 
Ioquifltieen Plaketten. VL 128. 
hunne vrymoedige taal. VL 130» 
zy komen bveen.te Breda en t» 
Hoogftraaten. VI. 132. ftellen 
een verzoekschrift op aan do 
Landvoogdeffe. VL 132. In- 
boud van het zelve. VL 143. 
zy leveren 't over. VL 149 t 
143. bekomen 'er antwoord op. 
VL 145. doen een nieuw ver- 
zoek. VI. 146. bekomen een 
; tweede ant woord. VI. 147. fchei- 
• den misnoegd. VI. 148.. Hellen 
orde op hunne zaaken. VI. 148* 
krygen den naam van Geuzen, 
VL 149. ondeefcheiden zig, 
door penningkjes 9 napjea en 
gewaad. VI. 149 , 150. begun- 
ftigen de openbaare Preeke. VI. 
164,166,108 hun gedrag, in 
Spanje misduid. VL 169. hun 
wordt vergiffenis toegezeld. VI. 
172. zy Komen te S, Truyei* 
byeen. VI. 1 74. wat zy hier han- 
delen onderzogt. VL 175. de 
Hugenooten bieden hun by- 
ftand aan. VI. 177* fommigen 
hunner hebben de hand in de 
Beeldflorminge. VI. iflo, 181 , 
184» 187* zy verdraagen zig 
£ mee 



€6 



*LAD,W-Y"ZE& 



metde Landvoogdefle.VI 190, 
191. fommigen y veren tegen dé 

. Beeldftormers. VI. 191, 193* 
de voornaamften bouden eene 
Dagvaart , te Dendermonde. 
VI. 196. bunBondgenootfchap 
krygt een krak. VL 207. zy 
werven , en. verfterken hunne 
Sloten* VI. 210 fommigen zoe- 
ken hunnen zoen. VI. 913»» 

• veelen vlugten uit Friesland. 
VI. 22a. eenigen fmeedeneen' 
toeleg op Walcheren. VI. 123. 
en (heuvelen in een gevegt by 
©ofterweel. VI. 226. anderen 
worden gevangen, VI. 231. 
dèerlyk verval van hun Bond- 
genootfcbap. VR 23$ eenigen 
doen eene intekening toe on- 
derfteiming van het zelve. VF. 
355. zy durven niet voor Atva 
verfchynen. VL*8; 

Adelen (Lro ntii}van Rolland* 
in 1618, doof beleid van OU 
denbarneveid,met twee Edelen 
Vermeerderd. X. 282. op be* 
geeren van Prinfe Maurits, met 
vyf. X. 282 in 1619, op gefyk 
begeereft, met nog twee.X.332. 
PredritHenrik wordt 'er in be- 
fchrefeven. XI. 249. in 1666 1 
vermeerderd roet vyf Heeren. 

XIII. 227. orde ophetbefchry- 
ven van nieuwe Leden. XIII. 
027, 02S. Willem de ni. doet 
drienieuweEdelen befchryven. 

XIV. 216. de Edelen weder- 
leggen Amfterdam over 't ftnk 
der afdanking , in 168S. XV. 
286. over 't zenden der Nomi- 
natie van Schepenen naar En- 
geland , en het zitten de» Graa- 
ven vanPbrtland, in 1690. XVI. 

5<5, 62, 68, 87 
lDlU»VAft ZftLAND bCWCmn» 



zo wel als de eerde E dele, ter' 
Dagvaart befèbreeven te moe- 
ten worden. VUL 461 , 462. 
verdraagen zig, in 1625. mee 
Prinfe Maurits. VUL 462. doen, 
in 165 1 , een nieuw Vertoog 
aan de Staaten, om ter Dagvaart 
te mogen worden toegeiasten. 
XU.149 

Eder. Zie Adrana. 

Edi& of Gebod (eeuwig) ten ey- 
de van Don jan gemaakt. VIL 
141. eeuwig Edid van 1667. 
XIII. 291. XIV. 85. misnoegen 
over hetzelve. XUL 294. het 
wordt vernietigd. XIV. 83-85 

Eduard dB /.Koning van Enge- 
land» ontvangt een* Brief van 
Ffeife den V. HL 20. verbiedt 
den uitvoer der Wol Ie. Hl. si. 
handelt, over een dubbel Hu- 
weiyk , met Floris den V. HL 
*3> 3ö* 3t. legt den Wolftapel 
te Dordrecht- III. 53. verlegt 
dien naar Brugge en Mechelem 
IÏL s8. hoe ver by de hand hadr, 
in 'tjotageluk van FlorJfden V. 
HL 64,65,7»» 73* hy krygt 
kennis van Floris dood. HL 
87. zoekt Jan den L in 't be- 
wind te (tellen. HL 93 , 103. 
doch zelf merkefyk gezag te 
bekomen over Holland. IIL96 

Eduard de lil. Koning vaiu En* 
geland , met Hollandfche hulp , 
op den Troon gefteid. HL 210. 
handelt met Willem den HL 
over een verbondtegen Frank* 
ryk. 111.23a fluit 'er een, met 
Willem den IV. III. 2*37. wordt 
Ryks Stedthmdtf. HL 340. of hy 
Gelder tot een Hertogdom ver- 
hoeven hebbe. III. 241. hjr be- 
weert, dat zyne Gemaaiin regt 
beeft op deeaeLanden.Ul.267, 

27^ 



Oer VADÈRLAÜDSCHR HIStORÏE. 6? 

É70. krygt , voor een'tyd, deel wdk door der Statten benrid- 



aan de RegeöWng.HL 277. ftaat 
van 't Regt syner Gemaalinne 
*f. Hl. 303 

Stort 4? IV. wordt Koning van 
Engeland. IV. 78* verbindt zlg 
met Heitoge KareL IV. 103. 
raakt iA oniuftmet den Graeve 
vin Warwifc. IV. 108* vlagt naar 
Holland. IV. 113* wordt her- 
fteld.TV.1i ft flait een verbond 
van Koophandel met Maxitni- 
Haan en Marisu IV. 18 1. met 
de Frieaen en den Heere van 
ter Schelling; IV. 182. fterft. 

_ IV. 133 

Ei*** èe PI. Koning van En- 
getond V, 296* syn uiterfte wil 
en <to*dt V, 388 

Eduard,Hzitog van Gelder, ver- 
klaart Heitoge Albrecht den 
ooriog. Ui. 301. maakt vrede 
met fiem. III. 302 

Eduen , inwoooerl van het ei- 
genlyfc GaJHe. I. 37. ftain ep 
tegen de Romeinen. L 5 1 

Bdzard, Graaf van Oörtfriefcland, 
helpt Franiker ontzetten. IV. 
3i8*wetdt tot Heere van Gro- 
ningen IngehufcHgck IV. 395. 
taakt in gefchii met Hertoge 
Joris van S**efl» IV. 393. ver- 
bindt zlg met deri Heitoge van 
Gelder. IV. 384. wordt ontzet 
van 't betond- wer Groningen* 

1 IV. 386. fterft. V.3S 

Edzèrd de IL , Gttaf vaft Oott- 
friesland, klaagt over 't be2et- 

• ten van de Efema , door de Staat- 
felsen. VII. 5 ïö. 't gefchii met 
hem tiordt bygél^d. VIÏI. 69 , 

70 

Edzard de. TIL , Graaf van Ooft- 

friesland , raakt in gefchii met 

de Stad Banden* VI& 418. 



deiing bygelegd wordt. VUL 
420. 't ontftaat op nieuws. JX. 
19. hy heult met Spanje. IX. 
2*. zyne Zonnen verwekken 
oproer in Embden. IX. ao. hy 
fterft. IX. e} 

Edzard Ferdmond , Vort van 
Ooftfrieiland XIII. 97. gefchii* 
len ten syhen tyde. XM. 35f- 

357 

Eed der Graaven gefehiedde, 

. van ouds , voor die der Staa- 
ten. IH547.V.33703B 

Eenigenburg, Slot In Weftfries* 
land. III. 44« geflegt, III. 99 

Rgbert, Zoon van Dirk den 11. 
II. 125. wordt Biflchop van 
Trier. II. iatf 

Egbett de IL Markgraaf van 
Brandenburg 9 verlieft zyne 
Graaffchappen Ooftergouwe, 
Weftergoawe f klegouwe en 
Staveren. IL 1 93 , 194 , 1 96 

Egbért en Jurióan lV)brands**Q- 
men dienen Willem den I. te 
water. VI. 308 

Egbertswm(SeboJli#m) f O\id-Bva- 
gemeefter te Amfterdam, raadt 
tot gemaatigdheid. X.8<S. wordt 
afgezet. X. 280 

Bgoard , Graaf van Walcheren , 
fheuvelt. II. 53 

Mggert. Zie Willem Eggert. 

Egménd of de Hegge. A Jeibért 
predikt, en fterft aldaar. 1373, 
Geweldenaaryen aldaar» door 
de Deenfcn , gepleegd. IL 55. do 
Kerk en Kerken-goederen van 
Ègmond worden onder *t be- 
wind van Dirk den L gefteld. IL 
109. de Weftfriezen verwoeden 
't Kloofter aldaar. II. 115. 't 
wordt, door verfchei den* Graa* 
ven, begiftigd. II. 132', 19e. 't 

£ a Slot 



68 



BLADWYZER 



Slot aldaar , door Lodewyk van 
Loon, verbrand, JU. 316, ver- 
schil tuflchen den Heeren Abt 
. van Egmond. III. 385. de Heer. 
lykheidtotecn Graaffchap ver- 

• heeven. IV 233 
Egmond (Abtdy van), door Jonk- 
heer Jakob Kabeljaauw genoeg- 
zaam geflsgt. VI. 4.40 

Egmond (Jonkheer Albrecbt van) 
dient Willem den I. te water. 
VL 308* wordt Krygskoramis- 
faris. ' VL387 

Egmond (Alïmd van) fneuvelt te 
Schagen. II. 262 

Egmond CAlfard van)» III. 204 

Egmond (Bcrwoud va») fneuvelt. 

11.215 

Egmond(Berwold van)» II 259 
Egmond (Filips f Graaf van) wordt 
te Antwerpen gevangen. VIL 
113. helpt den Aartshertog 
Mattbias bevorderen tot Land- 
voogd. VIL 173, 174 neemt 
Liet in. VIL 174. zoekt Brus- 
fel aan 's Konings zyde te bren- 
gen. VII. 291. wordt vinnig be- 
fchimpt.VH.a93. neemt Geerts- 
bergen enNinove in. VII. 194. 
voegt zig by de Malcontenten. 

VIL 294 

Egmond (JPredrikvan) tekent het 

Verbond der Edelen. VI. 126. 

bevordert de openbaar© Pree- 

ke. * VL.1ÖK5 

Egmond van derNyenburg (Joon 

• Egidius van)* in gezantfchap 
tfan den Koning der belde Si- 
cilien gezonden. . XIX* 275 

Egmond ( Lamoraal > Giaafvan) 
wordt Ridder van 't Gulden 

l Vlies. VI. 6. Lid van den Raad 
van Staaie. VI. 7 ,40. Filips de 
IL verklaart hem vry van Be- 
den. VL 12, 25. by helpt den 



(lag by Grevelingen winnen* 
VI. 27. wordt Stadhouder van 
Vlaanderen en Artois. VL 4.1 • 
verbindt zig met Oranje. VI. 
69. vindt eene fchhnplivrey tsie* 
VI.7i.fchryftaan den Koning. 
VL 78, 83, 85. Wyft uit den 
Raad van Staat e. VI. 83. keert 
'er weder in. VL 95. maakt 
vrienden. VL 96 , 100. wordt 
onder de Edelen van Holland 
befchreeven. VL 154. Aantek. 
trekt in gezantfchap naar Span- 
je. VI. 104 , 106. keert t& rug. 
VL 107. verflag zyner bande» 
linge. VL 107. hy ismisnoegd 
op Filips den IL VL 109. neigt 
tot gemaatigdheid. VL 111. of 
hy deel 'aan 't Verbond det Ede- 
len gehad hebbe. VL 126. wat 
by van 't Verzoek fchrift wift» 

' VI. 133. hy keurt zeker Vertoog 

. van Bolland af. VI. 153. ftrafc 
de beeldftormers.VI. i9}.wordc 
oneens met Oranje. VI 208» 
227. woont Alva's intrede by. 
VL 247. wordt gevangen. VL 
248. onthalsd. ^ VI. 277 

Egmond (Lamoraal van), jonger 
Zoon dei gemelden , raakt in 

' hegtenis. VII. 460 

Egmond (Lodewyk, Graaf van) 
beweert regt te hebben op Gel- 
der en Zutfen. XI. 410 

Egmond (Ott© van). Zie Kccncn- 
burg. 

Egmond (Prokopius Ferimand % 
Gro^twm) beweert regt te heb- 
ben op Gelder, Zutfen en an- 
dere Heerlykheden hier te Lan- 
de. XVI. 430-435* Zie ook 
XVII. 521 
Egmond QViüm van). II 361. 
fneuvelt. II. 373 

Egmond (Wouter v*n). IL 195 » 
800» 



der VXDERLANDSCHE HISTORIE. 6 9 



^oow HL 16. Zie //dolf, Ar* 
noud , Flor is , #>edr ik , Georgius, 
Jan , L**oraaLen Maximitiaan 
van Kgmond. 
Egomir , Legerhoofd der Che- 
xufcen. I.76 

£j> ( Gerrfe 5?4fltfS0#s vm der ), 
Burgemeefter van Delft , in be- 
zending naar Amfterdam. X.114 
Jïiland der 'Batavieren. Gele. 
genheid. L 4 , 14. of bet tot 
Germanie, of Gallie behoord 
hebbe. I. 4 » 5- oudfte bewoo- 
nexs van het zelve. 1. 6, Aant* 7. 
het wordt , door de Batavieren, 
ingenomen. I. 13. Germanikus 
verzamelt aldaar eene Vloot. L 
73. Vitellius beveelt 'er eene 
werving te doen. L 118. 't 
wordt, door Cerialjs , gepion- 
ierd. I. 179. Wapenhuis aldaar. 
1. 194* oude opff hriften. 1. 195. 
inval der Franken . in het zel- 
ve. I. 202. de Saliêrs woonen 
*«in. I. 243. doch worden *er 
uit verjaagd, door de Quaden. 
I. SL47. Theodoöus brengt 'er 
*t tooneel des oorlog s. 1. 261 
Eilanden in Friesland waren, oud- 
tyds,Ooftergo en Weftergo. I. 
376" 
Eilanden der Saxers* waar gele- 
gen. L 206. Aant. overmeefterd, 
door de Franken. L 295 

Eilerfcbans ingenomen door den 
Biflchop van Munfter.£HL 89. 
heroverd door de Staateo. XIII. 

9S>96 
E&ef (Hopman fan) 9 wordt in 

Leiden ontvangen. VI. 36*7 
Einde (Jakob van den) , Pepfiona- 

ris van Delft. V. 375. Zie Ja- 

kot van den Einde. 
Eindhoven gewonnen en ver- 
iopren , in 1581. VIL 381, her- 



wonnen, in 1582. VIL 471. 
wederom vcrloojren , in 1593, 
VIL 488. andermaal herwon- 
nen» in 1629. XL 98 
Eindhout s (Adriaan van) , om ver- 
raad op Tiet , onthalsd. X. 421 
Eleman (Joon) handelt over 't 
verfterken van Naarden. XüL 
361 
Elburo, gewonnen door den 
Graave van Buuren. IV. 493 
Eligius koopt eenige gevangen' 
Saxers vry. I. 334. wordt Bil- 
fchop van Noyon. 1, 336. Aam. 
predikt den Friezen en Zeeu* 
wen. 1. 345 
Elizabet , Koningin van Enge- 
land, door Filips den II. ten 
Huwelyk verzogt. VI. 29. raakc 
met hem in ongenoegen. VI. 
<5i. ook met den Heupge van 
Alva, in 1569 VI. 304. 't ge- 
fchil wordt bygelegd. VL 305. 
Graaf Lodewyk vleit haar, mee 
het gebied over Zeeland. VI* 
33i* vj doet de Watergeuzen 
vertrekken uit haare havens. 
VI. 34i> ftaat den gevlugten 
Neder! anderen werving toe. VI. 
355. Oranje tragt , vergeefs» 
naar verdrag met haar. VL 466. 
VIL 83. zy verbiedt Oranje, en 
veelen anderen, het Ryk. VII. 
82. de Opperfte magt over Hol* 
land en Zeeland wordt haar 
aangebooden. VIL g4. zy wil 
eerft beproeven , of zy de Lan- 
den met Filips bevredigen kan* 
VIL 86. baar ttbryven aan den 
Prinfe van Oranje en de Staa- 
ten. VIL 92. gefchil mflehen 
haar, en Holland en Zeeland, 
bygelegd. VIL 100, toi. zy on- 
derfteuntde Staaren tegen Don 
~an.VIL 131 1 198. verfchoone 
3 zij. 



;6 



BLADWYZER 



2ig> deswege 9 by Fiiip*. VIL 
198. is misnoegd, over den han- 
del met Anjou. VU. 227. raadt 
.yyf Geweften zig nader te ver- 
eenigen. VIL 348. haare Hu- 
welykshandielteg met Anjou 
wordt plotfelyk afgebroken. 

VII. 420, 43 1. zy raadt deStaa- 
ten tot Verdrag met Anjou. VIL 
485. men handelt met haar over 
't verleenen van on der ft and. 
VUL 33-36. over de opdragt der 
Beerfchappye. VUL 88-91* die 
zy van de hand wyft. VIII. 91. 
ay belooft bepaalden byftand. 
VIII. 92,97. fteltLeicefter aan 
tot hoofd haarer hulpbenden* 
VUL 100. baar heimelyk oog- 
merk. VUL xoft. zy fchynt te 
en vrede over de opdragt der 
Landvtogdye aan Leicefter. 

VIII. no.fchryft minzaam aan 
die van Ucrechc.VIII. 146. geeft 
der Staaten gezanten bits be- 
fcheid.VIII. 194. men weigert 
haar den uitvoer van een party 
Rogge. Vni.208.2y vaardigt der 
Staaten Gezanten af. VIU. 1 15 • 
handelt van vrede met Spanje* 
VUL 234. de Paus verklaart 
haar vervallen van haar Ryk. 
VIILa83. zy wordt misleid, aan- 
gaande het oogmerk der Spaan- 
fcheVloote. VIII. 385. zy ver- 
oordeelt de beweegingen , op 
haaren naam, 'in de Nedetfan- 



497. fchynt tot Vrede te #ei- 
gèn. VUL 500. iluft een Ver- 
drag met de Staaten. VllL 502. 
verklaart hun , dat zy genood* 
zaakc is Vrede ie maaken met 
Spanje. IX. 70. treedt in ban* 
deling met de Aavtshertpgen ; 
doch fluit niets. IX.9S-94. zendt 
volk naat Qollènde. IX. nu 
fterft. IX. 153 

£Uerborn(Gerard') verwerft Brie- 
Ven van Scfo&vertiaal ing -tegen 
deStaaten. IX. 34. segt niets uit. 
IX 24 

Embden ontvangt veeie Neder - 
landfche Vlugteliagen.VL 233, 
XSI. \ Prinfen fchepen aidaat 
beflaagen.VI.32s. de Stad raakt 
in hevig gefchil mei Graave 
Edzard den II. VUL 418. 'e 
wordt te Delfayl, door bemid- 
deling der Staaten , bygelegd. 
VIU. 420 nieuwe onluften al- 
daar. IX« 1 9 1 1 23 , 3 10. de Staa- 
ten onderfteunen de Stad» IX* 
21 ,126. werpen *er volk in: 
IX. 124, 126, 138 » 311. nieuw 
Vërfchii met Enno bygelegd. X . 
§3,53. de Stad raakt wederom 
in hevigen twift met hem. X. 
439. en met Graave Rodoff 
Chriftiaan. XI. 43, 226, 21 7. 
Abyffinifche : Maatfchappy al* 
daar opgeregt XI. 228. de Stad 
heeft gefchil met Enno Lode- 
wyk. XIII. 91 enz. Afrikaanfche 



den verwekt. VUL 351. keurt f Maatfchappy aldaar opgeregt. 
derStaaten mihfieid jegens den XV. 1 1 4 loopt te niet. XV. 1 16. 



Koning van Schotland af. VIII, 
40c. fluit een Verbond metHén- 
rtk den IV. , waarin de Staaten 
treeden. VIII. 449 , 450. komt 
noode tot erkentenis van der 
Staaten opperde magt. VUL 
45 1. handelt met hen..VUL 495- 



dè Stad wordt in de Ryawyk- 
fche Vrede begreepen. XVL 
408. moettykbeid hierover. 
XVL 428. de Stad wordt ont- 
ledigd van Staatfcbe bezetting. 
XIX. 483. Indtfche Maatfchap- 
py aldaar opgeregt, XX. 4*5 



der VADERLANDSCHE HISTORIE- 71 



gmentil (Schans te) gewonnen» 
door Verdugo. VIII. 349 

jEnilia van Nd/au. Gevolgen 

van haar Huwélyk met den Prin- 

fe van Portugal. VII. 46a VIII. 

487.489. IX. 34* 

]E.wli*s{Pftr%s), Remonftrantfc{* 
Predikant te Warmenhuizen , 
uit dé Kerk geveerd. £• $f 

'fimmanuel Filibert, Hertog van 
Savojc, voert bevel over 't Le- 
ger van Karel den V. V. 399* 
wordt algemeen* Landvoogd 
der Nederlanden. NL $. ge- 
biedt bet Spaanfche Leger in 
den kryg tegen Frankryk. VI. 
14, 18. wordt herteld in 't be- 
zie zyner Erflanden. VI. 33. 
nouwt met eeue Zatter des Ko* 
nings van Frankryk. VI. 35. 
brengt te wêge, dat Filips van 
den honderdften en vyftigften 
penning afttaat. VI. 37- onc- 
flaat zig van de LancUroogdye. 
VI. 38. beftraft defStaaten. yi. 
52. beoorloogt Ae van Gene- 
ve. yill.320 

Bmmanuei(Dên) % Prins van Por- 
tugal , trouwt met Emilia van 
Nailau. VIL «6a. VUL 487- •»• 
volgen van dit Huweiyk. VIÜ. 
489. IX. 341. Maurits verzoent 
*igtoethern.I£.45$. hy woont 
bet beleg van Gelder by XL 
«74 
Emmenes begeeft zig onder HoU 
land. IIL&78 

pmmetik neemt Spaanfche bezet- 
ting in. IX. 32. wordt 'er van 
«atflaagen. IX. 35- op nieuws 
bezet. IX. 45* geruimd. IX. 95. 
door Maurits ingenomen. X. 
7/» door Lodcwyk den XIV. in 
' 167U XIV.%7 



ayn vendel. VIL 155 

Enge (Bernardmêê den). v HL 17 
Ewgbland. Oude (laat van dit 
JRyk. IL 187. Koophandel der 
Nederlanden» in hetzelve.IU. 
.11 . 187 » 405 > 4P8. IV. 89 » 233. 
,302, 321. de Koning beweert 
de oppennagt te hebben over 
,dezee, die '<Ryk omringt IQ. 
169 Aai*\ 
fngelbert van fÜseve wordt tot 
JJefchermbeer vanUtiecht ver- 
kooren. IV. 204. (lilt de mis- 
noegde burgerye.lV.ai 5. wordt» 
door den Biflchop, in den ban 
gedaan. I V.i 17. verraftUtrecbt* 
IV. ai6. wordt gevat. IV. zap. 
geflaakt IV. 231. keert naarzyn 
Vaderland. IV. «31. komt, met 
franfche hulp, in Gelderland. 

IV 347 

Ungelbert van NASSAU, Heer 

van Breda , wordt algemeen© 

Landvoogd.IV. 320. fterft. IV. 

33i 

JEngeknberg (AlcxanderScbémmel* 

penning van éarOoye, Heer van) 
in buitengewoon Gezantschap 
naar Engeland gezonden. XVI» 
31. zyne handeling. XVI. 35 

£ngelen-$ebam by 's Hertogen- 
bofch veroverd , door Turen* 
ne. XIV. 9* 

Enoeuchesi neemen veeleNe* 
derlandfche Koopvaardyfcbe- 
pen.tegen het Verdrag van Zee* 
vaart van 1674. XIX. 323/509 

Engelsman (jja+jan$7wm) % Bur- 
gemeefter van Hoorn » in een e 
ibezending naar Utrecht afge- 
vaardigd. X.127 

Enkhuizbn. Avennes landt al- 
daar. III. 102, Hertog Albrecht 
verzamelt *er een Leger. III. 

• 33o« wreedheid dertfoekfeben 

E 4 al- 



7 % 



B L A D W 



aldaar. JIL 475. aanflag der Gél- 
derfchen op deeze Stad. V, 141. 
zy lydtzwaare fchade ter zee. V. 
368. toeleg van Willem den I. 
op deeze Stad. VL 3 20. beroer- 
te aldaar. VI. 35 5* zyverkienVa 
Prinfen zyde.VI. %6o. de Prins 
aldaar ontvangen. VI. 396. Bil* 
ïy ftaat naar de Stad. VI. 447» 
Hertog Erik , insgélyks. VI. 
473. Overeenkomft wegens het 
Paateeld aan deeze Stad ver- 
gund. VII. 191. zy wordt tot 
afval aangezóguVH 359. maakt 
in 't eerft zwaarigheidom Pi* 
lips den IL af te zweeren. VIL 
396. de Koning zoekt de Stad 
te doen omflaan. VII. 463. toe- 
leg van Leiceftér op dezelve. 
VIII. 248. zy beweert, nevens 
Hoorn en Medenblik, een Ge- 
weft op zig zelf te zyn. VIII. 

* 321 enz. bewilligt niet in de 
ïogenaamóefcberpe Refolutie. X, 
164. Maurits maakt aldaar gee- 
ne veranderingen i6i8.X, 270. 
bezending dèrwaardè,in 1650. 

> XII. 76. geweldige beroerte al- 
daar , in 1653* XII. 285-296. de 
Stad bewilligt niet in dé Akte 
van Uitfluiting. XII. 326* poo- 
gingen om haar te doen ver- 
. anderen. XII. 342. in 1672»' 
- gefchiedt aldaar geene veran- 
dering der Regeeringe. XIV. 
noi.Aani. Kérkelykeonluft al- 
daar, in 1675. XIV. 450. ver- 
andering der Regeeringe, in 
1743* XX. 3*2. beweeging al- 
daar, in 1749. XX. 340 
Enkbuizen {Wilkm Pieterszoon ) , 
Burgemeefter van Hoorn, zyns 

* ondank 1, geus gemaakt VI, 1 89 
Enno, Graaf van Öoftfriesland. 

V. 35» beeft gefchii met Bal- 



Y Z E K 

thazar van Ezens. V. 3$ 

Enno , Graaf van Öoftfriesland. 
twift tnet Brabden. IX. 12a. 
werft tegen de Stad en tegen 
andere Öoftfriefche Steden, 
IX. 125. de Staaten doen uiN 
fpraak over de gefchillen. IXl 
1 26. en verantwoorden zig, des-; 
wege, by den Keizer. IX. 128. 
de Graaf verdagt van 't ver* 
wekken van eenen oproer in 
deStad. JX.sii.'tverfchil tus- 
- fchen hem ön Embden wordt 
bygclegd , door de Staaten; X* 
52, 53. die van Embden neé- 
men hem in hegten is. X.439. 
de Staaten doen hem flaakeh. 

X-439 

Enno Lodeuoyk , Vorft van Ooft- 

friesïand.zyne gefchillen. XIJL 
90 enz. hyfterft. XIIL97 

Enfcbede ingenomen door Prin- 
fe Maurits, in 1597. VIII. 473. 
door de' Biflchopptjyken , \xx 
1672. XIV. »8 

Entes. Zie Bartbold Entes van 
Mentbeia. 

Entszoon (Gertit) , Burgemeefter 
van Enkhutzen , zoekt de Frie- 
zen tebeweegen ,ofn zig HeV- 
toge Karel te onderwerpen. IV. 
107. helpt een'e beroerte teZie* 
rikzee ftillen. IV. 1*5 

Epe$zp<m CJttff*m), Predikant te 
Hoorn, zyn merkwaardig ein- 
de. VII. 58 

Episkopius (Simon) verdedigt hec 
gevoelen der Remonftranten in 
de Haagfche Conferentie. X. 
54. wordt Hoogleeraar te Lei- 
den. X. 54* doet eene Rede- 
voering in de Sinodé te Dor» 
drecht. X. 315. wordt, deswe- 
gé, beftraft. X. 3i5,.3i6.1aat 
zig ten Lancje^it voereti. X 38S. 
( keer* 



der tfABERLANDSCHE HISTORIE. jr.j 



Ernft. AtruberogvanOtJknryk,* 
worde Landvoogd der Spaan* 
fche Nederlanden. VUL 38a. 
by komt te iiruOel. VI U. 383, 
zyn aart. VIJL 383» hy raakt in 
veragttng. V|ll. 384* handelt, 
van Vrede met de Vereenigde 
Straten. VUL 395, 407» roek* 
Deenemarke tegen ben op co 
hitfen. VUL 401. derft VUL 

409 
Ernst Kam*hr vanNaiiaü bo- 
magtigt de Schans Filfppine. IX 
77. wordt by de brug van Lef-' 
finghem geflaagen.IX. 80. helpt 
den (lag by Nieuwpoort win- 
nen. JX. 79 ent. worde aan do 
Schelde gedaagen. IX. 183. wint 
Loctafm. IX, 219» worde Stad- 
houder van Friesland. X. 408. 
en van Groningen en Drente; 
XL 4- wint Oldenwtfl. XL 34. 
voorziet de Steden langt den 
Yffel. XI. 96- jragt eene beroer* 
# te te Leeuwaarden te dillen. 
XL ft 18. (beu velt voor Roer* 
monde. XLisr 

EmJUBvtfold) , Griffier 's Hofr 
van Holland. VI. 38c 

Inquifuie. VI 139. ftaakt zyne Erpt (Jon van Kuik f Heer vari\ 
werving. VI. 139. vangtze we- brengt Vliffingen over aan 's 
deromaan. Vl 167. werpt be- Prinfenzyde.VL35o. ook Vee- 
zetting in Woerden. VI. 186 9 re. VL353 
187. in Viane en Amefde. VI. Bfcbeia gebiedt in 't beleg van 
83a. trekt op tegen Graave Lö- Groningen, in 1 580. VII. 338 
dewyk. VI. 280. voorwaarde, Escovedoljoande^GebeimCcbty* 
hem betreffende, in 't Verdrag ver van Don Jan. zyne bande* 



Jteert te Amfterdam te rug, en 
geefc Leden in de Remonftrant- 
iche Kweekfcbooie aldaar. XL 

Erasmus (Defiderius) houdt brief- 
Wifleling met Biflchop Filips 
van Dourgondie.IV. 419. draagt 
een zyner werken op aan de 
Landvoogdefle , Koninginne 
Maria. V. 22. fterfc. V. 130. 
agüngder Staaten van Holland 
yoor hem. V. 130 

Êrfmaarfchalk vanHolland. Her- 
komü en betekenis deezer waar* 
digheid. * X. 346. £L 2 50 

ErflUdhouderfchap in dé man- 
aelyke en vrouwelyke nakO' 
melingen , in Holland vooige. 
flaagen.XX. 121. beweegingen 
onder 't gemeen ter deezer ge- 
legenheid XX. 124, 131. be. 
fluit der Staaten ven Holland 
daar toe. X$. 147. der meefte 
andere Geweften. XX. 1 si 
Erik, Hertog vin Brunswyk, helpt 
den flag van S. Quintin winnen. 
VI. 15. wordt Pandheer van 
Woerden. VI 1 6. WIL 33 1 . ver * 
zamelt volk coe vooröand der 



met Woerden. VL 381. hy 
eifebt Hoorn en Enkhuizen op. 
VI. 473. hy fterft. VIII. 329. 
Fat 'er, over zyne Heerlykbe* 
den hier te Lande . te doen viel. 



ling te Antwerpen, VIL 149. 
zyne brieven worden onder- 
fchept. VIL 153, 154. hy trekt 
naar Spanje. VIL 151. wordt 
aldaar vermoord. VIL i$i 



VUL 329 , 330 d'EspeJes » Gezant van FranfcryJc 

£rkelens % door Fredrik Henrik in den Haage. XI. 6a. maakt 

yerraft. IX. 225 tfg veragfc XL/S 

E s' * Es* 



m 



B L A D W Y Z E X 



&pto*f (Print van) banstgtlgcS. 
•GtriWn. VIL 416. loopt gev*aj 
fey Ooiid. VIL 4S7. beding we- 
gens de goederen van zynrmts 
%y tiet Bdftaud. (X.444 

Itytof (Ptiafe* van) verdedigt 
Doornik in 'tafeyn van haaren 
man. J . ' " VIL 4»$ 

Jïffi* (8M wt),een der Reg- 
teren over OldenbarneveLd , 
Hogerbeets en de Groot. X. 
$40riti|e{Wintft:baf fraai Prank- 

«yk. X?495 

Es&eqveko. De Zeeuwen bewee- 
jeneenuUfluitend regt te heb- 
te* on op deeze Volkplanting 
te handelen. XX. 38$ enz. 396 
*nz. te Am&erdam , houdt men 
jiet tegendeel (laande. XX. 389 
«mx* 400 em* h gefchil blyft 
fteeken, XX, 405 

Ijgèx{R4dm*f Graaf van), zyn 
fcbeepstogt naar Spanje. VIII. 
-4*9. tweede togt derwaardj . 
VIII. 475. by wordt in hegte-, 
- tits genomen. IX. 70 

TLpmpti {Markgraaf O > Gezant 
tan Frankryk in den Haage. 
«yne handeling. XL 1265 

£firêdn{G9d*frei 9 Graaf van)* 
handelt, wegens Frankryk , in 
Engeland. XL a6<5. én in den 
Haage» XI. 266. zyn gefprek 
met Fredrik Henrik. \h 268* 
<fcy beraamt, b* t hem, debewee- 
-gingen der Legeren , in 1644* 
XL 365. zyne Krygsbedryven. 
20.369,370. zynvoorflagaan 
Fredrik Henrik. XL 4 14- **y 
fiandelt aan 't Engelfche Hof. 
XIII. 21. komt in den Haage. 
XIII. 107. zyne handeling al- 
daar. XI IL 107, 108, 110 , xu, 
112 hy opent den grond van 
1 regt der Koninginae op de 



Spaanfche Nederlanden, aan de 
Witt XIII. 113. handelt met 
hem over eeoe verdeel ing der- 
zelven. XIII. 113, 117. is be- 
dugc voor de verheffing de$ 
Prinfen van Oranje. X1IL 133. • 
fchryft over eenige Leden der 
Regeeringe. XIII. 164. maafct 
een ontwerp, om zig van Fries- 
land en Stad en Lande te ver- 
zekeren. XIII.179-1 8s. de Wist 
handelt looslyk met hem. XIII. 
285. zyn merkwaardige BrjeF 
aan den Koningvan Frankryk, 
XIV. 35*fcy wórdt tot deNieuw- 
ipeegfche Vredehandel in^ ge. 
magrigd. : XiV.3^ 

Eugeniaan-fche Grift. XI. 3 6 , ft 
Üugenius(FrahfOÜ) y Prinsvan Sa- 
voje. zyne Krygsbedryven In 
Pteraont.XVL i$9enz. in hu 
I|e en Duïtfchland. XVI. 97, 
169 , 214, i(55 > 286 ^ 3". in de 
Nederlanden. XVI}. 317 enz. 
3342 enz. 38(5 ,402. hy wil een 
inval in Frankryk doen. XVII. 
425 handelt in£ngeland.XVIL 
437. brengt te wege dat eenige 
Duitfche troepen by *t veree- 
rt igd Leger Wyven.XVH.47fr. 
(laat de Turken by Peterwara- 
cïyn. XVIII. iai 

Eufum QKaspar awn) verdedigt 
. Koeverden trouwelyk.VIII,379 
Ever (Gerard). \ IIL 17 

EvKRAKD, Graaf, zo men meent, 
van Hameland , ver lied zyn 
Graaflchap. II. 91. doodt Ge- 
defried den Noorman. II. 91. 
' bekomt deszelfs, goederen. II. 

Everard , Heer van £1(1, verbindt 
zig met Radboud. I. 363. zyn 
goed wordt, ki erom, verbeurd 
vergaard. I.343 



der VADE&LANDSCHE HISTORIE. ff 



pvcrfdyk (Kornelis). Baljuw van 
Goéa, raakt in een hevig ge* 
fchU met eenige Regenten, 
XVI. 203 
Eversdyk (Mo^fttfuj), Durgemees- 
' ter van Goei , raakt in merke- 
lyke moeite. XVI. 208 enz. 
Ewftein , door de Stigtfchen ge- 
wonnen. UI. 371 
Everftrin(Ftlip$ 9 Graaf van) heeft 
1 "bevel over een regement kneg- 
ten. VI. 9. verflaat eenig Pr in- 
fen volk ,ty Daalbem. VL 270 
Evmfen (GeUin) raakt in ge vegt 
loet 4e Franfchen , by Be vefier. 
* ' " XVI.no 
Evtrtfen (Jan) raakt fltfags met 
Collait, én neemt hem gevan- 
gen. XI. 23$/ voorkomt eené 
ooderneeming > op Vljffingeri. 
%L 237. woont den zeedag 
voor Duins by. XI. 283. b$- 
magtigt de Schans bet Boeren* 
gat. XI. 418. lydt veel» 'in den 
zeedag tuffchen Blake en 
Tromp. XII. 20a ? 203. en in 



Munfter toegedaan. XI. 397 
Excynzen (nieuwe), in fonuni- 
ge Steden verbmtrd of verpagt. 
IV. 110, 449. 't invoer* der* 
selven- verwekt opfchudding. 
IV. 120. gefchiedt daarna ge- 
makkeiyker. IV. 304. oproer «• 
ver dezelven , in den Haagt» 
IV. 447* men tragtze in Hol- 
land in te voeren. V. 133 , 250 ^ 
*i7* f t gefchiedt. V.258. dod* 
met veel moeite. V. 258,265, 
285- 7Je Impoften. 
Ezcns (Bakba%ar oen) heeft ge- 
fchil met Graave Enno. V. 3c. 
handelt met Hertoge Karet van 



Gelder. 



V. 



C*. 



** 



Vaan (. . . Mepfche, He»*m\ 
T wordt befcbuidjgd van te 
ürenge ftraf geoefend «e heb- 
ben over de misdaad van So- 
domie. XIX. 39* 173. verde- 
digd. XIX. 171, 173 



dien , tuflchen Morifc en Tromp. Fabrieius (Alben) , -in bezending 
XII. 24 1 • wykt uit den flag voor naar Utrecht en OveryfleL 



Ixftoffe.XIII.i 46. wordt in den 
Briele door 't graauw mishan- 
deld, XILL 146. verdedigt tig. 
XIII. 146. faeuvelt. XIII. au 

Evcrtfen(Korntlis), Luitenant- 
Admiraal % fnèuvelt. XIII. io(5 

Evertfen(Kormlis), Luitenant- 
Adpiraal, verzamelt de Vtoot 
op Schooneveld. XV. 395. ver- 
zat Willem den lil. naar En* 
geland. XV. 474 

$vtrwyn (Salêmeri), Burgeroee*. 
ter van Dordrecht» XV. 264 

Evocatie. Zie Privilegie de non 
evoc<md$* 

Excellentie (Titel van) den 
gtaatfchen Gevohnagtigdea te 



XVIII. 244, 

F*britbês(mUm), Vroedfcbap 

te Haarlem , afgezonden aan 

Willem den III. XIV. te 

Fagil (Franfois), Griffier demi. 

geroeene Staaten, legt zyn ampt 

neder. XIX. 475 

Fagel(Franf9is Ntkêhas). Zyne 

Krygsbedry ven. XVI. ro4, 145, 

l>3 > *45- XVII. 216 enz. 266, 

343 
Fagil (Gaspar), Penfionarig van 
Haarlem , in bezending naar 
Friedand en Stad en Lande, 
op 't ftuk der Hammit. Xlff. 
336. wordt Griffier der alge- 
meent Staacen. XIII. 437. wei. 
gerf 



ï* 



BLADWYZER 



gerthetbeflnit tot verdrag roet 
Frankryk te tekenen. XIV. 55. 
i* verdagt van het eeuwig E- 
di# doorgedreeven te hebben. 
XIV. 85 . 86. wordt Raadpenfio* 

• fwr/x. XIV. 187. raadt den Prins 
tot verandering der Regeerin- 
p. XIV. 188; loft de zwaarig- 
heden daar tegen op. XIV. 190. 
brengt, zo men wil , te wege , 
dat te Haarlem byna geene ver- 
andering gefchiedt. XIV. 20a. 
wat de Groot van hem fchreef. 
XIV. aói. hy wordt naar Ui- 
trecht afgezonden. XIV. 283» 
doet verflag van de bezending* 
XIV- 310. zyn begrip van, de 

* Voorwaarden der Vrede. XIV. % 
344* by werkt tot de opdragt 
der Souverainiteit van Gelder* 
Jaqdaar* Willem den lil. XIV. 
J45 • 3<*7. hy fpreekt met Tem- 
ple. XIV. 426-433, 435. zyn 
oogmerk. XIV. 431. zyn fchry 
ven , ten nadeele van eenigen 
te Amfterdain. XIV. 469. hy 
wordt van nieuws in zyn ampt 
aangenomen. XIV. 496. XV. 
389. d'Avaux zoekt, vergeefs, 
%em te winnen. XV. 98. hy 
woont eene bezending naar Am- 
fterdam by. XV. 140. zyn ver- 
fchil met die Stad. XV, 162, 
IP4»*©8 »389- zyn' gezag, vol- 
gena d'Avaux. XV. 168. wat hy 
van d'Avaux oordeelde. $V. 
192. zyn gefprek met den Keur- 
BrandenburgfchenGezant XV. 
307. hy yvert tegen het, twin- 
tigjaarig Beftand. XV. 234. is 
niet tegen Dordrecht, 4n 1685. 

. XV.279*zynebrierwiffelingmet 
Steward. XV. 358. zyn merk- 

. waardige brief aan den zelven. 
JKV.361. uitwerkfels van dien 



brief. XV. 3Ö6-371. hy geeft 
aan fommigen eenige opening 
wegens den voorgenomen togt 
naar Engeland. XV. 426, 430. 
bevordert dien. XV. 433. üelt 
eene Verklaaring op voor zy- 
ne Ho*gheid.X V. 456. bezorgt 
hem geld. XV. 466. werkt , ten 
zynen behoeve , door de Pre- 
dikanten. XV. 467 ,471. fterft. 
XV. 471. zyne afbeelding. XV. 

47* 

Fagel QHenrik) w rdteerfte Grif- 
fier der algemqene Staaten» 
< XIX. 47 5 

Fagel (Nikoiaas) bewerkt de aan- 
bieding der Souverainiteit van 
Gelderland aan Willem den 

-.III. XIV. 345 

Famars £ Karet van Levin, Ijeer 
van) tekent het Verbond der 
Edelen. VIII 367. verdedigt 
Heusden. VIII. 310. fneuvelt 
voor Koeverden. VIII. 367 

F&tsma (ïelger) , wegens Fries, 
land , gemagtigd tQt de opdragt 
der Heerfchappye aan Frank- 
ryk. VÏII. 56. en aan Engeland. 
VIII. 90. geweerd uit den Raad 
vanStaate. VIII 303 

Fenelm ( GaMsl Jaques de Salig. 
fWt Markgraaf van), Ambas- 
fadeur van Frankryk by de Staa- 
ten, nodigt hen om het Ver- 
drag van Hmover aan te nee* 
men. XVIII. 394* dringt op bet 
aannpemen der wapenen tegen 
hetWeener Hof. XIX 41. keert 
naar Frankryk. XIX.412.komc 
te rug. XIX. 433. opent den 
Staaten 's Konings toeleg, om 
in de Ootrenrykfche Nederlan- 
den te vallen. XIX. 433 enz. 
fneuvelt in den flag by Rau- 

COIIX. XX. 35 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. f? 
f«nftMfl</,BroedervanKarelden Maurits biedt hem halp aan 



V. wordt Roomfch-Koning V. 
8. 't Keizerryk wordt hem af- 
geftaan. V.436 

Ferdinmd de II wordt Keizer. X. 
402. handelt met de Sta aten. X. 
481. derft. XI. t62 

Ferdinanddelll wordtKeizer. XL 
262. zyn belang by de Vrede. 
XI. 406. fay beveiligt het LUL 
Lid van het MunfterTch Ver- 
drag. XI. 468. XII. 20. derft. 

XII. 474 
Ferdmond de VI. wordt Koning 
van Spanje. XX. 44 zyneinzig- 
ten op 't werk derVrede. XX4S 
Ferimand, Kardinaal -Infant en 
Aartsbiflchop van Toledo , 
wordt Landvoogd der Spaan- 
fcbe Nederlanden. UI. 194. 
helpt den (lag by Nordlingen 
winnen. XL 194. overmeeftert 
eenige Plaatfen, In Duitfch- 
land. XI. 195. wint Goch. XL 
206. zyne Krygsbedryven in 
Frankryk. XI. 233. hy tragt, 
vergeefs , Breda te ontzetten. 
XL 254. verovert Venlo en 
Roertnonde. XI. 254. zyne be- 
weegingen rot ontzet van Hes- 
din. XI. 278 , 279. hy fterft XI. 

Ferdinand(Den), Zoon van Al va, 
wordt Overfte der Ruiterye. 

VI. 241. nodigt Egmond en 
Hoorne , op den dag hunner 
gevangeniüfe. VI. 249 

Ferm (Gomcs Figueroa.Graafvan). 
Filips de II. zegt hem eene 
plaats in den Raad var) Staate 
toe; doch geeftze hem niet. VI. 
4& f 54. geraadpleegd over de 

Nederlandfche beroerten. VI. 

169. neigt tot zagtheid. VI. 240 

Ferme QC&ar d^fi e .Hertog van). 



legen den Paos. IX. 3 

Fervaques (ffïikm van Hautemer, 

Beer van) beweegt Ad jon, tojt 

bemagtiging van cenigeSteden. 

VIL 47| 
Ftrvnu (Jonkheer Fredrik van) 
m Matunahns , in gezantfchap 
naar Engeland. X. 497 

Füiben van Cbaim , Prins van 
Oranje. IV. 400. Frangois del. 
belooft hem in zyn Prinsdom 
te zullen herflellen. IV. 453 , 
493* fa? neemt den Paos gevan- 
gen IV. 466. hy fneuvelt voor 
Florence, hebbende René van 
Naffim erfgenaam verklaard. 
IV. 508 
Filippa, Dogrervan Adolfvan 
Egmond v te Gend opgevoed. 

IV. 141. trouwt met Re né, Her* 
tog van Lotharingen. IV. 308. 

V.145 

Filippevilk veroverd door Don 

Jatu VIL 197 

Filsppine -Schans door Graavo 
Ernft vanNaflau gewonnen. IX. 
77» wederom door Graave Wil- 
lem. XI. 176. door de Fran- 
fchen<in 1747. XX. 104 

Filips van Zwaaben, tot Keizer 
verkooren. IL 331. BUTchop 
Dirk «houdt zyne zyde. II. 331 

Filips de /., Koning van Frank* 
ryk , youwt met Berta, Dogter 
van Fioris den I. IL 1 79 

Filips de IV. , Koning van Frank- 
ryk, verbindt zig met Fioris den 

V. III. 59 
Filips, Hertog van Bourgondie, 

bewerkt, nog maar Graaf van 
Charoloiszynde, de vrede tus- 
fchen Jan en Jakoba van Bra- 
bant en Jan van Beijeren. III. 
431. watby hierin beoogde. IIL 
43*. 



fcLADt#Y2Èlt 



436. hy bereidt zig den weg, 
feof Vrouw Jakobö op te vel- 
gen. III. 45^ daagt Gl och e ft er 
ttft tot een lyfgevegt. III. 46*. 
Wordt, door den Hertóge van 
Mi ab*ot,tot Ruwaard verklaard. 

III. 465, 466. berooft de Kerï- 
ftemersenWeftfifezen van hun- 
toe Privilegiën. III. 475. dreigt 
Goudd te belegeren. III; 484^ 
noodzaakt Vrouw Jakoba,offl 
hem voor Ruwaard te verkfaa- 
feu* III. 484. ntaakt verande- 
ring in 't Hof van Holland. HL 
489* maakt vrede met den Ris- 
fthop van Utrecht. III. 496. be- 
komt verfcheiden* van de 'aan- 
tienlykfte Nederlanden. III. 
507. ftelt de Vliesorde in. IIL 
509. doét Frank van Borfelen 
vatten* III. 512. noodfcaakt 
Vrouw Jakoba , om hem de 

"Graaflykheid af te ftaan. IIL 
513. wikkelt deLandzaaten ia 
•enen oorlog met Engeland in. 
IH. 510. belegert Calnis, IIL 
516. raakt ïh oorlog met de 
Oofterlingen. III. 5*9. geeft 
verlof tot vrybuiten. III. 536. 
naakt Vrede en Beftand. III. 
539 » 542 » S43 » 544* b«*omt de 
Heerlykhedea, waaraan Vrouw 
Margareet vaoBourgondie ver- 
lyftogt geweeft was. III. 54$* 
doet den Keiier , wegens deeze 
Landen, hulde, III.549.dmgt 
ryne Gemaalin 't bewind van 
Holland op, voor eenen tyd. 

IV. 7. komt in Holland. IV. 9. 

12. verandert de Regeering ,'m 
verfcheiden* Steden. IV. 12. 
verbiedt de Hoekfche en Kab 
beljaauwfche hevigheden. IV. 

13. verklaart, welke Heerlyk- 
heden Tan Beden vry zyn. IV. 



14. doet Jan van Domburg ónt~ 
halsen, IV. 21. ook den*refi- 
dent Goaewya de Wilde. IV; 
22 , 23. ftelt Jan van Lanuoi tot 
Stadhouder IV. 22. beteugelt 
de overdaad der öeeftelyken. 
IV. 30,3 1. fchryft aan den Paos. 
IV.31. bedwingt deGentenaars* 
IV. 36. verleentHoliand enZee- 
land verscheiden' voorregten* 
IV. 38. beoorloogt de Engel- 
feben. IV. 42. dóet zynen na- 
tnurlyken Zoon, David, aan- 4 
ftelien tot Biffcop van utrecht. 
IV- 53 • 58, 59» berftelt deKen- 
nemers en Weftfriezen , in de 
verbeurde voorregten. IV.*54i 
ook üordredit en Zuidholland. 
IV* 56. ftaat naar 't gebied over 
friesland. IV. 61. Keteer Fre- 
drik verbiedt hem de Friezen 
te ontruften. IVV 67. hy raakt 
in twift met zynen Zoon, en in 
oorlog met Frankryk. IV. 6<> , 
79» 85* heeft: een' togt naar Tur- 
kyein 't hoofd. IV* 74. ftelt or- 
de op de herfteiling der Dy- 
kaadjeiu IV. 91. fterft. IV. 94. 
«yneegte en onegte kinderen. 
IV. 95. of hy te tegt de goede 
bygenaamd zy. IV. 95J 

Filips de II. 9 Zoon van Maxi- 
mitfaan en Maria, wordt geboo- 
rcn. IV. 193. Huwelyk voor 
hem geflooten. IV. 193. hy 
wórdt Graaf f onder Voogdye 
ayns Vadera. IV. 207. de Gen- 
tenaars houden hem , in hunne 
magt. IV. 232 , 240, 241. hy aan- 
vaardt de Regeering. IV. 294. 

'wordt in Holland eft Zeeland 
totGraave ingehuldigd IV.295. 
verleent bepaalde voortegten. 
IV. 296. fluit een Verbond van 
Koophandel, met Henrik.deri 

vu. 



iet VADERLANDSCHE HISTORIE. # 



VIL IV. 298 ,303. trouwt. IV, 
303. doet zig, op nieuws, in- 
huldigen. IV* 305. handelt» we- 
gens Friesland , met Hertog* 
Aibrecht. IV. 311. reift naar 
Spanje. IV. 319. keert te rug. 

IV. 321. bemagtigt verfebeiden* 
Steden , in Gelderland. IV. 329. 
fluit een Beftand met Hertoge 
Karei. IV. 330. vertrekt weder* 
om naar Spanje. IV. 331. wordt 
in Engeland opgehouden. IV. 
333. aanvaardt de Regeering 
van fiaftilie. IV. 33& torft. IV. 
3345. xyne gedaante» aart en kin- 
deren. IV. 337 

Fiupf , Zoon van Keizer Karel 
den V. wordt gebooren. IV.465. 
wordt tot toekomenden Prins 
en Heer der Nederlanden, in* 
gehuldigd. V. 328, 330. zyn 
eed. V. 336, hy trouwt met Ma- 
ria , Koninginne van Engeland. 

V. 391 , 397. hy raakt in Enge- 
land in veragüng. V. 398 , 426. 
zyn Vader draagt hem 't gebied 
op , over de Nederlanden eno- 
ver Spanje. V.43°>43S* hy doet 
en ontvangt den gewoonen eed. 
V. 434. zyne inzigten op de 
Regeering. VI. 3 ,4 »45- by ftelt 
eenige Vlaesridders aan. VI. 6. 
vernieuwt de Plakaaten tegen 
de Ketters. VI. 8. vordert een* 
honderdften penning en een 
vyftigften penning. VL ia (laat 
af van zynen eifch. VL 11. her- 
vat den oorlog tegen Frank, 
rw*. VL 13- wikkelt 'er Enge. 
Had in. VL 14* doet eenene- 
geajaarige Bede. VI. 14. ver- 
Zied den naam en waardigheid 
van Koning van Engeland. VI. 
29. maakt vrede met Fiankryk. 
VL 3u legt op het uitrooijen 



der Ketterje toe. VL 30, ss; 
trouwt met eene Dogter van 
FrankryJu VL 34. 35 . 5* ▼** 
dert wederom, vergeeft, eta 
honderdften en een vyftigftea 
penning. VL 36,37. fteit orde 
op de Regeering derNcderian- 
den. VL 38. zoekt de Spaan- 
fche knegten in 't Land te ia* 
ten. VI. 47. neemt affcheid van 
de Staaten.VI. 49. beantwoordt 
hun tweeledig verzoek. VL s*. 
vertrekt naar Spanje. VL 5 6/ de 
Spaanfche knegten volgen hem* 
VI. 58. zyn misnoegen op En* 
geland. VL 61. hy regt verfoei- 
den' nieuwe Bisdommen cp» 
VL 6a. fteekt zig in dea bte>' 
nenlandfchen oorlog in Frank- 
ryk.VI.74. febryft aan Oran- 
je , Egmond cnHoorne, over 
GranveUe. VL 8i. doet Graa* 
velie vertrekken. VL 89. fom- 
migen dringen op zyne over* 
komft. VI. 103. zyne handeling 
met Egmond. VL 107,117. hy 
beveeit het aanneemen der 
Kerkvergadcringe van Trenae* 
VL 1x3. en het uitvoeren der 
. Plakaaten. VI. 117. zyn laft 
wordt hier afgekondigd. V|» 
ii9« 't volk mort tegen hem» 
VI. 121 , 129. hy verbiedt het 
byeenroepen der algemeene 
Staaten. VL i$6\ 17& handelt 
met Bergen en MemignL VL 
157 -l*i. pleegt raadt over 
de Nederlaudfche beroerten. 
VL 169. befluit herwaarda te 
reizen. VL 171, 207. zyn ge- 
voelen op de Inquifitie , Plakaa- 
ten en algemeene Vergiffenis. 
VL 106, r7«, 177. hyfchfyft 
aan Oranje en anderen. VI. 1 78.- 
ook aaadeLandvoogdcffe. VI. 
205. 



*o 



B L A D W Y Z E R 



.-«05,106. hyflaat 's Keizers be- 
middeling af. VI. 207. zendt 
Alva met een Leger naar de 

i Nederlanden. VI, 240, 243. ver- 
fchuifc zyne eigen' herwaar ds- 

- koroft. VL 241, 143. of hy 't 
vonnis van Egmond en Hoor- 

- ne ondertekend hebbe.VL 278. 

- hy trouwt voor de vierde reize. 
VI. 317. zyne Bruid wordt be- 
fchonken , door de Nederlan- 
den, VI. 318. hy doet den Erf- 

• fftins Karel ter dood brengen. 

VI. 317. Heit Requefens tot AI- 
| va's opvolger aan. VI. 454- nift 

fterk toe ter zee. VI. 475- »n 
1574, hadt hem de kryg reeds 

• twintig millioenen gekoft. VL 
477. zyne inzigten op de Vre- 
dehaifdeling te Breda. VIL 50, 
51,52. eerde overlegging op 
zyne afzweering, in 1575. Vil. 
79. hy ftélt Don Jan van Oos< 
tenryk aan tot Landvoogd der 
Nederlanden. VII. 12^. handelt 
Vergeef?, over Vrede met de 
Staaten. VIL f94- nieuwe fpraak 
van hem te verlaaten , in 1 579« 
VIL soa. gedagten van Hol- 
landen Zeeland 9 hierover. VIL 
303. hy zendt de Hertogin van 
Parma, andermaal, als Land- 
voogdes, naar de Nederlanden. 

VII. 344. geeft haar verlof om 
naar Italië te keeren. ViL 345* 
Oranje legt hem zwaare mii- 
dry ven te laft VIL 349* hy tragt 
naar Portugal. VIL 355. be- 
magtlgt dit Ryk. VIL 461,46». 
wordt van zyn regt opdeVer- 
eenlgdeNederlanden vervallen 
verklaard. VIL 39 1-394 't 
Plakaat, hierop gemaakt , wordt 
Dlet overal afgekondigd. VIL 
3°5 9 396.Filips zoekt Enkhui- 



zen te verraffen. VIL 463. te- 
flaat de Neder) andfche fcbepén 
in Spanje. VIII. 91. ruft eene 
magtige Vloot uit tegen Enge- 
land. VUL 2829283,285* dié 
met groot verlies te rug keert. 
VIII. 288* hy ftaat, van wege 
zyne Dogter, naar de Kroon 
van Frankryk. VIII. 373. draagt 
de Landvoogdy der Nederlan- 
den op aan Era ft van Ooften- 
ryk. VIII. 382. en daarna aan 
deazelfs Broeder Aibertus.VIir. 
426. verval zyner geldmidde- 
len. VIII. 442. hy ruft eene 
Vloot uit, die geen' dienft doet. 
VIII. 448 , 477. neigt tot Vre*. 
de.VIIl.491. handelt metFrank- 
ryk. VIII. 491. draagt de Ne* 
derlanden op aan zyne Dogter. 
VUL 494 , 505 • fluit met Frank* 
ryk. VUL 499. zyne laatfte ziek- 
te en dood. IX. 16. lof en las* 
ter. IX. ït 

PiLifs de III. , Koning van Span- 
je. Zyn aart. IX. 18. hy ver- 
biedt den Staaten den handel 
in zyne Ryken. IX. 55. ruft 
eene Vloot uit , die door ftonn 
verftrootd raakt. IX. 62.ondeï- 
fteunt de muitelingen in Ier- 
land. IX. in. zoekt den Hol- 
landeren en Zeeuwen den han- 
del in Indie te beletten. IX. 143. 
fchynt den Staaten vryheld en 
vrede te willen geeven. IX. 15 5. 
opent de vaart op Spanje we- 
der, voor korten tyd. IX. 163. 
fluit Vrede met Groot- Britan- 
je. IX. 172-177. zendt eenig 
Krygsvolk te water naar de Ne- 
derlanden , welk onderfchept 
en geflaagen wordr. IX. 184» 
185. neigt tot Vrede met de 
Vereenigde Staaten. IX. 233. 
zendt 



^ATADERLANDSCHE HISTORIE. 8r 



tcndt een* bekragtiging der 
Wapenfchorfinge herwaarda, 
die denStaaten niet voldoet.IX. 
*78. vindt middel om zyne 
. fcbulden te verminderen. IX. 
- 313* zyne inzigten op 't ftuk 
van den Godadtenft. IX. 338. 
zyne HuwelykshandeÜng in 
Franlpyk en in Engeland IX* 
35I-3S4. 3SS.35<5« X.99 ge- 
ragt, dat hy. 'tBeftand ver- 
-werpt. IX. 4*4* hy laat 'er zig 
toe orerhaalen. IX. 4x5. 't 
wordt geflooten. IX. 43(5. hy 
beaxagtigt v heu . IX. 467. by 
flerft. X.4H 

FiLiPfl db IV. wordt Koning van 
Spanje. X. 421. tragt een Ver- 
bondvan Verefeniging te flui- 
ten , tuflchen alle zyne Staacen. 
XL 67-. handelt met de Veree- 
nigde Geweften over een Be- 
ffend. XL 106. aanvaardt de 
Spaan fchc Neder Janden weder- 
om, na de dood der Infante. 
XL 182. fteit zynen Broeder 
den Kardinaalflnfant aan tpt 
Landvoogd. XL 194*! en daarna 
Don FranciskD de Melo. XI. 
316. nog laater den Markgraaf 
van Kaftel-Rodrigo. XI. 396. 
redenen , die hem doen.neigen 
tot Vrede met de Staaten. XL 
40Q. zyne.Gpvplniagtigden tot 
de handeling' te Munfter. XL 
40*. hy dragtden Aarcsbertoge 
Leopold Willem de Landvoog. 
dy op. XI. 45a fluit eeie eeu- 
wige Vrede met de Staaten. XL 
458. gevolgen deezer Vrede, 
XIL 19, 10. by zendt hun een' 
gewoonlyken Gezant toe. XIL 
43* fluit een.Verdragvan Zee-, 
vaan met hen. XII. 45. handelt 
«et hen over 't naarkomen van 



'tManforrchVerdrag.XII.373. 
zoekt Engeland tegen ben op 
te zetten. XIL 376. fluit dePy* 
reneefche Vrede met Frankryk. 
XIL 474* handeling der Staaten 
met hem. XIII. 13, «9, 76» 114. 
hy geeft ban kennis van'iHu- 
welyk zyner Dogter.mec den 
Keizer, XIIL 77. by fterfeXIII. 
178 
Filips, Hertog van An jon. Han- 
. deling om hem van de Kroone 
van Spanje te verzekeren «X VIL 
15. uiterfte wil van Karel den 
II. ten zynen behoeve. XVII. 
47* hy wordt, onderden naam 
van Filips den K f voor Koning 
van Spanje uitgeroepen. XVJL 
51. gevaar , door fommigen , in 
zyne verheffing gezien. XVIL 
54* 55» 57» hy fchryft aan de 
Staaten. XVII. 65. die'hem er- 
kennen. XVIL 70. hy voerteen 
voorfpoedigen veldtogMn 1710. 
XVIL 390. ftaat 4e Spaanfcbe 
Nederlanden afaanKeur-Beije- 
ren. XVIL 419. raakt in oorlog 
met Frankryk en Groot-Bri tan- 
je. XVIIL 100. treedt in 't vier- 
voudig Verbond. XVIII. 213. 
.maakt Vrede met Groot-Britan- 
je en Frankryk. XVIIL 934; 
236. (laat af van. de Kroon. 
XVIII. 288.aanvaardtze weder- 
om. XVI II. 29a handelt en iluit 
afzonderlyk met den Keizer. 
XVIIL 300, 306. belegert QL* 
braüar. XVIIL 414. verzoent 
zig met Lodewyk den XV. 
XVIIL 450. bewilligt in de 
voorafgaande punten. XVIIL 
445 » 455* 459* fluit een dub* 
bejHuwelyk. X VIII.490. #ingt 
op 't overvoeren van zesdui- 
zend Spanjaarden naar Italië. 
ïï * XIX, 



Zd 



BLAD W T Z E Tt 



XIX. 13. 't welk eindelyk ge- 
fchiedt, XIX* 6o« rekent zig 
van 't Verdrag vanSevilteont- 

. fiaagen. XIX. 44. regt eene 
Filippynfche Maatfchappy op. 

. XIX.64. ii misnoegd op *t Wee- 
ner-Hof. XIX* 78. verklaart den 
Keizer den oorlog XIX. 156. 

neemt de voorafgaande Vrede- 
punten aan. XIX. 207. raakt in 

-onluft met Portugal. XIX. soft, 
treedt In 't Weener - Verdrag. 
XIX. 244. raakt met Groot-Bri- 
tan je in oorlog. XIX. xtf » 264/ 
maakt eifch op de Doften ryk- 
fche nalaatenfchap. XIX 307, 
fterft. * XX, 44 

Fittrs Willem, Graaf van Buu- 

.ron , ïoon van Willem den I* 
Prinfe van Orary*e VI. 43* aan- 
gemerkt als eerfte Edele van 
Zeeland. VUL 455, 457,459* 
hy wordt uit de Hooge Schoo* 
Ie van Leuven geligt, en naar 
Spatije gevoerd. VI. 258. VIL 
149. beding, hem aangaande, 
by de Gendfche Bevrediging.. 
VIL 116. en by 't eeuwig Ediét. 
VIL 143. hykomtindeNede*. 
landen terug. VIII. ,428. han- 
deling aldaar met hem. VII& 
423 , 429. hy keert naar Span- 
je. IX. i6.#wordetot Prins van 
Oranje ingehuldigd. IX. 16. 
keertin de Nederlanden te rug. 
IX. 85. 2yn bedryf gedwurende 
den flag by Nieuwpoort. IX. 85. 
hy krygt bevel over driehon- 
derd ruiters.IX.101. trouwt. JX. 
«25. verzoent Don EmmaniicJ 
met Maurits. IX. 456. bekomt 
zyn aandeed in syns Vaders na- 
laatenfchap; IX. 456. komt te 
Breda woonen. X» 4. fterftite 

Bmflel.- ; . X 30$ 



FiHps van Noffm wordt Bevel» 

'hebber binnen Gorinchem. 

VII L 205. valt in Luxemburg en 
Limburg. VUL 373, 379. helpt 
Groningen winnen. VIII. 389» 
voert het gebied over den on* 
derftand aan Frankryk. VIIL403, 
412. komt om* VIII. 424 

Filips van BdurgmMe, Hqer van 
Be veren, voert het bevel in 't 
beleg van Sluis. IV. 291. bele- 
gert Wageningen.IV. $41* ver- 
laat het. IV. 343 , 348- wordt 
Biffchop van Utrechu IV. 408. 
toont tig niet ongenegen tot 
Hervorminge. IV. 418. voert 
oorlog in OveryffcL IV. 438, 
442. fterft. 1V-447 

Filips van der Elfas , Graaf van 
Vlaanderen , befiait de Hollan- 
ders te beoorloogefw II. 2,39. 
overmeeüert het Stot te Beve- 
ren. Ik 24a doet het beleg van 
Amerftein opbreek en • IL 249. 
neemtfloris den UI. gevangen. 
11,149, fluit eene voordeelige 
Vrede met hem. IL 230. fterfr, 
IL 175 

filips , Broeder des Hertog* van 
Kteeve, verzet 2ig tegen Maxi* 
ittllaa». IV. 245. voert gebied 
binnen Sluis. IV. 245* verflerkt 
de Stad. IV. 260. verlieS de- 
zelve. IV.091. wykt naar Frank- 
ryk. IV. 29* 

FiPwatet komt , met Engelfcbea 
onder(land,by Schouwen. 111. 
468. krygt de nederlaag. IIL409 

Finanrfc-Karaer. Zie Kamer der 
•Geldmiddelen. 

fttolitigo Cdie vaö) van Ketteiye 
vterdagt gemaakt. IL 372 

FUdderws (Htrman Kwps) ver- 
oorzaakt eentje bevlieging te 
«teeuWyk* XX. 39c. regt *m 
ven- 



#r VADÈRLANöSCHE HISTORIE. 



vendel fchntters op. tX. 36». 
•Wordt gtivit. XX. 363. gehan- 
gene XX. 305. door den Pfinfó 
van Oranje in ayne eere her- 
ftefd. XX. 368. eeriyk ftegraa- 
ten. XX. 368 

FLBRTiKGRri* eene Landftreek 
fflet den titel van Mafkgraaf 
fchap. 11.144,159 

ïktcreri. Zie Anêmit v*n dm 
Haute. 
Fleury. Slag aldaa* . in 161a. 

X.43Ö 
Fle*ry(Jbdré Herculc), Oad Bis- 
fchop van Frejut , en daarna 
Kardiriaal , yvert tegen de Her- 
vormden. XVIII. 291. wordt 
ècrftè Staatsdienaar van Frank- 
ryk. X VlIL 360. handelt met 
het Weener-Hof. XVIII. 414. 
•ontwerpt de voot afgaande pun- 
ten der Vrede. X VUL 4*$, 431. 
raakt, hier te Lande, in hooge 
agting. XVIIL 438* flaat een 
Beftand voor. XVIIL 482* 't 
welk niet behaagt. XVIIL 415. 
handelt heimelyk met de Kei- 
zerfchen èn Spaanfchen.XVIIL 
491. wat hy van 'thandbaaveii 
der PragmatHteSanöie gevoel- 
de. XIX. 24. hy fchynt tot oor- 
leg te neigen. XIX. 42. is hei- 
melyk misnoegd , over 't flui- 
ted Vin het Weener- Verdrag. 

XIX. 5} 

Tltvo (Meer), nu de Zuiderzee. 

I. 5 * 

Fteww fRyniriohd). I. 59 

ilemn (Sterkte) waar gelegen. 

I.81 

flodrof (Graaf vaiï) % Bevel heb. 

ber van Maaftricht,bezet Luik. 

XVI.9 

$Mreff-W<Ktms\fi>en> QVilkm $ 

Gtwfwtri), Bufgemeefter van 



H 



Veere, doet de Wet vergade- 
ren om den Prina van Oranje 
tot Stadhouder uit te roepen. 
XX. 71. wordt aan zyne Hoog- 
heid gezonden. XX. 78 
Flortnnes (. . .Olimes, Heer van) 
verheft Filippeville. VU. 19* 
Floi ii u I; Zoon van Dirk den 
III. IL 153. wordt Graaf van 
Holland. II.i6s« geraakt in oor- 
log met Willem , Biflchep Tan 
Utrecht. U. 1 66. overwint hem 
eneyne tondgenooten. II. 168. 
wordt , na eene tweede over- 
winning, byHemert, overval- 
len en gedood. IL 169* ayne 
Dogter, Berta, trouwt met den 
Koning van Fraskryk. II. 1 79 
Floris DBlL,bygenaamddttfrt- 
ra. Graaf van Holland. IL 198. 
of hy onder Voögdye geftaan 
hebbe. IL 198. trouwt met Pe* 
tionelie van Saxen. IL 20$. 
verdraagt zig met Keizer Hen-. 
- rik den V* , over Zeeland Be- 
weder -Schelde. IL 108, ito* 
zyn Privilegie aan de Burgerere 
van Alkmaar. II. 213. Voorval 
tulTchen hem en den Friefchen 
Edelman Galama. II. 213. nog 
een met den Abt van 8. Truyèn. 
IL *i$. hy derft. II. 21a 
Floé^de III. wordt Graaf van 
Holland. II. «36. woont do 
Ryksvergaderingen by.II.237. 
heft een' nieuwen Tol te Geer» 
vliet. U. 237 tot misnoegen der 
Vlaamingen. II. 239. verdraagt 
fcig metde Weftfriezen. II. 240* 
trouwt eene Schotfche Prinfea* 
IJ, 241. onderfteunt Biiïchop 
Godefrid , tegen de Gronin- 
gers. IL 242. verdraagt zig met 
hem wegens Friesland. IL 243. 
maakt eea Verdrag tot v#orko- 
F a min| 



84 B L A D, W Y ZE ft 

ming der overftroomingendes & Jakob aai». IIL 4a. ftfgt vier 



Ryns. II, 246. voert kryg tegen 

. Vlaanderen. II. 248. wordt ge- 
vangen, II. 249. fluit eene na- 
deelige Vrede. II. 250, trekt op 
tegen de Weftfriezen. IJL. 261. 
keen re rug, met verlies. IL 
26 1. beoorloogt de Friezen. IL 

$ 267 , 268* trekt naar 't Heilige 
Land. IL 273, fterft', te An- 

.tioobie- II. 274 

Floris de IV. Graaf van Hol- 
land. IL 3jó* zyn Huwelyk. IL 
337* hy ftigt een Kloofter, te 
Loosdainen. IL 356. mengfrzig 
in/ïen.twift, tuffchen Gelder 
en 'tStigt. IL 359. handelt met 
Biflchop Otto , over 't leggen 
van Huizen inden Wendeldyk. 

, II. 360. heipt hem , tegen Uu- 
dolf van Koeverden. II. 363.0* 
, .verwint de Stadingers. II. 373. 
wordt, in een Steekfpel, ge- 
dood. IL 374. zyne Keuren aan 
verfcheiden' Zeeuwfche Ste- 
den. IL 375 

Floris de V. wordt Graaf van 
Holland, onder Voogdye. III. 
3, 6, 8. leert taaien. HL 6. 
trouwt. III. 9. trekt tegen de 
Weftfriezen. HL 15. wordt Rid- 
der. III. 18. beoorloogt de 

» Weftfriezen , te water, UI. 18b 
vindt hetLyfc ?an Koning Wil- 
lem. IIL iy ftigt een Slot te 
. Wydenes. IIL 20. handelt over 
een Huwelyk met Engeland , 
tufehen de wederzydfche Kin* 
deren. IIL 23 , 30. fluit een Be- 
ftand met Gelder. III. 33. helpt 
deStigtfchen tegen Amftel en 
Woerden. IIL 36. verzoentlzig 
met hen. IIL 39» 41» fchenkt 
Amftelredamnae aan Jan Perfyn. 

. 111,40. ftelt twaalf Ridders van 



Sloten in Weftfriesland. HL 44. 
brengt de Weftfriezen tot, on- 
derwerping. IIL 44. munt geld 
teMedenblik. IIL45.de Zeeuw- 
fcbe Edelen fpannen tegen, hen 
famen. HL 46. by doet het be- 
leg van Middelburgopbreekerj. 
l^l» 4ft> verzoent zig met de Be- 
delen. IIL 50. beweert regt ter 
hebben opdeSchotfcbekrpoo. 
HL 55. ftaat 'er van af. HL 57. 
verbindt zig met Frankryk. Hl. 
59. zyn ombrengen, in deszelfs 
oorzaaken en iritkornft, om* 
ftandiglyk ontvouwd.' UI. 64-95 
Floris de .Zwart? % Zoon van Flo- 
ris den II. zyn aart. U.aao. hy 
isoneenig met Dirk den VL II. 
220. onderfteunt de Weftfrie- 
zen. II. aai i 222. wordt ook ' 
. door de Kennemers voor Bee- 
ft aangenomen* H. 1*3. ver- 
draagt zig met Dirk den VI. 
: II. 223. neemt de wapenen aan , 
. om de Erfdogter van Rechern 
terVrouwete bekomen. IL 224. 
wordt omgebragr. IL 225 

Floris .Zoon ran Floris den IV., 
verwint dcVJaarajngen. IL 393, 
wordt Voogd van Floris den V. 
III. 3. maakt een Verdrag met 
. Vlaanderen.. HL 3* fterft. IIL 
6. zyne Keuren over Zeeland. 
HL 6 
Floris, Zoon van Jan van A ven- 
nes , regeert Zeeland. HL 9, 10 
Floris vanEg*md 9 Heer van Ys- 
felftein, is Zeeadmiraal.IV.33a. 
valt in Nieuwkerk op de Ve- 
luwe. IV. 365. is oneenig mee 
de Stad Utrecht. IV. 368. be- 
magtigt de Sloten Kooden-Too- 
ren , Perfingen en Heumen. IV. 
371* U Stadhouder vauHoljlanff. 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 85 



W. 388. hemagtige eene Frje- 
fche Vlooi; IV. 398. verjaagt 
de Gelderfchen uit Holland. 
IV. 404; word* Graaf van Buu- 
ren. IV. 441. draagt, al* Kapi- 
teio-Generaal, zorg tegen de 
Gelderfchen. IV. 470. bewerkt 
eeoe Unie cuJTcben Holland en 
centge Brabaatfche Staden. IV. 
478*489 zyneKrygabedcyren, 
inOveryflel en Gelderland. IV. 
493, hy fterft. V. 193 

BwsQmvan fPyngtardtn ,Pen- 
üowis van Dordrecht, vervalt 
in de ongenade van Karel den 
V. IV. 413. wordt in ayoe eer 
herfteld. IV.14S 

Boriszoon ( Pfeter ) voert bevel 
over een Esqttader»in denflag 
van 165» , tufleheo Bljfce en 
Tromp. XII. zaa* fneevelt in 
de Zond. XII. 468 

FloriiZöon (JVilkm) bevordert de 
openbaare Prceke» • VI. 165 
Poy**C • * van Barhimont, Heer 
nm) helpt Namen verraden. 
VII* isx 
FokktJbelszoondicTX Willem den 
L te water. VI. 30$.. helpt den 
Briele ïn nee men. VI. 345 
Fodk (Albtecbt) uit tftretfit ge* 
?et zypde , war* door dftSt.a*- 
ten van 'Hollan<j.#efcberrod. 
. - : : Wht69 
ForbinCde Ridder). .*yne Krygs • 
bedry ver) ter zee. XVI. 1 53» 
- : . ., . 3"** 3>$ 
fir*0 (ƒ«« ipn>, $chqjit van 
Alkmaar, dpor Son<H tot Regter 
gefteld over wnige fitoomfch- 
geainden. VIL 55 

FereeJl(Nainnmgvm) gemagtigd 
tot dp Vredehandel ing te Bre- 
da* VII. 29. wordt Lid van den 
£ioogep Raade. VIL 45! 



Fortefi (Nanning v*n) 9 Vroed* 
fchap te Alkmaar , gemagtigd 
tot de opvoeding van Willem 
den III. XIII. r98 

.Fvrmoja verlooren. XUL 75 

ttorape, waar gelegen. II. 10/, 

108 

Ftntm Mriani* of Markt van A~ 
drianua , hier te Lande. 1. 190 

Fout (Picrr$ du) , om een toeleg 
op 't loeven van Prinfe Mau- 
rits , ter dood gebragt. VUL 399 

Franftis de 1. 1 Koning van Frank- 
ryk , maakt een fieftand met Ka- 
ntel den V. IV. 39*. en een Ver- 
bond van Vrede en Vriend* 
fchap. IV. 399, 400. raakt, op 
nieuw» , met hem in oorlog. IV. 
499. wordt gevangen. IV. 450. 
maakt Beftand en Vrede* IV. 
451» 4^0. fluit een Verbond te* 
gen Karel den V. IV. 460 maakt 
Beftand. IV» 4 91. raakt weder, 
o min oorlog* V. 124,1 28, 13*. 
verbindt zig met den Hertoge 
van Gelder. V. 126. maakt B* 

.ftand. V. 138. Vrede. V.r44. 

.vangt wederom oorlog aan. V. 
?ir- maakt verfcheiden' ver- 
boacfeo tegen Karel «Jen V. V. 
91 *.2 1,5. bcmagtigtLuxemburg. 

,V, «t. verlieft het wedeaöm. 

: V.. %zté wint verfcheiden* üre- 

-deoïn Henegouwen, eivgantfeh 
Luxemburg. V. 245. vodraiet 

fLaadrecbte* V. 259. maaktlvue. 

4e ie ireipi. V. 27a. fterft. V,. 

■ » 196 

Fr<m$9i$'4*Jt. wordt Koningvan 
Frankryk. VI. 35» maakt Vrede 
mee deHugenooten. . VLp3 

FrangoU 4e JU. % Hertog, vah 
Lotharingen > komt in Holland. 
XDf- 75- trouwt melde Aars*, 
hertoginoe Maria Thertefia. 

F 3 XI£. 



u 



B £ A D W Y Z ER 



XIX. sla worde Mederegene 
zyner Gemaalinne. XIX. 292. 
worde Keizer, 'onder den naam 
ranfraneiskus den L XIX. 503 

FRANiKER.Geregtshof aldaar op», 
geregt , in 1572, VL 369» Hoo- 
jge School f Tn 1585. VIIL6J 

Franken. Naamsbetekenis en 
oorfprong. J. 202 jfant. zy val- 
len in Batavia. I. soa* heipen 
Poftbpmus tegen Galiieen» I. 
203. worden , door Aureliaan , 
geflaagen. 1. 108. flaan 2ig ne- 
der in Batavia en langs den 



gen tuflbben ben en de Romei- 
nen. 1. 281 , 2gS. zy tnaaken zi$ 
meefter vaa een ded van Gal. 
He. I. 287. ook van Trier en 
Keulen. L 293. zy overwinnen 
de Saxers. * 1. 1^4. 

Franksn (Fttmgots) < Penfonaris 
van Gouda , èn daarna Raad in 
den Hoogeuftaade, werkt te. 
gen den handel met Frankryk. 
VIII. 50. zyn gefprek met CM- 
denbarneveId,over 'e verheffen 
van Manrits tot Graave. IX» 
454. X. 147 



Byn. I. 210,211. waarom dl IVanlteii'(^iin) v I}ienaarv«nOL 
Romeinen hun akkers afïlon- déntarneveid* Byzonderheden 



. den. I. 214- zy verraaden Pro 
kulus. I. 216. verbranden öc 
nige Romeinfehe fchepen. I. 
217. huniïe Scheepstogten. I. 
217,218. Mazimiaan Herkulins 
Overwint hen. I. 221. hunne 
zeefebuimeryen. I» 222. zy won 
den « in Batavia , door Kohftan- 
tiusChlorus , geflaagen. L 224 - 
en daaruit verjaagd. I. 215. zy 
yallqa ïn Gallie. I. 228. wpr- 
.den 9 door Ronftantyn , geflaa- 
gen.L 230. nog eens, doórKrii 



hem betreffende. 3f. «W, 36c, 

frató'van Bwftpft wordt Stad- 
houder van Holland en Zee- 
land. HL 491 .trouwt, heimê- 
lyk, niet Vrouwe Takoba. NL 
510. wordt gevat. III. 5«a.ge- 
flaakt. III. 5x4. bekomt eerïjge 
goederen en waardigheden. IIT # 
514. moef- voor; 't onde*h*ad 
van 't Beftand met Engeland 
zorgen. IV. 41. onthaalt fier* 
togKarél. IVv 106. fterft.III.515 



pus. 1. 232. vallen op niews tfc Frankfort (Predevan). IV. 259 
Callie. I. 233. worden^ door Fténs vari< Èfederóde (Jonkheerj 
Joilaan ? ; t>ëdwongea. I. 241 , r toe hoofd <te^*ïóekfdttèit *fcr- 



242,244. door de Qnadefi , u(t 
Batavia, gejaagd. 1. 147. zy ver- 
binden zig, op nieuws < ; tageh 
de Romeinen. I. 257. msrtlet!4h 
Pattte, 1. 258. TheiydcffidB be- 
oorloogt hen. I. 259. ook Va. 
lentiniaan. L 263. de Aleman- 
•nen vallen in hun Land. 1. 265. 
Sfiliko fluit een verdrag mét 
hon.I. 2$}\ zy worden» door 
<JeGothifche en Skytifche vol- 
ken, overwonnen. L 270.' Aff. 
'rjoi flaat ben. I. 281* Verdra- 



koorerr;i^.fe45;zéat dóör*«ti 

^onbd vaaren diep. J V. 24$. be- 

magrigt Rottertfam. IV. 247.. 

onderneemt een v aariflag <Jp 

Schobnhoyen.iy.i47.opSchie- 

dam. IV. 25a ivarlfeft Roteer-» 

dam. IV. ^56; zoekt Goeteede 

te bemagtigeh. IV. 264, worctt, 

in een gevegt, by Brouwers* 

'haven, geHrbiad. IV. 265. fterft. 

IV. 266 

Franfche FUrie té Autwerpen, 

in 158*. VIL 475 

" .Frar 



der VApERLANDSCHE HISTORHE. 87 



Ihjer (T*n) om voorgenomen 

brandJjtgtery geftraft. XIV. 186 

FranszwntftmeUf) » Buigemee** 
ter van Woerden , boude den 
Lutberfchen voor ileo waaren 
HervormdenGodidienlL VU.39 

Frewu* db L. wQrdc Keker. U. 
23$. geeft Ftoris den HL ver* 
lof tot bet beffen van een' tol 
teOeerviiec.il. 937, bevredigt 
hem met den Biflcbop van U- 
trecht. II. 944* «kt natr 't Hei- 
lige Land, Ilv 073* daar hy onv» 
komt. IL274 

Faanuc de IL wordt Keizer. II. 
332, de Graaf van Loon houdt 
270e zyde. 11.243* by beveiligt 
de Utrechtfche Kerk, in de tol- 
vrybeid te TieK U. S49- wordt 
afgezet. 11*37* 

Fr&duk he UL (Keiisr) ont- 
vangt de buide wegene <ïe Ne- 
derlanden van Hertoge Fiiips 
vin Bourgondie. HL 549. vdt- 
dertfch*tting veiffrieiUncUV» 
66. verbiedt Hertoge Filipsde 
Friezen (f oeugiften* IV. 67* 
ontvangt de lmldcwegeos GeU 
deren ZArtfetorfRn Hertoge K* 
rel. IV. X4*» kou met: een Le- 
ger in dè Nederlanden. IV. 243. 
k^ert te mg* J V. «44. iterfc. Ltf. 

*94 

fnArik,4êii. wordt Koning van 
Deenemrke. IV* 450* geeft 
Holland en Zeeland verlof tot 
handelen.lV.459 fluicdcZ-orfcL 
V.36. oolwften tttflehen hemen 
Holland, V* 40. by maakt vre- 
*• V*45»8oekt nieuwen twfft. 
V.46. wordt krank. V. 55. fterft. 

*r*i«* <fe //.» Koning van Dele* 
nemarke* verhoogt de Zond- 
&he jollen. VL *$7* wfeaq&t 



zig, deswege, met AWa*VL e j8 

/r*dri* 4* ƒ//, wordt Koning van 
JDeeaemarke. XI. 3*9..haodc* 
ling der Scaaten -met hem» 
XIL 38*43, 271- 273. hy fluit 
MQ Verbond met beo. XII. 274, 
een nader Verdrag. XII. 440. 
oog een. X IL 46a, hy üeekt tig 

. ia den Noordfchen kryg. XIL 
461* lydt 'er veel by. XIL 462, 
463 fluit een Verdrag metZwee* 

. deo.XIL4óB«iaaktopoieuwain 
leorlog. XIL 465. wordt door 
de S taaien, met eeae Vloot oa- 
derdeund.XU. 466. 46/unaakC 
wederom Vrede. XII, 481. ban* 
.deling der Staaren* met hem. 

. XIII. 136, 185. «ven Verdra- 
gen met hem. > - XUL186 

Fredrik de IF. 9 Koning vau 4 Jee. 

. nemsxke. ;Verfchil mot hem* 

: * . VJII.IÓ2 

fredrik de K. wordt Koning vin 

Deenemarke. . ,, XX 4$ 

fredrik AugvfiueJ* HL wordt 

Koning van Poolert. XIX. 154. 

maakt aanlpraak op de 0uüen- 

• xykfche nalaatenfchap. XIX, 
j«, "raakt in moeite «uH den 

- Koning van Pruiflen. XIX. 504 
.fredrik de L Koning van Pruis- 
fen* XVIU95. betwiftdooPrrn- 
fe van NaJTau hee regt op de 
©ahatenfehap vanWUlem den 
III. XV1L 131, 148; fluit een 

• Verdrag met Groót-Britan je en 
. deS(aaten.XVil»96.wordtPrtns 

vao NeufchateL XVII. 313, 
. vwerpt bezetting in Meurs,X VIL 

493-fterft. ; XVII. 494 
.Fredrik de IL wordt Koning van 

Priüflen. XVII. 494. (laat naar 
„ 't Overkwartier van Gelder. 

XVII. 499. verfchilt met de 
. Staaten» -over de tollen op de 



88 



BLAD W Y Z E R 



Maaz» enz. XVIII. 37 , 38. 

werpt bezetting in Herftai. 

XVIII. 38. verfchilt roet de 
v Staaten , over 't Ovcrkwartiér 

van Gelderland, XVIII. 97, 161. 

weigert te bewilligen in hun* 

ne aanneeming van 't Verdrag 

van Hanover. XVIIL 386. zy- 

ne handeling met den Keizer. 

XVIII. 389. en met Rusland. 
XVIIL 390. fteekt zig in de 
Ooftfriefchegefcbillen. XVIIL 

.518, 52a derft, XIX. 295 

f reifik de Hl. Koning van Pruis- 
fen. Zyne afbeelding. XIX 296. 
by wendt regt voor , op een 
gedeelte van Siiezie. XIX. 296* 
gronden van het zelve. XIX. 
29? enz. by valt in Siiezie. XIX. 
301, 304 % 3<><k geeft %r den 
Staaten kennis van. XIX. 302. 
handelt met de Koninginne van 
Hongarye. XIX. 303. fluit de 
Vrede van Breslau. XIX. 339. 
weigert Groot * Britanje ondet- 
ftand. XIX. 4JI* onderfteunt 
Keizer Karel den VJL XIX. 467* 

/wordt Vorft van Ooftfriesland. 
XIX. 478* handeltmetde Staa. 
tenbvér't ontruimen van Emb- 
den en Lieroord. 3ÜX» 479 enz. 
raakt in moeite met het Keur- 
Saxifcbe Hof. XIX. 504. fluit 
de Overeenkom** van Hano- 
ver. XIX. 507. handelt over 
Vrede. XIX. 509 enz. fluit de 
Verdragen van Dresden.XiX. 

. 509 enz. zyne inzigten. XfX. 
518. handeling met hem. XX. 
i74»3^5-nyrègteenelndifche 

: Maatfchappy te Etabden op. 

XX. 405 

Fredrik t Paltsgraaf aan den Ryïi , 

• ftaat naar Deenemarke. V. 100" 

Fredrik > Paltsgraaf aan den Ryn 9 

wp& tot Koning *an Bofeee* 



me verkooren. X. 402, zyné ne« 
derlaag by Praagè,_£. 406; hy 
wykt naar Holland. X. 406. 
keert naar de Palts; X. 434. 
komt wederom in Holland. $• 
436. zyn oudfte Zoon verdringt 
In f t Y. XI. na. hy voegt zig 
by 'tZweedfche Leger. XI.162. 
derft. XL 164. dood zyner Ge- 
maalinne. ' XIIÏ.49 

&edrik> BiflchOp van Utrecht , 
zuivert zyn Bisdom. II. 4 5 
Fredrik de //.wordt Biflchop van 
Utrecht. III. 198. hangt af van 
GraavteWillemdehlIL IH.198 
Fredrik van Blanke nbeim of de lll m 
wordtBiflchopvan Utrecht. III. 
333. maakt een verbond mee 
Friesland. HL 333* &*?(. 111.49a 
Fredrik van Baden of de IV. wordt 
Biflchiop van Utteöfct. IV; 3 1 si 
ontvangt de hulde van Gronin- 
gen. IV. 31& doét affland van 
• /«Bisdom. 1 •-.... IV. J 4d8 

ftedrikvmEgnwmlj Heer van 
Yflfelftein « doet het beleg van 
. Yflelftein o|*reeketi*IV.ii9. 
ontzet Franiker;- IV. 3*8 
Frtdrik'Htnrih (Schans) door de 
Franfeben bèmafctfgd, in 174*. 
;.->:. •• '. XX. 1*6 
FkEDaiK-HzmtiK gebooren. VÏL 
•< 510. waarom eerft Henrik en 
i Henrik Fredrik genWtatL Vit 
? 510. Aai*, zyi ptegtfge doon % 
door zekeren Predikant , vin- 
*ig berispt VII ay. hywotfc 
. Kolonel. VIIJ/377. en Bevel- 
- hebber van. .Gfeerfrüidenbèrg. 
VUL 377. woont deh vel dtogt 
van 1 5517 by. VÜL408 doet eéne 
reis naar Frankryk. VIII. 395. 
Jtrygt f ;in 159$, zittingen den 
Raad van Sraate. IX 67. tr$kc 
. in gezantfehap naar fingeland. 
IX. 154. wordt Landvoogd van 
Staatfgh 



der VADEftLANDSCHE HISTORIE. 



ftaatfctf Vlaanderen. -IX. 169* 
(takt Rynberk. IX. 188. ayne 
wakkerfieid in \ gevégt aan 
dé Roer. IX. 194. hy verovert 
Breévoort. IX. 207. verraft 
Erkefens. JX. 225. zyne Moe* 
der zoekt hem ' te bevorde- 
ren, in Frankryk. IX. 433. ée 
Staaten (taan toe, dat hyzynén 
Broeder opvolge. IX. ji8. z-y 
verbeteren ayne wedde.lX.449. 
by bekomt «£n aandeel aft zyns 
Vaders 0alaatehrcbap.lX.456. 
beleger» Utrecht. X. 29, opl- 
aat Brunswyk. X. 9). men trlgt 
bemin 't Lid der Edeten tebfe. 
fchry ven. X. 245 , §96» arg ver- 
goeden op hem. X.-a95. by 
trekt naar de Palts. X. 405,406. 
naar Brabant. X, 431. tragt Bre- 
da te ont*ettetf. X. 497, XI. ld. 
trouw t met eeneGrtavinne van 
Solms. £ f 498. wordt &«ffat- 
<fcr, Ktfyiteb* en AdntiraaUGène* 
taal. XI. B< m*E*rft$EMévm 
Zeelafcd; XL 5* zyne tnzfgten 
idtaaken vim OerfögOvRcgee- 
tinge en Godsdienfti XI. -6 , 7 . 
8^by doötéeti' aanval optel 
Heide XIiotitfÊtoaar Vlaai- 
deren. XI 35. wbrdt Ridder vah 
den Koufeband; XI 5«. belegert 
en verovert QröL XI. 5a , 5 j t 
54 (lilt eenige beweegingen te 
Amfterdam. XI. 78>#5* asndt 
vier vendelen' der waatds. Xu 
86. belegert 'sHertofeeribofch) 
XI. 91 9 -92 . 98* beforgt dén 
Kyn en den Yflel. XI. 94. wint 
'sllertogenbofch XL101. voor* 
komt de afdanking van eenig 
Krygsvolk. XL 1 ttf geraakt aad 
't bezit van 't Prinsdom Oran- 
je. Xt. !?o. *yn- aahflag óp 
Duinkerken* Xl. 13a f r33. 1 34. 
by verwerft voor aynen Zoon 



het regt tot de opvolging In bét 
Stadbonderfchap. XL 139. zya 
handel omtrent de Groot. XL 
146. vóorflaghem gedaan door 
den Graave van Warfiifé. XL 
149* hy wifitVenlo.Roermon* 
dé, Straalen on Sittart XI. ijdw 
belegert en bemagtigt Maat- 
tricht. XI. 158,153,154,157. 
voorflag tot Vrede, hem aldaar 
gedaan. XL 158. hy ontvangt 
de Gemagtigden der Spaanfch© 
Nederlanden aan de Hoorn- 
broggé.XL 169. bemagtigt IvVtt- 
berk. XI. 174- dreigt Breda. XL 
19a krygt bet opperbevel i. 
ver het vereenlgd Franfch «1 
Staatfch Leger. XL too, eo*. 
verovert Tienen. XI. ooo. komt 
voor Leuven. XL 203. vertilt 
de Stad wederom. XL «04. be- 
legetcScbeakenfchans.XI. aofc 
wintse.Xt.M8. onderzoek, ef 
by niet- roden befchnldigd wor* 
dê van 't veiwaarloozen der 
Franfehe troepen. XL 209. by 
fteekt zlg fn de gefchülen, m 
Friesland; XL '224,2*6 zyn 
mianóegeo op de Staaten. XL 
«35-by brengt te wege datPau* 
afrtèird doet van 'e Raadpenfio- 
nzrisfehap. XL 24a; 243. be- 
komt den titel vin tymffag. 
Mi. XI, 248. wordt i*jle E4>- 
U van Holland. XL 249. Vero- 
vert Breda.: XL 253;' »#,a$<L 
tragt een Qppet-Kottegfe tér 
Admiraliteit te doendpregren. 
3X2*3; zyn toeleg op Hulsof 
Antwerpen. XI. 467 , 170, 97*. 
zyntotisnqegen op Amfterdam, 
XL 264^ 268. hy trekt voor 

Gelder. XLi73.verlaatde StaJL' 

-XI, 274^ zyne vragrelóoz* on- 

\feraeeming op. Brugge. XL 

289. hy dreigt Huift wederom. 

F 5 *L 



** 



B L A D W Y 7 'E - ft 



:XL fcji* men zoekt hem ver- 
dagt te maaken in 't ftuk. van 
.den.itabdienft. XI. ayf. hy 
wordt Stadhouder van Gronin- 
.&n en Drente*. XL *95* fluit 
eeoHitwelyk voor «ynen Zoop 
wet de Dogter van Kwel den 
L XI. f p7» -en een ander Voor 
.ee*e9grtierDog(eren,welk niet 
voortgaat. XL 301. by vero- 
▼ort<}ennep.XL3<t$» 307* on- 
jierfteunt Koning Karet den I. 
£L 333. dreigt HuJ ft te rijderde 
IN*le«< XL 336- wordt door 
.ftrikland befchul^d. XI. 340. 
fcetnagtigt Sas van Gend. XI. 
367*370* dringt op vermeerder 
rteg van Krygsvclk. XI.. 378* 
tyn, toeleg op AntwerpemXL 
891 » '392* by belegen en ver 



457. trok; , aan 't hoofd van et- 
Big Krygsyolk , naar Munfttf- 
XUL 84. tferft. XlV.a4j8 

Fridrék (Dm) 9 Zoon van Al va, 
wordt Overfte van 't voetvplk* 
VI. 241. flaat het ontzet van; 
flergeii. VL 384* bemagtigt Zin- 
ten. VI. 4on en Naarden. VL 
404* belegert Haarlem* VI. 410» 
4*3> réw tot bet verlakten der 
Stad. VL 419. wordt door Al- 
va aangexet f om 't beleg, te 
yerveigen. yt 419* wiet de 
&ad,.by yerdrag.Vi.430w fla*e 
het; beleg wor Alkmaar. VJ. 
44K verlaat dp. Stad.' VL 444. 
belegert Leiden. VI. 450 draagt 
het. bewjnd overrt beleg op 

.aan Beid*. VL 45$. tem naat 
Spanje,. VL4s$ 



OTttt Huift. XL 393* 394» zyhe fytdrék of fliis van Najjau wor>lt 
handeling met een' Monnik, .yoojr, (Selder, gek w$tft 93, ge 



XL 396. hy ftremt hetyertrek 

der Gerolmagtigden totdeVi e • 

dtehandeHng. XI. 309; krygt 

fcen*ie van een' afoondertyken 

fcan.de! , tuffchen Frankryk en 

iSpWit* XM*3-4i5- argwaan 

op hem. XL 410» 41 8* handel 

van degnuU;, hem betteflfeeh 

. Él».X|.i4a5»47J. bv raadt het 

.Wenan van den veldtogt aan. 

Xi.**S' fluit een Verdrag <we- 

^0«}9 Aütovttrpeo.XL4^f • geeft 

gyne oudfte Dogter aan den 

Keurvorö van Brandenburg ten 

JHuwtift. XL43U wordt zeer 

.jKP*k« XL 4^.nadttotVrode < 

* XL 43»* flerft. XL 43** 2yn- 

Vterflewil. XL434- kinderen. 

.XL 434. afbeelding. XL 435 

Fndrik Magnus , Ryngraaf, raakt 

in gevegt met eenige Spaan- 

. fcho oaafchap. XI. 319» vilt in 

de Landen van O veruaaze. XI. 



vangen. XL 274 

FftUrik „&*#»* pw Tm*ibu*g 
wordt Aartfbiffchop,. van V- 
«treebo VL 6&* 79, legt over- 
hoop ipecayne Oeef^sJykheid. 
Vl.1j4.amft. .VU. 330 

fr (fin Qffael .vqn G*v*re 9 ifair 
**») handelt wet den Aartsber. 

.*oge Mattbiaa. VIL j8i- met 
4en Hertog* van Anjoii. V|f . 

.Ip9> hy wordt yaflswet. VU. 
^88. bevordert in de hegtenii 
h et verlies van Breda» VU.179 

fïus(Mrh<i*% Oud-Burgemeea- 
{ ter ygn Haarfóm, handelt met 
: DonJFredrik. VL 41J, 41a. 
raadt de Süid tot verdrag. VL 

4** 

Friesland* boe ver 't zig, ond- 
-tyds f ukft?ekte l «91,359. IL 
« 9» 4* l$8,* 161. wprdtKarel, 
. J&oon v*n {fora! cfcaGrooten , 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 



Meedeel d* II 34. door de Dei- 
nen overvallen. IL 38, 58,6*. 
aan Godefr id den Noorman af- 
gedaan. II.67; inval der Hun- 
nen in Friesland IJ. 117. der 
Noormannen» II. 118 

pRiEiLAND (tegenwoordig) on- 
derwerpt 2ig aan Willem den 

III. III. 2*4. hoe de Craaven , 
van Holland aldaar gehuldigd 
verden. lil. «7 .Wil lem de IV. 
«loet een' togt derwaards , in 
welkep hy ontkomt. HL 258* 
Regeering. III. 327. Tweefpalt 
tnflchen de Schieringert en Vet- 
fcooperi* III. §28* de Frieeeu 
fluiten een Verbond met den 
Bilfchop van Utrecht. HL 333. 
worden door Mertoge Albrecht 
beoorloogd. IJL 33$, 334 t 339» 
34i. r die een Bedand met hen 
maakt JII.34a.hun verbond mee 
EDgeland.I1i.343. zy bemagtl- 
gen Staveren. HL 397. huMigeh 
Jan van Bei jeren. HL 451. IV. 
6u Hertog Ffiips toekt ook 
voor Heer van friesland, aan : 
genomen té borden. IV. <r.*'t 
Qisioit IV; 67. FitediikdelII. 
èifcht fchatting van Friesland» 

IV. 66. Kerel van Bourgoodie 
handelt , ourFriealand tot on- 
derwerping» brenge».fV. 107. 
Ooftergo eeWefiergo fluiten 
een Verbond- Van Koophandel 
met Edeard tost IV. IV. 18*. 
Hertog Albrecht van Saxen 
vordt Erfïladhouder van Fries* 
hnd. IV.3 1 9. daarha^ypeBroe* 
ders ,Henrik en Jori*. IV. 5 r 9, 
.3»5. Karel de V. wordt 'Heer 
vanfrlealand. IV. 390, 442, 443 

Frisland kieft gedeettelyk 's 
Prinfen zyde , in 1 572. VI. 369, 
Craaf Jooft van SitootHjénburj 



wordt 'er Stadhoederover. VL 
369. * vak Granjewederotó a& 
-V 1.400, 402. wordt gedeelte* 
Jyk overgebragc tot de ftaat- 
febe syde. VIL 127. treedt m 
de UtrechtfcheUnie. VIL 265, 
verwerpt de Keulfcbe Vrede* 
. ponten. VII. 284. twlft aldaar. 
VU. 494. VUL 212, 219. IX* 
ipo. door Graave Willem by- 
gelegd. IX. 100. ftsat der Ker- 
ken aldaar, in ióift. X* 58.00 
in 1Ó16.X 141/tGeweft dringt 
op 't houden eener ntttoaaale 
Sinode.X. 155. vyandeMte in- 
val ia het zelve , in 1622. X. 
439. twift onder <k Leden der 
Regeeringe. X. 484. 'tGeweft 
zoekt Krygivólk af te danken* 
XI. 130. beroerte en verande* 
• rtngder Repeeringe aldaar. XI. 
217**26. 't Geweft tragt de ban- 
..delingen der groote Vergade* 
rlnge te doenopfchoaten.XIL 
158. beweert den oodxaakely** 
htid vm 't eanfteHen van een' 
Stadhouder. KU. 1 6a driegt op 
H afkondigen eener algemeen* 
Vergfffeniffe. X1L 192. vér- 
ktaatt '?ig fterk tegen 't verleer 
oen der Akte van Uitfaidng, 
doerHqlland.XII. 333*334,341, 
359» wil Beverningke&Nfeuer* 
poort geftraft hebben. XII. 337. 
beveelt, in de Kerken te tm- 
- ben , voor den Prinfe van O* 
ranje. XII. 359» tweedragt el- 
kaar. XII. 398. klagten ever 't 
keilen. XIII. 70. twift teflfeben 
dtfprinegezinden en Honandfóh- 
gerinden aldaar. XIII. 34b. de 
Provincie begeert rang yoer 
utrecht. XIV. 312, 310, 3a*. 
Reglement op de Regeer! ng,aN 
daar gemaakt, XIV, 458T *er- 



9* 



B L A D W ¥ Z E R 



fthH met de Provincie over 't 
afdanken vab Krygivolk. XV, 
»5« zy ftemt de werving van zes- 
tienduizend man af. XV. ai 7* 
woïdt» vergeefs, bezoóden» XV. 
2x7, dringt op het te rug ont- 

. bieden van den Spaan(cbenon- 
derftand. X V. 915. Misgewaad 
aldaar verbrandiXV 3«6.dePro-. 
v4ncie dringt op bevordering 
van Rrinsjoan Willem Frifo, tot 
Generaal vom 'tVoetvolk.XVU. 
908,809, op zyne zitting inden 
Raadvan9uateXVlI.s7i fchaft 
de Pagten af. XX. 199. verklaart 
het Stadhouder fchap ook in de 
vroawetykfulyn erfelfk. 3fX. 
199, magtigt den Prins van O- 

. rarije 'tot hérftellinge der Re- 

- geeringe XX. 201. groote ver- 
andeziftg io den vorm derzel* 
ve« XX. 3 17 

Fmiezsjt* hunne oude wooning. 
1. 3& onderfcheiding in groots 

~ en kleine Friezin. I. 36. Druzas 
maafctze aan 't Roomfchö Ryfc 
fynsbaar. i. 58 , 80. hu» opftaod 
tegen de Romeinen. 1. 8<x zy 
tiaan Apröflius en deszöifs 
Bondgenóoten. L 82. Korbtrtp 
overheen hen. 1. 92. ftigt eene 
fterkte in hun Land* 1. 93. zy 
neemeasenige Akkers in. J.96. 

. gedrag' van twee hunner Hoof- 
2en\in eten Schouwburg te Ro- 
me. I.; 97. zy Gaan de ingeno- 
men akker^wQderom «f.. J. 97. 
verbranden twee Romeinfche 
Wintertegeringen. 1. 1 98. daan 
de Romeinen. 1. 114. of zy dpor 
Albtnus geflaagen zyn. I. rpa. 
$y bebouwen de Romeinfche 
akkers. L 1*7. tftgeken , ge- 
deeitelyk, over naar Britanje. 
{. 1Z9. worden , door £iovis f 



overwonnen. 1. 305 , 307. dui- 
ven niets tegen Chilperik on* 
derneemen. I. 326. worden , 
door Klotaris den IL en door 
Dagobert, overwonnen. 1. 331. 
bryven lang ongel 00 yig. 1. 34*. 
Etigius predikt onder hen. I* 
346. ook WHfrid. I 352. Wig- 
bert. I.356. Wil Hbrord. 1.356. 
Wolfran. 1. 369. en Bonifacius. 
1. 3fl4> 4 1 3- zy worden , doorPi- 
pyn den Dikken , overwonnen. 
1. 3$ 8. èun opftand, onder.JP op- 
po. L 374. *KareI Martel over- 
wint hen. I. 375. ay worden, 
door Karoloman 4n Sipyq , ge- 
flaagen. L 403»,hiipen Pipyn 
tegen de Sa»rsj I.K404. eeni- 
. gen hunner ftaamop tegen Ra* 
rel den Grooteto. '1.429. die 
hen overwint, en- hun 'tRegt 
op hun viderlyk erfgoed be- 
neemt, h 430; welk hun > door 
Keizer Lodewyk , ^wedergegp- 
Ven wordt. II. 4a. voelen wor- 
den Chrifteofcfc; I. 425, 431. 
hun Verdrag met brei: den 
•Groeten. L 442* die hun Wet- 
ten geeft. 1. 445. zy bekomen 
-den naam van frye Ftiezen. I. 
444* bun wordt • door de Dee- 
. nen , fcfeatting opgelegrf. II. 38 
Godeffid de Noorman dwingt- 
-ze , meteenen ftropóm den hate 
te gain. II; 88. de Teifterbom- 
.fcheFriezéfi flaan deNoorman- 
:»en. . JI 91 

Friju&onen. ' I.36 

Faiso; Zie. Joaü Willem Fri- 
.10 en Willem Ka&el Henroc 
Friso. 

Frojrwnt (Jm vm Bturgondie, 

Heer twfi) wordt uit het Kas- 

teel van PJam^n verdreeven. 

VIL 159* beeft ecn,cifch op 

Vee- 



der VADERLANDSCHB HISTORIE. 95 



VeeteenVUflbgen. VEL 385 
hentes {Dm Pedro Htnriqaes, 
Qraaf Dan ) komt in de Neder- 
landen. VUL 369. heeft den 
klem vaji't bewind, UftParmas 
dood. VIII. 370, 371. wordt 
Landvoogd, by voorraad. VUL 
41a keert naar Spanje te rug. 
VUI. 4«7 
fiaflmberg (Prins fVülm vm). 
zyne handeling in Duitfchland. 
X1IL 3p8-4Ci , 4*4- Lodewyk 
de XIV. zoekt hem tot Keur- 
vorft van Keulen (e doen ver- 
kiezen. XV. 414 
Fynaari bemagdgd, door Mou- 
dragon. VII. 62 

G. 

Qaal (Jbfcafr), Schepen te Rot- 
terdam, verklaart geene Re- 
genten te kennen, die liever 
fmfebdan Prinftb waren. XIV. 
76. wordt door de Burgery be- 
waard.' XIV. 115 

Cafan (Dm Louis) neemt den 

Haage in. VI. 483. ook Maas- 

landsfluis. VL 484- fneuyelu 

m - VI. 4*4 

Gail (mdries) , Gezant Van Kei* 
xerRudolf den IL, handelt te 
Geertruidenberg. VII. 148 

Qalma, een Friefch Edelman. 
zyne ontmoeting met Florisden 
IL II. 113 

Ctftena(HaftMMn>aadpleegt.met 

Biederode, te Viane.VI.au. 

te Amfterdam. VI. aio. wordt 

gevangen. VI. A30, ontbalsd. 

VI. a/7 

Galba ftelt Klaudius Civilis in 

vryheid. I. 10a. dankt de Bata- 

yiïche Lyfwagt af?L 103. derft. 

JU 104 



Galei jen gebouwd ,' door de bui- 
ten. IX. 91- dienft derzelven. 
IX. 9a 

Galen (Jan van), Kommandeui 
over een Esquader in deMid* 
dellandfche zee. XII. aeo,(hea- 
veit in een gevegt voorUvor- 
no. XIL §37 

Gallis. Oude Verdeeling ven 
ditgeweö. 1. 37. Inval van ver* 
fcheidon' woefte volken, in het 
zelve. Laóó, «70 

Galliebn trekt ten dryde tegen 
de Germaanen. I.ao3.fpotmet 
bet verlies van Gallie. L ao6 

Gallieres, Refident der Staaten 
ce Regensburg , neemt agthon- 
derd Saltzbnrgersaan , die her- 
waards gevoerd worden. XIX. 

69 

Oah (Staon). IL % S 9 

Gama (Vasko de) zeilt om de Kaap 
de goede Hoop. IX. 135 

Gamarra(Dm Èfievan ie) % Spaan- 
fche Gezant in den Haage. XII. 
380. syne handeling XIII. ia, 
13, 164. hykrygt gehoor in do. 
Vroedfchap te Dordrecht. XUL 
107. flaat een Verbond voor, 
* XUL115 

Qatnaskus, een Kanintfaat. zy- 
ne zeofchuimeryen. I. 90. hy 
wordt , door Korbulo v verjaagd 
«n omgebragt. I. 92» V3 

Gardm (GuUlaum du) beeft de 
.hand in de omwenteling van 
Amfterdam, in 1578. VIL 906 

Garpolf (GraaQ,dqorGoiiefried 
den Noorman, aan den Keizer 
gezonden. IL 89* 

GardotXDamuum) verlieft Breê- 
voort. VIII. 206 

Gasptrnê, door Willem den VI.. 
gewonnen. IIL 37a 

Gajhmga {Markgraaf van) wordt 
Land- 



n 



ft L A Ü W tf Z Ë & 



Landvoogd ddr Spaaafche Ne- 
derlanden* XVL 

Gautikr wordt door het Fran- 
fcbe Hof in helmelyke haftde-- 
Hng gebruikt XVII. 397» 4t 8 

Gto** Zie y<*^* 

Gebed voor de Overheid (operi- 
b*ar> orde daar op gefteld, 
Hoorde Stutten van HölUrid, 
HIIL jft. Friesland verzet-'er 
*ig tegen* XIII. 5* ook vier 
ftftdereGevfreften.XUI.6f. Ze* 
iaod flaat een* middel weg voor. 
SUL 61. è\o Holland niet be* 
èaégC.XIU.6 i/tVoorfchrift vaöi 
Holland wordt, in 't gemeen « 
ingenomen* XIII. ói 

GeêHgeerden. 2tle Gekoorenen. 

Getlvink (Dirk), Sekretarisvan 
Amfterdam, XV. igo 

Gwtoinktfan itotneHsnwiï) , Oud- 
Burgemeefter van Amfterdam, 
afgezonden aan Prinfe Willem 
den II. XIL 76 

Gtctvink dfoan) gemagtlgd naar 
utrecht. XI¥. 283 

Geèlvink(lbrnelit), Oud Schepen 
en Raad , en daarna Burge- 
4tieeftér van Amfterdam. XIV. 
198. krygtkennis van den voor- 
genomen togt riaar Eiigeltnd. 
XV. 42S 

ÓeehfMk (Mkolaas) , Raad te Am- 
flerdam. XIV. 85 

Géêlvfnk(Ifikolaés) 9 Bmgvtoee*. 
tér Van Amftenfem. zyne ont- 
moeting op 't Stadhuls en met 
de tekenaars van zeker Ver- 
toekfehrfft* XX. 140 i 14* 

tiartrfttó (ligt eeneKapel teGeer- 
tmidenberg. L 345. Dronk naar 
haar genoemd. L 345. III. 77 

GEfctiTRttiD (Vrouw), Weduwe 
van Kloris dèn L , wordt Voog- 
des van haar eo Zoom t Dirk dea 



V. *II. 170» ty trouwt met ftdfc 
bert de Fries. II. 177» wykt naar 
Vlaanderen. IL i8i 

GsiRTtiuf&BHBEKG. Kapel sldflar 
geftigt. 1.345- Dagvaart aldaar. 
IIL 303. de Stad, door Jan van 
Bei jeretf , ingenomen, IIL 446. 
door de Hoekfcben veruit. 1 v. 
%$o. ingenomen door de Nas* 
faufchen, fn i^3* VI.- 447. 
aanflag op d*eze Stad. VIL 1 oo. 
mttkdry aldaar. VIII. 277. Prirts 
Maurfts belegert de Stad. VIII. 
i8o. die aan Parma verraaderi 
Wordt VIII. 281. Maurits her- 
wint haaiw VIIL 37$* aanlfógop 
de Stad. IX. 102. handel over 
't loflen van de Heerlykheid 
derzeive. XIII. 362-364. Vre- 
dehandeling aldaar, in 1710. 
XVII. 357 enz* 

Giertfma(Jtmncs*) y Burgemees- 
ter te Groningen. Piondering 
Van zvn huis. XX 103 

Gtervliit. Tol aldaar, dodrFló- 
ris den III. opgeregt II. 237» 
Dirk de VIL wordt 'er in be- 
veftfgd. : tL 277*111.20 

Geeftelykeft. Ongebondfetfheid 
hunner zeden « in de an eeu- 
We. * ' I.p&tj8? 

. Geeftetykheid. of zy, in Holland, 
ooit deel aan de £egeering ge- 
had hebbe. III. 486. IV. 505* 
derzelver heerfch- en geldzugt, 
door HertogeFUips,beteugeId. 

IV. «9. ty wordt gefchat, doo* 
Hettege Karel IV. 149. betaalt 
tot de Beden , onder Karel den 

V. V. 249, 301. inUtrechtge- 
weerd uit de Staatsverjraderin- 
8 e - . vlf. 44J 

Oeeftermus (Joannis Êvertszoori), 
Remonftrantfch Predikant te 
Alkmaar, verdagt wegens een 

op- 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. ff 



oproer aldaar. X. 383 

H Gein f door de Hollanders o - 
vetvaUen. II. 399 

Gekoorenen of eerde Staat ia 
*t Stigt aangefteld. VII. 446. de 
Hopliifden te Utrecht willenen 
doen afzetten. VIIL 181. tjf 
warden herfteld. VIII. 190. bun 
voorflag. VIII. 190* 't gefchll 
met ben wordt bygelegri. VUL 
191 
Gilde* wordt een Hertogdom. 
SI. 241» twift aldaar tuflchen 
de Hekerens en Bronkhorften. 
SI. 299. 't Land aan Hertoge 
Karel van Bourgondle verpand. 
IV. >39. de Staaten des Landa 
zoeken Karel van Egmond in 
de Regeering te doen feilen. 
IV, 182. 't gelukt bun. IV. 307. 
de vier deeien dei Hertogdoms 
verbinden aig onderling. IV. 
317. de Staaten van Gelder 
«riffen met Hertoge KareL V. 
34J. maaken fchikklngoverde 
opvolging. V 145. Regt van 
aarel den V. en Willem van 
Gulik op dit Hertogdom. V. 
833. bet wordt den eertien af. 
jeftaan. V. «55 

Celier. Maurits aanflag opdee- 
ze Stad mislukt. IX» 195*27 
wordt, vergeefs, belegerd, door 
Ffcdrik Henrik. XL 273; «74. 
veroverd door de Pr uifllfcben. 
XVII. t8& 
Gelderland gedeeltefyk aan 's 
ftürfenzydeovergebragc, door 
Graave Willem van den Ber- 
ge. VI. 368. valt den Prinfe 
wederom af. VI. 400, 402. 
wordt, met geweld , hervormd. 
VII. 216, 307. treedt In deU- 
trëchtfche Unie. VIL 263, 2*4. 
't Krygsvolk aldaar doet een 



nieuwen eed. Vit. §68, beef* 
denftorm aldaar. VIL 307» *t 
Geweft AootsigaandeotHèagt 
der Graaflykbeid van Holland, 
aan Willem den L VIL 514. 
ftaat der Keiken aldaar, la 
I6I2.X. 57. en In ióid.X. 14*. 
't Gewed dringt op bet bonden 
eener nationaale Sinode. X. 
1 55 f 1 99- verfcbil over deatelft 
aandeel in de gemeene Lallen. 
X. 446. men ftelt *er orde op 't 
beftellcn der Regeeriftge, na 
de dood var* Willem den IL 
XIL 138. handelingen aldaar, 
op'tftuk van'tStadhouderfebap. 
XIL 129, 178, 305, 306. oor- 
deel van 't Gewed , over * t ver* 
leenen der Akte van Uijtflafcfiï- 
ge. XIL 333 . 3S8.oneeirlgheld 
in het zelve. XII. 397. 't wel- 
gert in de Vrede met Portugal 
te bewilligen. XII!. itf. ont- 
ruimd door de Pranfchen. XIV. 
3074 in de Unie herteld. XIV. 
3*5* 358. draagt Willem den 
m. de Sonveralniteit op, XIV. 
346. die nn de band gewen- 
2en wordt. XIV. 358. de Re- 
geering aldaar veranderd XIV. 
3S8- de Provincie beweert regt 
te hebben op Ezens, Steden 
dorp en Wltmond. XV. ir». 
bewilligt fn de werving van 
zeftienduizend man. XV. 109, 
de Gfaaf va» Egmond beweert 
regt op Gelder en Zotfen te 
hebben.XVI.i3oenz, oproeren 
in Gelderland, in en nar;o*. 
XVII. 135-143* 131-24^.299- 
306. de Staaten *oeken *t Ovet- 
kwartier te bekómen.XVHï. 48: 
men arbeidt om Prins VVilfeta 
Karef Henrik Prifo tdt Stad- 
houder ?«a dit Gewefttedoen 



** 



B L Af D W Y' Z E^l 



Utanftellen. ÏVIII. 143 eoz. de 
Staaten fchryven.i deswege, aan 
die vaa Holland. XVIII. 248. 
zy (lellen deq Prins tot Stad- 
houder, aan. XVIIL 252. h#n 
gevoelen over het onïerfteu- 
nen der Konlnginne van.Hon- 
garyé. JCIX. 395 enz. zy ver- 
klaaren het Stadhouderschap 
«rfelyk« XX. 151. bel] ui een de 
JPagten , by voorraad , aan te 
boudeo. XX. 208. verandering 
der Regee>ringe aldaar, XX. 3 1 5 

Gelcfermdfem (Mriaan vw Bor- 

'j*ün r Hecrva*) f gemagdgdtot 
de handeling over 'c Verdrag 
van Barrière. XVIII. 47 

(hldtrfcbe Friezen, hunne zee- 
jfcjmunejyen. IV. 390» 398» 405. 
41 1. zy brandfchatten Texel en 
Wieringen, IV. 438 

Gelduba* Legerplaats der Ro. 
jneinen aan den Ryn. I. 68 
Jont. overvallen door 't volk 
van Civilts. L.141. ingenomen. 

I. 145 

Geleigeld ingevoerd» ia 1572. 
VL 40a nieuw Plakaat op het' 
zelve. ' van 1 7^5. XVIII. 337 

Geloofsonderzoek. Zïq In$utfi- 

Me. 

Geloofgvrede». ontworpen , in 
i578VII.2i4.wordt,infommi£e 
Geweften, aangenomen , ip an- 
deren afgewezen. VII/115 , xiö 

Gemarcbi. wit 'ermede gemeend 
worde. s II* n6, ia 7 

G*H*rt(Kommandery van).Twift 

óver het regt tot dezelve. 

XII. aö 

Gm*enicb (S). XIV. 283 

Geni ftaat tegen zynen Graave 
op, III. 313. wordt bedwon- 
gen. III. 315. op nieuws inge- 
toomd , door Hertoge Ellips 



vanBourgondie JV. 36. die vm 
Ge. nd kouden Vrp uw Martein 
hunne magt. IV. 172. ook daar- 
na haaren Zoon, IV. 231. dien 
ey overleveren JV.a35.gewe!- 
diga beroerte aldaar.. V. 164- 
.179. twaargeftraft, doorKarel 
den V. V. .181. aanmerkingen, 
over deeze flraffe. V*. 185. Pa- 
cificatie, ajdaar getroffen. VII. 
115. 't flot aldaar bezet» door 
Oranje. VII. 118. geflegt. VIL 
1 64. byftece beroerte in deScad. 
VII. 176» ten deel e, door den 
Prinfe, geftild. VII. 180. Oran- 
je fluit een verdrag met die van 
Gend. VIL 236 de Stad tekent 
de Utrechtfcbe Unie. VII. 266. 
. Oranje yerftelt >r de Wet. VIL 
290,. gevegt onder de Stad. VII* 
457* opfehudding in dezelve. 
VIL 505. zy fluit een beftan4 
metParma. VII. 506, 508. geeft 
zig aan hem over. VIII. inge- 
wonnen door de Franfchen t in 
i67?.XIV 471.in1745.XX.il 
Gend (Bafttpld vari)* Heer van 
Loenen en Meinerswyk, ge- 
magtigd tot de Munfterfche 
Vredehandeling. XL 404,405, 

> 45* 

Gend (Joon van), Heer van Ooye» 

naar den Ryfcgdag te Worms 

afgebonden. Vil. 200. wegend 

Gelderland gemagtigd tot de 

opdragt der heerfchappye aan 

Frankryk. VUL ss 

Gend(Joanvan) $ Heer van Oofter- 

. weede, roept de Staaten by 

een na de dood van Willem den 

IL XIL 125. trekt in gezant- 

fchap naar Frankryk. XIII. 13. 

wordt Gouverneur van Willem 

den HL XIII. 198. handelt met 

tpdewjkdenXJV. XIV. 46 



At VADÈRLANÓSCHE ÜISTORtE. ft 



Öent ( KarnetU van) , Heer van 
Loenen en Meinerswyk, ge- 
magtigd tot de handeling, in 
1608. IX. 391 

Gend(fPakaven,Bar<mvari) wordt 
gewond , in den (lag by Nieuw* 
poort. IX. 83. bemagligteeni- 
ge Steden in 't Graaffchap van 
der Mark. XI. 18 

Gend {WiiUm Jozef van) wordt 
Luitenant- 1 Admiraal. XIII. 9 14- 
woont den togt naar Chattam 
by.XIII. 160. helpt zes Alhier- 
fcbe Kaapers veroveren. XIII. 
441. zyne ontmoeting met het 
jagt de Merlyn. XIII. 449. mis* 
noegen hierait ontdaan. XIII. 
443, 472. hy fneuveit in den 
flag voor Soulsbaaf. XIV. 25 
Omeve\ onderfteund door de 
Staaren, in 1589* «» vervol- 
gens. VIII. 310. X. 428. XIII. 

433 
Geniets (Arttoni) wordt Geheim- 
fchryver van 's Prinfen raad, 
in 1579. VI. 399 

Gmillot gebruikt tot denaanflag 
op Amfterdaui , in 1650. XII. 

% 9*. 93 

Gemep ingenomen door Hohen- 
lo,in i599.iX.55 verlooren, 
in 1635. XI. 107. herwonnen , 
in 1641. XI. 304, 306* door de 
¥ranfchen veroverd # in 167*. 
XIV. 91 

Genua ( de .Reptfblyk van ) helt* 
naar de zyde van Spanje. XIX. 
473. verklaart zig tegen den 
Koning van Sardinië, XIX. 599 

Gernn gebombardeerd door de 
Franfchen. XV. 094. onder- 
werpt zig aan de Ooftenryk- 
fcben. XX* 38» dlyft derzelver 
bezetting uit XX. 39 

Gcorge ie L , £eux*o*ft van Ha- 



"novtfr, wordt Koning van Gróót* 
Britanje. XVIII. 18. de Stat- 
ten geleiden hem met eenige 

- Oortogsfchepen naafrBngeland* 
XVIII. 29 by drlngroptfleg- 
ten van Duinkerken. 'XVIII* 

• 99*36. de Staaten tmdertteuneii 
hem met zesduizend man* 
XVIII. 57><5o. tfi, 63. hy doet 
een keer naar Duitfchiand» 
XVIII. 64. fluit mee de Staaten* 
XVII K 1 16. en met den Keizer. 
XVIII. 118. zyne iazigten mee 
het Iaatfte. XVIII. 190. of hy 
den Staaten ♦ in 1716, een Stad- 
houder hebbe aangepreezen- 
XVIII. i«8. aan leiding tot han- 
deling v tuflehen hem en Frank* 
ryk. XVIII. 140. hy rad eene 
Vloot uit tesen Spanje. XVIII» 

• ió& maakt Vrede met dit Ryk. 

XVIII. 934. fluit het Verdrag 
van Hano ver. XVIII. 3 ir. doet 

• de Spaan fche Gallioenen be- 
zetten , in Porto Bello. XVIII. 
375. houdt verfebeiden* Hoven 

'. verdagt. XVIII. 381. wordt zelf 
■verdagt gehouden van handel 
ling met de Porte. XVIII. 381. 
zyne aanfpraak aan 'c Pare- 
ment, in 1727. XVIII. 406. hy 
fterfr. XVI IL 43^ 

Gtorge de IL wordt Koning van 
Groot- Britanje.. XVIII. 441. 

,de Staaten maaaen hem aan 
tot bemiddettng der Ooftfrie- 

• fche gefchillen. XV1IL 518. 
hy fluit hét Weener -Verdrag 
roet Keizer Karel den VI. XIX* 
46,48, geeft den Staaten ken- 
nis van betHuwelvk zynerDog- 
ter met den Prinfe vun Oranje.' 

XIX. 163. zoekt de vernieti- 
ging van 'tMarkgraaffchapvan 
•Veereie voorkomen. XIX air. 
G raakt 



*s 



B h A D W Y Z E K 



raakt te oorlog met Spapje. 
XIX, 247 , 2$4« fluit , als Jtafr- 
r vorft va$ Hanover, een Ver- 
drag van Onzydigheid met 
FrasÜryfc^XlX. 320.. belooft, 
. zigaan '* Verdrag varv Zeevaart 
- van 1674 te willen, houden» 
. XIX.324 v venpaant «fcStaaten 
tot . er.aftige maatregels XIX' 
34S» verklaart d$n opilog aan 
. Frankryfc.;XIX. 427. vonden, 
-dat de&eaaten ook met Frarjjc- 
lyk breeken-XIX. 439. beweert 
rpgt te hebben op Ooftfries- 
land» XIX< 483. fluit de Over- 
eenkomft van Hanover. XIX. 
507, bet Verbood met Rusiarjd. 
. XX. i$& met de Keizerin» Sar- 
. dinie en de Staajem XX. 177. 
. klaagt, over 't belemmeren van 
. de Vaart zyner onderdaanen in 
de Indien. XX. 335- ^wt eene 
: Qfereenkomft met Spaoje , we- 
gens bet Affiento- Verdrag XX. 
. 373* en een Verdrag van Qa J 
dedtend met Bei jeren en Saxen. 

XX. 373, 375 
Gtorgius vtn Egmond wordt Bis- 
schop vattUtrecht.V.1314 krygt 
. Oktioi van Karel den V,, 001 
«de Ketters te regt te dopnftd- 
iïen. ^27$ 

Gepiden , eene foort van «Gotben* 
vallen in , Gallie. 1. 1,7.1 

Qmrd de IL , Graaf van Gelder» 
verfchilt met bet Stigt, wegens 
jde VeJuwe. IL 27a 

Qerard de HL ♦ Graaf vanGelder, 
raakt M oorlog met den Bis- 
fchop van Utrecht. IL 3s7-»<*- 
- verwint hem* II» 359.' maakt 
.Vrede* 11*359* werkt in 't kie- 
ken van een' Brflchojr van U- 
tracht. . * IL 366" 

Qtrmfcvm Vchun fpant ajoiV* 
:•" . '.) 



SenFloris den V» IIL 0> ,cff 
eezezyneHuis vrouw verkragt 

t hadt.IIL68.hy dreigt denGraaf. 

* IIL 73. ontdekt de Naarders. 

III, Bi. berooft Floris vat* 3 

leeven. HL 82. vlugt naai; Kroo- 

nenburg, IIL 83«wordtgedoocL 

,IIL.po, 130,132 

Qerttrdus predikt te Kuilenburg, 
in 1566. : ƒ VI. 164 

Gereformeerden geejrcn hunne 

. belydenU uit* VI.,129. hun 
groot getal , in 1565» VI. 13c. 
;zy verfchynen .„ gewapend, t^r 
preeke. VI. 163» 104. verzoe- 
ken de verbonden' Edelen om 
befchermtng* VL 175» beloö- 
ven dertig tonnen fchats Voor 
de vryheid van Godsdienft. VI. 
.204» 210. bun getal te Amfte^ 
dam, in J566. VL216. zy wei» 
geren lifmet de Lutberfchen 

. te vereenigen. VI. 227. neé- 
men toe, in de Roomfche Ne* 
derlaaden. V& 2J2, verzoeke 

. aldaar om vrye Godsdknftoe- 
fentag, . VIL 212,213. begroq* 
ten dea:#$r*qgvan Anjou^tè 
Antwerpen VIL 451. worden 
in Frankrykvejrv*lgd.XV.3iyy 
enz. zoeken , vergeefs , eenjg 
voordeel te bedingen by 4e 
Ryawykfcbe Vrede, XVL 413. 
worden In JPiucfcbland. qn jfr 
: Hongarye vervolgd, XVIII. 229 

Gerl&ciHi(slmtfiy wordt gQWft- 
tigd tot het fluiten v&d oerr 
V erdrag met Fr ankryk. X V.234 

GERMMrev. Qojtprong. L2J3 

G*a*Aiitó . Gelegenheid. L 3^ 

.Verdeeling, I.* 128 /lotto Qp. 
per*ea Njöd^kïermanie, I^fti 

G&WMmlvs bevredigt bet Ro. 
^afct«l4#^&W\<teaJSed|« 



iêr ^ABËRLANÖSCHfi HiSTORBL # 



Jtyn/I. 65. (laat de Katten; L 
65. bezoekt cfe Legerplaats via 
Vams» l.\66. overwint Armi* 
nius. 1. 67. twee zyner Keur be&i 
den doen eerjKgevaarf ykeft togt' 
laag» de Zuiderzee* I. 71. bf 
verzamelt eefte Vloot, 1. ?<L 
vaart , dóór Druaos grtft en de 
Noev&eiJ, naarde Bem* Ity*. 
flaatdeCherufcen andermaal. I r> 
76, «yneVtoot iydtvefel,dooF 
een^ftonm I. 77. men wyfthem 
het BWttannifch-kTHW. L7& 
hy keert naar Rome en derft. 

Cèrolp ^Graaf} ftryrft tegèfrtfe 
Deeèért/te Ryn&barg.c II; 5) 

Gekoi? ^Graaf ), de II. wordt ^ 
door-Godérrid, aan denXeféer 
gezönden'.II. 8£. fey verlfeftzyii 
GmEfch6p4.IL 90. bekomt liet 
wedêronj. IL s>*. xendt zyne* 
Zoooen t Dirk «n MAgtr , naar 
Frankryk. IK 90. bekomt nog 
eenige goederen van Koning 
ArnolcL II. 93. gelegenheid vafc 
eyn Graaffchap. II. 03, hyfterft. 



tenbai,.deS*d;oimetA X55. 
MöeUykfaeid. hreroit odüiwu 
X.jtf 
Geftigten (PfotaftaaA&hfrGode- 
dUofcge) in Holland van-ve*. 
pondingen vry>ve#k|aard. XIX. 

929 

0***^OoTfproflgde^i naams. 
VI. 149* Geue*n*]>en0lrjgkjes, 
nap)es err Meeding. VI. f49, 
1 50. roepen vanVlvenlesGmux. 
VL 164 , 189 , 216. Wilde gen- 
iën. VL 266. Watergeuzen % 
dëreelver bedfyvtn. VI. 30^ 
-309,31* Geneeflfcbe en polt* 
elke Geneen* IL 89 

Oi*w* {f**} ddet de eerfte 
opening cot Vredehaadeling, in 
1607. 'IX. 337 

Gezaintèn (ititheemfthe) geeft 
geWoox te Verleenen in d# 
Vftoedfchappea der Holland- 
fche Steden.' 'XIII. 108 

G*bJ)m(Pllipsy<Mi8r) totRepre* 
föfttfttK van r^e Hoogheid by 
**" Öoftindifche Mlatfchapp? 
iangefteld. ' XX. 334^ 



II.&5> Gkmibellï (FfaMfc)y 2yBe dien- 
fjefcbenken aariStadhoudefsil v. fteh int beleg van Antwerpen; 
455 » 5^2- V. 9, 353. aantaixk iTlfl» 21' f ao. by komt te Am 



voogden. IV. 462. V. 14&, t6& 
aan andere Grooten* en Leden 
vaix 3èn geheimen Raad. IV. 
502. V. 9, 2ï, 104,108,13$ 

Gefchenken.Plakaat tegen *t onS- 
vangen dèwiven, door Regen • 
ten. '* " . ' XVlILroS 

GeCcrrillöh.onder dé Vereen fgdt? 
Geweften moeijyk re beflMTen. 
Xllxöo/verfcHeiden' voorfTa. 
gen daaromtrent, op de groote 

• r Vfergkdënftg' des jaars "f éyi: 
' ; : - XII. rtfj-i?» 

GtfeUtv QKofnelts') , Cöïitrare* 

' mönfttantfcfrftemkan^ té Rot* 



ftfcrdara^ VIII. 243) 

Q&taUar gewonnen 9 in 1 704. 

j XVlf.ftft4,a28»26s 

Gidnnsztm {Jak) doet den Duin- 

terneren afbfeiik. XL 16* 

BitfftoburgQt Slot)door Jan vart 

Arfcel, bemagtlgd/ - III» 345 
Gfftbrief/van t jaaf 388 , ten be- 
»höevé van Graa«é Gerolf den 

lï. IL 93. Var* 't |aar #3, 
'ten' behoeve' van* Dirk den 
vli IL 107 , 109. van *t jaar 985^ 
•T?eti behoèvevaw Dirk deri 11. 
-Jt; 115. van <t jaar 1064 f ten be* 
•hoeve Üer Utreefat(%e Kerke. 
6i ILl7< 

Gat 



B L A D W Y Z ER 



100 

GifteQfartl* of milde) hier te 
.Lande geheftven. XX* 159 

Gtiden uitgeflooten van 't raad 
pleegen' Ore* 'aaaken van Re-: 
geeringei VIL 43* 

QildenbÉrg* ( 'e Sta) door Hertor 
ge Albrecnt ingenomen. III.307 

Gilles (Jakob), Penfionari» van 
Haarlem, in .bezending. naar 
Dordrecht. X1X-. 360* wordt 
.tweede Griffier der algemeene 
Staaten, XIX. 47S« zyae .han- 
delingen aan 'tjfranfche H«& 
XX. 21^8. e* te Breda. XX. 
47» % Jhy wordt Raadpenfu*- 
Bark. XX. 46. men maakt hem 
verdagê by >,geraeen , wegene 
't, gehandeld* te Breda. XX» 83» 

- hy doet 'er verflag van. XX. 
^3. d? Smten neemen 'er ge- 
noegen hv XX. 84, IQ4- Las- 
.terfchrifteo tegen hem , gé- 
ftrooid, XX. 218. de Staaten 
•en de' Prin» van Oranje befcher? , 
*nen hem. XX* 218. by leguyii 
«rapt neder* XX» 331$ 

GüpinQGeorge) wegensEogeland, 
.zittende in den- Raad vanScaate^ 
verwant deStaaten tot onderr 
linge eendragt* IX. 88.- wordt 
naar Qoftfriesiand afgevaar- 
digd. : JX«I94~* 

Gimnig (Bemk van)> Patroon- 
tekenaar van Haarlem, helpt: 
te Amfterdam tot bewerking 
van verandering der Regeeritf- 
ge. XX 171; 273. fpreekc, al- 
daar me* den Graavevan Ben^ 
*ink.XX*'a84. neemt «uitnaam 
van de Gekoimnitteerden dar 
Bufgerye , . afTcheid van zype 
Hoogheid, • rXX.a08x 

Ginkel (Baton van). Zie AtbUnt* 

GUelbert, Hertog van Lotb*tJp- 

gen, doorOtto den I.gcfla*- 

« ■) 



gen. IL ril. fnegvelt, H. is» 

Glaion. Zie Cbpwnoyt* 

Gfatitfter (Herteg *afc>ïie Bum* 
My 

Gock hezet dopr Maurita, X. 77» 
^onderling voorval aldaar. X* 
77. door Larabert Charles ia- 
ggnonjen* XI. 1 1 , _ bgroverd 
door den! Kardinaal. Infant. XL 

Gêckinga {&a*o) aangfcüekkot 
Regtèr over Oidepbarneveld, 
Jiogerbefct* e» de Grppt, X. 

.1 '1 34i 

QpcHnga (Scato) handelt met de 
£ngeMch?n ,ini6i*.XlV. 108 > 
eqfti geqaagtigd naar ütrecbt* 

Cfrckinga (&*$) ,. gemagngd tot 
de handeling over 't Verdrag 
van Barrière. , ',.'* XVIIL44 

Qodefrip , Kon «ig der Peejien , 
overweldigt de Abodritea. IL 

, $6. bandekoyeryrede met Ka- 
rel den Grooten, IL 3.7 valt ia 
Friesland, en vordert aldaar 
jchatting. JI. 38. flerfc. IL 40 

Gqdilfrio , c cleDeen 9 Zoon van 
.ijeripld , verdraagt y§ ra$t Ka-> 
iel den Kaaien. 11.-66. bekome 
.een gedeelte vaji Vji^slarid^lL 
<$£. waarna geheel friesland. 
II: 87. zoekt zig van Lotharin- 
gen meefter te Qaaken^lL 89. 
zepdt den, Keizer gezanten toe. 
IL 89. wordt» te'HerjspichVo* 
^vefvaHen'en o'mgebragt. IL po 

GptatfRio, Hertog, van: Lotha- 
ringen* beoorloogtG^aave Dirk 
den JU. IL i4<i,i43.~kKyff.tde 
nederlaag, . U..146 

pof»EFRu> de. IL ^Hertog van 

^JLo^aringen - . (laat op tegen 

T^pn. fte^er^ JU. 160.^ verbindt 

^ig pet Dirk den : I?; ; IL 160. 

4 ' " ve* 



iet VADERLANDSCHE HIStORIE. . f pr 



«rartrandt het Paleis te Nieuw, 
megen. II. irfi herwint het 
.Land omtrent Dordrecht. IL 
165. verzoent zig met den Kei* 
zer. il. 166 

€*odefrid de III., Hertog van 
Lotharingen , de Buitenaat by- 
genaamd. II. xóó. valt in Hol- 
land. II. 180. verjaagt R o bert 
de Fries en gedraagt tig als 
Graaf. II. i8t. helpt Keizer 
Henrik den IV. in Saxen. II. 
182. worde in Alkmaar bele- 
gerd. IL 181. ftigtDelfuf IL 182. 
wordt omgebragt. IL 1 82 

Godeftid, Voogd van Gelder» ver- 
jaagt de Noormannen uit Tiel. 
IL 134 
Godefijd 9 Btifchop van Utrecht» 
raakt in gefchil met Gronin- 
gen. IL 141. 't welk bygelegd 
wordt. IL 243. hy ftlgt vier 
Sloten. IL 266. derft. IL 2$4 
Godsdienft der oude Batavieren. 
I. 23. onderzoek , wanneer de 
. Chriftelyke Godsdienft, hier te 
Lande* ingevoerd zy. I. 338. 
zwakheid der eerfte bekeerin- 
gen. I. 362, 386. (laat van den 
Godsdienft in de middeleeu- 
wen II. 5. in de vyftiende. IV. 
24. vryheid van Godsdienft in 
Duitfchlartd. V. 66 

Godsdienft (Gereformeerde) be- 
loofd te handhaaveo. VIL 17, 
22, 431, 435. de Lutherfcbe 
voor den waaren Gereformeer- 
den gehouden , door een' Bur- 
gemeefter van Woerden. VIL 
3p.eedop 't ftuk van den Gods* 
dienft,na de Gendfche Bevre- 
,diging gevorderd. VIL 11 8. 
oorfprong der verfchil I en over 
<len Godsdienft , in 't begin der 
zeventiende ceuwe. X. Jo-21. 



wat omtrent den Godsdienft, in 
1651 f beraamd it. XIL 161 , 

Goereeaa. gremdflagen eener ou- 
de Stad, hierby f ontdekt. X. 
308 
Gom in ZuidUeveland belegerd. 
III. 149- ontzet. III. 149. Vrouw 
Jakoba komt aldaar woonerf 
III.489» 510. de Stad weigert 
s Prinfen zyde te kiezen , in 
15721 VL366. wordt doorTfe- 
raarts belegerd. VL 392. door 
Mondragon ontzet. VI. 398. 
neemt voldoening van denPrin- 
fe. VIL 133, de Gereformeer- 
den neemen aldaar de Kctrken 
in. VIL 217. opfenudding , In 
1653. XIL 19 7, 398. en in ee- 

. nige volgende jaaren. XIL308- 

. 4°3« de Stad fterat tegen de 
werving van zevenduizend 
man. XV.2io. bewilligt 'er in. 
XV. 213. geweldige beroerte 

. en ongewoone verandering der 
Regperjnge aldaar , in 1692. 
XVL 203-130. nieuwe veran- 
dering , in 1701. xyiL 150. de 
Prins van Oranje wordt aldaar 1 
tot Stadhouder verklaard, in 
'747- XX, 71 

Goes. Zie Adriaan en Aert van 
.der Goes. 

Goes (Adriaan van der) % Burge» 

jneefter van Delft, in bezen* 
ding naarGelderlanAX VII. 24a 

Goes (Francovander) s Butgemee9+ 
ter van Delft. XV. 185 

Goes (Reben) , Heer van Bauïtbor. 

JlenburgJBLeüdêm aan het Deen* 

fcheHof ayne handel ïng.X VIL 

92. X VIII. *8 r 

Gm (Willem), Raadsheer in 't 
Hof XIV. 156. XV. 259 

Gogb (Micbiejvm),Qpn 4of Ra*- 

G 3 den 



;*è* 



* vL A 3) I'.IY'Ï'H') 



.. den vari <Br%BH éti daarrta Re- 
. kenméeftef van Zeeland , ver- 
toon» den (kgten ftaat der zaa- 
ken ro-Btitfil. XII. 382. trekt 
ia buitengewoon gezantfchap 
: naar Engeland. XIII. 10. wordt 
gewdohtyke Gezant aldaar. 
. XIII. 121,125. tragt de Vrede 
. te herfteilen. XIII. 145. wordt 
verdagt gfehouden. XIII. 4fi0. 
zyn Sekretarii raakt in hegte- 
nïs. XML f71 

J&ngrA*i{Ant oni vatï)wor dtVeld- 
maarfchalk. VII 107, 166. raakt 
ie Antwerpen in hegtenïr.VH. 
113. wordt gevangen, in den 
. flag by Gembloun. VII. 193 
Qowiairus(Fïanci3cuf) , Hoogleer. 
*ar derGodgefeerdheid te Lfet- 
den , raakt in gefchil met Ar- 
minlus. X. 15, ie, 17,18,2a 
. wordt, nevens hem, voorden 
Hoogen Raade , géhoord. X. 
19. ook in de Vergadering der 
Staaten van Holland. X. 20. 
♦vertrekt van Leiden. X." 54. 
woont de Dördrecbtifehe 'Sino* 
deby. X.3^5 

(knzaga(0&atoio FkrnandoJ ver- 
dek Don Jan herwaards. VH. 
1 124. wordt naar Antwerpen ge- 
: zondes. VII. 129. verflaat vier-* 
honderd Franlchen. VII. 224 
GóMsalos (Don ~4ntomo) veriieft 
Oraave. IX-. rso 

Gwf)*e(Sk>tten)belegerd. III. 197 
0ooiLAND(fleer/yl*«'//van) aart 
'Jan vanBeijeren opgedraagen. 
: III. 3*$ 

0wr ^Adolf vnn) , Heer van Kal* 
denbroek t wordt gemagtigdtot 
de Këulfche Yredehandeling. 
VII. 279 
ffOèijer (Dirk' de) wordt Borge- 
•fpedter ren Utrecht, yiH. 301 



<&otfer - (Jatob êt) handelt ten 
huize van Trerei Xi 10. -wordt 

. uit de Regeering gezet. X. 233 

GöarNCBftN belegerd, door jonk* 
heeie Willem. III. 351. veran- 
dering der Regeeringe aldaar* 
III. 376. de Stad, door Arkel , 
verraft. III. 377, komt wederern 
aan Holland. HL 388. Jan van 
Beijeren zoektze te verraffen. 
IM.4 18. Vrede aldaar met Gel- 
der geftooteh. IV. 499. de ver* 
bobden Edelen komen 'er by- 
eeo. VI. 214. de Stad kieft 's 
Prinfen zyde. VI. 367. eenige 
Geeftelyken aldaar ter dood ge* 
tragt. VL 367. fchryvens van 

: Iteicefter aan de Predikanten . 
aldaar.VHI. 176, 177,1 73. Prina 
Mauritsverflelt 'er de Wet, in 

: itfifl. X. nti6. beiending der- 
waards, in rtfso. XII. 75. dp* 
fchüflding aldaar, in 1655. XII. 
394. eenigeVroedfchappfenaï* 

-daar, in 1671, door geid aan 

• hunne amptfcn geraakt. XIV, 
'*2ö.or>taften in de Regeering, 
in 16*4. XV. 155. in 1702. 
XVII. 134. Verandering der 
'Regeeringe, in j 748. XX. 306 

Gortz QBarónvari) heeft de band 
in een aanflag ten behoeve des 
Pretendents.XVin.153. wordt 
te Arnhem gevat. XVIU. 156. 
rgeflaakt. XVIII. 159. zyn uifc 
'>ein<Je. XVUI.159 

G&lingaJfiicco twn), Grietman 
van Fmnekeradeel , wordt tot 
detttrechtfche Vredehandeling 
geiriagtigdi XVII. 437. naar 
Frankryk in buitengewoon e 
Ambaffade gezonden, XVIIL 5. 
keert te rug. XVIII. 23. bevor- 
dert de verkiezing van Prins 

• Witter* KarelËtenrik Erifo , tot 



der 'VADERLANDSCHB HISTORIE. to% 



fliadbottder van Groningen, 
XVI IL 1961 wordt gevoimag- 
ügd<tet de Byfenkomft van 
Soiflbns.XVUL 469. keert naar 
kuU.XIX.»ó. (ketki XIX. 26. 

,«yoe af beelding, XIX. 26 

G*be* vallen in GaUie» L 168 , 
1*70. Zï*WcfcG<*ben. 

a&vhtfg. Ooftindifcbe Maat» 
fchappy aldaar opgeregt JÜX.63 

Gouda komt aan Holland. HL 
361. wordt met een beleg ge- 
dreigd. III. 4*4- deHoekfchftft 
xaaken aldaar Op *t koffen. IV. 
174. daarna, de Kabbeljaauw- 
fchen. XV. 19* , 196. de Stad 
wordt tot 's Prinfen zyde over- 
«obragt,*ii 157». VI, 3<A Boa- 
fa trugt de Stad la te krygon 
door verraad- VI* 394* Nolr- 
karmes, insgelyks. VL465.de 
Stad verklaart zig tegen 'tzoe» 
ken van uitheemfcbe hulpe. 
VIL 80, 85 . *7* aanflag op 
dezelve. VIL roo. 't Slot aldaar 
gcflegt. VIL 164. de Stad maakt 

-zwaarigheid in de inhuldiging 
van Willem den I. tot Graave. 
VIL 519.wordtbezonden.VII. 

-5*4» 5 a 5- beüurt der Vroed fchap 
aldaar. VII.. 5 «7* ernftig Ver- 
toog derzelve tegen de ópdragt 
der heerfchappye aan Frankryk. 
VUL 40-49 zy fteint diergely- 
ke opdragt aan Engeland ook 
af. VUL 89. PrinaMaurits ver- 
ftelc 'er de Wet* in 1618. X. 
176. en op nieuws, in 1619.x. 
387» ^91. bezending derwaards. 
in 1650. XII. 75- opfchudding 

- aldaar, in 167a XIV. 79. ver- 
andering der Regeeringe. XIV. 
197. beweeging, in 1747. XX. 
13$. «n I748- XX. 304- veran- 
dering der Regeeringe. XX.306 



Sosdfehe Shiti. Schans aldaar 

verraacen , in 1575. : VII. 63 
GouUrt (Simon), Predikant to 
Amfterdam, gefchorft. X.86 
G**um (Wjbt twi)maaktzlg van 
't Slot te Leeuwaarden meetten 
VIL 165. laat 'er zig af Koo- 
ppen. VII. 145 
C«*tme»r»-G*!jflMJ, Zit Land- 
voogden (aigemeene). 
Qouwniurg (Hopman) flaatee- 
nig Spaanfch volk. VIL 276 
Cmtuyn van Jmfkl ftaat af vari 
't Bisdom van Utrecht II. 397 
Gooewjn dt ffüdc, een Vla*, 
ming , wordt PreJuUnt of Stad- 
houder van Holhmd* IV. 9* aft 
gezet. IV. ai. ter dood gebrast. 
IV.aJ 
Grêaf (Andrks dt) , Burgemees- 
ter van Amfterdam , door 't 
graauw gedreigd. XIV. 80. 
dringt op de aanftelling van 
Willem den HL tot Stadhou- 
der. XIV. 86 
Graaf (Dirk Jarvxun) wordt , in 
1578^ Bnrgemeefter van Am. 
. fterdam. VIL 109 
Graaf (Jakob dé) ^ Oud -Burge- 
meester van Amfterdam , raadt 
tot gemaatigdheid. X.86. wordt 
afgezet. X. aso 
Graaf (Kornelss de) $ Burgemees- 
ter van Amfterdam , handelt 
met Willem den IL XII. 104. 
wegens Holland naar Gelder- 
land en OveryflW gezonden. 
XII. 130. gemagtigdomdege- 
fchiilen in OveryflM t6 helpen 
byleggen. XII. 411 
Graaf (Jakob van der) valt den 
Raadpenfionarte de Witt by 
nagt aan. XIV. 68. zyne be- 
kentenis. XIV. 68. *n draf. 
• XIV, €9 
& 4 Vraaf 



*04 B L A D W 

Graaf (Piettr van der) vak dei* 
Raadpenfio pari* de Wiet by nagt 
aan. XIV.** 

Graaf (ffülcm de) van Gtnd helpt 
den liriele ianeemen. VI. 345 

GRAAFLYKHEID VAJ4 HOLLAND. 

Oorfprong van het voorregt 
«eniger Plaatfen om v er niet 
van vervreemd te mogen wor- 
den. VL 16. handeling óver de 
opdragt derzelve aan Willem 
denL * VIL 511-528 

Graaffchappen , hier te Lande, 
' by welke gelegenheid, er f el yk 
en onaf baqgkelyker geworden. 
IL 99 
Craauwlunderland onderfteund, 
in 162 u X.428 

Ghaave. twift over 't regt tot 
deezeStad. Iü.317. die aan Bra- 
bant afgedaan wordt. III. 319* 
zy wordt gewonnen , in 1568. 
VI. 2<5p. verlaaten. VI. 370. 
. belegerd door Parma. VIII. 126, 
opgegeven. VliL 117. door 
Prinfe Maurits veroverd , in 
x x 6ox. IX. 119. aanflag op de 
Stad. IX» 192 de Heerlykheid 
derzelve komt aan 't Huif van 
Naflau. X.5. de Stad wordt door 
de Franfchen veroverden 1 671. 
XIV. 91. herwonnen. XIV. 

333 
Graaven. Dagobert de I. (lelt 
Graaven aan , ter wederzyde 
des Ryns. L 338. zy zyn ver- 
dedigers der Kerke. 1. 395. door 
Kferel den Grooten onder de 
Saxers aangeftéld. I. 429. be- 
fchryving deezer waardigheid. 
IL12. verfcheiden* foorten van 
Graaven. IL 1 3 , 23, hunne Re- 
geering. II. 17. en Regtsoefe- 
ring. II. 19. bynne Inkomften. 
H»*9» Graaven van Rolland, 



Y Z E R 

oudtyds, Maarfcbalken desBfè- 
febops van Utrecht. II. 148. %y 
zwoeren eerft.by hunne inhul- 
diging «daarna de Staaten. III» 
547* zy beweerden , vrede te 
mogen maaken , zonder de Staa* 
ten te kennen. IV. 493 

'sGraavenbëage. ZleHaage. 

Graft van Druzui L 56. van Kor* 
bulo. 1. 94 

Grambergen ('t Slot) verlooren. 

XIV. 285 
Gram (Otto Henrik , Markgraaf 
van) wordt Landvoogd der 
Spaanfche Nederlanden.XV.86 
Grandval (Bartbolomeus de Linie- 
re, Heer va /1) fmeedt een aan* 
flag op bet leeven van Willem 
den IIL XVI. t86. bekent dien. 
XVI. 191* wordt ter dood ge* 
bragt. v XVI. 19a 

Grange (Peregrin de Ai), Leeraar 
der Hervormden , ter dood ge- 
bragt VL209 

Granvelle (4ntoni Percwt t Kardi- 
naal van) wordt befchuldïgd van 
heerfchzugt.VL67, 72.*t misnoe- 
gen tegen hem berft uit. VL 68 , 
80 Oranje en anderen verbinden 
zig tegen hem. VI. 69. Scbimpli- 
vrel tegen hem uitgevonden. VI, 
7a, 86. hy brengt tewege.dac 
Frankryk tegen deHugenooten 
met geld onderfteund wordt. 
VL 74. men bedraagt hem by 
den Koning.VL78. hy houdt zig 
fier. VI. 80. men raadt hem de 
gunftderHeeren te zoeken. VL 
8i.hy wordt vinnig befohimpt. 
VI. 85 de Staaten weigeren te 
vergaderen, daar hy tegenwoor- 
dig is. VL 87. de Landvoogdct 
befluit zig van hem teontflaan. 
VL 87. Filips belaft hem de 
Nederlanden te verlaaten. VL 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 



S$w hy vertrekt VI. 90. geeft 
Oranje den naam vtnZwygtr. 
VI. 250. worde van deezen af- 
gemaaid, all oorzaak der Be- 
roerte. VI. 2öo. gerugt zyner 
te mg komfte. VI. 317. syn bas- 
terd te Haarlem onthalsd. VI* 
431. zyne- afbeelding. VI. 90. 
fayfterft. VIII. 138 Zit Atrecbt 
(Antoni Perenot , Bijfchep van). 
Grave {üenrik) , Schout by Nagt. 
en federc Luitenant-Admiraal» 
bemagtigttwee Algierfcbe Kaa- 
pers* XVIII. 941. voert bevel 
overtienOorlogsfchepen.XIX« 
43a fterft. XX. 338 

Crebber {Klaas do) belegert , met 
de Weftfriezen, 't Muider Slot. 
III. 80 
Crebber {Klaas de) Bevelhebber 
ter zee. III. 537 

Gregorius de FIL (Paus) zyn ge- 
fchil met KeizerHenrik den IV. 
II. 183- by doet Willem, Bis- 
fchop van Utrecht, in den ban. 
IL 185. wordt van deezen Je- 
lyk uitgemaakt. II. 135 

Gregorius QMartinus) % Raadsheer 
in den Hove van Gelderland. 
X.265. zit voor onder onder Po- 
titikenop de Dordrechtfche Si- 
node. X. 312 ,319 
Grevelingen. Slag aldaar, in 1558. 
VL 27. deFranfchen veroveren 
de Stad , in 1644. XL 367 , 371 
Grevirikbeven(Nikolaas)> Remon- 
ftrantfch Predikant te Rotter- 
dam, Haat af van den dienft. 

X. 144 

Oremus (Joannes) , Remon- 

ftrantfchPredikant,raaktin heg- 

cenis X 411. ontkomt. X.413 

priet- of Griekwaar derfcbap.Wél- 

)& waardigheid van ouds. HL 

j+zAant* 



tog 

Gréetxyl bezet door Keur- Bran- 
denburg. XV. 106, 108 

Grimaldi QRemier) onderfteunt 
Holland tegen Vlaanderen,met 
eenige Galeijen. III. 170, 1 73 , 

«74.W 

OiirfW/.RomeinfcheLegerplaat* 
in 't Eiland der Batavieren. L 

Grisperre (Antoni ven) werkt aan 

'c verraden van Hattum. VIL 

361 

Grobbendonk {Antoni) verzoent 
zigmetden Koning. VIL 315. 
verdedigt 's Hertogenbofcb JX. 
1 10 flaat eenige StaatfcheRul» 
tery. IX. 1 57. zyn toeleg op 
Graave.IX. 192. hy verlieft 'ê 
Hertogenbofcb. XL 93. 101. 
ftigt de S. Anna Schans. XL 1 35 

Groeneveld (Jonkheer Arend van) 
verdedigt Sluis. VUL 22$ 

Groeneveld {Reinier van Oldenbar- 
nevelde Heer van) doet poogin- 
gen om zynen Vader te doen 
ontdaan. X. 258. wordt ontzet 
van zyne waardigheden. X.391. 
heeft kennis van een* aanflag 
op het leeven van Prinfe Mau- 
rits.X. 450, 459. verfchaft 'er 
geld toe.X,453*neemt de vlugt. 
X. 46 !♦ wordt agterhaald. X. 
464. onthalsd. X.473 

Groenewegen(HuigJan$7toonvan) 9 
flurgemeefter van Delft, door 
Boflu aangezogt om Oranje te 
doen ligten. VL 436 

Gtofifacx(££tfïux),Kapitein der 
Burgerye te Rotterdam , be- 
waart eenige Regenten. XIV. 
115 

Groenland. Schade aldaar , in 
2677 geleeden* XIV. 444 

Groesbeek (Heer van)naarDeene- 
marke gezonden. VL 238. neeqot 

Q 5 bét 



totf .Tl L AD W Y Z-E *R 



bet Stadbèuderïchap van:G*o« 
Hingen waar voor Aremberg. 
VL 272 
GnoLingenemeh, door Hertoge 
Karel van Gelder. IV. 340. be. 
legerden 1595. VUL 4114. ver- 
balen. VUL 494. ingenomen 
Joor Prinfe Manrits,in 1597. 

VIII. 471. doorSpinoU bemag- 
ligdf in 160$. IX. 2 13. vergeefs 
belegerd door Prinfe Mauritfi. 

IX. 119. verfterkt. X. 95 door 
Fredrik'Henrik veroverd, in 
1627. XL 52-55* door de Bit- 
fcbóppelyken,in 1672.XIV.ft8 

Grümikgen en Ommeland». 
Zie Stad bn Lande. 
f**oNiNGiN,door de Friezen o- 
.▼ervaHen. IL 99. eenige Lan- 
'Jfxysn , ra het zelve» der U- 
trechtfche Kerke gefchonken. 
21. 154» 228. die van Gronin- 
gen ftaan tegen den Biflchop 
van Utrecht op. 11.228* wor- 
den bedwongen. 11.229 nieuwe 
•wnluften aldaar. IL 241. Hen- 
. -fik < Graaf van Geldei, neemt 
d* Stad in. II. 242. Flor is de 
BI. Tcomt 'er voor. II. 243* Z Y 
bevredigt zig met den Biflchop. 
II. 243» zy vervalt in nieuwe 
«nluften. II. 285, 361. haar 
«erfte Verbond van vereeni- 
gfog met de Ommelanden. III. 
339v Zf doet Hertoge Albrecht 
bufoie. III. 341. wordt, door fli«- 
IfchopFredrik den III., bcmag- 
^figdL IS. 341. weigert Hertog 
•Albreeht van Saxen voor Heer 
aan te neemeik IV. 315- doet 
den Btflchop van Utrecht hul- 
de.IV«3 1 5* Cchendt het Weiland, 
«iet Henrik van Saxen. IV. 3 24* 
doet Graavé Edzard hulde. IV. 
-3*5..Het€og Joriibciegtn Gro- 



mogen. IV. <$8$ide Stad tro*tit 
.een Leen vian Frankryk. IV. 
38 sw Ediard wordt ontzet van 
't bewind. IV. 387. Karel van 
Gelder wordt voor Heer aaa- 
genomen. iV. 386. Karel deV. 
naderhand. V. 115. de Stad 
wordt bezet door den Griave 
van Aremberg* VI. 222. bele- 
gerd door Graave Lodewyk. 
in 1568. VI. 274. verlaatene 
.VL 280. kreft de Staatfchezy- 
de. VIL 126% 't Kafteel aldaar 
wordt geflegt. VIL 127, iótf. 
twift tuflehen de Stad en de 
Ommelanden.in 1578.VII.237, 
299. reden * waarom 2y de U* 
trechtfche Unie niet aanneemt» 
VII. 263, 266. beweeging al- 
daar. VIL 299-301. de Stad 
wordt door Rennenberg tot 's 
Konings zyde overgebragu VIL 
3*5-3*7- belegerd. VIL 327 , 
337. verlaaten. VIL 339. aan* 
fkg der Staatfchen op de Stad 
mislukt. VUL 76. ?? wordt be* 
naauwd door Graave Willem. 
VUL 349. belegerd door Prin* 
fe Maurita. VIII. 356. verlaa- 
ten. VIII. 3 $7. op nieuws be- 
legerd, door den zelfden. VIII, 
386. oproer in de Stad*- VHI. 

388. zy geeft 2fg over. VUL 

389. de Wet wordt 'er ver. 
anderd. VUL 390. haar twift 

-met de Ommelanden, in r 597; 
VUL 483- IX. 95- Graaf Wil- 
lem brengt krytgsvolfc in de 
Stad. IX. 96. de agteritallen al. 
daar met geweld gevorderd. IXi 
97. dëalgemeene Staaren doen 
'er een.Kafteel ftlgten. IX. 97. 
en beantwoorden de klagtenj 
. hierover. IX. $8. <te Stad raakt 
.in ruft., IX, 100. 't Kafteel aU 
dasu? 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 



daar wordt .geflegt. IX. 206. 
HoogeSchooiaWaar opgeiegu 
X. 76. tfeiftmet do Ommelan- 
den , omtrent 1640. XI. 348. 
-de Stad neemt , na de dood van 
Willem den II., de befteiltag 
baarer eigene Wethoudérfchap 
aan aig. XII. 198. oproer al- 
daar, in 1o57.XfL397.in 1661. 
XIII. 64-66. de Stadhouder 
brengt krygsvolk in de Stad. 

XIII. 67. en legt degefchillen 
by. XIII. 69, de Stad wordt ge- 
dreigd door den Biffchop van 
Monfler. XIII. 175. belegerd. 

XIV. 130. verlaaten. XIV. \$u 
oproer aldaar, in 1748 en 1749. 

XX. ft 02 enz. 

Gmsfeld-Diepenhnek \B*rtran 
Püfo Sigismtnd Altreet* * Graaf 
van} in gez<uufcbap naar 't Hof 
van Berlyn. XX. 174 

Örooi (f (fan) in bezending naar 
Zeeland. XVHI. 244 

Gropt (Hugo de), Advokaat-Fii- 
ktal van Holland, verdagt van 
't ontwerpen der brieven, door 
Jakob den I. herwaards gezon- 
den. X. 61. hy fchryft de Gods- 
dienjligbeid derStaaten van Hol- 
land. X. 61 , 62. handelt in En- 
geland. X. 61, 70. wordt Pen- 
fionarïs van Rotterdam. X. 62* 

.ontwerpt een befluit op de Vre- 
de der Kerke. X. 62. wordt in 
bezending afgevaardigd naar 
Amfterdam. X. 114. doeteene 
wydluftige aanfpraak , aan de 
Vroedfchap aldaar* X. 1 14-137. 
ontwerpt eene dertteuren van 
Schieland. X. f41,371* begint 
moedeloos te worden. X. 141. 
flaat eene algemeen e Sinode 
voor. X. 165. wordt naar Zee- 
land en naar Dordrecht gezon- 



*°7 

den. X. 166. voor Amhiam 
gefcholdeo. X. 164. beeft de 
hand in 't opfieilen der Ver- 
klaariage van Haariea. X. iot. 
handelt met de Utrechtfchen 
by Trefei. X. 210. worde naar 
Utrecht afgezonden. X. xip. 
asyne handeling aldaar. X.sso, 
2* 1 , e**, hy fpaeefct met Priofe 
Maurita. X. 2*3^4. raadtRot- 
«lerdam het afdanken der Waarde 
weideren aan. X. «35. waar» 
fcbttWt OldenbtrneveldJt. 15a. 
wordt in hegtenis genomen. X. 
«40 1 243 , 15 1, 254. Rotterdam 
poogt hem te doen ontflaan* 
X.263. hy , Oldenbarnevdd en 
Hogerbeets worden openlyk 
befcbnldigd X.z6o,26i.aeke- 
re verandering in 't eedboek 
te Rotterdam doet hem nadeel» 
by Ptinfe Maurita. X. 075. hy 
krygt berigt van 't gene 'erae- 
gen hem uitkomt , en van 't ver- 
anderen der Regeeringe. X. 
a86, 187 1 304. hy wordt on* 
dervraagd. X. 093. zyne ge* 
fprekken met de Voogd en 
Manmaaker.X.294*a9S>343. hy 
wordt verder ondeTzogtX.299. 
komt voor de Kegters.X.344- 
347. men tragt faem tebeweegen 
om vergiffenis te verzoeken. X. 
369. hy wordt tot éene eeuwige 
gevangenis verweezen. X. 371, 
377- naar Loeveftein gevoerd. 
X. 372. oordeelen over zyn 
vonnis. X. 377-38a XlIL 42a. 
hy wordt verklaard misdaad van 
-gekwetfte Hoogheid begaan te 
hebben. X. 410. ontkomt, op 
eene zonderlinge wyze,uit de 
hegtenis. X. 414. verontfcbul- 
digtzlg, deswege. X.417. fchryft 
zyne Fetêwwoètding , die Oven- 
ge- 



ïo8 B L A D W Y ^ E R 



* getyk verbooden wordc.X. 448. 
oordeel van de Haan , over dit 
werk. X. 449. handeling om 
hem vryë her waar ds kom ft te be- 
2orgen.XI. 78, 147. hykomt 
in Holland. XI. 146. vertrekt 
caar Hamburg. XI* 148. zyn 

. verder bedryf en dood. XL j 48. 
zyn werk, Mare ItberumofFrye 
Zw, wordt wederlegd. XL 159 

Grêot(Pieter de) , Penfionaris van 
Arairerdam t gelaakc, door d'Es- 
trades. XIII. 164. wordt Ambas- 
fadeurderStaaten inZweeden. 

XIII, 387. Penfionaris van Rot- 
terdam. XIII. 422. trekt in ge- 
zantfchap naarFrankryk. XIII. 
4%\ , 424* zyne handeling ai* 
daan XIII. 4^5* by ontdekt 
Frankryks oogmerken tegen 
deeeen Staat. XIII. 4^0, 461. 

. voorflag aan hem. XIII. 461. 
hy fpreekt met LeTellier. XIII. 
464. en met den Koning. XliL 
. 465, 4Ö6 keert te rug uit Frank- 
ryk. XIV. 6. zyne betuigingen 
by 't affcheid neemcn. XIV. 6. 
hy wordt wederom aan Lode- 
wyk den XIV. gezonden. XIV. 
46. doet verflag van zyne han- 
deling. XIV. 47. raadt om te 
fluiten. XIV. 53- kiygt 'er laft 
toe. XIV. 55, 59. keert naar 
den Haage te rug XIV. 60 , ror . 
een Predikant fcheldt hem XIV., 
67. zyn voorflag om de bewee- 
ging te Rotterdam te (rillen. 

XIV. 77. verflagzyner hande- 
linge met Frankryk. XIV. 98 
enz. hy fchynt dezelve te wil- 

. len vervolgen. XIV. ro6. ver- 
klaart het tegendeel. XIV. rotf. 
komt in lyfsgevaar te Rotter- 
dam. XIV. 115, 116. de Prins 
van Oranje toont tekens van 



argwaan op hém; XIV. 1 •$, vér- 
klaart» naderhand, niets tegen 
hem te hebben. XIV. $82. hy 
wykt ten Lande uit. XIV. 126. 
zyn fchryvens over de Regee* 
ring van Rotterdam. XIV. 194. 
zyn huis wordt aangevallen. 
XIV. 429. zyn oordeel over 't 
verbranden van Zwammerdam 
en uodegrave.XIV.33o. over 
. 't vonnis van Pain & Vin. XIV. 
238. zyne ontmoetingen in Bra« 
bant en te Keulen. XIV. 260 
enz. hy wordt over onbehoor- 
Jyk fchryvfcn in regten betrok- 
ken. XIV. 382. vry gefproken. 
XIV. 383. hy fterft. XIV. 383 . 
Groot-Commercie-Tra&aat met 
Engeland van 't jaar 1496. IV; 
303. veranderingen in hetzel- 
ve. IV. 333 
Grwte Pier fchuimt langs de Zui- 
derzee. IV. 300, 398,405, 411, 
begeeft zig tot een ftii leeven. 
IV: 430 
Groote Vergadering van 165 1 
wordt aangevangen. XII. 1^3. 
aanfpraak van den Raadpensio- 
naris Kats , van wege de Staa- 
ten van Holland. XII. 1 53. han- 
delingen en befluiten in dezel- 
ve , over de Unie. XII. 155 f 
158, 160, 163-172. Religie. 
XII. 155, 158, i<5i, 172-177; 
en Militie. XII 155 1 158 , 162 , 
177-180". Friesland tragt de han- 
delingen te doen opfchorten. 
XII. 158 en beweert de nood- 
zaakeiykheid van. 't aanftelïen 
van eenen Stadhoeder. XII. 
169. Holland dringt opdenoo- 
deloosheid van *t aantellen van 
eenen Kapitein-Generaal. XH. 
183-185 1 188. 'tgeeven der pa- 
tenten wordt geregeld jm.i8<J. 
ook 



der YADERLANDSCHE HISTORIE- 



ook verfcheiden' andere puit* 
ten, XII. 187. merkwaardig be* 
fluit van Holland, pp bet ge- 
beulde in 't jaar 1650.XII. 193, 
algeaeene Vergifiepia afge- 
kondigd. XIL 192, 196, 197» 
,befluu eter groote Vergaderin* 
ge. XU. 198 ,199 

Urootehoek kr ygt regt o» ter Dag- 
vaart te verfcbynenu . . VIL 9 
Grwtenfois (Arend twi) t een der 
eeifte opregtereo der Ooitin- 
diCcJ^eMaaUcb^ppyq. IX. 137 
Grwt-fredrikslmrg geftigt. XV. 
jidLaand? WeftindifcheMaat- 
icfcajyy verkogtr XVIII. f98 
Qroot-Hatfineeftei* van Frank- 
13*. Pipyn «ei§ &**jfab 1. 344. 
Grimpott. J. 346. fi&rote. f. 348. 
J%*«oft /fotfo/ of de Qikke. 
L %S3 JMarty»* I« 353- ^or**' 
Afar***. I 30*6. Karobmm. 1.382* 
Pijnde Korte. 1,381,405 
Groot- Privilegie yan Vrouwe 
Maria. IV. 167» de AarPhertog 
Filips weigert bet te beveiligen. 
IV. 295. waarom. ' IV. 298 
&c#foi&fegeweldg*pl€egd aan 
de Kerke aldaar. X. 140 

Grwefteins (Jonker JMzard van) 
houdt de zyde derHollandfch- 
geünden. X HU 341 

Grovejkén (Jonkheer jteM ne») 
befchuldigt Haft ^ veld, in de 
byeenkomft by Zuileftein. X. 
429. .wordt uit de Regeering 
.|wetr '< - X. 433 

Gntuns (Samuel), Predikant te 
.Haarlem » .vaart uit tegen de 
Regeering. XIV. <S 7 

Griel!md(Ferdinmid)Jburgemee3. 
ter van Goes, raakt in gefchil 
met zyne Mederegenten. XVI. 
203 enz. 
Grv3e(jfatö<fe),Gezanc derStaa- 



een in Engeland, zyne bande* 

ling aldaar. VUL 34-3<*»*Mo 
Cuai'TtüidnXdu) bemagtigtee- 

ne Hollandicboi Graanvloot 

XVI. 37a 

Guibriaru(Graafvm). zyne krygt» 

bedryven in üuitfchland, XI» 

3i7.3«o.33* 

Gugirmn, Volk in Gallie. 1. 135 

Guim (Franfêis) , verdigte naam 
des moorders van Willem den 
L VII. 529. Zie Bakbasm Ge* 
rards. 

Gulden Vlies ( Ridderorde van 
•t) ingefteld. III 509 

Gulik Zie Kteeve, 

Gulik belegerd door Prinfe Map- 
nu. X.43. ingenomen* X. 44» 
verlooren. X*42ft 

Gulik enB4rg(Herte§tmmmvên^ 
Twiftpver het regt tot deael- 
ven. XIX. 23 r. handelingen 
om den zei ven by te leggen. 
XIX. 233 enz. Uyven fteefcen* 
XIX. 239. 'tgefchü wordt ein- 
deiyk vereffend. XIX. 359 

Gulikerland . genoegzaam be» 
magtigd door Karel den V. V. 

236,253 
Gündrbold, Koning der Frie* 

zen, fnettveltopdenpgtnfar 
Spanje. 1.423 

Gunterftefa O Slot te) gewonrjea 
en vork>of«n , in 1 5 73. VI. 424 

Gujlaaf de L Koning van &we*» 
den 9 begreepen in een Beftand 
met de Ooflerlingen. IV/4Ó3. 
nieuwe handeling met hem. 
IV. 467. by verbindt zig met 
Fran^ois den L .V.215 

GuJUafMolf wordt Koning van 
tweeden. X. 48. de Scaaten 
fluiten een Verbond met hem* 
X«, 6*6. zenden hem gezanten» 
X.9Ó. by verzoekt onderftand 
vaa 



B LA D W Y Z ER 



van hutv tegen Poolen X 157. 
tf beweegea hert f . om zig te / 
fteetoen in den Duitfchen oor- 
log:* XI. 110 , 137* houdt by de 
S&aaten aan oor onderftand. XI. 
138, fneuvek in! den flag foy 
Lütfen. XL 164 

Cuyvan Damfkrre (Graaf ),Zoon 
vafiftfargareet, Graavinnevan 
Vlaanderen, twift mefczyoehal- 
ve Broeders van Avennès. Il, 
388. valt in Walcheren* II. 393. 
wordt gevangen. II. £94* ge- 
fliakt. III. 3. verdraagt 2ig met 
Holland. III. 3. belegert Mid- 
deiburg. III. 48. verlaat het we- 
derom. III. 49. zyn verder be- 
«fryf.HL 51. hy belegert Mid. 
tielburg andermaal. IIL99. doch 
•verlaat het dl. toi. wordt ge- 
vangen. III. i54«fteift. IH;z86 

Gajy, Zoon van Graave Guy v«n 
Vlaanderen, flaatjonkheer Wil- 
lem van Henegouwen , by An 
nemuiden. III. 155. wint Mid- 
delburg. III. 156. belegert Zte- 
rifczee. III. i 56. fteekt over naar 
Holkind. III. 1 57* verdraagt zig 
toet Jan denlL III. 1 58. verklaar^ 
foem óp nieuws den oorlog.- 
ïli. 158. overwint Jongkheer 
Wllfem, in een* fcheëpsftryd. 
9IL 160. wint Noord-tioJkind. 
IK iöi. ook Utrecht. IH. \6j, 
^erlieft Noord-Hol land weder- 
kom. til. 165. keert naar Viaan- 
tlerén. III. 167. belegert Zle- 
tfkzee. HL 171. wordt, in *t 
<5ouwe» overwonnen en gevan- 
gen. III. 175 , 177- verlieft Zee- 
land en Utrecht. III. 178. 179. 
wordt géflaaktu III. 185 

<?*y van Henegouwen krygt be- 
wind over Holland , na de dooi 



v«n Ftoris den V. III. 87,8*; 
9*. woidt gevangen genomen* 
III. 141 geflapt. III. 142. be- 
komt de Landen van Araftet en 
Woerden. III. 151. wordt Bfs* 
febop van Utrecb* IIL 152* 
worde wederom gevangen. lift 
<i6o» geOaakt. III. 185. legt «ig 
op 't Kerfcetyke toe, Hf. 1*$ 
raakten oorlog met de Frieaen. 
III. 195. fterft. IIL tv$ 

GflUwhêrg £Gr*fvan) fmeedt 
een aanflag ten behoeve -des 
Pretendents. XVIIL 1 53-tdor 

Gyslrectovm AihflHhelpi VrëÈto 
Ada-onröugteè. II. 304. be- 
koopt deezeo dienft duur* II. 
314. wordt ii* een gevegt-gef- 
wond; 11.365,3» 

Gysbt&bt van Amftel d*IL be- 
oorloogt den Biffchop van U- 
trecht. II. 3^7; verzoent %\g 
met hem. 1 II. 398. valt, aaa't 
Hoofd* dei<Kënneraeren , in ¥ 
Stigt.HL 11. Vreeland hem ver- 
pand, lift 14. ontwddigd* Ilf» 
36«ayn zoen metFforfeden V. 
IIL 39* hy fparif tegen denGf aa^ 
ve : aa*«. III. 66", 69.'dHakfc met 
hem. '"HE 77. vlügt.ten 'Lande* 
tittiïIL %3'i veflfterkt&mfterdMii. 
. IIÊ81 

Gjsfreetowh&edmie wordt- tof? 
Biflfchori *aft Uéreèht tferfcoo- 
ren. Iv .' $0.» krygp <Davi<$ Van 
Boarfeöü^ifreèt^eenëfr mededin- 
ger. ?V. 4Q , 53. ftaat henTt Bi#. 
'dom af. Jvi 59. wordt TA' fieg- 
'tenis génotoeni IV* i*£. gé- 
flaakt ÏV. 135. fterft. ïV+itf 

GyzèlsCJrmudypoert bert* o*ei* 
eene Vloot tot oflderfléünlhg 
van PorftigaL 3H. 3*4 



fi 



der VABERLANIWCHB HISTORIE. ui 

1747* XX» te» po, Plottfeting 

H- der Pagterr huizen aldaar , in 

.rag. XX. ai5 

JltrfmQ&hkvmöixlOQbgeUi H<m&{iAlbres;}**itdtn). HL tf 

"tot owtejjiHumwg van 'tVer- Htmge QVmtiboM md*n). ül 16 



.boadderEdele». VI, 255 

Haafk* (MVmoot mi) woont 
den eogt t*g*n Genfóy. IV. j8 
Hajw3*. Hofaldw door Willem 
den IL geftigt. IL. 406* 't Hof 
deaStadhouders aldaar geplon- 
detd.1V* 188. de Gelderfqhen 



Haogtfkin ('t Land van} door do 

Hollanders afgelopen» III. 

M3. 't Slot door Wille» den 

. VI. gewonnen. • . HL 37a 

#«4 (/*'**; •£***£«» Baljuw 

• van Middelburg, beguoftigt ew 

aanlig op Walcheren* VLftft3 



beroouen den Ëbage».IV*444* Haantfede (4ddf v*b % Onder 
oproer aldaar» ovq* 't verhoo- Admiraal der Spatnfcben, ge 



gea der Excynnen, ontdaan. IV. 
447. Maarten van Roflèmplon* 
dert denHaage.lV.483» open- 
baace Preefce aldaar VL 167. 
eo BeeldfiDÜortiL VI. 185. 't 
Hof wyfct van daar naar U- 
trechc VL 381. een nfeuw al- 
daax opgeregc VI. 387». 397 



vangen, VI. 473 

Bamftede (Arend vfin% IV. 46 
tioamfiede (de Heer en Flm$ en 

Anrrd van) gevonnüL IV. 4J 
Haam/lede (Flotis van} (beuvelu 
rT n III. «8* 

Haamjlcdc (Jan van) woont een'. 

togf naar Vhufodereo.ty. jh. 



wyft naar Qfcifc. VL 397. <*e 204. Zie/*ït* venffaêa^Mt, 

Spaniaafdrhöaagtigen de Ste- Ü<un(Joan4e) y PcnÜQiwi*?9n 

de. VL45Ï ^48^-averleg om Haarlem , heefide hand in bet 

opftellen der VerkUaringedee- 
,aerSt*<tyan i6i$,X.iQi.b*** 
.dek niet de UtwKfatfcfaen, ty 
Trefei. X. xio. ayne ontmoe- 
ting met Arend Meiftd&tsaoM. 
. X. s»74* hy. wykuen Lande uit. 
X.a74.wo«dt vopr vyftten ja*- 
.ren .gebannen. X. 373* zyo oor- 
deel over de F^mmmrding van 
de Groot. X.449 

3Q,gqnaamd. IX. *7 

Jïwdftedegeld in Holland ge- 

.beeven. V. 375» 37& Beloop 

v^p het zelve. V»40£ 

Haarlbm. 's Graaien Huis «£ 

Huiden aldaar verbrand, door 

de Itennemer* IL S23, die van 

Haarlem oyemtfsa- de Dreg* 

te^riejsen, JL*3& wwoeften 
Scha- 



hetBofeh-bydenEaagftom f£ 
boawen. AHk 9?* moeite met 
eenige Predikanten aldaar. 
VUL 26.Üe.<»ede wordt ver- 
kooten $ om aldaar over de Vre- 
de meaSpmije tfl handelen. IX. 
ügpkMmiritsverftelt'er de Wet, 
in i6r^X^i<.x>pfcMding 
aldaar, te 165a* 'XII. 383. hoe 
'er de Vrede mee Kromwei 
werdt afgekondigd. XIL 33». 
door Kacel den IL tot handel* 
plaat* voörgeftaagen. XIIL 241* 
waarom a%ekeurd.' XIIL 24a. 
de brorgery aldaar brengt de 
• Broeders deWitt van Xan t.XIV. 
158, 163, 161* i6s, i6<J # 169 , 
170,171 , 17»* Byeenkomft *i- 
daarvan lépo eru vervolgens. 
XVt 102» QpfcM4lPfc„ w 



B L A D W Y Z E R 



111 

Schagen. II a6o. Hof te Haar- 
lem» II. 338 , 405. of die van 
Haarlem Damiate , door middel 
van Zaagfchepen, hebben hel* 

Jen winnen. II. 350» de Stad 
eeft baaroudfte Handveftvah 
Willem den II, IL 403, 404. 
zy wordt door de Kennemers 
belegerd. HL 13* verloft. III. 
13. Brief van Keizer Lodewyk 
aan deeze Stad. HL 244. op* 

• fcbudding aldaar. HL 31a. nieu- 
we beroerte. III. 366. de Stad 
tweemaal vergeefs belegerd» 
door Vrouwe JakobaJII. 469» 
470,471. Drukkonft aldaar ge* 
vonden. III. 504. beweeging 
tuffchen de Hoekfcben en Kab. 
beljaauwfchen. IV. 6. eenige 
Hoekfcben aldaar overvallen» 
IV. 186. die van Haarlem zoe- 
ken 't Kaas- en Broods- Volk 
tot bedaaren te brengen. IV. 
073. de Stad wordt , door het 
zelve, ingenomen. IV. 278. 
verzoent zig , met Hertoge Al- 
brecht van Saxen. IV. sSi , 282. 
Blokhuit aldaar geftigt.IV.288. 
de ti^ftde penning brengt al- 
daar wefoig op. V. 186". open* 

• baare Preeke buiten de Stad. 
VU 165. zy (laat voor,omBos- 
fu een gefcbenk te doen. VI. 
318. kieft 's Prinfen zyde, in 
1572. VL367. Dagvaarten der 
Staaten «Idaar. VI. 382, 396. 
aanflag op de Stad. VI. 409. 

. Oranje verftelt 'er de Wet. VI;- 

412. zy wordt belegerd. VI.4 10, 

413. beftormd. VI. 415» 4*7« 
nood munten aldaar geflaagen. 
VI. 421. hongersnood in de 
Stad. VL 4a 1 » 425* gemor on. 
der 't gemeen. VI. 425. men 
poogt, vergeefs , de Stad te ont- 



zetten. VL 426» 4*8. zy geeft 
zig over. VL 430. verlies in 't 
^beleg geleeden. VL 432. de 
groote Kerk aldaar herwyd. VL 
433. de ingezetenen gedwon- 
gen te graaven voor Alkmaar. 
VI. 442. muitery der bezettin- 
ge aldaar. VI. 444. de Stad 
wordt Oranje aangebooden 
voor veertigduizend guldens. 
VI. 445. poogingen om haar 
om te zetten. VIL ija» 133. 
zy neemt voldoening van den 
Prinfe. VIL 134. verandering 
aldaar» in 1578. VIL 200. zy 
ftaat van de voldoening af. VU. 
368. de Roomfehgezinden ver- 
zoeken 'er, vergeefs, vryeGods- 
dienftoefening. VIL 369. on- 
luft aldaar. X.170. merkwaar- 
dige Verklaaring der Stad. X. 
187* 192* Maurits verftelt 'er 
de Wet» in 1618. X. 273. zy 
neemt een befluit tegen de 
•handeling. met de Spaanfchen. 
XL 110» weigert de goederen 
der S. Jans Hce*eri uit te kee- 
pen. XII. 28. bezending der- 
waard* , in 1650. -XII. 77. be- 
weeging aldaar, in 1653. XII. 

296. men befluit denPrins van 
Oranje tot Kapitein «Generaal 
voor te flaan. X IL H97. men 
verandeit van gbdagten. XIL 

297. de Stad bewilligt niet in 
de Afte van Uftftuiting. XH, 
325.beweeaingaldaar,in 167a. 
XIV. 6z >66 9 67. de Regeering 
wil Willem den III. de magc 
over de patenten doen opdraa- 
ien. XIV. 67. zy ftemt tot '• 
Prinfen verheffing. XIV. 80. 
oproer aldaar» tot bewerking 
van verandering derRegeerin- 
ge. XIV. 199* de Stad (laat h*t 

Erf- 



^IVADERLANDSCHE HISÏOME. 



. «rittadbotjétfchap voer.XLV. 

91*. Dpfebudding in dezelve. 

XVL i«p> gefcbU onder de Re 
, genten» XV#. ijs* Beweegtog 
. . ajU**%ini747'XX,i35.PloDde<» 
. ringtorPagtert j*ofsen,in 1748. 
; XX floo* men hs4hut<le-p9g« 

<eo, by voonaad, te daenftit- 
. ftaan. XX- 21 1 , **a» de Staaten 

verklaaren het tegendeel. XX. 
~ ftll > si3* syneHoogheid Bendt 
.rGemagtigdca - «tot \ Haarieti. 
, XX, 21 1 » 300. verandering der 

KegeeriaB* ald**r«. XX* 3P&. 
. benoerte aldaar, XX» 340» $e- 
, nige Dragonder*, köinen* 19 de 
. StadXX* 34**eeren,te *ng.xx. 
.343- <*e .ffiHftlcc* fltiü tepoor. 

teaXX- 3+3.,:zefl(k een^Ver- 
. zoekfchrift aao den .Prirjfe. XX. 

344» eerug Krygfvott, uukt.ter 

StidiD. XX. $46. gevolgen hier 

van. ,XX. 34731*. 

BmUm (BaMwivlMoudewi» 
i«s»0faeuvejt CC ict)|g en, ILtfta 

/fafa» (Dfefc WO»)» lil 92, afiO 

üaaf/wi C^^^.^0- IL 159. 
3 1 3 

flaor&m (£#• Vin) : Il.a»i apq 

^ijar^^C^»^ W^Ii. ^95. 3°P 

ffiiffc» tr**r«tfrt*»> tt *S9» 

* i: "#95. 399 * 3 1^ 

Natrjbltc {AdriQanJufiaanwn), 

.wegens een gedeelte der Staa*' 

:tenvyan QveryOfrJ »#fgeron4fft 

naar Hollajfd* ., \ . • ; XÏI. 407 

HwfelU (Rutgeftyari), wegens 

-GetóerUnsl afgevaardigd tbt de\ 

opdragtder Heerfchappye aas 

Engeland. . VIII. 90 

HovJ6lu l ($atg€ft ©a«),Droö va& 

Lingen, mankt ajrnbanginO 

yeryfleU ten f behoeve vanden. 

Prtife van ^)ranjö. XlL 40& 

X1IL 344* twift hieruit ent- 



XIli«34*etu. 
fharfilu (Zwtder tN*)<bew*rlx 

dat OveiyflelFrins Willem den 
. II, 't regttoc dp^pvQlgtng in\ 

&adhoucieifob?p opdraagt. XL 

«^ 

fj$au{4druum 4)»KQ0»nandeur 

ter zee, fneuvelc XIV. 14 
•HKUmn$> • . ;)verfcbilt 
: met Oranje, VI. 86-, 137. helpc 
. een verdrag mee de Edelen tate* 

werken. , VL191 

H$&*iKorn£lis), eerfte Gezant 

der Staaten aan * den Grooten 
:.Heqr. X. 49* hjr:flujr,een.Ver- 

.taid* X> 50- Zie Poru(Qttih 
.wmi/èbe). , i . ' ' . » 
JfogW* (Graaf), JG«n<teHng Wl 
; Kerel den Een voudigen. II. 1 06, 

i*9«u* 

Hair afgelegd na 't behagen der 
:«Wwlnn1nge ? jI ( ijs- Ja***ak 
-dei fjanl&ifcbe Xpnicgen; L 
: . ;. .. / .( . 33B****. 

^fcf*X^"VPrei»*a** ie 
. Lejdff „ vaan^t teaa»> Prin* 
rfen;Huwélyk. VIH. *7* koost 
: ,t<j>Je^i>Wib VJUL*7« wordt. 

.döpnlwrejyq* mSfcdjniÉge- 

jMdiVUI. 47. fchynt n«et Lei- 
. cefteie. gemind. ..»• . VJtLa$a 

ftyd.tsjt het ftjllen-yan isen* 
.pproer te Bpkhuben, X&,o88r. 

tfalwn(fra?i£<Us TcnjUhvm) * 
Raajtji den Hove van Hollaod^ 
4n\geaant(chap aarr Karel de*. 
IL. / ^. XLV.4* 4 

Bakwyn (Frm$oü TanjUm wO* 
Penüonaiis van Dordrecht „in 
den Haage in gevaar. XX, 91 

Ibkwjp^Korntlü lerejkmvau), 
in>beaending naar Dordrecht. 
XV.^59, 279. naar Engeland.. 

H XV» 



r £ A D W ~Y 2 E/R 



XV.^ia. gefchtl, of hytwge- 
lykVroedfchapvan Dordrecht 
en Raad In den Hove van Hei- 
land zyn kon. XVL 57. hy 
wordt naar OveryfiM gezonden. 
XVI. 97. raakt in eenige on- 
gelegenheid. XVI. 23* 

MoliWfn (Simm wm^Burgemees. 

ter van Dordrecht, raakt om 

Hetmeiyke handeling met het 

FranfcheHof in ongelegenheid. 

XVI. 930 enz. 

Hédtingk(j9bo*y, BurgemeeOer 
van Dordrecht door 't graasw 

-gedreigd. XIV. 73. zyn huis en 
Iwitt&plaatJ worden gepton* 
derd. XIV. ip8. een der hand- 

' d&atfijgen daaftan, geftraftJUV» 

Ham (Meinariva*). Zie Mtinard 

' tiert Hant» 

Hamberg. DenCtareforraeerden 

aldaar de (Jodadiönftoefentog 

Itt \ liuis vat* den Refident der 
*(*ftten belet. ' XVHI.**! 
Hmetm*(Gr$éttbÈp) Waar gé* 

tegen. * IL 92 

HamelBrmrénkj(QerwTf) ftandelt 

utf\ Wèener«Hof. XHL *it. 

--•.-■ :::: V""'j. fcv.**i 

wntotf BtiiyniMX {* \_ •) Öpé- 
aingtet wHe.teflrajrt YWee* 
ne^Hof gedaan. *•" XVHL 4^ 

Jftfeffetert {Öérarftah), Btt- 
<fclioD van S. Omer* VL 65. ge- 
ruadptëegtfover 9 t KertëWmfc 
dta •;•'/ Vt i<$9 

Hétmnet (Nïhtaat rfe) : , eender 
éèrffe te,ken$aren van *t Ve*** 
*ond «» EdeIen.VI!ra3. wordr 
dooticteffiètóeHngen in Oranjes 
Legér dporfchooten. VL$&?, 

Hanau (Ototfyutn) fteuvöTt itt \ 
beleg van Maaftrfeht. XI. 154 

Hmiver>X.ErnftABguflwt f Htri*$ 



tfcft) wordwegiÉÉi ffem «uflU 

• 'XVI. 19 j 

üknr Hrnmom* om *en' toeleg 

op'rleeveaven Willem den L, * 
onihaiacU <i» VU» 519 

Hanae (Duitfefce) te Lenden. 
Verfchil met deert vev K $ 
Hanze * Steden. Defeetaer oor- 
' fprongf n eerbotd^Itt^ooftoi* 
*y raaken met Deenemarke in 
oertoj. IH. 509. ook met liol- 
land en Zeeland. III* 530 enz» 
tip nieuwa met de Hollanders. 
IV. 3<ia.twee}aarigBeftandmec 
dezelve* IV» 459^ 463. nieti- 
we onderhandeling. IV. 467; 
die vrugteloo* afloopt. V«93» 
Vrede met deaèfcwn. V» 4$. 

• vree» voor nieuwen oorlog. V. 
4*. 54» 56»57*tfi*Beftan£v* 
06. nieuwe onluflen; V. i02.sy 
raaden de Vereenigde Staaten 
tot Vrede met Spanje, VUL 87. 
Verbonden met haargeflooten» 
X. 65 , 94* XL. J95. Xlt 17» 

< haa*eklagté*«X. 481. venten* 

• itftigsta poJUhaar , in 1653. XB» 

«77 
HAtetftwtic ; be*ttgti£d door 
Hertdge Sarei van Gelder. W. 
$63. her*onnen<k>ordenGraa* 
tvevan Buurèn. IV. .494. op- 
-fchaddtng aid*ar,in 1704.XV1L 
'V * »34 

Akren ( Onna Minier éirï) wo*dt 
'geVoImagtigd totd*Vi>edahafl- 
tteHng te Akert. ' XX» 173» 
Iturm (flWfe*Hwi), Grietman 
van de Bilt; trekt In géfeant- 
ffcbap haar Zweedeh en Oeene* 
tiatke. Xlf. 477. heodtelt-met 
d'&ftrades XIII. i8r. wordt ge- 
magtigd tot de Keulfche Vre- 
4ehandelin£. XTV. 145. han- 
deit in Zweedcn. XIV» 273. fe 

£n« 



der VADËRLANDiCME HISTORIE. 



IngelandcMV. 338. XVILItft. 
é£ 4e Nieuwaaeegfche Vredch 
handaite j. XlVr^dj*. op dtfty* 
wgfth?. XVL 357 

U&tog (jtwV Predikant teDriia- 
^•bedtjpfi Vtt &<K 

~>tf> Ha4t de vta* fan 
fld^ af ; ia aën fiagrop 
de Zofdorzee- ' VI. 449 

HwtogWflfcbervopdeEogeHcbe 
K^n 717 geftdd. IIÏ.54.wordt 
bckototoetd, EI. 183. V.*Oy, 
'19e. wófdt, (ëdert de aitvfti- 
ding van 'E kaaken en degrod- 
te netten, f|erkèr voortgezet. 
III. 49^ door de Franfchètf, 
jfaefkefyK benadeeld.; IV. tg*» 
V. $97 Y #*•. fn ©órtogatyd : , 
yry 'verklaard. IV/4y. V'..i*<i 
ook totfd van Befta&d. ÏV. 45 i. 
beveÈfig* V. *97 , 3*Si 377- 8* 
(taakt* V. 34 1, 368. bloeit zeer* 
te Eifkhatèeri. V» 3*6. worde 
door Jèkébtieh -L bekommerde 
IX. 518. dqor de Staaken m${ 
Öorjogsfchepèn beveiligd. ÏX.* 
318. (hut'dferwitv* X.4d; ; 3o? t 
Karel dfe;i; zóettztr te belet* 
ten. 3EJ,«$9-zdi. Rare( delf. 
misgttö{z$den$taaten.Xtil:2t. 
handeling met ftankryk è^^fr 
k t hanrdha&ven derzelve. Xffl. 
'at-st4,^7 „30. *)y woedt aldaaf 
beaadeeitf. 4V. 3B0} XX. 407; 
middelen gebruikt onrdfebft- 
deel tür v oo/kompn. XX.408 
forfot^^Pfttór) geftraft, ofn 

f* # vooteebóflien vcrraUd'van 
kaóknr.' * 'VHI.46* 

Horfcw f^aribp) ' om oprperfg- 
hetó te Groningen . gebannen. 
" ■•;;*-' XHI.62? 
Harlötökn; *t Sk>t aldaar tngè- - 
•noipen -èn-geftegr. VB. 3a* t 
322. de Stad neemt Friefche be- 

'7 \i ( 



tefttngte, W. 1^9. oproer il- 
- daar, lm 1633* XL aeala 1748» 
tagetjle ftgteta. XX. 1 $$ 
WêHÊuniê of Overoenftemniinff 
der ««wtften , wegen* bet Ka« 
pHein-Geoeraelfchep erf Stad* 
boedet fohafr van i46B. ZIO. 
335. raakt, in ito* tot ftand. 
XIII. 439. raadpfóegiiigen op 
iets dlergelyks^hï 1707. XV11. 

fUrmM fttytecSlty^oadtt* 

? Höpmaft der Watfdgelderen to 
-Utrecht. Moetemct'hem. X. 
**9i 230. by wordt in 't Uil 
derOekoorenéngeitoeld. X. tjj 
Sinter (O**) doet voorflagtta 
tt* Vrede metSpanJe.Vni.39t~ 
fan Dorp ftfiryft *an hènLVin. 
40J. fcjm nadere voorflag. Vlij. 

Harffink (tont) véett bévéi è* 

Ver eenlge manfthap in deb 

BcntJinfbhen o*rtog<i 3tV> 369 

tf*fi*(milm PietetskMJ- I* bé- 

<l*adii^ijatf Ajufterclam. X.114 

Jftjffawr \Gtferd'), Oud-Bnrge- 

"neefter tan Airtftèrdmif, hafl- 

rdett ever 't verft^rken vanNaat. 

den. ' • -^ Xllt^di 

Hafleloir (Qerard) begeeft ai g op 

- VLandt Vloot. XIV. 94. ffie* 

velt. . ' XIV. * 4 

Jft/^brr fGirord), Hodfdófi- 

der van Amfterdam. Zynezoig 

voorde Stad, in f671. XIV. §04 

H*fl^{Q#<»4 JfMowd), Scbè* 

'raten Raad der Sta^ Amftef- 

■^ , toöjót gevólmagtrgd lot 

'^ Vredehandeliiw te-AkeA. 

XX. r?^. «rnê : handeling*. 

tiaar. XX* 183'^ 14^142, Hf 

worde, doo^ me Hoogheid, 

•tot Bufgemeeftër van AinfteiS 

; ikra aangeftcid; XX, stgo. ta 

Ha m 



fi$ s*/EsJi ':»r-jW*.-XT*\Er/R v 



tot deaaetfi Rj^M-efegtanttorde 

. A4tpir?)itjWts^(oHegien.in Hol- 
land;; <• XXt93#r338 

mfftléer (&na* ,Simom) , ten* 
deftige, W^*iwe f helpt «aan 't 
hoo» ,van ^driehonderd vxou- 

. wen, Hatrlöm, vwte^g$i>.VC. 

$ezecting$yaoAmfterdam,ftiit 
een* oproer aldaar. XI. 45 
Htffeker (Piet* Dêrkswpnh *0Q 
der eerftq*9pr$gt£cci> van 4e 
0oftic>di£fef Maatfehapp$re,lX. 
. ...... •*•-,. '*37 

ÏÜffeher(pUxry, BurgeaneOer 

; VanAnifterdaai, afgezonden aan 

)MnfeWiiiej»d*oII* XIL75 

Èèauelt gewonnen « ta 458a* 

VII. 46z.,aanüag op de Stad* 

: VlH. 19. belegerd, in 1657XII. 

.tifetyvw* op gewterigezaa» 

rken.betchreeveq worden* X£I- 

;4ia/de UiÖbb^ppelykcn nee. 

.anen baar jn. XIV««8 

fïafftlt In Lutimkmi bezet door 

^e Staatfcfaeq. XIV.- 371. ban* 

deliqg .ovtf'de ontruiming van 

dafbtt* . . . , XV. gg 

B&emiften in Zeeland. XVIfl. 

19* 

H*tting<kQVilbn TitafcO maakt 

eene Kaart van Staatfch VI aan- 

ftenaw. v , XX. 6a 

Hattü ft*. Parma's toeleg op dee- 

ze Stad. VHi 9^x aaoiag des 

Graavea van Salazar ,op dezei* 

ve. ! XL 97 

BtuXam (FMp^d<:Z<xt4 t £Kmr 

van) takene het Verbond der 

Edelen. VI. 1*5* verzekert zig 

van Antwerpep, VIL 156, fnesu- 

velt voor de Stad VIII. 81 

Hêtaain (Jilipsde Zoete, gegeid), 

, bevelhebber van Sluis, zyn togt 



.«099 deSpaanf**ftwrIingef ^ 

* ondpfcfiept fen vernaai; eenige 
Spaaofche fc^epetf.iX.iSs. dor 
Engelfchen fcbieccn.öp hem. 
i IX. iM. *pne tog^ep # in tfefc 
IX. 220224. in lóaifXp m, hw 
helpt Rochellé belegeren. XI. 

j6,> 17. -wordt niet dft Vioojtj 
t'buis ontbooden. . v /Xkap 
Hmdepvm* { QtuyU vm : jforty- 
ainpt. Hce* vat$ help; Namen 
.verratifen. VIL. 152* fiojc Brq* 
da» VIL 379. zyn4pejeg op Ber- 
.ge» PP Zoora. v VII. ai*, «hm 
#int eindhoven., v^.^g£ 
néémt Nieuwmègëa iri » dot^r 
lift. VIIL 71. Qejider , door va?- 
jaajd. #J1L 215^24* ibeuvele 
voor-de Eagele^rjaiw. VÜ|. 

Haven (viye).. ZleP'oitD^rawa. 
^avensen Rcedgn* V*n jouend. 

ft«^;(CM>^)maa^teeii,i|e be- 
weegt Dg te Dordrecht. THL 257 

Havct^AnUni)^ Biflchop vaaNa* 
men. VLj fa. geraadpleegd o. 
ver 't Ketterftraifea.^Vi;- 109. 
styt^ merkwaardig ichryviqfliap 
de Hertoginne vap,Paii^.,YL 

Havreet (KweiwXtQUÏji&arTi* 

* gtaafvan\ zyn bedïyf te Anf- 
: werpen. VIL xka.t ijj ^2^ ^y 

verlaat Dón Jan. VJt . j^ jielpc 
den Aartshertog Mattiuas, be- 

* vorderen tot" Land vbpgd,, VII. 
173, ZieCWawL -\ 

fltó('tStot te) in d^Boimne- 
ierwaard verdérkt. VI. 2 kx ver* 
Jooren.VIiL j^io; herwonoea» 
V;II.346. w^detomverrooreo: 

;;: v :. ; ,^-ix.49 



der VADERLANDSCHE HBTORB. 



Btmstfimron***)* Keixerlykto 
Refideot in den Haage. zyne 
handeling aldaar. XVJIL 40, 
44 enz. hy< toont lip mianoëgd 
O? er bet drievoudig. VeiboncL 

Heemskerk ( Hcerlykheid van ) 
Af arquette vernoemd. X. 33a 
Heemkerk ft Slot te) geftigt* IL 
400, door Hertoge Albrecbt in« 
genomen. • HL290 

Heemskerk (Gen* mm) üaat de 
Weftfiriezen. IL 400 

Bemukirk (Gatrfr «orizyne goe- 
deren aangetaft» llL4e8»44* 
Heemskerk (?«*at om) treft 
,Moordiom.-aaar £hin* te. zei* 
kn<IX. 141. neemt eene Por- 
ttgeefche Karaafe JOL {46; fneon 
velt, in een* fcheepsftryd, voor 
Gibraltar. XL 050-254* «jrne 
Vloot behaalt dftzega, IX; 355; 
156. grafftede, hem ter eer e, 
gefógL • 1 * IX. 258 

ütmskerh. (Keenread van) be- 
.geeft .rig zie vrywillige op.'s 
Larids Vloot. XIV. 24 Is Pet- 
•fionaris van Amfterdanw, Zyn 
oordeel over 't yeefterfcenvan 
.Kaarden. $V.s6. zyne bande- 
ling in Spanje. KV\ 5*. XVJ. 
164. teWeenen en by de Por- 
*e. XVL 196, 107. in Frank* 
ryk. XVH.4t S*.<*S 

fltetuferfc (JPtuter van) gevan- 
gen. IU. astf 
Reemfietbe (Janewï). HL 440 • 
44t.B7.j8 
fiemtfie» (Joan van der Kerkho- 
ven, gereid Pdy ander* Heer ven) 
handelt over een Hnwelyk tus- 
fchen Willem den IL en eeoe 
Dogter van Karel den L XL 
*98»a09. bevordert de belan- 
gen vaaiarel den I. in Hol- 



tij 

landt XL je*, wordraitden 
dlénft.van Willem dn HLont. 

* (kagen. XilL 199 
'sHêtrtnbng OtSlotee)gewoo. 

nen,in .$68. VI. 269, verloo- 
ren. W. aóo. ontmanteld ♦ to 
i»8. XLatf 

Heerlvkbedeiu. van» waat her* 
. komftig. IL 310. . weiken vzy 
zyn van Boden; welken niet. 

, ,«^ lV.»4,4o,39.z 
HeermeletFlerÜveï) bewerkt de 
-nadere Vereeniging in 't Stiet. 
.VIL 948. nit Utrecht gezet 

• zyn de, wordt door deStaaten 
.van Holland befebermd. VUL 

169 
Hetze (mum vmHeerne.Hem 
ven). VIL15S. verzoent zig met 
den Koning. VIL 471. worde 
.onthalad. VIL318 

Hegge. ZicKgmmd. 
Heiligland. Oorfaroog der Pel* 
grimaadjen dexwaarda. IL 151. 
. Graaf Dirk de IU. bezoekt her* 
II ..*.. 153. ook BiOchop Wil- 
lem. , ILifj 

Heilige Wouden -ander de Ger- 
roaanen. . Liao^totf. 

Bern ( A\*bon} urn der) wordt 
Raadpenfionaria van Holland* 
.XIX* aas* doet ter Staaüvet* 
.gadering opening van zekeren 
. heimelykcn voorAag van Frank* 
.ryk XIX.394. wordt, door f<MO« 
migeo *gedtpngw om net ampt 
van Griffier. aan ae neemea. 
XIX. 475* <terft. . XX.45 
tf^P^ri^ter/a^dween' 
togt naarBrazU X. 483. helpt 
de Bafaia inneemen. XL f 2. ver- 
overt deSpaanfehe Zilvervloot. 
XL 68. fneuvelt in een seege- 
vegt. XI. 111 

g&* (iVttft^M), fekretaris van 
H 3 Am* 



'tf t .» te»* B\ IJVV&JX : ILVJt 



iftiektaUJLefidefat 
naai Zweed» ■ , , / XilL 49 
21MröM(/fo<mQ,Penfioi>aria tfan 
Dofft^aarfingelfcnd gteosdèiu 
IV* 8 Uw woidt &*edpwfi Ma- 
rt tal IfcOa* XVI. si. tan- 
oéeltjnet die van Arafterdamo- 
vet 't aende» ■derNo'mtoatie wW 
£cfaepe*en narEn&elanfc XWL 
•W^8*f8?»'8ltpa»98.ww* 
ifêmtftigd toe de Haagfcheby- 
otenkomfc 'XVL 103, feitg* 
.feoefter Hatewyn. befdraldfgt 
tem. XVI. nj4* hy wordt» op 
aimirf* , voor vyf jearen , aan- 
g*«odwwXVLfc?7»XVa. *»» 
'39D- gemagtigd tot deRyawyk- 
ft&e Vwdéhandelttg. X V L3V7* 
handelt over fae« tweede Vfcr- 
iirag vanVferdeelioge derSpaan- 
ibbe Heerfcbappye. XVIL ftft. 
watBriordhean aandttnt.XVib 
iP» 53* *>? Wocdat men (laag» 
raakt* in *?oa«XVlL X64» *?ad- 
J>teegt met Marlborough , ót> 
den teWtogt *an 17*+ XVIt 
m 2* handelt heimelyk over 
Vrede, m e* na 1705. XVIL 
*•** 3HW s«8 enz. ontwetpt 
de voorafeamide pameft 9 io 
170^^ XVII; 334. handelt de*- 
wegthXVU^^o» S67* fePrafr- 
'fchet» fchrjrvön hem. XVIL 3 7a. 
hy handelt «et de&ngelftfefl. 
XVIM06.*y»1g«rfrfek met den 
. ytanfeben rtmhaflhdeor, X VIII. 
65. miegedagteft over de bot- 
tengewoone Vergadering das 
' faam*? xóiXVIILf *9,de Abtdu 
Boft handelt met hem. XVIII. 
1*3* «♦*• hy *erft. XVU1.1J3 
HiMtuf (D<mUt), Sekretarfs der 
Pofitikon op d» nationale Si- 
Bede. X. 316,317 
fiftutti (fPtirav**, Baron van) 



handelt Ai 2weedan*$VL*S{ 
Uektrmt tü Br*hkh$rJtmM&tfl 
.GeldettafcL :: Uk.%óo 

Hel (£#» *mdir) uk de&epk 
.te Velfi gtJifC.i,;. XVIL 299 
J3W4 (IMfotójO tragt het over- 
troeven vteHotfl; «tef vfcaekfr» 
***& VUL 434. fommrit vó*r 
.JVenl<k n VlILatf* 

ffi^r(de> Zietttfjfaibflk 
IbMum* oude mond der veree- 
4igde Afaasse te Waaic. I. < $ 
Jbitóg (ffarrnn) onderneemt 
-Amfterdaft te vetaffenw VIL 
;tf5»faeüvelu: . VIL 1*7 

3ê0tmduinn^jUhaaH ftaferasaat*) 
wordt Lid van den Lahdraad, 
in 1575.' VIL*3 

Bfimkh (3pUmer**t) jmlieA 
bet Slot te Wel. YJIL.ia?, 
i r 130,131 
Hautdii&doorllaimbeifeagtigd. 
VIL si4a.<herwonhetii¥lL4jF2 
UêkéOkgen (Henrik van) bewaakt 
te Utrecht *maftribg*ia do 
Regeeringe y "door oproer.: J( # 
^7..wordt£iirgèraeeöer. X.aX. 
wórdt afgfcaekX. 30» heeft ken» 
ni« van een *todeg om op 
ntanrs verartderinfc te dooft, 
ibaaken. X* 31. wordt gobaii- 
iren.X.aa. nerfttoAtofterdaxn. 

BètonUn* doof Cezar geflaageo. 

:- . Ljg 

Mniurt (?afoi va») aaigefteld 

tot Refter over C^dénbernè- 

reld, HogerbectsendeGrooc 

^X.34it 

^*) vertteft Gaaava VIII. 1 itf , 
wordt ontbaltd. VIILiay 
Hmming* Kftoisg derDeencn, 
fluit een Verdrag Met brei den 
Qroot*n.IL4i.aexfL IL 41 
Hm- 



dêf VADERLANDSCHB «STORE. n 9 



fjoniaro, de Deen » boude zig 
ten Hove van Karel den Groo» 
ten op. IL 4*. krygt bewind o- 
verWalcheren. IL 0. beuvelt. 

HtndeneJJi of Hedinejjt 9 oude 
fcbeldpaal van Zeeland, waar te 
zoeten. IL x$\ Jont* 

He negwmen aan Karei » Hertoge 
van Anjou; doch daarna aan Jan 
van Avennes afgedaan. IL 394 , 

39S 

Hèngift en Jf otfi fteeken over 
naar Britanje. L &90. overhee- 
ren de Britten. I.191 

Henr*bert(JaiuH ie) helpt den 
Briele inneemen. VL 345* komt 
binnen Hoorn. VL 364 

Hentxfrtn (GuaUemt) , Bnxge» 
meefter van Rotterdam, handelt 
met het Franfche Hof. XVtL 
*9* 9 314 > 3*6. raakt, wegens 
tet Verdrag van Hanover, in 
moeilykheid. XVIII. $tf 

Henrik d£ I. (Keizer) belegert 
Mets. II. 105. fluit een Verdrag 
met Karel den Een voudteen , te 
Bon. II. 105. bemagtigt Lotha- 
ringen. IL 116. beoorloogt de 
Hunnen. II. f17. regt Schutte* 
ryen op, II. * 1%. trekt op tegen 
de Noormannen. II. 119. ftex& 
II. U9 

$ttN*re de II. {Keize!r) brengt 
de Friezen tot onderwerping 
aan Dirk den Hl. II. 133» doet 
tem den oorlog aan. IL 141. 
draagt een gedeelte van Zee- 
land aan den Graave van Vlaan- 
deren ter Leen op. IL 1 55 
Hemok de IJL (Keizer) begif- 
tigt de Utrechtfche Kerk. II. 
154. beoorloogt Dirk den IV» 
II. 157. neemt Dordrecht in. IL 
j{8. trfikt af Jlaóa. ftedUL 167 



HawusoftIV.(Keitfr> IL 167 
viert bet Paafchfeeft te Utrecht. 
IL X7i« zyne Giftbrieven ten 
behoeve der Utrechtfche Kor* 
ke. IL 1 71. hv bevtftlgt Boude* 
wyn den V. in 1 regt op Zee- 
land Bewefter- Schelde. II. 1 75. 
zyn twiftmetPansCregpordmi 
VII. II. x«3. hy draagt het Mark- 
graaffchap van Friesland den 
Oraave van Wortbeim op. IL 
19*. hy fterft/ IL 308 

Henrit db V.fKeber) fluiteen 
Verdrag met Floris den IL , we* 

Sent Zeeland Bewefter -Schel* 
e. II. ao8. doet eenen inval hl 
Holland. IL »i6. fterft te Ui- 
trecht. IL %ÏÏT 

Hbmkk Dt VL (Keizer) geeft 
Zeeland Bewefter-Schetde aaa 
Boude wyn den VLter leen. IL 
079. beveiligt Dirk den VIL 
in den Geervtietfchen Tol. IL 
«77. fterft. il- 331 

tfavik. Landgraaf van Totingen, 
tot Rooeafcb- Koning verkoo- 
xen. II. 380. hy fterft H. 380 

HenrikvanGtldtr, tot RÓomfch- 
Koning verkooren. II.3H 

HenrtdtlL «Koning van Frank- 
ryk. V. 296. Verbond vanKoop* 
handel met bem. V. 354. hy 
raakt in oorlog met Karel den 
V. V. 3*7» 899* 4utt een Be* 
ftand met denzelven. V. 4x7. 
onderfteunt den Faas. VI. 13. 
breekt bet Beftand met Span- 
je. VI. 13. fluit Vrede met Fi- 
iips den IL VL 34. fterft. VI 35 

Bemrik de III. , Koning van 
Frankryk. Aanvang van bande* 
linge met hem. VII. 87. hy be- 
weert geen deel te hebben aan 
den handel met Anjou. Vil. 
aoi. handeling met hem, ter 

H 4 dee. 



W& A'<& 4 >'W^ 



defeifcr geilheid*. Vil 40e.' 

de Op^èrheerfchappy over tfe 

-' Neder! ander* wordt [rein 1 aar} - 

- ge&ob'dèn;' VIII.' 30, 39 1 49, 53» 

• 58-64. hy wyftze van de'hand. 
' Vlir. 65; 66, wordt omgebragt. 

1 •' , vm.317 

Hrtriïf' Koning van' Navarrd, 
-heeft het- oog op het gebied ó- 
'verde-N/édërlandeti. VII. $7. 
•wordt K'ófrtng^an Frankryk f 
'onder, den naam- van Henrfk 
'dèn iV^VtfL 318: de Staaten 
. oriderAeüneri, ' hem toet geld. 

* VI LI. '354« en me * manfehap. 
t Vin: $Ó4i "37*. 423 9 4*P.'by 
-omhelftdeta-Roömfchen Gódf- < 
""dierift. VUL 37* fluit een Ver- 
bond met EHzabet , waarfo der 
<Staaten treeden. VUL 449» 450. 

♦ ook eet) byzotider Verbond met 
de Staaten. V1IL45<>« fluit Vrë- 

•de-meiSpahje. VIII '492,493, 
•499. de Staaten handelen me( 

'hem. VIII. 497 • 498. hy onder- 

fteant hen met geld en wer- 
king. IX. 6f. zyne inzigten op 
de Vredehandeling f tuflehen 
-Spanje en de Staaten. IX. I60. 
-of hy naar de Opperrieerfchap- 
py overdën Vereenigden Staat 
'geftaanbebbe. IX. 164, 265. 
*zyne inzien • dp den God$- 
diertft. IX. 339. en op 't Be- 1 
-ftahd. r IXr§02. hy fcóekt aan- 
hang/ hfer te Lande. IX, 367. 
hy vermaant Maurits tor bewil- 
liging in 'tBeftand. IX 41*. 
blyft 'er waarborg voor. IX. 
445. handelt met der Staaten 
gezanten, in ïdio. X. 38 ,39» 
•wordtin zyne koets vermoord. 
<' X. 40 

Henrik d* VIL .Koningvan En- 
geland. Verbonden met hem ge- 
naakt. IV. 167. hy handelt met 



«ttibs 8cm-Sèhoclntm; ; ivUiaT 
Bqitfc de VW. , KotiVg van En- 
geland, zen(ft ondèrftand te- 
lgen* de GdderrcKéh. IV. '365*. 
verbindt 'zig. met -MasimUiaar* 
en Karel tegetf l frankryk. IV- 
-377. (leekt over naar Neder* 
land. IV. 378. ma^kt een yer- 
-bondiriet Karel den y. IV. 441." 
'metFrancoisden L tegen Kei- 
]zer Karel. IV. 466. maakt Be- 
ftand met Karel, IV.491. ver- 
bindt zig met hem, tegen Frank- 
fyk. V. i6t. ftèfft, V. 295 
Henrik , Broeder .vin Qtto den 
% verwekt eenen oorlog, om" 
-*tbetót vanLorharingen. IL't2X. 
Wórdt *er Hertog van. . II. 123 
Henrik de h H0rtp£yanLotha-" 
'ringen en Brabant ,. bevredigt 

Biflchop Dirk, mee GraaveQt- 

to van Gelder. II.* 283 nejpmt 

Graaf Otto gevangen. IL 289. 
'ook Graaf Dirk den VIL IL290. 

dien hy tor, een vêrdrdg nood* 

zaakt. * IL 291, 293 

Henrik van Naflau, Graaf vanGel- 

der, bemagtigt Groningen. II. 

242. verfchiltmet den Biflchop 

van Utrecht óvsr de Vel uwe. 
\ II^^p 

Henrik , Graaf van Zmf en .getuige 

in een* Giftbrief. II. 226 

Henrik de Kraan, Graaf van de' 

Kuinder, door Willem derf I. 

verdreeven. II. 281 

Henrik van Handen wordt Bis- 

fchop van Utrecht. II. 397. valt 

in deVeluwe. IL 398. ftigt het 
. Slot Vrefland. II. 398 verzoent; 

zig met Gysbrecht van Amftef.' 

ÏI.398 

Henrik van B ei j er en wordt Bis- 

febop van Utrecht. IV 447. 

raakt in gefchil met de Stad. 

IV. 468. verzoekt onderftand 



der VABfeRLAKDSCHR HKTORIR i« 



van de LandvÖogdêffe Marga* 
reet tegen de Gelderfchen.lV. 
473. ftaat den Kefeer 't wee- 
reldlyk gebied ai JV. 479 , 495- 
ontdoet zig ook van 't geeft?- 
lyk. •• •' • • V.i 3 t 
Henrik vaa Borfelen, Heer van 
Veere, voert bevel in ecnen 
togt tegen de Gentenaars. IV. 
37. bekomt de Heerfykheid van 
Wcftkapeüe, Domburg en VI is- 
fingen. IV. 86. wordt Admiraal» 
en verjaagt Warwlks Vloot. IV; 
ui, jia.Eduard dé IV. maakt 
benijzynen Raad. ' IV.117 
Heurii van Nassau » Heer van. 
Breda, wordt Stadhouder van 
Gelderland. IV. 33 1. verdedigt 
Dieft. IV. 358. loopt de Velu-- 
weaf.IV. 399, 405. trouwt met 
Claude , Zufter ven Filfbert van 
Chalons , Prins' van Oranje. 
IV. 400. wordt Stadhouder van, 
Holland. Ilf. 4o*rwordt KaprV 
tein-Generaal. IV. 412. de af- 
gevaardigden der Staaten be- 
groeten hem. V. 13. hy fterft. 
V. 191 
Htnrikvun Saxen beregen in Fra- 
niker. IV 3 rj . onteer. IV. 3 1 g. 
wordt Erfftadhouder van Fries- 1 
land.IV. 319. ftaat zyn bewincf 
aanzynen Broeder af. ^IV. 3S5 
Henrik Kasimir 9 Graaf van 
Naflfau, bekomt bet rept tot de 
opvolging in het Stadhouder* 
fchap van Friesland. XI. 14!. 
wordt Stadhouder. Xï. 151,152. 
zyn bedryf, ter gelegenheid van 
een' oproer in Friesland. XI. 
*ai enz. trekt voor Gelder. XI. 
*73* raakt omtrent Brugge in 
een fcherp gevegt. XI. «90. 
foeuvett. XI. 291 

. teaaiK Kasimir de IL wordt Be- 



velhebber van Huift XL 395» 
Stadhouder van Friesland en 
Groningen. XIII. 98. handeling 
van d'Kftrades met zype Vrpuw 
Möeder,Xni 180, 1 8t. hy Wordt 
Erfftadhouder van Groningea 
en Drente. XIV* 367. arbeidt' 
tot bylegging dergefchilien la 
Stad en Lande. XIV. 453. neemt 
het volkomen bewind van ry* 
neampten aan. XV. 35. trouwt» 
XV. 195. verzoent zig met den 
Prins van Oranje. XV. 493* 
wordtVeldmaarfehaik. XVI 50. 
verfchilt met deStaaten vanStad 
en Lande. XVI. 99. fierfhXVI» 

" ' 315 

Herric van Nassau (heuveltop 
de Móokerhtfde. VL470 

Henrik Dhksxoon t Burgemeefter 
yanAmfterdairt, van bedrog In 
't opneemen van den voorraad 
van graanen befchuldigd. V. 
«93. ook over 't agterhpuden 
Van een deel des tienden pen- 
hings. V. 387* zyn fnood fee. 
dryf , omtrent Schout Bardès. 
V. 41a. zyn gedrag by zyn e uit- 
leiding uit de Stad. VIL 2074 
' • • 208 

ReririkJmszHn of lange Henrik 
foeuvelt, in den fcheepsftiyd 
voor Gibraltar. iX. a 55 

Hemiks*Mn[BeuievQn)£fTi togt 
r)aarWeftindfé. XL 14 

Heraugiere(Karel van) neemtBre» 
da in door middel van een 
TürrTchip. VIII. 341. verraft 
Huy. VIII. 408. en Lier. VUL 

4»5 

Her fat t Biflchop van Utrecht» 
bedwingt de Groningers. II. 
209. doet Dirk den VI. t door 
**t dreigen met den ban, 't be- 
leg van Utrecht ophreeken. II. 

H5 *}* 



saflt^flaat Vrcdehandelipg met 
$fi#J* .yocy,. VilL »*3 v onv 
r>& de Akte van afftand Fin 
siceftefcy /. Vlltaöf 

•do<MDer4gedldryvende)^iUQ 
^ ityf in tfblland. V. 70. zy 
p?f rmeefcerqn Munfter. V. 71* 
pleegen ajdafar veel geweld. V* 
7£. io^perute Amfterdam, naak.^ 
m$t zwaarden fl langs de ftraak 
V.%4. orde tegen hen, jn Hol* 
Up4.y^76,8i Munfter wordt 
$5n p#weMgd.;V.8«, 83, S» 
aoejcen loeiden in te jieegpeo* 
Vj.^87. eenigen hunner loopen 
fcederpm riaakt je-Amfterdam,, 
y»8^ ; zy zoeken deezeStad te 
9^rwf^digeti. V« 91, bemagdk 
gen 'den Dam en *t Stadhifo 
F> 94* WPtden overwonnen. Y» 
97. fin zwaar geftrafc. V. 98* 
yoc*' Plakaat tfgen bep. V. 
job. David Jorfez ftaat onder 
JfcffiOB.V.i5i- zylaaten afva* 
iawfiard voeren. V. lbo, 157 
lUaiou>,. Broeder van Koning 
^rHil >; wordt door deDeenerj 
verjaagd. IL 4a , 43. zoekt hulp 
% Keizer Lodewyk. IL 4$. <U* 
faun byftaat. IL 44 % 45- by 
wordt, 9 andermaal, vanden 
ïrqon geftarten, IL 46 laat 
xï&doopen, II. 47. bekomt ee- 
jiig gebifd hier te Lande. IL 
48^£ygt deel aan 't Deenfct* 
R^ÏI.49, verlieft bet weder- 
om JL50. onthoudt zig t*Dunr> 
iftede. II. 51. bekomt eeriige 
landenvan Lotbarius. II. 59- 
wordt gedood. IL 63 

fympicb vaar gelegen* IL 90 
Uirkuüs Magufanut* onder 4e 
Genaataöfiü geëerd. L H 



üfowM tw tf«rw , Bishop va* 
Utrechu door 0(rk den VL , ge- 
wapenderhand , in den zetel ge- 
field. , ' /", 11,435 

Berpón ifak'JPiirdeu pandt het 
Slot té Montfoort. III. 14. *t 
wordt hem afgenomen. HL 3$» 
hy verzoent zig metflorjs den 

V. HL 41, fpant wederom tegen 
hem aan, UL 67. rederj hier 
voor. III. <$$. hy valt den Grai- 
veaan » 0pdej.agtlIL77.rJus* 
handelt hem. LU, 79. zet Vel- 
zen aan , om hem te dooden. 
Ut 8a» vlugt ten Lande /uit. 

Mt 179 

HtmomzoonO&olferï). zvnebe- 
dryven in Ooftmdie, Ut. 142 

Berm6guktl,Rv>ning derWarner^ 
zoekt zig met de Franken te 
verbinden», 1*3 14 

fBèmitt(¥qques). zyn togtnaar 

. WeftlndfiL ' X483 

Bcrmqn&wrtn, bun verfcbil met 
de Katten/ 1. i% Aant, 

H^fü/c^^bui.waargeJegen.L 
H,«39 

Hertogen* Dagóbèrt de I. ftefc 
Hertogen ter- wedorzyde de» 
Ryos.X 33JB- befchryving dee- 
«er waardigheid. II. ac 

'8 HERT00£.NBOiCH. IL *9». doOf 

Graave I>irk den VIL bemag» 
tigd- II. *tjo. door Brederodes 
volk bezet. VL 314. ver Ua ten. 

VI. ai4« NoUtarmei werpt 'er 
volk' in. VL a*a. de Staats 
fchenneemendeSud in by ver- 
drag. VII. xóz. of zy een Lid 
der Uerechffche Unie geweeft 
zy. VIL ify 9 ?y keurt de Keui. 
fche Vredepunten aanneemiyk. 
VIL 284. kielt 's Konings zyde, 
VIL 197. aanflagen der Staat* 
fphen opde Stad. VIJL 67 , 384. 



^VAJ»RLANDSCra HISTORIE, u* 

f ^wttta4 aWw. VMI, 079. ëf 
Stad wordt, behgKd.ViIl.3t0. 
:VeriaatemVUL.aii. opfch*d» 
dtag : alda#»,in H17,. X*» 

ZycJmvpnHeusdcn. 
Heujfin ingenenen doorPftofo. 

Mftinjts, . HC.» 

3flM.<40tim9e* A»), Bufc 

dett.dePreèke» XL 1(58 

if^t^/ae^vae^SflbejH* 

en RHrf*wAafler<ia»,iMr 
.Eogelao4«eeende& ,XV*&ft* 
^r x C4A«rO bevotdert 4»+. 

oerttaie Preefce. yi**#J 
8*g9iXGiUes vm BvUm*9. 
t ffmr vm) trekt op top» (5i«- 

vt-Lodowylu VI. zSa wordt 
stadhouder van Friesland VL 

S69k W ▼W.Qeldoiifmk.yii 
.4*4* ondeiwerpe zig mfchel- 

4on'$teden«Vk4oa. tomttan 

Lttdyfc by auur^VL 4 i4* t^t 

in WeftfrMiad VIL 54. ** 

megdg t Stereo, vu. 61* bel* 
,Mjt en vetoven Ond upoii» 
VIL 6t *tf &♦ noemt Scheonbe- 
veqjp. VU» 64» *«# ep^'tbe. 
jaagtigeo'det&trooinen toe.VII. 
•*S.M*d*Megeu naarWoerdei. 
Vil, ti&. nodigt do tfgcwee- 
rkon! Sleden tot onderwerping. 
.VIL UJ« handelt, te Geert mt- 
denberg , o* naam vatr Donjoa. 
VIL 14$. helpt Namen verr*é« 
fett VIL 15a. neemt CfaarJe- 
mentifi. VIL 15S. ontaet Roer* 
«oude. VII. 184. foeweltToor 
fciaftricbt. VILn*4 

te? vm Groot ngeiX wordt dofcr 
Rennenberg mUIcii VIL 3tg. 
fteuyelr. VIL 3*0 

ffiïton» (GM/tu/ ) gemagtigd tot 
de handeling , in i<5o8. IX* 3*1 
flïe. 



4f.wMdt bel«gtir<V4o9r Man- 
rigt IX, 10* vedufie*. IXa 10. 
UÖtfftt** vMliielM. tenge- 
.ttft.a4is9.ttar Kte*ik Hen* 
jiik ?«*vet& XI* **» f+V 4** 
.uoVijot. belegerd doet Ta- 
«ftflfcXHto3.veflaaeen.XIV. 

>HtRTO(W5aAne^ewonotn *in 
*i% I . . XL15F 
Jftnfca, door MaxinUaa*. Her. 
WtarwerwOMen. Laap 
Bwotafag* jeerfie beginfele 
der^re/Uer te Lande. IV. 
415,41$. voortgang deraalvtc 
iV. 415* V. V Plftlutaiel danr 
tegen. IV*4L& ▼* 7» ±*. *•» 
solging deewege oncftaao* IV. 
418. enjafcftftgheid onder de 
Heryonoer* • V. 5. Zie Gertfé- 
•oefdei f üfv^matigt ■ JLndye» 

Htdin veroverden verweeft. Y. 
tf& veroverd door de Fian- 
Men. . , Xe76,e7p 
Btfftk(JndrUs), in gezantschap 
uarEngfiaftd fegDnddKVlIL 
* 501 
r Qaktb) y Raadsheer van 
adv wovdt Lid in deh Raad 
èr Beroertes- VL »$!« <Bf- 
zonderheden hete hettefende. 
VL ast» by .wqrtk; gevit. ViL 
mm fthrV^ea^egea Om- 
je. VII. 1794 hy wordt opge* 
tangen; f ,. VII. 033 

Hcfftn (milemlMigwf «**) 
legert aig in Ooftfrieeland. XL 
*4o. ooeilyfcheid bieruit om- 
ftatn. XL35<>354i5«> 

Hfiusfim{#«r^Mtf 'm). Suat 
der zfclve* HL 189. sy wordt aan 
Holland gehqgt* IIL 290^ «er» 
fcbil over derzelver fcrertzeïu 
IIL 309 
Heuidek. Moitery onder de 



U4 -'W-W-fr « 

tiinhopën (fakob-fahêthshtoy, 
Raad te* Atütterèam.' XIV. ^5 
Éfoyoiïd (AietanJer «»$ KaptteHi 
Ue* WraeF,' onthale*- XIV. «3 
His&ï wat'erdoor ^eifl^ö Wor- 
de. : r<- ; ^ir.it6 f it7 

Ifocf ^Adfiaan-vtrukr) \ gewoo* 
:tte jftaad, van Holland. VL 3*1 
Hwflaken (J*toïTian>2üikw <om 

Njvèld, Hier vaï) fcandelt ten 
«hAiicvan Trefcfc ^ i -XUHo 
^MJbiüm^^Mwttóf») bewerkt 

de ètiftiedfftg d*r 6<**ve?afnl- 
'4tft»v4ri «eMeriarid aan Wift- 

ieindenlIL' ' £ ■■'" X1V;345 
Htfekfche en- 1 Kabbel faauWfche 
t Tw^efpÉlt. Oorfprong.IIL 26 $ f 

%7& vêörtgatjg. III.3<*J IV- 3; 
'165, 185,1444 efnde. IV. 189, 

Hoekfehen. w&aföm dus ge- 
ooemd. UI. 178* eo qtttofieer. 
III. 480. naamen der Hoek- 
fchen* IJL i8i. zeventien bun* 
»er Slotert wotdefa vernield» 
ÏII. a?8; 2? verkiezen Hertog 
. Afbrecht tot Ruwaard, III. 292, 
ioj. raaken in cfoltegeeringe. 
IlL 295 vermoordenAleidvan 
- PoelgCeft. IlL 3ot;>tttiteh ten 

•« Linde uit. 111.313, verheiden' 
JfttonferSloten vernield. I II, 316. 
afkomen, onder WiïFem den 
VI. , wederom in *t bewind; Itt. 
365. vatten In Ateftelland en 
Kennemerland If I 42S. verlié. 
ten eenfgeSloten.HL 44e. doen 
• wele Burgera, te Enkhuizer>, 
onthalzen III. 475* raaken op 
: nieuw* in 't bewind* IV. 4. maa- 
ken nteuwe beweegingen t na 

| de dood van Hertoge Karéh IV. 

; 165 , 1/4. raaken van 't kt»- 
fcn.IV, 185 enz. verraflenLd- 



den' Wj 494; de Stad worde lam 
•wederom éMMdlgd; PA 197. 
^bem^efltffobrn. IV.ürr. 
vertidJ9en<tóSta*wederodi. IV. 
**ft.*rt ge* vry verblvfte SIof«. 
IV. ^/^«neneén hooftUV. 
245* bebaalcöeenige voordeev 
1ea. IV. 247 , ^51. pöogen , te 
vergeeft V Leiden :ce betaag»' 
tfgen. IV.253. hun nederlaag 
•op de Lek. ÏW 255, *ea ty 
^Brouwershaven. IV. ló&kty 
^ vlugten meeft een Lande ntti 
- -'''*' IV. 289, %y% 
Boevt X^SakmnVAn der y helpt 
ideh fitiete inneemen. VI. 345 
Hoeve QVa&er vm d*r) handelt 
>ta Portugal. •-■• Xlfc^Si 

Hoty (Abraham van) , Ambafi*. 
deur van den- Staat in Frank - 
•jyk* ^VJIL 439.^ fluit een Ver- 
drag van Koophandel* XIX. 
i66;«yn fchryvens aan defitaa* 
ten. XIX. 403. misnoegen over 
hei a«ve. XIX. 411. hy keert 
«bewaardi. XX* 335- 

Hef óf Raad Inden Haage, wan*- 
<neer opgerekt. HL 356.oudfte 
Jnftnrftie voor 't Hof. Hl. 489* 
idö6r den Graave van Charo* 
lois op een r anderen voet ge» 
*br*Bt*4V* 80. wykt gedeeftelyk 
.n^ar.Rötwdaai.iV-igg kryet 
-eene nieuwe Inftruöie en meer 
gezags. -V.. %ó> wyjit uit den 
fHaagenaar Utrecht. VI. 381. 
twordevan nieuwa, inden Haai 
ge, opgeregr. VI. 387,397. 
wykt naar Delft. VI. 397. wordt 
'ontzet van 't bewind over zaa- 
ken van Regeeringé. VJILaoj; 
verfchiltmetdeStaaten» X.170. 
gefcbU tuffchen Holland efi 
Zeeland twer deszelfs gezag. 



(<ftü| *e* 3« lfcog*ft Kaad. 



^ ^AOEl^Aff D9CHST HBTQRIR, ra* 
veneJwt ^jrtg van. Berpp, 
Zoom* Mi* 2i- hc\pt< Ut 
tepsfcoek.wlMen. VHJ* 7». 
wyigpr t LqfrapanfrGeneraal t# 

{pyö ; Gr*a*e. VIII* f aó. vak IQ 
Jfeabant. VUL. ia8. krygt meer 

Egi^yt|iao4* Soneiftïfc 
; de poort van Aftedenblifc 
yopt *t hoofd. Vilt aia by valt 
jaflfat^pt.ViJJ.aaA.mUnoageii 
tuiïchep baaien Laiceücr.VjUl. 
.**B».W& Mo» hi« hy wafdt 
ifitWftmttylDr Goertrujdeaberg. 

v 4k *?J- 9^ mt <•«•■***■ 
lX.tffr Otfg- ' i — JX. «H 



2% 58»* «**«* $efce p* oen 
▼aatafterdUttlttteaen. : X VI. 

ove*TeibQod*a' :**rfta|Kfeott- 

.4*.V ^jsyjiu» 

gea. - -. ,.. ; :. „. .i-I.d9 
HtfpoW .Lfarfe^MKrAjijfat 
jk& >i door vgjftpMfch *38 

Mmi*b> towwdtRd****- 

ping van : 'c Ye*b*n4 der Ede- 
lea^l. w*****^ de byjeea- 

JW&e ^Trigp%fcfe •▼t»4- 
;#ü^d wegjm dep Beet- 
.##00,1*4*11 H***v VI. 
JU*, flip tekwM >*er Ver- 
irófcbrift.; Vtaq* Wordt&e* 
vgbabber ya*<HQ0K. Vfc3*4 

WptSueabergen.ea Thoelep 
( jDaemeo^VlL,i^,jiroTdiw> 
P^faa %<leiK^d^r o**ff flof 
.«n£ a^vpmeflaagflif VIL 
*£• Wofw^rmo>tei w- 

CöVcnlo,'-ViL xj^wint het 

.Pfo. : ïriL^og,^aiMreqT Gro- 
(tytag «eaaMBn.i-.yih*». 

•VII» $41, verdedigt tig. det**- 
' «Vfl. 365, wii* JMagep. VII, 
•$H Wp* Loch^ Qnt&tpre» 
>&&#$> 4<56. f qrki ttvNquft* 
VU.4P1, beleequ.de Schans p* 
'«tZutfen, VU, ioo« wo«KGe- 



't&tiaejtwege gemagugdtoc 
de VrtiMiipdeHng, inrisrs» 
VILf^fchopken. VII44I 
Hoi*a*o f fct C**0Ü^ ïW ) 
panwefetHgonnfn. il. $5t?%> 
«udQnèitipilt , f ant den-naaa 
MfümL Hjin.w.XQttuf. 

fehap tor Holland aai^ fle 0- 
tre^tfctie Xerke gercbonkeo» .' 
U.i 7*.. yeejet Ingezetenen van 
Hoilapd. O^aa zig aap dé EU 
ve^eder,!}. *3i. Keiaer Ra». 
dolfjfctWp^t betGjaaflchapaan 
t«£e#eecen f opeeneq ty<UflL 
jti^x wordt ry* genoemd. HU 
i8iV(JpeJgere WiWein den fil» 
feul^UL |Ï9. wordt iq oenen 
- Wf ^g in^Ct^ngeland ingéwü^. 
keM^J^-.voert kiyg met 
^Qofterlingen. lIL 5^ IV, 
,36a. getal. der fchattiqg ge^* 
yepde Huizen en Ingeseteneii 
van. Holland» ia *t begin .der 
.aeiliende eeuwe. IV. 301. ftaac 
det grensan, topjaar 151^. 
IV. 47i>/474. Holland m^U 
eeoe üiii^piet twee Brabant* 
fchè Stectefl,iy^j}o ) 497. fchuN 
den 



a* » TTWiffï'lT: V.*H^ll-v: 



^^ïp.ttaat de*Lafidfchapa. 
V.18%149. iMonfcïhèW, -'m 
Wcte dérOverérte^- "V*'4J^ 

%•> 'treeden 4n 'c Vef ciïfjf riet 
Bob Ja&. Vfl. 144* ton* Mg 
èbitën geméjmfchap van laffcën 
tnét dte algèmeene Stftateh/ VIL 
Intreedt in de Utrechtse 
Unte. VH. èta. deMfelrVlïwig- 
Xtfröp de KtfiH»lê WWthtïi- 
•ttfirrj£ V&> *ji." toet Ahjoti 
gëeife 'Hukte. \^J. 4*4, *4i!> 
ë«age 'Oranje debWg* Ovè*. 

*ad op. vn. 4*5-43* t «4- 

ivfreert Aiijói*, eridèf-trtdtiig 
*at* brfgteheudehfW' Vlf;'k44.. 
Ml Mét hem hfcndèiUb; bdder 
VödHrttittett. VH; tok fc *tt* 
deïe l èvefc 'e : ^p*aa£étf -<r# 
^8fl^hefa Aan WfR^ni deh 

101^%**^' dé : Otfeffiééfc. 
«tédft ó£ Wdi^|WV1WH. 
S7i 39i 49- aendeOékaiitéri der- 
<*aard«;VHL T s^frfteh WMiJ. 
«flW~Mtadl$t Berlgtèftifft. 
VflVs5riMdpf«egt ( tfp <fe Op- 
Aagt der heèfttbaft^ aèn Bi- 
■geUnA VIIL M'.fp^iMnafe 
«Êöflftén en latfen ,% i$$j>. 
ÏX: 3V*ów<nérl$S&ei* J ifi<ï en 
vërKfetl : óver 1 KeBWh^tt- 

tt tMtengfewóólie' Vèritófe- 
t«Hk dèrllegeerliïgé afdk^fh 
Ytf flfc'X. Mtfitoi. óprö&eti?rh 

*!n 46'7«* XÏV. ?t' énz. wyze 
^aïoBHöllftid'töen in ftat 
Vafi ïeftënweer feeftel^ frerdt. 
..#;« en*? n9%fe.^gé. 
fen&ld têt vewfttfcf tó^ dér 



R&^ngtfLi^efifcidefcv. 
XIV, mtini Franfcbe lm. 
bedryir*irtn^*MriDdê. WV. 
•14 , 4»s«- «** '*fo>. tfe+rana 
tttikt *èr Hft. XIV. »*3. teria- 
derin* aldrtr, te 170*1 XVIL 
> *4< <ie -weerbaare manSMto 
Mm epfeefténéir , 'en Tteftt- 
woop«w in den Wapdnhafedèl 

Seb*teftd^XX;!l^i)p!W«d^l- 
aar (tgèa der PagtetsJ «ML 
. ^09 enz* 

hp^Wt*** tftet«at!geltekL 

lo^g^i^^Hog te *<éi«& 
de* ; Wé*^rseW^il^ 
fi»è. Hl. M9r*annéer<feB8éni 
•Stat** ifr fe<^ikgek6n**)fr. 
Hfc 4*-ï^di*tf cte#?taateq:- WL 
•4^ feèfteftMèfó bané^r^Vèir- 

'we.fHi . 54&*V rógemi :ifem* 
'tyds^ <ka«6ykV%fe^: fV. 

!45SV; i 47^v:^ï.ófq»èlftirti 
limtiè bedeftk!n^'^«;'y. 
-f&'MfMI.fyde Mdfeftfe 
•W nHj*,)MjHS V* Sptóft. 

afan-PUIpfc *I*kó, & bé#HH- 
gecNn 'eeto* bentatdfc fomfife 
TO; **,; I7J levend eeri V*- 
teóg»Mft%<mt tti t ? i ütéWfeh. 
-konimtlftiëiaèttfei£()etèo; VI. 
■is^^WiWIl '©fnAjö èèrt gé- 
fchenk ian^Vt 1^9. VèAfrt. 



reA^,t99choa« 
.flurdW ^reefcè. ^, w 

^eii^Vdlt^if'tepW dropte* 
•wen eed.'^V!. 113* wiltati der 
•ÜrtfWd&gdeflb geen gefdieAfr 
•éöélK Vi: ^«T.begrèeieif Atv»* 
•Vf. *6oï dóétf eenteeiklpjgifc. 

8ên feottefcrtffe* fltólèfa. Vï. 
' W3» 



^r V ADEÏIL ANDSCHE HISTORIE, tv? 
i<*3,s^be^lgeneérftinden 'Hogatbeet* en de Groot. X. 



tienden peaaiag. VI. 299,301. 
zoeken er , daafrna , vry van te 
blytcn. Vl^ot, 31», 33e, 335, 
336. boude», < voor «o ver ty 
tot 'sMofen 27de #a#ea over- 
gegaan , htmne eerifte Verga* 
ëerfng te Dordrecht.» VI» 377. 
Zie /fegveertr ty - fêhryven te* 
gen Alva, VI. 434»' handelen 
met Boflb. VIL r jp. * geevejn 
drie èkvoerige Venftegen o* 
tot a*a Lfetcefter. VIII. 152 
ent hooren Gotoerat en Afr- 
miaias. X* ao. treetoen een be- 
fluitop de Kerlmvke gefehtt. 
len. X. 53. etVfef» 1 de Kerken- 
ordenet jean 't «#*. X. 54 , 87. 
teenteb een Htfcnw' fieflait op 
de Vrede 'der Kerke. X. 62 , 63. 
welk luttel genpegengeeft aan 
de meefteh. X. gi , 87. beflui- 
tea, wederom, alle fcheoring 
en verdeeldheid ce4reèreb.X. 
ti 3^ doea.eene bedding naar 
Amfergaia. X: ir4.tragtende 
veorfge befluiten te doe* ag. 
tttvotgeiiv'X. 139» ftceawtode 
20geo&*wdeJcberptRefalmi&. X. 
- i(S. waarin vjf Steden niet be* 
wQHgpayK «4 » i*5* wfchil 
taSckfen : hea;ej) 3* Geregtsh6» 
ven,£* 170; verdeeldheid' on - 
der^fe Leden;' X* 172, 173, 

174 »' **S * *!& «Stf «O- *Jf 
bejaiten cpet <{é A^erderheld 
* tot eene ' bexeuof ii£f neer "• 
tttchu X» 2i8. han<Je|ing der* 
zefve «Maai\ % iao , ie 1 ; '222; 
«3» 224^13*1,. *y deert de 
WaardgelderSilSfenkén X.235. 
bewittigen, op zekere wyze, In 
de narioöaale Sinode, X.337» 
139. krygé'ft fcènrifi 'van de ge; 
vangen w vari CH'deabaraeretd , 



*&. ban beflait hierop. X/aj* 
t^g. ay bedanken Maofr&a, voor 
•'t veranderen der Regeéttog* 
•inde Steden. X. e* t ,4*3 ,-2*4. 
*ukea ia gefchil met WWeta 

• den U. over 9 t afdanken tier't 

• Krygwofc XII. 53.^6 ; «2. 
'«tegen teeVopt verminderen 
1 via "• Landt uJtgaaveifc XIL #- 

64. befluiten eénfg kryj 
'onbetaald te toten. XÏI. <^ 
de Sleden worden beaonij 

• XILóg enz.<de Staaken vet 

- den 't ontvangen van' benen.. 
; diagen der öeneralifclt. XÜ. 
' 8ö. fchryven aan êëbftoüüét* 
; GeweAen.XII. 86:flaan hetèp- 

- fchryten der byaondere Gewei- 
ten voor. XII. ng; doen eëéo 

• beeefidfag tan delfcïvefvXÏL 
130, 133. verieefteb *»«c- 

•den Okerol tot het' bèffeiféa 
haaror WeAoe^eHeKaA. JHL 

- ï3i. trekken een vfeötfcaamgje. 
dèéfce van \ Stadhóüderftk 
%éft tanatg. XKijsl hift&. 
1eb *e* Zeeland , opt'Yean- 

' fteöen van eenT Stadh&idér ,*a 

de dood van Willem 4fn IL 

'XII. n* ^ken^erdïeOeweft 

-van aftemeaneb X|j^%2?ytiei- 

«én te^ Vredo^ine* Brtgfeiand. 

•WL **** «itvë* 'helnWvk 

de^Wttf*. XIL^j. huil hfef 

. koaie ia \ licht X«.a$4J fcris- 

-Voegen; ovör hnn fth^^^éiït- 

• •liaan . XII. 254. ay beweer en êo 
' aooideloosheid van Viutffftll- 
itea fa'rf éenfeA Ka^féifb^èéïib. 

raal. XIL 25^-304. krygeH'Keta- 
" als dat Kroaiwei den FrinS^n 
.;Ortnje*69if|ie;n begftbrt : tó- 

• «ootta' te «ètfcea? -Xp/iSo. 
Madföeegen^r.epiiSEflraai. 

ea 



*1* .'.* L A* D-jW:/Y^!(B^ 



pa befluinm 'er .toe» XU. sa*. 

%y verdedigen hun befluit. XII. 

336.345-357» zyyejrbieden&n 

JhaqdelmetFrankryk. XU.4JO, 

. .452. draagt» zorg voor/* Br in- 

;1 le& opvoeding. XIU* 35*/ JW- 

kn orde op het openbfwbM* 

deq voor de. Overheid. XUL 

; 57^atKero^mprviel.XïiL 

- 591Ö J. ?y neemen dea Prinf van 

Oranje aan toe een kind van 

. Stsfrt guitig), raadpleefen op 

liet fluiten met Lodewyk den. 

. XIV. in 167»* XIV. 47, 101. 

. kiezen Wjl le$n den III tot Stfd- 

. houden XIV. 87.,raadpléegen 

. ovecde opdragt der Souveraj- 

niteltvan Gelderland aan s$yne 

Hoogheid XIV. U%* verfchil 

. onder ben over eene werving 

v^ra zeftiepduizepd man» XV. 

*4l*Ll45t :?y .befluiten >r by 

meerderheid van ftëamientpe. 

^..I7*<W»W wr Generg- 

Jiteit uw vyffteipmeri be* J*- 

Huic tot Verdrag ipet Ffpoldgk 

. doorjXV, 738* doea een wm> 

. flag op dep vorm der Regefs- 

• linge^XVII. 131. bewillig&n 

gereedelyk in de laftqn dea qot* 

Jogtt X YJJ* 177. beyre*gep 4e 

R^iddeffchap en Steden yap <Je 

. Vsinw^XVlLftBó, %»> «o#. 

gndjsStaafcxi v*n Geidejtapd 
t aapftellen van eene» Stad- 

' houd?r> te ontrajiden» . XVffl. 
fiuep*» befluiten veeie Ab» 

. to&ta&éerlykheden jte, verkop- 

. ptou.. Xym^»59en& koopen 
de Heeflykbeid van Viane en 
ÉWmlfaJlYllL 337-raadpiee- 

; gen pp ( bej: opdprftenpen. der 
Konïifétooe: van Hongarye. 
XIX.348. hefloiteii *er tpcXlX* 
387. febrysen 'er ovei aan de 



; andere Gevreftea, XIX. 39*. 

. neemen ep* ,he?tig befluit t ter 
gelegenheid van deri inval in 

, Staatfch Viaanderep, XX. 81. 
verkiezen 4ea Pr^nt var* Oran- 
je tot Stadhouder r Kapitein- 
Generaal enAdjpiraal.XX.93. 
befluiten tot het effchaffen der 
Pagcen .XX, 930. jtot het bef. 

>fen yan? epn «ïiddel.. by voor- 

e raad t in de plaats der Pagtén. 
XX. 23a* ea tot het heffen der 
verpagtp middelen. * J»y wege 
van Coilefte. XX, 239» zy mag- 
tigenzyne Hoogheid tot ver- 
andering ^r Aegéeriqge in 
Arafterdam* XX. $84. in de 

. andere. StgoW XX. 309. hg? 

. befluit op v 's prinfen voorflag 

tot hertelling der Fabrjekeq. 

f. x XX. 4" 

Holmes(Robefïy begint de vyande* 
lykheden-tegep, 4en Staat, in?t 
jaari664»<> - Xljtnp 

Hoi^ithPlmCHmogim) wordt 

. VeWmaarfcha^lkiXvJL »so. Ver* 
overtHuy, ./,. .XVÏ,a6> 

Hom*jcb (KnM JViUem . Ba- 
ror> wen) wordt, in de Ridcfer- 
ichap vantgoUaad befchree* en. 

; XVIII. 480. heeft het /ppperbe- 

.iVel ovpr, XiV&faïfi* by. .J6W 
da , in ujfrglX 80. reriieft 
het.Forc deftnokke. 1X1^.4^ 

ÏIomart\JoQ(n puffen) „uit. den 
Oujd~Raa4 yaapojdrejchfo 

. dek aan \ Hef van poolen. 

fjwmrt (Ük^s pari Oen)* wordt 
>Beaorgervan 's LancU Hooge 
Schoole , in jói^i. 388. trekt 
in gezantfehap naar 'tNoordeo. 

■■■,.: ,;.* ^r^2ü 
Honderdite penning van uitgaan- 
, ^e^wwr^ .mr9X#er^ V". S40* 

de 



^/VADERLANDSCHE HISTORIE. 



>'B» Staa*?ff%oogen dien te doen 

affchaflèn. V.141. 't gelokt. V. 

•- . " ' af7S 

trecht gezet i wordt door de 
Staaten vanHoltaodbefchermd. 

-•-■- • yin. 169 

Hondsbofch. Zeeweeringen al 
daar verbeterd. . V. «93, 317 

JfcaditatoidJ^HoIe te)aan Prin- 
fe- Marnes gefchoiiken. VI tl. 

> 3*<5 

Hoofflgeld la Holland ;gevtfr- 
ddrd»IV. 30 1. ontworpen » in 
1748. XX. 1J5S ia*» wordt niet 
aangénomett. "* -. ■ XX. 239 
Boofdmm (GOKx>, Ktrcpmame 
Antwerpen^ voorliet de Zeeu- 
wen vair Rrygsbehoeften. VI. 

355 
Uwft (Oerrit), Oud-Schepen en 
ftaadvan Amfterdam, hanefóit 
mst d'Avauiu XV, 151 , ttfg. 
men vergt hem uit de Verga* 
dering van Holland te gaal*. 

'XV. 181* hy keert *er wederom 
in. XV. 1 8 1 , 1 8a. verdekt naar 
Amfterdata. XV. ig<s. wordt 
naar Engeland gezonden. XV* 
.. . gn, 

Hooft (Henirik) f Burgemeefter 

•van Aaifhujlaflvzyne zorg Voor 
de Stad, in 1672. XIV.104 -■ by 
wordt aan denPiinfe van O- 

.ranje gezonden. :•: XIV. 205 

Bwft (jon Kor nelüzoon): houdt 
te Aiffltardate.ttBgt over Lei- 
cefter. : / -:;., \. VIII.173 

Hufp(Kornelis Pieterszoon) ,Oud. 

-Schepen.en Haad; en fedortBur * 

5emeefter te Arafterdam. zyn 
ertoog tegen- d& aanftelling 
♦Tan Wille* den I. totGraave. 
VIL 525» hy looptin 't oogby 
LeictfteT. VHfc a>4S. zyn. ra*d 



1*9 

* vindt, tn r6i$,nrtnder!ngfeng 
dan hy plagt. X. 83 oorzaak 
hiervan. X. 84-86. zyneaan- 

- 'fpratfk* aan Prinfe Maurlte , by 
' de verandering der Regeerfn- 

ge, in 1618. X.278 

Hooft (Kornetis iTitlmsmon) 

woonMtiet syne Dogces eeno 
. der aiérfte openbaare Preekën 

by. VJ. J66 

JIöoft£Rk$er K*rn*Uszom\ Dros* 

fdard vm Muiden , krygt aan* 
, fchry^eni wegene 't bèioep^n 

.van eenent Predikant. X.140 
Jfeaj» (Filips JöhA vsn Botfekn 

- vonder) handelt in Engeland. 

X Vil. 460,4*1 
Hoogi (Kórntlis da) geeft tig Ai t 
voor een* - nattfurlyken Zoon 
van Kavel ,den V. Vil 493. 
. wordt onthalf d. VU. 493 

Hotgendvp (Gy9brecbêvdn)wx)tiit 
Xid vanden Hoogen Jliade, 
in 1581. VIL 451 

BoöéfiRAADitf Holland, raad- 
plnegingen; op h«t„opregten 
• daat van. VII 323* hygeraakt, 
in 1589* in Oand, VIL 450» 
*erfte. {«eden van den zelven. 
VIL 45 *• verfchili; met de Staa- 
ten. X. 170173. met het Hof, 
XV.381 
Hoope School van Holleed , te 
Leidenopgeregt, In 1574. Vi. 
.498. verklaaring üiFrankryk, 
. wegens dezelve, VUL 45*. ver- 
andering daarin , Jn ió 1 9. X. 
387. van Friesland , te Frani- 
ker , in 1 585. VIII. 60. van Stad 
en Lande, te Groningen» in 
1614. X. 80. van 't Stigt, teil- 
tracht, in 16364 XL 144.. van 
Gelderland, in 1647. XL 045 
Hoogerbeets (&osi&Mrt),{Uadsheer 
,iu den Hoogen Raade, afge- 



139 '» 1 A ö S 
souden om Arofterdafti ht 't Be 
(knd te doen bewilligen. IX. 
4*9» geroagtigd tot de veran- 
dering der ftegeeringe te Alk* 
mas.X2e.ingezanti'ch*pniutr 
't Hooiden gezonden* X. 48 
verdedigt het gezag der Staatön. 
X. 173* wbrdt Ffenfiönaris van 
Leiden. X. f79. beeft de band 
in t opftehen der Verklaar inge 
rail Haarlem. X. 19a. handek 
met de Utrechtfchen, byTre- 
SêU X 210. wordt naar Utrecht 
afgezonden. X. 119. in hegte* 
nis genomen. X. 140, 154. ten 
wie bptyit* gevangenis, e* die 
▼an Qldenharneveld én de 
Groot, tocfebryfc.X^biJ.pDo^ 
gingen van Lelden om feemte 
doen ontftten, X* 9êfr hy en 
de twee anderen wordenden- 
lyk befchuldlgd. X **>, t*i v 
«Jrne eerde ohdervraagtog. XL 
$87. tWeede. X. 293. hywordc 
vaniyn* opteren beroo&f. X> 
297* preekt metE wieren* M^n- 
. Aaaker enSytJa. X.io?. worde 
yoojt <fe &rde rete* Wider- 
▼raafdvX 298. en vootdt vie*- 
4e re4ze. X. 33 1. komt voorde 
Re|ters.X,34a.taentragt hein 
tebeweegen omf vergiffenis te 
vereaeken. X. 369. hy 'wort* 
&t eene eeuwige gevangenis 
verweeren* X. 371. na*r Lote- 
▼efteta gevoerd. X. 374» 414* 
ëordeel over *y» vonnis. X* 
377 -3*>* h? Wërdt vefklaftrd 
mitdwid Y*n gekwtffte Hoog. 
ftetd begbafc te hébben X» 4 1 o. 
tekort* verlating van feefeté- 
Ui*. XI, 45- ^etfti Xf*4$ 

thêgkéner (fAkèb LycocHm) ih 
tKHfcoétofc nttrDfthMdfc XIXt 

«wfc-Jf ofcfkfr Jftcwn. titel de* 



r v ze r 

, Staaten. Twtft over dendfcl- 
ven , op de .handeling over r c 
Jeftand. IX. 43a. het Keizer- 
ryk Hof geeft dta Stiften den 
titel vznHmg'Mo&niifL XVIL 

. 3*1 Frankryfclm^elyks.XVm 
144 ^iji. ook Spanje. XVIII. 

#»g0*Mfctft(*tKtA«tl van) be 

- magttgd , door het muitend 
. Spaanfeh Kiygsvolk» IX. 12a, 

belegerd door Graave Fredrik 
. van deh Bfcrge.IX.k58 o*t«* 
door Prirtfe Maarits. IX. 159- 
de araiteUfigen aldaar * weeren 
aan de Staaten, IX» *<S* fc doch 
versoenen *ig tfcafcrnamet des 

- Atirtahertoge* IX. téé* \ floe 
Wordt wederom door «Hutelin- 
gen ingenomen. IX.ai8 

tioogftra*tèn<(A*t*nimi Lataingi* 

Omf van) krj^t bevel over 

«ene bende v&n .Ordonnantie. 

YI. 4$, verbindt zig roet Oranje. 

VI. 86> Wat hy Wegens 't Ver- 

eoetfebrift der £ri*ie» erkend 

heeft* Vi 15^. handelt Mthen, 

van wegede LAndvougdeflfe.VJ. 

'146 wordtOranjesStedéhoiKler 

'«Antwerpen. VI. 198. weigert 

den wieuwen eed VI *i2rv*rv 

treft t ten Lande wt0l at**. Al- 

va zoekt hem , vergeefs, ten 

• Hove te lokken. Vï. 2*48 , 059. 

hy tföïdt fngedaagd. VI.. *$$ 9 

aöo. gevormrft. VI. 27S., eyH 

toeleg apXJeldeeiand* Vf: 269. 

by vertelt Oanje. VI. 281S* ayn 

dood* . < Vitety 

fkogflrméfu ZieJhrt^retwZ^. 

Hoorn, de Kennemèrs^ Vrcmw 
Jakoba*s ^db bóudeude 9 wor- 
«ten voor *ere Stad geffiMt 
JU. 47> M ÜffèU aWHer h^ 
eertte gxooteHariDgneL£li499. 



ife^'V^EiLANÖSCHE HISTORIE. 



Hoveeten der nieuwe Excvn- 

ten verwekt 'ér mèrkittyke be- 
roerte, i V. i M fienjeart «««let 
'ernieeftebéitfeeging.lV. ifrrf. 
Velaar insgelyfc*. IV. i«5 <** 
Regeeriog wordt 'er Kabbel- 
juutfft. I V.i 92,2*0. de Hoefe 
(cfiei vesiaflfen 4e Stad JV. 
sti. diejftoraenderoand hetv 
Wonnen wordt. JV.eie.onruft 
rtdat gèftild. IV. 154* 't K«sw> 
«n Braofe-VolkraJu in de Stad, 
IV. 373. men befluit aldaar toe 
êtuea opftand. IV. 276. draf 
hieroierf IV. fe86. Hertog Al- 
keebt doét*3ar een biokhttk 
tywerjwn. , ï V. 288. de Stad 
lydc zwaare ftb*dè ter zet. V. 
36e.de etfriteopeabaare Pree, 
ke^n Holland, gefcbiedtbntatf 
deaebte* VL T65* toeleg var/ 
' Willem én I. op dezelve. Vfc 
«Si» ij tfordt tot zyoe zyieo- 
fwgebtagt. $** 383. opgeÖfcHt 
<borHertogéErik.Vl.47J. *> 
kwëërt^wönsJiLnkhuUen en 
MedeaNik , een Geweft optie 
«lf te zy». VihV3** ew*. moet- 
tsfcty geüegetttoeid van 'c <m< 
ryfflg. vetftetie»/4er Wet* «ta 
!6i& X* a<S**7a. «rpffdttdding 
ö^r de JUn&onftrahtfchg*. 
«fo&n #d*ar« X.384- bewee- 
ging in de£ttarf , Sn 1653. XIL 
afotoran dering der.Refeerltt* 
.# aldaar,:** I74& XX. 8f4 
n^jft«Wti«n£ Sargemeefter 
toi Vuffiogeh , naar £ngdaad 
J«zofi*ën>' ■« - • KV. 3^ 

***defc t WKH , eéiMs)edéehe,él- 

finaarf van de Berbice. XVIII. 

<k 

ff«*om<& a iiïMt m*>* Oed-lwge- 

" toA*ft«ds*i,aekt 



13* 

in geasntfchap «aar £ngeta«dv 
XII to 

tëmn {WHkm «s*) . ee* der eer* 
Jte Hervormde Leeraars* im 
Zeelaad. . VI i6ft 

Htornbttk (/«ea*fü7i),P«nöoBa. 
ri« van Rotterdam, 1q beseo*- 
ding naar Engeland. XV IL 
34a» heeft de band ia de belt 
laèJvke Vredehandelirtg des 
jasrs 1705. XVII. 290. wordt 
Mmu^tnjimmü. XVIÜ.X34. m 
•Ddering ia tpne infbudie. 
XVIII. 234. bygaat In beien* 
dfog neer Utrecht en Overvs» 
fel. XVIIL 14* «erft. XVJH, 

Boomt (jFUipè vmi Mommer***. 
OroÊf Mn) wordt Ridder veil 't 
Otiéden Vlies. Vi. (5. vry ver- 
*rasidv«t '«Konfoga beden* 
Jrt.xf*i£ blyfc AdaÉrtai, Vi. 

S. voert Fiiips jten BU qaer 
aftjé» VI 56. krygt zitting in 
4ea Raad van Scpate. VI 7pj 
Verbindt 2ig met Orac Je. VL ft& 
jfcbryft aan Fifipa Vi.7«. «3* 
•Wyft wt den Raad. Vi. f», keen; 
'er veder in. VI. 95. nfeigttoc 

Smaatigdbeid. Vi. 112. ef nf 
el hadt aan 't Verbond ét* 
tdelètu VLitó, 134. hf ver* 
Urn bet Hof. VJ. ij ï. keer tdet- 
waardste mg. VL i$7- krygt 
^beri^t van *« Koninfgf toüik*- 
gen. Vi, 105 ♦ *97- «BtrekttMwr 
.Ifa bultte Weerd* Vi 1 $& eb 
<roorts ten Lande uk. VL et?. 
trtftnt Alva'a intrede bv. VL 
14?. wórdt gif vangen. VI. 248* 
onthafcd. % VL 177 

Hoarne {. . Graaf ttn) tjn be* 
dryf in Ücrecbt. XIV. 282, 283» 
iry doet eece landing op Uell»- 

>. JUV.»u 

1 ft Hoor* 



V 1/ & B W T Z •■"Bf % 



*3* 

Hoon* en ^teox (Willem* Hm 
van). III. 4* 

l/op {CorneJh) , Raa dab eer in den 
HoogenRaad. XV. 3 8*, 3*3 
N&p(Cornelis) f Schepeden daar». 
aa Raad en Burgemeefter van 
Amfterftam, trekt, alsAmbaSb 
fidenr, naar Frankryk. XVIIL 
«09. «yne openbaare intrede* 
XVIIL 1 ro.. hy verontfchuldigt 
deStaafienover't niet aannee* 
men van 't viervoudig Verbond. 
XVIIL 3i 2 , hy krygt ken»* 
van de wederzydfchre etfchén 
-op de byeenkomft Ce Kameryk» 
JCVIU a$5. zorgt voor dèRro. 
teftanten 9 in Frankryk. XVIIL 
292. zyne verdere handeHng 
aldaar» XVIIL £98. by wordt 
^evoimagtigd. tor de Byeeif» 
Jtomft van Sotfiöns. XVIIL 46 a. 
jsyne handelingen. XVI4L 48*, 
494,543, by keert naar rujis. 
i ••<-•.. . • XIX.*Ó 

Hflp (.Memilt) 4 buitengewoone 
.Gerant in Engeland. XVIIL 5 18 
Uop(jfak*b) r Penfionaris van 
-Amftefdal» , handelt met d'A- 
-*a«x.X:V.T5i ♦ 163. men vergt 
<bem uit de~ Vergadering ;vap 
Holland te gaan. XV. 181. hy 
keert 'erwederom in. XV. i8f f 
-18*. «en verzegelt zyne papie 
:ren. XV. 1.85". by keert naar 
Amfterdam.XV« 18^. wordtge- 
magtigd tdt het fluiten met 
,Frankryk\ ih IÖ64 XV. 243. 
handelt te Berlyn. XV. 379. 
•fluitie Weenen bet Groot- Ver- 
bond. XVI. 76. komt 'er mede 
-in Engeland. XVI. 47 

hope (Tbmas) wordt tot Repre- 
, fcntantvan zyne Hoogheid by 
~ de Weftindifche idaatfebappve 
raangefleld. XX. ^4 

' .* t. i 



tiopptrut (Joacbiin) bekleedt VrV 
glins plaats ia. den Raad van 
Statte en in den geheimenRaadi 
VL 106. wordt Raad -der N*. 
tleilandfchd zaaken in Spat*. 
VI. iai. ontvangt eengefchertk 
van de Staaten van HolJaod. 
VI. lai. kondigt don Gemag- 
tigden der S tasten: bet affchaf- 
fen van de» tienden penning 
■*»• 1 VI.37S 

Hoppeveld (mtitwt),ovtt vorboo» 

den' verftandhouding , geftrafe. 

. •■/ . i ~ XIII.43< 

Ars'** een dér Déeofche Vorr 
ften» handek ibet^Kcizer La- 
rfewyk. 'II. 50, $a ,3* 

tffr/i. Zio Hengijl. 

Hwrft (Stat ter)cop d* Velftwe 
«efttgL!;;,' '• : ILtKi* 

Horft (fiwoudyvm <k*), Burge- 
jneeftet van : Jiolterdam, out- ' 
-baak den Prins van Oranje. 
3ÜILI9& heeft deel in den ban- 
'del van Duat. XIII. 2ig>. wykt 
ten Lande; uit; XüLijzo^^yocdt 
•gebannen* XÜI.223 

Horft {Gerard va* iêr);.' ü.395 

Hoftenfim iLmbettps}of<v*0tn 
iHovt, fpreetet-. voor. die yan 
itfaardeö. VI^tjo^ ünïieftizyn' 
Zoon zren ombrengen. VI. 40e 

Hwttnfius (Hüronimuf) ♦ Predi- 
kant in den Baeget Moeite . 

•met hem. , .VIUL aó 

Hottifiga ( Jongkheer. $oan van ) 
•in'gezantfchap.getottden naaf 

; Engeland,., ^ f ; . Vtil.494 

Hottinga (Douwe van)- helpt bet 

gezag cfós . Stftdfeoudeu va* 

Friesland befnoeijen. XL aas, 

' ' %&3 

Eoute (dèrï). 't Haarlemmer Hoot 

.«zo ondtyds genoemd. III. 16* 

Mmun (pUt$r.vtn) om opjöoegg- 
heid 



Ak VADEJUiANDSCHE HISTORIE. 



beid te Amersfoort geftraft. 
XVII. 145, 147 

HoutmaniKorntUs) doet uu Hol* 
J and den eerften togt naai Ooft- 
indie.IJL 136. bekoftigers van 
deezen togu I£. 137. hy wordt 
omgebragt. l£. 144 

Hovc(Micbiel ten)> Pcnfionaris 
van Haarlem , neemt het Raad- 
penfionarisfchap,b/ voorraad, 
waar. XV. 47 1 

Hm (Nikolats ttn) handelt in 
Portugal. ■ ^1. 46S 

Hmafi (Kavel), Engelfche Ad- 
miraai, komt met eenige fch$. 
|>en in Zeeland. VIII. 374. zyn 
togt naar Kadix. VIII. 439, 441 

liudde(Henrik) % een <jer eerfte 
opregteren van 4eOoftindüche 
Maatfchappye. I#. 1 37 

Budie (Joaiwes\ wordt Burge- 
meefter teAmfterdara.in 1672.. 
XIV aió. krygt kennis vanden 
toeleg van Wülem den III. op 
Engeland, XV. 414, 415 , 427 

Mjmhhai ontdek*, in 1609. 

X.7 
Hugenooten inFrankryk. Oor- 
fproogdeezer benaaminge. VI. 
73> binnenlandfche kryg met 
hen. VI. 73. zy worden uit En- 
geland ojiderfteund. VI. 7S* 
maaken vrede mét Fr an go is den 
fl- V^ 73. bieden den verbon- 
den' Nederlandfcben Edelen 
hulp aan. VI. 177. raaken i*e- 
derojn in oorlog met den £0. 
»ing. yL 157* hun toeleg op 
Aitois en Henegouwen. Vi. 
*68. maak en Vredje met Karel • 
den IX VI. 331. zenden ont- 
zet naar Bergen , welk geflaa- 
gen wordt.* VI. 384. Moord on- 
derhen, in Frankryk.VI.388, zy 
jaaken in oorlog met Lodewyk 



«38 

den XIII X. 430. zoeken oo- 

derftand byde Staaten. X. 431. 
fluiten een Verdrag. X. 43 u 
bc weegen zig wederom. XI. 15. 
de Staajfn belpen den Koning 
tegen hen. XI. 16 

Hugo. Zwager van'Go(ipfrjd den 
Noorman., zoekt zig» met des* 
zelfj hulp 1 meefter te maakan 
van Lotharingen. II. 8tf. hem 
worden de oogen juirgofteken. 
II. 91- en hy in .een Kioofter 
gezet. n. 91 

Hugt van Lannoi, Heer van San- 
tes , wordt Stadhouder van Hol- 
land. III514.IV.J 

Hugo van Fwrne valt Jn Schoor 
wen. IL 3 17. wordt uit Zeeland 
verjaagd. IL 3 j 8.. ook uit Voor- 
de- Ik 3*3 

Hugtenbroek^Atbrecht twi) bevor- 
dert de tekening van 'tVerbood 
der Edelen. VI. 128. dient on- 
der Brederode. VI. m, wordt 
ge/laagen. VI. 833. belooft geld 
tot onderdeuning van 't Bond- 
gen ootfchap. VI 255,112. zoekt 
Utrecht te doen omflaan. VU 

Huigens (Antom) weigert te Arn- 
hem de Regeering te aanvaar- 
den. XVII. 14a 

Huigens (CM/liaan*), Geheim- 
fchryver van Willem den I % 
zyne wakkere onderneemtag in 
Engeland. VII. 377 

Huigens (K<n$antytt) % Heer van 
ZuiKphem. zyne handeling te 
Veere. XIII. 330, 337 

Huigens (Lodewyk), DroflTaard te 
Gorinchera , raakt in moeite 
met Regeering. XV. 25$ 

Huigens (Ruiger) handelt in 
Puitfchland. XI. 179. worde 
geraagdgd op & Land* Vloot*. 

13 *XIIÏ.i53 

Hui. 



Bi A D W V Z E 



T34 

HuiMéflu* (Joofi)y Schout van 

Hoorn ,door Sonot tot Regter 

geftetd over eenige Rootfrfeh* 

gezinden. VIL 55 

//bij te Britten* Gelegenheid. I. 

v 70. Naamsoorfprbng. 1 85*292. 

of *er 4enelloomfebe Winfer- 

legeringgéweeft zy. I. 121 , 197 

BtJUDUiNE» en de Helde*. Be- 

* weeging aldaar tot verandering 

der lUgeerihgé. XX. 356 

Huisluiden* of Ploris de V. öe- 

2 nige Huisluiden edel verklaard 

hebbe. " III. 70 

fi*lft (Gerard) helpt Kotombo 

' winneö. * XJI 473 

3htlft(PkterEveflstom)> JJrou- 

f ver te Amfterdam. bergt een' 

verjaagden Remonftnmtfehen 

Predikaat. iU ' ' X. 146 

Hulst verraadt, in 1583. VI f. 

'491. bemagtigd, in 1 191, door 

Prinfe Maorita. VIII. 358. in* 

genomen door den Aartsherto- 

geAlbertus,in 1596. VIII. 431» 

493 1 434* aanilag op de Stad. 

VUL 435* vf wordt gedreigd 

jheteen beleg. XL 336. door 

Fredrik Hen rik veroverd. XL 

393» 394 aaoöagop de Stad, 

fa 1705. XVIL «63. zy wordt 

door de Fjanfcfoen gewonnen, 

In 1747. XX. 105 

JBfidftQdbrabam van der) Vice* 

1 Admiraal , doojféhopten. XIII. 

'20(5 

HumMn (Ftlips van), Heer van 
'Ee en Juwswier , trekt in bui- 
tengewoon gézantfchap baar 
Spanje* " : XIIL 13 

Htmffep Hertog van Gïoches* 
tér. lil. 449, trouwt roet Vrou- 
we Jakoba. HJ. 456-^omt \h 
flene^ouwen. UI. 4^0. wordt, 
ëoor Filipt van Boargondie, 



tot een Lyfgcvögt uitgedaagd. 
III* 4e 1. keert naar Engeland. 
III. 461. sendt FÜ water, met 
ODckrftaad, hörvwwrik,III.468. 
verlaat Vrouw Jatoba , en 
trouwt Eïeonoor Gobbam. III. 
481. wordt omgebragt. UI. 422 

Hunnen of hatogaërèn , door Ka* 

"rel dün Grooten beoorloogd 
1.433* eh overwonnen, 1. 435. 
tweede logt tegen dezelveu. J. 
439 *y worctè» den Franki- 
ffchen Ryke onderworpen. L 
447. vallen in Friesland. IL 1 17 

HurmetirScbanjen op de Veluwe. 
II. 117 

Jfwrgremje (Steven) , Burgemees- 
ter van VlÜHng^n , wordt ge* 
Volmagtfgd tot de Byeenkomft 
van Soiübns; XVIII. 462. 490 

Husbde. zekere fchatticg. II, 126 

Huwelyktfn* tuflchen Gerefor- 
meerden en Roómfchen. Be* 
denkingen deswege.XVIII.131. 
wet daaromtrent. ' XIX. 230 

ffuy verrail door Heraugiere, 
in 1595. VIII. *4o8. La Motte 
herwint de Stad. VUL 409. in- 
genomen, in 1674. XIV, 334. 
verpverd door de Franfcben. 
in 1693. XVL 243. herwonnen, 
in 1694- XVI. 267. en in 1703. 
XVlL i9r. verlorren en her- 
wonnen , in 1705. XVIL 256, 
258. overeen kom ft wegens de 
Stad. XVIIL94,jtf 

Huy {Heer yan) by Daal hem ge- 

' vangen. VL 270. ter dood ge» 
Iwagt. ' VI. »77 

Huybért (Job* Kormelistoon ie) 
vpert Koning Filips den Schoe- 
nen naar Spanje. iy. 331.100a 
van deezen dien ft. IV. 33M** 

Huyiert (Jmflu* de) , Penfionarfs 

VanZienkiee. trekt in geztot- 

■■■ •■ ; T " • T? : fchap 



icr VAÖERLAND9CH& HJSTORlf. 



f&êf naar Frankryk. XIII. 13. 
jyn opmerkelyk fchryven, we- 
gens den Heeie va* Bever* 
weeid. XIII 45 

flujkrt QPieter d§) % Sekretaria 
en daarna Penfionari* der Staar 
ten van Zeeland, trekt in ge* 
«amfchsp naar Zweeden en 
Deenemarke. {IL 477. dringt 
op de bevordering vaa den Pr in- 
ie van Oraaje. {III. 193. wordt 
gevolmagtigd tot de Bredafcbe 
Vredebandeüng. {III. 345* boe 
hy by d'Eftrades werdt aange- 
zien. XUi 144. hy weigert, met 
de meerderheid t tot de werving 
van zefttenduizend man te be* 
(lui ten, XV. % \% 

Huj][$n(Jm Pwwimus) , Bar- 
gemeefter vaa Veere* zyn voor- 
lag om Engel ft hea onderftand 
ia te noemen. XX. 69. en om 
den Print vaa Oranje tot Stad- 
kouder uit te roepen,» X{. 7? 

I » J. 

laar. begin van het 3five o* 
J den eerden van Louwmaand 
vaftgefteLl VII. fi 

Jakoöa (Vrouw) f Dogter van 
Willem den VI f trouwt met Jan, 
Hertog vanTouraine. III 398. 
wordt voor toekomende Graa- 
vtane vari Holland aangeno- 
men. UU 408. ingehuldigd. III. 
4r$. komt in Holland. III. 417* 
trouwt, voor de tweede reiae, 
met Jaa , Hertog van Ifrabant. 
JIL 418,41*0. raakt in oorlog 
pet haaren Oom, ]an van Bei je- 
m.111. 4*7.428 belegen Por- 
drecht. 111.4*0. verlaat bet. KI: 
450 Yf Moeqi gig , met Jan van 
$$cgefe I& 43^. WWfc Qüv«- 



aig met haaren man< m 448. 
ftaat naar een ander Huwelyiu 
ill. 449. wykt naar Engeland. 
HL 450. verwerft een Paufelyk 
verlof tot Egtfcheiding, UL45f • 
itrouwt met Humfrey, Hertog 
van Glochefter. III 456. komt 
in Henegouwen, UI.460, wordt* 
Mit Bergen, gelige, en naar Geod 
gevoerd. UI. 461. vltjgt jaar 
Holland. HL 4*3* wint den flag 
by Alfen. UI. 467. verheft die*, 
by Brouwershaven. HL 469. 
Hoorn kant ste tegen haar. JÖ. 
473< sy wykt Vaar Gouda. 1B. 
474. verval haarer aaiden. HL 
48o.Glochefter verlaat haar.HL 
48a. haare Vloot, hy Weerin- 
gen , wordt gefiaagen. III. 483* 
*y wordt genoodzaakt Filipa. 
Hertog van Bourgondie, teit 
/2*wa»rfaaBtefte!l*o. HL 484. 
trouwt, beimelyk, met Krank 
van Borfelen. UI. 500. moet de 
jQraaflykheid aan HettogeFi- 
tips afftaan. HL 513. wordt 
Houtvefterin van Holland. JIL 
5i4« maakt eenlgj» goederen aan ' 
Heere Frank. UI. 514. baar ver» 
der bedryf en dood. I1L fitf. 
aanmerkingen over haare vier 
Huwelyken. HL 518» 

fa\qt de /., Koning van Groot* 
Britanje. GesantfehapderSta*» 
een aan hem. IX 153. hyneigc 
tot Vrede met Spanje. IX. 154. 
fluit een Verbond met Frank- 
ryk. IX. 15*. fluit Vrede met 
Filtps den II. , in 1^04. IX 1 j*. • 
iv 7. de Staaten weggeven bem 
de vrye vaart naar Antwerpen. 
IX. 177* by ontdekt het Bus. 

, poeder-Ver/aad. IX. 203,409. 
zoekt aig door Huwelykahan* 
deling nadc^ tp vetbiudea met 

I 4 Span- 



B L A Ö W Y Z É * 



18* 

Spanje. IX 260,161. houdt de 

Staaten voor wederfpanneliri- 

gen.IX 261. handelt met hen, 

IX. *74, 3*6. fluit met hen eeh 

Verbond van "onderlinge be- 
fcherming, in 1608* IX- 345. 
Wordt door Filips denlll. ge- 

Jfrleid methetHuweiyk tuflcben 
zynenZoori en de Infante. IX* 
355- X 99 '•» 487. 'of hy zyrte 
oudfte IXogter Prinfe Maarits 
toegefchikt hadt.ïX 356. bé- 
grooting der agter Öallen , hem 

. verfchütdi&d , ioor de Staaten. 
IX. 344 hy raalt in onmin met 
Jrinfe Maurits. IX < 408. bTyft 

. borg voor de onderhouding van 
'tBeftand IX, 445 gezantfchap 
fier Staaten aan hem.X. 4a,hy 

.raadt hun Yverdraagenderyyf 
punten aan* X. 60. heeft geld 

. gebrek. X. 1 ©i. men korftt met 
hem overeen, wegens 'tloflen 
der verpande Steden. X. ioi- 
105. hy raadt tot het houden 
eener natiohaale' Sinode. &. 
153. gezantfchap aan hem, In 
ltfi8. X, 307, hy fluit éen Ver- 
drag met de Infante Izabelle. 
X. 480. de Staaten een Ver- 
bond van onderlinge befcher- 

• • roinge met hem. X. 493. hy 

fterft XI 20 

Jakob, Hertog van Jork , komt 

;in Holland. OÉV. 23. poogin- 

. gen 'om hem van de opvolging 
tot de Kroon van rfngeUind uit 

. «fluiten. XV. 80,296% wordt 
Koning t . onder dèn naam van 

; Jakob den IL XV. 297. klaagt 
over Amfterdam. XV. 304 fluit 

.' een Verbond mer de Staaten. 

. XV.307. ibekt den Roomfchen 

. Gödsdienfl: : in zyn Ryk in te 

voeren. XV. 313:, 336* verst 



den Staaten het vatten van eè- 
ntge wederfpannelingen. XV, 
319 ruft zig tóe ter zee. XV. 
337. tragt den Prins van Oran- 
je te wfnuen XV. 347, daagt 
Burnet in. XV* 350 twyfelin- 
gèn over d\e zwangerheid zi- 
fter Gemaal inne. XV 390 40b 
enz. hy vordeït hèt Engelfch 
enSchotfch Krygsvolk uit Staa- 
ten dienft te i£g. XV. 391. is 
misnoegd om dat het gewei* 
gerd Wordf.'XV. 394. tragt zé- 
kere wetten af*e fchaffen.XV. 
396. ontkent eehi* nieuw Vet- 
bond roet Franfcryk gemaakt te 
hebben. XV. 4J9- XVI. 398. 
weigert Franfche hulp XV.44^ 

460. geeft een Plakaat uit te* 
gen den Prins van Or«n je XV. j 

461. trekt den Prins tegen. XV. 
- 480. zyn Léger wykt.XV. 481. 

hy treedt in onderhandeling 
inet den Prinfe, XV. 483: be- 
geeft zig naar Feversham.XV. 
484. keert naar Londen. XV. 
485 ylugt naar Frankryk XV. 
48*. fchryft aan de Convetitih, 
XV. 490. wordt verklaard van de 
Kroon afgedaan te hebben.XV. 
50 r , 503. verHeft denflag aan 
deBoyne. XVI. 115. keert we- 
derom naar Frankryk. X VL 1 17. 
onderneemt eenen togt na'nr 
Engeland, die mislukt. XVI. 
169-176, 316. zoekt de Bondge- 
■ nooten'tewinrien.XVI t 396'pfo- 
lieert, tegen deRystfykfcheVre- 
de. XVI. 398. hoe Frankryk 
hem wfl aanmerken. XVI. 309. 
hy fterft. XVIL $9 

?a\ob de UT. Zie Pretendent. 
akob de VL y Koning van Schot- 
land, verieentBrieven van Sch&. 
verhaaJipg tegen de Staaren. 
VIII. 



der VA»ERLANDSCHE HISTORIE. 



ySI. 293. de vïieridfchap met 
hem wordt heifteld. Vül.400. 
deStaaten ftaari over dea doop 
zyns eerden Zoons VIII. 399L 
hy wordt Koning vanEngeland. 
IX. 153. JAtsJakobdenL 

Jakob » Burggraaf van Leiden* 
helpt Willem den I. In f t be- 
wind van Holland. 2I~3oa 

Jakob van Gaasbeek wordt Heer 

- van Abkoude en Wyk te Duur* 
ftede. III 392. wordt Stadhou- 
der van Holland. Hf. 466. be- 
legert Schoonhoven* III. 467 

Jakob van den Einde wordt Ad- 
vokaat van Holland. VI. 6u 
zync wedde. VI. 0»»-hy levert 
een Vertoog in, te ftruflel. VI. 
152. handelt met oranje over 
'tiluk der Preeke, VI. 199, 20a. 
wordt in den Haage gevangen. 
VI. 261» naar Bruflel gevoerd. 
'VI, 161. oörzaaken zyner heg- 
tenis. VL 262 , 263. hy derft. 
VI. 264. wordt , na zyn dood, 
vrygefprpken. VI. i6±. 

Jüob van Kampen helpt Munfter 

* overweldigen V. 73. wordt tot 
Biflchop van Amfterdam aange* 
fteid. V. 80, 8i. wordt gevat. 
V. 98. ter dood gebragt. V»98 

Jékobszwn {Jan) wordt Lid' vin 

den Lan draad, in 1575. VII.23 

Jan de XXII (Paus) raakt 'in een 

• hevig gefcbil met Keizer Lode- 
wyk. % III. 215 

Jon, Koning vanEngeland. Brief 

van Vrouw Aieid aan hem. II. 

328. verbond tuflchem hem en 

Graave I^odewyk van Loon. IL 

339. tuffcheri hem en Willem 

denJJ IL 333 

Jan , Hertog van Bourgondis. zyn 

■. öedryf in Fraakryk. III. 40 1 

Jan de IL Hertog yan öratont, 



heeft de hand in den aanflag 
tegen Kloris den V. III. 72. vei- 

- zoent zig met Jan den II.» Graa. 
ve van Holland. HL 143» valt 
in Zuidboiland. III. 161. moot 
xfi rug. III.-I63. verdraagt zig 
met Willem den HL HL i8£ 

Jonde IK\ Hertog van Brabmu* 
trouwt met Vrouwe Jakoba. III* 
418,420. wordtiot Graave in- 
gehuldigd. III. 421 ,465. bele- 
gert Dordrecht. 111.419. vee- 
laat het. III. 430. maakt vrede 
met jan van Beijereo. HL 43 *, 
zyn aart. III. 445. oneen igbeid 
niet Vrouwe jakoba. HL 448* 
hy verklaart Filips , Hertog van 
Jk)urgondic, tot Ruwaard JIL 
465-lterft. Dl. 481 

Jan, Hertog van 7Wafef troutf e 
met Jakoba, Dogter van Wil- 
lem den VI. ,111,398. wordt Dau- 
fyn. III 400. raakt in ongunft 
van 't Franfcbe Hof. JIL 404. 
trekt naar Frankryk. III. 40e. 
komt om. HL 407 

Jauï dr L wordt geboóren. IJL 
3a 'handel over een Huwelyk 
tulïchen hemerfeene Dogter 
van Engeland. III. 30, 96. hy 
woont eenen togt naar Zeeland 
by. IJl. 48. wordt naar Enge- 
land gezonden. III. 53, 66* 
keert herwaards. IH. 95,103. 
waarom hy inZeeland aanlandt, 
III. 105 , 104. zyn geleide. Hl. 
104. hy wordt voor Graave er* 
kend. III. 106. onderwerpt zig 
de Wedfriezen. III. 107. geeft 
W.offerd van Borfelen groot 
gezag. III. iep. wordt in een? 
oorlog tegenFrankryk ingewik- 
keld. III. 1 1 o. maakt Vrede mee 
het Stigu III. in. die weder* 
om verbroken worde HL 1 13. 

14 - • L Bot* 



BLADWYZER 



Porfelen poogt bem naar Zee- 
land te voeren. IIL 125. de 
Weftfriezeu maafcen hunnen 
*oen met hem. III. 1 3 2. hy fkedt. 
HL 133. ayne Weduwe hcar- 
frouwc % « HL 134 

Jak ds II. Graaf van ffenegoa. 
wen. IIL 18 vertorygt regt 09 

x floliaad van Keizer RodolL IU. 
»7. ook op Zeeland Bewefter- 
Schelde. III. 28, worde Voogd. 
Ba de dood van Fleris denV. lij. 
£7, 95. doet het beleg van Mid- 
delburg opbreeken. III, IQ0. 
ook van J^t Sjot te Meden Wik. 
UL 10 u vertrekt naar Hene- 
gouwen. III. uof» keert we- 
derom. IIL xa& ftelt orde op 
6e Regeering. III. 119. ftuifceen 
Verband tegen de moorder? 
van Plorisden V.UI. 130. ver- 
soent zigjinet deWeftfriezèn. 
HL 132. reift naar Frankryk. 
Ï1L 133» «37- I"»t een Ver- 
bond mee Filips den Schoonen. 
JIL 137 » 168. wordt tot Gras- 
wt^n^^aai ingehuldigd III, 
13*» 130. ftelt orde op de ru(l 
des Lauda. Illtl 4a fluit een Re- 
ftandtnec Vlaanderen. IIL 142. 
verdraagt zig met Brabanr, 
Kuiken Heusden.IIL 143. trekt 
op tegen Keizer Al biecht. IIL 
145* de Zeeuwen verklaaren 

Svoor hem. KL 146. ook 
oonboven. IfL 148, hy ver- 
draagt zig mee Heere Guy. UU 
.158. hy wordt krank. IIL ijl. 
lip fteift. IIL 181. zyn aart , 
Graf, en Graffcbrtft. Ui 181 
Jam van Bbijeren (Hertog) 
wordt tot Biffchop van Luik 
*erkeoren. HL325. wordt Heer 
van Voorne, Woerden en Gooi- 
land. III. 3*5- raakt in gefchii 
de Luikenaars. UI. 329* 



brengt hen tot onderwerping 
III. 382. dringt zig ter Regee~ 
rioge van Holland ia. IIL 417, 
poogt Oonnchem te winnen. 
JU. 418* wordt , door Keizer 
StgisatQnd , .met de Landen 
verlyd. IIL 412, 424. verlaat 
zyn Bisdom en trouwt. III. 422, 
413, neemt den naam van Gram" 
ve aan. IIL 415, geeft gunftigf 
-Hand verten, HL 425. begint de 
vyandeiykheden . te waf er. HL 
428. bemagtigt Rotterdam. Ut. 
431. -verzoent tig met Vrouwe 
Jakoba.III.43r. maatigtzig te 
veel hewinds aan. III 43& ***kt 
met Utrecht-; Ameafoort en de 
Jioekfchee ie oorlog. III. 458. 
bemagtigtl-eiden. 111.44a hegt 
betBurggraaffchap aan deGraaf- 
iykheid. III. 444. heeft betoog 
Op Brabant. III. 445* bemagtigt 
Geertruidenberg, IfL 446. zyne 
pnderneeming in Friesland. III r 
45*. hy öerft. HL 4*4 

Jan im NaJJau , Biffchop yan U- 
' trecht.IIL 13. herwint Utrecht 
en Amersfoort III. 14. verpandt 
Vreeland aan Amftel , en Mont- 
foort aan Woerden. HL 1 4 
Jan van DUjt of de III. wordt 
Biffchop van Utrecht III. 221. 
verpandt Vreeland aan Willem 
den IU. III. 222. derft. IU. 255 
$a* van AtM of de IV* wordt 
- Biffchop van Utrecht.' III. 9$ f. 
fcerftelt de vervallen' aaakerj 
van 'tStigtHl. 256. maakt een 
Verdrag met Willem den IV. 
HL 257» raakt met Willem den 
V. in oorlog. HL 272. ntas&t 
een Be (land roet hem. III. 174. 
na 't uitgaan van welk de kng 
wederom begint lil. 284» hy 
wint Weetp en Ruiden. IIL 
%86. 



fkr VABERLANDSCïW HISTORIE. 



p£6. 'maakt vrede met Willem 
ten V. III. 287 

Jón vm Avenms , Zoon van Mar* 
'-gartet, Graavinne-van Vlaan- 
deren , helpt Koning Willem 
Aten winnen. II. 385. twïft jae* 
'zyne Moeder en halve Bloe- 
ders. II. 388, hy en ïyrt Broe- 
der Boudewyn eigenen aig Zee- 
land Rewefter-Scbelde toe. II. 
390,392. hy trouwt met A leid, 
i)ogter van Kloris den IV. II. 
391. bekome Henegouwen. IL 
395 * 39*5- öerft. II!. $ 

Jan, Graaf van Ooftervant, krygt 
'bewind over Zeeland. UI. 146. 
fneuvelt. J '" JIL153 

Jan, Hetr van Ark?l 9 Stadhou 1 - 
> der van Holland, iet Hertog 
Albrecht op.tegen aynen Zoon. 
JIL 324. weigert Rekening té 
doen van iyu Rentmeefter- 
fchap. III. 344. zyn aart en bq. 
dryf. III. 344: hy wordt geban- 
nen en zyn goeö verbeurd ver^ 
klaard.TIi.34j. begint de vyan- 
delykheden III. 346. wordt bin* 
tien Gorinchem belegerd. HL 
351. maakt vrede, lll.352.be- 
roagtigt Woodricbero. III. 371. 
b oneeftig mei zynen Zoon» 
Willem. III. 375* draagt a^yne 



Jan van Egmmd wordf geban- 

; nen. 111. 3V*>. vurralt YJfelfteio. 
III. 41$ 

Jm va» Egmmd aoefct Hoom 
te bemagtigen. IV. 185. 't ge- 
lukt. IV. 11 z. by wor* Stad- 
houder van Holland. IV. 19$, 
belegert Rotterdam. IV. $50! 
herftéli de ruft in Hoorn. IV. 
«5 4. woont bet beleg vanMonu 
foort by. IV. 2Ó5. overwint dq 
Hoekfchen,l>y Brouwershaven. 
IV, 265. aoekt bet Kaae» en 
Broodsvolk te verjaagen uit 
Alkmaar. IV.a?8* belegert Po* 
deroijen. IV. 35a. fterft.IV.40x 

Jm vm Hemden fpant aan tegen 
Ploris den V. III. 67. reden hier- 
toe. 111,69. Verbond tegen hen. 
III. 1 30. by verzoent zig metjari 
den IL Uk 143 

Jm van Kuik fmeedt tenen aan- 

•'flag tegen Florisden V. HL 6é. 
roept eenige Edelen te Bergen 
op Zoom byeen. HL 71. daar- 
na te Kameryk. HL 70. aegè 
Ploris den V. den oorlog aan. 
III. 74. poogt de Edelen van 
Kxoonenburg te verloflfen.UL 
89. Verbond tegen hem ge- 
maakt. III. 130. hy verzoent aig 
met Jan den IL III, 143 

Jan van Latmrt wordt Staéhou- 



375 
Heerlykheden den Hertoge van 

Gelder oj>. HL 378. worde |Je* r dervan Holland. IV. aa. dempt 
vangen. III. 3 89* reden hier toe. een* opftand in 't Noorderk war* 

Mer. IV. ao. trekt tegen de Gen- 
ten aars uit. IV. 38. wordt voer 
vyand des Lands verklaard , en 
vlugt naar Prankryk. IV. 84 
Jm , Ülwgff raaf vm Mm*f*m. 
ayne Heerfykheid Purmerende 
wordt verbeurd verklaard. IV. 
197. by voert bevel binnen U- 
trecht. IV. aoi ,201. poogt Dor* 
dreóht te verraflea. IV. ar& 
neemt. 



III. 39p. fterft. III. 390 

fynvari Beaumjnt, Broeder van 
. Willem den Hl. en Heer van 
Gouda en Schoonhoven. III. 
2c$. helpt Bduard den III. aan 
<fe Engelfche Kroon. HL 211. 
woont een* togt naar friesland 
by. III. 259. kr/gt deel aan de 
Regeering vanHoiIand.IlLa6& 
kieil Frankryks ayde. III. 267 



B L A Dt W ¥ Z E- *• 



'M* 

neemt tiet Slot te Woerden in. 
IV. 248* verlieft bet» nevens 
Montfoort.lV. 263,266. Mont- 
foort wordt hem wedergege- 
ven. IV. 266 

Jan vanNaaUwyk , Bevelhebber 
ondet de HoekGchen, wordt ge* 
vangen. IV. 255 , 156., geflaakt. 

. IV. 256. by fcbttimt langs de 
Zuiderzee* IV. 271. betnagtigt 
Texel en Wieringen. 1V.Z75- 
keert naar Sluis. IV. 276. wykt 
naar Fraakryk, daar by fterfc. 
IV. 19* 

Jan van Naffau , Uut van Breda. 

' IV. 12. voert fcevel in eenen 
togt tegen de Gen te naar s.IV. 37 

5fan, Graaf van Naffm* onder* 

' fteuntzynen Broeder den Prins 
van Oranje. VI. 067 ,271. kont 
in Brabant. VII. 170 wordtStad- 
kouder van Gelderland. V1J. 
016. voert aldaar de Hervor- 
ming in. VII. 216 bearbeidt de 
Utrechtfctoe Vereentging. VIL 
250. tekentze. VII. 263^268. 
men zoekt, vergeefs» hem te 
doen magtigen totdeKeulfctje 
Vredehandeling. VIL 279 hy 
bedwingt Amersfoort, VIIi 230. 
ftaat van 'tStadhouderfchap van 
pelderland af» en keert naar 
Dukfchland. VII. 504. derft. 
IX. 304 



naar Italië. X» 1 10, ft erft te Ve- 
. netie. X. 110 

Jan Perfyn verloft Haarlem Uh 
13. bekomt de Heerlykheid varf 
AmfWredamme. III. 38 , 40 
Jan van Re&jfe verzoent ztgwet 
Graave Fldri* den V. III. 50. te- 
kent een Verbond met Fraak- 
ryk. III 60» heeft kennis van 
den aanflag tegen Floris den V. 
III. 67. wordt gebannen. IJl. 
109. verwekt eenen opftand in 
Zeeland. III. 141. beweert dat 
Holland aan 't Ryk vervallen 
ij III. 144, begeeft zig naart*, 
trechr. III. 163/yluRtvan daar! 
en foeuveltin de Lek. III. 179 
Jan van UitkerhtnÜAtt Vrouw Ja- 
koba, by Alfen. IIL 47 1. wordt 
Kafteleln te Gouda. III. 478 
Jan Bokelsxtnnpan Leiden wordt 
naar Mnnfter gezonden. V. 71» 
73- werptzig aldaar tot Koning 
op. V. 77. zyn vreemd bedrjff. 
V* 78 • 79» 80. hy (lelt een Bi», 
fchop van Arofterdam aan. V. 80. 
wordt ge vat. V. 84. en zwaar g** 
ftraft. V. 87» *yne fieüir\ges. 
V. 85 
Jan van Geeien helpt Munfter 
bemagtigen.V. 73. beleidteen' 
aanflag op Amfterdam. V. 91, 
99. wordt overweldigd. V.96". 
en doorfchooten. V. 97 



Jan van NaJJau de Jonge, door Jan Mattbyszeon f Bakker van 

den Keurvortt van Keulen , aan Haarlem , geeft zig uit voor E* 

29,» noch.V. 71. belpt Mnnfter in- 

neemen. V. 73. fneuvelt. V2 

Jan Arendszoon doet óe eerfte o- 
penbaare Preeke in Holland. 

<* ,» .«■ VI. 165 ,19* 

Jan Clyrtfttaamzoon , de Scherp* 

regter , pynigt den Ruwaard v*n 

fHtten. XlV.isi,iS4*IW 



de Staaten gezonden. IX. zy . 
%x$. treedt - in Keizerlykeh 
dienft.XL 101. raakt in gevegt 
met Graave Era ft Kaflfeiir. XI. 

' 103. wordt gekwetft. XI. 117. 
verlieft den fcheepsftrydophet 
Slaak. XI. 136 

Jan Ernfi van Naffau trekt, aan 
V hoofd vag dueduitfndipro, 



der VADEKLAWDSCHE HISTORIE, 



JanPkttrszonn>?reóik*TH in den 
Haage.Moeitemet hem. VIIL26 

Jam$<m (Frot?foisMkbül)üeekt 
zig in eene heimelyke hande- 
ling. Xvm.336 

Janfenifterjr. Beweegingen, ter 
gelegenheid van. dezelve, on- 
derde Rotfmfchgéztnden des- 
aerLondefc. XIX. ft> 

Janfenius(K*rnelit)ibiffchop van 
Gend. VI. 64» geraadpleegd o» 
ver 't KetterftrafFen. VL 110 

Jêurtpui (fan) fchiet den Prins 
van Oranje door- 't hoofd. VIL 
437 1 439* werd&omgebragt. 
• ■ - .- - r Vfl.439 

JemnSn, een Franfch Heer » in 
VUffingen ontvangen. VI. 354 

ywwnKPirterXGezanc vanHen- 
fik den IV. aan 'de Staaten. IX. 
367, zyn en «yner medegezan- 
'tealaft-IX. 268.2yneaanfpraak 
^aan de Staaren. H& 269. hoe 
beantwoord. IXV **>. zyn ge- 
fprekmet Mauriti^en Oldeh- 
batnevetd. IX, §66 , 370. wat 
laft hem otmreot den eerden 
g*geveww«s,.lX;ró5v hy ont- 
dekt Mdurits en Oldenbarne- 
velds gezindheid behendiglyk. 
IX» *j6i doet een' keer door 
Haarlem, Leiden en Amftef- 
dam. IX. 177» bevredigt Maa« 
titsenOldenbarnevet&IX 284. 
«oektden Indifchen handel in 
Prankryk.over te" brengen. IX. 
336. handf 1 1 hierover mee Izaak 
te Mafte. IX. 337J/ wat -hem , 
ten opzipte van den Godsdienft, 
'gelaft was. IX. 339 hy handelt, 
deswege, met Richardot. IX 



ken, te winnen. IX. 367 ,36?. 

bindt de afgebroken 'handeling 
overeen Beitand wederom ait; 
IX. 388, 394 d°et eene wyd» 
fiifttge Redevoering tot aav* 
pryzing van hetzelve. IX. 39*. 
wederlegt Maurits brief aan de 
Steden. IX. 405. vermaant de 
Zeeuwen ernftelyk tot bewilU. 
ging in 'tueaand.IX.416. ge* 
volgen zyner vermaan toge. IX» 
401. hyfpreektmetMauritt.lXj 
422. verzoent hem wederoaji 
met Ol den bar ne veld. IX. 413* 
icbryft aan den laatilen pver 
den ftaat der ha ndeiinge te Ant- 
werpen, IX. 433. draagt zoif 
dat Mauriit febadeioet gefteld 
worde. IX. 447' doet een wyd» 
luftig Vertoog ten voordeelt 
der Koomfchgerinéen. IX. 46 1^ 
keert naar Frankryk» IX. 46e 
Jemmngen. Siag aldaar , in 1 soft. 
VI. i|© 
JenUs (Heer ttt7i)geflaagefrdooiS 
Doe Fredrik. VI. 384 

IftRLAND.Opftand in dit Eiland, 
door Mlips den III. onder* 
ftennd. IX. 111, iia.gesantdar 
.Roomfchgeainden aldaar, a%an 
weezen in den Haage. XL 34* 
Krygsbédryven al daar. tin 689; 
XVL 47- «n 1690. XVI. ïigu 
in i&gi. XVL 153 

JtK(xn t Priefter te Noardwyk£ 
-door de Deenen gedood , Ht>5s 
llpendam iJthohvmy tèltnt het 
Verbond der Edelen. VI. ift& 
bevordert de tekening b? a&- 
deren. VL ji8. wordrgevaten 



onthalad. VI. «12 ,177 

'058 (laateen veeljaarfg Beftand Mriff (Jonkheer. Jan van) va*. 
voór.IX. 363 *3<S6, 370. krygt wekcopfchuddingteOend.Vtt 
Mom Mauritt, Oldenbarne- ffé\ 177* veijatgt de GeeAtf- 
velden anderen , do$r gefchen. ;lykl^J^4*a*~VIL.2X7^^ 

hen* 



i 

L 



I4& B 
handel wet Ryhove» VIL 2t/j è 
ivo geweldig bedryf te (iend, 
VIL a88. men zoekt beo» te 
èmzetten- van 't bewind, VIL 
ego* Oranje omftaat hem. Vlfi 
ayo. Ky wyktnaar Dultfchlamfe 
VIL so*. kotnt wederom té 
tiend i& 't bewind. VIL Jotf. 
èaaddt met Parma. Vil- 506* 
4po8. Wordt gevat. Vil. 508. om, 
fialsd. , VÜL 17 

Uddfet&iUmvtn) dient Witleiq 
éenLte water. VI. 30* 

lapoftèrt (algemeene) met veel 
moeite ingevoerd. V* 275, 300, 
ja^403.opde Wynen. V. 34^ 
351. beloop der eerfttn. V* s£6\ 
leerft ingezameld. V* 37* » 4*f* 
4aarna verpagu V. 421. Zit 
Éxcynaea. 

hdtmnÈBtü of fchadetooafteUfa* 
ata Ledeo van Holland beloofd 
#egen* 't gene zy ftètmnen of 
«aadén. XI IL 63 

Juguk>Mer+ Ööi* van Anniatas» 
Jielpt deezen tegen de Roaei- 
jnsj Iró? ,tfB 

lofcómften (Koningklyke) todé 
-Middéleeuwe. IL 23 

ïmmttmdeXI. (Paus), ayn dood 
*> afbeelding. XVI. 50 

Jefui/tóh Oorfprongderzelve. 
il. 369. wordt in de Nederlan- 
den iftgevoerd. IV. 427. V.345. 
Jcfogten deswege. V. 344vj4S* 
Heb laateen naam alt de Pla- 
taioen* V. 340- °*> W« w*** 
Jttap* de IL deaeive in de Ne- 
b uitel den wilde invoeren VI. 
<tl9% iidbfbnunigeStadhoBdeiQS 
yrei^etan dezelve te handhaa- 
*e«. VL 131 • 137» 138. aYidetw 
6aatize voor. VI. 139. de Ede- 
•MM verzoeken éatzy moge*p- 



A D W Y Z Ê Jt 



daaromtrent* to l f66\ komt ttf 
laat.VL 17*, 177* men belooft 
de*ef ve af 05 fchaffeft. VL 4 jfc, 
de SpaenfcHe foq^ifftie ver- 
Klaart alle de Nederlanden' 
fcbuldig mail gefcwet&e Hoog- 
beid VI. x6i 

liêtHnt van K«fct dan V. geeft 
geen genoegen. V. 361, 4*4 

Joocbim $Muhri) *n getaatfdfrap 
naar DftutfchlaniL X 447. naar 
£ngeiancl. X* 493. wordt ai* 
daat gewoonlyke Atnbafladeur 
der Staiieli« XL ai. zpoe tam* 
deling. XL 4*1**99, 374 -*?& 
XII. 33» 37 1 aoè. ny fterfc 

x»*r<* 

Jhwt , Grmf «aa OcfiftUOMi , 
wordt Ridder van 't Gulden 
Viiej* VI. 6, Stadhouder m 
Limburg. VI. 49; bedaar 't Prhi- 
fen fchepen ce Embden; VL %%% 

Jêo* Ksfimir+ Paltsgraaf aan atea 
Ryu , bkide WÜtetade» -Je**. 
derftand,ürvielk a*m?¥L a<S& 
verbrande iWf a) buatamlv VL 
45* vootflag yan fcasdettag 
met hea* Va?9Jby wordt aai»- 
gezogteffl bulp legpcuCtonJafe 
VIL 16671 *<Ka*4i 295. raadt 
dat men den ftrto*; Vaa Oraftjfe 
kiene Cot hoofd 'der Kageerift- 
ga. VIL 166 *o« in de We- 
derlafoddn.. VIL &30. ariana», 
gen tttSchen Mm. eo Antou» 
VII. 135, iiy verlaat ds Lande*. 
• ' VII. %w 

Jam Lodemyk f $ratf%<m.Ntfr*+ 
Dieet * wagens iien Kéftaeri>&- 
vmlmagtigd op de Muirftafcto 
Yredebaorfeling. XL407 

Joiu*Ma0mti 5 Grmf vmNah 
fau t fokt htt beleg tt& Maaf- 
trtcb€. XL 154» *0 ^ardt 
Lattdroc^advajifiraraL XL J«47. 

bc? 



ier VADÉRL ANDSCHÉ JHST OHIÉL 



bengtigt S. Geortfe del Mina. 
XI. 147. zfüt verdere krypabe* 
dry?Cti in Weftindie» XL «8$, 
371. hy keert te rug nit&razil. 
XL 371. XII ik wordt Luite- 
nant-Generaal der Ruiterye-XI 
372. weigert wederom naar Bra- 
2it te keeren. XIL ist«ftaat naar 
'tatoptvaaVeWawfchalkJüL 
414» doet een' gevaerlyken val 
XIII. 99. wordt Legerhoofd 
voor een' enkelen veMtogt. 
XHL t7Z » !$>*• «du op tegen 
de Manfterfchen. XIIL i75- 
wordt Veldttaarfchaik» XIIL 
895. voert het bevel over 't Le* 
ger aan den YffeL XIV. sa. 
wordtce Anafterdam aangerand* 
XiVtge. dryft den vyand van 
'sGraavelnd.XiV.a25. Berffc. 
XV. 37. iy*e afbeelding. XV. 

37 
{oaaWiulvm V*ts6\ Pfint van 
Nifflm t wordt gebeuren. XV, 
389. Wiüem de IJl verklaart 
faem tot zynen erigtnaato. 
XVI.fcce. hytoidtStadhoode* 
van Frida4«Ad, Groningen en 
Drente. XVI, 3 15. Koning Wil- 
ten Boekt hem totopvolgèr in 
tyn* Vaardigheden hier te Lan- 
de te doen benoemen. XVIL 
1044 Pruiöen beewift hem het 
regtoj» Koning Willems nalaa- 
tenfetap. XVII 131, 148- ty 
Wootu den veldtogt des jaars 
1703 by. XViL 19a. frotdl G*- 
itërad van 't Votewoik. XVIi. 
*96,eit>,*in*99&, trekt in 't 
}ttr 1704. ce velde. XVIhfea*. 
meaaoekt hem enting in den 
Raad van Staate tte doe» nee* 
«emXVIL *7* * welk belet* 
*ordtXVH.*»7. de Geweten 
16**1 een gedeelte der *a- 



«4* 

laateofchap van Koning WU* 
lem te verkrygeo XViL 294» 
hy woont den veldtogt by, in 
1707. XVIL 3P7 kwytsig wak- 
keriyk in <ffn ffag by Oude- 
naarden van 1708. XVIi. 3*0. 
en ia 't beleg van Ryflel. XVIL 
aai. aanvaardt het Stadhouder* 
fchap van Sud en Lan^. XVIL 
314. trovwt, XVIL 325. faewe- 
lyk ayner Ziifter» XVIL 315» 
fommfgen zoeken hem te te*' 
vorderen. XVIL 3a*. hy woont 
den (lag van Malplaquec hy* 
- XVIL 34a. heeft hecbeftier o- 
ver 't bdeg van Bergen» XVIL 
343. helpt Donai winnen* XViL 
387. trekt te veAde,in 1711. 
XVü. 403. keert naar den Hae* 

!;&. XVIL 404, verdrinkt ongt* 
akkigiyk. XVIL 405,406 
frVürmlu) gehy*aa«d //##♦ 
$ü*ol ayne verrigtingen fa 
W^fttndie. . XI 165» 3*5 
J*ngt (öwfacius de) van , 
ptM-NttmoUri * schepen 
Raad te Zierikaee , wordt a 
den Ptinfe van Oranje geaon<- 
<*o> XX. 7» 

y*** (Ger*d *) verdedfet 
. Knodfenhurg% VUL 3fjr 

JF«** (y«*#*ir)„ weg*t*Zie- 
* tfctt* geeoaefco aan den Prin- 
ts* XX 18 
^^ete(j(M(>vQgeBaFrie8lan4i 
gemagtigd tut de opdragt der 
Heerfchappye ae* Engeland. 
VUL» 

gemagtigd tot 4e Vredehandé- 
liag met Kromwei. XIL 05e. 
doet een keer berwaa/ds. XIL 
«64 * 307 , 3 16. wordt eegtn de 
HoikncUeèe Geaugtigden ge« 
. .Vaarttfcuwd. XJL tg» Jctm 
naar 



* tiaar: Londen. XII. 309. vertieft ^wördtVu Ffctesland gejaagd. IV. 



• tfe gun ft van Kromwei • XII. 
j - 31 4. beeft geene kennis van : * t 
-geheim der handel inge* XTL 

• 320 ; 368. wórdc%>t de Breda- 
.fcheVredeh'andeling gevolmag- 
•;tigd. • XlU.Stftitf 
jonker Fïtrns. Ziti Framvan Bte - 

• der ode.* ■ \ » 1 
Jönkbein(Ellert5imons20mïr}*tm 
-vr^eg'deel in de-Ooftindifche 
•Maatfctiappye. IX. 137 
Sfcnkbein (Shnon 'Henrikszoon)be* 

• vordert de omwenteling van 
-Atnftérdrtai , in 157». VIL<»©6 
Jooden (Portugeefchen) , onder 

• den naam vrfn nieuwe Cbriftènén, 
. 't vefblyf in de Nedetlanden 
**erbodden» . ] V.J45 
$wft van Lalaing Wordt Stadhou- 
der van Holland. IV. 191* be- 
legert bet Blokhuis op deVaari. 

• IV. 203* wordt aldaar £efl*a- 
gen.IV.103. flaat de Utrecht- 

-lenen ;in Wefthroek. IV. ^04. 

f houdt eene Dagvaart tèSchötfn- 

: hoven. IV. 205. verandert de 

Hegèering te Hoorn. IV.fcio. 

herovert de Stad ftormendbr- 

band. IV. tffi. bemagtigt dfc 

^Stoten Harmeien en ter Haan 

IV. 216. ookhetBlokhuisopdé 

Vaart. IV.2 19. fneuvekin *tbe- 

' leg van Utrecht. IV. «28 

ffórfs* Bajlaard van Éré&erode., 

. krygt bevel over Rotterdam , 

• IV. 1 89. wordt oftthalsd. I V. 258 
$oris> van Saxen wordt Erfftad- 
: Jsonder vari Frietland. IV. 305. 

• belegert Groningen. IV. 325- 
.Taakt In gelchil met Graave Ed* 
. zard.' IV. 38*. ilaat het beleg 
f wederom voor Groningen. IV. 

-363. verbindt zig met den Bh;. 
rfchop vatf Ucrecbt. IV, 3^ 



387. ftaac^ynbcwindaan Prin- 

,fe Karel af. , 11^.390 

tfwk (keeland*) geeft Lëicetter 

kw*aden*aad. VII£ 135.* worde 

överfte dèr Söhanfe ovaer Zttt- 

fdn.. VIJL IJ7. verraadt de 

* Schans aan Taffis. /VUL J98 

JoviAAN. nwsnóegön der. ftaca- 

vieren over zyne verheffing tot 

- Keizer. L 3.£6 • 
Jozefus wordt Ketzef . XVIL264. 

fterft.- .:. ., XV 11. 34'; 

Innen ful ^ -SaxMehe» afgod i door 

Katei den Gr goten, vernield. 

1.4*9 

hlegüunjfo ('t Gr&affcbap) aan de 

. Utre&tfeheKerfr gefchonken. 

11*94* 1*6 

IJméba (fan d') beweegt d'A* 

niüro toe een' toeleg :op bét 
/teeven van Oranje. Vil 438 
Jubeljaar Ooifprong; l IV- 3! 
Jutby (Bcu&ewyn van G/toéïe, 
-Heer van) verzekert Hg van 
.Kameryk. VIL 125 

fuMol(Kk&s Klaxtiztto) veto* 
, verteen Spaan fch Oor logs fchip. 

XI. i pi. taakt fiaags .mer zeven 

Duinkerke». «XI. 430. fterft. 
XL 430 
^/nJo/(Kapitein)fneuvelt in dén 
:flag; WlFetaen Biake en Tromp. 
XII. 2*3 
Julia an ontweldeden Barbaa- 
•ren verfcheiden Steden. 4.235. 

- (laafde Aleroanniên. X 236,23 7. 
.en Franken.I.4,39. bedwingt de 
Saliërs in Batavia; 1. 24*. ook 
de-Charria ven. I 244- doatScbe- 
pen timmeren * om graanen uit 
Britanje tehöalen. I. 246. be- 
vredigt deQuaden. I.24.9 wordt 
Keizer. L 252* .overwin* de 

• Attuari&U<25& fneuvett. I *u 

y«. 



^vadérlanösche historie. 



>Jvfokw*. waar gelegen* I.241 
Asnt, 

Jdliüi Brigantikus , Zuflèra 
Zoon van Civilfe, kieft defcy- 
de tan Viteilius. I. 107. fneu- 
velt 1. 176 

Jvuos Cezar. Zie Cbssar. 
üUüiPaotus, Broeder vanKiau- 
diaiCfvHif , «er dood gebragt. 
L99 

Jntiulles (Heef van) geflaagen 
door Don Fredrik. VI. 384 

Jvém Qjdriaan) of de Venge, 
handelt in Engeland. VI, 466. 
wordt toe Regter over Olden- 
barneveld, Hogerbeets en de 
Groot aangefteld. X. 340 

Jwtiut {Franciskur), Leeraar te 
Antwerpen ,' woont de eerfte 
raadpleegingen over 't Ver- 
bond der Edelen by. VI. na 

Juniut {Joon) de Jonge wordt ge- 
magtigdtot de Vrèdebandeling 

- te Breda. VII, 39. naar Enge- 
land gezonden, VIL 433 

ïuriaan Schenk* Heer vanTmen- 
twrg % voert bevel «>ver 't Kei- 
zerjyk Leger,inOveryfleI. IV. 
44a. fluit een Verdrag met de 
Staaten vanFkJesland.IV.443. 
ontvangt in 's Keizer* naam de 
hulde van Overyflèl. IV. 47^ 
behaalt aldaar eenige voordee- 
ten. IV. 493. herwint het oude 
Kloofter. V. 91* belegert Ap- 
pingadam. V. 115. wint bet. V. 
119 

Juriaan Renrtkszoen, Predikant 
teMedenblik, Kerkt wift met 
hem. VIII. 27 

J*&mudC?mpeje} geflaagen. 
IX. 165. hy zoekt in de Betu- 
we te dringen. IX, in. iülc 

' «ene muitery te Qofiende. IX. 
. 4*7 



«45 

JmfiHms vmNqffim . natunrlyke 
Zoon van Willem den I. ver- 
, zelt Apjou in Eogeland. VIL 
410. wint Lief kenthoek. VIII. 
78. wordt Admiraal vanZeeUnd. 
VUL 87» raakt flaags met do 
Spaaufche Vlóote. VUL sBC 
trekt naar Frankryk, «et ewco 
Regementen. VUL 429, 430). 
handelt aldaar. VIII. 494, 497. 
en in Engeland. VIIL 499. be- 
looft den muitelingen te Hoog • 
ftraaten hulp. IX. 2lg. verde- 
digt Breda. XL 9 
l$*faasQDirk*m\ U.t 4 ? 
Jrnttm, in de roeefte uitgaaven 
van Bcda, VHm genaamd 9 (toe- 
ken naar Britanje over. 1.190 
Izabclla* Hertogin van Botirgon- 
die, bekomt het bewind over 
Holland, voor eenen tyd.IV. 
7. $lt eentje beroerten. IV. 7,$ 
Itdbelia Klara Eugenia , Dogter 
van Filips den II. gebooren. 
. VI. aoó. ten Huwelyk beloofd 
aan den Aartihertoge Albertos. 
VUL 494* de Nederlanden wor« 
den baar opgedraagen. VUL 
494. voorwaarden deeser ep* 
dragt. VIU. 505. aanmerkingen 
over dezelve. VIII. 50Ö. zy ver- 
' biedt den Staaten den TwmdèL 
IX. 56. komt in de Nederlan- 
den. IX. 64. wordti nevens haa* 
ren Gemaal > met moeite Inge* 
huldigd.IX.65. ijr ftilt de mui- 
tendeknegten. IX. 79. komt ia 
't Leger voorOollende.IX.io9. 
fluit eet* Verdrag met Jakob den 
I. X- 480. handelt met de Ver- 
eenigde Ge wellen overeen Be* 
ftand. XI. 106 fterft. XL i8r. 
Zie voorts AatubtttegenJlbet* 
tus en I&abcll*. 



K 



**6 . fc L A D 



K. 



/?<*$ Breton veroverd door de 
<xv Engelfchen , in 1745. XIX. 

Kaap di goede Hoop ontdekt, 
in 1498. IX. 135 

Kaapers CDuinkerker-) doen 
veel fchade. IX, 63, 91, 103. 
XI. 23$, *s8 # 276. vyf derzel- 
ven genomen. IX, 6$. hunne 
/ wreedheid geftraft.IX. 91, I9& 
XI. 16 1 * iös , 136. Premien be- 
loofd aan dk die hun afbreuk 
. <toec XL 34* 

ftrapeis (Franfche) in de Mid- 
, dettaadfche zee. Kwellingen 
deizelven. XIL 444 , 445* twee 



w y z s * 

i ventien Hoekfthft Sloten. Hij 
278. Hertog Albrecht zet hefr 
uit het bewind. in.295.zy raa- 
ken 'er wederom in» IJL 32*. 
Willem de VI. is hun niet gun* 
ftig. III. 365. verfchèiden* hun- 
ner Sloten worden verwoeft. 

III. 440» 47* zy worden uit 
Amfterdainv^Hlreevea. IV. 5. 
hunne bitterheid tégeii die van 
Brederode. I s V. 12a hun gecirag 
na 4e dood van ifertoge Kar èl. 

IV, 165, 174. zy ranken r al. 
omme, op 't kliffen. IV. 1 85 enz. 
105 , 196. ftaan Maximi liaan 
eene zwaare Bede toe. IV. ipo 

J^aBeljaauw (Jonkheer Jakob) 
helpt den Bnele inneemen. VI. 
345. bezet Alkmaar. VI. 44:0 



derselven genomen. XII. 44 7 -KaiteliaauwJJan) heeft de hand 
-Kagpvaarjt der Zeeuwen. Oudft in eene muiter y te Leiden, VIJL 



voorbeeld daar van. IILaa 

Kaarden (Pwlus van) zyne be- 

. dryven in Öoftindie. IX. 144 

Kaarsmaftker (Lcvyn Janszoon') 

wordt -Raad, nevens den Prin- 

, fe. VI. 399. handelt in Enge- 



259 

Kabeljaamv tfanWilkm) helpt 
het Bocrengat inneemen. XI. 

Kadix Ingenomen en geplon- 
derd, in igpó. VIII. 440 



land, VL466 Kadzand (Land van). Prins 

Kaas- en Broodsvolk valt In Maurits valt *er in. IX.i64.de 



Hoorn en Alkmaar. IV. 173. 

neemt Haarlem in. IV» 978. 

pleegt aldaar veel moedwils. 

IV. 279. poogt Leiden te y$r- 

raflen. IV, 280. wordt zwaar 

:geftraft» door Hertoge Albrecht 

van Saxen. IV. 282 

Kabbeljaauwfiche en Hoekfche 

7weefpalt.OorQprong.III. 265. 

«7$. voortgeqg. III. 3<*5«IV.3, 

t65tl 85»&44* elnde.IV.289,392 

Xabbeljaauwfchen. waarom dus 

. genoemd. III. 278. wanneer. 

. in. 483* welke Edelen en 

Steden daar toe behoorden. 

III. 280. zy vernielen ze- 



. Franfcben insgefyks , in .1747. 
XX. $1 

Kajana (het Eiland) in 1676 ge* 
wonnen en verlooren.XIV.401 

Kajus Julius CazAR. Zie Cezar. 

Kalf(lVillemMaartenszoo») t BzU 

' juw van Waterland, door So- 
noi, tot Regter gefield over 
eenige Roomfchgeünden. VII. 
55. wordt Schput van Amfler- 
dam. VII. 209 

Kaligula (Kajü$) waarom dus 
genaamd. I. óo^.zyn belagchelyk 
bedryf, in en omtrent het Ei- 
land der Batavieren* L 84, 8$, 
87* hy ontvangt Adminius en 
eeni- 



^: ViDESLLANMCHE HISTORIE. 



miige Britten aldaar. I.£6.by 
wordt van aekeree Kmxins&W 
befpoc J. 86. hy ftigt ach Wuar- 
baaV I» -0*. aertaopt de Hv*s- 
fteruden ayoer Zuflween , .qqi* 
traaf <den Ryn. 'L 89. «toet zlg 
aeoe zegepraal beteiden. L8*. 
wordt omgebragt. 1. 90 

KêllaafKailltrt naam van Kali. 
gulas Tooren, agter 'tHjuii te 
Entten, h ,88 

&U*tog(Ctrpf)- -2J^« IW8*- 
bedryvon ter zee. XVi. 173 » 

&kt*&* O**** Koppigr, Heer 
40p)4upiciek heimulyk met0- 
ranje, in i$6p; VL807 

JbJatrt (L*t>jw), /Geheimfchry* 
.ver van *c Gezantfchap naar 
Frankrijk , in 1 585» VIII. 56" 

Kahin (jfaji) » Predikant te Ge- 
aeve, VI. 1*9 

foLvmiften. Zie Gereformeer- 
den. 

Kamer der Geldmiddelen opge- 
ïegt , door Leicefter. VIII. 156 

£amtr (Pieter van 4*0» B.urgp- 
meefter van Haarlem, vermaant 
het graauw van den Haage tpt 
flilte. XX. $3 

JCoiaari^.(y^ai), Peofioparis 
yan Delft, in gezantfchap naar 
Engeland. - . X 416 

Kamerling (Mkolm) wordt Lid 
van den iLandraad, in J575. 
VIL a 3 
Eomryk. Vrede, in 't jaar 1508» 
aldaar geflootsen. IV. 358. in *t 
jur 1520. IV, 503. de Stgd 
wordt , 4oor Üarel den V. , in- 
genomen. V. aóo. door de al- 
geoeeme Statten verzekerd. 
'VU. 115. neemt Pranfcb^ öe- 
«etting in;. VHl 316. wordt door 
AnjouontzeuVIL4L5.dQ0r.de 



*47 

fipwfebea fatmtgtjgd. Vjlt 
: 4PJ» 4<>3* door deFranfcharj, 
in 1/677, XIV. 430* tyeanbowtt 
..aldaar* in 17 toen vervoJgem. 
ZVüldis 
Kmminga (Put* vm). «yn buit 
op Ameland geplonderd.door 
de Watergeuzen. VL309 
JCmmhg* {Tuut van) gemagtigd 
om metLeicefter te handelen* 
VUL 176*. gezonden naar En* 
geland. VIU. 19a. meqnt die 
Groningen aondet gefchur to 
winnen zou zyn. VUL i$S 
KmmingóQVotf* tpn), XL aat 
Kamp (fiersrdus van dêr) , Predi* 
. kant te Zierikzee. Zyn gedrag 
in eene opfchudding aldaar. 
XX. 74» 75» 09,100 
Kam? a twift met Zwol , over 
den tol aan 't Zwarte Water. 
IV. 437- de Stad wordt gewon» 
nendppr ReacjeDbefg.VlI.x4a 
jetnflag op de? ze Sxal VUL 18. 
opiaor aMaair«y^iL7a- de Stad 
jvordt ingenomen door de Mun- 
.Aerfchen. XIV. at 

JUmpgevregten. Oud gebruik 
. deraelven, hier te Lande. IL 
&S4- ULii8,44aAnr. 
Kan (Nikobas) , Aaadtheer in 
4en Raade van Brabant. XVI.07 
Kanarie (groat) overvallen , door 
. van der Does. IX. 59. 't Kas- 
teel aldaar bqmagtigd. IX. 59. 
twee Steden verbrand. IX to 
-Kaninpfaates. waar zy ge- 
woont hebben. I. 48. zy zyn 
niet, door JDruzus > beoorloog<L 
J. 60. Tiberius overwint hert. 
1. <£o. zy .verbinden zig metCi- 
vilia. L ifii. verbranden tmtc 
Romeinfche Winterlegeringen. 
L ij&2. liaan de .Romeinen. I. 
ia4.I^tbeo overvalt hen, L149. 
Ka 9 



*4* fe LA D W 

f zy taftéft de Brietanifche Vloot 
aan. I.xtf8 

Kant (Rekter) bevordert de o- 
penbaare Preeke. VL 165 , 166. 
handelt beimelyk met Oranje , 
in 1 J7 !• VI. 328* gemagtigd tot 
het bewind in 'tNoorderkwar- 

< tier. VI. 395» toe de handeling 
over de Utrechtfche Unie. VIS. 

. 250. hy mistrouwt Leicefter. 
VIIL24S 

Kant f/tow*r),Bargemeefterte 
Gouda,doer 't graauw gedwon- 
gen. XIV. 79 

Kantor {Dirk) wordt Burgemees- 
ter van Utrecht. VUL 301* X* 
25. raakt buiten bewind. X.x6» 
bewerkt verandering 1n delle- 
geering door oproer. X. 27. 
wordt wederom Burgemeefter* 
X 28. wordt afgezet. X. 30. 
heeft kennis van een* toeleg 
om öiéuwe verandering te be- 
werken. X, 31,51. wordt ge- 
bannen. XI 3*. derft te Leeu- 
waar defti X.32 

UapelU van RyJJcl (Hmfk van 
den) in bezending aan den Bis- 
fchop van Manfter» XIII, 82 

Kapitein-Generaal, denoodzaa- 
kelykheid en noodeloosbeid 

s om *er een' aan te (lellen ,weder- 
zydfch beweerd,door debyzon- 
dereGeweften,in 9 t jaar 1651 en 
federt. XII. ito, 181» 183 v 188- 
1 90» ip9 - 304. het Kapltein-Ge» 
neraalfchap in Holland afge- 
fcheiden van het Stadhouder- 
fchap. XIII. 289-295 

KarakaateruOüfe Inwoóners van 
Gallie. l.ióxAant. 

Karaufiusziet dezeefchuimeryen 
der Saxers en Franken, door 'de 
vingeren. I. 222. doet zig tot 
Ktkter verklasren. L 223. wordt 



Y Z E fc 



omgebragt La&s 

Kardinaalsgezinden dwarsboo- 
mén Oranje en dezyneiu VI. 
97. verliezen hun gezag. VI. 
9$.ftemmenBgmondt reize naar 
Spanje af. VI. 10a. dringen op 
firengheid. VI. 113. worden be- 
ichimpt. VL12S 

Karel n GaooTB .wordt Ko- 
ning van gantfeh Frankryk. I. 
418* zyne oorlogen met de Sa- 
xers. L 4119 #4*4» 4*9» 44°* ty 
ftigt een Hof te Nieuwmegen. 
I. 42a zyne Giften aan de U- 
tréchtfche Kerke. L 42a fiy 
trekt naar Spante. I. 4aa.over- 
wint de Wilzen. 1. 432. beoor- 
loogt de Hunnen. 1, 433v43$> 
verfchilt metdeEngelfchen. L 
43Ó. duit een' Verdrag met de 
Saxers en Friezen. 1. 442. geeft 
den Friezen wetten. 1.445. be- 
weegt hen en de Saxers tot de 
belydenisvan den Chriftelyken 
Godsdienft. I. 432 , 446. wordt 
Keizer. I. 447. verdeelt zyn 
Ryk. II* 34. komtteNieuwrafe- 
gen. II. 35. ontvangt daar Ko- 
ning Eardulf. IL 37* oorloogt 
met de Deenen. II. 35, 37,39, 
komt te Doulogne* H.-41 .fterft. 
H. 42 

Karrl de Kaalt ^ Zoon van Kei- 
zer Lodewyk, krygt deel in "Ir 
Ryk. II. 56. verdeeling tuffehen 
hem en zyne Broeders. IL 60. 
by bekomt eeri deel van Lo- 
tharingen. II. 76. wordt Keizer. 
IL 83. of hy Dirk den L de Kerk 
teEgmoadhebbeopgedraagen. 
II. ipo 

Karrl de Dikke wordt Keizer» 

IL 86. ftelt zig in *t bezit van 

Lotharingen. IL 87. geeft een 

ded deeze* Landen aan den 

Noor- 



der VADERLANDSCffi WSTORffi. i 4 > 



Noorman Godefrid,IL87*wotft 
afgezet. 11.93 

Karkl oa IV. (Keizer) ftelt Her- 
tog AlbrechiaantotGraave van 
Holland. JIL 304 

Kakelde V. (Keizer) wordt ge» 
booreo. IV. 317. volgc zynen 
Vader op , onder Voogdye. 
JV. 337. verfckeiden' Huwely- 
ken voor hem geflooten, die af- 
raaken.IV.3i7»3$<*t379.3Sp» 
401. by tekent eene verklaa- 
ring tegen "t Regt van opperfto 
magt van Frankryk , over eeni- , 
ge Nederlanden. IV. 381. aan- 
vaardt de Regeering in per- 
foon. IV. 388. bekomt het be- 
wind over Friesland. IV. 390» 
392, ftelt nieuwe Verpondin- 
gen in. IV. 391. maakt veran- 
dering in de Dyksregeering.IV. 
395. fluit een verbond met den 
Koning van Frankryk. IV. 400. 
wordt tot Koning van Spanje 
gekroond. IV. 407. ftelt orde 
op de fchatting der gtoote ei) 
kleine Steden. IV. 41 2, de Pen- 
sionaris van Dordrecht vervalt 
in zyne ongenade. IV. 413. hy 
wordt Keizer. IV. 422. ftelt or- 
de op 't Land-beftier. IV. 473. 
geeft een Plakaat uit tegen Lu- 
xher. IV. 426. raakt in oorlog 
met Frankryk. IV. 4*9* bezorgt 
Adriaan den VI. de Paufelyke 
waardigheid. IV. 439. fluit een 
Verbond met Engeland. IV. 
441* bemagtigt Friesland t*ee« 
nemaal. IV. 443. wint den flag 
van Pavié. IV. 450. maakt Be* 
ftand en Vrede met Frankryk. 
IV. 451 , 4<$q. uoqwt. IV. 465. 
raakt op nieuws met Frank- 
ryk in oorlog. IV. 466, 477* 
wordt Heer van Overyflel. IV. 



479* maakt Beftand net Frank- 
ryk en Engeland. IV.491. wordt 
Heer van Utrecht. IV. 495. 
maakt Vrede met Gelder. IV. 
499. met Frankryk. IV. 503. 
wordt , door den Paus» ge- 
kroond. IV. 508. trekt naar 
Duitfchland. V. 7» komt in de 
Nederlanden. V. 14. doet ceno 
Bede. V. is.handeU hierover. 
V. 17. ftelt zync Zufter Maria 
tot Landvoogdes. V. 21. geeft 
Plakaaten uit, op \ bargerlyk 
beftierdes Lands. V. 24. geeft 
een nieuw Berigtfchrift aan 't 
Hof van Holland. V. 30. zyne 
ftrengheid tegen, de Lutber- 
fchen. V. 29. hy keert naar 
Duitfchland. V. 10. geeft aldaar 
vryheid van Oodsdienft 9 by 
voonaad. V. 66. befluit Palts* 

fraave Fredrik aan 'tDeenfctp 
Lyk te helpen. V. 106. vordert 
hiertoe Holland Schepen af. V* 
107. wordt Heer van 'Gronin- 
gen. V. 115,110 raakt in nieu- 
wen oorlog met Frankryk. V. 
124. onderneemt een* togt naar 
Tunis. V. 125. vereenigt het 
Nederftigt met Holland onder 
éénen Stadhouder. V. 131. 
maakt vrede met Gelder. y. 135. 
met Frankryk. V. 144. befluit 
tot een* togt naar Konftantino- 
pole. V. 157. die niet voort- 
gaat V. 159. zyne reis naarde 
Nederlanden. V. 179. hy komt 
te Gend. V 181. flik de beroer- 
te aldaar. V. 1 81. komt in Hol- 
land. V. 186. doet eene Bede. 
V. 187. beflift een' twift over 
't Stapelreet. V. 188» komt te 
Utrecht. V. 190. maak; René 
van Chalona Stadhouder van 
Holland. V. 291. ftelt orde op 
K 3 de 



ït A ö W-V 2 g'ft 



ieRÓg&sfthfryt. f 9 J. veïhiétfwt 
dè Or doitBéiitie op de Admira- 
liteit. V. 196. ijn offgélukfeige 
tofet na** Algiers. V. aio. by 
f aakt , öp nieuws, in oorlog met 
FfanfcryluV.ii 1. bewetert 2711 
f egt op Gelder eer fctttfen. V. 
^34. valt in Guirkertand , éti be- 
magtigt Dtrarert eh andere^faat- 
fttt. V. 353. Hertog Willem 
flaat hem Gekte* en Zutfcto *f. 
V.ijs^zyfie titels, met dptfgt 
0£ de Nederlanden. V. 257. hy 
trekt naaf Henegouwen en Ka- 
mef yk. V. 259. verbindt zig met 
Hèftrik den VUL tegens Ff ank* 
ijk. V. 261. ook met Hertoge 
wfllerh tan dulik. V» aóu en 
tóetden Koningvan Deenemar- 
J&e. V.- 162. trekt naar de greri- 
iéh vin Frankrjk. V. *68. be- 
legert S. Öifier.V.269. 't welk 
Overgaat. V.*7i.hy maakt vre- 
de mét Frankryk. V. 274. geeft 
den Éiflchóp vafn Utrecht 0*. 
troi , om Ketters te f egt te doen 
fÈelieo.V. 278. voert een'voor- 
fpöedigen Kryg tegen de Pro- 
téftantef* ïiiDuftfchrand.V.281. 
ftaat van zyrf ontvangftenuit- 
fcaave. V. 283. hy befluit, ih 
tVd v*n vrede, vierduizendPaar- 
oen op de grenzen te onder- 
houden* V. 298. doetuitfpraak 
bver 't gefchil , wegens de on- 
dörhéofigbéid derNeder landen 
*an 'tReizerryk- V. 313. doet 
jfcyhen Zoon , Fllips , tot toeko- 
mendefji Erf heer der Nederlan- 
den inbaidigen. V. 32$. maakt 
ee^ie fetiikking op de opvol- 
ging. V. 3J3. beleent zynen 
Zoon , FiHpsv, met de Neder- 
landen* V. 341. verklaart, dat 
dezelven nooK lollen konnén 



vüteéerf gé&fttM&kMVlfll&k if m 
343 . geeft wederom ftróftgfefta- 
kaaten uit* V. $43. vtt&gt** 
een weinig. V. 349, geef: e&i 
vonnis tegen Brabant, ten be- 
hoeve van Hofland. V. 3J0» 
doet de Kerkvergadering vén 
Trente hervatten. V. 362. maakt 
vrede taèt de Proteftantén. V. 
$66. belegert Met», vrcigtefoos. 
V. 370. verovert TeroHtafrne e*i 
Hesdin. V. 387- ** éen Hft- 
welyk tuffeben zynefi Zoon en 
Koningin Mafia. V- 392. ftigt 
Cbarlémont en WiiffppeviHö. 
V. 416. flüft eerr Beftafrd mdc 
Pratokryk. V. 417. ftaalt het ge- 
bied over de Nedërlafitfeft *f 
aan zynen Zoon Filfp#. V.424- 
434. ontdoet zig van zyne ver- 
dere heerfchappyen. Vé 435. 
keert naar Span je. V. 436 fterfe. 
V.438. vergt lyk ing van tfn ge- 
drag met dat van zyneuZoön, 
Filips. Vi. 3, 4 

Karet , J&rtsbertog vm Oojlentyk. 
Wat hem van de Spaanfche heer- 
fchappywerdt toegelegd byhet 
eerfte Verdrag van Verdeelin- 
ge.XVU. 12, wat,by het tweede. 
XVII. 30. uiterfte wti van Ka- 
rel den IL ten zyneh behoeve. 
XVII. 36. by wordt tot Koning 
van Spanje verklaard. XVJI. 

206. landt te Lisbon. XVII. 

207. fcyne krygsbedryven In 
Spanje. XVII. 267* 28S» 30$, 
3*3» 390» 390. by trouwt. XVII. 
314. wordt Keizer. XVII. 396. 
treedt in 't bezit der Ooffen- 
rykfche Nederlanden. XVIIt 
80/98. fluit de Weener Ver- 
dragen met Spanje. XVIII. 306 
enz. zyne Pragmtih Stmftie. 
XVlïl 311. iyrrerbandeRng th 

Duitfcli- 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 



Sei(fcMan<LXVIIL404» XIX. 
7. hy vertakt zig in Italië. 
2ÜX. 13. beantwoordt den voor* 
lUg der feondgenooten van Se- 
villa XIX. 2 1. fluit, met Groot- 
Eriianje. XIX. 48. ia misnoegd 
OfthetSpaanfche Hof. XIX. 7*. 
maefc* de Staaren te beweegen 
om ztg t» moei jen met den oor- 
log om de?oQlicheKroon.X!X. 
345. fluit voorafgaande punten 
met Frankryk* XIX. 199, aoi. 
CMteeaeeiadelyke Vrede. XIX. 
mfofterft. XIX. 285 

Xanljüurmrftvan Beijettrij han- 
delt overzyn regtopdenalaa. 
cenfchap van Keizer Karel dea 
VU. XIX. «89-29* wordt Kei. 
zer, ooder den naam van Jf- 
*W <kn VIL XIX. 335* verlieft 
Seijeren. XIX. 337* handelt en 
üuit met de Koniogiöne van 
Hongarye. XIX. 405. derft. 
XIX. 404 

Karex Martel wordt Grooc- 
hofineefter van Frankryk. I, 

364 » 366. wordt door Ragan- 

frid en Radboud geflaagen. I. 

366. overwint de Friezen. I. 

367. zyn gezag waft aan. 1.371. 
zyne giften aan Willibrord. i. 
37». zyne Krygsbedryven. L 
373. hy beoorloogt deFriezen, 
te water, L 375. ovenvintze.1. 
377.fterft. I. 382. verfchillend 
oordeel over hem. 1. 382 

Karel de Eenvoudige , Koning 
van Frankryk, helpt Saginer en 
Odokar tegen Zwentiboid. U. 
sou bomagtigt Lotharingen. 
IL 104. ftaatbetHenrik, Ko- 
ning van Duitfchland , af. II. 
toó. houdt 'er egter , nog eent- 
gen. tyd t bewind over. II. io5. 

fceveftigt OkJt den L in 2yn 



GraafTchap. n. 107. geeft hen 
't bewind over de Kerkengoe» 
deren van Egmond.IL 108 ie* 
deaeo hiertoe. IL 1 1 j. hy worde 
ontroond en derft. IL 114 
Karelde VlU. Koning van Frank» 
tyk. IV. 231. raakt te oorlof 
metMaximiiiaan eo FiMp* IV. 
136. maakt vrede. 1V.*59, raakt 
op nieuwt In oorlog met de-N* 
derianders. IV. 19e. «nuk t vre- 
de, IV. 294 
Kart l de IX. , Koning van Frank» 
ryk 9 raakt in oorlog met de 
Hugenooten.VI.257. beweegt 
Oranje om zyn volk af tedan- 
ken. VI.ft9o. maakt vrede met 
de Hugenooten. VI. 331. flag. 
ting onder dezelven op zyne 
Znftera Bruiloft. VI. 388. hy 
fterft. VI. 468 
Karel de H. wordt Koning vaa 
Spanje. XIII. 178. zoekt in \ 
viervoudig Verbond te treeden. 
XIII. 24a fluit de Akenlbhe 
Vrede metFrankryk.XIII.329. 
overeenkomft wegenj de on. 
derftandgelden door hem aan 
Zweeden te betaaten. XUL 388. 
393* Verbond der Staaten met 
hem. XIII. 468. handeling over 
*ene nadere verbindtctois. XIV. 
241. die getroffen wordt. XIY- 
«76. hy verklaart Frankryk den 
oorlog. XIV. 277. treedt in % 
VerbondmctZweeden. XV. 90. 
verklaart Frankryk den oorlog. 
XV. 137. wordt toe vëtdragge- 
noodzaakt. XV. 144: handeling 
met hém. XV. 294. hy Ver- 
klaart geen afttand van zyne 
Nederlanden voor te hebben. 
XV. 294. doet Frankryk den 
oorlog aanleggen .XVL^tfeeftt 
i* 't Groo* Verbond. XVI. k& 
K4 go- 



j 5 * B L A D W 

gerugtenvanzynendood.XVU. 
<. zyn uiterfte wil. XVII. 47. 
hyfterft. XVII. 50 

Karel de L wordt Koning van 
Groot- Br i tan je. IX. 10. fluit 
een Verbond met de Staaten. 
XI. 2£< onluften tuflchen hem 
en de Staaten. XL 56*. hy zendt 
fehepen naar Roebelle. XI 60. 
fluit Vrede met Spanje. XL 1 26. 
; verfeboont zig deswege by de 
Staaten XI. 128. raakt in on- 
genoegen met hén , over de 
vrye Scheepvaart en Viffcherye. 
XI 258. geeft zyne Dogteraao 
Willem den IL ter Vrouwe. XI. 
300. onluüen tuflchen hem en 
't Parlement. XL 329-326. hy 
zendt zyne Gemaalin met een 
geheim oogmerk naar Holland. 
XL 327. raakt in openbaaren 
oorlog met het Parlement. XL 
329 • 339- Fredrik Henrik on- 
derfteunt hem XL 332. de Staa- 
ten zoeken de Vrede te bemid- 
delen. XL 373. 'sKonings Le- 
ger wordt geflaagen. XL 378* 
? volgen van deeze nederlaag* 
IL 7. by wordt te regt ge- 
field. XII. 32. de Staaten zoe- 
ken, vergeeft, hem te redden. 
XII. 33. hy wordt ontbalsd. XIL 
34, drie zyner Regteren in Hol- 
land gevat XIII. 46 
Karet de IL , Koning van Groot- 
Britan je , begroet door de Staa. 
ten. XIL 35.wyktnaar *t Eiland 
Jernfei. XIL 36. naar Frankryk. 
XIL 204, 20$. komt in Zeeland» 
XIL 429 .430 en in Holland. 
XIII. 5, 6. het Parlement her- 
fielt hemopden Troon. XIII 8. 
4eStaaten begroeten hem. XIU. 
g. hy beveelt hun den Prins van 
Oranje aan. XIII. 9, 11. ver- 



Y Z El R 

trekt naar Engeland. XIIL tot 
handeling der Staaten met hem. 
XIIL 10, n, 44-47 hy wil niet 
dat Frankryk hunne Viflchcry 
handhaave. XIII. 21. is t'on- 
vrede over hun Verbond met 
Frankryk. XIIL 33. zoekt zy- 
nen Neef, den Prins van Qcaa* 
je, te bevorderen, XIII. 34. is 
zeer misnoegd opdeWitt. XIII. I 
40, 41. fluit een Verbond met | 
de Staaten. XIIL 47 raakt met , 
hen in oorlog. XIIL 105 enz. 
118, 120,141. aanmerkingen 
op zyne Oortogs verklaar ing. 
XIIL 143. hy wyftden voorflag 
van Frankryk tot vrede van de 
hand. XIIL 160. zoektze door 
middel van Spanje XIII 162. 
geeft voor niet te oorloogeu 
om den Prins van Oranje te be- 
vorderen. XIIL 165. ftooktden 
Biflchop van Muntte* op tegen 
de Staaten. XIIL 171. haakt 
naar Vrede. XIIL 131. ver* ! 
klaart de Staaten niet tot ver- i 
andering van Regeering te wil- 
len dringen. XIIL 236, 239. 
Haat den Haage t#t handel- 
plaats voor. XIIL 241 . 242. 
verkieft Breda. XIIL 244. fchync 
zekeren voorflag der Staaten 
kwalyk te verdaan. XIIL 255. 
verzoekt dat Kievit herfteld 
worde. XIIL 268' zendt Tem* 
ple naar den Haage,om bet drie* 
voudig Verbond te bewerken. 
XIIL 296. Lodewyk de XIV. 
handelt met hem. XIIL 393- 
395. hy polftden Keurvorftvan 
Brandenburg. XIIL 395-398* 
zyne handeling met de Staaten. 
XIU. 401-411. hy verbindt zig 
heimelyk met Frankryk. XIIL 
417 -41a zyne toerufting tea 
00*» 



ékr VADERLANDSCHE HISTORIE. 



•orlog.XIII 439.hy vat misnoe- 
gen op over 't nétt ftrykenJCHL 
443. geeft voor by t Verbond 
te willen volharden. XIIL 445. 
handelt nee de Staaten. XIIL 
472-480. klaagt over befchim- 
ping van zyn' Ferfoon en volk, 
XM478. ruil zig toe ten oor- 
loge tegen de Staaten. XIV. 
5. verklaart hun den oorlog* 

XIV. 7, 9. zyne byzoodere 
redenen hiertoe. XIV* i*.zy- 
ne eifchen. XIV. 44. 107 1 
ni. nieuw Verdrag raet Lode- 
wykdenXlV. XIV. 119. by 
fluit Vrede met de Staaten.XIV. 
293 enz. bevordert de Vrede 
metlFrankryk. XIV. 384, 459. 
weigert In't Verbond metZwee- 
den te treeden. XV. 6a. houdt 
zig buiten de Vredehandeitng. 

XV. 96 en buiten 't by (laan der 
Spaanfchen. X V.i 3 1 . fterf t. XV. 

296" 
Kerel deJX. 9 Koningvan Zwee- 
den. handeling der Staaten met 
hem. X. 43 , 47. hy fterft. X, 48 
Karel Qufiaaf wordt Koning van 
Zweeden. XII. 387* raakt In 
verfcbil met Fooien. XH. 387, 
391. fluit een Verdrag raet de 
Staaten. XII. 43 9 welk niet be 
kragtigd wordt XII. 442. han- 
deling over deszelfs bekragti- 
giDg.XII.464. by behaalt veel 
voordeels op den Koning van 
Deeneraarke. XII. 469, 463. 
fluit met hem. XII. 463. hervat 
denkryg. XII. 465* de Staaren 
breeken de handeling met hem 
af. XIL 466. bekragtigen ein- 
delyk'tgeflooten Verdrag.XH. 
4«r*byfterft. XII. 482 

Karel de XL , Koning van Zwee- 
den, maakt vrede met Deene- 
aadte.XH. 49a. handeling met 



153 

beau XIIL 134* twee Verdra. 
gen met hem geflooten. XIII. 
277. overeenkomft wegens de 
onderltandgelden hem door 
Spanje te voldoen. XHI. 388- 
393. hy fluit een Verbond met 
Frankryk. XIIL 470. zoekt de 
Vrede, in 1672, te bereidde* 
len. XIV. 241 enz. raakt in oor- 
log met de Staaten. XIV. 375. 
Verbonden met hem. XV. 60, 
452. Haat den Staaten zyne be- 
middeling voor. XVI. 135 

Karet de KfL 9 Koning van Zwee- 
den, raakt in oorlog. XVII. 41- 
44 , 173. treedt in *t Groot Ver- 
bond. XVII. 205. zyne Krygs* 
bedryven. XVII. 409 enz. 491» 
zyn misnoegen op de Staaten. 
XVIII. 103. hy fneuvelt voor 
Fredrikftad. XVIII. r9j 

Karet Emmarmel 9 Koning vaa 
Sardinië , verklaart den Keizer 
.den oorlog. XIX. 157. neemt 
de voorafgaande Vredepunten 
aan, XIX. 20/. en de Vrede van 
Weeneu,XIX»244. maakt eifch 
op hetHertogdomMüaan.XIX. 
309 verdraagt zig met de Ko- 
ninginne van Hongarye. XIX,. 

3" 

Kakel, naderhand Hertog vaa 
Boargondie zyne eerfte bedry- 
ven hier te Lande. IV. 43.. zy- 
ne Regtspleeging , over die van 
Haajnftede. IV. 45. by trouwt. 
IV. 46. vervalt in twiftmetzy- 
nen Vader. IV. 69. bekomt ver- 
scheiden' HeerlykhedenJV.70, 
71. handel t,heimelyk, in Frank* 
ryk. IV. 77. Hertog Fiiips zoekt 
hem te doen vatten. IV. 80. ver* 
moedelyke aanflag van Lode* 
wyk den XI. tegen hem. I V, 8r. 
by verflaat de Franfchen , by 
Montlbery. IV. 84. overwint de 

S S Lui- 



IJ4 } fil L AD W 

L«ifcCHato.IV. S5;wordc^>«5< 
IV. yj. Jhat de L*fcen«»s m> 
dertt>a*L FV< 99* uw**- IV. 9* 
Wotdt gehuldigd. IV. 9* ver* 
bindt zig met Eduard den IV. 
IV. 103. noodzaakt Lodewyk 
den XI. tot vrede* IV. 103. 
houdt het Gr^fgeding in Ho*, 
land en in Zeeland» IV, 106* 
zoekt de Friezen tet onderwer- 
prlrgtebrengen.1V. 107. raafet 
in nieuwe onlrnl , met £,ode- 
wyk de» XI. IV. nadoet hei. 
jtferyfte pooginge», om Eduard 
defc W. op den Troon te her- 
aétten. IV. 115. 't gclnkt IV. 
T17. hy flair Beftanden daarna 
Vfede met Frankryk. IV» nfc 
jaakt in nieuwen oorlog met 
dïtRyk. IV. 123. fluit Befcmd. 
IV. 124. ftift eene beroerte te 
Zferikzee. IV. 126. en te Dor- 
drecht. IV. 127- fpreekt Rel- 
noud van Brederode vry. IV, 
1J5. pandt Gelder en Zutfen. 
IV. 139. doet zig aldaar inbuN 
digen. IV. F40. ftaat naar den 

"naam nmKoning. IV. 145- zoekt 
zyn gebied langs den Rynuit 
té breiden. IV. 147. belegert. 
Nüis. IV. 149- verlaat het. IV. 
151. bemagtigt Lotharingen* 
IV. 15$. wint Granfon. IV. 157. 
verlieft een* veïdflag aldaar. IV. 
158. en nogeen'byMurat.IV. 
158. verlieft Nancy. IV. 159. b*. 
legert het , andermaal. IV. 1 59. 
fnenvelt.IV. 160. zyn aart. IV. 
160. men twyfelt iartg, of hy 
wel dood zy. IV 162 

Karel, Zoon van Adoff van Eg* 
mond, te Gend opgevoed IV; 
141 , 306. Ridder geflaagen. IV. 
«36. gevangen. IV. 237 , 307^ 
geffcakt. IV. 3<>7* by * om in 



Gddcrfewt IV. 3©^ doet de» 
HoUande^en ;4tn oottog*. aan. 
IV. yif. de. Rykevorften va» 
klaaren y dat ky geenregt op 
Gelder beeft IV. 30& hy be- 
magtigt Leerdam. IV. 309* 
fluit een Beftaocf met den Aarts- 
hertoge Filips. IV. 317. dte 
hem des oorlog aanzegt. IV. 
323. hy verlieft een' fcheeps*» 
üryd voor Monnikendam. IV. 
313. zoekt hirip by Frankryk. 
IV. 329. fluit een Beftand. IV. 
330. bemagtigt Grol , Locbera 
en Wagemngen» IV. 340. ont- 
vangt Franfche hulp. IV. 345. 
ftaat zyns Legers. IV. 352. hy 
valt in Brabant en Holland. IV. 
353. bemagtigt Muiden en 
Weeip. IV 354. eifcht Amfter- 
dam op. IV. 354- beftormt het 
Blokhuis f teYpefloot. IV. 355. 
maakt vrede. IV» 358. breek tt* 
wederom. IV. 360. valt in O. 
veryflef. IV. 363» wint Harder- 
wyk. IV. 365. en Bommel. IV. 
366. wordt tot Befchermheer 
van Utrecht aangenomen. IV. * 
368» verraft Woudrichem. IV. 
371. .bafcdelt over vrede. IV, 
371. fteekt de Voorftad van 
Arafterdam in den brand* IV. 
374. fluit een vierjaarig Bes 
ftand.IV. v?f>. verblndtzig mét 
Graave Eazard. IV. 384* zyn e 
inzfgten hier mede. IV. 385. 
by maakt zig meefter van Gro- 
ningen. IV. 384* bemagtigt ver- 
fcheiden'PlaatfeA in Friesland. 
IV. 387. doet een togt naar 1- 
talie. IV. 397- verraft Nie o w- 
poort IV. 398* flttlt Beftand 
met Rarel den V. IV. 401 , 406 , 
420, 447 trouwt IV. 420 be^ 
fpiedt Holland in perfoon. IV. 
43* 



der VAÖERLaNDSCHR HfcTORIÈ. 



4jd. valt in Gveryffel. IV. 438. 
maakt wederom fietfand. IV. 
452. [egt bezetting ia Utrecht. 

IV. 46$. T^rliert de Stad. IV. 
494. mttkt Vrede met Hard 
den V. IV. 494. verbindt rif 
net Ctartftiaan den lïl. Koning 
van Deenemarke. V. 109. valt 
in Groningerland. V. 112. vet- 
Heft Groningen. V^ 115 , 120. 
maakt een Verbond met Frank.- 
ryk.V. 1*6, begint den oorlog, 
op* nieuws , tegen Karef den V. 

V. 127, maakt vrede. V. 135. 
zyn aanflag op Enkhnizen. V. 
143. hy twift met de Gelder- 
fche Steden. V. 145. beftemt 
haare fchikkiftz op de opvol- 
ging. V. 146. fterft. V. 147 

Karel Lodewyk, Paltsgraaf aan 

den Ryn, wordt uit Meppen 

verjaagd. XI. 275. inFrankryk 

vaftgczet.XI. 286.geflaakt.XI. 

286 

Karel, Prins van Spanje,in fchyn, 
voorfchikt tot deLandvoogdye 
der Nederlanden. VI. 39, 50, 
53» 55* wordt ter dood gebragt» 

VI. 317 
Karel van Lotharingen ( Prins ) 
wordt Landvoogd der Ooften- 
rykfcheNederlanden. XIX.338. 
wint Praag.XIX.341. trekt over 
denRyn.XIX. 463. keert te rug. 
XIX. 469. gebiedt het Veree- 
fligd Leger in" de Nederlanden, 



in 1746. 



XX.; 



Karel, oudfte Zoofr des Pieten- 

dents, komt inFrankryk. XIX* 

413. verwekt eenen opftand in 

Schotland. XIX.515,52?. vlugt. 

XIX. 528 

I wel van Pottiert wordt Opper- 
opzigtér der Hollandfche Dy. 
kaadjeD. IV» 395 



*ssr 

KavovALD^Legerhoofd dèifkt» 
tavieren, fteuveit. L 75,76 

Karléton (Dvdlei), Gezant va* 
Jakobden L by de Staaten.X. 
1 54. wordt aangezet , om , tee 
behoeve van Prinfe Maaritf , 
eenen brief te verwerven vast 
den Koning. X. 154. raadt de 
narionaale Sinode aan. K«ifo, 
antwoord, hem, door die van 
Holland , gegeven. X. tfi.- 
Weegfchaal zynerRedevoerto- 
ge.X. 182. fay werkttegenOt* 
denbarneveid , Hogerbeet* en 
de Groot. X. 331. zyn gefprek 
met Prinfe Maurits. X. 487 

KamiJJe (Heer van) gemagtjgd 
toe de handeling over de &► 
trechtfche Unie. VII. 250 

Karolouan , Zoon van Karel 
Marcel , regeert Ooftf rankryfc** 
1. 382. noemt zfg Hertog en 
Prins der Franken. L 383. flaat 
de Sazers en Friezen. 1. 402.' 
wordt Monnik. I.404 

Karoloman, Zoon van Plpyn* 
wordt Koning van Ooftfrank» 
ryk. I. 418. fterft. 1. 418 

Karen (Noilvan) , Heer van Scboa- 
newal % zoekt Oranje tot Stad- 
houder van Vlaanderen te te- 
vorderen. VII. zpó« de moor- 
der van den Prinfe maakt ken- 
nis met hem , fn Frankryk. VI*. 
530 by wordt, wegens Vlaan- 
deren , gemagtigd tot de óp» 
4ragt der beerfchappye aan 
Frankryk. VIII. 55. en aan En- 
geland. VIII. 90. wordt ge- 
wooniyke Gezant der Staaten, 
in Engeland. VIII. 352. ttagt 
^e Koningin af temaanenvan 
vrede met Spanje. IX. 91 , 93. 
onderzoek , of hy haar tot het 
ontzetten van Ooftende hebber 



B;L A,.9 W Y ïi E; $L 



.geraatfen* IX. in. hy w^rdt 
yan Jakob den I. ia de hoeda.- 
aighéid van Amh*ffadeur er- 
kend. IX. 178. verwerft, een' 
brief van hem, waarby *t ye$* 
diaagen derKerkelyke gefchil- 
len geraaden wordt. X. 60. be- 
merkt de herlevering der ver- 
pande Steden. X. 103, 104* 
fterft. s XI. ai 

Kajembrocd. . Zie Bakkerzeel. 
Kafembrood (Uonairi) handelt in 
Duitfchland en in 't Noorden. 
VIL 73. wordt tot de opdragt 
der heerfchappye naar Frank- 
iyk gerchikuVIII.54,55-4oet 
de reis niet. VIII. $6". 

Kasimjr. Zie Ernst, Heotjk, 
Joaw Kasimir. 

Kafttl-Rodrigo (Markgraaf «t«n> 
wordt Landvoogd der Srmj>* 
iche Nederlanden, in 1644. XL 

Kajlel-Rodrigo (Don Francisco de 
„ Moura en Corte Real , Markgratf 
van) wordt Landvoogd der 
.Spaanfcbe Nederlanden. XIII. 
J37. weigert den Franichen 
hulptroepen doortogu XIII. 
177. houdt by de Smten aan, 
om bulp tegen Frankryk. XÜL 
280, 281. begint moed te fchep- 
pen. XIII. 186. de Staaten drin- 
gen hem tot het aanvaarden van 
Frankryks voorflag. XIII. 315. 
hy neemt de Wapenfchorfing 
aan. XIIL 318. /de handeling 
met hem vordert. XIIL 321. \iy 
.aanvaardt een der twee pun- 
ten van Frankryks tweeledigen 
voorflag. XIIL 325. de Witts 
oordeel over zyn draalen. XIII. 
329. by waarfchuwt de Staaten 
tegen Frankryk. XIIL 331 
Kaftriehem QBruin van) fneuveft 
te Schagen. IL 26» 



Katalonïr. Krygsbedryvejv a|- 
daarin 1674.XIV.335.in 107$, 
XIV. 374. in 1677- XIV. 44X. 
in 1678. XIV. 473. in 1*689. 
XVI. 15. in X690. XVI. 119. 
in 1691. XVI. 157. in 1093^ 
XVI. 153- in .1694- XVI. 169. 
in 1695. XVL 296. in, 1690. 
XVI. 31 9. in 1697. XVL 369. 
in 1705; XVII. 267. in ijotf. 
XVir. 284. in 1713- XVIILX3 

Kots (Jakob) , Penfionarip van 
Dordrecht, handelt in finge- 
land. XI, 58. fommigen zoeken 
hem tot Raadpenfionari* te bc* 
Vorderen, tl 142/1 gelukt, XL 
242 f343. by wordt Groot- Z&- 
gelb^waarder.. XL 395. krygt 
kennisvan de verzekering van 
zes Heeren en vaneeoaariflag^ 
op Amfterdam. XII. 91. opent' 
en fluit de grbote Vergadering 
met eene aanfpraak. XII. 153, 
198. brengt twee gefcbriften 
van Willem den IL. wegens 't 
gebeurde in 1650, te voorfchyn. 
XIL 192. legt het Raadpenfio* 
namfchapneder.XILa 13. trekt 
in buitengewoon Gezantfchap 
naar Engeland. XII. 213, 215, 
xio" 

Kots (Niholaas van) (tilt een op- 
roer te Utrecht. III. 14 

Kata(Nikolaasvan)^ Heer van 
Schoonhoven. III. 148 

Kattgn , waar zy woonden. L 1 1. 
hun twift met de Batavieren. I. 
11. verfcheiden' Plaatfen in 
de Nederlanden naar hen ge- 
noemd. L 12 /f ant. zy worden % 
doorGermanikus geflaagen. I. 
65. belegeren Maguntiakuin. I, 
146. vallen in België L 192» 
worden door Antonius beoor- 
loogd. 1. 197 

KatteiNWAU) of Cativtikus bé. 
werk 



der VAD^ANÖSCHE HISTORIE. 



werkt een Verbond tUflchenCe* 
zar en de Batavieren. 1. 47 
Kaacben, oude Wooning Van dit 
volk» I. 59 Aant. togt van Dru- 
zus tegen hen. L 59* hunne zee* 
fchuimeryen. L 91* door Kor- 
bulo beteugeld. I. 93, 95. zy 
vallen in België. L 192 

£mui (/mari), Raadsheer, naar 
Goes gezonden. XVLoe?, 214. 
Zie On». 

j&wtüwi&iirg (jPfcter van) van Be- 
Ibis verklaart Uitenbogaard niet 
meer ce konnen hooren predi- 
ken, X. 150. woftfc tot Regter 
©verOldenbarneveld, Hoger* 
beetsen deGroót gefteld.X.340 
föewnhirj.bcinagtlgddoor Hen- 
rit den IH. II. 159 
Keenenburg QOtto van Egmoruf^ 
Hiervan), teken aar van 't Ver- 
bond der Edelen , gemagtigd 
om een Vertoog te doen aan dè 
Landvoogdeffe Margareet VL 
151. hy handelt heimelyk met 
Oranje, im571.VI.328. ver* 
welkómt'sPrinfen Bruid. VIL 
68. handelt over de opdragt der 
Graaflykheid aan hem. VIL 51^ 
Keizer {Abraham) over verboo- 
den verftandboifding geftrafc. 

XIII. 435 
Keizer (Naming) , Penfionaria 
van Hoorn » door Willem den 
II. in hegten is genomen, XII. 
po. op Loeveftein gezet. XII. 
92. geflaakt , mids zig onthou- 
dende van de Regeeringe. XII. 
109, herfteld in Zyrie waardig. 
beidXIL 127, 194. fey handelt 
in Deenemarke. XII 271-276 
Keizerryk (Duitfch) gefchil o- 
ver de onderhoorigheid derNe. 
herlanden aan het zelve. V. 301 
Keizerryk (Griekfch of Oe». 



terfcrV) (laat van het ze! ve.II.40 
Kemp (Pieter) wórde tot de ü- 
trechtfcheVredehandettng ge* 
magtigd. X VUL 427 

Kênnemerlawd [Kimin ofCbfo* 
bejm] aan Roruk ter Leen ge- 
geven. II. 49* eenige goederen» 
in ditGraaflchap, Dirk den II; 
afgeftaan. II. 126. door Graave 
' Lodewyk bemagdgd. II. 315 
Kennemers (taan op tegen Dirk 
den VL II. 222. onderwerpen 
zig. II. 123* verwoeden Scha- 
gen. IL *6c. ftaan op tegen de 
Edelen: IIL 10. vallen in Am- 
Heiland. III. n. belegeren 

• Haarlein. III. 13. verbinden zig 
met de Stigtfchtn. IIL 12 , 14. 
verliezen- hunne voorregten, 
om 't weigeren van 's Graaven 
bede. IIL 207. loopen Holland 
a£ III. 471. worden voorHoorn 
gefruit. IIL 473* verliezen hun- 

- ne voorregten. III.476. worden 
in dezelven herfteld. IV. 54. 
verbeurenze op nieuws. IV. 233^ 
en verkrygenze wederom. IV. 

Kèrby (Jezef), Engelfche Con- 

ful teAuiilerdam.zyn huis wordt . 

geplonderd. XVL31Z 

Kerkberoeringen hier te Lande. 

.ini7Soeni75i. XX. 377 enz. 
KerkenordederSinode van 158^ 

beveiligd, door Leicefter. VUL 

* 153* aangenomen onder voor- 
waarden , door de Staaten. VIII. 

180 
Kerkenorde,in 1591, ontworpen 
door de Staaten, VIII. 3<Ji, 
wordt niet bekragtigd. VUL 
363. befluit der Staaten daar- 
omtrent. X.54, ss 
Kerkenorde der Staaten van U- 
trecht van löia. X*$s 
Ke*. 



15» BLAD W 

Këffeeaorde der Sinode vanDor* 
drecbt van 1619 wordt niet 
goedgekeurd door debyzonde- 
^Staaten. X.3&9 

Karki)ove(Aklcbiorv<mden) voert 
bet bevel over den onderftand 
in Stihepen aan Venetië. X. 308 

Kerkvergadering v*n Trente by- 
ün geroepen. V. 377. voort* 
gangderzelve. V. 280. klein ge- 
tal der Leden , aldaar, in 't eoift, 
femengekomen. V. 280, 365. ay 
«rordt hervat. V. 360. Neder- 
janderj derwaaf ds gezonden. V. 
3<Jz. gy wordt heflooten. V. 3^5- 
te» géaogt in te voeren in de 
jNlederlandernVi 102, 1 10, 1 n . 
^t getokt , aet «enige bepag- 
Ung. * VL 113 „114 

Kerkvergaderingen der agtfte 

*e»we« J.,394 

J&epenCtSlotte^ewonnnen, in 
^S68.VJ.»87* wederom ipi5?4- 
VJ. 471* door Parma bemag- 
tfcd. VIL 241 

Kwland (Jobn Ker van) gee/t 
aanleiding tot hetqpregtenee- 
nerOoftindifche Maatfchappye 
door den Kerzer. XVIII.aöé 

Ketól (fifiéhf) tragt Groningen 

. aan de Staatfche zyde over te 
brettgen. VIII. 76,. wordt ter 
<te>d getagt. . VHI.77 

Kettery van Aderbert en KIe? 

,mens.I*39i* van eenige Frie- 
zen, II. 45* van Tanchelyn.IL 
>. 211 

Rtulen. gefchil met den Biflchop 
vranifoilen,over 't regt totde 
ILerke van Utrechul. 408. Vre- 
detrandeUng aldaar, in 15*79. 
VU. 277*85 . 3*°-3 16* byeen- 

-komft aldaar, over de Kleeffche 
önG^ikfehe nalaatenCchap^ 
44. Vredehaadeüpg aldaar, in 



V Z ;». f R 



r$73,XIV. 144 en*, wordt ge- 
rekt. XIV. 264 

Keul** iKmrvqtJt ym) W^agt o. 
ver 't fchenden <yzn zjrqep bp. 
dein, VIII. 348. eifcht Rynbexk 
te rug van de Staatea. VI^. 469. 
IX. 29. bun antwoord. VUI* 
469. zyn misnoegen op de Staa- 
ten neemt toe.- XLL 15. qvec- 

. eenkomft uiethejnvqegen&Ryn- 
berk. XIII. 374. zyn voornee* 
men om de Staaten te beoor- 
loogd ontdekt;zig.XlV. 5,12. 
hy verklaart bpn den oorlog. 
XIV. a.7; verfchil over eenen 
opvojgef. XV. 413 

Keulen van Schieland tegens.de 
afgezonderde Vergaderingen 
derContraremonftranten.X*i4i 

Kick(4i>Pfll>*m)>Con(\\\ der En- 
ge) feb e Natie te Rotterdam. 
XV. 303 

Kies (Pieter) helpt Haarlem aan 
's Pr in feu zyde overbrengen. 
VI. 368. wordt 'er Burgemees- 
ter. VJ. 412. wordt gevangen 
,g$zet. VI 432. ftik de beroer- 
te, in 1578. VA «o 

Kievit (Joan) wegens Rotterdam 
zitting hebbende injle Gekom- 
mitteerde Raaden , heeft deel 
in den handel van Buat. XIII. 
2x9. wykt ten Lande ui r. XIII. 
22Q, vonpia over hem. XIII. 
223. Karet de II. verzoekt, vqr- 
geefs,oin,zyne berging XUI. 
268* hy is verdagt van 't ver- 
dekken van beweeging in Rot- 
terdam. XIV. 76. komt aldaar 
te rug. XIV. 115. is ten tyde 
van den moord der Wittep in 
den Haage. XIV. 176. bekoqt 
brieven van Abüitie. XIV. 193. 
wordt Vroedfchap en Penfiona- 
*is te Rotterdam. XIV. 194. «* 
Raad 



4erVtf)V&LWB#CW WSTQRIE. 



.< R*a4 *n ffii^^ Admirali- 
teit. £V. 397. &y xaakt in beg- 
tenïs. XV. 3»?* befchuldigt an- 

. jfere R»\a4en. XV. 3*7 1 33*» 
woffdtgflponnift. XV.334.mkt 
los. XV, 334 

-Kilkgui (Hmxik) wordt tot Lid 
van 4-eicefters Mmer vin Geld* 

. middelen aangefteld. VUL 156, 
157. levert Leicêfteis Akte van 
afftand over. VIII. yo 

Kimbrpt* waar zy oudtyds ge- 
woosdAebbea. I. <. bun oor- 
lqgjiet de Romeinen. L8-n 
Kinnfn of Kintim. Zie Kenne- 

MEB&AND. 

ftnfes» C&eek> w*ar$elege*. 
IL 107 

Kinfchat QJniïni van), Grii&er 
van ? t Hof* XV. 959 

fiooi Korf, de Ontvanger, zyn 
fchraapzugt. IV. 262. zyn huis 
wordt gepTonderd. IV. 9 73 

Kkaszpn (Reinier), Onder-Ad- 
miraal , (leekt den brand in zyn 
eigen buskruid. IX. 929 

Klam (Adriaan) t<X $ttdum,Heer 

van JVitterfum , geinagtigd tot de 

Munftertche Vredehandeling. 

v . • XI.40S 

Klant (Egbert) vervoegt zig , 
wegens zeker gefchil in Stad 
en Lande, aan.de algemeene 
Staaten. XIIL349 

Kkfikus verbindt zig met Civl- 
li«. I, *47 , 149. (loet zig voor 

. Romeinfch* Veldheer erken- 
nen. I.151 

£LAUDxus<XeaeO herfteld ze- 

. keien Altaar. L9J. trekt tegen 
dettiioen. L^l. wordt vergif- 

. tigd. L 9s 

ifcAUDiüs Civilis. zyn afkomft 

. en getoaste», Ljm. togt tegen 



AS9 

vaqgkelyk. naar Rome gevoeg 
L99. in vryheid ber&euL L102. 
beiluit tegen de Romeinen pp 
te Haan. 1. 117. veinft Ve*pa« 
xiaans zyde, tegen VixeUüu, 
te kiezen, L 117. hkft de Ba~ 
taviexeo op tegen deRouneine»* 
L 120. verbindt zig met de Ka- 
ninefaaten. I. 121. ontveinfl, 
deel aan derzeiver vyandelyk- 
heden te hebben. L 114. flaat de 
Romeinen. Li 24 zoekt de£al» 
liërs aan zyne zyde te trekken* 
1*125. verjaagt twee Keurbca- 
den* I. 197. brengt zyn volk 
ondqr den eed van Vespasiaan. 
L 131. beitor nu en bekgertVe- 
tera. L 132» 13$. men zoete 
bem de wapenen te doen af- 
leggen. L 139. by tokkelt de 
Treviren. L 140. overmeefiert 
Afciburgium. I. 140. wordt te 
Gelduba afgeflaagen.1 J41.V0. 
kula verjaagt hemman voorVe- 
tera , op nieuws. L 145. zyne 
Ruitery (laat de Ron^einfche.1. 
X45«hy verklaart zig vyaodder 
Romeinen. L 146. d e weegt de 
Galliërs tot opftand.L 143,147, 
149. Vetera geeft zig aan hem 
over. 1. 152. hy legt zyn halr af, 
als overwinnaar. I. 153. hy 
brengt de Agrippiner Bouwftad 
over aan zyne zyde. I. J56. .ook 
de Tongeren. I. 15JJ. Cerialts 
flaat hem- L 166. de Ubiên val- 
len bem af. 1. 167. zyne tweede 
nederlaag. 1. 171. hy verbrandt 
de Stad , en wykt op 't Eiland 
der Batavieren. 1. 172. overvalt 
de Romeinfche Legerplaatfen 
op dit Eiland. I. 174. zyne .der- 
de nederlaag. L 177» hy ruft ee- 
ne VJootpe J.478. hy ünk w*- 



de Britten. I. 91. hy jvordt,[ge- , de met f etialis. 



I.J#£ 
Klaü* 



■ifo 



BLAD W * t"t tl 



* Klaodius Labbo ; Overfte eener 
, Batavifche vleugel , raakt met 

'- Civilis ingefchiL I. 127. loopt 
deLanden derKanhiefaaaten en 

* -Marezaaten af. I. 149. poogt 

Civilis te ftuiten. L 157, 158 

* KlAUDIUS VlKTOR , ZuÖCTS ZOOQ 

- van Cfvilis, overvalt Afcibür- 

■• gium. . I.141 

Kleeding. P ragt derzelve, ten ty • 

de der HertogenFilips enKareU 

* iV. 97« bepaald , ten tyde van 

* Karel den V. V. 17 » 29*293 
Kleef (Huis te) door Hertoge Al- 

- brecht geftigt. III. 353 
Kleef ingenomen door Graave 

* Willem , in 1635. XI. 207,608 
: Kleerbaage(Juliaan). zyri aanflag 

* op *s Hertogenbofch. VIIL 67. 
op Goffnchem. VIIL 17Ö. \iy 
ruimt deeze Stad, VIIL. 205, 
wordt te Utrecht gevat. VÏIL 
300. raakt los. VHI:3Ó3 

Kleeve, Gülik f» Berg. On- 
luften over het regt tot deeze 
Hertogdommen.VIII.416. fX.7. 
de Staaten neemen 'er deel in, 
VIIL 418,437, 43& IX. 24,435, 
X. 44. zy verklaaren zfg voor 

, Brandenburg en Nieuwburg X 

- 9. toeftan d der zaaken , in 1613 
en 10*14. X. 71-75* Verdrag van 

| Zante. X. 78-80. de Landen 

worden , grootendeels , on tl e- 

digd van vreemd Krygsvolk. 

XL 129* nieuwe twift over dee* 

" se Landen. XII. 203 , 204 

~ Klemens en Adeïbert , Ketters der 

agtfte eeuwe. I. 3^1 

Klerk (Koenraad) bewerkt de op- 

dragt der Souverainiteit van 

- Gelderland aan Willem den III. 

XIV. 345 

Klom o regeert overdeSalifche 

Franken. 1.281, 282* waar by 



2yn verblyf IradnX 282 Amtu 
hy maakt zig meefter van «enig 
Land in-QUU*. ■ L 287 

• Kloek (Pfeter), Raad van Amfter. 
dam, handelt met Willem den 
IL XII 104 

Kloet (Herman Fredrik), Overfte 
van Nuis , helpt Werie innee- 
men. VIII. 125. veriieft Nuis. 
VIIL 131. wordt gek wet ft. VIIL 
133. en in zyn bed verworgd. 
VIH.133 

'Kim (de Ritmeefter) redt Lode- 
wyk vanNaflau iu den flag by 
Nieuwpoort. IX. JJ. wint Kta« 
kau. IX. 102 

Klootten geplonderd doorBre* 
derodes knegten. VI. 2 1 s • «32. 
door de Watergeuzen. VL 3091 
door OranjesKrygs volk. VI. 385 

Khppehbttrgtftannei), Predikant 

: te Amfteroam , wykt ter Stad 
üit. XL 84 

Klotaris wordt Koning van 

Ooftfrankryk. I. 320. overwint 

de Saxers. L 321. wordt door 

hen overwonnen. X 323» fterfe. 

L 313 

Klotaris de II: wordt Koning 
van Frankryk. I.330. overwint 
de Saxers en Friezen. L 330 

Klovis, Koning der Franken, 
overwint Syagrius/ I. 301. en 
verfcheiden' andereMogendhe- 
den in Gallie. I. 304. ook de 
Alemannen, Friezen en Saxers. 
I. 307. wordt Chriftenfch. L 

' 307* verdraagt zig met de Ar- 
morichen. I. 308. overwint Si- 
gebert, Kararik en Regnomer. 
1*309,310. neemt de waardig- 
heid vanCw/tt/aanJ.308. fterft. 
I. 310 

Klo vis db II. wordt Koning van 

Frankryk. 1. 347 

Klo. 



der VADERLANDSCHE HISTORIE, itft 



: Klo^r de IiL wordt Koning van 

Qoftfirankryk. I..348 

Klünjjxwt bemagtigd joor Mon* 

dragon. VII. 61 

Knegt laat zig op lyns Heeren 

f lyf doorfteekeo. VIL 24 1 

Kmpkuizen van Luister g handelt 

te Stade. XIL388 

KifOoiBNBüJia geftigt, in 1590. 

VIII. 345. belegerd door Par- 

dm. VIII. 357. veriaaten. VIII. 

• 353. door de Franfchen vero- 
verd. XIV. 34 

% Kkokkje (Fort na) veroverd door 
deFranfcbenyn 1744.XIX.456 

Knuit {Joon de) door Fredrik 
Henrik aangefteld om den eer- 
ftenEdele io Zeeland te yertoo« 

• een. XL Ó. helpt hem aan*Yge- 
. ruft bezit van. 't Prinsdom O. 

ranje. XI. 131 . zyne handeling 
in Frankryk; XI 1 96 » 276 , «7 ?* 

. 278. hy wordt geniagtigd tot de 
Munfterfche Vredehandel ipg. 
XL 404,. aos* doet een' keer 
naarden HaagcXL 415. is ver* 
dagt by de Franfchen- XL >rp, 
451» handelt, van wege bet 
Huis van Oranje, met de «Spaan - 
fchen.JÜ; 425 , 475 , 488.,zyne 
plaats onder de Staaten van 
Zeeland wordt hem ontzei d. 
.Xll.igrï 

Knyf (Joannes) wordt ttiflehop 
van Groningen* > VLÓ6 

Kobbe (Maarten) verlieft Lingefc. 

IX. 189 
Kodt {Henrik) , Penilonaiis van 
Yperen, doet een voorflag tot 
Vrede. IX. 90 

Ktebwrn {Mennevan) verdedigt 
het Fort William. XVI. 179. 
helpt Namen veroveren. XVL 
283 enz. ook Venlo. XVII. ióf . 
enBoru' XVII. 185 



Keen (Jan Péüersnam) fttet B«* 
tavia X. 395 » 399. wordt be- 
schuldigd door de Engel fchen. 
XI. 23. fterft. XI. 23 

Keenden f van Helpen {Abel) ,ge- 
magtigd tot de handeling * üi 
1608. IX. 321. tor het onder, 
zoek van Oldenbarneveid» Ho- • 
«erbeets en de Groot. X.a8S 
Keenden* van Helpen {Beemd,) 
doet afftand van zyne plaats ia 
. dé GqneralUeit. XI. 348 

KoüwaAAD d& I. (KeUer) trage 
, naar Lotharingen. lt 104. fterft. 

• ' IJL 105 
Koehraad db IL (Keteer}, 11. 

• 149- fterft te Utrecht. II. 153 
.Koenraad de III. (Keizer) ber- 
- ftelt de ütrechtfche Kerk ê ia 

't regt op Ooftergouwe. ea 
j Weftergouwe. II. 226, dringt 
Utrecht eenen fiii{cbq> op. IL 
234. fterft. il 835 

Koenraad , Roomfch - Koning > 
Zoon van Keizer Fredrik den 

, IL IL 380. kant aigtegen Wil- 
lem den 11 IL 383. noodzaakt 

. hein,Duitfchland tcruimen.IL 
3W , 387 

Koenraad, Biffchop van Utrecht, 
voltrekt het Slqt te YlTelinon- 

k de. IL i83- wordt aldaar hele* 

. gerd. II.188. en .volgens tem- 
migen, gedood. IL 189. be* 
komt de Graaffchappen Oofter* 
gouwe, Weftergouwe, Islegoo*. 
we en Staveren. IL 194, ip<j 

Koeverdjbn (Slot te) van oudsin 
bewaaringe des Biffchops van 
Utrecht. jj. 229 

Koeverden verlooren, herwon* 
nen, en wederom verlooren * • 
in 1580. VIL 339, 340, 342. 
bemagtigd door Prinfe Maurits* 
in 1 59** VIII. 367. vergeefs be- 

L 1*. 



i6n 'B L A D W Y Z ER 



legwd, dow Vterdogo, Vffi. 

S75>, 365 ülgeöotoeöd^orde 
Biircboppe*yket3. XIV.i19.her- 
wonnen door da beietting van 
Groningen. XIV. z)9 

Kogels (gloeijendè) wanneer in 
gebrul* gftbhgt in belegerin- 
gen. Vit 359 

Kok Sxm NeeryoH {MaximWaan 
wan Bbis « gebeid de) een der 
eerde tekenaaren vin 't Ver- 
bofid der Edelen. VI. 123. be- 
vordert de tekening , by ande- 
ren. VIi 1*7* ttoont debyeen- 
koitoftte S. Truyen by. VI. 174* 
tekent fcëkerVeraoekfchrifr.VI. 
9o4#koiht by 6r efderode* te Am- 
fterdaöh Vl. 220. wordt ont- 
halad* VL 277 

£oi v*»Mêrynth(Robtrt de) dient 
Oflder Brederode. VL 21 1 

Kokerman(Girard) Meer in Kal- 

Unes -boek, in bezending naar 

Zeeladd op 't (hik der Harmonie. 

XIII. 33s 

Koeman (Omt) krygt lift om 
Haarlem ain 'sPrinfen aydee- 

- Ver te brertgen. VI. 358. be* 
vordert de omkeering van Enk- 
hulzen. VI. 358. ook die van 
Hfrarlem. VJ.368. ontdekt eeta' 
aafiüag op de Stad. VL 410 

XdyniPiêteryiEvtTgemeeCter van 
Atafterdam* door de Herdoo- 
pert gedood. V. 95 

Ktmms($€Yo*itous} handelt over 
Vrede met Spattje* VIII. 395 

Kotbeeten, twee hier te Lande * 
f ti 1618 gezien* X«309. een in 
x<$8d» XV. 55. een in 1743 i en 

•een in 1744. XIX. 475 

Kmdrujen ,een Germataifch Volk 

«Ui Galliei I. 43 

KaiMfig tmptiït) ftJeavéltvoor 

Haarlem. VI.4^ 



K*nin^aTÉGys*r<!ik*s9HnytD&t 
Dordrecht es Britte £6 doen 
otaüaan. VL $hx wordt vó*- 
brand. VJ.&ti 

Koning (KirmUt de) wordt Lid 
van den Landraad*in 1575. VII. 
«3- gemagtifd om te baftdetan 
over 't zoeken van uithecmfdie 

- hulpe; VII. 79^»*. handelt te 
Geodw VIL 1 10 

Koningen (oude) der Fttoken. 
Evatecè of Jteeb L 2A1. Geno* 
bon of Genobaudes* L 221 * 124. 
Asharihum RsgalzUs.L 2*jj, 
230* MtliobawUs.L vófr Mar- 
toner en Sumo t I. aöB. Kiodius 
of KUdio. h %ti. Qutderik. I. 
t93« égfósitf. 1.193. Kkvis.L 

- 303; Ragmkarius. L 304. ifora- 
#i*. I. 304,309^5^^^.1.309. 
Regnomer. Lsto 

Kocisgen van Ooftfrankryk. 
Tbeoderik. I. 310. Tbeodêben. L 
311. TieoMatd. L $19. Kkta- 
rfo I. 3204 Sigebert. L ^13. 
Gbiiperik. L 326. Cbildebert. U 
327. Tbeedebert de IL I. 329. 
Kiotaris de IL I.330. Dageberi. 
L 33i* Stgebert de IL I. 344. 
Dtxgobert de II. I. 346, Cfó tóe- 
tor* de J/. I. 347» AjÉnw <fc //. 

I. 347* tf/otoriJ «te /ƒ/. L 34S. 
ö/tfer**. 1. 348. Tbeoderik de II. 
L 355* JWwmx dt ƒƒ/. I. 365. 
CbiHebert de HL 1.365. Oog*- 
Jert 4* ƒƒƒ. L 365- Cfctfperi* * 

II. I. 3^7. Tbeoderik de IIL L 

3?i 
Kêningtmark (Graaf van); Luite- 
nant-Generaal van 't Voetvolk. 
XIV. 229. zyn laft Op de b^ 
fcberming vanBodegrave.XIV. 
236; hy wykc. XIV. 131 % 2j2, 
*33 > *34- keuvelt in 'tbeteg 
vanBón» XIV* 27:9 

Aa- 



iet VADERLANDfiCHE HISTORIE. 



Beet ui} , neemt bet Opperbe- 
vel aan over de Waardgelders 
te Utrectu* X. Z2£. wordt uit 
de keg eering fjeeet. X* &S4 

Konftabel van Kaftitie (Z*<m ƒ- 
nul* AMMpr funanüs de Vt- 
' lotto «ft Tuur) wordt Land- 
voogd der Spaanfcbe Neder- 
landen» XIÜ.4Ö9 

Ktmft*ns>Zooa via Kooftantyn, 
(kat de Franken. I 233 

Kmfaminopok. Keéeer Karet oar 
derneemt een regt dtrwetrda > 
die niet voortgaat. V. f 57 

tCvnjtmtim Cèkrut fiaat deFfca*- 
ken. l« 2124. en Alemannen. I. 

**5 

KoNfcTAtrmi tfeGteafif (laat de 
Franken. L 130- of -tay eagt- 
tooedïg geweeft zy. I. 130. by 
bezet den ttyn niet Schepen eto 
Volk, i. e)%. begunftigt de 
Frtnköh. 1. «33 

Xmjkmtjn werpt dg tot Ketter 
óp-, ib Gillte. Lat 4 

XWÜki^ {Kosper) 9 Predikant «e 
Lekten , twift wet Pleter Pre- 
terszoon. VIL 334* -wordt af- 
gezet. VII. 374 

Xtfoohandel (algetneene). Vook- 
flag van iyne Hoogheid tot 
hërftetiklg van den aelvenon- 
derzQgt» . *XX. 4* 1 enk. 

Koophandel (aloude) deezer 
Landen. L *9> 103. op Enge- 
hnd. L 24<),437 >43«- *L 7» 8. 

III. it, 53*^3 » l8 7* 405 »498. 

IV. «9, 233, 30i • 3* «• V.396. 
opdeOofeee III. aot. aanwas 
van den zelvem III. a$f , 500 

Koophandel op Engeland be- 
toftmerd. VI. $1 ,75.herltód. 
VI. 15. op nieuw* verbooden, 
inï569.VI.305- wederoaavry- 



i6% 

««keten > 10 1573» VLjOf. I*. 

derven door de Akte van 'tP^- 

lemeat van idji* XII. »i*. 

XVL41 

Koophandel op Frtnkrvfc va* 
vat aanbelang. XIIL 18. Wordt 
door Lodewyfc den XIV. te. 
kemmerd. XIIL 438,4*^ 

Koophandel op Groot- Ikitaafe 
merkelyk beihoeld^ door een* 
Akte van 'cParlement van 1651. 
XILfct 1. XIIL 45a, 06/, XVL41 

Koophandel op de Ooftzee be- 
kommerd t door *t vefboogen 
«der Zondfche tollen. VI. «37. 

VIII. 319. *I. 379* groot ge- 
wigt van den zei ven. X1L4* 7 

Koophandel op Spanje en Por- 
tugal , hoe gedreeveo ,, gedou- 
rende den Spaanfcbeo oorlog. 
VIL 355 1 35*. wordt verboo- 
tten. IX. 55» 90* wedcrott vty- 
geteeld; doch voor korten tyd. 

IX. 163. met Spanje, bjr de 
MnnJIerfcbe Vrede geregeld. 

XI. 4?* X1L«3 
Koophandel op de. Spaanfcbe 

Nederlanden verbeodeti... IX. 

56. handeling over een Ver* 
• dragvan Koophandel op de- 

zeiven. *VIIL$3 

Koophandel op en vanZweeden, 

door Hakateen bepaald. XVIU. 

469 
Kooien* verbooden nit te voe- 
, ren , zonder betaaling vattCbe- 
gie- of Veriofgeld. IV. 48c, 48e. 
*t Verlofgeld wordt afgefchdfc 
V. 9. gebrek aan Kooren.V. 4a, 
393. Weitofgeld wederom in- 
gevoerd. V. iGi.xmrterwa*} nf- 
gefchaft. V. 105. opnienwsfa- 
gevoerd. V. 198. fchadelykheil 
van het eo) ve. V. coi. 't worde 
^oot vyfentwintigduizend gul- 
L a den* 



!T*4 



B: t: A D W 'Y Z TL K 



4en$afgekogt.V. 207. wederom Jfornput. VIL 3*1. betegertS**- 
g eheeveu. V. 283 4293. den uit- stegen. VIL 3x8. gebiedt bin- 
nen Steenwyk VIL 35 7, 399 
Kortenaar (Égbcrt Meeuwszoon) 
wocdtLui tenant- Admiraal. XILL 



.♦voer van 't Kooren voorgenö 
: mèri te verbieden. V. 293 
Koorervwinayr(David)be\e\dteen. f 
: aanflag op'tleeveu van Prinfe 
. Jflaiiritfi. X. 4$i» 4J2, 459. 
.wordt gevat. X* 470. en ont- 
tbalsd. X. 474,475 

Koornbert (Dirk Volhaartsztm) be- 
vordert hetontflag van 's Prin- 
, fen fchepen te Embden. VI.315* 
fchryft eene Verdediging der 
Wetbouderfcbap van Leiden. 
•VIL 336. moeilykheid , hem o- 
vergekomen , over 't opftellen 
van zeker Verzoekfchrrft. VIL 
369. hy ontdekt een' aaaflag op 
Enkbuizen. VIL 464 

Koornbert QFrans Volkaartszwn) 
bevordert 4e Hervorming te 
Amfterdam. VI. 194 

Koornbert (KUmens Volkaartszoon) 
bevordert de Hervorming te 
Amfterdam. VI. 194. handelt 
met Brederode. VI. 219 

Koppenbage. Vredebandeling al- 
.cüaar. III. 539* of de onzen aan 
*fa Voorwaarden . hier gefloo- 
ien» voldaan hebben. III. 544* 
andere Vredehandeling aldaar. 
V.45 
Kofpeusdamme *(&*&' &rd 4* 
v. MiU f Heer van) , oefent groot 
gezag in Thoolen. XVIL 149 
Kof pier. Zie Kaijlagen. 
korhuh (Domitius) verjaagt den 
• Kaninefaat Gannaskus. I. 92. 
doet bem ombrengen. I. 93. o- 
verbeert de Friezen. I.92. ver- 
eenigtRyn en Maas , door eene 
graft. L 94 

Momelis ^ Heer van Zevenbergen 9 
. trekt op tegen xie Gelder fcben, 
LV«Sft3 



1 4a fn euvel t.. XIII. 14e 

Kortgeene (Filips van)* III. 33 1 
Kortryk vertooren , in 1683. XV. 

137 

Korvet (Jan) Schepen , en daarna 
üufgemeefter te Amfterdanu 

xrv,«8 

Korver (Nikoiaas) , Burgemeeder 

, van Amfterdam. XII. 393. Zie 
Corver. . . 

Kofier (Albert PietefStóen^Vroedr 
fchap te Meden blik, raakt ia 
hegtenis. VUL 27$ 

Kofier (Komelis Janszoen) be- 

-vordert de operibaare Preekc. 

VLi6s 

Kofier (Maarten Janszoon) be- 
vordert de omwenteling van 
Amfterdam, in 1574. VII. 206. 
wordt Burgemeefter. VIL 209. 
beult met Leicefter. VUL 244 

Kojmans (Baltbazar) van Haar- 
lem, gezonden aan Willem den 
HL XIV.80» wordt Vroedfchap. 
.XIV. 200,202 

Kraayenborfi (Gerat d- van) fpant 
aan tegen Florf* den V. III. 67. 
wordt ter doQdgebcagt.IIL9i 

Kraajenfteyn (Huis te) boven 
Dordrecht. HL 124 

Kraayenjlein (Gerrit van) , Baljuw 
van Oudewater, ontkomt ge- 
lukkiglyk na 't overgaan dier 
Stad VII. £4 

Krakou ft Slot) gewonnen , jn 
1601. IX» 102. verlooren, ia 
1605. IX. ijs 

Kreil (Bofch van) waar te zoe- 
ken. II. 214 Aant. voorval al- 
daar, il. ^14 
Kr* 



oer jVADERLANDSCHE HISTORIE, 1*5, 

Ifajm. betekenis van dit woord, neemt , onder den-titel ven G#- 
~ - ' ruraal, den kiem der Regeerin- 

ge in handen. XII. 205, pejgt 
tot vrede met deStaaten. XLL 
248,251. regt een* Baad va? 

•Staate op «waarvan hy 't hoofd 
is. XII, 959, 260. ihat eene fih. 

'meiwoeging der twee Gemet* 
nebeften voor. XlL 262. wordt 
tot ProteBor verheeven. XII* 

'312. vordert ; dat Holland al* 
leen den Prins van Oranje vau 

4e hooge waardigheden uit» 
fluite. XUL 31^ 320. de Akte 
daarvan gemaaxt wordt heao* 
YQrgeleverd XJL 328 , 330. hy 

♦fchryftaan, deScaaten van Zee* 
land. XII. 343 > 345- hy bekome 

.vergoeding, wegens de febepen, 
in de Zond aangehouden, X1L 

.364. fluit een Verdrag met Por* 
tugal.XIL 384. raakt met Span^ 
ie in oorlog- XIL 385. fluit een* 
Verbond met Frankjyk. Jti|. 
3^5* 387* Holland zoekt hep 

'te vriend te houden. Xü. 4a*, 
43P. hy vermaant de Staatop 

aot onderCteuningder Walden* 
zen. XIII. 431, 433. zyn*ge*ag 
raaktaan *t wankelen. }Ü}, 469. 
hy neemt in overleg pty'zigfó* 
ning te dcien verjdaaren, XII. 

.470. hyfterft.yï' " 'mltfi 

Krmwel (Rtcbard) volftt-zynea 
Vader Olivier pp.; £iLv47*. 

.word\ haau van 't bewind oj$« 

?yV w- ^r^.^.- ^ Ifl^gen. ; ;.,.. . XJL47* 

Huis der 'Gemeenten |n Enge- Kroonsviur^ , Slptaa^rde, Vegq 
land XI 37S« "©Ipt het Legér ^Graiaf.Floris de Vi ^iördc der- 
desKonings verflaag byNteeby. . wavds gebragt^ ül h 7& c cte ij. 



V. 178^1*. 

Kreitfen desDuitfchenRyki.de 
Nederlanden , eeityds , onder 
dezelven betrokken. V. 304 

Kritkaan(Kornel4s) t Sch&pcn van 
Lier, faeuvelt. . VIL 455 

Krimpen. Scban s al daar ver 1 00 . 
ren. VIL 05. herwonnen.VIL 88' 

Krispus* Zoon, van Konftantyn, 
flaat de Franken. I. xoa 

#rok(Hopman Micbiel) onthalsd. 
« VI. 437 

Krombout (Adriaan Rtinierszoon) 
handelt in Duitfchland en in t 
Noorden. VII. 78 , 80 Aant. be- 
yordert de omkeering van Am- 
fterdam, in 1578. VIL 106. 
wordt aldaar Burgemeefter. 
VIL 2P4 

KromboM (Nikolaas), Raad in den 
Hove, afgezonden om Amftei- 
dam in 't Beftand te doen be- 
willigen. IX. 4^9- w o r dt rot 
Regier over Oidenbarneveld, 
Hogerbeetsen.de Groot ge* 
ileld. X.340 

Kromhout (/&//2/*r),gemagtigd om 

,met Leicefter te handelen. VIS. 

•~ ..., ... ' 175, 

Kxtmmn QMartjnwym), wat,tön 

zynen laftf ,,, in Wicqueforts pa- 

.pieren gevonden werdt. XIV. 

384 

Ktommon(Willemvan)* XIV. 283 

$romu>cLQOlivier) wordt het 
hoofd van eene^ $anbang in \ 



worde. XII. '31. flaaffrerLèger i&^Wü4^jVn.Z^«i^^^i# 
yanKarei d?n IL. SgL aqjr "w/<^^f55f|fi^^Sfti 

L 3" v van 



aar 6 L ad ^ 

van 'Van dit' Linie] fleer van$ 
in 't Lid der Edelen v*n Hof- 
lmd befchreeven. X.28* 

Xramenbmg (ƒ«» twn) Bevel- 
hebber opder de Hoekfchen. 
IV. 255 
&**f ij*n Lambertszoen) wordt, 
*effl zeker zeggen , onthalsd*. III. 

475 

Kruinitr%en (drnoldvari) wooxit 
-een* togt naar Vlaanderen by. 

Kruinlngen (Jakob otjoos wn) 
• fiieuvelt voórfireeam. V. 291 
Xtwningtm (Jan van} gebiedt 

binndn 2terikzee. tfl. 170 
Kmningen {Jm , Heervan) hefpt 
-In eene tanding op de Pran- 
«ftfiekaft; VI. 27 

Kruisfóbaris veroverd dopr de 

Frafffetoen*,in 174/- XX. 117 
Bf rayèarten n&ar*tHeiirgeLan<}. 
*öóf$rbng dérzetven. II.. 199. 
•w# 'e^depfcufen irredebeoog- 
^aeri.!f.2p3. eérfteKr u|s vaart. II. 
.aóch veelé Friefche en Zeeuw- 
tfebé l^dèféatoeemen 'er deel in. 
•K»ödr.KerzerFredrik del. gaat 
km èenè- Knrtsvaart. Ir. 773. 
•Wörit de Hl, verzelt hèm. II. 

*?3« Krttisyaart naar Damia- 
-te, door Willem den I. byge- 
%bondi II. 34a. tq&n de Sta- 
'dineer* III 372. detfottanders 
•èfr-^irweh; verbinden zigtot 
' «en? Kruhvaartv f I. 5S5 

Krupterif Hoeve i#FriesIand.i.8& 
RiTgimfafcf «êc ttedeflahrfen irx^è 
'hezflï'M ^egeeHAge- Van Pt- 
•flps den~H ij Vt. 9,44. 4.7* & r 

-^D[.;»S6.-W tsps. VIII. 42*. 
°Vehae$rdering derzer v& , ' In 
tfïntfflffsK enIS 1603. IX; 
*W ƒ! **#4ferzêl*e;fr j«13V& 



74. in 16^; XL *i$. in 164MÏ 
XII. 59,1 ix. in 1668. ?III. 367. 
in 17 i6« . XVIII ijtf 
Krygsraad teAmfterdam. De 
Doeliften vorderen t dat *er ver- 
andering in- gemaakt worde. 
XX. 28 1, n#i, 294.. 't gèfchrede» 

XX. 20<ï,297 

KrygsvQlk. pegrooting der kos- 
ten van deszelfs tfnderheud.IV. 
4&S» 488/oprzgaken van het 
veriQppen tfeszelfc, IV. 497. 
)*ét Krygsvolk, te w?t^ dienen- 
de, pfagt, door Schouten en 
ïargeraeefters, geiponirerd te 
WQrden. • IV. 44 

Krygsza$kèn. wat Uier omtrent 
beraamd zy in de Groote Ver- 
'gadering des jaars 1651. Xff, 
i62,x77-i(jo.HoiUriil beweert , 
dat eik Gewekt volkomen ge» 
iag heeft dv^r YjCrygjjvoik, ter 
zynertetaaltnge gaande, "XII. 

•425. Friesland hpüdt het zelfde 
•rtaande. V" XV. 25 enz. 

Krynszoon (jfbrabam^ doet den, 
Duinkerkeren afbreuk XI. 162. 
verovert Suriname op de En - 

jelfchen: : ' *- XHI.406 

Krytwaarder* waardigheid var* 
deti Huize 1 v^^faflen aar,- van 
ouds. ' : V IIL^42zfan/. 

KuikiC^defrid-vtmy, om "t fcn». 
brtengea v^n F!ori$,dLen Zwar- 
«rij.in den Ryksb.an gedaan, 
-j- /.' *- IL 225 ,'226 

KuikW<m,mWvm); IIL 42. 

•Zie%to^##t. 

mktfwvdtü- -ziè/r^.. 

Kuilenburg (He r er!5*beidvan) 
: tot ëpn Grjtfflthaii verhef vetj. 

; ;; . ■ ' " ^v v/428 

KüTtEWBüRé fleemt vrye hoede 
'van de Franfcben. XV. 35 
l£m*EHmRo£tGmffóapywoTèt 

aan 



der YADERLA?tDSCHB HISTQRff. 167 r 

fui dca Ptiofe van Oren je opt Jheg tenif . * VI. 3^7 

XX, 315 &mjl CHilkto*** Qmitsxm) 



jjedraagen. 

Kuikntwrg (Flqris van Foliant* 
GtQtfvpn) tekent het Verbond 
der Edelen» welk ia. zyo Hups- 
te Brufieteerft ontworpen was. 
VL ü$-. levert, het /Vefzo'ekf 
fptyjft qver T VI. 141, laat pr.0* 
fjikeq in zyne Stad. VL io^ 
wQorit de byeenkomft te S. 
fruyon by. VI 174. wordt in- 
gedaagd. VL 258.gevonnift. VL 
376. zyn huU te Br'iiijêl wordt- 
gedoopt. VI. 2*(4' by beraagtig* 
zyq 'Slot Wittew, VL 269. zp+ 
ne leéveriswyze, in HoUanjL 
VJ. agj/by wordt Lij van {ten 
Landraad. VIL 93* gernagtigd 
ipm over 't zoeken van uitheem-; 
fchebulpe te handelen. VU. 19 
Am. Leicefer voert ben» toe 
LU ctesRüads van Stante itu 
VIIL,i5?;hy fterft, VC.&6 
Kwdfif-é$b#u doordeBiffehop- 
pelyken .{jfKpagtigd, XIV,. 20. 
hei wonnen- door de Friezen. 
\ ■ f XWU'31 

üiptrXGy&FtJ* Burgeuteettq: 
van Deventer K worejt gemag- 
tigd ;öt hef fliken van eenYet- 
dr*g -rat f rajjkrtfc. ' *V. 04! 
tyzer (£001*49$ egt Hertog A£ 
toeft friop, 'ïPgf n dé Hoekfche*. 
IJL |ftV vernielt y^rfetyeiü^n' 
ftoèkftbe Slate'n. IIL a*& 
&mffiüitw$> fiaïia^vap Ryn- 
, land* lo^jietLapd ; van flat • 
gcdein-af. . ; IILaat 
ümCfnUfn^^i Graawen HoE 
meeftet, ifordr, verrpoord, III, 

KmeVb* (fiffitvm) $oor Alv| 
!2on4Pfl.;.'.9ffl^ig 'van.Dpf 



dfecfy tè verzekpfen^ VI 349. 
. wordt WW***?* wjrfi ta.2? 



doet den zeeichnirnerfin aj> 

breuk. . X.307. XL 137 

Krfhoek f^for/j p^i) wdedigt 

öcboonhoven f (II. 4^7 



Taan (Gforitwftfa) 4oorRec 
mero g^fla^gen. VL 413 

Loon (Nikoiw 949 if<f ) wordt 
Jim-gemèeiter van Haarlem, Vl- 
ij*. Jtrygt Uftpw prde op do 
Regeering te hfllperi fteller). 
VIL i©\ wordt Lid van den 
J^andraad. VIL 23. ontdekt een* 
toeleg ppBpkhuu*n, VIL 464 

L^adiften. XIII. 233 

Lakenhandel(Engelfche), Y**- 

fchillen wegens dcnzelven. IX. 

317. X» 105 ,10$. XL 57 

Lakens (Haarlerafche en Leid- 
CchO *P Frai^kryk nagemaakt 

.. - . • •/ v -*73 

bakens (gouden, zilveren en 

*yd*D) vergeefs gepoogd lebf- 

. lattep in Holland.. . VJJI- 440 

L*Uiqg QFilips , Graaf vm). O- 

ranjes febryven aan bera. VIL 

,105. hy wordt St$49beuder/ 1 

«nder Aar fchot.VII. *oj , treedt 

.in de IkurWche Vereniging. 

V^I. 141. krygt bet opperbevel 

. pyer 't Staatfch Voetvolk* VIL 

166. handelt B>$t,Anjou. VIL 

^..v^r^o^nit ^ig met den Kp- 

ning- . :VIJ.394 

teling (Jon* 'M»)- z i e Vi ^ 
%&laing (ftattl 9 Qraafmdn) neemt 
deLandvoogdy waa^f vopr dfri 
Ifcrtoge ; wai^ ^aveje /in 1557. 

v . , yi,«,M 

^j/fl^ (KornfM* w), Zuftjer 
.van Rp^neQ^ijj ^ jjewegg^ev 
L 4 tot 



tot afval. _ , ., 'VILs*^ lh den Haage/ vaart iiit te^eri 



LamCJanÖWksmri). zyn bedryf' 
in Weftindie. ' J\.i\ 

Lmberi Henrikszoon or- Móot % 
Lambert verovert den Admiraal 4 
van Duinkerken. IX. ipó helpt 
d$n Scheepsftryd voor Gibral- 
tar winnen. IX. 1 253. vermoe- 
den » of hy van wege P.iinfe 
fdaurltsi' fn Frankryk gewésii 



% t Verbond roet Frankryk. XIII. 
1 56. yvert tegen 'de* Reeeering. 
MV.67 
Landmdih i$7?op§eregrVlL 
r8 ,2». afgekeurd door Oranje, 
VIL 19. 23 loopt ré niëti VIL 
35. Laqdraad in 1581 Anjou 
toegevoegd. VII.-409» treedt in 
't bewind. Vil. 415 



ïy k IX. $&f'**(an». hy behaalt Laiïdfavecbia (Pauli ) Arttontb) ver- 
eenig voordeeT op de zeefchuiy Jieil Breda. ' L VI II. 343 



èien. •- X. 308, 4 '7 

ËarAredtfén (WilUm >Barend), 
-wegens Vliflingeta afgezondefr 

aan den Prinfe van Öraujé. 

• XX.74 

hamoraal , Graaf van Eemond , r 



Landsbergen (fan van) % Burgé* 
meefter van Middeünirg .» ar» 
beidt aldaar 'om Willem den 
ilL.te bevorderen. , XII. 145, 
2yn huis wordt, géplónderd. 
; XII. f4tf 



voert bevel in 't Keizerlyk Le- Landvoogden r (a-lgemèene) dè* 
ger. V.285,371 ,388. verzoekt Nederlanden. Rarel, Graaf van 



de Koningin van Engeland, 

voor Prins Ftfips, tgn Huwe 

lyk.- V.'^(>i. Zie voorn Egmmd.' 

' ËaMpiie^Fahntyn van Fardieti 9 

Hiervan), wordt Overfte van 

f t Gefchut van *t Leger tegen 1 

Dori Jan. VEL 1Ö6. verzoent 

aigfteimelyk met Filips. Vit. 

343*26*9. haak de Malcontent 

'ten over tot 's Konings zydé. 

VIL 271. wordt vyand f s Lands 

verklaard. VIL 27 r. verraft 

Hondfehooten. VIL 27 7.;zyn 

'"aanflagop denBrieIe.-VII.304. 

-Ihykomt voor Duinkerken. VIL 

4*9.79* roeleë op Ooftende. 

VIII. 77". hy herwint Huy. VIII. 

4-400* fasuvelt voor Dourlans. 

- • VIII. 32* 

La Motte fmeedt eert aanflag 6p 

Vliffingen. XL 237 

f^ampfitü i Jfbidan en K&neiU) 

'ruften Kaapers uit, XL 162.. 

verliezen Tab»gb. l XIII. 1 19 

pmdman!£Tbaddeu$di}Piedïkmt 



Charólógs. IV. 44. Hertog Al- 
•brecht van Sn'xen. JV: 159. En* 
gèrbert van NaJTauv Öeer van 
•Breda. IV. 320. Willem van 
Cror, Heer. van Cbievres en 
•Aatfchot. IV; 331. Margareet 
Va,n Ooftenryk v Hertogin We* 
*dawe van Savofe. I V. 348. Ma- 
*riay Koningin Weduwe van 
Hongarye. J V. 21 

L&ngakketfchan* geftigt. XL 227, 
door deManfterfbheri ingeno- 
;rn$n.XIV^io, dborde^Öronih- 
^êfrsh^rwonneriL 1 XIV. 131 
Lange (. • /.'^^'Burgemees- 
ter van Öóud^* handelt J met tfe 
Utrechtfchen by Trefel. X. 2ïo 
Lange {Willem WiUemsz^tm de), 
Bürgemêefter van Enkhuizen.- 
zyn huls wordt gep! on derd. 

Lange (Ruiotfvdn) \ Burgemees- 
ter van Kampbn\ afgezonden 
paar Ho^and. - r - XII. 40} 

ïfingerak ( Wmir van fliattfitaaY , 

Jfrw 



der ^AÖËKLAMDSGHKHISTORIB. itfjr 



SWr*«Oto¥èntt*t- VerbanA 
4è* Edelen. VI. #zj/ wóönt de 
tiytórkomft ee SiTrtytft by. VI 
-••"'• '' '174 
Lèngerak (jGidcon tw* Boetfelaar, 
Heer van) 9 der StaatefcGezant 
inPrankryk. lyn ïchryveris aan 
i ban. X. *3f. «yttb Wandeling 
aaa *t Franfche Ho* XL 33*61 
hangèrêk (Gysbrecte van) wordt 
gevangen. HL «74 

Lmgwoagen ( Reinier )> Burgen 
1 meèffter; tfc Hoorn. 27» bui» 
word geplanderd-j in; *6>x; 
XIV. 66. by wykc 'naar Btabam: 
. XVt.t6t 

Lang*barden\ bünne <XJ<te woo- 
ning. I. 324 A»é. *£ **ltèn in 
•Italië. ; ' 1. 3*4 

Uuren* Jakobszocn, Zie Reaal. 
Laurër^JannoenKoJiH *indcde 
Drukkonö. Ilt 505 

Lam QJvbn). £yne. HIAorte* 
XVIU. 2.17 enz? 939 
Ltderforg (Gilles van\ Sekretaris 
der Staaten van Utrecht , be^ 
Vordert bet aaaneeme* dei 
Wiard^dderen-afidaar. X; 1691 
heeft kennis van *t voornee* 
me& , om zig van eénige Steden 
| te verzekeren: X.1206, 207. 
I handelt ten huize van Trefei. 
! X. n o , M 6 , ai 7; vèfcbëtsrt het 
Verbaal , daarvan opgeteld, X. 
ai 5. fpreekt met de Holland- 
fehe afgezondenen ce 'Utrecht 
X. alp» zoekt: bet krygsvolk , 
welkaaa* Vtredïrkomen rriog^ 
te doen ophonderi. Xj**& ver- 
I *yt Harte veld zyne btotfheid. 
X/i2p. worde van ^yn ^npi 
^eriaatetr' X. 233. geva^enjöaar 
den<Haa£e gevoerd/ X. 1541 
ondervraagd. X.» 289; 'toet dé 
WObank ^e4f eigd. X^ aoo. by 
M&eemt zig zei ven het leeven. 



£. 191. vonnis over syn lyfe 
.- X.370 

Lttdt (florür oen). Il sof 

Zrfiife {Herboren van der), 1IJ. 4t 

Le«tó (fa* tttn <fcr> II. 4! 44* 

Leeée (jan en Pelgrim van der)* 
UI. 179.180. 

Leeds (Fotpert van). 11 300 

Leef dak {Cbrifieffel van) , bedien* 
de dü& G/aaven van Egmond, 
tekent bet Verbond der Ede- . 
len. VU 115 beloofd .geld toe 
onderfteuoing van het sehrc; 
- : VI. aft 

Litfdalè(FrcJHkJlbertvan) helpt < 
?ot de ontdekking van een aan* 
flag tegen-Wiiiemden ULXVlL 
189 

Leenen (kwaade), federt dentyd 
*an WiUeqTden IV., gefpütdj. 
JIL fifó*. elk Leen .was gehou- 
den , den üraave in den oorlof 
-te dienen* - • v IV, 45a 

Leöhiog (buitengeuwone) door 
•Hertbge Frlips. gevorderd. IVJl 
$. tbc dd reize van Koning JV 
lip^naar. Spanfe. IV. 34$ 

Leenmannen des Biflchops. van 
•Utrecht* ' IL*<$8 

Leeffroerighdid (aloude > van 
Holland vanr hetDuitfoheftyk. 
-M.i2^in. 27 t <53^iS.aio;ad? t 
&W.to6 t 4^^424; 54Öf *V* 
.:•..:'- wi. "••rj.oT* Vi-joiJeW' 34$ 

LEK*DAWvdobT de GelderGshen 
bpafagtigd. IV. 3c &. dotirjdea 
JfettegeviaSaxen horwonnen. 
IV. 3 1 ol.faetagtigd door Cbia^ 
«fa Vitetti. 'V L 4174* fieemtTff» 
noeüe: .uan • de foanfêheu! , < iq 
«*>*♦.*:. f:-' .■ XiV. 31 

Lheowa ak^en./ 't^Iot aldaar aai; 
genomen door ffilly. .VK. róf* 
.veriaitetf.'VII. 165. . «fgebw». 
keh..VII. j 6öv3« T* 3«^ ^ Stad 
omhelft de Geloofsvrede. VU. 

h f 21& 



B L ••Aiill!-:W.--XAX^:*-* 



tf tdgeweWige htooetteetdaat, 
Xy*4. nieuwe beweeging, in 
Ï615. X.' 88. wtat uit verende-; 
tfrg der Reg*eriBge*oa$fUau 
Xti?-?!* oproei aldaar,ip 1626* 
. ; XL»rg. 

Ittmam door de Franfchen ge- 
Wöonen, in 1678. XIV. 473,. 
door de Bo»d§«no©eeosini705. 
XVH. 26a 

Ijetuwcn(DiderikvimLeiden mi), 
Bnrgei&eefter van Leiden, zyn 
neskwaardig fchryven naarden 
Ifeage. XIV. 56. zyne hande- 
ling in Engeland XIV. 478* 
. XV. *4 

L#u<men (Joa* cao)., ,fta*4 t* 
tHeuwmegen , bedankt. XVII. 
177: -herftéèd. XVII. x^S 

Lttmfri {£ teer we), Fiskaalder 
gezaagenen , OidenbarocvQldè 
flogertaets én de Omox, -X. 
x8g, 2gri. doet eenig. ouder- 
wet te Utrecht.' * Xi 33°- 

VUL 101. weet de Hitwölykf- 
feaodeling tuflchea Aajou en 
Koningin Ellzabct^ doen af- 
teeeXèn. VII. 4a 1 . wordt Oven- 
fte< der Engdlfche bdtytHfeepeo. 
•Vffl/iioa zyne iimgten*VHL 
jo* t 14a; punten- uftzw^ft- 
«%jfcfpbrtft. VUL 143.. 938* 4? 
fetfate» fcrygea 'e^fcennis van. 
VUL 104. hy. UmteboegdrOKGt: 
Mauiits Verheffing. .VUL 104, 
.lïr.^komt' te VHffingai aatt. 
•VIIL^io. géaegenfecid*e b&ti* 
apsnto. VilLs 13 -hywordt O» 
per*fcin<froogd.VIU xijJJtfefl: 
^ni^è^Leden in den Raad «en 
fcsa*:<Yffl.7i4*«P varding. 
*eebént. VIII. ité* t»r«t*8, 
ft 9. zy«i groot geztfg -VUL 1 19» 
*I30 , iM.hyifeatScheölLBicU 



devVUI. *|j« p*woqg<eifcKt 
gcnbes^Vilt 1*8* U9.?4J* 
J48 r;Jt4vfeteBHWigtPs*fc 
bttug. VIII. 135. belegert Zuc- 
fan. Vilt 135* verlat de&ted* . 
JS*U n**xm <te Sfhvxtm *t 
w deeeW* VUfc 136. neemt 
z$n verfetyf t* Utrecfct,. VJU« 

(chea gtameeiifctap. VIJL H5* . 
deetmozenobel s muQte». V{0» 
*4<fr gCffaflfft 'fW«H W dfi „ 
Zsevaan uit, VUL 147. waas 
tegM géfchr&«y*A wprfit. V JIL 

154» ttraiktof^^èfeYUfc 
aöt* t)y;taat zig ophitfen tegen 
de Staat». YHL/149. vleit d^ 
Piedikaatqi* VUL J50. bawil T 
^gt In 't houden eenerSi&pdg, 
VIII. 15*. bweftigt een? K#r r 
kenimfe *«ld»r gesm&u VUC 
?S3* gebruikt zyn eigen wgpjen 
rot scgentegéL VJIL 156, w& 
eene Kamer Tan geldmiddelen 
op* VUL * ?ó- ito, fchaft <ta Ktg* 
iraiarjngeo af.iVIIL.jÓQi Qgfr 
kent Jaft gegeven te bebfae* 
mi Ba& wratten. VUL *$gr. 
doet eene Bede aan Hojiao^^a 
Zeeliftd. VUL 164. «jrne mgd- 
4e^ VIIL. 165. men geeft hem 
voldoening. Vilt i&s* hy ver- 
juittert de ftegeeripg «eltoecfet. 
.YJlI.M6g.e48. (egt; toe- om 
Mauiüs,QUonbarpeyeld ei^n- 
derenjtöli^tcö. yillsi69i V4Q* 
£6a,topasd vcrtnöedenopbe^. 
yilh: lépv *ff$* .174. fc8S<.d* 
5uaten meeden m^« |ientw on- 
defhindeiingY-VIU 11764 . hy 
paogtit^ec'Aiimtrölitett te Ooft- 
endeDop^fttegren. Vm.xëj. 
doet ein'.fct** near Segeittd. 
(VIIL.I83, «W. yerfdeJt de 
^itfeheAresjfof, yiiL *$+ 



der VADERLANDSCHE HfSTOKU;. m 



bepaal t*het gezafc 3ea Raads van 
Staate. VIIT. »88. flookt deKc*- 
ningin op. VIII. I95.iebryvena 
aan hem. VIII. 200. hy vaart 
uit tegen Buis. VUL 915. zva 
zonderling icbryven her waard?. 
VIII. 12a. hy keert in Zeeland 
terug. VIII 126. verzoent zig , 
in fcfcyn,rtef de8taaten. VIÖ. 
127-230. nieuw misnoegen met 
hem. VIII. 230^32,138. hy doet 
tenvoorflag totVredetiandeling 
inetSpanie.VIH.231. verdraait 
dien.Vlfl. 236 t S37. vaartutt 
tegen Oldenbarfteveld. VIII. 
s 37. komt te Utrecht. VIII. 242. 
te Amfterdam. VIII. 243. wat 
hy daar voorhad*. VIIL 143. hy 
wordt gefluit in zyn'toèlegVIÏJ. 
244. trekt naar 't Noorderkwar- 
tier. VIII 248. wil naar Fries- 
land. VIII. 249. deSuaten van 
Holland ld veren hem drie ge- 
wigtige Vertoorn. VIII. 251- 
257. hy 'zoekt zig van eenlge. 
Steden meefter te maaken. VÏIÏ. 
243 , 248 , 25 7 - 262. wykt naaT 
i Vliffingen.VIII.itfz. keert naar 
I Engeland, VIII. 264. wat heft 
nldaar bejegende. VIII. 264. 
Jjy doet amanii^van deRegee- 
ripg der fteêerïanden. VIH. 
$65 , 169. fter ft. VIII. 289 
Leioen, door Graave Lodewyk 
bemagtigd? IL $*6, 319. Werpt 
de Viaamfche bezetting uit. 4fï t 
166. ^órdt , Jojoir Jan van Béije- 
ren , ingeiïornen.lW. 440 > ^u 
jgewejdige oproer aldaar , tus. 
fchen de Hoekfchen en Kab. 
beljaauwfdhefc . IV. ro. dé Kab 
i beljaauwfchen bemajgtigen d$ 
$tad. IV. i86,'daarna, de Hoek- 
ichefi. IV. 194. wat leater, de 
KaVheljaauwfchen.lv. 197. de 



Hóéfcfchen zoeken haat, ver* 
geef», te herwinnen. IV. 153. 
aanflag van 't Kaas- en Broods- 
volk op de Stad, IV. flgo. van de 
Herdoopers. V. 87. ongerutt- 
heid aldaar, in \$66* VI. 13* 
Deeldenilorm. VL 185. zondea- 
ling verding met de Onroom* 
fchen aldaar. VI. 203. de Stad 
verdedigt zig voor den Ratel 
der Beroerten* VI. 355. de 
Schout aldaar waarfchuwt-de 
Onroom fchen. VI. 165. de Seat 
fcfeft 's Printen zyde. VI. 3<tf» 
«y wordt belegerd 9 door Dot 
Fredrik. VI. 45 f- 't beleg wordt 
6pgebroken.VI.468. Baf de* be- 
legert de Stad andermaal. VL 
482. Schanfen om 4ez*fve;Vt» 
'484. menbeflult haar door wa- 
ter te ontzetten. VL 485,467. 
hagchelykhtfd deeztfr onder* 
iracminge. VI. 488,45» f4*t. 
snukery , honger en peil in do 
Stad.Vl. 490549*» 403>ay wordt 
ontzet. VI. 4?3> 494» 495t <fe 
-Prins verftelc 'er de Wet. Ft 
"497. 's Lands Hooge School 
aldaar opgeregt. VI. 498. on- 
luQ «tdaar met de Predikanten» 
VH. 334-337- muitery, irt 1587, 
geftraft VIII. 258, ontftiuitte* 
•rfftg vim eenigen. X. 167. bes- 
lommering fn de-Stad. X.1U3. 
{ n66s i.35. klagtenvan eentgo 
"burgers aan de al gemeen e Staa- 
te n. X. 135. de fchuttéry won)t 
'èrhereenigd X.ajiS. Mauriti 
verftelt .'er de Wer, , fn i'iSr:8 f 
"X. 272. eenigen aldaar, om detr 
aanflag tegen den Prinft; ont- 
haisd. X. 470» 4^8.' mejjFvqurt 
niet in de Stad, over de Muri- 
fterfche Vrede. XI. 494. bezen- 
-ding derwaar ds, in f650. XU. 

77. 



77w de Stad is g ede ld op't be- d*t de Graaf ntt Buuren ten 



.yofderen van den Prinfo van 
Qran je. JÜI. 248. bewilligt ntet 
indekte van Ukfluiting.XIL 
$25. vuurt -niet over de»V#e4$ 
«etKromweLXII.33i» beween 
-ginr to de Stad. XHJ. 150. zy 
•vordert , dat men, Willem den 
liLietPOCtt gezag geeve. XIV* 
éf ., Beweeging in de Stad, ia 
■j€7*. XIV; ga f 19Ö. veiandft- 
«ing.^er Regeerioge.XtV. 19& 
$eu<*feeft der Hoppe School e, 
4in675gevierd.XiV. 377.ver r 
fcbïï «iet Willem den UL over 
:4e Nominatie, van Schepenen:. 
XW*79* piondariog der Pag* 
ters huuen aldaar, in 1 74K XX* 
ïr4fvefiodering der Regjeerirv 
4e/;XX. jof.. oproer, na de 
.verapdftriog.XX.30S de Stad 
.óötyang* teaetting. XX. .303. 
eeitigeoprpefigeD geftraft. XX* 
3og 
Leifrn, (Mcefier Gerard #<**). 

'.../.«-. . 4X1.33 

Lei/krk wai, Q«dtyds t .beteken- 

dC f " ; . HIa8r 

lik (Filips vpn <fcr> \\U 389 

Lik (Gyskrecbtvan de)* » 1J.J30Ê 

l*fc (ÖWFifc^fln de)* HL 41 ^^ 

JU* (Afrttfto ww ffaffap* Jtf**f 

.iwi <*0 il ï d* Edelep v^n Jfj^f» 

land befdueevea. XIV-unj 

Ltk(.yoipittt van #). % lUi& 

ifikjietbiepje (.Gtrard Jbrabams- 

a^/gebïyr)aaind). zyn 20 n der- 

ïfagjyfgeveist m^t Breauti*.op 

df %yu#êr v ÏWde, / ;. IX, 7* 

temmus \Elbum) , Kan4eli^r 

van Gelderland., van <^e Spaan- 

Jcbjazydejg^raagügd tor de Vre- 

jjelvindelin,g te Breda. Vil. 25,, 

%o. tot handeling me^Holianfi 

>r>£e$laiid. VJL itf^jrf duft* 



onregte vervoerd is,VIl*-i45X 
jiodigtQranje naarörabancVJI, 
108. wordt, wegens (Gelderland, 
gemagtigd tot de opdragt der 
Heerfchappye aan Frankryiu 
VIII. 55. verwelkomt Leice*- 
ter, VUL 113. wordt Lid van 
den. Raad van Staat*. VJIl. 115, 
jfco, 103. 4iandekin fingeland» 
VIII. 446. fterft. ,..;.' IX. 36 

Leopold , Koning,' van Hongarye 9 
wordt Keiler., XII; 474* wouwf 
met eene Infante van Spanie. 
.XIU. 77* yerzpekt de Staateri 
omr bu|p telden Turk. XIIL 
137. tragtin 't viervoudig Ver* 
bond te treeden* XIII. 240. hao- 
delfag der Staaken mee hem» 
XUI. 4sa^hy;flujt een Verbond 
jnet ben. XIV. 131. nog een* 
XIV. 975. hy treedt in 't Ver- 
bond met Zweeden, XV. oq. 
ver-maant de Staaten omzig buL* 
ten de Qoftfriefche gefchilleh 
te houden. XV. 109. raakt ia 
.oorlog met den Tipk.XV. 124* 
XÏVI.I5. vmoeke. , vergeefs, 
pnderftand, van de$taaten. XV, 
299. fterfjt. . XVy.a64 

Leopold tVillm* Aartshertog van 
Qo#enryk f wwdt Landvoogd 
<der Spagnfche^ederU.nden.Xr. 
450. handelt nyt <fc Staaten o- 
vèr. 't nakrkomen der Munfler,- 



.ftJieVrede, 



Xn,*J-2$ 



Lepeltak QAndrüs}^ f^rokwreur 

Generaal van Jonkheerifrao» 

yan Bredero4e,yvo*;dt onthalsdL 

.:. :/■; IV.25» 

tymaXH&toq pan) raadtFilipi 
den III. tot Vrede. "* IX. 234 

léslts (jilixanfav). zyne Kryés- 
bedryven in . DuUfchUnd. Xj. 



der VA£ERLANDSCH1 : HISTORIE. 



Leuven belegerd', fn 163 ?. XI. 
903. verlaaten. XI* 204 

Leva QAionfo Martbw de) heeft 
deel ia 't gevegt by Rtmentnt. 
VIL s*5 
Lew van Aduwart. Hancjeling 
met hem , om Prins Willem Ka. 
rel Henrik Ftifo tot Stüdhoa- 
dei van Groningen te doen ver- 
kiezen. XV1IL ipö. hy handelt 
tot bylegging <^er Ooftfriefche 
gefcbülen. XVIII. 512 enz. 
wordt te Groningen mishan- 
deld XX. oo<5 
Leyen (Jan Kormliszêön) van 
Enkbuizen >' een dei* eerde Re- 
deren naar Wefttodie. 1X151 
Licenten. Zie Verloffcelden. 
Liefrenshoek verlooren. VUL 
16. herwonnen* VIII. 78* ver- 
overd door de Franfcben 9 in 
1747. XX. 6a 
Lier verraaden aan Parma. VIL 
454, aanflag op de Stad. VII. 
509. zy wordt verrait, door Hfe* 
raugiere. VIII. 42 5 
Lier (Fredrik van Reede , Heer 
van) in de Edelen van Holland 
befchreeven. * XIV. * 17 
Liere (. ♦ .) tekent het Ver- 
bood der Edelen. VI. 115 
Liero&rd, De Staaten verfchui- 
ven hét mimen deezer Veftin- 
ge. X. 440 . 445^ «F wordt van 
Staatfche bezetting ontledigd. 
XIX. 483 
Liesveld ('t Huis te) gewonnen, 
in 1572. VI. 367 
LUsveld (Dirk) gemagtigd, ooi 
Oranje naar Brabant te nodi- 
gen. VIL idg. handelt over 
Vrede. VIII. 411. Prins Mau- 
ritsfteit hem ten toon. VUL 413 * 
Liesveld (EJerbert van) wordt ge- 
vlogen* .III.2/4 



173 

Lipenbérg (Jakobvon) doodga 
(hagen. HL 163,164 

LigUnbtrg (Jan van), burge- 
meefter to Utrecht , doet den 

- Biffchop vangen. III, 156 

Ligtenvoorde bezet door dé 
Staaten. X94 

Ligbart (Diedirih) handelt met 
Anjou. VIL 109 

Lillo vergeefs belegerd , door 
Mondragon.VIlI. 16. verüerkt, 
in 1609, X. 6. veroverd door 
de Frahfchen, f n 1747. XX. 1 17 

Limburg veroverd door Parma. 
VII. 198. herwonnen door Sta* 
kenbroek, in 1633. XI. 157, 
verlooren, in 1635. XL 207. 
in 1675. XIV* 371. gewonnen, 
in 1703. XVII. loi. verfthil 
wegefts de Stad. XVilL 9% 

Lwidamu(W%Um Damaas) worde 
rüflchop van Roermonde en 
Onder -Inquifiteur over Hol* 
land enz. VI. 65. herftelt den 
Roomfchen Godsdicnft te Bre- 
da. VIL 3 8r 

Lindendur (Pttrw)', Remoo* 

v ftrantfch Predikant, wordt naar 

Loeveftein gevoerd. X. 447. 

ontkomt uit de hegtenis. XL 

144 

Lingm verovert door Maurits, 
in 1507. VUL 474. 't Graaf- 
fchap komt aan hem. VIU. 474. 
Spinola bemagttgdde StattlX. 
188, 189 Willem de IIL worde 
beveiligd in 't regt op betGraaf- 
fchap. XV. 244 

Lingoonen hunne oude wooning* 
1. 104 

Linfcboeun {Jan Huigen van) 
zoekt de eerfte door 't Noor- 
den een' weg naar China. D£ 
. 140 

'Lwra. welk water 'cc m$<te. ge- 
meend 



174 B L 

«eend* worde. 11. i%6, rty 

Lipfius(Jêflus) fchryft toe as** 

pryaing van een Beftand, VUL 

415JX.374 

LupesX- • ♦ .) teken* het 

* Verbond der Edelen» VI. 125, 

- brengt een toeleg tegen Al Va 
0it.VI.a76. helpt Haarlem tolt* 
geren. VI. 41 4 

ldvrei, door byzondcrePerfooi. 
nén, buiten tocmne Huiageain- 
nen, verhoeden tegeeven.IV. 
13. der byzondereStedenPber* 

.teren. lVii$l 

Lototk Zie Tolhuis. 

IsocHciMngenomen doorHerto- 
gp Karel van Gelden IV. 340. 
belegerd door Verdugo> Vil. 
4(15. ontzet. VIL 466 , 484- wr- 
loorea. IX. 211. herwonnen, 
4oor Graave Ernftw IX. 21& 
veroverd , door de Muil&er- 
fcben, in 11S65. XIII. 174. ter- 
wonnen, XIII, 178. ingenomen, 
deot de Bififchoppeljrken , in 
itf 7 ö. XIV. i3 

Loeke(foannei) kOtort inüoUand. 
XVk jao 

Lod2wVk (Keizer) geeft den 
FHe*en 'tRegt op hun vtdedyk 
erfgoed weder. II. 42. onder- 
fteunt Heriold. II. 43 > 44 1 4£ 
geeft zynen Zoon Lotharius 
deel aart de Regeeringt ii. 4$. 
handelt met de Deen en. II. 46, 
48 , 50 , 53- gwft Heriold , Ro- 
nik en Henmüig eenig bewind, 
bier te Lande. II. 48. ve rd e k t 
zyn Ryk onder zyne Zoooen. 
H* $6. tterft II. 59 

Looewyk oa II. (Keieer) ei fcht 
Lotharingen. II. 7 7. ftetft* H-fij 

Lodewtx (Kening)> Zoon van 
Keizer Lodewyk,krygt hetLand 
terifegter zyde desRyns. IL 61. 



A D W Y Z E H 



geeft Wasde aan Gwave Dtrkw 
1L?3» bekomt een deel ven 
Lotharingen* II. 76. fterft. 118$ 

Lomwtc, Hertog van Beijeren , 
tot Keizer verheeven/III.213. 
trouwt met Margareet t Dogier 
van Wiflem den III. XII. 206 , 
2 1 4. (laat van hetKetzer lykRegt 
op Holland af. IIL2i4«twiftmec 
Paus Jan den XXII. üh 215, 
zoekt hurp by Willem den III. 
III. *i<s. wordt gekroond. UI. 
218. beveelt den Friezen Wil- 
lem den III. onderdanig te zjta. 
III. 228. fchryft «au de Stad 
Haarlem. III. 244. draagt d&e- 
ae Landen zyner Getnaaiifuie 
op. UL aö?; fterft. lil 174 

LööfeWYK,£oon van Keizer Lo- 

dewyk den IL 9 bekomt gant&h 

Lotharingen. II. 83* beoorloogt 

de Noormannen.- II. 83. fterft. 

ft 86 

Lodevtyk de XL , Koning v«n 
Frankryk» maakt mee Hertoge 
Füijw ito oorlog. IV.yp.fcoekc, 
zo men mfteade,denGtaafvab 
Charoloia te ligteft* IV. 8i. 
maakt vrede , te Contant* IV. 
85. te Perwnne» IV. 103 , 105. 

. welke beveiligd worde IV. 1 f 9. 
vangt nieuwen oorlog san. IV. 
123. (luit Beftand. IV. 104. be-' 
magtigt een goed gedeelte der 
BourgondiicbeStaaten. IV. 163. 
zyn toeleg omtrent Holland.IV. 
164. hy maakt vrede. IV. 221. 
fterft. IV. 231 

Lodeubjk de XIL , Koning van 
Frankryk, 2endt den Gelder* 
fchen hulp. IV. 31$ ♦ 345. ar- 
beidt, om HarderWJrtt enfiofr 
mei denOoftenrykfchen te doen 
weder leveren* IV* 366. maakt 
Vrede. IV. #0 



defiVtiDmLWDëGHE, HISTORIE. 



Jjfótfyft de XIII. wwrdtHenitg 
van Frank* yk. X. 41 . de Staaten 
vernieuwen 't Verfaöd ttet 
hem. X. 41- Httweiyk geüoo- 
ten tuflchen hem en aene In- 

, fan» vin Spanje. X* 107*. hy 
raakt met verfcheiden* Jlyks 
Groeten in oorlog* X. iofl.de 
Staaten bieden hem hulp aan. 
X/109. hy verdraagt zig mee 
de Grootten. X* 109. klaagt o- 
ver Atrfens, X* 23?; wil gtte- 
ne Predikanten op de Siftode. 
zenden. X» 237* Geaaetfchap 
der Suaten aan hein. X. 415. 
hy raaktin oorlog met de Uoge- 
nooten.X.430 XL 151x8. fluit 
een Verbond met de Staaten. 
X. 495. handelt met hen over 
een nadterVerbond. XL *8, 105. 
eorsaaken, waarom het niet 
gefloocen wordt. XL 29-34. 't 
gefchiedt, eindelyk.XL 1*3* 's 
Koolmes Moeder verlaat het 
RyktXI.139. ZlzMamdeMe- 
iids. hy vangt een en nieuwen 
handel aan met de Staaten. XL 
18a. fluit een Verbond met hen. 
XL 186. laat zig tot eeneVrede- 
breuk met Spanje «vernaaien. 
XL 1 95-ioi. geeft Frcdrik Hen? 
rik den titel van kyne Moogbid. 
XL 246* argwaan op hem. XL 
316, hyfterft. XI. 335 

Lo&cwyk de XIV. wordt Koning 
van Frankryk. XL 33 <?. zyn Hof 
is mimoegd over 't fluiten der 
Mttaïterfriie Vrede. XL 479- 
XII. d*. 't wordthier te Lande 
verdedigd- XI. 48Xs 485-488. 
de Koning ^vórdt uk Parys ge- 
voerd. XII. 47. de S taaien han- 
dtten aan zyn Hof* XII. 50-51, 
i64-v67. 't nlisnoégen van het 
tóvfejteemttö^Xik 3815*387 , 



*7S 

447V44&. het legt beflagopde 
Nederlandfche fcj)epen* XII. 
448, 't komt by. XII. 44a. 't dek 
een Verdrag met deStaaten.XÜ. 
453* 't misnoegen Wyft egter 
dtouren. XII. 454- hy fluit de Py- 
leneefche Vrede met Spanje. 
XII. 474- trouwt met de Infan- 
te Maria Therefia. XII. 475. 
handeling der Staaten met bèta, 
dooreet) buitengewoon gezant- 
fchap.XJlI. 18 38, 29*30. hy 
fluit eenVerbondmet benJUU. 
3 1 . zyn toeleg op de Spéaa&he 
Nederlanden, X(IL 106, 130. 
by hitft .zomen wil , Karet den 
IL op tegen den Vereeüjgden 
Staat. XIII. 109,1 1 7. 1 18. zoekc 
deWiu omtekoopen.XIII.no. 
gronden van bet regt zyner de* 
maalinneop de Spaanfdte Ne- 
derlanden. XIII. 1 1 3. zyn merk- 
waardig fcbryven aan d'Eftra- 
def. XI U. 114, 115. hy ia eg* 
terlyfc in 't heloovett van*hy- 
ftand aan de Staaten. XIII. 130, 
132 , 133 • 161. zyne bekomme- 
ring. XIII. 131. hy is bedugt 
voor de verheffing des Printen 
van Oranje. XIII. 133, 1 52* flaat 
voorwaarden van Vrejevodr» 
XIIL 150. die afge weezen wor- 
den JCIILroa zendt defiStaaten 
hulp toe togen den Biflchop van 
Munfter. XHI. 177* verklaart 
Karel den II. den oorlog. XIII. 
303. zyne inzigten op deBrede- 
fcbeVredehandeiing. X1IL*46". 
zyn toeleg op de Spaan fche Ne- 
derlanden verwekt argwaan. 
XIIL 269*270. nageeft 'orden 
Staaten kennis van. XIIL 1^2. 
verklaart geen Verbond met Ka. 
rei den II. te hebben gefl&oftn. 
XIII. 37$ teraagügt verfchei- 

detf 



B ïi^A^ 4>-W '-Xr-&JL R 



'- denTIaatreti.XH l L27$-*yd «ifch 

• ' op Spanje» XIIL 275. zynniéu- 
• we voorflag. XIII. agi, 320. 

. fay.is misnoegd over 't fluiten 
w van bet drievoudig Verbondt 

XIII. 310,333, 334. ontdekt 
. de geheime punten van het zel- 

- ve. XIII. 311. berigt dfe Stapten 

• van-den voorgenomen inval ia 
. 't Franche Comté. XIIL 313. 
-* fluit de Akenfche Vrede met 
, Spanje. XttL 329.. 2oekt het 
. ' drievoudig Verbond te ver bree- 

- ien.,XHl. 383. handelt, om de 
> Staaten van het zelve af te trek- 

• ken* XIIL 384. ook ten aêlfden 
:• einde»metZweeden. XIIL 386. 

en met Groot -Britanje. XIIL 

£93. zyne handeling in Duitfch- 
md. XIIL 395 » 398 - 401 , 438. 

- hy fluit een Verbond met Ka- 
rel den IL XIIL 417-420. de 
Staaten begroeten betn door 
eenen buitengewoonen Ge- 
sant. XIII 424. hunne hande- 

< Ung met hem. XlII. 425. hy 
valt in Lotharingen. XIIL 426* 
bekommert denNederlandfchèn 

• Koophandel. XIIL 438» 46*1. 
verandert van inzigt omtrent de 
bevordering van den Prinfe van 
Oraaje. XIIL 457-460. fchryft 

• aan de Staaten. XIIL 466. fluit 
een Verbond met Zweedeh. 
XÜL 470 ruft zi£ toe om de 
Staaten te beoorloogen. XIV. 
5*doet fchampere penningen op 
hen (laan. XIV. 6. verklaart 
hun den oorlog. XIV 7. zyne 
eifchen van hun XÏV. 99.120. 

• hy fluit een nieuw Verdrag met 

- Karet den IL XIV. 119. en een 
ander met Keur -Brandenburg. 

XIV. 245. by onderneemt niets 

• nat veroveren vanMaaftricht, 



in 1673. en waarom? XIV. 26>. 
verklaart Spanje den oorlog. 
XIV.*77..veriangt-naar Vrede. 
XIV; 343. maakt, op nieuws, 
bewetgiagen tot eeneVrede- 
break toet Spanje. XV. 50 f 56 , 
83» 130. jrat misnoegen op te- 
gen de Staaten* XV. 64, 70 , 71 , 
73. henroeptbet Edid van Nan- 
tes, XV. 3 1 4* twia met deaPaus 
ov$r de Vrybeid der wykente 
' Koftie. XV* 416, verklaart den 
Keizer den oorlog. XV. 444. 
den Paus, inagelyks. XV, 448. 
ook den Staaten. XV. 486. óic 
hem ook. den oorlog vexkiaa- 
ren. XVI 3. hy verklaart den 
oorlog aan Span je. XVI.' 8. aan 
Willem den III. XVI. 30. doet 
voorftagen tot Vrede. XVI. 255, 
172. fluit afzon de riyk met Sa- 
vede* XVk 323 enz* zyne hei- 
melyke handeling aan .'t Spaan- 
fche. Hof. XVII. 13. men ver* 
fpneidt ' dat by geen oorlog 
zoekt. XVIL 25. hy verde- 
digt zig wegens 't aanneemen 
van den uiterften wil van Ka- 
rel den IL XVIL 60. aoekt de 
Staaten tot byxondere hande- 
ling te beweegen. XVIL 12*2. 
verklaart hun den oorlog. 
XVIL 259. wyft de voorafgaan- 
de punten van 1709^ 'van de 
hand. XVIL 337. handelt hei- 
melyk met hetEngelfche Hof. 
XVIL 396 enz. .4*9, verklaart 
zig af keeris van oorlog. X VUL 
24, 65; of hy de hand gehad 
hebbe in de onderneeming des 
-Pretendents. XVIII. 64,69. hy 
fterft. • XVIILÓ5 

LïdewykdeXr.woukKoningvm • 
Frankryk XVIII. 66. verKIaart 
Spanje detLoorlog.XVin.2.o> 
maakt 



dé VADÈRLAnDSCHE HlStOtlE. 



1 feaalt vrede. XVIII. 236; Hu< 
welyk voor hem gefloocen met 

' de Infante van 'Spanje* XVIII. 
239. hy aanvaardt de Regec- 
ring in perfdon. XVIIL 087. 
geeft een Plafcrfat uit tegen 'de 

'Hervormden. XVIII. 290. he- 
fluit de infante naai 1 Spanje te 
rag' te zenden. XVIII. 303. 
trouwt met Maria Leezinska. 
XVIII. 320. verzoent 2ig mot 
het Spaanfche Hof. XVIII. 
450^ krygt de kinderpok jes, 
XVIII. 494. Verklaart den Kei- 
zer den . oorlog. XIX. 155, 
fluit voorafgaande punten van 
Vrede met hem; XIX. 190» 



Lüdbvvyk, Graaf taft Loon» 
trouwt met dtf Graavfnoe Ada, 

- IL 199, 30a vlugt néar Utredlu 
IL 303. verzamelt een Leger.IL 
312. bemagtigt ZnidhoUand, 
Leiden en KennemeHaftd. IL 
.316. verbrandt S. Aagtendorp 
ert v t Egmcmder Slot. IL 316. 
wint Lei dea, andermaal. 11.318. 
breekt op van .Voorfchoo^en, 
II. 319. fluit eên Verdrag met 
Biflcbó^ Dirk den II. II. jat. 
en met Willed» den ï. IL '3 24. 
verlate Holland. II. 3*7. zoekt 
tig in 't bezit daarvan te doen 
berftelten. IL $39. derft. 11.^340 

Lodewyki Graaf van N*ffau> Bfoe- 



201. en eene eindelyke Vrede. < der van Willem den I. , raadt tof 
XIX. 24Ó. öndéf fteünt de Keur* het brengen van nieuwe Lfcdert 



vorften van Qëijeren en Saxen , 
tegen de Koninginne vanHon- 
garye. XIX. 313, 31 7 enz. zoekt 
de Staaterf af te maanen van 't 
vermeerderen hunner Land- 
magt.XIX/343. biedt hun een 
Verdrag' van vnzydigheid aan» 

XIX. 344 , 459* wil hun Duift * 
kerken in handen ftellen. XIX. 
347,'doet hun >heimelyk , eenï- 
ge opening tot Vrede. XIX» 
393. is misnoegd op de Staaren, 
over X onderfteunen der Ko-, 
ninginne van Hongarye/XïX. 
403. zyn toeleg. XIX. 421. hy 
verklaart Groot- Britan je den 
oorlóg.XIX, 426 en aan de Ko- 
ninginne van Hongarye.XlX. 
432,452. hy biedt den Staaten' 
vederom eeri Verdrag vanOnzy- 
digheidaan.XX.18 is misnoegd 
bver 't koopen van drie Fran- 
fene Oofflndifche fèhèpen.XX'. 
só. vernietigt het Verdrag vari 
.Koophandel van 1739- XX. at. 
hertelt het ten deele. -en by 
voorraad. XX* 335 



in den geheimen Raad. Vl. £7. 
tekent het Verbond derEdelen, 
VI. 125. heeftiet op Ant#etf>eA 
•Voor. VI. 127. levert 'bet vet- 
aoekfehrift der Edtfen over» 
VI. 141 f 142. woomdebyeen* 
komftto S.Truyen by. VI. 174. ■ 
'of hy de hand in den Beelded- 
ftorm gehad hebbe. Vl.f&r. 
by (hm eeri Verdrag met de 
Landtóogdèfle. VI. ipït'zóékt 
geld té verzamelen. «VL< 2 ió. 
raadpleegt met Brederöfle te 
^Vian*. VI. in. ttdrdFibg*. 
daagd. VI. 258. gevonnfft^VL 
276. by trekt naar Friesland.' 
VI. 2*7i. bemagtigt het Hfci> te 
Wedde. Vl. l *7u bekomt gild 
Uit de Ommelanden. VL 2?t> 
(laat de Spaanfchen by HeiH^ 
gertee. VI. 273. belegert Grót 
ningen. VL 274. verlaat hef. 
VI. 18b. wordt door Alva ge* 
flaagen byjemmingen. VLaSo^ 
verzèlt Willem den LVlïiQSi 
houdt zig • In 1570, te Roebel- 
le op. VL 323, , handelt met 
M Frank* 



«r* 



*;,t A D W Y ZE R 



# FranJcrRkf n fiagolan^VJ. 33Q» 
131» 4^8% verraft Beigen in 
HenegQuwe*. VI, 3Ó4* geeft 
de Stzi op aan Al va. VI,. 391. 
*yne aanbieding «au Etankryk. 

.VI, 407* hy venwmelt^enfie- 
.ger. VI. 468. raakt daags op 
. <le Mookerfceide. VL ^/fneu- 
vélu Vi>4?*> 2?net af beeldig 
fc . . VL471 

Lêdewjk van Nafleu woont den 

* tof t mar Kadix ty. VIII. 440. 
neent Bucquoj gevangea. IX. 

- 49- wim Wagtendoflk. IX. 70. 

lieipt -den dag vaa NieuwjxwKt 
, winue*. IX. 4** vak in *e Lü- 

j^bpiyfche. JX. U2, &*r& 

.IX.J69 

Z^M^ftJftfem* Ptfos **n Por- 

,tHg*V* tragt bier 's Konings 

^oedcron te beflaxrn. XAL002 

„bèt9lJW%\**)w*rdt Veldmav 
Schalk vau den Staaf. XX* 3fi3 
Ltdévyk vm Nevefs , Graaf vun 
VJ?a*jer*i: f flut* een Vtewkag 
.ipot: Wiitem *>n JU. . IW,** 
Lodfutff vq*BN0g& % Heer Wn 
.£fa%Mzm » wordt Stadbftudar 

vaa.vHftJ^qi l\?t H4* è*- 
fcherjj* Kooi^g ^üarci^eft 1^. 
iV***4*we«dt<S*fiaf van Wii*. 
.chefter* J V, 1 1 f, wordt ontzei 
.Y*h,ffrBAeS*., :XV»I7I 

Ztifa&tf *<m Placmdereai Heer 
mm Pmt. V, t37,a6? f wordt 
»tadhottdjMrvajiFipHa^4V^70. 
o^aW^lg vtan^kAfflpt.V. *94 

Ljftfcg*o (.$m*tod*)s Kolonet 
vatten Regei*e*t voetvolk* 
epdef AJtfa. VL 241» .«Koe f 
Heeienberf . Vh aSp 

j>4r#n (uilbtrik,Gr#<tf *m) iqgt 
pen KcgeaeiK op in WaoJ, VL 



• . ..i 



i.4 



LnvejUm (S|ot te) door Jonge* 
heereWUlem^vermeeflerd.UI. 
544, gewonnen en veriooien , 
in 1570. VIv 39*1 herwonnen, 
in 157a. VI. 367. tot éene ge- 
vangenis v?n$taat gebruikt* X. 
. 3Fa i ii3,j447-XII.pi ! Xin.ao9 
Loevefiemjcbe JFaSUe* Oorfprong 
deezes naams. X II, 225 

'Longaeval (kpUrt vm) 9 Beer van 
U 'litut^ tekent hét Verbond 
. der Edelen. VL. 125. verflatt de , 
beeJdfto*Hi«rs., bj Aachy. VI. 
. 1^9. dient oitfer Bredèrode. 

. VI.42II 

IW* (D/Vl jbnroaiO woxdt Lid 

yan de» Lan^d, in 1575. 

; ; VIL 13 

Lonk (Herwik)* ayn tógt naar fcra- 
ïiU ÏL 117 

tw(Mrecbtvan) door Al va naar 
Holland gezondenjQcadea tien- 
de^ peoainfl in tfc voeren. VI. 

. ., ■ - 37B 
£00 (£ofcJ« wn) , £>róifaard van ] 
^Muiden ,, wej-p^^in Boihui- 
aen. VI.^5? zoekt, vergeefs 
▼olk.in N*a*den te breneen. 
'VI.36S. raa^rinbegtenis.VIl. 
, y8 on tibéppJflU ,98. wordt van 
^ayn Aapt veflaateh. VII 133, 

Loi»v Gelegeofieïd van ditGraaf . 

.{qhap. / . U.3or 

Lom (Mol/ van) r Predikant te 

^ Aflfn^land. fciakttnbegieni*. 

XX. 77^ wordtf éflajtkt XX. 78 
Loeu (Dr, iPitim van) raakt te 

jN4arwiBCgeu uit dèllegeec ia • 

Leqfe* (Sebqftiam vau) ^wordt 
Raad nevens, den Prmfo VI 
J99. Lid vap dec : Landraad. 
VII. *?• Komnua üx LeiceOeri { 
JCaaer van^eldmiddekn. VUL' 



é# VADERLANDSCHE HISTORIE. 



15^. R aad van Staate.VIIf $03. 
handelt ife Engeland. VUL 446 

Lêpez (Don fJieronimo) verde- 
digt Ryübter*. IX. 105 

Lorrendraaijert. Toeleg om hen 
te aetet haaien. VUL 158 

Lothakïnoen, hoe nltgeftrekt 
van oitd*. IL <*i. twift overdk 
Ryk. II. 77 , 104 , 105, 't worde 
in een Hertogdom veranderd. 
IL 103 Keizer ïienrik dé I. 
krvgt 'er bewind over. IL io6 9 
ïi6 

Lothaoius , Zpon van Keizer 
Lodewyk, krflgt deel aan de 
Regeering. II. 46, 56. wordt 
Keizer. IL 6't. hem wordt bet 
Laad tuffchen den Ryn , de 
Schelde en de Zee toegelegd. 
IL 6t. hy fteift. IL 67 

Lotharius, Hertog vanSafcen, 
twift met Henrik den V, II. 2 1 6. 
wordt Keizer. II. 217. hegt Oos- 
tergOuwe en Weftergouwe airti 
Holland. U.H7. legtdentwitt 
ty, tuffciien Dirk den VI. en 
deszdfs Broeder. IL aa3.fterft. 

LorH&MCs y Zoon van Keieer 
Lotharius, bekomt Lothafhi- 
gen. IL. <5f- fterft. IL 73 

Loom vain.Couöiw trouwt met 
Willenden L VIL 499.. brengt 
Fredrik 'Henrlk ter weereML 
VU. 510. ioekc haaren Zoon 
LnFrankryk te bevorderen. IX* 

•423. raidt Maurits het Beftand 

ïan.IX.4*3-<*«fr- X.407 
Lwverval (....) tekent het 
Verbond derEdelen. VI. 1*5 
Luilm (£gm<mrf)« e SB der Reg- 
ieren vanK*rei den I. aang«- 
togtom in HoHamdke komen. 
• XUL 167,168,169 
Lugimtm h bc Lrons. L 105 



Lugtenbutg (Jomtban wi) , Se- 
cretaris der Statten van ü- 
f recht. XIV. 343 

Luik. Verfcbi! tuöchrn de Scad 
en den Biffchop. XIL 47,48» 
de Staaten fteeken 'er zig in* 
XH. 49. de Stad raakt in 's DU. 
fchops magt. XH. 49. Verdrag 
met den Bfflchop wegen* La 
•Rochette. XIIL 4U4 de Stad 
wordt, in 16(9, bezet door de 
Staaten. XVI. 9. gebömb*. 
deerd doordeFranfchen.XVL 
147» aan (lag op de Stad. XVIi 
243.27 wórdt ingenomea dot/t 
de Bondgfenooten. XVII. 166. 
overeenkomt! wegens de Stad; 
XVIII. 94, *S 
LuikemutT, door de Hertogen Jjfr 
en WHtem geQaagen. lil 36 1. 
door den Graave vanCharoloia. 
IV* 8$. door den feelfden, nu 
iJertoge Karel van Bourgen- 
£He. IV. 99. door Be* toge Ma* 
Ümiliaan. IV. 223, 224. 

Lum&ns {QUaln+tm Ftemes t Heer 
xwt) wordt Admiraal, in 157** 
VI. 311. -VII. te 
Lvmci QfPilkm urn der Mwrk 9 
Beer van) 9 tekent het Verbond 
der Edeten. VI. 115. verzek 
•OtAnje op den togt van 1568. 

• VLiStf. belooft de dood vanEg- 

• mond enHoorne te tullen wree- 
fcen. VI. 28<T. wordt Admiraal 
over 'sPrinfen Vlooto. VI. 34Ï 
zef K naar de Maaze. VI. 34*. 
bemtgtigt den Btiele. VI 341- 

• 344,447. doet ecnige Gorfo* 
chettfche Geeftelyken ter dood 
brengen. VI. 367. wordt 's Prin- 
sen Stedehouder over Holland* 
TL 378 » 38o. klaagt over de 
Staaten. VI. 380 maakt zig van 

- Rotterdam , Schiedam e* Detft» 
M a mees*. 



LAP W: ¥ Z E R 



|8o N 5 

.meefter. VI* 380. ook van 
Schoonhoven. VI 38 iihyftiaft, 
aldaar, 't mishandelen derGees- 

jtelykheid, VI. 38a. zyn toeleg 
op Amfterdam mislukt. VI. 382. 
misnoegen op hein. VI. 395. 
hy wordt geflaagen , voor Haar* 
lem. VI. 415. doet Pater Muis 
van Delft ophangen. VI. 434. 
wordt zwaarlyk befchuldigd* 
VI 434. gevangen genomen. VI. 
435.ont(bapt. VL43S.fterft VL 
435. zyne af komft.VJ.34i<<4mr # 

Lupus. ZAe Wolf. 

Luforia, eene fooit van Schepen» 
J.217 AanU 

Lutber (Maarten). . Oor fp rong en 

; VoprtgaqgïynerLeere.IV.41 5, 

,425. "V v a. hy^raakt in yerfchii, 
met Zwinglius. V. 5. lierft. V. 

29* 
Lutherfchen prediken te Anc 
werpen. VI. 164. verzoekende 
verbonden 9 Edelen ombjefcher- 
.ming. VX175. een Burgemees- 
ter van Woerden houdt hiinnq 
Leer voor de waare Hervorm- 
de. VIL 39. zy houden Cods- 
dienftige byeenkomften te Api. 
fterdam. VIL 209. fchryvèn te 
Antwerpen tegen de Keulfche 
Vredepunten. VU. 284. twitl 
met hen» (e Woerden. Vlï. 33 ;. 
een hunner Predikanten houdt 
met de Eerken* van Rynland 
gemeen fchap. VII. 333. twift 
onder hunne Gemeente in, 's 
Graaveubaage. XIX, 280 

Luxemburg geblokkeerd.in 1681. 
XV. 57. verlaaten. XV. 84. ge- 
bombardeerd. XV. ,137. bele- 
gerd. XV. 229. en gewonnen 
door deFranfchen. XV. 931 
Lynden(4ntbonü van\, Heer van 
Kroonen|)|j£g en Loêaen Juict 



Jntmis pan der Linde'] in deC* 

rdelen vanHoUand befchreeven. 
X.282 

Lynden (Dïderik , Baron van) han- 
delt over een Verdrag van Ver- 
deelinge der nalaatenfchap van 
Koning Willem den HI.XIX.94 

Lynflage* ( Hemelt)., 's Lands Ka* 
pitein, gemagtigt tot de han- 
deling met Marokko. XIX.217» 

.zyne verrigtingen. XIX. 290- 
hy zeilt met eegp Vloot naarde 
Opftzee. " XIX. 418 

JLf aalzoon (^wywywordtge- 
Zr magtagdtotderaadpleegin- 
.gen op het aanzoeken van uit- 
beemlche hulpe. VJJ, ygAant. 
.handelt in Engeland. VU. 83. 
komt te Amlterdam. VII. 204. 
handelt over de opdragt der 
«Graaflykheid aan Willem den 
I. Vil. 512. wprdt g^magtigd 
tot de opdragt der Heerfchap- 
pye a m Engeland. VJII. 90. be* 
zweert dat Weftfriesland eenGc- 
•wêft op zigaelf is v -VIlL^aaé 
worde Syndicus vap Weflfries- 
,land. VIII. 32a. zyn Jaft totdit 
-Ampt houdt op. . VIII, 32$ 
Maarfchalkdes üirTchopsvan Ü-- 
. trecht. Titel d^rpude Holland- 
fche Graaven. - II. 148 » 149 
Maarfeveen ( Jan Hmdekoper , 
Heervaii), Schepen van Ara- 
fterdam, fielt, in *6jo p orde 
op de verzekering derStad. }£lL 
97.zvnevrymoedigé taal tégen 
Graave Willem Freclrik. XII. 
99. hy wordt, wegen»Holland t 
naar Zeeland gezonden. XII. 
r fl«7. woont, Buxgemeelterge- 
- warden , de Pagva^rt in 1684 
by. * XV.181, t«j 

Maar* 



iet VADERLANDSCHE HISTORIE. \%t 



Mdarfeveen (Joon Huidekooper 
van), Sekretaria van Atnfter- 
d*m. XVI. 75 

Maarten van Rojfem overvalt en 
plondert 'sGraavenhaage. IV; 
483» vale in Brabant. V. 223, 
loopt de Meijery af. V. 224. 
komt voor Antwerpen en Leu- 
ven. V. 226 vereenigtzigmet 
hetFranfche Leger. V. 297. valt 
in Luxemburg. V. 147. bemag- 
tigrAmerifoort. V. 247. loopt 
andermaal de Meijery af. V. 
*47* begeeft zlg in dienft vaa 
Karel den V, V. 156. zyne ver- 
dere Krygsbedi y ven, V. 3 70. en 
dood. V.4*7 

Maas(Engelberi) % Raadsheer van 
Brabant , verfchilt met den Kan- 
felier. VI. 105 

Maas (ïêkob) handelt over vre- 
de. . VIIL4M 

Maas (Jakob), Burgemeefter van 

denHaage. zyn beleid om de 

Broeders de Wittte behouden. 

XIV; 165,168 

Maasdam {fiedrik van Do*p , Heer 
van) trekt in gezantfehap naar 
Zweeden. XII. 393 

Maasdam (Karel Filips van D$rp , 

Peer van) in bezending naar 

Utrecht en Overyffel. XVIII. 

"> 244 

Maasland; fluit iogenopien door 
4e Spanjaarden. VI. 451 ,484 
febade. dit Dorp aangedaan, 
door de Duinkerker kaapers. 

XI. as* 
Maastricht beaet door Nojr- 
kannes* in J567 VL 22a,ge- 
plonderd , door 't Spaanfch 
Krygsvoik, VII. ï 11. aauflag 
op deeze Stad. VIL, 197. zy 
. wordt belegerd 9 door Parma. 
VII. 172. geeft zig ( over. VIL 



275* Oraojei aanflag op deeze 
Stad. VII. 3 ip* Prins Mauritt 
tragt v er f insgelyka, naar. VUL 
384. *ï wordt, door Fredrüt 
Henrik , veroverd. XI. i$a, 
'54, 157- met een toleg ge- 
dreigd. XL 190. gevolgen vaa 
't overgaan der Stad. XI. 19a. 
aanflag op de2elve.XI.275. v§ 
wordt veroverd door de Fran- 
fchen , in 167* XIV. 267, »6& 
vergeefs belejfcrd door Willem 
den III, XIV. 396 , 397- door 
Spanje te rog gevordetd van dé 
Scaaten. XV. 5-17. aanflag op 
de Stad, XVJL jot. ty wordt, 
in 1748. belegerd door de Fran- 
fchem XX. 180. gaat over. XX. , 
190 

Maatelief de Jmge (KermH*), 
Bewindhebber derOortindifcbë 
Maatfchappye,voert een e Vloot, 
naar Indie. IX. rp8', 301 ,30a. 
belegert Malakka, IX» 30a. 
raakt daags meteeneSpaanfche 
Vloot. IX. 304 , 306. wykt navc 
Johor. IX. 305. zeilt wederom 
paar Maiakka. IX. 305» keert 

.naar Bantam. IX 3o;.zeiltnaar 
Amboina enTernate. IX. 307 1 
308. verfterkt.Malaja. IX 303. 
zeilt naar China. JX. 309. keert 
naar Bantam. IX. 309. en naar 
*t Vaderland. IX. 310 

Mader ( Willem) om voorgeno- 
men brandftigt<yrygeftraft.XIV. 
286 

Magnus (Jakot) in gezantfehap 
naar Deeuemarke gezonden. 

IX. 174 
Maguntiabm nu Mentz. I. 121. 
belegerd. I 146. deKerk aldaar, 
door de Alemannen, beroofd. ' 

I. z<fe 
Majart (Frangnis') raakt te Gro* 
M 3 ni U . 



ils JL A DU 

'. pingen in begtenis. VIL 165 

•iWÏCy^W /#)ontdelit deStraat, 

die naar hem genaamd fc.X. 1 j8 

ilfatrf (ƒ<** k) wordt Gezant 

«dei Stóatei» in Deenemarke. 

XHL49 

Jtf4*V# (fa*«* lé). Jeannin han- 

.«leit met hem over 't verplaat* 

feu jder Iadifche Vaarte. IX. 

337. X- 158 
ifokaffar. Handeling over *t ver- 
dry ven cterEngUfchen van daar. 

^ xm. 4 os 

Malcmttntm of Misnoegden. 

< Derzelyeroorf})roi>g. VII. aao. 
tweedragt töflchen hen en de 
Gentenaars, Vil. 98 1. zy bèU 
Um naar Vereeniging net de 
WalfcheStaaten. VIL *<S8. ver- 
soenen ztg met den Koning. 
VII. 971* flaan de Gentenaars. 

VIL «77 
ttdden (Jonkheer Jakob van) 
handelt over Vrede met Spaftje. 
VIII.41 '!• Maurtts (lelt hem a»an 
om den eerden Edele van Zee- 
land te vertponên. VUL 460, 
moeite hierover. VIII. 460,461. 
hy trekt tn.geaantfchap naar 

• Landen. IX. 074. getragtigd rot 
ode handeling ,fn 1608. IX 3*r» 
1 336. in gszantfphap naarFrank* 

*yk. X. 38 

Malotix. Zie Ferrüuseh Mahri'x. 
M#tfen (Stêin w*) he>Ipi Otter- 

dum betowigtrgen. VIL 493- 

• wordt fceflaagen* . VIJL 123 
JMbM* (Ridderorde van ) zoekt 

in 't bezit haaier goederen bier 

• te Lande hertïeld te worden. 
XII. 28 Holland (luie eene b- 
vereenkomft met haar, in 1668. 

Xüi.375 

flftn van wapenen of gewapend 

ntqn. wat *qr , oudtjtff* door reif- 



■ y z er 

fUanwctfdt. ll$MAetè* 

Manticidvr (Eknjuq* de) fcomt 
als Gevolmagtigde tot de han- 
deling in den Baagc. IX. 309 

Mandesho (Enfi uw) verdtgt 
van een toeleg op \ teeven van 

.Willem den!» Vl^So 

M*nma*ker(AdrUm j*m) t The- 
famicr van Middelburg. VL 

- 463. aangeiteld om de plaats 
van eerden fi^eie in Zee- 
land te bekteeden. VIII. 461. 

-• komt in bezending te Utrecht. 
X? 113. wordt tot Regter 
over OldenbarneveicJ , He* 
gerbeets en de Groot aangc- 
ftetd. X* 288,341* in gezant, 
fchap paarFrankryk gezonden; 
X. 425. ontzet van de waardig- 
heid van eerften Edele. XL 5, 6 

ftfatifert (.....), tekent het 
Verbond der Edelen. VL 1*5. 
handeip met Anjou. VIL 199, 

419 
Mansftld(Ernfl, Graaf van) zyne 
Krygsbedryven inüoheeme.'en 
in de Palts. X. 424 1 434 . 435» 
fiy trektnaar Brabant, X.436. 
valt in Ooftfriesland. X. 441. 
ruimt het wederom. X. 444. 
wordt omtrent de &W& geilaa- 
•feeii. XL 19. derft. XL 39 
Mmifeii (Karel 9 Graaf van) te- 
kent het Verbond der Edelen. 
VI. 125; valt 'm de Bommeier- 
waard.VlII. 09. wintRynberk. 
VUL 304 , 306. belegert Het*** 
den. VIII. 310» verlaat de Stad. 
• VIII. 3 1 r. belegert Breda , ver. 
geefs. VIÏL 345» *»Ü>t Zevpn. 
bergen. tTlïI. 345. fl?rft. VUL 

4W 

MansfeU (Ohaafvm). 27» aan« 

flag opThoolen mislukt. VW, 

tjo.byfneuveltvoor Ktodftm- 



der VADERXANDSCHK HBTORIi rCy 

bt oorlog III. 379 # wordt §•• 
(hagen. HL 28* wyktneajrEat* 
geland. JIJ. 183. «erft III» tg* 

Jfttrgwt vaaKUeve, Weekure 
van flertogo Aktaecht, toot • 
baars overleoden'amiia boedel 
met den voet. BI 354 

Marganet, Gravin van Vlaan* 
deren. IL 388. («(ft toffefcen 
baare kinderen van tweeërlei 
bedde. IL 389* *T wiï aig niet 
leenraerig erkennen va* KA» 
Ding Wille». II. jpaw voedert 
decae erkentenb van -hem. IL 
39e. zoekt onderftand by Fraofc. 
ryk. IL 394. maakt Vrede met 
Koiing Willen. IL 39& coeia 

.veraVag met den Voogd van 
FtoriadeaV. III. 3 

MAROAtEsr, DoatetvanMdsi- 
tailtaan en Mirla. IV. aoy. 
wórdt den Deoiynten Huweiel: 
beloofd IV. ***< die , Konfng 
geworden. k.1ar kaareti Vader 
wederom t'halt zendt. IV. 391, 
194. zy trouwt met de» Ftinfo 
van Spanje. IV. 303. wordt We* 
dewe. IV. 304. trouwt met M- 
libert, Hertog van Savofe.IV, 
320. wordt andermaal Wedti< 
we. IV. 334. handet over een 
Huwelyk van haar en Henrik 
den VIL IV. 334, 3*3.27 wordt 
Landvoogdes. IV. 348. ft*at 
flegtsbepaatde Voorregte» toe. 
Iv\ 349. vordert eeneBedfett* 
den kryg tegen de Gekferfthen. 

IV. 371. wondt door Rafelden 

V. in de Landvoögdye beves- 
tigd IV. 407 , 4*3- fchynt eeni- 
#eHervornitng voor te hebban. 
V. 4. iterft. V, 14 

MAJGA*EET,natuorlyke Dogter 
van Karel den V. IV. 508. wordt 
Hertogin van Perm* en Land* 

M 4 voog* 



VHL3$r 
Mcmsftid (PieUr Ernji, Graaf van) 
worde Ridder van 't Galde* 
Vliet. VI. d. Sudhotider van 
Luxemburg. VI. 43. neigt tot 
gemaatigdbeid. VI. 111. wei- 
gert de InquiScie en Plakaaten 
te bandhnnven. VI. 131. doet 
den nieuwen eed. VI ais» wordt 
Ste&voegd van Bruffiel. VIL pot 
91, handek met bet mukead 
Krygavolk. VII. 103. leidt de 
Spanjaard* ten Lande uit VIL 
146» wint Eindhoven. VIL488. 
ea Wagtefidonk. VIII. aipt. 
wordt Landveogd»by voorraad, 
VUL 370 fchaft de vrywaarin. 
ge* afc VIII 37!-ftw*k IX. 169 
Shtctiis* Koopman te Amfte»- 
dam. wordt voor *t g&egtoat- 
boodcu, XL a6$ 

Ü va Lis (Jan tam> wordt tot 's 
Priofen Reprefontant by de 
Weftiedifcbe Maatfcbappye 
aangefteld. XX* 334 

Umbe Cpiimer dê la) f Scbryver 
der Memoirts. IV. 74,83 

Marezaatbn. hunne oude woo- 
ning. L.48. Labeo overvalt 
hen, 1. 149 

Mai^arest, Dogter van Graave 
Willem den HL trouwt met Kei 
zerLodewyk. III. *oó> 314. 
wordt met Holland veriyd. III. 
366,367. tot Giaavinne fnge« 
buldigd, UK *68» haare Zoo- 
nen.Il{.i<59 Afgeeft den Lan- 
den verteheiden* VryhedenJII. 
369. trekt naar Betjerqsi. HL 
Dl. draagt betren Zoon , Wil. 
lom, Hoftaud» Zeeland en 
Frisland op. HL 2 75 • aawvaar dt 
de Regeering wedsrom. III. 
376. 5toekt hulp in Engeland. 
UL %?* raakt met haam Zoon 



JB £ A D W V .2'B.* 1 » 



voogdes. Vf 39. haare Raaden. 
VI, 40. en agterraad. VL 46» 
•47. Fiiips de II pryft baarden 
Staaien aan. VI. 49 , 50. zy doet 
. Jnet Spaanfch> Krygsvolk het 
Land ruimen. VI. 5 9. vertrouwt 
.j&fg tfpGranvelle. VL.68,.69. 
» vat argwaan bp tegen fomroigè 
«Heeren. VL 71. zendt Montig- 
Di naar Spanje. VL 7U roept 
dé Stadhouders en Vliesridders 
byeen. VI. 75* beflait zig van 
Granvelle te ontdaan. VL 87* 
. jt verheugd over zyn vertrek. 
VI, 95. zendt Egmond naar 
Spanje. VI. 102. neigt totzagt- 
heid. VI. iqi , 110. doet *sKo. 
n in gsftren gen laftfaf kondigen. 
VI. 119. haare bekommering. 
VI. .130. I3S- ^y verleent den 
verbonden Edelen 'gehoor. VI. 
14.1." beantwoordt hun Ver* 
soekfcbrift. VL 14 5* en fcadece 
bede. VI. 147. Fiiips vermaant 
\ haar t*t het uitvoeren der Pla- 
: kaa«B. VI.. 156 , 173. geeft 
. bttar *erlof om 21 g te wapenen. 
VL: i.jó- zy neemt in 'overleg 
.091 Broflfel ,te verlaaten, VI. 
. £80;.'verdjrpfigt zigjmerdeEde- 
; tap» Vfc *90* Hgt c>enig 'Krygs- 
voiky VL .ao8. vordert een* 
nieuwen eed. VL.2ia handelt 
met Deenemarke, VI. 338. 
brepgt de Nederlanders byna 
tot' onderwerping. VL *39« 
. «pekt Alva te beweegen , om 
' met b?t Leger agter te blyven. 
VL *4*- is raisnoepd over «y- 
nen laftbrief.VL 246,247. ver- 
zoekt ontflagvan v c bewind. VL 
248. vertrekt naar Italië. VL 
055. komt wederom her waard* 
als Landvoogdes. Vil. 344. 
fceert te mg, VU. 345. haare af- 



beelding. VI. 256.ZV fterftvVnt 

Maria Tbcrefut , Aartshertogin 
van Ooftenryk , trouwt met den 
Hertog van Lotbaringen.XlX. 
210. doet zig 'voor Koninginne 
van Hongarye-enBöheeme uit* 
roepen. XIX. 288. verfcheiden* 
Vorften maaken aanfpraak op 
haars Vaaders nalaatenfchap. 
r XlX. 288, 296, 307, 309,312. 
zy neemt haareh Gemaal tot 
Mede -Regent aan, en draagt 
hem 't regt der fioheemfcbe 
Keurftem op. XI3f. 292 enz. 
. zoekt hulp by de Sta at en. XIX. 
*95 > 354* handelt met den Ko- 
ning vanPruiflen. XIX. 303 enz. 
fluit met den Koning va» Sar* I 
dinie. XIX* git. en met den l 
> Koning van Pruiflen. XIX, 339^ ! 
(laat haarer zaaken, in f743; i 
XIX. 420. zy verklaart Frauk~ 
ryk den oorlog.XI X.453. fcoekt 
de kragt van 't Verbond van 
Frankfort tebreeken.XIX. 462.* 
fcbryh ernflelyk aan de Staaten. 
XIX. 486 
Mnria de Mtdiós , Koninginne 
.Moeder van Frank ryk f verlaat 
het Ryk/ XI 139. komtinHoU 
land. XI. 076. haare handeling 
aldaar. XI. 276 , 277. baar ver- 
der bedryf en dood. XI. 277 
Maria , Koningin van Engel and 9 
V. 390. trouwt met Fiiips, Prin- 
fe van Spanje. V. 391 , 397. 
verklaart Frènkryk den oorlog. 
VI.f4.fterft. VI. 29* 32 

Maria, Odgtervan Hertoge Ka- 
ret, gebooren. IV. 46. wordt 
aan verfcheiden' Vorften ten 
HuweJyk toegezeid. IV. 146. 
wordt Qraavin. IV. 163. ver* 
leent het Groot-Privilegie. IV. 
j66. handelt met Fr ankryk. IV. 
17* 



^r:VADERLANI7SCHE HISTORIE. 1S5 



17L trouwt mef BertogeMa- 
srimiliaan. IV. 179. maakt een 
verbond met Engeland IV. 1 81. 
wordtin Gelderland gehuldigd 



den; Koning .on Koningin van 
Engeland. XV. 50a , 506. vf 
komt -te Londen. XV. 503* 
fterft. XVI. 177 



IV. 185. fterft. , * IV. 206 Maria , Koningin van Schot» 
Maria , Koningin van Honga» land. Don Jan van Ooftenryk 



rye. V. 4. worde Landvoogdes» 
V. 21. haar aart. V. 22. baar 
handel met de Oeenfche gezan- 
ten. V. 46. zy ftaat den Zeeu- 
wen afllag in de lieden toe. V. 
49. (telt orde tegen de Herdoo- 
perye. V. 76. zoekt Excynzen 
in Holland in te voeren. V. 
J33. doet zwaare Beden. V. 1 36, 
137, 148 f ióa » ai6 , 224, **7» 



ftaat. naar een Huwelyk met 
haar. VII. 130. zy worde ont- 
halsd. VIII. I9f 

Maria» Dpgter van K^rel denL. 
Koning van Groot -Bri tan je 1 
trouwt met Willem den IL» 
Prinfe van Oranje. XI.- 29 7* 
301. brengt etnen Zoon ter 
weereld. XII. 130. Zie Prinfet 
(Kqningklyke}. 



339,248,504,974,281,371 » Maria Louisa, Prinfeflè We» 
381 » 402,417. tragt Holland te duwe van Joan Willem Frifo ♦ 



beweegerr, om een gezantfchap 
naar Spanje te zenden. V. 160. 
komt in Holland. V. 161. keert 
fchielyk te rug , ter gelegen- 



Prinfe van Oranje , tragt dé 
vernietiging van 't Markgraaf- 
fchap van Veere te voorkomen, 
XIX. 100,105 



beid der beroerte te Gend. V. MarU Elizabet , Aartshertogin 

164,174. zy ftaat der Gemeen- vao Ooftenryk , wordt LanaV 

ie naaren eifch toe. V. 175. voogdes der Ooftenryk fcheNe^ 

reift. naar Utrecht , Groningen der landen. XVIII 443 

en Friesland* V. 284. begeert tfarimuSamtfa.zyaefchrifteneii 

haarontflag. V. 343. wordt hl bedryf. III. 236,951 Am. 

4e Land voogdye beveiligd. V. Mark {iVillem vander) , Heer va» 

343. brengt eenige ' verzagting Aremberg, te Utrecht onthaink 

te wege, in 's Keizers Plakaa- IV. 023, 224 

ten. V.349 Marken. Kloofter aldaar, ver- 

Maria , Dogter des tferrogs van brand door de Weduwe vaa 

"" " Willem den IV. IILaói 
Marsoraafscha? van Vkers 
en Vlhsiivgên door Oran* 



Jork, trouwt met Prins Willem 
den IIL XIV. 466 komt in Hol- 
land. XIV. 468. voorflag om 
haar tot Regences in Engeland 
te doen verkiaaren. XV. 80» 
befebryving van naaren aart. 
XV. 341. haar fraai zeggen. 
XV. 344. haare verklaaring op 
de £ngelfchezaaken. XV. 30. 
haa| gedrag na de geboorte van 
den Pretendent. XV: 411. zy 
f# 4e Print , haar Gemaal , wor- 



je gekogt. m 1581. VIL 38 u 
VUL 508. werdt t eertydf . 
van Holland ter leen gehou- 
den VIL 386. komt aan Miu- 
rits. VUL 271- Willem de 
III. verheft het van Zeeland 
XIII. 338. raadpleegingen om 
het te vernietigen. XVIL 294, 
XIX. 99 enz. 't welk eindeiyk 



i9* B L A D W V *Z E « 



Mamosso. Onhiften 2e ditltfk. 
IX. 427. de Staaren Hakeneen 
Verbosd met bet zelve. X. 6. 
en een Verdrag van Vieóe en 
Koophandel» in 1684, XV. 254. 
en in 169e. XVL 198* gezanl* 
fchap van daar. XVII. 19. on* 
luften met ditRyk. XVIII. 104. 

XIX. 31» si 7 
MartlUs (Frtdrik van.Tve, Abt 
tori) handelt met Don Jan. Vlf. 
154. mee clenAartshertoge Mat- 
thias. VU* 181. wordt gemag- 
Xfgd totdeKeuIfche Vredehan- 
del ing, VII. 978, 3J$ 
Mar queue ( Dtnicl dt Hartaiug , 
Hm «m) worde Bevelhebber 
van Bergen op Zoom. VUL xi. 
vanOoftende. IX. 170. wórdt, 
op fterk aanhouden van Prinfe 
Maurics, in 't Lid der Edelen 
befchreeven. X. 33a enz. 
Marfim % een volk inGennanie. 

U 79 

JMartenê(D*k*) bewerkt de nader 

Vereeniging in Friesland. VIL 

«4* 

MartSmemga(CurPio)tie)u op te- 
gen Graave Lodewyk. VI. 273 

MartiMugpiJPaulo EmU») ge van- 
gen. IX. 45 

Mtatinet (Jakob) , Oud-Schepea 
te Sluis , om verraad ter /dood 
gebragu XVL 109 

Martini (Amhofu>\ öm oproer ig- 

heid uit Gouda gebannen. VIII. 

aót 

Mwrtini {Willem), raadpleegt mee 
Oranje over 't behouden van 
Antwerpen. VIII. 14. raakt ta 
Holland in hegteais. VUL 83. 
wordt geflaait. VÜL84 

MëfaUnt ( Graaffcb*p ) , eeltige 

goedereft in bet zelve aan Dirk 

den IL afgtftaan. H. 126, 12* 

Zie ^Idigonde en Tb*** Matbems (Adriaan, Heer van), 

ge- 



gefcbfedt XIX. 118, «11. punt 
Tan *t gefchii over *t regt tot 
dit Markgraaffchap. XIX.I35* 
de Prins van Oranje wordt 'er 
in hefftekfc XX. 90 

JémFkmmmxn. hunne oude woo» 
ning. Li 86 

Markt van Adrianua, hier teLan- 
de. L191 

Marlbonugb (Jébn Ourcbilh 

. Gr«^,naderhandtfmog'vaft), 
Toert het bevel over de fin* 
getfche troepen in de Nedeu- 
landen. XVL n. trekt te vel* 
de , In 't jaar 1702. XVII. 164. 
neemt Luik in. XVII. 166. 
Joopt gevaar van geligt te wor * 
den,; XV IL 267. houdt naauwe 

Emeeofchap met de Stad Am. 
urdam. XVIL 174. verovert 
Bon. XVIL 183 enz. zyn ge- 
drag wordt berispt. XVIL 189. 
by wint den flag by Hochftetu 
«XVIL 2 16 ens. helpt raadplee- 
gen ep den veldtogt des jaar* 
1709. XVIL 253. woont dien 

by. XVIL 155 t3S°» •<•• heeft 
verfebü met deAffeevaardigden 
der Staatea. XVII. 261. wint 
den flag by Ramellies. XVIL 
*&>* krvgt eenige opening tot 
Vredehandel. XVIL 29 r. han* 
dett in Duitfcbtand,XVH. 306. 
wint den flag by Oudenaarden , 
in 1708. XVIL 318. vlamt op 
de Landvoogdy der Spaan fche 
Nederlanden. XVII.327.woom 
den flag van Malptaquet by. 
XVli 34** *°eto Frankryka 
oogmerken ver dage tem taken. 
XVIL 332. woont den veldtogt 
des jaars 1710 by. XVIL 38A 
en dien dei jaars 1711. XVIL 
402. wenk van zyne atnpten 
verlaaten* XVII 4*6 

JHarwx. 
kufe. 



der VABERLANDSCHB HISTORIE. 



gemagtigd, om wegebt Holland 
een Vertoog te duen te Brus- 
feL VI. J52. kindek overeen* 
bevrediging. VI. 478,4*5 
ffobvm {Aéri*m vam) , Heer 
van Riviere, in belening mar 
Autferdun. X* 1 14* Wordt van 
't Bezorgerfrhep . der Hboge 
Schoote ce Leiden afgezet X. 

3*7 
Jtoibetm (Jom van) » Heer van 
Rlvieie, komt te Araöerdam om 
orde te flellea. VIL 204. wordt 
geaagtigd om cft opdragt der 
Graafiyfcbeid aan Willem den 
I. ie beaorgen.yiL5r3.eoom 
de voorwaarden dtt (nhotdi- 
giog te helpen ontwerpen, VJL 

5»* 
Mabtnts (Jun **»)> Heer van 
Matbenes, Ri vieve era. gemag- 
tigd tot de Munfterfche Vrede- 
haodelingv XL 404 , 405 

MATTHiASïAartsbcuog van Ooir 
tenryk , wordt bevorderd tot 
Landvoogd der Nederlanden* 
VUL 173. komt herwaarde VIL 
174 » 1 75 toeleg van fbmmigen 
om hem naar bnnne hand te 
zetten. Vil. 174 Voorwaarden 
op welken hy aangenomen 
wordt. VIL i3ï. lyn klein ge- 
zag. VIL 183 • 1 84. hy worde in 
de Utrechtfche Uure- niet ge- 
kend. VIL «67. moet, by ge- 
biek van geld» zyn Hof Hui- 
len. VIL 302. (Velt Oranje aan 
tot Stadhouder van Friesland. 
VIL 365. bedingt, dat men ïy- 
ne dienden ingedagten boude. 
VIL 398. verlaat 4e Hederlan- 
den.VII 414. vrogteloorc poo- 
gingen om hem tot Biflchop 
van Luik te doen kiezen Vil. 
4** by werd* Kefee«« X.fóS. 



gemecter van Middelburg» in 
bezending naar Staatfch Vlaai- 
deieh. XX. «3 

Maubfas (Jobmi), Raadheerfn 
den Kaade van VlaaBrieioe, 
raakt in cenige moeit* XVU. 

Mcttbyszom (Pt*»), te Aofter- 
dam» in 1618» uitde Vroed- 
fchap geaee. X. a&> 

«Jbttfeto. of ay in Zeeland ge- 
woond bobben. 1. 4* Amt.if 
verbinden zig metCetay. f.48, 
belegeren Magnntiakem. L 146 

Muite». Heofdiiaddev Katten, 
verbrand. m • 1.4$ 

Mi*Mi {Mkolmtdi) aoekt volk 
binnen Lelden te werpen. VIIL 
affo. wordtonihaUd. VUL aéi 

Ms*ffgn*utt (Jêo* Gêspar *), 
Baljuw van Veere » wordt ver- 
laaten vanzynampt XIII ido 

M<wr*gna*Utj4md*) 9 wegene 
Zeeland , gemagttgd tot de 
KeolfcheVredebandeting XIV. 

»44 

JUautiif (Bn$*m% 4*bery,Hetr 
van) , Geaant vaoLodewyk den 
XIII. aan de Staaten. X. 109. 
diingt op 't byftaan de* Her. 
toga van Savoje. X. ijj. raadt 
de Staaten roteecdragt.X.ifta, 
»9v. zyne poogingen ten be- 
hoeve van Otdenbameveld, 
Hogerbeets en de Gieot X. 

**<f.£>'-3<H. 331,357,3*3 
Mamrittus+EUfMd. IX. 3*1 

Afautttius {JêanJak*),1L*Qó*t 
der Staaten te Hamburg, tragt 
bet verkoopen der laadinge van 
een fchip der Ooftendifthe 
Maaifchappyete beletten. XIX. 

fa 

MAoairs,GraafvanNaflta. svne 

geboorte ec opvoeding. VIL 

53»* 



itt B L A D W Y Z E R 



538. VHI. 5, 6. hy wordt aan 't 
hoofd van den Raad van Staa- 
te gefield. VUL 5. zyn berigt* 
fchrift Vill. 6. wedde. VUL 8, 
wakkerheid. VUL r 1 , it. by le- 
vert een Vertoog m , ter Ver- 
gadering van Holland. VIII. 39. 
oogmerk van het zelve* VUL 
40. hy werkt tegen de opdragt 
der beerfchappye aan Frank- 
v jyk.VIIL 50. nadeel voor, hem 
daaruit te wagten. VIII. 63. hy 
belooft Antwerpen te ontzet- 
ten. VUL 82. zet Treslong af. 
VUL 84. maakt hem Luitenant* 
. Houtvefter. VUL 87- g«*fc ver- 
lof tot bet tezetten van Viii- 
fingen. VUL 98. wordt Stad* 
. houder , Kapitein en Admiraal- 
.Generaal van Hollanden Zee- 
. land. VIII. 104. men. geeft hem 
den tiiel van Prinfe. VUL 106. 
. ontwerp van zyn fterigtfchrift. 
VIII. 107. onderfcheid inzyoe 
aanftellfng en die der voorgaan- 
de Stadhouderen. VUL 108. hy 
ontvangt Leicefter te Vliflïn- 
gen» VUL na. neemt laftbrief 
van hem. VUL na bemagtigt 
Axel. VUL 134. men weigert 
• hem met Letcefter naar Enge- 
- land te laaten reizen. VIII. 185* 
Leteefter laat hem 't bewind te 
-water. VIII 187. maakt de be- 
zetting van Veere tegen hem 
.pp. VUL 188- de Staate» van 
Holland en Zeeland geeven 
hem meer gezagi. VIII. 2.03- 
-ao6. Sonoi fluit hem de poort 
:van Medenblik voor 't hoofd. 
VUL aio. hy valt in Brabant. 
VIII. a*6. ftigt Crevecoeur. 
VIÜ. aaó. Leicefter klaagt o 
.ver hem. VUL «28. zoekt hem 
4* ligten. VUL «40. hy handelt 



metSonoi VIII. 272. belegert 
Medenblik. VUL 273. brengt de 
Stad tot onderwerping VUI.Z75* 
verdraagt zig met Sonoi. VUL 
177, 278. belegert Geertrui* 
denberg. VUL 28a breekt het 
beleg op. VULz8r. raadpleegt 
de Predikanten op de hande- 
ling .met Spanje. VUL 184. 
geeft blyken van groot ver- 
ftand. VIII. 3 15. legt den twift 
in Weftfrieslaod by. VUL 323. 
ftelt drie Kollegien ter Admi- 
raliteit in. VUL 326. wordt 
Stadhouder van Utrecht , Over- 
yffei «n Gelderland. VUL 
33a« yvert om den State dei 
. Lands te beveiligen. VUL 340. 
verfterkt Breda. VIII. 344. ftigt 
Knodfenburg. VUL 345. wint 
eenige Sterkten. VIii.346. be- 
magtigt Zutfen.. VUL 354. en 
Deventer. VUL 356. belegert 
Groningen. VUL 356. verlaat 
hec VIIL357. bemagtigt Huift. 
VUL 358. wint Nieuwmegen. 
. VHL 35* verftelt 'er de Wee 
VUL 360. verovert Steenwyk. 
VUL 364. neemt Ootmarfutn 
in. VI1L 367. bemagtigt Koe- 
verden. VUL 367. belegert 
Geertruidenberg. VIII. 375. 
: wint de Stad. VUL 37& zyn 
toefeg op Brugge. VUL 379. 
op 's Hertogeabofch en Maas- 
tricht. VIII 384. hy belegert 
Groningen* VIII. 386. , loopt 
groot gevaar. VIII. 389. wint 
.de Stad. VIII 389. verftelc 'er 
de Wet. VUL 390. aan Hagen- 
op zyn leeven.VIU. 398,399. 
.hy ft ook t de muitery onder 't 
Spaanfch Krygsvolk aan. VUL 
403* zyne bedenkingen op de 
Vredehaodding, VUL 41*. hy 
hlh 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 



belegert Grol , vergeefs. VUL 
434.. zyn aanflag op Meurt» 
VIII. 4*4. hy handelt met zy« 
nen broeder , Fiiips Willem. 
VUL 4*9. voorziet Ooftendt. 
VUI. 431. ftelt ieraan t aan, om 
zynen Peribon als eerfte Edele 
van Zeeland te verbeelden. 
VIII. 460 verfcbll en verdrag 
deswege. VI 11. 460403» hy (laat 
de Spaanfcheo by Turnhout. 
VJll. 464. tragt naar Venlo. 

VIII. 467. verovert Alfen en 
Rynberk. VIII 468, 469., ook 
Meurs.ViII.47o.Gr0I.VUi.471. 
Breêvoort. VIII. 472* -Enfche- 
de,Ootmarfum,OïderiaeóLVIII. 
473: en Lingen. VJI1.474' by 
ontraadt zyne Zufterhet Howe« 
lyk met den Prinfe van. Portu- 
gal. VUL 489. biedt den He*- 
toge van Ferrare borfrara te* 
gen den Paus. IX. 5. zyn toeleg 
op Vlaatirieren mislukt* IX» 4* 
hy wyft eene opening tot han- 
del inge af. IX. 1 1. aanflag op 
*yn leeven geftraft IX* 12 by 
ftaat naar 't Prinsdom Oranje. 

IX. 16. draagt zorg voor den 
Yffel. IX. 26. tragt den Ryndyk 
.door te fteeken. IX. 33' be 
magtigtZè venaar» Hfcuflen en 
bet Tolhuis. IX. 33. legert zig 
voor Doesburg. IX. 34. ruimt 
Zeven aar. IX. 35, vermaant de 
Statten tot werving. 1X^8 2y- 
jie ongeruftheid. IX. 46. hy 
neemt eenige Kleeffche Plaat- 
fenlni IX, 47. voorziet.Schen- 
keofchans van meer volks. IX. 
47. ftelt orde te Bommel. IX. 
49. fterkt Voomc 1X150* wei- 
gert een* veldflag* IX. '52. ver- 
overt Crevecoeor. IX. 73. en 
Batenburg. IX. 74* koopt deS. 
Aödri«S(*aöa,IX.?5.beiDaf» 



tigt eenige Schanfen inVIaaa- 
deren IX. 76 ,77. behaalt eene 
merkwaardige overwinning by 
Nteuwpoort. IX, 79-85* mSt» 
noegen tuiTchen hem en óê 
Staaten. IX. 86. Roorda fchryft 
tegen hem. IX. 87. by verlaat 
Nieuwpoort. IX. 88* ver* 
oven Rynberk. IX» 1054 ea 
Meors. J X. 106. belegert 's Her* 
togenbofcri.IX« 109 verlaat de 
Stad IX 110. biedt den vyand» 
vergeefs , eenen veldflag aart. 
IX'. 1 18 f 119; bemagtigt Graai 
vc IX 1*9, lao, 145. ontzet 
deSpaanfche muite! in gen bitfe 
nenHoogtbraaten. IX15*, 159,, 
hervat bet beleg van 's Herto» 
genbofch andermaal, vergeef». 
IX. 139 •verOaattweedeizeiul 
Spaanfchen , onder della Belle. 
IX. s6o.. vito.in Kadzand. DU 

164 bemagtigt Y'.endyke,Aar» 
denburg en Middel burg. IX. 
165. flaat Spinola. IX. 167. be* 
legert en verovert Slurs. IX; 

165 % 161. belegert Antwerpen» 
vergeefs. IX. i3i-wint Wouwi 
IX. 184- een deel zyns Legen 
vlugt voor dat va* Spinola. Hfc 
193-ayn aanflag op Gelder mis* 
lukt. IX 195 hy fterkt degren- 
zen. IX. 210. befchanftde Waai 

-eiï Yffefc. IX. ais. gelaat zig alt 
o£ ty Rynberk wilde ontzetrer; 
IX. 215. belegert Grol. IX.»r4 
verlaat de Stad. IX. -aio. neigt 
tot het voortzetten dea oorlogst 
IX. 240 wordt , door Dlden» 
barrieveld * bewoogen ♦ om in 
*t openen der Vredehandelinge 
te bewilligen. IX. 244. ver* 
klaart zig tegen 't opontfaiedeil 
derVloote. IX. 159. 180 wei- 
gerc de Nederlanden FranfcA 
48 J>eJpgamjJüyofl.IX^6fc on> 

8* 



B L ;A D W V 2 ER 



genovgen taflche* fcéaaen Ol- 
efenbalneveld- IX «84* hf von 
dert , dac enen de woorden, toe 
aterzekering van 'e Latyfcvry- 
faeid dienende voor 'taanwa» 
ge» der handeling e , op 't pal- 
peer bfeoge.iX. xpu yvert voor 
4e behouden!» der Vanrte op 
Ooftindie. IX. 33*. iaat ti%o» 
aFtthaafen om ia 't *erte»g«m 
4er Wapenfchorfiöge te bewii- 
jjfgea. IX; 346 , 347- af Jakob de 
X deizelfe ondfte Dogter man 
Item bebbe willen betteeden. 
*L'35& zy»e pogcaeigdhekl 
Jot trouwen. IX. 44!. hy Iaat 
*ig: batweegen , en de ktyga* 
JtoXban te hoog te begvooten. 
ML 365* Henrik de IV. rockt 
ftwaace winnen, door gefchen- 
£<tt. IX. 3Ö7. by verklaart: zig 
z*|en 't Betond. IX< 37$, 373* 
anoöne bfzondere nadeelen by 
Jby hetzelve te wagcen hadt, IX* 
3?6.hyfdiryft aan tdeHoilarad- 
JtbeSteden togen 't BeftaatUX» 
381 é vfeeien valien eyner méo- 
HMgetoe.IX.38s.hy toont zig 
aaaerrtianoegd op Gideribarae- 
.teld.IX» 389. leahnfo weer- 
legt z$ne* brief aan de Steden. 
IX. 405, fay raakt itrongenoev 
gesmet Jakob den I IX. 40$. 
4bhiyfteefte& tweeden brief ai* 
,dc Steden. IX. 409, «doet een' 
keer Hoof dezelven; IX* 4I0V 
jHanrikdelVl Vermaant been tot 
JbcwÜiigmg in \ Beftand, IX. 
414» üy vordert opening van 
■ekcr vermoeden, terinndeele 
van xynttai*. IX.4 f 5-ayn ge- 
•piek met Jeatmin. IX. 43a. by 
laat zég verzoenen met Oktea- 
Jtomeveld IX*4*3 tertWgc*» 
X fteftand. IX* 4*3- wotto (taha- 



.derf , td* i»y 'ertiö te wxgtcfi 
Jsadt* IX. 447. frandeitog aveu» 
't vermeerderen van zyu gètoa^ 
XX. 449,43a. X .ap. ukticeketxl- 
iieid ran hetzelve , In Zeeland. 
IX.45J» de hartdeling om he*i 
hooger te vecketfea ,*iyfta?e«- 
Jteo» IX. 455^ hy verzoent a?ig 
niet Don EmmanoeL IX. 45*. 
doelt de Mlaateaibhaps spas 
Vadters* IX. 456. zyn bedryfte 
Utredit<in i6to.X,a8,a£». hy 
tettagtigtfiultit; X.4&44» &*- 
vaogü^cn' brief van den Kei* 
jier .tafr Japan. X. *o\ fchynt 
•den R*motiftraticen niet gtm- 
Jag/X -53* brtftoiutde RkMeN 
ordevaö^feüKoiifoband^X 70^ 
beaat eetrfgfc Kleeffche Fiaat- 
fen. X. 77. doet een* voorflag 
-oditrasr daa Kcrkenturïlt. £, 
r 4 5: verkbarronzydia; te wdten 
MyvenjX* 15 u meent dat elke 
party oenfeXerfe behoort te 
bebben. X. 151. gaat In de 
XiooftefoKerk. X. 15a. fa** zi^ 
Jjeduiden, dat DUenbaroevetd 
syn gezag fcoekt. te verminde, 
ren, en sefcöoft bat tegendeel 
xm de Contrare&onftraiieea. 
X. 160, 161* keurt de zoge* 
snaarode ifcherpe- Re&iutie af. 
JL 103 v 1*4. ïpreektmet Ho- 
gerbeefSs X'. 172* ferenet meer- 
der bezetting fri de* 8t tele. X. 
i74.jpaMtten ten tyocD oade* 
le. X. 175. hy bezoekt mntg^ 
Steden.X la^.ftrhryftaan dezet- 
•ven. X. 184. vertrekt-tiaa? den 
Landdagge ArnherrH X, 194. 
verandeit de * Regeertng ce 
NwuwTOftgej». X 1 05-190. haak 
Overyffel ovpr tot bewilligtog 
dn de Stoodei.X. 199. heek 
Arwaad yeitn**d*i op Otdea* 
{aaaaeareH X aoe*» aoi ^ a»a«. 

die 



der VAPERLANDSCHE HISTORIE, 



die ag bf hm fchriftelyk ver* 
dedigt. X.. 103. by komt te U- 
trecbt. X. «07, 208. Holland 
levert hem «en. Vertoog over 
op 't ftttk der Waardgelders. X. 
2i7-hycn de Gemagtigden der 
algemeensjStaacen komen te U . 
trecbt. X. aju.de Groot fpreekt 
met hem. X..2134 ongegrond 
beid van 't vermoeden dat men 
hem van zyne waardigheden 
dagt te ont&tten. X. 204» ajrae 
handeling met de £taatea van 
Utrecht. X. 3*5-2*7» ft3*» h y 
dankt de Waardgelders te U- 
trecbt.af. X. 231» 23». veran- 
dert 'er de Regeering. X. *&• 
hy vermoedt , dat Qldenbarne* 
veld hem den voet zoekt te Jig- 
tw X»»4 6 # *47- onderaoek of 
by naar de opperfte mag* ge- 
daan hebbe* X* Hl * *4& twy- 
feiing» of by Oldenbarneveld 
ooit verdagt jgehottden hebbe 
van Landrerraaderye. X. 251. 
by en eenipe Leden van Hol* 
land beikaten 4e Regeering in 
de BoUandfcbe Staden te ver- 
anderen. X- *ÓS. h ï doet bet 
te Schoonhoven» in den Krie- 
le* te Delft, te Schiedam^ te 
Gorinchem,te Qudewjter., te 
Woerden en te Monnikendam. 
X. 2óé. ook te Ifoorn met veel 
moe(te. X. a&Mpo- voorts , te 
Meéenblik en te Alkmaar. X. 
17a; de Leden bedanken; bent, 
deswege» X, 27 1 . 2*3* by maakt 
verandering te Uiden. X. 171. 
tcHaarlem. X. 273- te Rotter- 
dam. X .*74* te Gouda. X 276. 
teAmfteixtem. X. 276-280. in 
den Haage. X. 281. doch niet 
te Dordrecht X- *8i» oordee- 
ka ever deege veranderingen 



*9i 

X. 280282. Prins Maurki erft 
de heerlykheden aynt oudftea 
Broedera. X, 309» degerugtcn 
van zyneaanftaande verheffing 
verdwynen door den tyd. X» 

. 375-377* byenOldenbarnevtld 
fcheenen verfchtllende begrip- 
pen te hebben van 's Lande Re- 
geeringe. X. 377-33* hy ftigc 
Paapenmuts X.405. wordt Stad* 
houder van Groningen en Dren- 
te, X. 408. flerkt den Yflel. X. 
411. onuet Bergen op Zoom» 
X.433*437* syne aanflagen op 
Antwerpen. X. 445*497» aan- 

. flag op zyn leeveii ontdekt en 
g^ftwfuX.4SOH79»ayi>«e$>rek 
metKarletoa. X. 487. byjrafct 
Breda te ontzetten. X. 497* 

. wordt ziek. X. 49&- dringt wf 
n*njBroedet,tot een Buwefrk 
mee de Pria&fle van SoüdcX. 
498. derft. X 499 vyn uiter. 

,fte wil. X. 409- nawurjyke kin- 
denen. X 499. gedaante,. aart, 
<deugdtn en, gebreken. X. 50a- 
y>4 

Aiauffts ma Naffom fiieavelt te 
Kallo. . , XLaja 

Mourits «aoAS^tt{Graaf ) trekt, 
m 1744, met. het Staatfebe 
Leger op den Fraafchen b»« 
dem.XiX. 4*& beeft bet bevel 
overden onderftand aan Greoc- 
Driuoie, ro 1745. XIX. 527. 
keert te tug. XIX. .519 

AfarMn,^»» Iferkulms overwint 
verfoheiden' Overryofche Vat* 
ken. 1.2*9. ook 4* Erankep» 

Mawahluan, Hertog van One- 
tenryk , trouwt met Vroawe 
Maria. IV. 179. woedt ingehul- 
digd* IV. 1Ó1. maakt een ver- 
bond met ingeland, iV. 18/. 
raakt 



B ; h K <ï) W Y W&-'fr 



- maakt vrede' ïneft#rankr^k;fir, 
358. wordt va» -eenén- togtto 

; Gelderland afgéfc&rikUV.jóc. 
zoekt die» door te zetten IV. 
373. verbindt zig met Engeland 
tegen Frahfcryk. IV. '$77. maakt 
met Frankryk vrede. IV. 380. 
ftaat zynei^Rteitfèoo» de Re. 
geering af. IV". 38*. fterft.IV. 
«... 421 

Maxirtttiaan delh (Keizer) biedt, 
vergeefs, zyne bemiddeling aan 

*tat ftillSttg der Nederlaridfcbe 
beroerten. • c _.;;. VI.2d7 



* raakt In -oorlog metGeïderiand. 
J IV. 18* wordt aldaar ingèhul- 
: digd. IV. 1&5. doeteeae Bede. 
': IV. 190. -handelt met fiduard 

-denlV. IV. 192* ftelt de Kab- 

* beljaauwfcben in 't bewind IVé 

- j 90*. wordt erkend voor Voogd 

* van zynen Zoon Filips IV. 208. 

* maakt vrede met Frank ryk. IV. 
*«iï. bedwingt de LuikeriaaVs- 

* IV. 203. wordt Aartshertog. IV. 

* *i6. toql^gert Utrecht. 1VT2*<J. 

* neemt de Stad in , by verdrag. 

* IV. 229.bereidtzig,omViaan- 

* tieren aan tetaften . 1V.*3*. fluit Maxmtiiitón itinBüurgondie;Hrtr 
'een verbond-met Engeland. IV. van Beveren én Vee^e, wordt 

233. wordt Roomjcb-Konitig. IV' 
3.235. 'vertoeft Egmond tot een 
•"Gfraaffehap IV. 233. raakt We- 
" derom ki oorlog met Ff aökryk. 

* IW236*. (telt orde op de Ad^ 

* üiMHtéit. IV. 237. wordt ge- 
*• vahgön.IV»24o. toaakteen ver- 

* drag met Vlaanderen. IV.' 241. 
c Sluis verklaart zig tegen hem. 

- IV; 244* by komt Ui Hbliand. 
J IY. 248. fchenkt, den Amfter- 
: dammeren zyne 'Kroon boven 
-hén -wapen. IV. 249. fielt-Her- 
. tog Albrecht van Saxen aan t 
'tot algemeenen Stadhouder. IV, 



Admftaal» V. 193* heeft göfch'l 
met den Stadhouder en&aaten 
vaö Holland t over de vryge* 
leibrteven. V. 194* éoereene 
Landing fti dö'Rlvier van-Botf*. 
deaux. V» 246. wordt Stadhou- 
der van Holland; Vy 294 zyn 
aanzien.- V 1 205. dè Staaten 
doen hem een gefchenk. V. 
351- by imgl zorg voor cte 
Hoïlandlche zeeftranden. V. 
3$©. zyne Heerlykheid Veere 
en Vliffiagen wotéit tot een 
Markgraaflc>ap verheevén. V. 
42S. Zie voorts <op Beveren. 



259.' verdraagt zig met Vlaan- Maxhnüiaan van Egf/tond 9 Gm( 
êeten. IV. 259, 268. zet de öitltit van Beurten, volgt zyaen Vader, 



lehietykaf. IV.260 maakt vet- 
■ fchetden* Verbonden met En- 
< gelanoVIV. 267. raakt tri oór r 

• log mètFrankryk.IV.292. maakt 
vrede; IV. 294. wordt Ketter. 

• IV» 294. «ftaat zynen Zbon de 
: Regéering der Nederlanden af, 

IV. 294. aanvaardt2e wederom, Maximyk (Keizer> z?o Kryg* 

• als Voogd vafr zynen- Klein- togten tègén de Germaanen.I. 
zoon Karet! V. 3fo> fteft zyne . - . 108,199 

-Dógter, Margareet, tot Land- Mazarin (de Kardinaal Jultob 
- *óogdöffe-a«0» IV* 34«r348« • wordt- cerfte-Staatsdiena» w 
i* ; Frafl^ 



Flriria,- dp. V. ¥£3. trekt roet 
een r Leger naar D«itfcblahd. 
V. 187. neemt 1 Darinftad e» 
Frankfort in. VvftpWflérft V. 
32ö.zyne frogter; Alina. trouwt 
met den Prinfe van Oranje. V. 
326 



der VADBRLANDSCHE HISTORIE. 



Vrankryk. XI. 333* maakt «en 
ontwerp van verwiffeling der 
Nederlanden tegen Katakmie. 
XL 413. handelt met Willem 
den U. XII» 114-418. zynoor- 
deel over desaelft dood. XII. 
1 19. hy befcbuldigt de Staaten , 
in 1661 , nog over 't (luiten der 
Mun fterfche Vrede. XI1L 19. hy 
flferff. XIII* 10 

Maart*. Handeling over 't mi- 
men deezerStad. XV. 53 
Mecbelen. groote Raad aldaar op* 
geregt. Zf*Kaad(groote)«door 
Willem den L bemagtigd. VI. 
387. door Alva's Krygtvolk , 
deerlyk , geplonderd. VI 391. 
verzoent zig met den Koning 
van Spanje. VU. 991 • *9*. 
wordt door de Staatfchen over- 
vallen. VII. 31 7 



**3 

173. iy onderwerpt zfg. VIII. 
*7S* beweert, nevens Hoorn 
en finkhuisen , een Geweftop 
zig self te syn. VIII. 311 om. 
PrintMaurits verdek 'er de Wet, 
in 1618. X. 270. de Stad voöt* 
komt de' bezending» in 165a 
XII. 76. opfchudding aldaar, 10 
167*. XIV. t2o. verandering 
der Regeering aldaar , in 1 748. 
XX. 310*313 

Medina Celi (Joon de la Ctrda, 
HerUg v*n) wordt Landvoogd 
der Nederlanden. VI, 374.384* 
ayn bepaalde laft. VI. 374, hy 
ftaat af van de Landvoogdye. 
VI.37S 

Medina Sidcma (Jifonfo Perexdê 
Gusman, Hertog van) >krygth*t 
opperbevel ovet de Spaan fcho 
Vloot, in 1588. VUL «83 



Mecbelen (Jongkvrouw . . . . . Mediematrïka*. oude Inwooneti 
van). natuurlykeKtnderen door van Gallie. l.iöz AmU 

PrinfeMauritaby haar verwekt. ^MzjNin verraft door de $taat« 



X- 499,5öi 

Meiemelacba ,etn water omtrent 
Medenblik. IL 1 x6 . ï *7 

Medenblik. Slot aldaar geftigt, 
III. 44, 45. de Plaats verkrygc 
Stads geregtigheid. IIL 45. 't 
Slot , door de Wedfriezen , be», 
legerd. IIL 99» door Jan van A- 
vennes ontzet; IIL 101. de Stad 
verzoent zig mee Hertoge Al- 
bracht van Saxen. IV. 286. 
wordt , door de Gelderfcben , 
ingenomen. IV. 403. kieft *i 
Prtnfon zyde. VI. 363. Boflii 
tragt naarde Stad, door ver* 
raad. VI. 44?. Billy ingelyks. 
VI. 473. Kerktwift aldaar. VUL 
&j. Maurits wordt , door Sonoi , 
baken de Stad gehouden. VIII. 
tio. opftand aldaar. VIII. 272. 
Maurits belegert de Stad. VUL 



Jchen, in 1579. VII. 07 7. ver* 
overd door die Franfchen, ia 
1744* XIX. 454 

MMrffe*»,nade Zuiderse. 1. 56 

Meer (Haarlemmer). Scheepsfhy- 

den op dezelve t in 1573. VL 

419.4^2 

Meer (Frans van der) . AmoalBt* 
deur in Spanje. XVIII. 290* 
xyn febryvens wegent Betccti* 

. Landu XVIII. %x$. zyn Venoog 
tegen 't Weener- Verdrag van 
Koophandel. XV11I. 315* zyn* 
verdere handeling aan \ Spaan- 
fche Hof* XVIII. 339 enz* 394 , 

416*446. 4$7.499**yneout- 
moeting metRipperda. XVIH. 
364 . 367 , 3*9* 374- hy tekent 
het Verdrag van Seville. XVIH, 
5044 verwerft voldoening we- 
gens de gtwetdrataryeó der 
N Spaan*. 



L A D.W Y Z E R 



194 
SpaanfcheEuftbewaar<fcrs.XIX. 

Meer (Lturtm van der), Koefce- 

• bakker te Rotterdam, zya be- 

diyf. XX*i34,i35,J3«« ö ? a 
Mfflr (Pie»r om <ter), Penfiona- 
ris van Delft, geinagtigd om 
de voorwaarden der inbuldi- 
giag"vra Willem deal. tewt- 
we*pen. VIL518 

Met f* (Beman van der), Edel- 
man devPrtnfcn van Oranje, 
i befehnldigd van oproerigheid. 
VI*tSx. tiatt 't Noorden ge- 
, feooden; VI. 330 

Mêtfbtm (fUgü* «on). ' It 194, 
". Job/ befchermt Vrouw Adaop 
den-fcargt te Leiden. II. 304 
*Mmvm (DiPk\Schcper\ enJUad 
'. 'Van Delft Aflakt in ge*ai«fchap 
' naar Engeland. X. 70 

JWwrwofi (ƒ•«»), Burgeweeder 
-vtoLaiden. zyne af ko«ift.XML 
- 279. in ge«*ntYchsr> naar Enge ^ 
land. XIÜ. 279 # 390. keert te" 
v.'mg; XtH, aUte* trekt andermaal 
tterwaards. XIV. 6. koftft ge- 
tMegcaain Wvflrrigm' zaakfe 

Jlfoftmtf (3^*) vPttOJtni tfan 

• tüftf van Vlaanderen , geraad- 
p\eb$d over 't Ketterftraffén, 

** VI. ^09. wordt Lid in den Raad 
der fièfóetteff. * VI. 115 1 

M&titttfan (Mdfvtri) wordt ge- 
ma Jflgd tót de Keulfche Vite- 

: 'taffttfeliJig. Vü. 4»7p. tot Ud 

• in den Raad van Stastëe be- 
ftoftffdv <toor Leicefter. VIII. 
•H5-;t*o* fcverdagtby de Staa- 
tere VIIL-IS0. wordt uk den 
Raad van Staate geweerd. VlII. 
.iö jvlieeft d» band in-eene miti- 

. trry te Leiden. VUL z$ 8» c<E 1 
MBfftlrtt{/VIIIM»c*^ w*rdt, 



wegens Utrecht» naar Enge- 
land gezonden. VIII. 197. 
voort bevel over dan onder - 
. ftand aan Don Antooio. VJEL 

3t4 
Mtgen veroverd , door Hohenio. 

VIL 4S8 

Wegen {Karel van Brimeu , Cr*a/ 
van) wordt Ridder, van 't Gul- 
den Vlies. Vi 6. Lid van'dea 
Raad van Staate. VL 7. heeft 

. bevel over een Regementkn eg - 
ten. VI. 9. 'Wordt Stadhouder 
van Gelderland en Zutfen. VJ. 
42* hoadt de zyde van Oranje 

, tegen GrantfeHe. VI. gó., wei- 
gert de Inquifitie enPlakaaten 
te fcandfiaaven. VL 131. brengt 
tyding ten Hóve van den toe* 
teg der Edden^ VL 134. geeft 
der LandvoogdeiTe raad. VI. 
*35» krygt be«cl óver eenige 
nieuw geworven manfcbap.VL 

. 208. doetden nieuwen eed VI. 
112. beiet Utrecht. VI. 214. 
fcbaftdePfeeke af, in Gelder- 
land» VI. 222. trekt óp tegen 
Graave Lodewyk. VI. 273. ver- 
dedigt Groningen. VL 174. 
wordt gewond en fterft. VI. 

*7S,3o*9 
•Megen (Graaf van) t Broeder van 
den Heere van Hierges , be- 
legert Woerden. VII. 66* ver- 
gaat deStad. VJL67, 104. helpt 
, Namen verraflfen. VIL.152 
Meijeiy van 'sfiertogenbQ&h , 
«argeloopeji döorMaauten van 
-RofTeai.V. 1234 ^247. orde op 
/de Regeering aldaar.» XI. 192 
Miindertszoêfk (Arend') ,c Butge- 
meefter van Haarlem , fce- 
^raairwt den: Peefktnarjs. de 
.Haam X..374» . warde Regter 
<>vtr Oidcftbarqetfeldi Hogtt- 
beets 



der VAÖEftLANDSCHE HtSTÓRIÉ. ï$j 



fceets'en dé Groot; ^341 
Meinard van Ham verzamelt ee- 
nïg volk ttiffcbön Utrecht en 
Amersfoort. V. 49, trekt *er me- 
de naar Oóftfriesland. V. 53. 
2yn oogmerk, V. 53- hy ver- 
iterk$ zig te Appingadam. V, 
1 ir,, na* dreigt in Holland te 
vallen. V. na. verlieft Appin- 
gadam. V. ri£ 
Meifter (flfcnrft) wordt Lid van 
den Landraad, rn 1 575. VIL 23 
Melancbton {Rllps) naar Trente 
gezonden. V.365 
Metit $toke. Oordcel over hem 
en zyne Ryrhkronykë. I. 445 

^«(.111.67,81,91, 182 

Itelo {Don Franchko 'de) wordt 
•Landvoogd derSpaanfcbe Ne- 
derlanden. XL i* öi zjrne krygd- 
'bedryven. - 'Xl^rS^Ot 335 
Melun(RoiiérVv4ft), Burggraaf, 
krygt het oppertyeveir over de 
Staatfcbe Rufcéry.' : ■ Vtt. 1 66 

Memger(NikoladsJ ba'ndeft htft- 
melyk over vrede. XVII. 401* 
412.' zyn gefchil met den Graa« 
vevanRegter^tf.*- 'X VIL 486 

Mena$iërs f oudelnwoopers van 
het Belgifch Gaffie. I 41. hun 
Land woWt door dè.Üzïpeeten 
en Tetokteren irigënomen. L 42 

MendozaQffernardyn de) % Spaan^ 
fche Gezant in Engeland, zyn 
toeleg op VlHflögera mislukt. ' 
VU tfó. bytragt 'te beletten dat 
dcNcfderlandfchège^intefi ge- 
hoor fcrygen. \ VIII 5Ö 

Mwdtza (Don ftóncirto dé). ' Zfe 
Aimrant vrih Arragon. , 

'Mendoza(iTilipsde) komt als' gy- 
zelaar te Dordrecht. VII.30 

Mendoza (Jsan de) krygt bevel 
over Spaanfch' Krygsvolk.VL 4 1 

Meming (Adriaén) befchultJfgd 

~tan lieeldenftonn inden Haa- 



gé; VL M. diertt Wfïlem dril 
Ltötfater. VL 305,322 

mermo Shncnsz ^ Leerafar' de£ 
Doopsgezinden. V. 71, zyn 
oordeel over de Mtmfterfcbe 
Herdoopert. V. loc* 

Metmonsten. naar wien genoemd. 
V. 71. Zie Doopsgezinden. 
Menyn (Joos de), Penlionarit van 
Dofdrecht, Wegens Holland ge* 
'magtfgd tot de opdragt dér 
Heerfchappye aan Engeland» 
VUL 90 , 91; andermaal der- 
waarts- gezobden. VUL 192, 
1#3< ftaat handeling mét Span- 
je voor. VUL 232. maakt ziè 
verdagt. VIJL 260; 405; wofft 
van ajm Penfionarisfchap vet- 
latten. VÜL406. tot Hrftoriei 
fchryver van HoHabd aangé* 
fteld. VÏIL40O 

Meppel (Jan Kornelts*óoiiy wpr <fr 
•LulteiiahD-Admiraal. XÏIL 14$ 
Meppeli gewonnen ,Jni.5fo. VIL- ' 

34Ö 
Mepfifo (Jtbany tetvOegt tig f 
voegen* zeker g.efchil in Stad 
en Lande, aan de algémeenö 
f Staaten; XliL 342 

Mérkeh (Gerard van) Wordt Ad t 
•toiraal der Vloote tegeri dó 
Ootterüngem V. 60. bemagtigt 
"een Franfch fcMp. V.r# 

Metode (Birnard van) , Heer van 
Rumen, wojdt geraagtigdjot 
de fceulfche Vretehan deling* 
VIL 279. wordt Oranjes Stede- 
houder over Frieslaftd. Vil. 
/$&$;, doet afftand van deezé 
waardigheid. Vil, 4^5 

Metode (fan tan), flafijaw vtfii 
Kenö'emerland, ei'ekt in irezant- 
fcbap naar Spanje. XÏïLti 
Mèróde (Richafd van) , fireèrr vatö 
^Öbrfchoti #e^ens Bfabantg** f 
m&gtigd tot de opdragt def 
N 2 Heeb 



ïp6 B L 

Heerfcbappye 



A D W Y Z E K 



aan Frankryk. 

vul ss 

Merode (ftfUraven van) tragt de 

uitkeering der goederen van 

. Maltba te verwerven. XII. 28 

tfero<Un(twee ) tekenen het Ver- 
bond der Edelen. VI. 125 

Merous (Maarten) helpt denBrie- 
Ie inneemen. VI. 345 

Metula(Engel Wilkmszom) Pries- 
ter te Heen vliet. 2yn zonderling 
einde. V. 408 

Mèrwede (Halt te). Jan de II. 
Hertog van Brabant, belegert 
het, vergeefs. UI/162 

Merwede (twee Heeren van de) 
{heuvelen opeen togtin Fries- 
land. III. 160 

Merwede (Dirk van de). IIL 44<S 

Merxem (Joanvan Strooien, Heer 
van) 9 wegens Brabant , gemag- 
tigd tot de opdragt der Heer- 
fchappye aan Frankryk. VIII 55 

Mejfen (Joon van) eerfte Klerk 
.van den Raadpenfionaris de 
Witt, om ontrouw geftraft. XII. 

418,419 

. Men vergeefs belegerd door Ka- 
rel den V. V. 370. aanflag op 
deeze Stad.. , V. 400 

Metfelaars. Zie Vrye Metfelaars. 

Meulen (Daniël van der), Koop- 

fc man teLeiden^doet opening tot 
Vredehandellng,in 1598. IX, 1 1 

Mtulenoar (Antonty Raadsheer te 
Mechelen, geraadpleegd over 
't Ketterftraffen. , Vl.no 

Meurs. Aanflag op deeze Stad. 
VIII. 424. zy wordt , door Mau- 
rits .veroverd. VIII. 470. de Stad 

. en 'tQraaffcbap worden hem af- 
geflaan, VIII. 471. zy wordt 

. ontledigd van bezetting. ÏX.25. 
bezet door de Kfeevenaars. IX. 
106. ingenomen door Prinfe 



Maurits. IX. 106. overleg om 

de Stad en 't Graaffchap tot een 

Vorftendom te verheffen. XL 

«41 

Mey (Pieter ie) raakt njt en we- 
derom in de Regeering van 
Rotterdam. XVÜ 135 

MicbMfen (Micbiel), Schepen 
van Vullingen. XIV. 338 

Michielszoon (jon), Predikant te 
Grootenbroek , hoodtbriefwis- 
feling metSonoi. VIII. 27* 

Middagten (Jon van)% een Gel» 
derfchman, heipt Hoorn ver- 
raffen. IV. «n 

Middelburg , in Zeeland, der- 
waards worden eenigeAntwerp- 
fche Monniken gezonden , in 't 
begin der twaalfde eeuwe. II. 
21 a. Keuren aan deeze Stad, 
door Graave Willem denl. ge* 
geven. II. 35a. zy wordt, door 
Graave Guy, belegerd. IU-4^ 
verlaaten. IIL4p.doórdeszelfs 
Zoon ingenomen. III. i5&« 
de J-eden derRegeeringe aldaar 
den Beeldenftorm begunfhgd 
hebben. VI. 182. de Stad wordt 
benaauwd , door de,Naflaü- 
fchen. VI. 437 » 439- R^ 00 *™ 
poogt haar te onttetten. VI. 
459. *t mislukt. VI.4*adeSta<i 
geeft zrg over , by verdrag VI. 
461. zy is misnoegd op Oranje. 
VUói.VILoj.Dagvaartaldaar. 
VIL 139/ de Doopsgezinden al- 
daar gekweld. VIL 2 10. de Stad 
treedt fchoorvoetende in de ü- 
trechtfche ^üriïe* Vïï. 363 A* 
Sinode aldaar, in 1581- Vil. 
373- de Stad weigert bet PU- 
kaat af te kondigen • waaroy 
Fifips de IL van zyn regtopde 
Landen vervallen verklaard 
wórdt, m 395. ha»* beflmt 2 



der VADERLANDSdHE HJST0R1E. 197 



^eopdragtderGraaflykheid aan 
Willem den L VIL 51* Aan*. 
oproer aldaar, na de dood van 
Willem den II. XII. 145. men 
fteekt 'er 't Oranje-vendel uit 
XIL 19/. opfcbudding, in 1671. 
XIV. aiB. Kerkeiyke onluften 
aldaar. XIV. 446 enz. de Stad 
ftemt tegen de werving van zes- 
tienduizend man. ' XV. 210 , 
113 » 2 1 s 1 2 16* opfchudding en 
verandering der Regeering al- 
daar. XV11. 131» 246. Maat* 
fchappyen van Koophandel al- 
daar opgeregt. XVIII. 295. be- 
weeging alfaar. XX. 70. de 
Prins van Oranje wordt 'er tot 
Stadhouder verklaard. XX. 72 
Mier la (Godefrid van), tweede 
Biflchop van Haarlem , wydt 
de groote Kerk wederom in. 
N VI. 433 
Mierep(Gerord van) bewaart het 
filokhuis te Ypefloot. IV. 355 
ÊÊierop (Kernelis van) vindt Wil- 
lem den L alleen, in eene zwaa- 
re ziekte. VI. 486* 

Minerka bemagtigd door de En- 
geifchen, in 1708. XVII. 323 
Mirankeau {Franfois dn Font 9 Heer 
van), zoekt de Staaten te be- 
vredigen met Anjou. VII. 483 
Miranda ( Andnas de) verlieft 
Meurs. VIII. 470 

Misnoegden. Zie Malcontenten. 
Moderat* of maatiging der Pla- 
kaaten ontworpen* VI. 151, 
15», ï57> 161. krygt den naam 
van Mmderatie. VI. 158 

Mvltt {Herman) of Stryter, Pre- 
dikant te Utrecht , door Olden 
barneveld befchuldigd. VUL 
176. doet eene reis naar Enge- 
land. VIII. 190. keert te rug. 
Vlü. «16. wordt gevat en afge- 



zet VUL 220. komt wederom in 
gunft. VIILa2o 

Moens(Refoottd) , buitengewoo- 
neRaad van Holland. VL 381 

Mêermg(Korneli$ Gcrard) t Schout 
te Gouda, gaat voorin bet te* 
kenen van Verzoekfchrifteit 
om hertelling. XX. 135, 304 

Moermand, Slot van Jan van Re. 
nefle, ingenomen. II.no 

Marsbergen (Adoif van de Waal , 
Heer van) , gemagdgd om de 
Regeering van Leeuwaarden te 
belpen handhaaven. X. pt, 
beeft kennis van 't voornee* 
men » om zig van eenige Ste- 
den te verzekeren. X. 200,107. 
handelt ten huize van Trefel. 
X. 2 10. wordt uit de Regeering 
gezet. X. 134- wykt ten Lande 
uit X. 259. wordt gevat. X» 
342. verwerft eene foort van 
vergiffenis. X.37* 

Moersbergen (BartboJoméüs van'de 
Waal, Heer van)* wegens U- 
trecht teralgemeeneStaatsver- 

faderinge afgezonden. Moeite 
em aangedaan. Vul- 182, 191. 
hy wordt gevat VUL 247. ge- 
flaakt VIII. 247 

Mugge van Reruffe (Pieter) , Bur- 
gemeefter van Zierikzee, wordt 
zeer mishandeld » eh in verze- 
kering genomen. XX. 75. ge- 
taakt. XX» 100 

Mol, Stadhouder der Leenen van 
Brabant, befchuldigd van op- 
roerigheid. VI.i8r 

Mol ( Jercninut d$) % Heer van 
Watermaalczyn bedryf teBrug. 
ge. VIL 294 

Mollo (Francais)* Koopman te 
Amilerdam enRefident van Poo- 
len, wordt gebruikt tot de Vre- 
dehandeling. XVI. 321. XVIL 

N 3 340 

Mo- 



U A P Hf T Z R II 



Iftounqpp ^wpq^fif X, f 

#/b» £3^**0» om ve "4«4 °P 

Tiel, oatMsd» . £,449 

iMfai (dp Hiüneefter),eeDigeI\^- 

cery naar A^fterdam iuilen4e 

geleiden , dwaalt vamdenireg. 

$fymwQVmmt)< OniuiNo o- 

.yej#y» >praep aisPredJJyint ml 
^lickjelburg. XIV«4^en^ 

^ogfl (Eilap3) , met hulp der B* 
tav.i$rej?,gewoöpén. L-98 

tfonértge* iCbtiJkfol *m) ont- 
vet Qoes. VI. 39a. flaatdeNa*- 
fiut&heft fcy fhopleo, VJ.439. 
wqrdt Stadhouder yan JJeeUaJ. 
VL 44<* v*rdedig.tMiddelfaui8. 

.VI- 4(5 1 . geeft de Stad over. VI. 
461. bevordert de vrytieidvan 
jjtfdegonde* de Ryken nog drie 

.andejrep. VI, 462, 464. komt; 
als gyzelaar 9 te Dordrecht, yii. 

. 39. bemagtigt Klujïd$rt, Fyu- 
aart^n Ruigenhil. VIII 62. ook 
Zïenlism, fry verdrag. VU, 99. 

, .zyüfi edelmoedige behandeling 
van den Baljuw Vosbergeo. Vil. 
99, hy poogt de muitery van f s 
Kontygs knegten te (lillen. VII* 
102. ontzet Roermonde. Vil. 
184. belegert Lüld, vergeeft. 
VIII.. 16. herwint de Schanfen 
pm Huift. VIII. 358. ontzet 
<3rol VIII, 4*4. verflaat Filips 
van Naffau. VIII. 424. fterft. 

vm. 4 as 

Mank (Cieqrga) onderwerpt zig 
Schpttand.XÜ. 205. raakt flaag$ 

-inet f forop: XII. 238-, 239, 240, 
241. arbeidt aan de nerftel- • 
lingvan Karel den II. XIII. 6 # 

};yoe toash'eid. XIII. 7» de toe- 
eg gelukt hem. XIII. 8* hy, nu 
, Hertog van Albemarie, raakt 
. flaassmetdeRuiter.XHI.005. 



wykt. XIII. 208. doet in een* 
VOlgeadea flag de Ruiter wy- 
ken. Xlü, 2 10-2 14. 

ftfmmtutbQJakQb, Hertog, van) 
.Jtomt in fJolland.XV. Z25. ver- 
. wekt een opftand in Engeland. 
XV, 297. doet zig voor. Koning 
uitroepen. %V. 3<>x» wordr ont- 
• balsd. XV* 303 

{toNMKENDAM. Blflchpp Wil- 
Jem de II. doet een' ongeluk* 
kigen togt derwaards. III, 108. 
de Stad verzoent zig tge; Her- 
toge Altoecht van Saxen. IV. 
38tf. $qhecp$(tryd voor deese. 
Stad }V.32^..deScbout aldaar 
wearichuwd de Qnroomfcben, 
VI. *.65- de Wajergeuzen ver- 
raffendpStfid. VI. 313. zy kieft 
's Priijfen zyde. VI. 364. Prins 
Maurits vjerftelt 'er de Wet , in 
JÓ18. X. 256. bezending der? 
waards % in 1650. Jfil; 76. ver- 
andering der ftegeeringe, in 
1748. XX. 313 

Monjier (de Jpnge Gpafd van) 
fneuvelt te Schagen. . - II. &6\ 
Mmftet (Mwitms t**> II* *59 
Monftering van 't Krygsvoik te 
water gefcbiedde door Schou* 
ten en Burgemeefters. V« 44 
Monftering van 't Krygsvoik , in 
1651» geregeld. ' XII. 187 
Mmtoigut , fcóenGraafvanSand- 
mcb 9 zeilt niet eene Engelfche 
Vloot naar de £ond. XJL476; 
, keert terugnaar Engeland. XII. 
479* baalt Karel den IL uit 
Holland af. XIII. 8,p. paft op 
de Smirnfche Vioote. XIII. 157 
Montbas (Jan Barthmde) in be- 
zending naar Frankryk. 2(111. 
476. Komaiiffaris derRuiterye 
geworden f krygt laft om ds Be- 
tuwe te be^tten.XIV.^i/ver* 
iaat 



der VADERLANDSCHE HISTORBL 



laatdeaerfve. XIV. ai» vonnis 
tegen hem geveld XIV.63.hy 
verdedigt zig. XIV, 64* by 
woont een Franfchentogtnaar 
Woerden by.XIV.zaó. iiver- 
dagt van een aanflag op Sas 
vanGend. XIV. aöi 

Monte (Camiile del) geflaagen. 
VIII. ia8 

MonU (Joon Baptifla del) Haat het 
ontzet van Haarlem. VI. 423* 
overvalt de Staatfcben ny Bur- 
gerhout. VII. 271 

Montecucuii ( Etnfi 9 Graaf van) 
wordt gevangen. VIII. 436. valt 
in de Veluwe. XL 97 

Montecucuii (Qraaf van ). zyne 
krygsbedryven in den oorlog 
des jaars 1672. XIV. 240,278 

' Montenez (Pedro) voert bevel o- 
vereende zwaar gewaapendo 
Spanjaard^ VI. 140 

Monter ei en Fuentes (Dm Juan 
Domingo de Zuninga, Graaf van), 
wordt Landvoogd der Spaan* 
fche Nederlanden. XIII. 469, 
handeling met hem. XIV 127. 
zyne ontmoeting met de Groot* 
XIV. «60,261 

Mtmtesdocba (Franfoi$) % Bevel • 

hebber te SUaftricht , gevat. 

VIL ixi 

MoNTroORT(Slotte)ge(ligt. II. 
165. aan Herman van Woerden 
verpand. III. 14. hem ontwel- 
ilgi. III. 38. Jan, Burggraaf 
van Montfoort f beoorloogt 
Jan van Betjeren, III. 439. Zie 
Jan, Burggraaf van Montfoort. 
't Slot wordt bemagtigd , door 
Albrecht van Saxen. IV. 263, 
266 

Montfoort (Willem van),Droft van 
Hattum , tragt de Stad aan Par- 
ma te leveren, VIL 360. worde 



1*9 

onthaUd. VIL 361 

Montigni (Emmamielvm Laking 9 
Heer van) voert bevel over 't 
Krygsvolk der Malcontenten, 
VII. 221 , 169. verzoent zig mee 
den Koning. VII. 271. bemag- 
tigt Lens. VIL 45*. komt voor 
Duinkerken. VIL 480. zyn aan? 
flag opThoolen mislukt. VIII* 
289 

Mmigni (Flotis vanMommtranr 
ci f Baron van) wordt Stadbooi* 
der van Doornik en bet Dooi* 
nikfche.VI. 4a. trekt naar Span- 
je, in 156 i.VL 72. keert te rug. 
VI. 72. houdt de 2yde van O- 
ranje tegen Granvelle.VI.72, 
86. zyne bruiloft. VL 121. by 
weigert de Inquifitieen Plakaa- 
ten te handhaaven. VI. 13 r. 
trekt naar Spanje. VI. f55. zy- 
ne handeling aldaar. VL 157. 
161. hy fchryft berwaards , we- 
gens 'a Konings misnoegen. VL 
195* wat men met hem voor* 
hadt. VI. 196. qyn dood. VI. 
246 

Mentpenfier* Zie Cbarktte van 
Bourbon. 

Mook (jari)> Schout te EnkhuL 
zen. zyn verfchil met de R* 
geeringe. XII. 286. hoe 't met 
hem afliep. XII. 295 

Moot (Jooft de) verfkatFredrik 
Spinola.IX. 157. wordt gevaar* 
lyk gewond. IX. 158 

Moord van Parysvan 1572. VL 

388 

Morgan (de Kolonel Thomas) ver- 
dedigt Rynberk. VIII, 134. mis- 
leidt Parma. VIII. 190. zyn togt 
naar Thoolen. X. j 35. hy wordt 
gekwetft. XL 154 

Mcrgenfpraoken» %o werden 4? 
By^enkomften der Gilden ge. 

N 4 naamd. 



ÜÖO 



B h A D W Y Z E R 



naamd. IV. 52. 

fdorgentalen p zo noemde men de 

veroonding op deLanderyen. 

V.134 

Morinen , oude Inwooners van 
het Belgifch Gallip. 1,41 

Ijflofterdijleinier) Amfterdammer, 

v fteejnt eene party Gelderfcben 

'gevangen. IV. 355 

Mofterd(JViRem) wordt door So- 
noi éangefteld ictRegter over 
eenige Roomfchgezinden. VU. 
' 55. handelt voor h^rp in En- 
geland VÜI.275 

fföuiiliere (Jntoni wn Lalaing, 
Heer van la) , van Mechelêns 
wegegemagtigdtot deopdragt 
der Heerfchappye aan' Frank- 
?yk. VII?. 30,56 

Idoulin (Pietcr du) voorziet Wil- 
lem den III. van 't Staatnieuws 
in Engeland. XIV. 342. wordt 
Gouverneur van Suriname. 
XIV. 343 

Muiden ofJmuda. Tpl aldaar 
der UtrechtfcheKerkegefchon- 
ken. II. iai. verdrag wegens 
Muiden, III. 39. Floris de V % 
pp f t Slot aldaar gevangen, III. 
78. van daar vervoerd III. 30. 
\ wordt door Biflcbop Willem 
bemagflgd. III. 97. door Bis- 
fchop Jan den IV. III. 2.8$. door 
piffchopArnoJd. III. 307. door 
Karel van Gelder.IV. 354. inge- 
nomen en verlaaten.doorSpnoi. 
VIL 98. de Stad neemt vóidóe - 
ning van den Prinfe van Oran- 
je. VII. ^33. 't Slot aldaar ver- 
zekerd tegen Leicefler. VIII. 
^05* JoanMaurlts bezet deStad, 
in 1672. XIV. 40, Sluis aldaar 

•gelegd. ^ XIV. 324 

. ÜJuis van Hoïy (/trend) > Burge- 

ujeeftervan Dordrecht, raak^ 



uk de fccjgeering. XV. 279. 
XVL58 

Muts van Holy (JSugo), Schout 
van Dordrecht, in bezending 
naar Amfterdam. X. 114, 138. 
beweegt Maurits om te Dor- 
drecht geene verandering in de 
Regeering te maakea. X. 281. 
wordt tot het onderzoek van 
Oidenbarneveld, Hogerbeets 
en de Groot gemagtigd. X. 296. 
en tQt Regter over dczelven. 
X. 341 

Muis van #ol* (JdkoF) brengt 
Dordrecht over aan 's frinfea 
zyde. VI. 367. wordt Raad ne- 
vens den Prinfe. VI. 309 

Muis Qqkob) bewerkt de nadere 

vereniging , in GeHerlancj. 

VIL 248 , 250 

Muitery van 't Spaanfch Krygs- 
volk te Haarlem. VI. 444. te 
Antwerpen. VI. 471. in Schou- 
wen. VII. lot. te BruffeLVII. 
103. in verfcheiden* Steden. 
VIJL 350, 38a ond$r de Ita. 
liaanfche bende»; VUL 403, 
wordt door de Staatfchen ge- 
ftyfd. VJIL 403. nieuwe mui* 
téry f in 1597. VIII, 401. io 
1598. IX 9 • 45 164. io löor. 
ÏX. 103. in 1602, I£. iao. in 
1606. Uf . a 1 7. in 1609, IX. 4S9 

Muitery van 't Staatfch Krygs- 
v0lk.VI.4sq. VII. 37<Su van 't 
Scheepsvolk onder ïresjong. 
VIL 501. van *t Scheepsvolk, 
te Rotterdam. VIII. 205. van 't 
krygsvoik , in ver fcheiden ^te- 
den. VIII. 270 en?. 308, 35^ 

Mulart , Droft van Lingen, neigt 
naar Spanje. , VII. 341 

Muiier (Lazarus) werpt zig in 
Haarlem. VI. 4 io,4ir 

mnfier <jepr de Herdoopers ö- 

ver- 



der VADERLANDSCHE HISTORIE, aoi 



▼erwridigd. V. 71. dooreen 
Biffchop belegerd. V. 73. hon- 
gersnood binnen deeze Stad. 
V. 82. die, by verraffing, in- 
genomen wordt. V. 83 

Idmjter (Cbrijkffel Benard van 
Gaten , Bijfcbop van) Oorfprong 
der oneenigheid tuflchen de 
Staaten en hem. XUL 79. twift 
over Betvergerne afgedtan.XUL 
79. deStaaten fteeken zig in een 
gefchil tuflchen hem en deStad,- 
welkeindelyk bygelegd wordt. 
XUL 80-85. de Stad wordt op 
nieuws belegerd. XIII. 86. door 
de Suaten met geld onder- 
ftennd. XIII* 87. geheel in 's 
Biflchops magt gebragt. XUL 
88. hy maakt zig meefter van 
de gilerfchanfe. XIIL 89- vor- 
dert Borkelo te rug. XIIL 89. 
verklaart den Staaten den oor- 
log. XUL 171, 174. bemagtigt 
verScheiden' Plaatfen XIII. 174. 
valt in Drente. XUL 1 7 j. geeft 
voor, alleen tegen de tegen- 
woordige Regeering te oorïoo- 
ges. XIII. 176. zyfie verdere 
krygsbedryven. XIII. 201. men 
maakt vrede met hem. XIIL 20 r, 
202. zyn voorneemen om de 
Staaten op nieuws te beoorloo- 
gen ontdekt zig. XIV. 5 , 12. hy 
verklaart hun den oorlog. XIV.. 
37. belegert Groningen y ver. 
geefs. XIV. 130, 131. ruimt de 
gewonnen Plaatfen, XIV. 285. 
maakt vrede met de S'aaten. 
XIV. 304 
Munfterfche Vredehandeling. 
ZteVredehandeling teMunfter. 
Munt. Regt der Munte , door 
Otto den I. gefchonken aan de 
Utrechtfche Kerke. IL izo. 
Munt der Óraaven. III. 45 ,46. 



onderzoek over het Regt der 
Munte, in Holland. III. 245. 
alleen te Dordrecht te houden. 
UI.426.grof en fchielyk afge- 
zet , door Maximlliaan. ÏV.aóo. 
afzonderlyke , in Zeeland be- 
gonnen. VII. 323. van rooze- 
nobeIs,te Amfterdam/WIL 146. 
Weftfriefche munt. VJII. 322. 
Munt» in 1672 ,te AmfterdBm. 
XIV. 203 

Munter (Jwn) , Raadsheer in c 
Hot XV. «59 

Munter {Karneüs), Sekretaris van 
Amfterdam. XV. 193 

Mufcb(K*rmUs) 9 Griffier der al* 
getneeueStaaten, belet deSpaan ♦ 
fcheGevolmagtigden het doen 
van een* keer door de Steden. 
XL 17** handelt met Don Mar- 
tin. Axptf van vrede. XL 214. 
Helt een merkwaardig Beflult 
van Zomermaand 1650 op. XIL 
68* ook zeker Gefcbrift , uit den 
naam van Wille* den IL XII. 
194. derft. XII. 194 

MusKOviz. Gezantfcbap van daar 
aan de Staaten. X. 80. en vm 
de Staaten derwaards. X. 96. 
handeling der Staaten met den 
Groocvotft Mkhajel Fedoro* 
witz. XL 165, en met zyn op» 
volger Alexiz, XIL ft 

M'fit £Mriaan van der*) wordt 
Lid vtn den Landraad. VIL 23. 
gemagtigd tot de Vredehandel. 
Itng te Breda. VIL 29. en te ' 
Gend.. VIL 109» no, komt te 
Amilerdam.VII.204. wordt tot 
de Eeulfche Vredehandeling 
gemagtïgd. VIL 279 

Mylt(jfrtnd van ^burgemees- 
ter van Dordrecht, voorkomt 
aldaar d$u Beelckaftanp. VL 

N 5 Mr 



B» L A 1> • W.- ¥ Z £r > 



Jlftfe (Jörndw van d*r)> Slof 
voogd te Gouda, voorkomt al- 
daar den Beeldenftorin*VLi87- / 
geeft bet Slot op. VI. 3,66 

Myle ( Kamelis van dery io jge- 
aantichap naar Frankryk. X. 
»8 * 4i» & aar Venetië. X.. 45. 
poogt dtfi Advokaat te doen 
ontflaan. X. $58. wykt (en Laf)* 
jfe uit. X. 259. wordt van *yne 
waardigheden ontzet. X. 387, 
390. keert heiwaards. X. 390. 
woedt verdagt gehouden. X* 
462. komt wederom in den Haa* 
ge wppnen. XL .44. 

Mylpaalea der oude Romeinen* 

N. . ' 

Maaktroopers , te Amfterdam. 

** t V.74, 8? 

Naajdwyk QMtiaan wO helpc 
Hoorn verraflkn. IV. 21 f 

Nwldwyk {Htm wO- ll * 3^* 

Nwlówyk (H r tllemvan) fqeuvelu 
JILtfo. ZisJanvanNwtdwk. 

Na4&p*n.» door de Utfechtfche 
- RuUOfS ingenomen.» JV. *qj« 
door {Jraave Willem vanden 
Berge VI. 368." Aanflag Vp de 
SjWcJ. VL403. W geeft zig op aan 
JBqn Predrik. VL 404. moord 
aldaar. VL 495- raadpleegingen 
op 't verfterken deëzer Stad. 
XMl 360. XV. 3<S*. zy wordt 
*dpor deFranfchen ingenomen. 
XIV- 39. aapflag des Piinfen 
van Oranje op d$. Stad. XIV. 
226. hy verovert dezelve, in 
1673- XIV. 272 

Naarfin (Leonard vanj te Rot- 
terdam verdagt vkn. oproerig- 
heid, in 1653. XII. i8u maakt 
beweeging, in 1671.XiV.76, 



77. wordt door de burgery tot 

Vroedfchag benoe<nd,XlV.ii5^ 

door don Prjnfe verkooreo. 

XiV. 194 

Nabajia of NaauwaaU. Stroogi. 
Lx8t 

Naranu$(Tbeopbilus) helpt de f y. 
ten der Witten afueemen* XIV. « 
178» raakt, nevens Samuel en 
Haak Nwonust over zeker £Q. 
djgt, in moeilykbeid. XIV. 2 2 i, 

Nagel QVillevb B4juw van Ken- 
nemerland, yvert voor Vrou* 
wejafcobt, III. 471 

Namen, 't Kafleel aldaar ver- 
raft, door Don Jan. VII. js*. 
de Stad en 't Kafteef gewon- 
nen, door de Franfchen, in 
1692. XVL 1 77-181. heroverd 
door Koning Willem. XVL 
282 enz* gewonnen door de 
Franfcben , in 1746, XX. 31 

Nam';} door Hertoge Kar el be- 
magjtigd. IV. 156. verlooreo. 
IV.ï S9* op öieuwa belegerd.1 V. 
l59.Slag,bydeezeStad,IV. 160 

Narsfius (^yoanngt) , Remon- 
ftrantfch Predikant , raakt in 
hegtenis. X.447. ontkomt. X. 

447 

Nassau, de Vorften uit deezen 
huize worden, in ,1654, toe 
Ryksvorften verheeven. XIL 

' 391. Zie Lodrwyk, Jaj^Adolf, 
Henrik, -Willem enz. 

Naves {Heer van) 9 Stedehouder 
van Mansfeld', ontvangt Don 
Jan te Luxemburg. VII. 114 

Nedetborjl (Go,d*rd van Rbeede, 
Heer van) > geraagtigd tot de 
Munfterfqhe Vre,dehandelfng. 
XI.40S. weigert bet Verdrag te 
tekenen. XL 457* gefchïl hier- 
over/ XL 478*479 
N&- 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 



Nedeelasden. de meeden co 
aanzienlykften komen aan Htr- 
togeFüips van üonrgondie. HL 
507. by doet holde t wegens 
dezelven» aan Keizer Fredrik 
jden 111. III, 549. omwerp van 
eene Unie , tuffchen dezelven. 
V. 101. men zoektze als ééne 
Provincie te doen aanmerken» 

r V. 5, 137. gefchilowderzel- 
ver onderhoorigheïd aan bet 
Duitfche Ryk. V. 301, uitfpraak 
deiwege. V. 313. in Holland, 
met moeite aangenomen. • V. 
31Ó. boe zy , eindelyk , van al* 
|e verbindtenis aan 't Ryk vry 
geraakt zyn. V. 3*1. Karel de 
V. verklaart , dat zy. nooit 
zullen konnen van een ge- 
fcbeiden .worden. V. J43. ftaat 
derzelverj , ten tyde der O- 
verdragL V. 439* zy worden , 
door de Spaan fche * Inquifitie, 
fchuldig verklaard aan gekwet- 
fte Majefteit.VI.165. ontwerp 
omze tot een Koningkryk te 
verheffen. VI. s&. ftaat der- 
zelven in den aanvang derLand* 
voogdye vanReqnefen6.VI.458. 
de meeden neemen Anjou tot 
Voift aan. VIL 403 enz. der- 
2elver ftaat na 4e dood van Wil- 
lem den I. VUL 12 

Nederlanden ( Oosten*?*- 
scbe). Verdrag van Onzydig- 
heid derzelven # doorErankryk 
Voorgeflaagen.XVIU. 113-116. 
in 't jaar 1733 >geflooten. X|X. 
15&. ftaat dezelven, In 1746. 
XX.36 

NiDUUMPBN ( SPAANSCHE). 

handeling over eene verdeeling 
derzelven.XIIL 1 1 1, 113 » 1 1 ?• 
gronden van bet regt der Ko» 
ninginne van Frankryk .op de- 



ÖO3 

zelven. XUL 113. geruft van 

een afftand derttrfven. XV.ip4. 
ftaat dezel ven » i» 1 7 4 o* X VIL 
435* i* 17X4* XVJIL 46» rep» 
ten op de in- en uitgaande waa- 
ren aldaar geregeld. XVilL T 

NeDcaLAJ90BH(VfiR«ftmant)teir 
ten de Unie van Utrecht, in 
1579* VU. 151 en*, iweeiea 
Fillps den IL af« VIL 392 en*. 
welvaart denelven , in 1587. 
VUL 124. in rspo. VIII. 353. 
ftaat derzelven na de dood van 
Willem den HL XVII. 130 

N*derjbgt> of 't Land van <ƒ* 
tucht, men arbeidt , om het aan 
Holland te doen hegten. IV, 
494* bet wordt onder ééuen 
Stadhouder mee Hollend go- 
hragt. V. 131 

Kedffr. Zie Nmivwir. 

NehaUnnia, Godin van de «e«- 
vaarende Ingezetenen der Ne- 
derlanden, van ouds. I 05,06 

Nek ( Jakob Kornelss vm) doet 
eene der eerfte reizen uk HoJ- 
land naar Ooftindie. IX. 138 

NtkCLambert van) in belending 
naar den Briele. XIX. 360 

ffeUifhin(Jo(m) 9 Burgemeelter 
van Utrecht. XIV. 348 

N**o houdt de Batarifehe Lyf- 
wagt aan. I. 95. die een' toe» 
leg op zyn Iteven wreekt. 1. 99. 
hy doorfleekt zig. 1. 202 

Nirviin, inwooners vin bet Bel- 
gifch Gallie , dopr Cezar over- 
hcerd. I. 40 

Nts (dart van} woont een* zfc- 
Üag by,tuflchenBIake enTrompw 
£11. 334. raakt in een feberp 
gevogtmet deEngeifcben. XliL 
i58.nogeens>in 1667.XIIL263 

Nes (Frans van) %et den Beelden* 
ftorm aan te Schoonhoven. VI 
186* 
Nes 



B L A D W Y Z E R 



ao4 

Nesjjan van) de Oude , Kapitein 
eer zee,fneisvefc. XIV. 13 

Iktbenm {Mattbias), Profeflbr te 
Utrecht , van zyn aapt verlaa 
ten. XHL 53 

Neumiiftern {Erdmm\ Lutberfch 
Predikant te Hamburg* Zyne 
hevigheid tegen de Gerefor- 
meerden. XVIII. 261 

Neüze C™0 gefterkc door Ho- 
benio. VII. 491. veroverd door 
deFranfchen, in 1747. XX. 105 

Neyen{ Maarten) fmeedt een* san- 
ilag om Antwerpen aan*s Prin- 
fen zydeover te brengen. VIL 
14. vlugt. VII. 15 

Neyen {Peter Jan) komt in den 
JEiaage van vrede handelen. IX* 
«45 1 H9 9 *5P» « 5 «• & togt op 't 
opontbieden der Vloote. IX. 
358. zoekt den Griffier Aarfens 
om te koopen. IX, 071 >• *8a , 
283* brengt eene nadere be« 
kragtigtng der Wapeofchorfm- 
ge herwaards. IX. 285-288, 
?89« wordt tot de handeling ge- 
volmagtigd. IX. 320,336. re Jfl: 
iraar Spanje. IX, 343 

Nicoki(Mri<um) 9 Kanfelier van 
Gelderland , wordt Lid van den 
Raad der Beroerten. VI. 251. 
tornt 'er zeldzaam in. VI. 252 

Ncolai (Jrntud of Arend ") , ge • 
#0000 Raad va» Holland. VI. 
381. wordt Lid van den Hoo- 
% en Raade. VIL 451. wordt ge- 
jnagtigé om de voorwaarden 
der inhuldiging van Willem den 
ï.' te ontwerpen. VII. 5 1 & 

NidekQGysbertRudolfvan), Ad- 

vokaat der Weftindifche Maat- 

fchapfye, handelt te Lisbon. 

XII. 38r 

Nkia* 21e Noda. 

NMius {Kar el) , Reraonftrantfch 



Predikant; X. 389. wordt naar 
Loeveftèin gevoerd. X. 447. 
ontkomt uit de hegtfenia. XL 1 44 

Nierep {dlbrecbt), een der Reg. 
teren van Kornelis de Witt. 
Verhaal ten zynen lade. XIV. 
157. hy wordt gemagtigd tot het. 
veranderen der Regeeringe. 
XIV. 197,199,201 

NteUwburg^FtlifsLedeyrfkJPaUs' 
maf van) beweert regt te heb- 
ben op de Kleetfche aalaaten. 
fchap. VIII. 417- X* 8 

Niemx>bur S (mipsmiUm t fier$og 
vari).zyn misnoegen op de Stra- 
ten. XII.14.XIIL78 

Niewoburg {Wolfgang WWm* 
Paltsgraaf van) bevordert zyn 
regt op de Kleeffche naiaaten- 
fchap. X.8. deStaaten houden 
zyne zyde, X. 9. hy handelt 
met hen in den Haage. XI. 129. 
flaat voor om Maaftricht den 
Keizerfchen in handen te (lel- 
len. XL 155 

Nieuvdorp 9 verbrand door Flo- 
ris den UU. II. *6ft 

Nieuwenaar {Adolf, Qraaf van) 
en Meurar, wordt Stadhouder 
van Gelderland. VIL 505. tragt 
xig, vergeefs, te verzekeren van 
Nieuwmegen. VIII. 71. werpt 
volk in Arnhem. VIH. 7a. ver- 
raft Nuis., VIII. 74. raakt met 
Taflis in gevegt by Amerongen. 
VUL 74' wordt, by voorraad, 
Stadhouder vaa UtrechL VIII. 
$0. beraagtigt twee Schanfeo. 
VIÏL 99 kwelt Nieuwmegen. 
VUL 99* wordt hoofd van Le{- 
cefters Kamer van geldmidde. 
len. VJIL 156. vordert den ü- 
trechtfeben een* nienwen eed 
af. VIII. 167. werft in Ouitfch- 
land» VIII. 1 84, raakt in den ge- 
mee- 



der VADERLANDSGHB HISTORIE. 



neenen haat. VUL 142, be- 
werkt verandering in de Re- 
geerïng VIII. 195 en*. ver- 
nieuwe de Wet 9 met overleg 
derStaaten.VUI.309. komt 'on- 
gelukkiglyk aanzyn einde. VUL 
309 
Nituwtndoorn , Slot in Wefifries- 
land. UI. 4* geflegt. III. 99 
Nieuwendorp otNkmoburg , Slot 
by Alkmaar. III. 44 

Nieuwerbruggt. Pain & Vin 
verlaat de poft aldaar. XIV. fl#S 
Nieuwtrjluis , Schans aldaar her* 
field, Ito 1745- XX.itf 

JWewoJeer* op de Fïtao*. Kerk- 
beroering aldaar. XX. 377 
NUuwland (Nikolaas a nova terra 
of om), wordt Bifichop van. 
Haarlem. VI. 65 ,70 

NiEüWMtGEN. Hof aldaar, door 
Karel den Grooten geftigt. I. 
490. door de Noormannen ver- 
brand. IJL 85. nog eens door 
Godefrid, Hertoge Van Lotha- 
ringen. IL 161. de Stad wordt 
aan Gelder gebegt. LL 384. de 
Ooftenrykfcben zoeken haar te 
vernffenJV. 344- *y wordt by* 
na verratt , in 1584. VIII. 1 9* in 
1585 , aan de Spaanfche ayde o- 
vergebragt. VIII. 71. gekweld 
door den Graave van Nieuwe- 
naar. VIU. 99. Schenks aan (la- 
gen op deStadiVUL 137.307. zy 
wordt bemagtigd door Prinfe 
Maartt* .ViH.359. *e *er de Wet 
vertelt. VUL 3<So. in 161 8, 
wordt 'er ook , buitenstyds, ver- 
andering in de Regeer ing ge- 
maakt. X. I95-V98* Holland 
zoekt de herfteHiflg der ont* 
flaagen' Regenten , vergeefs» te 
verwerven. X. 198* de Stad 
maakt de zwaatigheid om de 
goederen der Ridderen vanMaU 



tha nittekeeren. XII. a8. Wil- 
lem de II. verdek aldaar de 
Wet. XIL 69. de Stad neemt-M 
zynen dood, bet regt hiertoe 
wederom aanzig. XII. 138. zy 
wordt bemagtigd door Toren* 
ne. XIV. 9a. tot handelplaate 
over de Vrede verkooien* 
XIV. 969. opfchuddlng en 
verandering der Regeerlnge al- 
daar. XVII. 137 , 140 ,*43 , 304» 
toeleg der Franfchen op de Stad. 
XV1L 160. beweeging aldaar» 
in 1747. XX. 151. verandering 
der Regeeringe, in 1748. XX» 

Nnuwt oort in Holland verraft, 

door de Gelderfchen, IV. 398. 

ontvangt voldoening van den 

Prins van Oranje, in 1577. VH* 

13S 

Niemopmt in Vlaanderen ver- 
jaagt de* Franfchen » in 1581» 
VIL 474. valt Parma in handen. 

, VIL 490. Maurits flaafer 9 t be« 
leg voor. IX. 78. merkwaardi- 
ge flag by deeze Stad, in 1600. 
IX. 79-87* *t beleg wordt opge» 
broken. IX. 88. de Franfchen 
winnende Stad, fn 1745. XX. 13 

Uiemofwrt {Willem), Vroedfdiap 
.van Schiedam , wegens Holland 
in bezending daar Frieslanden 
Stad en Lande. XIL '130. en 
naar Zeeland. XII. 188. worde 
benoemd tot ddVredehandeling 
met KfomweL XIL 357. ofhf 
Kromwei tot zekere verande- 
ring in Engeland hebbe aan* 
gezet. XIL 259. hy doet een 9 
keer naar Holland. XIL 264, 
307, 316. handelt bedektelyfc 
-met de Wiet. XlL 279» t8o. 
keert naar Londen. (XIL 309. 
Friesland vordert hem ter ftraf. 
fe* XII. 337. by verklaart. by 
eede, 



^e3e ; Krüniwel de Akte van Nokkamet QB&ps vak 8.AÜ* 



Uitflttiting niet in den mond 
gegeven co hebben. XII. 369. 
seyne handeling ito Engeland. 
XII. 430,472. XIII. 4. vat ty 
vanICromwelsZoonen gevoel - 
de.XII.47ï»hy keert te rug- in 
«oUand. XHt. 10.' handde al- 
daar meteenige ge weeleen* Etf- 

- gelfchen. XI1L i<58. Wordtin 

een oproer te Schiedam gevat. 

. XIV. 78 

WieuwpoonCmUem) naar Frank- 

( *yk gatonden.XVlJMKopiy- 
öe'Hqflftedè wordt van vrede 
gehandeld. XVIL 289. zyne ge- 
dagtrav 'over 't aanftettetv van' 
ceureiV Stadhouder» XVULia'8 

Nhu<mftodi$skvb van) , Schepen 
.van Afëmaar , wegens Holland 
In bezending naar Zeeland XII. 
*»7* nav'Enkbüizên. XIL 2&I 

Nikk<*(yartPiHtrsso(>n); Börge- 
meefter van Briéle-, Semt'cfe 
-eerde tot dé overgave dei Stftff , 
in 15-7*. i . VI. 343*344 

Niköfatt van Cafiar (Kardinaal). 
•feoe- tojf , hier te Lande , de Af- 
laaten^pfediktó.JV. 33* w*«hjr 
deedt , tot -verbeoéring^der te- 
den. IV. 34* by beelc driebek 
ring der Utrechtfche Kerke. 
IV. 35 

Nfoolms, Petehot ; Hoor van Gran^ 
veilt* wötmtdrfVredehandeting 
te Madrid by. IV.4ór. bewerkt 
een verbond met den Hertoge 
van Ouïik en met den Konitfg 
van Deenemarke«; V. 262. zyn 
lift, om S. Difier te doen op- 
geevefu V. 27 u hy woont de 
'Kerkvergadering, van Trenfe 
by; V- 36a. ty ft**** V.' 357 
AMi ,dude fetreidpaai van/tNd- 
defRfgt. II. 14(1 ^*nt. ook de 
CtaM* genaaid. . IL 248', g£o 



gondo 9 Heor pan) , Stedehouder 
dei Markgraaf* van Bergen o* 
verHenegTOwen/Vfc.205. be. 
zet Doornik ert Valenchyn.VL 
.^09. doeteenige Leeraars ter 
vdood brengen. VL 209. bezet 
Maaftritfhr/sffè* tagenbofch en. 
tAuiterdaift'. VI. 23a. begroet 
Alva. VL *4& Vordt Lid vari 
den Raad der beroertes. VI. 
•251. helpt Haarlem belegeren. 
VJ, 414. krygt het bewind over 
den oorlogen Holland. VI. 45* 
^Aa*t* tragt naar Gouda door 
lift. VL 455, doet opening tot 
bevrediging. VL '4?8i fterft. VI, 
47 g 
Nomiw&hn» Of- en -hoe verre de 
Stadhouder rest hebbe , om 
daarop onderzoek te doen. XV. 
*<53»*7<M74 
Noodvuut. wat'erddorbetekeod 
werdt. ■ • •. 1.395^01*. 

Noord QOliviervan) 2eflt om den 
rAardkloot. IX. 139 

Noordholland.' wat men 'er, 
oudtyds^door verftbndt III. 
16 1. het onderwerpt üg dea 
Vlaamlngen. IIL 161-wwdt'er 
vanve'rloifr. III. ris 

NöORDERKW^R^iHR/ Moeite al- 
daar over *c ftek dër Regeerfo- 
ge. VIL 6; 9. tfetóelfs. aandeel 
in de gemèehe Laften haderge* 
regelde . .- . • XUI.3& 
Noordwyk. Gewetfêriaaryen al- 
daar; door dePeetfén gepleegd 

o< 11.55 

Noordwjh (Everard van) fff euveit 
'te Schagert. .... JLafl» 
Nootdiüjk QNikt&uvvan 'der Buk- 
"borft, H*erv*y0!ii£gezant&h*P 
naar Frankrylc ' X* 4*5 » 495 
Noormannen. Zie Deernen. 
Noot (Kartl vonder) vtriediat 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 



vin. 131-134 

Nutzel {Küreï) % Keizerlyke Ge. 
zant, raadt deStaaten tot vre- 
de. Vin.4rf 
Nyenburg (DM Vên der) dóór 
Al va, tQt.Advokaat van Hol- 
land, aanzepreezen* VI. 307, 
worde Lid van den Hoogea 
Raade, in 158a. VII.4^1 
Nytnbmg tfdn Jansznn van der) 
helpt betMarktfcfaip v*n 's Her* 
tpgcnbofcb winnen , 10.157a. 
VI 313 
Nyenburg (jf. tia*)# Jn^beaeft. 
dipgnaarPrie^Und en Stadia 
Lande ,lop't Jiuk der jfajywV. 
XÜL u£ 
Nyetmd ( /iFifcfotf t*M> £q/«m , 
Jfor wi). VIL 238. yerdr>ft de 
Beonenbergfchen uit Winiu©. 
VII, 3A6. ftejkt Otterdum. VU. 
492 
is verdagt , dat hy de Engel- NyeQruk (jCornetisvan) befchul- 
fchen ia Holland iaat ftroopen. ..dig4*wegQn*denBeeldenQ;pn» 

.. ir. jVUJ. tOO t* Utrecfct. . , Vi. 1 84. 

Mn? (Frtmpis de to) wordt Veld - JVyenrode (JPUlem vai) handelt 

maaifchalk ovetr 't Leg** der „ten hujze ,v*ur TrefeL X. aio, 
Staaten, onder; poffayiL 2*4. r ; M7 

overvalt La Mcfcte by Duin- itytietó (Jakob tw> Zuiïm va»), 

kerkecu VIL 27*. poogt, ver- . : &h<aif; (e Rotterdam ,. raakt in 



Ooïtende. IX» 108 jjóa. wordt 
Stedehouder vanjfredrik Hen 
rik in Staatfch Vlaanderen* IX. 
169. befchermt Sluis. IX. ao? 

Nerictm,. L.iZlJant. 

JVertits (Eduard) 9 Bevelhebber 
van Oofleade, verovert Blan- 
kenburg en anders .Schanfen. 
.V1IL 385 

Norrits (Job») . Kolonel vaneen 
Regement Schotten in. Staat* 
fchen dtenft. VIL 225. poogt 
SteenwyJc teantflttcen. VIL 
360, 362,363. 't gelukt hem. 
VIL 3<Hi hy tall de Reno*U>- 
tetgftfeen aan, VIL 3$$, wordt 
door Veardugo geÜMgen. VIL 
387. zyn aanflag op Deventer.. 
VUL 199. by keurider Staaten 
handeling góéd. VUL 313 

Nortb doet eenige Ut*ecbtfchen 
ter Stad uit ztttep. VUL 166. 



geefs.Maaftricht te ontzetten. 
VU. «73- bemagtigt Wvwyk. 
VIL 277.ImbifedoethefnG$»d 
mimen. VIL 2*9. hy, neemt Ni- 
uove in. VIL317* wordt gevan* 
gen. < VU.318 

Novcfiumt nu NaU. Li 35^^. 
Nuüéem • Droffaard van Hoer- 
ne, Yflelftetoi.op Bnuren, 'te- 
kent het Verbond der Edelen. 
- VI.126 
Nuis belegert daiw Hertoge Ka- 
rel. IV. 149. ver.Ipaten. IV. 1 52. 
verraft <4DorNLei|^naar*.VIII. 
74» . belegerd enUorniender- 
hand veroverd , door Parma. 



«no<tf**\ ^ . ; Xyi.i^a.ef^. 

Nyveid ( Joagkheer JVi/lm Vm 
Zuilen va») befchujdïgdV, we- 
gens deaöeeljd^iftorm te ü- 

* recht. VL 184. di$nt pnder 
Brederod^. VL211. wordt ge- 

, .fl^^eR. YL *3^gemagtig^ tot 
óe Vfedefeandeljng tè Brecja. 

. VII t 29. .en : te€end.VILio9 f 
il o. worde SloLvooftd te Mui- 
den. VIL «3. gezpriden .naar 
Engeland. VUL. 15^. louojgt^. 
vaar v^irgeligt te worden* VlIL 
••'•*■*«. fifc 

P^vsld<mUe^ 9 n\ZiQ 1 ^^h 
bergen. 

O. 



*o8 



b la: d ^w Y t E R 



o. 



fïUami. . . •) tekent het 

".Verbond der Edelen.Vl. i*S- 

verzeltOranje. op den togtvan 

i S 68, VI. 28* 

(Mam C J&o* «•» JTaffenaer , 

• Uur van) berent Venlo. XVÜ. 
165. woont bet beleg van Bon 
by. XVII. 183* zyn beleid to 't 

* gevest by Ekeren: XVIL 187 
. enz. Zie voorts apJVaJJenae*. 
Ooora* '{Graaf) zyn twift -met 
. Koning Zwentibóid, II. «>i. hy 

wordt linnen Durfog belegerd. 
il. iok soekt bulp.by Karel 
. den Eenvoegen. - 11 102 
Odjk (Willem' ven Nêffau, Heer 
van) bekomt een aanztènlyk 
«topt in Engeland» XIII. 45, 
vertoont den perfoon van Wil- 
lem den II. als éerfte Edele van 

• Zeeland. XIII. 339» w<»4t aan 
^Lodewyk den XIV. gezonden. 

XIV. 4<S. keen te rug. XIV, ici. 
wórdt tot de Ntetiwmeegfche 

1 . VredehandeUng gemagtigd. 
XIV- 369. trekt, In toitenge- 
woon gezantfchap *, naar Frank* 
*yk. XV* ^4. naar Engeland. 
XVI. 21 , 31. zyne handeling 

-aldaar. XVI. 23 ,' 27* 35- by 
wordt tot de HaagfeheByeen- 
komftgemagtigd. XVI. 103. in 
buitengewoon gezahtfchapnaar 

' Frankryk gezonden. XVH. 4.* 
hy (laat voor om Koning Wil- 
lem te Middelburg een eeren- 
beeld op te regten. XVII. 117. 

' wordt van den ftaat van eerden 

* Edele vervallen verklaard. 
..*.. - XVII. 148 
Oiyke (Lubbert v*i). ' . U. 247 
OmiWiiUm) handeltin Holland» 



over vrede «in x$7<5. VIL 169 
Oerveée-, wal 'er door verdaan 

wprdt s III. 371 

Offa x Koning van Mercie. zyn 

gefchil met Karel den Groeten. 

1.43* 

Of Ie (Jean ) , Bevelhebber der 

bezettinge van Utrecht „ ge- 

v dreigd met gevangenis X.3L 

handeling <fer HoMandfcheGcv 

magtigden met hem. X. 220, 

Oitvede. wat 'er door verftaan 
• werd*. HI.37I 

OUenbarnevetd (Joon van) trekt 
op om Haarlem te helpen ont- 
zetten. VL 417* weigert , als 
. Regter , te zitten over eenige 
Roomfchgezinden. VIL 59. 
Wordt gemagtigd tot de hande- 
ling over deÜtrechtfcheUote. 

VII. 25a tot bet ontwerpen 
van de voorwaarden der inhul- 
diging van Willem, den I. VII. 
5 1 8. en tot de opdragt der Heer* 
fchappye aanEfegeland. VIIL90. 
hy wordt Advokaat van Hol- 
land» VIII. 122. zyne wedde. 

VIII. 122. Leicefter ontbiedt 
hem; doch hy verfchynt niet. 
VIII. 169. fpreek t met den Graa- 
ve. VIII. 176, 1 77. wil zyn ampt; 
nederleggen. VIII. 218. be- 
houdt het. VIII. 219. Leicefter 
vaart tegen hem uit. VÏII. 237. 
zoekt hem te ligten. VIII» 240. 
hybefoaftde Predikanten.VIII, 
250. handelt met MedenbHk. 
VIII. 273. brengt te wege dat 
Prins Maun'ts Stadhoudet van 
Utrecht wordt. VIIL3 32» wordt, 
door de Staaeen , befchonkert. 
VIII. 344. bearbeidt de Ker- 
kenorde van 1591. VIII $ét* 
zyne handeling ia Frank ryk. 

vin 



J# V3LDEREANDSC3HE HISTORIE. 



«Vil!. 494; 497 U9S. eri in En- 
geland. VUL 409- by vat ageer* 
dogt op tegen Maurits. IX. 86. 
X. 248. de Admfrant fpreekc 
met hem van vrede. IX. 118. 

< hy moedigt de togten door 't 
Noorden naar China aan. IX. 
140. reilt in gezantfehap naar 
Engeland. IX. 154* houdt de 

• oprtgting eener Weftindifche 
Maatfchappye tegen. IX. 229. 
neigt tot eene redelyke vrede 
met Spanie. IX. 241* beweegt 
Maurïtó dm in het openen der 
hapdelinge te- bewilligen. IX* 
144* ontdekt den toeleg van 
Henrik den IV. op de heer- 
febappy over den Vexeenigden 

-Staat. IX. 266. bevordert bet 
opontbieden dei Vloote. IX. 
»8i.verwyt Verreiken hetom- 
koopen,doorNeyön onderno- 
Baen. IX. 28*. doet de raeefte 
Leden neigen' tot vxtde. IX. 
284* ongenoegen tufichen Mau- 
rits en hem. IX. 284. hy wordt 
gemagttgd tot de handeling, in 
1608/ IX. 321 , 33& yvertvoor 
de behoudenis der Vaarte op 
Ooftindie. IX. 332. haaltMau- 

*ritsover tot bewilliging in 't 
Verlengen der Wapenfchojfin- 
ge IX. 346. ontdekt de Spaan- 
fcheHuwelykshandeling in En- 
geland. IX. 354. beweegt Mau- 
rits omdekrygskoflentehoog 
tebegrooten. IX. 366. neigt tot 
Beftand. IX.366. Henrik de IV. 
zoekt bem te winnen. IX. 367. 
en bevordert zyce Zoonen in 
Prankryk. IX. 368. hy ontvangt 

*en gefchenk van den Koning. 
IX. 368. onderzoek , of en hoe 
verre by zig hierin vergreepen 
hébbe* IX. 3^9. gerugtcn ten 



sfrueii nadeele. IX. 385. bf 
^beantwoordt de Spaanfchen 
fcberp , by 't af preeken der 
handelt nge. IX. 387. Maurits 
fchynt bem te verdenken van 
Spaanfchgezindkeid. IX. 389. 
fchimpfehriften tegen bem ge» 
/ftrootd. IX 4ii. t hy legt syn 

- ampt neder. IX. 412. aanvaardt 
het wederom. IX. 412. zyno 
bedenkelykheid op de hande* 
ling der Zeeuwen. IX. 414. Je* 
annin verzoent Maurits weder* 

• om met hem. IX.413. hy houdt 

.Aet fluiten van een lang Be- 

. ftandzondererkentenis vander 

Staaten vrybeid tegen. IX: 430. 

draagt zorg , dat Prins Maurits 

fchadeloos gefield worde. IX. 

447* *yn g">ot gezag. IX. 451. 

hy fchynt voor 't vermeerderen 

van 's Prinfen aanzien te oei. 

. gen. IX. 454. verandert vange- 

dagten, IX. 454, 455* toekC 

vtede te houden onder de Pre* 

- difcanten. X. 54 dringt op 't in- 
Voeren der Kerkenorde van 
139*- X. 38. fchynt deRemoe- 

.ftranten te begunftigen, X. 58» 

. 59» i4*« brengt te wege, dat 
Jakob de L tot verdraagzaam- 
heid raadt. X. 6a nadeeUge ge- 
rugten van hem. X. 81 , 176. 

.misnoegen van Franqois van 
Aarfens tegen hem. X. fia. by 
bearbeidt»aan 't Engel fcheHof, 
de herlevering der verpande 
Steden. X. 99, 102-105. ver- 
zoekt Prins Maurits» dat hy de 
beflujten der Staaten op bet 
Kerkelyke beipe handhaaven. 
X- 1 50- i* bedugt voor onge- 
yoone verandering der Regee» 

L H,qgeX 150,1 6o,*6i .bevordert 
de Aanueepiing de* Waardge^ 

O der** 



§t6 



B L A D W Y Z'E R 



der*. X. ióS. (preekt met Ui- 
tenbogattd over de SinodevX. 
179. trage, vergeefs , naar 00 1- 
flag van zyn ampt. X. 186. 
fchlmpftbriften tegen hein ge- 
ftfoord X. 200 , aoi , 104. Mau- 
*its toont kwaad vermoeden op 
hem rè hebbeo. X. 200, 201, 
" 205* hy verdedigt zig fchrifte- 
lyk by iten Prirtfeen by de Staa- 
ten. X. 303. de Staaten neemen 
hein in hunne byzondere be- 
feberming X. 204. men neemt 
ay» gevoelen in op de hande- 
ling mee de Utrechtfchen. X; 
flid. hy fpreeki met den Prinfe 
dp 't (luk der Waardgelderen* 
X. 217. fchryft aan die van ü- 
trecht. X. 230. brengt debewil- 
. Uging të de Sinode bfta ten 
einde. X» 240. wordt in hegte- 
nis genomen. X. 240, 352,253. 
ocffzaaHen zyner gevangenis. 
X # 243*152. poögingen om hém 
te doelt ontflaan. X. «58. by, 
Hogerbeets en de Groot wor- 
den openfyk befchnldfgd*' X. 
4156, 26I. hy krygt 'er 4>erigt 
vary en van de verandering dèr 
HegeeWnge. X.286,287,3c». 
wordt ondervraagd. X. 297. van 
zyne papieren beroofd. X. 297. 
komt voor deRegters. X. 347. 
fcyne bekentenis. X. 347 , 34% 
3 5 3,356. men zoekt hem te be- 
weegen om vergiffenis te be- 
geeren. X. 358. hem wordt de 
doödaangezeid.X.359 inhoud 
^van zyn vonnis. X. 364* zyn 
gedrag in zyn uiterfte. X. 359- 
363, 366,367. hy wordt onc- 
haisd.X.367. zyn aart. X.369. 
oordeel over zyn vonnis. X. 
377-380. hy wordt verklaard 
inisdarad van gekwetfte Hoog- 



heid begaan te hebben. 3L4U 
■Oldenztei vcrloorenjn 1580. VIL 
34a. herwonnen > ia s 597. VIII. 
473. wederom verlooren,in 
. 1605. IX. 189. andermaal her- 
wonnen, in 1626. XI. 35.. gaat, 
in i672,aande&i(rchoppelyfc*a 
over. XIV. 28 

Olemtms hardheid, verwekt ee- 
nenopftand onder de Friezen. 
I.80 
Omkoopirigen en ontvangen van 
gefchenken. Ptakaat daartegen. 
•X1L 187 
Ommelanden verbinden zig, 
voor *teerft,met de Stad Gro- 
ningen. III. 339. verfebaffen 
. Graave Lodewyk,geld , in 1568. 
VL 272. omhelzen de Gelooft* 
. vrede, in 1578!. VIL %i6. raa- 
ken in gefebii met de Stad Gro- 
ningen. VII; 237. treeden inde 
Uttechtfche Unie/VII.263. ver- 
werpen de Keutfche Vredepun- 
ten. VIL 284. twiften met Gro- 
ningen, in is97- VIII. 483. en 
omtrent 1640. XL 348 

Ommeren QBeer van) , Gezant der 
Staaten by den Hertoge van Sa- 
voje. XII. 432 

Onderwater (.KorneUs) , Burge- 
meefter te Delftvgeeft den Staa- 
ten kennis van de bcweeging 
aldaar. XIV. 81 

Oorlog. Margareet belooft geen' 
oorlog te voeren, buiten der 
Staaten bewilliging. III. 269 
Oorlogsverklaring, ^voorbeeld 
eener) in de veertiende eeuwe. 
III. 273 
Ooftende verjaagt deFranfche be- 
zetting, in i58a.VIL 474. wordt 
door de Staatfdien verzekerd. 
VIL 507. muiteiy aldaar geftild. 
VIII.21. aairflag op deStad. VIII. 

77- 



der 'VAÖESLA&DSCH0 HÉSTÖR1Ë. ff f. 



Ui mrJSar* HOTg itórtèVtê. 

*«%. tk. ïê*/ wordt door 4e 
FHWfëHèn Veroverd i in 1745. 
.S3M3 
Oöftèmfefcbè MafcfcfcépiJy >, 
dédrKéttdjrltar« dfen VI. otf. 
gèfegfc XVffL ÏM. fiien bê- 
trëèrtytfat hetOktroi voor de- 
ietfe ftryftftiët « VêfeftfetB. 
XVIIi; 269 êns. redenen vofclr 
êfi ttfgeü dttelve. XVIIL *•/* 
è&fö. a?>5 fifjfe. hè*r voortgang. 
ÏVIÈ. *8o; de Staaten arbéi- 
•dm-, ferflftéf|tf,\fciw dezelve fe 
doen vernietigen. XVIIL 297» 
ftftifSMrf^tffttferit dezelve ty 
»* Wëëritt-Vëfd^ag vén ijfcf. 
♦JÊVhI. 309. beding aangaande 
êtiétvê t&'t L Vefdrag tan Ha 1 - 
tóvdr.' KVÉL' 386. voorflagófa 
Öé&ï^tèVefrplaatfen, ivift 
4ó6. ij^ wófaft , voor zeveri /ai. 
ftór<WefchoJÉrXVliï; 443. 
Saare gëheelè temiëtfging.by 
*ê Verdragvan 9eviHe, beraaatf. 
XVIIL tó 4 . gefctiteft èiridayK, 
fy'tVerdragvaA Weèrfón.XIX. 
4», : 7t.i .pcrogirrgen o'm éerigej- 
fléëtte' tan' derzbnter hahdêl tb 
tfébcmfeif. 3£1X. 6*2 

Öofltfiryk (Dóhjanvaiï) , haftfïir- 
fyfee Zoor* virrSaref den tf. 
iftxé ltrygsSedryvén; V». ifc*. 
'iy *fórdé Law^<yo£J def Ne- 
éetfafcdënj yÖ. ï*3- fómeliei- 
fflélyfc fcettWafd*. Vit i*4- 
KnWélt met de Staiaten, Vli. 



«5', j|f; 14 u iyn toeleg op 
Bïig^afidiVlI; i lo ,1x4, i#8. 
Ky efceft liet ëètiwig Edi& uk 



ttf. *4*: Hoflanden Zeetërtd 
«e^^nf.rfgAiétriérfr te ve^ 
dfiftgeri. V& 14:4. hy bëfcbifl- 



Agt Orlrjje *i« êéfc* aanfltg 

tè^Stf zjrfi Përfoon. VII. 1451 

lómtte Antf&L VIL 141). bc- 

•iéftftdeéttffltea van Holland 

en Zeeland. Vil. 148. zoekt de 

Hdbgduitfche kBegeen iri *i 

ÏAhd tè houden. VII. f50* 

torfakt z\i vèrdrfgt. VIL 150* 

-btfm^d^t het Karteer van Na* 

toen, dodf lift. VIL *sr. ook 

CKaflemorit. VIL 1^3. Oranje 

©hderfehdpt *yne brieven. Vit 

•*54. de Staaten handelen f op 

Éfèüfcfo , toet hem. VIL 157. 

• ?7o; hy ontbiedt de Spaatf fcbé 

TWe£ten te t tig VIL 157. wordt 

voor 'aLïmdf tynrid verklaard; 

VII; 180, flaat* de Staat fchén Hf 

OëftlHotirs.VIL if 3* bemagti£t 

deeüe Stad. VIL 193. en ver- 

Cchëldèn* anderen. VIL 't 942 

vrngrelooae Viecfeha'ntóing 

tri* hem. VIL I94;hy bemafc- 

tfêt Prlrppévflte VIL i#. raakt 

te Roermfcnde fla^a met <fe 

•Stadtfcihèn.VII. «5. (lerftïh'c 

Ltigör. VH %yi 

Ooflerbik^DênJah t;art> t rfa'tütir- 

ïfckfe Z<roÜ vah Fllip* dén IV. 

wordt Lab'dfröogd de^ 5paan- 

^rchö Nederlifideh. XII 445. 

"Wordt oiMffaagén. ïfi. 4^4 

Qtfftïgo én Hïjhrgè , ouiyös Ei- 

: lamfeh genoemd/ L 37^. aan 

'Kb^riraad Biflchdp i ariUtrecht, 

*6^edraagën. II. 194. en hem 

wederom ónéifjfömèrr. IL igs^ 

hèfti op rtieews gëfchönken. Uj 

. 156; aari 'Holland geftegt. IÏ 

Ï17J wederom aan de Utrecht* 

fche Kerfc gegeven. II. ^i6. 

verdrag, déswegè.tuflöfrëri Hot 

; lamd en 't Stiet. II. *4*$j x i«ï. 

aan Wiï \èm , Broeder VahWrlt 

'tieri Vh. ^opgèdra^eh. fl. a«o# 

tMt Zto 



»I* 



/B L AD Wc T ^ ER 



ZieFRiuuND (tegen woordig). 
Oofteriiagen. - Oorlog mee de- 
.«elven. III. 530 enz. Vrede- 
: handeling. 111.539. Verdragen. 
. IIL 542. Zit Hanze-Steden. 
Qoftervant ('t Oraaffcbap) waar 
.gelegen. II. mJm* 

Qofterwyk (Koenraad tw«) wordt 
.gevangen. • III 174 

Oojkrwyk (Willen van Lier, Heer 
[van) trekt in gezanrichap naar 
. Venetië. XI. 66. uaarFrankryk. 
,XI. 241* zyne handeling aldaar. 
XL 277 ,334 
Qofterzee. Slot aldaar , door Graa- 
j ve Willem den I. geftigt. IL 28 1 
OosTFRANKRYK,éen gedeelte der 
' Nederlanden was 'er onder he- 
greepeo«L 310. wordt Dytofeb» 
land genaaipd* ; , IJ. éi 
Ooftfriefche onluften, omtrent 
1595. VIII. 416. omtrent 1598. 
IX. 1p.omtrent1602.IX.1a3- 
1 28. wij-entjdotf. IX.3 iq. om- 
trent 1611. X. 511, 53. omtrent 
1622. X 439-445- omtrent 1615. 
XI. 42. van 1627 tot 1636. XI. 
216-230.omtrent1649.XJ 35°- 
354. na 1648. XIII. 90-97- in en 
na id66«XIIL35i-3S7.inj677. 
XIV. 4x8. vervoeg derzélvpfl. 
in 1681 enz. XV. 104. in èn na 
1 721. X VIU.182. in en naiyaj, 
tot 1730.; XVIII. 5" enz- 't 
Wpenér -Verdrag belooft,, de- 
zelven te gullen byleggen. XIX. 
5* 1 73. verandering der Regee- 
_ ringe a|daar. XIX 47<?-4 8 6 
OosTraiESLAND. Zie Joan^ Ed- 
aard yEnno , Cbriftiaan , Graaf of 
m Varft van Ooft friesland. 
'QoJl-HoUand. dus noemt zigEm. 
menes. HL 273 

Óostindie. waarom dus ge- 
naamd. IX. 131. oudfte handel 
op dit Gewed. IX. 131. de Por- 



cugeezen worden 'er 
, van. IX» 134. de Hollanders en 
Zeeuwen beginnen op Ooftto- 
die te vaaren. IX. 136 JPjüiptde 
, IJL zoekt hun den handel der* 
waards te beletten. IX* 143. en 
.dringt hierop in den Haageen 
'te Antwerpen. 1X316, 335, 
-357» 432. redenen voor en te- 
gen den zei ven. IX. 327,331. 
de Staaten befluiten , dien te 
Jiandhaaven. IX. 332, 334, 342, 
443, eenige Nederlandera lee- 
ren den Engelfcben de, vaart 
naar Ooftindie. X. 46. fchade 
aldaar, in 1672 ea 1673. XlV. 

r 293 

Ooftindifche Maatfchappy der 
Vereenigde Nederlanden. IX. 
j47.derzelverOktrou IX. 148. 
w êerfte uiiruftingemlX; 150. ver- 
rigtingen in Indie, IX» 197,301- 
6iaX. 6, 46, 51. XI. 238, 3x6, 
.371. XII. 473. XIU. 73 , 405. 
verfchillen met de Engelfchen» 
X. 69 1 70. voordeel ige ftaat. X. 
.91>S&' verdraf met de Engel- 
Ten e OoftindifcheMaatfchappye 
van 1619.3t.393. zy doetüa- 
tavia Üigten. X.3P5- geeft der 
Engelfche Ooftir>difcbe Maat- 
ichappye voldoening. XII. 365, 
.366. zy zoekt haaren handel ia 
China en Japan, te veftigen. 
TtjL 473 » 474. geeft den Eto- 
geifchen voldoening, -wegehs 
drie gerjomen fch/epen.XIII.4. 
legt Willem den Jfji. een drie- 
endeuigfte haaretukdeelingcn 
toe. XIV. 317. fluit met de En* 
geifcheMaatfchappy.XÏV. 339. 
derzelver Oktroi wordt ver- 
, nieuwd. XVI 33 5. wederom, in 
1748. XlX.4j9.zy verkieftdèa 
Prins van Oranjp tof Opper* 
ÏMrefteur. XX. 332. deszelft 
Ze- 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 



Refrefintantm. XX. 134 

Qofhct. Koophandel op dezelve. 
Ifl.201,500. Zit Koophandel 
op de Ooftzee. 

Ootmarfum ingenomen doorPrin- 
feMaurits.VIII 366. verlooren. 
VIII. 378. herwonnen. VUL 
473. gaat» in 1672» aan de Bis- 
fchoppelyken over. XIV. 28 

Openhouden van Steden en Sterk- 
ten, waarom , van ouds , bedon- 
gen* '!V.3i3^a«t. 

Opmeer (Nikolaai) , Burgemees- 
ter van Amfterdam , ontvangt 
Willem den III. XV. 145 

Opperde magt den Graaven uit 

den huize van Ooftenryk toe- 

gefchrceven. V. 140, 197, 242, 

33* • 340. 408 

Opzitten of uitrutting van een ge- 
zant» hoe veel zy beliep. XV. 
464. V. 161 

Oauendo (Don Antonio d') verlieft 
den flag voor Duins. XL 282 

Oranje- ('t Prinsdom) komt aan 
den Huize van Naflau. IV. sof 
V. 270. wordt Willem den I, o- 
vergegeven, VI. 34. beroerte 
in de Stad Oranje. VI. 73. Fre- 
drik Henrifc raakt in 't geruft 
bezit van het Prinsdom. XL 
13a Willem de III. tragt *er in 
herfteld te worden. XIV. 462. 
't wordt verbeurd verklaard. 
XV. 317. door.Lodewyk den 
XlV.overmeefterd. XVII. 204. 
wat deswege te Utrecht bepaald 
27. XVII. 514, 518 

Oranje. Zie Filibert van Cha - 

Lófcs , HENS* VAN CflALONS, 

Willem van Nassau of .Wil- 
lem den L , Maurits , Fredkik 
. Henhik, Willem den II. , Wil- 
lem oen III. «Willem Karel 
Hbneie Faiso, , . 



aï3* 

Orateur. gewoone naam der 

r Noord fche gezanten. IV. 467 

Ordonnantien (Crimineel*} van 

Al va , door wie opgefteld. VI. 

29a 

Ordonnantien. Zie Benden vaa> 
Ordonnantien. 

Orleans (Hertogin van) haalt naa- 
ren Broeder, Karel den IL o-* 
ver tot een heimelyk Verbond 
met Frankryk. XIII. 41 7. derft 
fchielyk. XIII. 410' 

Orleans (FtLips t Htrtogvan) wordt 
Regent van Frankryk. XVJIL> 
66. invloed hiervan op denStaat 
van Europa. X VUL 68. hy wei- 
gert den Pretendent oodeifteu-f 
ning. XVIII. 7a doet den Am- 
bafiadeurBuyseen voor flag van 
een Verbond. XVIIL 107- no* 
zyn inzigt hiermede. XVI1L> 
na fpreekt nader met Buys. 
XVIIL 11 2. flaat een Verdrag 
van onzydigheid der Ooften- 
ryk fche Nederlanden voor. 
XVIIL 113, 114* aanleiding 
tot handeling tuflchen hem en 
Groot-Britanje. XVIIL 140. zyJ 
ne inzigten in 't fluiten van een 
Huwelyk voor Lodewyk den 
XV. XVIIL 239,14* 

Orm&nd (James Butler , Hertog 
van) bekomt het opperbevel o» 
ver deEngel fche troepen.XVIL 
426. zyn laft.XVII.4o5. maakt 
zwaarigheid om te vegten. 
XVII. 466-469- zondert zig ar) 
van *tLegerderBondgenooten. 
XVII 477 > 480. bezet Gend en 
Brugge. XVII. 48a 

Orfoi gewonnen , door Graave 

Willem van Naflau. XL 159. 

door Lodewyk den XIV. in 

1672- , XIV. 26 

Qrttl (JoacbinO, Gezant der Staa- 

O 3 ten 



414 



B L A D W :Y Z E R 



ten i» Ettgelwd. VUL 34. ayné 

Jiapdehng aldaar, yill. 34 - 3* 1 

19* > 93?* hy ontdekt Leicësv» 

jers. geheim Berigtfchrift. VUL 

*3Q.iterft t te Londen. VIII. 35a 

Qs (uw)» Burger van den H'aa- 

. ge ,. wil de Witt niet van de 

poort iaaten. XIV. 163 

Of (Zwr tra der") wordt Iatev 

* zUns-Eegent ce Ziertkzee. XX* 

74 

Qsdprp. die van Osdorp weder- 
fiaan de Drpgter-Friczen.ll 236 

Qffer.y (Daniel, Baron van) t Ro» 

t lonel in'sLandsdieniV teRyn- 
berk , onthalsd. XIV. ój 

Otto tot Keizer uitgeroepen. I. 
104. de fiatavifche hulpbenden 
veiklaaren zig regen hem.Lioo'» 
fey beqeemt zig het ieeven.1. 1 1 * 

Otto de I (Keizer) doet eeni- 
ge Giften aan de Herke van U- 
frecht. IL 120, beoorloogt zju 
nen Broeder, Henrik, om 't 
bezit van Lptbaringen.11. 4 21. 
bemagtigt het. IL 123. < fterfi. 
IL 123 

Otto os III. (Keizer) (Iaat Dirk 
den IL eenigeLeengoederen in 
eigendom af. IL 125 

Otto van Saxen tot Keizer ver- 
koorcn. IL 331. beveiligt Wil- 
lem denl. in de Ryks Leenen. 

. II. 333. Lodewyk van Loon 
aoekt zig , door hem t te doen 
.berftellen. II. 339 

OuovanNaffau, Graaf van Gel- 
der , verdraagt zig met het Stigt, 
wegens de Vel uwe. IL 272 

Qtto de III , Graaf van Gelder, 
pandt Nieuwmegen van Koning 
Willem. IL 384. wordt Voogd 
van Pions den V. 111. 7. ilaat 
Vrouwe Meid. HL 8* Aerfu 
UI. 9 



Qtft, (haaf vap Me**im f dpfe 
eenea inval ib Drente. II. aa?, 
lui 9. qrordt .geflajLgfn eo ge- 
vangen. IL 230. wederom ge- 
ilaaku IL 031. omgebragt. II. 

Que de IL Qraqf van Bentbem , 
zyn gefchil met die van Oro> 
ningen en Drente. II 285 

Qtto de IL y fiiilchop van Utrecht, 
gaat op de Kruis vaart IL 34.2,. 
keert te rug. II. 350. raakt in 
oorlog met den Graave vanGeU 
der. 11. 357. maakt vrede. IL 
359. 't Droftampt vau Salland 
wordt hem afgeftaan. IL 3^0. 
hy raakt in nieuw gefchil met 
de Drenters en Groningers. IJ. 
361. fneuvelt. IL 36 j 

Otto' del IL , BiiTchop van U« 
tracht , wordt Voogd van Graa- 
ve Willem den IL IL 376. fterft. 

H. 397 
Otto 9 Heer van Arkel , bevredigt 
de Kabbeljaauwfchen met Her- 
toge'Aibrecht. 111. 208. zyn aan- 
zien en bedryf. ULsjft 
Ottervom ('t Wed) waar gele- 
gen. # ILiöa 
OudaatiiJoachimFratiszaon) loopt, 
in 't jaar 1672, in 't oog XIV, 

221 

Oudart (Nikolaas) , Geheimfchry- 
ver der Koningklyke Prinfes- 
fe. XIII. 38. raakt in begtenis. 
XIII. 163. wordt geflaakt.XI!l. 
171 
öuddorp heeft Keuren van Wil- 
lem den II gehad. IL 259 
Oude (Reinier de). IL 159 

Oudenaarden bemagtlgd, door 
^Willem den 1. VI. 388. moed- 
wil aldaar gepleegd VI 3*8. 
aanflag op de Stad. VU. 419. 
zy wordt door Parma bemag- 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. «15 



. lig&VJJ. 45*« belegerd, in 1674- 
XIV. 333 
Oudewater, vergeefs , door Jan 
van Arkel , belegerd. III. 346. 
de Kabbeljaauwfchen raaken 
'er op 't kuilen. IV. .196^ Stad 
beeft een oud voorregt, om 
niet van de Graafiykbeid ver- 
vreemd te mogen worden. VL 
16. wordt aan de zyde van O- 
ranje overgebragt. VI.366. door 
Hierges , ftormenderhand , ver- 
overd. VII. $2.63. zonderling 
voorval omtrent het Lyk van 
den Predikant aldaar. VII. 64. 
opfchudding, in 1617. X.isa. 
162. Prins Maurits verftelt 'er 
de Wet , in 1618. X. 266. de 
Stad neemt vrye hoede van de 
Franfchen, in 1672. XIV. 41. 
de bezetting trekt 'er uit. XIV. 
1 33 1 383. beweeging aldaar , ia 
1750. XX. 358 

Qudsboorn(pirk de Vlaming van) 
wordt te Amfterdam uit de 
Vroedfchap gezet. X. 280 

Owaenaller (Reinier van) , Klerk 
van den Raadpenfionaris de 
Witt, verzeit zynen meefter 
naardeVoorpoorte.XIV. 159, 
162, 163, 166 
Ouwerkerk (ttenrik van NaJJou, 
Heer van), befchermt Willem 
den III. in den (lag van S. De- 
nys. XIV. 494* zyne Krygsbe- 
dryven. XVII. 185» 190, ^^l 
enz. 258, 260, 180. 306. hy 
derft. XVII. 312 

Overeenftemming. ZieHarnwnie* 

GVERKWARTIBR VAN GELDER- 
LAND. Handeling over hetzel- 
ve. XVIIL48. deszelfc aange- 
legenheid. XVIIi. 52. verfchil 
over de regtspjeeging aldaar. 

.XVUL 7?, 91< bei wordt den 



Suatcn gedeeltelyk afgeftaaa. 
,. XVIII. Ï6 

ÖVERMAAZE (L AM DJPf VAK ).(Joor 

. Willem den II. ingenomen. XJ. 
.457* verdeeld tuffen en Spanje 
.en de Statten. XIII 13 

Qverfte Heer. de Staaten van Hol* 
land myden 't geeven yan det • 
zen titel aan hunnen ^ko- 
menden Graave. V. 339 
Overftein (Otto, Graaf van) (beu- 
velt te Antwerpen. Vil. 11a, 

113 

O veryssel of Overflifa door Ka* 
rei van Gelder overvallen. IV. 
363. en gedeeltelyk bemagtlgd. 
IV. 438. Schenk voert een £#- 
ger derwaards. IV. 441» Karel 
de V. wordt 'er Heer van. IV. 
. 479. 't wordt een Landfchapop 
zig zelf. V. 132. kiert: gedeel- 
telyk 's Prinfen zyde, in 157a. 
VI. 369. valt hem wederom af* 
VI. 400» 4 oi. treedt fchoor voe- 
ten de in de Ucrechtfcbe Unie. 
VIL 266. deszelfs oordeel over 
de Keulfche Vred?punten. VIL 
284. Oranje verzekert dit Ge- 
wed. VIL 328. 't verwoeften 
van 't platte Land aldaar nagp- 
laaten. VIII. 19, 20. verklaart 
zig tegen de opdragt der heer - 
fchappye aan Frankryk. VUL 
50. lïaat der Kerken aldaar, f ft 
16x2 X. 58* en in 1616. X. 
142. Maurits haalt het Gewef . 
over, om in de nationaale $t- 
node te bewilligen. X. 199. ver- 
fchil over deszelfs aandeel' in 
de gemeene 1 aften. X. 446. wn 
(lelt 'er orde op de Regeer in* , 
na de dood van Willem den IL 
XII. 130. befehryving derwlyt, 
XII. 407. fcheuring onder de 
Statten van'tGewelLXII. 493, 
P 4. W»d 



*itf ft'LADWYZE-ft 



eene der partyen kieft den Prifts 
van Oranje toe Stadhouder* XII. 
405. de Staaren van Hofland 
befliflen eerlang den twift. XII. 
406-413* 't Gewed (laat voor 
om den Prins van Oranje', in 
gezantfehap , naar Engeland te 
zenden. XIII. 166. nieuwe 
fcheuring onder de Staaten ge- 
heeld. Xlïl.344-»35i« de Pro- 
vincie, door de Biflchoppely- 
ken , ontruimd. Xï V. 308. in do 
Unie berfteld. XIV. 325. de, 
Regeering aldaar veranderd; 
XIV. 360. de Provincie draalt 
met befluiten op de werving 
van zeflien duizend man. XV, 
218 onluften tuflehen de Ede- 
len en Steden. XVI. 96. veran- 
dering in de Regeering aldaar. 

• XVII. 143. de Provincie flaat 
•het houden eener buitengewoo- 

• ne Vergadering voor. XVIII. 
117. kieft den Prins van Oran- 
je, in 1747, tot Stadhouder. 
XX. 96, 150 verklaart deeze 
waardigheiderfelyk. XX "150. 
opfehuddtng aldaar, tegen de 

•Pagters. XX. 208. verandering 
in de Regeering. XX. 315 

P. 

paal wormen , In 'thout der zee- 
weeringen ontdekt. XIX 90 
PaapendrecÉt. Schans aldaar ver- 
looren. VIL 65 

Paapenbeim ( de Overfte ) tragt , 
; vergeefs , Maaftricht re ontzet- 
ten. XL 155, 156 
JPcapenmuts door Maurits geftigt. 
X. 405 verlooren. X.445 
Paats(Adriaan), Vroedfchap van 
"Rotterdam, gemagtigdtot het 
r byleguen van den twift in O» 
- veryflel. XIII, 349* wordt van 



zynè Vroedfchapsjritatf vetlai- 
ten. XIV. 27 7. handelt in Span- 
je. XIV. 276 , 277. wordt irf 
zyne Vroedfchapsplaats ber- 
ftehd. XIV. 177. raakt over 't 
fchryvan van d'Avaux in moei- 
te. XV. 168, 169. wordt naar 
Engeland gezonden. XV» 3 is 

Pms (/Tofw/i/), Schout te Lef* 
den , neemt Armftrong gevan- 
gen. XV. 253 

Pacificatie van Gen d, getroffen. 
VIL 11 5. Voorwaarden derzel- 
ve. VII. 1 1 5. getuigeniflen ten 
voordeele daar van. VII. 131 

Paciotto oiPaciceo. Ingenieur on- 
der Alva. VI. 244. voert bevel 
binnen De ven ter. VI. 31 r. wordt 
te Vullingen opgehangen. VL 

351 

Padilla. Zie PedMa. ' 

Pagten afgefchaft in Friesland. I 
XX. 199. in Stad en Lande. , 
XX. 207. in Utrecht. XX. 208. ' 
te Haarlem. XX. 211. te Lei» I 
den XX. 215. zyne Hoogheid , 
(Iaat een algemeene affchaffing ! 
der Pagten inHolIand voor.XX. 
228. de Staaten befluiten 'er 
toe XX *3o. en tot het heffen 
van een middel , by voorraad, 
in de plaats der afgefchaft e Pag* 
ten. XX 230 enz. zy befluiten 
de verpagte middelen ,by wege 
van Colle&e of inzameling, te 
heffen. XX. 239 

Pagters van 's Lan,ds gemeene 
middelen. Misnoegen op de- 
2ehren.XX 195 oproer tegen 
hen, in Friesland. XX. 197. in 
Overyfle!.XX.K>8. geweldige 
plondering hunner huizen , te 
Haarlem. XX. 209. ie Leiden. 
XX. 214. in den Haage. X?. 
- 216. teAmfterdam. XX 218 enz. 
de opftand tegen hen wordt , in 
foa*. 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. ai^ 



fdmmige Steden , voorkomen. 
XX. 227. zy ontvangen vergoe- 
ding van fchade, uit 's Lands 
kaflè. XX. S40 

Pain tf Fin (Mozet) wordt K war- 
tiermeefter-Generaal. XIII.192. 
fcbryvens aan hem. XIV. 232. 
by verlaat de poft aan de Nieu- 
werbrugge. XIV. 136. hy wordt 
onthalsd. XIV. 937* aanmer- 
kingen over zyn vonnis. XIV. 
238 

FaUjlina. Zie Heilig Land. 

Palts. Staat des oorlogs in dit 
Gewed. X. 423 

taUand (Bernard van), Heer van 
Keppe!,in bezending naarFries- 
land en Stad en Lande. XV. 3 1 

tancras (Nikolaas) 9 Rz*d te Am- 
fterdam. . XIV. 85 

Panne (P'tctet) om een' aanflag 

op *t ieeven van Prinfe Mau- 

riis,in 1598, ter dood gebragt. 

IX. 12 

Paret(Stevcn) wordt gevat.VIIL 
169. ontdekkingen uit zyne 
fchriften. • VIII. 170 

Parlement of groote Raad te 
Mechelen opgeregt. IV. 161. 
herfteld. IV. 311 

Parlement van Engeland ten ty- 
de van Karel den I. raakt in 
hevig gefchil met den Koning. 
XI. 322-326. en eerlang in o- 
penbaaren oorlog. XL 329>339» 
zo#u de Staaten te winnen. XL 
330. vindt ingang by die van 
Holland. XII. 33** en Zeeland. 

XI. 341 , 373. de Staaten zoe- 
ken de verfchillen te bemidde- 
len. XI. 373. 't Parlement klaagt , 
over hunne Gezanten. XI. 376. 
krygt Karel den I. in zyne magt. 

XII. 7 , 8. doet hem onthalzen. 
XH. 34. aanvaarde de Regee- 



ring. XII. 34. raakt ia ongenoe- 
gen met de Staaten* XII. 205- 
s 11, 213. geeft, in 't jaar 1651, 
de vermaarde Akte uit tot be- 
vordering van den Eogelfchen 
Koophandel. XII. au. handelt 
met de Staatfche gezanten. X1L 
115. neigt tot vrede met de 
Staaten. X 11. 247. fchryftaan die 
van Holland. XII. 154 

Farm* (Alexander Farntze , Prins 
van) trouwt. VI. 122. komt in 
't Leger van Oon Jan. VIL 199. 
verflaat de Staatfchen byGem» 
blours. VIL 193. bemagtigt Ltm* 
burg) Valkenburgen Daalhem, 
VII. 198. wordtLandvpogd.V!L 
233.bemagtigtKerpen en Hel- 
mond. VIL 142. verdraagt zig 
met de Waaien en Malconten- 
te». VIL 270,271. dreigt Ant- 
werpen. VIL 272. belegert 
Maaftricht. VIL 172. wint deo- 
ze Stad. VII. 275. zyne ziekte. 
VIL 276. hy bemagtigt Mor- 
tagne en S. Atnand. VIL 315. 
tragt naar Bruflel. VII 318. is 
misnoegd over de te rugkomft 
zyner Moeder. VIL 344. kon- 
digt een* fcherpen Ban af tegem 
Oranje. VIL 345. tragt naar 
Hattum , door lift. VIL 360. 
ftaat zyns Legers , in 1 58 1. VIL 
3 76 hy verraft Breda. VIL 379. 
wint Doornik. VIL 4 1 6. neemt 
Wouw in. VII 418. gelooft de 
dood van Oranje te voorbaarig. 
VIL 442. verovert Oudenaar- 
den. VIL 45a. ook Gavere eri 
Keftenat. VIL 454. zyn aanflag 
op Anjou en Oranje. VIL 458. 
hy bemagtigt verfcheiden'Plaat- 
fen. VIL 459. handelt met An- 
jou. Vil. 483. wint Eindhoven 
en andere Steden. VIL 488. ag- 

O 5 ter- 



2l8 



,H L A D W Y Z. E R 



•terhaalt Biron,by Steenbergen. 
VIL 489. bemagtigt Duinker- 
ken. Vilt 489- Nieuwpoort, 
Veurne cnz,VÏI.490,49i. be- 



fenburg, VUL 357- bfefflttQl*. 

VUL 3j8. trekt op tot QQfócc 
van Rouwi» ,VJIL 3&k fterft. 
VIII. 369 



naauwt Antwerpen. VIL 491. F4rm4 (Alitanfar Farntze f Prw 

koopt Aatft. VIL 491- ftelto* .van) wordt Landvoogd der 

de op de zaaken der zee. VIL Spaanfche Nederlanden. XV.s» 

500; handelt met Gend. VII. Par ma (O&avio Farnezt, Hertog 

506. met Brugge en 't Vrye. *w?)veteelt zyne Geroaaiia , de 

VII. 507. heeft de hand in den Landvoogdes, op de retee uic 

laatften toeleg op *t Jeeven van Italië. VI, 40. fterfr. VUL 137 

Oranje. VIL 5 33. aet het beleg Partage - Traktaat. Zie Verdrag 

▼a;n Antwerpen voort VIII. i<J, van Verdeeiinge. 



11 , sta , 80. neemt Dendertnon- 
de in. VIII. 17- ook Gend* 
by verdrag. VUL 18. (laat een' 
fchipbrug over deSchelde.VIIL 
23 , 78. bemagtigt BruffeL VIII- 
64. neemt Zutfen aan in gena- 



Partby QVtUm Janszoon*) heeft 
de hand in een' aanflag op 't 
Ieeven van Prinfe Mauritf. X. 
45 M5345& neftmt de ylugt.X. 
Aéi , 467* wordt gevat, X.4óg. 
en ontluisd. X. 477 



4e. VUL 70. zyne fchipbrug Paryfche moord van 1572, VI. 
▼oor Antwerpen wordt ver- 388 
nield. VIII. 79. hy bemagtigt Ptspwrten* Zie Vrygeleibrieven. 
de Stad. VIU. 8 1,8 2. wint Ven- Poffau fchynt zypen naajn van 
lo- VIII 130. belegert Nuis. deBatavieren ontleend te heb- 
'VIII. 131. verovert de Stad. ben. 1-295,096 
VUL 1 33. de Paus fchenkt hem Paffaufche Vrede geflooten. V. 
een zwaard en hoed. VI1Ï. 134- ^ 366 
hy neemt Meirrs, Alpen en Kra- Patenten, 't yerlèenen derzel- 
kau in. VUL i34*beleger:Ryn- ven geregeld op degroote Ver- 
berk. VUL 134, 1 35- dood van gadéring des jaars 1651. XII. 



aynen Vader en Moeder. VIII. 
1 37. hy wordt Hertog. VIILi 37. 
bemagtigt Wouw. VUL 196. 
belegert Sluis. VUL 225. wint 
jée Stad. VIII. at 7. bekomtGeer- 
truidenberg, door verraad.VIJL 



s8* 

Pater(4driaAnJanszoan) fneuvelt 

.op een' tugt naar Weftindie. 

iXL* 4 S 
P«r*Vw.betekenisdeezes naams. 
L 309 4at&4ti Jont. 
%%u rail zig toe tot eenelan- Pauli (Jakob) gemagtigd tot de 
ding. VUL 283 zyn aanflag op .raadpleegingen op het zoeken 
Yhoolen.VIILa89.hy belegert .van vr.eemde hulpe. VII, 79 
Bergen op Zoom. VUL 290. PohUwu Pmpejus voltooit Dr u- 
hreekt het beleg op. VJII. 291. zus Dyk langs den Ryn. I, 95 
wint Bon. VIII. 191. verovert PaukusdelV.QP s aus) beoorloogt 
Rynberk V1H. 304 . 306. wordt liet Huis van Qoftenryk. VL 13 
ziek.ViIL3ii.trektnaarFrank- Pavw (Adriam)* Koopman te 
ryk. VUL 34& belegert Kaod- Ajqfter dam, bevordert de Hor. 

vdr* 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 



vorming. VI. 194. Wit W op- 
roer, VI. 219. helpt Brederode 
aan geld. VI. 219* heeft de hand 
in de omwenteling, ées jaars 
1578. VIL 206 

Porno (Adriaan), Ridder, wordt 
Bezorger van 's Lan ds Hooge 
Schoole, in 1619. X/383. trekt 
in gezantfchap naar Frankryk. 
X.0425, 495. naar Engeland. 
XL 62. wordt Raadpenfionaris 
van Holland. XI. 142. trekt 
naar Frank ryk XI. 196. bewerkt 
aldaar een gewigtig Verbond» 
XI. 197. vertoeft 'er eenigen 
tyd, XI. 200 , 214, 242 doet 
afftand van 't Raadpenfionaris* 
fchap. XI. 241* wordt geraag- 
tigd tot de Munfterfche Vre- 
dehan deling. XI. 404, 405. doet 
een 9 keer naar den Haage. XI. 
4 1 5. is verdagt by de Fr an fchen. 
XI. 419*451. trekt, in buiten- 
gewoon gezantfchap , naar En- 
geland. XII. 33* aanvaardt het 
Raadpenfionarisfchap • weder- 
om. XII. 214. reilt naar Enge* 
land om Tromp te verfchoo- 
iien. XIL 119. raakt by *t ge- 
meen in haat. XII. 220. derft. 
XII. 231 
Pauw (Mriaan) 9 Heer van Ben- 
nenbroek , Prefident van 't Hof 
van Holland. XVL 78 

Pauw ( Izsak ) , Heer van Ag% 
tienSwe* , in belending naar 
Friesland en Stad en Lande. 
XV. 31 
Faw* (Reinier) , Burgemeefter 
van Amfterdatn, een der eer- 
fte opregterén van de Ooftin- 
difche Maatfchappye. IX. 137. 
ontvangt een fchimpfthrift te- 
gen Oldenbarlieveld. IX. 411. 
trekt naar Engeland in gezant- 



319 

fchap. X. 70. fcbyntMaurlts toe 
Oraave 10 willen bevorderen. 
X. 247, 354. dringt op versa. 
dering der Regeeringe te Don 
drecht. X. 28 r. wordt geraag* 
tigd tot het onderzoek van Ol- 
denbarneveld, Hogerbett» en 
de Groot. X. 296. en tot Reg- 
ier over dezelven. X«94i 
FêtnvQVÜlem), Raadsheer in don 
Hoogen Raade » verandert, van 
wege zyne Hoogheid, de Re* 
geering in de Holiandfche 
Steden. XX. 301, 302, 305, 30*, 

307, 308, 309,310 f 3«> 3>»f 
313 

Pavie. Slag daar by. IV» 450 

Pedilla (Don Martin de) , Spaan- 

fche Admiraal , lydt veel door 

ftorm. VIII. 448. 449,470» 477 

PterkenJVambeek draagt, onder 
den naam van Rlchard, Koning 
van Engeland , zyn regt op dit 
Ryk over aan Maximiliaan en 
F1lips.IV.30i. zyn verder be* 
dryL IV. 299 ,300, 301 

Pegnarandü (DonGa$parde Brac* 
camente en Cusman , Oraafpan)' 9 
wegens Spanje, gevolmagtigd 
tot de Vredehandeling te Mun- 
fier. XL 402 

Pekkius (Pieter), Kanfelier van 
Brabant, handelt met de Re. 
monftranten. X.418. zyn voor- 
flag aan de al gemeen e Staaten 
wordt van de hand ge weezen* 
X. 419 

Pelgrim ,Zoon van Dirk den VI. 

eertte Heer van Voorn e. IL 

236, 238 

Pelgrimaadjen naar 't Heilige 
Land. derzelveroorfprong. II. 
i5r. 2y geeven aanleiding tot 
de Kruisvaarten. IL 199 

Pftóm(0?J/*m)valt in Brabant. 

VIII. 128 

Pr*. 



£ L A D 



Pendreebt QBertolfvan). II 259 

penning (honderdfte en tiende). 
Zie Hoaderdftef en Trepde Pen- 
ning. 

Penning (bonderdfte en vyftigr 
fte) gevorderd , in 15^6. VI, 1 a. 
bonderdfte, in 1557. VI. 23. 
hondeidfteen vyftiëfte,ini559. 
VI 36. honderdfte, twimigfte 
en tiende, door Al va gevor- 
derd , in 1569. VI. 298* Zk 
Tiende penning, twaalfde pen- 
ning van de Landeryen gehee- 
ven , in 1572. VI, 383 

Penningen geiigt tot tien ten 
hondercL III. 430 

Peralla(Gabrkl de) fneuvelt op 
den togt naar Schouwen.VII.72 

Perea (Lorenzo) verovert Loeve- 
ftein, in 1570, VI. 326 

Perenot. Zie Nikokas en /intbo* 
ni Perenot. 

Perez (Markus) , Koopman te 
Antwerpen , verfchaft Willem 
deal. geld. VI. 285**89 

Peronne {Vrede van). IV. 105 

Pene (Paulus van <fc),Penfiona* 
lis vanMiddelburg,trekt,in bui - 

/tengewoon gezantfehap, naar 
Engeland. XII» 213,215,21$. 
wordt tot de Vredehan deling 

> met Kromwei geroagtigd XII* 
257. fterft. XII. 3 iz 

Prr$ie. Gezant uit dit Ryk aan 
deStaaten.X.4&nogeen. Xl.42 

Perfyn (Dirk). II. 259 

Perfyn (Dirk en Nikolaas) fneu- 

veien in een fcheepsftryd. III, 

160 

Perfyn (Henrik van) wordt Ge- 
heimfchryver van V Prinfen 
Raad, tn 1572. VI. 396 

Petfyn(Hippolitus\ Prefident van 
*tHofvanUtrecht,seraadpIeegd 
over 't Ketterftraffep* V{. 10a 



W Y Z E R 

Pnfyn (J<w). IL313. Zie Ja* 

Perfyn. 
Pescarengis (Cosmo) zoekt Leiden , 

te bemagtigen voor Leicefter. 

VIII. 259. wordt onthaisd. VUL 

Peffer(Jan) % over verbooden* 
yer ftandhouding, ^eftraft. XIIL 

Peffer Qoan). 9 Vroedfchap te 
Rotterdam, verdagt by 't ge- 
meen. XIV. 77. legt zyn ampt 
neder. XIV. 78, wordt doorde 
fchuttefy bewaard. XIV. 115. 
wykt naar Brabant. XIV. zói 

Peil. zorg tegen dezelve, inde 
Vereenigde Geweften. XVIIL 



Peftziekte in Holland, in 1664. 
XIII. 138 

Pefters (Joan) handelt, wegen* 

Willem den III. , met de Fran- 

fchen te Nieuwmegen. XIV» 

420, 461 

Peter 4lexvwitz, Czaar van Mus- 
kovie. zyne reizen. XVI. 377. 
hy oefent zfg te Amüerdam , in 
'tScheepstimmeren. XVI. 379. 
verwekt een oorlog tegen 
Zweeden. XVII. 4*. is te on- 
vrede op de Staaten. XVIIL 
103. heeft geFchil metDantzig. 
XVIII. 123. komt in Holland. 
XVIIL 124. fterfc. XVIIL 378 

Petkum(Swmiian) , Gezant van 
Deenemarke. XV. 90. arbeidt 
tot bevordering der. Vrede. 

xvii 326, 332,340» 350,352. 

„ 355-356.364,366»37© 

Petri QCunerus) wordt Biflchop 

van Leeuwaarden. VI. 65. de 

Graaf van Rennenberg: (leekt 

hem in een Klooiler. VII 239. 

hy ontfnapt. .'VIL 349 

Petri (Joafinfif) % Grietman y*a 

SteN 



der VADEIQ.ANDSCHE: HISTORIE. m> 



'Stefttagwerf, vtin 'rverdigtén 

van brieven ver dagt. VUL 276 

PtTKON*ixc (Vrouw) trouwt 

met Horis den IL II. 106. re- 
geert Holland , geduurende de 

minderjaarigheid van Dirk den 
VI. IL ai 6. bekomt Ooftergoa* 
we en Weftergouwe. IL 317. 

«tragt naar bet Graaffcbap van 
Vlaanderen, il. 217» doch ver- 

,geefs. IL 219. ftigt of begiftigt 

het Kloofter te Rynsburg. II. 

233. derft. IL 233. . haar aart. 

II. 220 

PbiUHevQUf door Willem van 
Nafta -verfterkt; • V, 416 

Pèkdktinga. Zie Waardinnen. 

Picard (Hemik) gevat* XIV. 45 1 . 
geflaakt. XIV. 452 

Pieohnmni f Keizerlyke Overfte. 
zyae Krygsbedryven in deNfe- 
derfanden. XI. 172 , 390 

Piek (Gysbert) , Half beer van Aa- 
peren. IV. 184 

Plemonteezen vervolgd , in 
1685. XV. 31&* bekomen vry- 
heid. XVL 119» 3*4- verzame- 
ling van penningen teö hunnen 
behoeve , in 1731. XIX. 66. 
Zie Waldemen. eenigee hud- 
ner komen herwaarde* XIX. 67 

Pier(Gr**e\ Zie Grert&Pier. f 

Pieter Gabriel predikt heimelyJc 

te Amfterdam. VI. t6$. oped- 
lyk buiten den Haage. VI. 167 

Pieter Pieterszöm * Predikant te 
Leiden , twtft met Kasper Kool- 
haas. VIL 334 

Pwrv rfeDiiHt*,Groothoftneesr 
ter vanFrankryk, verflaatTheo»- 

^orfk.L 355. overwint de Friei- 
zeri: L 358. fl4at,Jben f andee- 

anaal t by Duurftede. L 363. 
fterft. I. %66 

&pï* de Korte 9 Groothofmecs- 



ter van Fraokryk , fielt Ctiüde* 
rik den III. op* den WeftftankH 
fchen Troon. L 383. krygt be- 
wind overgantfch fcnniuyk. J* 

404. overwint «de Saxen, met 
hulp der Friezen. L 404» 4i7f 
wordt tot Korting verheeven. L 

405. ftaat den Paus een deel vab\ 
Italië af. L 418. fterft. 1. 41S 

Pirm (de Kolonel) tragt naar! 

Huift. VIII. 455 

Piusdt F, (Paus) vereert Alva 

met een hoed en zwaard. VL 

*9»>. 

Piaatavulling vaftgefteid, in de 
opvolging tot de Regeoringdefi 
Nederlanden. V.335 

Pèmenti*. vergeef* belegerd door 
Vitellius. 1. 106 

Plakasten van Karehden V. te- 
gen de Hervorming^ IV. 496. 
V, 7» *78 * 343. verdediging 
derseivep. V. 547. zy warden 
een weinig; verzagt, V. 340, jy 
worden vernieuwd.. VI. 8. niet 
ilomtne afgekondigd, VI 8. in 
Brabant, ingetrokken. VL 9. 
FiHps de II. wilze uitgevoerd 
hebben. VL50. fommige Hee- 
reiv en Edelen .willenze doen 
intrekken of veizigten.VI.iot, 
13 1. 1 39- de Godgeleerden wil- 
len genoegzaam geene. verv 
jsagting. ia dezeiven gedood 
. €fen. VI. 1 ir. Filipsgeheei gew- 
ne. VI. 117. ModeratU of rnaa- 
tiging defzeiven ontworpen; 
VL 15 i , i57» *7** komt te Iaat* 
VI. 177. 
Phmius (Petrus), Predikant te*. 
Amflerdam , geeft Opening om 
door 't Noorden naar China te. 
komen. IX. 140 

PUffts (Robert de Piles du) *y- 
41e handeling met Jiurgemee#- 

ter 



**s B L A D: W Y Z B H 



twHaletfyli. XVI s 23 f era. 

PUts (Adriaan) wordt tot Reg- 
tet over 01denbainevéid,H«*. 
^«tfbööts én do, Groot aan- 
getteld. X. a88* 34** trekt, in 
gtfaamfchafJ , mar FrankrykvX. 
., ,-. " 4*5 

ifort(Pfcfer) handelt ten hntze 
vaaTrefti* ♦ X.xiö 

Pkxsüjery in Gelderliai. XVII.. 
;.♦.:.... I40en2, 

Póelfceft (Cfrfr* wi) verliefthet 
Slot van dien «aam. IV.25* 

ftjatHeervan) bemagtigt Geer- 
GeemMdtoberg; VLwt 

Fvkaen^t Slot) door de Kak* 
betja-iuwfchen verhield. HL 
tt7&~doot die' van Delft, bö- 
fewgiigd' 111.297 

Pato«to'É£i«WBj* ntonNvffm, 
Btwr zM*),natuurlykeZoon van 
Prinfe Mairits* Xi 499 

Frfbai* (Mctintn Man) betegelt 
RoctCTdaim *IV4dso f a57 

PoU(Hetf*aii *m de) te ilmfter- 
éanf, fó 161 8, töt de Vroed- 
fchap'gefcet . X 280 

Arfl (ƒ<** f>a» d*)» BingewjeeJ 
ter van A«ftér*Siri. zyne zorg 
jroor de Stad', I» 16?** XIV. 
-204,^9. hy wordr ontzet vaa 
de Regeerfoige. XIV/116 

PkH(KorntlUvandt) handelt «en 
-huiie van Trefet. X: a, vo, 217:; 
wat de*Grooc van toetnfchryft» 
-.'•' , - : X.234 

fltff (Ptett va* èè) , Bnrgemees- 

ter vatf Amftèrdany, . be*ró*t 

.tien Prins van Oranje. XX. 288 

ftlfmdét (Jèamei) wordt Hoog- 
teeraar te Lelden. X. 54 

#tfmpe ( Mmbjt ) , Baijow van 
&Jtdhólland , door *c gemeen 
•gedreigd, XIV. ipgr 

PtmpMéjpm* Armi d4)hw+ 



delt , wegena Fradktyfe f tMt de 
Witu XI1L^5. ook in Zwec- 
den* XÜL 3*/ > 47* maaki 
Ruropf de Ctorlogsvtrktaaring 
des Konings aan de3tattteobe« 
kènd; . XIV. 7 

Poolen. Handeling der Scaaten 
met dit Ryk. XL 1^0. KIL 389. 
Verdrag met hetotl ve , in 10*50" 
gefltioten.XII»440; vetwarrkt- 
gen in «n na *<59&.XVL367, 
è73- XVi. aft 5» oorlog om de 
Kroon van hetzelve. XIX. 139 
enz. 153 

Pomfm (Jtó/ft* *oh deV) 4 <K*fep< 
man te Amfterdam; begroeiden 
Prins van- Ofanjev, uit den naatii 
der Kooptoiden. vXX. &9& 
wordt tot 's Prinfen Repre- 
feotamt by de OofKndifob* 
Maatfdnppyï aangefteH O. | 

Poorters dei Hofkm4ft&* en 
Zeeófafche Steden woonen 't 
beleg : vanNuis \*js -> IV. i$d 

Pcmvltei by ScfearpónKTe, be- 
magtigden^eflegt. < H.325 

Pöppius(ïEidaard) t RQmoT\&nnhkh 
Predikant. X; 389* wordt na* 
Loevefteto gesroerd.' X 447 

Ppppfc/Xoriing der Fneaen,geeft 
Wiliebrowi'vryheid totptedi- 
ken. h 3TOj>fta8t op tegen da 
FrankeB^I.3^4. fiaenvefciieen 
gevegt • I377 

Pme (Ottèmamifcbey. Veerftd 
Verbond tüetf Siaaten mét de- 
zelve. X 49, 50. hunne han- 
deling atdoar, in i66b* Xllfc 
371. Verdrag van Koophandel 
met dezelve van 1680. XV. 5* 
onluften met dit Ryk. XVIII. 
104. hetüadtr in 1745. zyne 
bemiddeling toe vrede voor. 
- , . XX.141 
Pw 



^/VADERLANDSCHE HISTORIE. %% 9 



PmrU (Ja*, de /•)♦ Raadsheer 
van Gerid» wordt Lid in den 
Raad der Beroerten* VL 251. 
gevangen genomen. VIL 178 
Portland {fPiOm Bentink, Gtoaf 
wei). De Stad Amfterdainbe- 
twift hem het regt om onder de 
Edeten van HoÜand te zitten» 
X VL$9>65* de Edelen kennen 
't hem toe. XVI. 6a, 09, Ko- 
ning Willem handhaaft 'er hetn 
in* XVI. 66, 96. afgunft om- 
trent beaa in Kogeland. XVI. 
1679 278. zyne handeling mee 
Boufltrs. XVI. 306 , 39* X VU. 
6. in Frankryk. XVIL 4. en in 
den Haage. XVIL 2*.zyn* jong- 
de gefprekfcen met Koning Wil- 
lem. % XVII 105 , 107 , io8 
Porto Frmico of vrye Haven , niet 
eentge bepaaling,, door ayrie 
Hoogheid aangepiftezen. XX. 
4.10. oordeel van 't gemeen 
hier over. XX* 4£t. de Kólltfc 
gien ter Admiraritek i» Hol- 
land neigen 'er toe. XX. 43). 
het Kolleger Admiraliteit m 
Zeeland vindt 'er veele zwaa- 
. rigbedon in. XX 437. en flaat 
andere middelen voor tot her- 
(telling van 4en Koophandel. 
XX. 444. 
Port* S. Mma geptonderd , in 
i/02i XVIL 171 

Portugal. Oorlog in dit Ryk t 
in 15S0, VIL 460, de Staaten 
neemen 'er deel '*&> VII 460* 
Fittps de IL maakt zlg meefter 
van 'tRyk.VIL 461,46*. orn- 
keering in het zetve, in 164e. 
XL 311. tieHj^swlg Beftand met 
het aeive geflooten.XLaiz. 
Vloot derqreards gefcbikt. XI. 
314. handeling met het zelve* 
XU*43S-4S9/t***fet in oortog 



met de Statten. XII. 459- 46 k 
de vrede wordt getroffen. XJU, 
1 4-1 8* en eerlang bekf agtigd en 
afgekondigd. XIII. 71, 7a. 't 
Ryk vertoekt hulp van de&a*. 
ten tegen Spatje XIJI. 74. han- 
deling en Verdrag met fcetzel- 
ve.XlII. 37*379. Verdrag van 

.1703*XVII 196. oorlog ?lda*r, 
in i7©4'XVlL2ft<enz. in 1705, 
XVlL.a65.ip 170&XVIL 285. 

. io 1/99.- X VILJ4S* verfchil met 
dit Ryk. XVIL40I 

pvjltllo (Dominikus Ricb*us *on)> 
wegens Friesland , naar Enge- 

. land gezonden. VIII .21 a 

Pofteryon. Herkomfldqrzelven. 
XX* 118. voorflag om dezelven 

'aan 't gemeene Laad te brei- 
gen.XVIIL .130. dit gefchiedt. 
in 1747. XX. 1 26. behalve door 
Amfterdam. XX. 127,968* welk 
*er> in i7 4 g, ook toe komt. 
XX. 283 

Pufibmms (Juniut) wordt voor 

r Keteer uitgeroepen. I. aotf. 
omgebragr. L 207 

£êts (Mrioan), Griffier, raade 
dat men geen misdaad ileliern 
de fententie des Ruwaards vs» 
Petten. XIV. 155 

P&ts (Herik) , Griffier, helpt 
Oldenbarneveld „ Hogerbeets 
en de Grtot onderzoeken. X. 

Potter (James dé) , Schepen van 
Utrecht , doet Buis vatten.VIU. 
161. wordt Reatmecfter der 
Domeinen. VIII. 168 

Pöe<fcfoy*ft('t:Slot>belegerd> IV. 
3S3. gewonnen. IV. 3$r 

Praag verlooren f in i74r. XIX. 
3io»,herwonnen ,in 174a. XIX. 
341. verlooren,, i* 1744, XI£. 

.469». ontruimd. . XIX- 47f> 
' JPr«. 



U4 B L A D W Y Z E R 

/V*&/ voert het bevel over de XII. 219- fpreekén kwalyk vm 



v Franfche hulptroepen , tegen 

• den Biflchop van Munfter.XIII. 

-PragmatikeSan&üvinK^izQrKZ' 
rel den VI. Beiégt wegens de- 
zelve. XVUI. 311. poogingen 
om dezelve te doen handhaa- 
ven.XIX. ii 9 24,27, deStaa. 

• ten verbinden zigtotderzélver 
- bandhaaving. XIX. 70, y^ t ftaat 

derzelve, in 1740. XIX. 385 
Predikaatfie. Zie Preekt 
Predikanten worden gevleid 

door Leicefter. VIII. 150. pre- 
' dtken tegen de Staaten. VUL 

I83 , 189, *öp. ftyven Sqnoi. 

* VÏIL 210,274. bun gewoel in 
Friesland* VIII. 211. eeoigen 

• worden in denHaage onthoo- 

* deö en vermaand. VIII. 22 1. zy 
vermannen de Staaten weder* 
om. VUL 2tx , 249. worden 
fcherp afgezet VIII. 150. ban» 
delen in Engeland. VIII. 274, 
door Mauriti geraadpleegd op 
dé Vredehandeling met Spanje. 
VIII. 284. prediken 'er tegen. 
IX* 283. kiezen party in den 
twift , tuflRJhen Goinarus en Ar- 
miaius. X. 17- dringen op het 
Onder fteunen van Rochelle.XL 
29. onderzoeken , of 't vry fta 
Bedand te maaken met Span ie. 
XI. lop. beveelen de Kerken 
in Engeland enlertand deriStaa* 
ten aan. XI. 339-' verzoeken , 
dat 'er by de Vredehandeling 
niets ten nadeele der Hervorm, 
dè Leere beflooten worde. XL 

"36b. fommigert fpreéken flaauw- 
ïyk Van de voordeden derMun- 
fterfcheVrede. XI 494- eenigen 
ipoeijen zig met de raadplee- 

* gingen op het Stadhouderschap. 



de Vrede metKromwei. XII. 330. 
middelen gebruikt, om hen te 
beteugelen. XII. 363, 364. XIIL 
52 , 62 , 1 55 , 156. eenigen vaa- 
ren uit tegen de Regeering. 
XIV. 66. berispen der Staaten 
raadpleegiagen over hec toe- 
haten van eenen Rooojfcben 
Vikaris. XIX. 86. worden tot 

• hunnen ptigt vermaandJCIX.88 

Preeke (openbaare) der On- 
roomfchen aangevangen., in 
Walfcb-Viaandcreu^ en daarna 
in de overige Nederlanden. VL 
1 61. oorfprong en wyze derzel- 
ve. VI. 16*. verbooden. VI. 
173* x 9i- zy geeft aanleiding 
totdenBeeldenftorm. VL x8o. 
gedagten der Staaten van Hoi* 
land op 't ftuk der Preeke. VL 
201. zy worde alomme geftaakt. 
VI.229 

Prefim (de Kolonel) werpt volk 
in Doornik. VIL 4 17. tragtnaar 
Rourbourg. - VIL 419 

Pretendent tot de Kroon van 
Groot-Britaft je , ge boor en. XV. 
400 enz. getuigeniflen voorde 
wettigheid zyner geboorte.X V. 
463. het Huis der Gemeenten 
oncwykt het onderzoek derzel- 
ve. XV. 495 , 500. men (preekt, 
van hem in den Proteftantfchen 
Godsdienft te doen opvoeden, 
XVII. 46. Frankryk erkent hem, 
in 1 70 1 > voor Koning van En- 
geland. XVII. 100. zyne onder- 
neeming op Schotland, in 1708, 
mislukt. XVn.315. zyn Proeft 
tegen de Utrechtfche Vrede 
wordt niet aangenomen. XVII. 
520. opftand in Engeland en 
Schotland , ten zynen behoeve. 

.XVIIL 55. by wordt in Schot- 
land 



iet VADERLANDSCHE HISTORIE. 



| tand voor Kméng uitgeroepen. 
XVIIL 59. ook hier en daar in 

, Engeland. XVIII. 59. hy fchryft 
aan de Seaaten. XVIIL 62. landt 
in Schotland, XV lil. ös. keert 
van daar naar Frankryk. XVIII. 
63. vertrekt over de Alpen. 
XVIIL Ï47» I5i* aanflng.ten 
zynen behoeve, door Gyilem- 
borg en Gortz beleid, XVIIL 
j 53 enz. by trouwt. XVIIL 105. 
andere aanflag in Engeland. 
XVIIL 243. ydeie hoop. van 
fommigen, op zyne bevorde- 
ring»XVllL 44a. onderneeming 
eener landing ten zynen be- 
hoeve » mislukt , door ftorm. 
XIX. 439 enz. zyn Zoon ver* 
wekt eenen opftand fn Schat* 
land. XIX. 5* 5 «nz. 

Prié C Markgraaf de ) neemt de 

Regeering der Ooftenrykfche 

Nederlanden waar. XVIII. 98. 

handelt in dtn Haage. XVIIL 

J87 enz. 

frtnce (Sanrnei) , Reraonftrantfch 
Predikant» raakt in hegteni*. 
X. 41 1 • ontkomt. X. 4 1 3 

Prinfes (Konjngklyke), Wedu- 
wevan Willem den II. , Prinfe 
van Oranje, ver fchilt met haa- 
re Schoonmoeder over de 
Voogdyfchap haars Zoons. XIL 
138-14*. 't verfchii wordt ver- 
effend. XIL 143. zy tragt de 
uitfluiting haars Zoons te voor- 
komen. XIL 317. handelt hef* 
melyk met haaren Broeder Ka* \ 
rel den II. XIIL 5.. draagt baa- 
ien Zoon den Staacen voor , 
tot bekleeding -der waardig- 
heden zyner voorzaaten. XIIL 
34. reift, ten zynen behoe*. 
ve, naar Amfterdftm. XIIL 3 74 
fterft. XIIL ,38 , 3» bw uiter- 



fte wil. XUL 3S 

•Prinfes, Weduwe van Fredftk 
Hen rik, Prinfe van Oranje, be. 
veelt haaren Kleinzoon den 
Staaten aan. XIL 131. verfchllc 
met de Koningklyke Prinfeflb 
over de Voogdyfchap* XIL 138- 
142. de Keurvorft vin Branden* 
borg houdt haare zyde.XIL 14a. 
men komt overeen. XII.143.zy 
doet een nieuw Vertoog aan de 
Staaten ten behoeve van haaren 

. Kleinzoon.XILi7i. tragt de uit» 
fluicing van den zei ven re voer* 
komen XII. 327. zoekt hulpby 
Holland in haare Voogdyfchap» 
XIL 443. handelt met Karei den 
II. XIIL 5 , 6. de Witt handelt 
met haar. XIIL 43, 197. zyir- 
beidt by de Geweften , ten be- 
hoeve haars Kleinzoons. XIIL 
166. verzoekc,dat Holland zorg 
voor zyne opvoeding draage. 
XIIL 197* wil vrye hoedt voot 
haar huis en goederen neemen 
van Frankryk. XIV* 42. fterft. 
• XIV. 37* 

Prior (Mattbys) handelt heime- 
Jyk tuflcben h^t Franfche en 
EngelfcbeHot XVII. 379 eoz. 

Privilegie de non evocand* , of om 
niet buitens Lands te regt ge- 
field te worden, welke uitzon- 
deringen op bet zelve viel^rj. 
IV. 3 9. Amfterdam ftaat dit Pri* 
yilegie voor. V. s^geeneilfan. 
dementen teverleenen tegen ee* 

nig Privilegie. IV. 39. Groot- 
Privilegie van Vrouw Maria* 
IV. 167. dé Aartshertog f ilipö 
weigert het te beveiligen. IV* 
295. waarom. IV. %gZ. Privile- . 
gien van verfcheideri* Steden 
gefchonden. IV. 486. V.208* 
408. verdigtPrivilegie. V, 1 7 1 - 

P zorg 



sso 



B L A D W Y Z ER 



zorg voor de bewaaring van 's 
Lancfc Privilegiën. V* 409. zy 
worden opgeëffcht, door Alva. 
VI. 292. bewaard, op laft van 
Willem deal. VI#3?*r379» £86* 
Probus (Keizer) ftaatdenFrap- 
ken eenig Land iwGaFlieatf.I. 
xio, au. ftfgt kerkten over 
den Ryn. I. ai*- zyn brief aan 
den Romeinicfteó Raad, L,2n. 
hy ftaat den Gaitf&s 't planten 
van den Wynflok toe. L 217 
jfoujfe***, oorsprong deeses 
mam* V. 7. Ka*ei de V.doct 
lan deta oorlog aan, in Duitfch- 
land. V. *&i. overwint hunne 
vooruaamfte hoofdei*. V. 792 

Prowt*ik(Ger<*dvan), g&zeidDe- 
9traer,hoü<k gemeenfeftap met 
Leicefter. VIII. 146. wordt 
tweede Burgemeefte* , te ü- 
tvechr. VIII. r68, 948; men 
sneert hei» nfo de afgemeerte 
'Scaattvergadering, VIÏI. 180, 
181. hy keurt het aftetten d*r 
Gckooren^o» af. VÏÏL itfa.vet- 
Jcragt de Sëtretary. VUL 191. 
verdedigt ctenEngelfchenLand* 
aam VUL 199. woeJtin QeU 
deriani, Fr ioskrad» en Over?», 
fel. VIH. 211, fff*, verdedigt 1 
2ig tegen* d& van Holland. VIJL 
«4, aso. fchryfe voor SonoL 
HHL 275, kuipt , om Bnrgew 
ttieeflfer te blyven. VIII. 297, 
998,199. wórdt gevat. VUL 
300. bezwaard 1 , deor de Staat en 
uawHollandv Vllf. 302. fty ver* 
dedigtzig^VIH. 303. wordt ge^ 
bannen, VUL 303. iyn verder 
bedryfc VIIF.303.304 

Pronnink (fëltoli)' f gesetd Deven- 
ter, Bevelhebber van 't Slot te 
Loweftein» X. 4 15 , 4rf 

PfunoautQ* (Jfotfter tw&rttfftf > 



Bnrvmy, handelt vmw«go 
Anjoi» mee de Seaatfahe*. VIL 
199 » 23<S 5au jBöêkt de Statten 
te beweegetf on Franfcryk de 
opperfreerfcftappy op te draa- 
gen* VUL 31 , 33. keert naar 
Frankryk. VUL 51 

Pwfiev* (M&fkgraafdt) komt 

heimdyk in den Haage.m 17*6. 

XX. a$ 

PüiFJBra» en Ifaróuwrwordeo, 

v ondanks de poogingen derGcr- 

manifche Lyftagr, gedood I. 

XÓO 

Pumcrbcdykt, in t6*o, X.139 
FesanmsNDe (Bsmly&eié va) 
aan Willem Eggerü opgedraa* 
gen. III. 3*7. verandert van 
Heer» IV. 197* vwrdt met het 
Graaflehap van Egmond veree- 
nigtf. tV. 23.3. dr Stsé kieft '« 
Prinfen zyete VL3Ó4. delleer- 
lykheid deeaer Stede aan de 
GraaAykhefef gebonden. VIL 
5*4**f bewilligt niet in de zo- 

£64. aldaa» wordt geene verin. 
der ing gemaak<wn 10*8. X+v?6. 
bezending detfwaardir.jiy i<$ijö* 
ZIL 76. *n H*7*,gefehtodt 'er 
geene verandering- in de Re- 
geering. XIV. 202 w49m& ve»- 
^andering de* Regeeringe*, in 
* 748. XX.3FK) 

Ar van S. Wiüebioid , te Heifa. 
1.36e 

Pmen (tfuie te). Hf. W4 

Pmen (Getard vm) hetpeDtit 
den IV, bintfen Dordrectk. & 

rói 

P<Men(mWmsvmiy. H&do, 

roe 

Pyn*k*r (Kmelify, Hottgleertft 

te Groningen , flair een Vefr 

drag um die; van» Toni* en At» 

gieri. 



fcters. X.44* C^S- ^L '9S. fteh ïfeagt &. 

Pjpenpty (JonXHteftiariftis vah) ver deszelfr R^geerftfci Vl. 9$. 

ruimt bet Sfot te Staveren. : vcrfthtf in deü zei ven. over 

VII. 3*a *t.«tftdèr Makaiteïi. VI. 11A 

• h$ beftaat ,' op 't einde van 



Q. 

GaaM 1 hrime oude wodning; 
> 1. 247 .^ar*. worden door de 
Saxers verjaagd 1 . L 247. verdry' 
ven de Salrërs üit Batavia. L 
348. hunne (trooperyen.1. 249. 
ij wördén, döoï Jarïaaft, be.* 
dworigen.Liso. daan zigom* 
trént deri RVri neder. 1. 25 f 

#**rtWbefegefd,io 1712.XVII. 
4ó$. véröterd XVII. 480. vön 
looretn. . . XVM.43» 

thimtttius. Zie Vaiüu 

QuauH. Zie* Aandeden. 

ypèifdtf* (Perfbnééle) in Hol* 
ianrf ingevoerd XIX. 347 



**73 > «* federt ,flegu uit drie 

Leden. VI. 456. VIL 50. «au* 

vaardt YLands Regeéring, ni 

; de dood van Reqnefénl VII. 

S*> , 9t , 91. wordt met vier L*. 

den tfefmeerderd; Vfl. 90. fa 

begteriis genomen ;: doch ge- 

'deeltéfjrt geHaakt. VÉL 105 

Raad van Staatr d*r Vmt- 

»ióde Gewestei* ftrgteftdd. 

VIII. $.befchreeven. Yllfc 

ftait wankel. VItf. r r r. verl 

niet Leicefter , ovércfcA tfèlvfcéi 
VHI. 1144 by benoemt 'er eer 
'nige Leden toe. VIH.mi hf 
bepaalt bet ge*ag des Raads 



heitnelvk; VUL iVt Wfc dW 

ErigéHther Gezant wordt p|t 

K. deé&n Raade- geflooten:. XI; 

5f. nieuw Berrgtfchrifr voor 

Paai tÉtï Bol/and betekende , deri ze! ten ontworpen» rri i6$ï. 

v tmdtyd*, de Edelen en Sté- XIL 187. Bolland fluit 'er db 

den. fiLi/ft Stadhouders buiten, In i£6$. 

Raad 4*r Beroerten onder Al va -3HIL 340- Willem dè IlL krygt 

oplegt. VI. 25 r. Leden dés- 'er 2ftting in. XHI. 49?.. aan. 

zelft. VL 2'si.wyze van rëgts- nterfcfngen over de$zelft &. 

pleegen. VI.Ï53, 2J4, Wordt ftrudFeh:XVIf.^72:PrinfJoaii 

BloèJtadd genoemd. VL 154. WHIem Frifö ^ördt'lwbuiteti 

hadt,inis6<> f recfd38agtdui2sena 'gefhoijdten. XVlI.297 

Perfoóneri idgedaagd. VI.2p£ Raad rieten* zyue Öoorïügrtg- 

heeft, ia i$73f , vyfttèndufcerid beid» iii iijz aangëftéfd. W. 



iaaken af te doen. Vl. 447. 
blyft nog onder Refcufefens iri 
weien. VL'45<*. verlfeft 2yn,gé- 
ïag feenemaai onder Don fan ? 

v 'yti.2oi 

Raad vin jScaatê'i in dé Neder- 
landen; V. 4a-. ónder Filips den: 
II. VI. 40; aanwaï van deszelfs 



$9$. Veffchir over dèsielfs rang 
by 't bfcgraavea van dten Prinfó. 
VÏI.-S3Ö. diergölyke, inïfro, 
JbÊ&I , VIÖ. 33* 

Raad; (geheime) M r dé Sfóderi 
Landen. V. 22. onder Pilipi den 
R.VL4T. desieïfs gevoefen <^. 
ver 'cftttkdei: Pïakaatèb; fL 

:. ■■*•■•-• ^ ni 



t*8 



B L A D W V Z E R 



Raad der Flnantien of Geldmid- 
delen, in de Nederlanden. V. 

Raad {groote) te Mechelen op- 
ger^gu IV. i6u herteld. IV. 

Raad, . £s* Hoqgen Raad. 

Raaden (Gekommitteerde) in 
Weflfriesland en 't Noorder- 
kwartier. Oorfprong van dit 
Kojlegie. VI. 450. der Staaten 
van Holland» in 1584. en in 
1590 aangefteld. VUL 9, 331 » 

.338. zy icbry ven tegen Leices- 
ters Piraat op .de Zeevaart. 

VIII. 154 

Raadpensionaris behoeft geen 

geboören Hollander te zyn. XI. 

fya% (Daniël), Porceleinkooper 
't^-Amfterdam. zyn bedryf al- 
daar. XX. 136. arg vermoeden 
op hem. XX. 138» hy wordt by 
éénen der Burgeraeeftéren ont« 
Jbópden. XX. 159- komt voor 
Burgemeeftereü. XX. 141. ver- 
breidt het Verzockfchrift der 
drie Artikelen. XX. 27a. ver- 
fchynt 'er mede op de Doele. 
^XX. ^74. begroet zyne Hoog- 
heid' buiten de Haarlemmer 
'.Foort.XX.28 7. zoekt te wege te 
'brengen, dat de Ambagtsheer- 
Uykheid van Ooft- en Weftzaa- 
nep' den Prinfe opgedraagen 
worde. XX. 357* raakt in den 
'Jjaat van 't gemeen. XX' 299. 
'jblyk. hier van by zyne begraa- 
N 'fenia. XX.. 299 

,RaapborJl(Cbriftiaanvan\ III. 93 
RMplivrjt {Dirk van\ fheuvelt. 

in. 17 

Raapbörft {Henfik van Raapbörft, 

'Heer tot), in 't Lid der Edelen 

befchreevétf, in i<5i8. X.28* 



Raapbörft {Herben van) teken? 
het Verbond der Edelen. VJL 
I2d* legert zig in 't Klooftere© 
Egmond. " Vl.zi$ 

Raafveld {Henrik Adelf van), 

Droft van Twente , befchryfe 

een' Landdag in Overyflei.XIU. 

346. twift hieruit ontdaan. X IiL 

34tf.erïz. 

Raatingen (Gerrit van) zoekt Hat* 
turn tot afval te brengen» VIL 

. 361 

Raatingen (Henrik Janszoonvan) , 
te ütrechtgevat. VlII.299 

Rabenbaupt {Karet) f Baron van 
Sucha , verdedigt Groningen 
wakker lyk. XIV. 130. wint de 
nieuwe Schans. XIV. 285 

Radboud , Koning der Friezen , 
blyft ongel 00 vig , op de pre- 
diking van Wigbert.1. 356, 357. 
wordt door Pipyn den Dikken, 
overwonnen. I. 358. valt in 
Frankryk. L 362, wordt , ander* 
maal, geflaagen. I. 363. zyne 
DogterThettdefinde trouwt met 
Grimoaldy Zoon van Pipyn. L 
364* hy (laat Karel Martel, met 
hulp vanHaganfrid. L 366: 
-wordt, door Karei Martel, o- 
verwonnen. I.367. weigert zig 
te laaten doopen , fchoon by 
den voet reeds in devorithadt. 
L370. ftérft. 1.370,384 

Radboud de II , Koning of Her- 
tog der Ftiezen , wykt naar Jut- 
land. 1.411 

Radboud, Heer vanNeder-Friei- 
land t verbindt zig met de Sa- 
xers. 1. 40a 

Radboud , Heer van Friesland, 
wederftaat Rotlos Leger. II.gx 

Radboud,, Biflchop van Utrecht, 
zyn bedryf en dood. IL 104 

Radermacber {J<MnKQrntlis) f Th&- 
> fau« 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 



&nrier- Generaal des Prinfen 
van Oranje, als Groot -Mees- 
ter der vrye Metfelaaren, be- 
kend gemaakt. XIX. 168 
Radigis r Koning der Warners. 
Gelegenheid van zyn Huwelyk, 
met eene Frankifche Prinfes. 

£qgw^rtó,Groot-hofmeefter van 
Frankryk , (laat Karei Martel, 
1 367. wordt door hem ver* 
wonnen. I. 367. verdraagt zig 
met hem. L371 

Ragintr , Hertog van Hasbain en 
Henegouwen, wordt, doorRol- 
to, geflaagen. II. 81» 8a* ver- 
bindt itg metOdokar en ande- 
ren , tegen KoningZwentibold. 
IL ioi. werpt zig in Durfos. 
IL 101 
Ragtski (de Prins) verwekt een 
opftand in Hbngarye. XVII. 
195,130 
Kalda(Fokko) 9 Raadsheer 's Hofs 
van Friesland, krygt een be- 
roerte onder 't afzweeren van 
Filips den IL VIL 396 

Rammtkens (de.fterkte) gefHgr. 
V.294. met Engel fchKrygs volk 
bezet. VIII. 93,97, 98. IX. 175. 
ontruimd. X. 104 

Rmdwyk (Heer van) in gezant 



Raffhgbem (tfaximiliaan Viiaïn 
deGand, Heer van), van do 
Spaatifche zyde , gemagtigd tot 
de Vredehandeling te* Breda. 
VII. 30. wordt Lid van den 
Raad van Staate. VIL 90. ver- 
fchoont het verraden van Na> 
men, door Don Jan. VIL 153, 
wordt te Gend gevat. VIL 178 

Rataller (Filips) wordt Griffier 

des Hofs van Utrecht. VUL 

168. wordt naar Engdandge» 

zonden. VIII. 190, keert ihfugS 

• VHLaif 

Ratdkr (Jon) wordt om # t fchry* 
ven van zeker boekje gëban* 
nen. VII; 493 » 494 

Rataller (Joris) , Raadsheer tè 
Mecheten, naar Deenemark* 
gezonden. VI. 238 

Kavens (Samuet) ontwerpt een» 
landing in Engeland. XIIL210 

Ravefttin. Onluften ter gelegen* 
heidvan 't honden van Staat* 
fche bezetting in deeze Plaat. 
fe. XII. 203. de Staaten zoekeii 
'er door Frankryk in gehand. % - 
haafd te worden. XIII.30,26, % 
2 8. zy wordt door de Franfchen 
ingenomen en geflegt XIV. 91 

Rawleigh (Waker) door de Staat- 
fchen befchuldigd. 



... „ „ VIII. 47$ 

fchap naar Doitfchland. X. 427. Reaal (Laurens Jakaibszoen) be- 
daar Engeland. XI. 62 vordert de openbaare Preeke.' 

VI. 165, 166, 194. wordt aan 

Brederode gezonden. VL215. 

hoodt dewagt, by't inkomen 

van Leicefter. VIII. 143 

Reaal (Laurens) in gezantfchap 

naar Deenemarke gezondan. 

XL 72. wordt gevangen. XL 

73. geflaakt. XI. 74 

Rederykers. dqrzelver oorfprong 

en bedryf. IV. 13. zy fchynen de 

Hervorming te begunftigen. V. 

p 3 93, 



RaridwykXJakob van), Burggraaf 
van Nieuwmegen , ftaar van zy- 
ne Bnrgemeefters- en Kaads- 
plaatsaf. XVIL 137. wordt tot 
de UtrechtfcheVredehandeling 
$emagtigd. XVIL 427 

Rmfüu (Kajus) , Gezant van 
Deenemarke , te Bergen op 
Zoom aangehouden. VIII. icó. 
noeite hieruit ontftaan. VUL 
307 



*3a # L A p W 

,93. I^>rdej*n4*3«l v»* VJ. 70. 
jbiron^ fpelen warden yerbopr 

lfo<fe. .ZlQJmemgen. 

cemeefter van Amftexdanjt be- 
Teiat ^ea jegenftand tegep de 
'ierdofpéjfr &9S*** 

«ne^t vryeliqedp van 40 



rchea.X^V.'^ die'deSM 
yériaateü,. XW. £$3. bevjreq- 
^tó^^aaj > »a !7oa.£yiI. 147 



Y ZE ft. 

VHM*7.48* 
fegtertn ^Adtf tienrik 9 Groef 
van) wordt tot <|e tytrechtfcbe 
;Vredehandeling gemagtigd. 
XVII. 427- *9* gefchii met Me- 
sagen XVII. 436. hy tfaodelt 
over 't Verd|rag van Barrière. 
#VÜL 47* opent de buitenge* 
wppne Veigaderjng, in 17^. 
"VIII. ijjui 3| 



XVIk*. *^» ,* ^ 
Regt^tn (jonge Grjü/tian) tb e u 

jfet* neefltf Spaan(che begpttipg Regtqrs (vierentwintig)pvjerCH- 
jn»l^« 32. wordt dborGraave denbaxneveld, H^erfeqeca en 
H^nj^ v^ndeo Berge tegep de 
JJjitftfchêrB verdedigd» }%. 54» 
pnxrito3. ÏX. 95. ingenomen, 
ior mkmxf. X. .77- doprLo- 

, forwfxi" %iè Hervorming. 

fafrèpxingpffWP der oude Bata» 

Vïeren. I. a$>. fier Lalden om r 

| rent den Ryn , in de vyfdp eeu- 



we. $. 302V der nu Vereenigde 
Nederlanden^ in de negende 
peuwerU- £• van Holland, in 
dé dertiende en veertiende eeu- 
iêfte/ ' ^ ' J^3<^- III. 30ï 
$pge*ruv| van Holland. Sfaat 
derzdyë in den aanvang der 
befoerte. VU- 3* ?y worde na r 
*Jer gekegeld door de Staaten. 
VH. 5 , \%i Öau wankel . na de 
^opd ya^ Willem den I. ym. 
3x1. wordt v?n wege de Staa- 
t^n voprLeictüer opengelegd. 
'Vïlt 1 253* (Schets derzelye na 
den afftfnd van Leiceüen VIII. 
333-3^-aaarapkeIyfce befebry- 
▼ingderzeivé* door de Staaten. 
yiü.430. gedagjten om dezel- 
ve te hervormen, omtrent 1608. 

1 1^37*. 44^456 
Regten (in- en uitgaande). Ver- 
schil over 't heffen derzelven 
tuiTchen Holland £n Zeeland. 



de Groot gefield. X» 340, hun 

laft- X34* 

IJjegtspIeeglng, verandering ia 

dezelve. V. 30 

Reide (Hüjs to) ingekomen door 
ude.Spjmnfcneri. '£.421 

mgerrtergcüMari*)M\it$vrouw 

ym deGroot .beipt haaien man 

,uit dè Loevefteinfche gevange- 

***• ?-.4i* 

l&igetsbfrgen (A^o^) wordt 
Raadsheer ijiden]Hp9ge#ïiaa. 
de. XI. 45. moeite bjem aange- 
daan over zekeren brief aan 
'fyneaZwaagèrdefirroor. XI. 50 

Reigersbofch aan den Amftei, 
aan jFïoris den V.' afgeftaao. 

Rtüofsfoo* ($w} van Hom, 
Koopvaardyfchipgen zyqedap- 
l>erheid. XIII. ia* 

Reinoud d* /., Graaf van Gelder, 
fluit een JBettand metFlorisden 

V- IIL33 

keinouddelL Graaf, «yordtöer* 
rog van Gelder. III. 941 

gehumd ,Heer «atf S^Sar^neemc 
de Dagvaart waar, voor dea 
Stadhouder. V. 265 , sa8. mag 
•t wapen van ïloiland njet vee- 
ren. v.329 
Reinoud van Brederode helpt de 



der VADERLANDSCHE HKTORIE. 



Hoekfchen in 't bewind. IV. 4* 
begeeft zig binnen Amfterdam. 
IV. 8,13. woont den togt te- 
^en Gpod by. IV. 38. begeeft 
zig binnen Utrecht. IV. 57. ver* 
tuwl^yner gevangenis» ÏVa20. 
pyuigip^ IV. 133» en onttUg. 
IV, 135. hy fterfu IV. 135 
Rwifi(Lmb#t), Bux*emeefter 
yan Amfterdam. XI V.209. wordt 
bedankt. . XIV.ru* 

ReligUm^Fftde. Zie. Geloofa- 
vrede. 

ftf«i*ri, 011de Inwoenera van bet 
Belgifch GalJie. I. 40 

Remonftranten. Derzelver oor- 
(prong. X.JS. zy vervatten hun* 
ne Leer in vjf punten • en le- 
veren *er een Vertoog over in 
ter Vergaderinge van Holland. 
X 33- zyzyn demiaften in ge- 
ul, a. 33, verzoeken on eene 
wettige en vrye Sinode, en mid- 
lerwyt onderlinge verdraag- 
zaamheid. X* 43# houden de 
Haagfche Conferentie mee de 
Contraremonftranten. X. 35.de 
Delftfche, daarna. X. 59. vor- 
deren dat men bonne vyf pun- 
ten verdraaglyk verklaare. X. 
61. en dat men niet tegen ben 
uit vaare van den Predikfloel. 
X. 62. handeling togen hen, te 
Amfterdam. X. 8<5. zy houden 
byzondere Byeenkoroften. X. 
143. hunne onderlinge verbind- 
tenis. X. 144* oorfprong bun- 
der afzondering te Amfterdam. 
X. 145. hunne Vergadering al- 
daar geftoord. X. 146. *y leve- 
ren een fmeekfehrift in aan de 
Staat en. X. 149. neigen totee- 
ne algemeene Sinode. X. 165. 
wat verwagting zy van de na* 
tionaale hadden. X. 237. waar- 



«3* 

om zy 9 door Oldenbpneveld 
en door de meefte Wetboude- 
ren,beguoffigd werden.X. 249. 
zy laaken de verandering der 
Regeeringe. X. 283. eenigen 
hunner komen voor de Sinode. 
X.314. weigeren 4e»eive voor 
Regter ie erkennen. X 3*6. 
verklaaren hun gevoelen, X. 
317. aaaken piet de Sinode ia 
verfchil over de wyze van ban* 
delen. X. 31 8-gw. worden uit 
de Sinode gezet. X. 321. hun- 
ne Leer wordt veroordeeld. X. 
3*3 » 325 f 3^6. zy bonden eeoe 
Vergadering te Rotterdam. X. 
313. opfebudding endorde Re- 
mooftraotfehgezinden te Alk- 
«aar.X383.en teHooro.X-384» 
4e Remonftranten» die voorde 
Sinode gedaagd geweeft waren v 
wop den ten Lande nit gevoerd* 
X. 385 f 386. Plakaaten tegen 
ben. X. 386. zy honden het* 
melyke Vergaderingen, X. 387. 
hunne Studenten worden nit 
bet ftaaten-KoUegie gezet. X. 
38S. begrooting van .'t getal 
hunner Predikanten. X. 389. 
verandering onderAmptenaars 9 
die hun toegedaan waren. X. 
3*7 * 39^» I9i , 392. zy ftellen 
orde op 't bedienen hunner Ge- 
meenten. X- 389. worden ver- 
voigd.X. 4i r. verfebeiden' hun* 
ner Predikanten raaken in heg* 
tenis. X 411, 447. fommigen 
ontkomen. X. 4129447. ande* 
ren worden naar Loeveftetnge* 
vóercLX. 4>3»447* handeling 
met de Remonftranten in Bra- 
bant. X«4i8» verfpieder onder 
hen ontdekt. X. 447* eenigen 

, hunner hebben deel aan den 
aanflag op het leeven vanPrinfe 

P 4 Mau- 



j> 3 * B L A D W Y Z E K 

Maurlts.X. 450,451, 454- een!- van ve^fcr^eiden , Steden .V.254. 
gen hunner ontdekken dien. X. fnepvelt in 't beleg van S. Di- 
456, 459,479, zy worden f er in # t ? er ^ V»*7<* 
i gemeen mede befchuldigd. X. ReneJJi Qftlips en JP/7/*m van) 
463. verdedigen zig. X# 472. bewerken , zo men wil , dea 
lnzigten van Fredrik Henrik Beeldenftorm te Utrecht VL 
omtrent hen. XL 8. zy beko- 184. de eerfte dient pnder Bre- 
inen eenige meerder vryheid. derode. VI. 211 
XL 44 , 46. de Sinoden klaagen ReneJJi (Gerrti v*n) onthalsd. VI. 
over hen. XI. 46, 47- de Plakaa- 233 Jont. 
• ten tegen hen worden ver* ReneJJi (Jan van). Zie fan van 
cieuwd. XL 47. 77- Amfter- ReneJJi. 
ffam wordt gemaatigder omtrent Reneffe (Jan van) van Wulven, 
ben* XL 48. zy bekomen groo- tekent net Verbond der Ede* 



g vryheid. XL 76. ftigten eene 
wrk én Kweekfchool te Am- 
fterdam. Xi. 87. 't klaagen o- 
ver hunne ftoutigheden houdt 
op. XI. 88. zeven hunner Pre- 
dikanten ontkomen uit de Loe- 
vefteinfche hegtenis. XI. 143 
Rendorp {Herman) , aanzienlyk 
burger te Amfterdam , ver- 
huurt den Remonftranten eene 
Fredikplaati. X. 146 

ftené van Cbalons, Zoon van Hen- 
rik vanNafTau, erft het Prins- 
dom Oranje. IV. 508. wordt 
Stadhouder van Heiland. V.191. 
zyn laft. V. 192» by is getrouwd 
met Anna van Lotharingen. V. 
146 9 190. verfcbile met den Ad* 
tniraal over't verleen en derVry 
geleibrieven. V. 196. herwint 
Luxemburg. V. 221. draagt zorg 
voor Holland. V. 22a. trekt uit 
tegen de Gelderfchen. V. 225, 



len. VL 116. wordt gevangen 
en pnthalsd. VL235 

ReneJJi (Janvan) , Heer van Wüf f 
woont de byeenkomft te S. 
Truyen by, van wegé de Hol- 
land fch e Edelen. VL 1 74. heeft, 
zo men wil , de hand in den 
Beeldenftorm te Utrecht. VL 
1 8{. trekt naar 't Noorderkwar- 
tier. VI. 189. Oranje legt by 
hem tfhuis. VL 200. hy dient 
onder Brederodq. VI. 211 
ReneJJi (Kqflyn van) helpt Utrecht 

tegen Amftel. 'III. 37 

ReneJJi(KoJtynvan) fneuvelt. I!L 

182 
Rengers (JóanJ 9 wegens Utrecht, 

gemagtigd tot de opdragt der 

Heerfchappye *an Frankryk. 

VIII. 56 

Rengers (]onkheeTOzebrandjfan) 9 

in hegtenis genomen. XIV, 451. 

geflaakt. • XIV. 45* 



wordt geflaagen. V. 226. valt Renicbon(Micbiet) f ?iie1ïeT 9 he- 
in Gulikerland. V. 236. men, kent, op 't leeven van Prinfe 



durft hem geene rekening af- 
vorderen; V. .045. hy vergt den 
grootenStéden eene leening af. 
V. 151. wordt Stadhouder van 
Gelderland. V. 256. ontvangt, 
in '« Keizers naam, de hulde 



Maurits te hebben toegelegd. 
Vin. 398 
Rennenberg (Graaf van) wordt 
Kapitein in Holland. IV. 417 
Rennenberg (Joris van Lakang % 
Graaf van) 9 'bevredigt Gronin- 

. V* 



der VaDERLANÖSCHE HISTORIE. 



gen met de Ommelanden. VII» 
Ï238. maakt merkelyke verande- 
ring in Friesland. VIL 239. be- 
magtigt Kampen en Deventer 
VIL 240. tekent de Utrecht- 
fche Unie. VII. 265. preekt 'er 
kwalyfc van. VII. 265. handelt 
fceünelyk over zyne verzoe- 
ning met den Koning. VII. 265, 
319 f 390. zyn bedryf te Gronin- 
gen en In Drente. VIL 299, 
300. by veinft zig yverig 
Staatfcbgezind. VIL 310. zyn 
ontrouw wordt ontdekt. VIL 
3&s. Oranje zoekt hem te lig- 
ten. VIL 324. hy brengt Gro- 
ningen over aan 's Konings zy- 
de.VIÏ.325. flaat Hohenlo op 
de Bonrtange. VIL 341. neemt 
Koeverdei) en Oldenzeel in. 
VII. 342. belegert Steenwyk. 
VIL 343 * 3*6* 3ö2. befchiet de 
Stad met gloeijende kogels. 
VIL 359. breekt het beleg op. 
VIL 364. fchryft aan Enkhuï- 
; 2en. VIL 3SP« maakt zig mees- 
ter van de Ommelanden. VIL 
366. fterft. VIL 367 

Renswoude ^Jïenrik van Reedt , 
Heer van), handelt in Spanje. 
XIII. 29 
Rtnswoude (Joon van Reede , Heer 
tra»). XII. 70, 89 Aant. trekt in 
gezahtfehapnaar Engeland. XL 
374. zyne handeling aldaar. XI. 
375-378. wordt Prefident der 
Staaten van Utrecht. XIV. 327 
Renten (Lyf-) door de Steden 
verkogt. III. 427. te Utrecht, 
tüim tweeentwintig ten hon- 
derd Lyfrenten beloofd. IV. 
214. twintig ton honderd aan 
'Hemen betaald. V.275 

Reprefentatie. Zie Plaatsvulling. 
Rewefcns(D<m Louis de) komt als 



*33 

Landvoogd, in de Nederlanden. 
VL 454. Alva tragt hem kwaa- 
de indrukfela te geeven. VL 
455. hy doet Alvas praalbeehi 
afwerpen. VI. 191- laat den 
Raad der Beroerten in wezen. 
VL 456. onderneemt het ont- 
zet van Middelburg. VI. 459. 
kondigt eene algemeene ver* 
giffienis af. VL 476. vordert 
fchattingen. VL 476. tragt geld 
te heffen zonder bewilliging: 
der Staaten. VL 477. handelt 
over eene bevrediging metHol- 
land en Zeeland. VI. 478. VIL 
15. zyneinzigtenin deeze han- 
deling. VIL 51. zyn toeleg op 
Zeeland. VIL 69 , 70. op do 
Dordrechtfche Waard. VIL 75. 
zyne verlegenheid om geld. 
VIL 76. hy ftelthet jaarbegin op 
den eerden van Louwmaand. 
VIL 9i. fterft. VII. 89. zyné 
afbeelding. VIL 89. gevolgen 
van zynen dood. VII. 91 

Requejt. Zie Verzoekfchrift«| 

Rbeime, Dogter van Waromir, 
Legerhoofd der Batten , gevan - 
gen. 1. 76 

Rbetid 9 oude naam van Graauw. 
bunderland. 1. 161 Aar*. 

Rbóne {Heer van) fneuvelt voor 
Huift. Vm.43l.H3 

Rhu\flri. Zie Ruflingerlanb. 

Rit $ en (Franco ofFranfois)>Pen* 
fionaris van Purmerende, we* 
gens Holland naar Gelderland 
enOveryflel gezonden.XIL 1 30. 
ook naar Zeeland. XII. 188,227 

Ricbard de I. , Koning van En- 
geland» zoekt Hertog Albrecht 
in een verbond tegen Frankryk 
in te wikkelen. III. 319 

Ricbard Klaaszoon , Predikant* 
arbeidt om Enkhuizen enz. aan 

P 5 V 



BLADWYZER 



'jPrinfim zyde te brengen, VI. 

J20 

Récbardot (Joam) verdedigt Par- 
jna in Spanje. VIII. 3ir. raadt 
fpt den inval in de Bommel er- 
waard. IX. 46. verklaart 's Ko- 
jiings hekxagüging van de Wa- 
peofcöorfing. iX.279 komt als 
öevojraagtigde tot de Vrede- 
handeling in den Haag/?. IX. 
gao» erkent der Staaten vry- 
beid vplmondig,JX.3&3, 3*5* 
dringt fterk op 'c afll?ad des 
Jndifchen handelt. XI. 3$7.33& 
vermaant ernftelyk tot fluiten. 
JX. 341. fpreekt net Jeanninv 
ÏX.35S. vindt eenige zwaarig- 
beid in zyneu voorflag tot een 
Beftand.XX.372. zyne fcberpe 
taal by 't af brceken der han- 
delinge. IX. 387* by laat zyn 
heimelyk Berigtfchrift agter. 
JX. 39P- gedagten hierover. 
IX. 39? 

Ricbtlitu (Kardinaal van). Zyn 
misnoegen op de Staaten. XI. 
30, 31. zyne inzigten. XII. 5. 
hyftetft. XI. 333 

RJcbilde, Weduwe van Boude* 
wyn den V. , Qraave v*p Vlaan- 
deren ? verwekt den Koning 
van Frankryk en den Keizer tot 
$en' oorlog, tegen Robert de 
Fries. II. 17P» 180. bevredigt 
zig met hem* IL *i$6 

Riparioletu Zie Ripuariërs. 

Ripf>erdé(JdolfHei}rik)M Beur* 
ze , gevolmagtigd tot de Bre- 
dafcbe Vredebandeling. XIII. 

Ripperdê (ƒ*•» Wiïïm van\ V*y 
beer van Poelgeeft, naar Spanje 

(gezonden. XVIII. 100. zyn 
cbryvens vaadaar. XVIII. 100, 
?yne handeling over eepige ge* 



fchillen in den Koophandel, 
XVIII. xxi. hy wordt Roomfch. 
XVUL 30 j. treedt in dienft des 
Konings van Spanje. XVIIL 
joi • 339. zvne handeliDgaan 
f t Weener Hof. XVIII, 303 , 
306. by fpreekt onvoorzigtig. 
Iyk. XVIIL 319. 3<$3> 305 • 
367. floot de Staaten door de 
wyze van ondertekening van 
eenen brief desKoninfsJÉVIH. 
350. wordt vaa zyne aromen 
verlaaten.XVlII.36a enz. vüigt 
XVIIL 369. wordt gevangen 
gezet. XVIII. 37a. *yji nader 
bedryf en uiteinde. XyiIL 373 

Ripperda (fVybout van) 9 Overfto 
van Haarlem , belet de bande* 
ling metDonFredrik.VL4ii. 
wordt onthalsd. VJ. 431 

Ripperda(JPilbcJm),Htef te Hm- 
gclo, gemagtigd tot de Muo- 
fterfcbe Vredebandeling. XL 

Rfppens (Korneli*), Burgemeet- 
ter van Hoorn • wegens Hol- 
land in bezending naar Fries- 
land en Staden Lande. XII. 130 

Ripuoriirs, eene toert van Fran- 
ken, zyn met de Romeinen in 
verbond. 1. 289 

Xifdr G • • tekent het Ver- 
bond derEdelen.VL 105. zoekt 
Alva te ligten. VL «75 

Ritbove (Afartinus) wordt Bis- 
fchop van Yperen, VI. 6$. men 
raadpleegt hem over 't Ketter- 
ftraffen. VL 109. by woont de 
onthaleing van Égmondby. VL 
279 

Riztel(Pieter van) ftelt een Ver- 
zoekfcbrift op aan de Reget- 
ring te Haarlem. XIV, 200 

Robert 4e Fants. zyne Scheeps* 

tugten.IL 175- hy komt in 

Hol- 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. *$$ 
» van den Raad van Staate. VII. 



Holland. II. 17& zoekt zig 
jaeefter te maaken van de Re» 
geeringe. II. 176. trouwt met 
Vrouwe GeertruicL IL 1 77. een 
gedeelte van Zeeland Bewes' 
.ler-^cbelde wordt hem afge* 
itaaa. IL 177. hy beoorloogt 
synen Broeder , Boudewyn den 
VI. IL 17 8, wordt, door Gode- 
£rid r Hertoge van Lotharingen» 
vit Holland verdree ven. II.181. 
fcerftelt Dirk den V.» met £n* 
gelfch? hulpe, in 't Graaffchap 
*aa.HoJland.lL 186,187. trekt 
naar 't Heilage Land* il. 199. 
gerft. II. 200 

Robert de IJL, Graaf van Vlaan- 
deren , fluit een Beftand met 
Wftep den III, III- 18& doet 
^venn den oorlog aan. III. 189. 
fipit een 'voordeetfg Verdrag 
jaaet^em. IH. 190 

Betert (Prins) raakt flaags mt 
ie Ruiter. XIII. 004. nog drie- 
maal» in 1673. XIV. $87, a$9» 
.291 
üaebe (Fêrdimmi van Lamoi % 
&*jafvanü) kiygt bewind, van 
wrege Spanje, over Holland en 
ütredu. VL478 

RocbelU*, door eene Vloot der 
Susten belegerd. XL 17* ver- 
drag met de ( Stad. XI. 28. zy 
wordt op cteuws ingeflooten. 
XL 74* hongersnood aldaar. XL 
7S- zy^geeft zig over. XI. 76 
Rocbepot (Antoni van Silli , Graaf 
veto), handelt van wege Au jou 
net de Staatfehen. VIL 199* 
heeft de hand in den aanflag 
pp Antwerpen. VII. 477 

Uocbette (La). Verdrag wegens 
deeze Heerlykheid met den Bit- 
fchop van Luik. XIII. 41 x 
#oda (JEfönnfafO wordt Lid 



co. gedraagt zig als Landvoogd* 
VIL 106» 1 12J pryü denmiteif 
te Antwerpen. VIL 115 

Roeland van Uitkerkm verdedigt 
Haarlem. IIL 470. verdraagt zyj 
jnet de Kennemers, III. 47a. 
wordt beloond. III. 478. worde 
Raad in den Hove van Hof* 
land. HL 400 

Roermond* gewonnen , door Wil~ 
lem den L VL 3*5. vergeefs 
belegerd door Hobenlo. VIJL. 
184. door Predrik Henrik ge- 
ponnen «XI. 1 50. bero verd^door 
den Kardinaal Infant. XI. 154 

Rvrm**di (FraBfois Lodiwyk.Bis* 
febopvan). zyn verfchil mer de 
Naaten. x XIX. 219 

Reeft (Fkrti) foeuvelt te Scha* 
gen. It.aóa 

Roeu* Qem «mi» Oroi 9 Graaf van) 
krygt bevel over eene Bende 
van Ordonnantie. VI. 45. be- 
legert het Slot te Gend. VIL 
106,107 

Rol (Jan Simonszoon) zoekt Tres* 
Jongs fchip te beaVagdgen. VL 
340. wordt verjaagd in den dag 
op de Zuiderzee. Vl.44? 

Rollé (Jenmimus de), Baljuw van 
Veere , doet den c/ed aan O- 
ranje. VI. 354* feeuveit voor 
Thoolen. VL 439 

Kollo, de Noorman» valt in 
Walcheren. II. 80. overwint de 
Friezen. IL8i.keer*naarFrank- 
ryk. II. 8» 

Romoro (Juliaan) krygt bevel p- 
ver 't vertrekkend Spaanfch 
Krygsvolk.VL47,<5o.keertoa- * 
der AI va wederom herwaards. 
VL 241 , 279. misleidt die van 
baarden. VL 404. bemagtigc 
Sparendam. VL 413. komt ais 



ijS B L A D W Y Z E R 



gyzelaar te Dordrecht. VIL 30. 
vermaant bet muitend Krygs- 
volk tot zagtheid. VIÏ. 114 

Romwinkel (Frans), Burgemees? 
ter van Nieuwmegen , afgezet 
en gebannep, X VIL 139. her- 
fteld, XVIL 140 

Romtf. Zie Rumpf. 

Roobol(KornelisGeerhfszoori) dient 
Willem den I. te water. VL 308. 
befchuldigd, te Embden. VI. 
325. helpt den Briele innee- 
men, in 1572. VI. 344» 345.347 

Roodenburg de Oude (Herman) 

helpt Brederode aan geld, VI. 

929 

Roodenburg (Herman) wordt uit 
eene Schans op de Veluwe ver* 
jaagd. VII. 70 

Roodenburg (Herman Bttfen) heult 
met Leicefter. VIII. 144 

Rood ent ys (Daniel van) II. 259 

Roomburg, by Leiden. 1.70,80. 
of aldaar eene Roomfche Le. 
gerplaats gewteft zy. I. 112. 

'oude opfchriften aldaar gevon- 
den, I. 195 

Koomfchgezinden, bitterheid te- 
gen dezelven.VI. 3Ó7»38*, 4"* 
hun wprdt , in 15 72 , openbaare 
Godsdienftoefening beloofd.in 
Holland. VI.3 79. poogingen om 
hun dezelve te beletten. VIL 
17,2*. harde handel van Sonoi 
omtrent eenigen in 't Noorder. 

'kwartier. VIL 54-61. hun Gods- 
dienft verbooden te ftooren , 
buiten HoHandenZeeIand.VIL 
203. zy houden heimelyke By- 
eenkomften te Amfterdam. VIL 
209, verzoeken , vergeefs, vrye 
Godsdienftoefening teHaarlem. 

VU. 369. eerfte Plakfcat in Hok 
land tegen hen. VII. 372. hun 

f <jodsdienftteBru(Telen te Ant- 
werpen gefchorft. VIL 373» 



wordt door Anjou ter Iaatfliet 
'Stede wederom vry gegeven. 
'VIL 4si, 452. Filips de Ut 
zoekt yrye Godsdienftoefening 
voor de Roomfchgezinden te 
bedingen in de Vereenigde Ge- 
weften. IX. 338, 3J7» 4^7. de 
Franfche Ambaflkdéur Jeannin 
doet een Vertoog ten hunnen 
voordeele. IX. 461. ook ge- 
fcbledt zulks, in 1 644, door den 
Graaved'Avaux. XL 364. den 
Jezuiten en Monniken wordt 
het Land ontzeid. XV. 385. hoe 
ver de Roomfcfien hier vryherd 
bebben. XV. 386 , 387. eenigen 
hunner Kerken worden gefloo- 
ten. XVIII. 23a 't gebfuik van 
den nieuwen dienft varj Paus 
Gregorius den VII. wordt hut 
verbooden. XIX. 34. hunnen 
Priefteren wordt een nieuw» 
eed van onderdaanigheïd aft 
gevorderd. XIX. 35. hun vei* 
fchil over deBuüe Unigcnitus. 
XIX. 80 enz. handeling om 
een* Paufetyken Vikaris onder 
Kei* toe te laaten.XIX.84enz. 
beweegingen onder fommigen 
van bun , ter gelegenheid van 
den S,Jans-eftSakrament»dag, 
XIX. 165. eenigen hunner hui- 
zen geplonderd. XX. ri* 
Roorda (Abraham) arbeidt tot be- 
fnoeijing van 't gezag de* Stad- 
, houders van Friesland. XI. «22, 

Roorda(Joan) wordt te Gronin- 
gen gevangen. VIL 301 

Roorda (Karel) bewerkt de nader 
vereeniging in Friesland. VIL 
148* fchryft fcherp tegen f tHui« 
van Naflau* IX. 87 

Roorda (Karel van) houdt de zy» 

de der Hollandfcbgezinden. 

XIII. ^r 

Roen 



der VAPERLANDSCHE HISTORIE. 



Roon (fPüki* van) , Schout te 
Niéuwdorp, door Sonoi, tot 
Regter gefield over eenige 
Roomfchgezinden. VIL 5 s 

Rmmacde QDommikus) doet, ne- 
vens anderen , voorflagen aan 
de Regeering te Rotterdam. 
XIV. 76. wordt Vroedfcbap. 
XIV. 194 

RootQPaulus) maakt een Verdrag 
met de Kal vin ifc hen te Amfter* 
dam. VI. 195 

RQQzeboornQHuibm)* Raadsheer, 
en daarna Prefidenc in den Hoo- 
geu Raad , naar Overyffel ge- 
zonden. XVI. 97' naar Goes. 
XVI. 207,214 

RoozenbürgCt Slot) door de Kab- 
bel jaauwfcfeen beIegerd.III.x7 9 

Roozeveld {Joan IViümvan) , we- 
gene Goes , afgezonden aan den 
Prinfe van Oranje. XX. 78 

Roque {Pitte* de la). Luitenant- 
Generaal voorziet den inval in 
£taatfch Vlaanderen, in 1747» 
XX. 62. geeft Huift over. XX. 
105, wordt beschuldigd va» 
wangedrag en gevangengezet. 
XX. 105 

Roruk, de Dèeh,krygt bewind 
QverKepjj3merland.II.49. be- 
ma&UgtDuurrtede.ll. 64. krygt 
meer bewindshierteLande.il. 
.€5,; 68. beweegt de Deenen^ 
naar huis te keeren. II. 71. zya 
Neef, Rudolf,. bekomt dèpnt- 
vangft eenerKoningklyke fchat- 
ling, II. 71. hy.herftelt zig in" 
zyu bewind, dóeu- de Conkingi 
verjaagd zynde, IL 71. handelt 
met Karelden Kaaien. Ü. 78 

Rofa (Henrik) verklaart Uiten- 
bogaard niet meer te konnen 
hooren prediken. X. 150 wordt 
tot Refter pvsr Oldenbarae- 



*37 

veld , Hogerbeets en de Grooe 

aangefteld. X.430 

Rofa^Püter)^ de Geel i geer den 

te Utrecht. XIV. 34*. 

Rofous (Henricus) , Predikant in 

den Haage, verfchiit met Ui* 

tenbogaard. X.150 

Rosmal* (P. van) naar Frankryk 

gezonden. XVL44C 

Roflem. Zie Maarten van RaJJbm. 
Ratbé (Joannei) fchryft blaauw. 

boekjes tegen Willem den IIL 

XIV. 417 
Rotterdam, ingenomen door 
Jan van Beijeren.KL431.heoj 
afgedaan. IIL 435. oproer al- 
daar. IIL 533. de Stadhouder, 
Wolferd van Borfelen, maakt 
•er zig meeïter. IV. 189. de Stad 
wordt door Jonker Frans inge- 
nomen. IV. 247. door Maxi. 
miKaan belegerd. IV. 249. gaat 
over t by verdrag. IV. 256. toe- 
leg van Willem den L op dee- 
ze Stad. VI. 323. zy wordt ver- 
raft, door Boflu. VL349, kieft 
's Prinfen zyde. VI. 380. dag- 
vaart aldaar. VI. 478. de Stad 
maakt zwaarigheid in 't aan, 
neemen der Unie. VIL 264.' 
Contraremonftrantfch Predi- 
kant aldaar de Stad ontzeid.X. 
<$. Prins Maaritsverfteit'er de 
wet, in 16 18. X. 274. Verga, 
dering der Remonftranten al- 
daar, in 1619. X. 323, hunne 
openlyke Byeenkomften in de 
Stad. XL 46.. bezending der- 
waarda, in 1650. XII. 75. be- 
weeging aldaar, in 1653. XII. 
281. opfehudding, in 1672,001 
Willem den III. tot Stadhouder 
te doen verklaaren. XI V. 75. 
nieuwe beroerte. XIV, 1 1 3, 1 93. 
verandering der Regeeringe. 
XIV* 



S L' A D W Y t 



XIV, r# % 19*. éewefdigeori- 

fttexftling aldaar, in 1690. XVI. 
jii-*39.:aesVroedfchappen be* 
Sanke. JVI. 128. gedeeïtelyk 
herftetó. XVIK 135- Maatfthaf* 
P7 van Verzekering ahfaaif opt- 
geregt. XVIII. 225. de Stad ver- 
klaart ddri-Pritnvan Oranje tot 
Stadhouder. XX. 85. ópfebudf- 
ding alffeat . XX. 87. beweeging 
aldaar ovefr 't verkoopen der 
kleine Aapten. XX. 129. dte 
Regeering beiluic 'er,gedwdn* 
gen , toe; XX. 132.. zyire Hoog* 1 
fceid vernietigt do afgepetfte 
bewïMigïngJC>tr32. men voor- 
kottt'atdaat den opftand tegen 
'ét Pigters.- XX. 227. opfebud- 
«Rng, in f748. XX. 305. vet- 
atodering dérRegeeriïige. XX. 

506; plöndejring van eens Wynf- 
oopdrchms en pakhuizen at» 
daar: XX. 354 

R'whnt(&r.lVll1en{) f Burgemees- 
ter tan Nieuwmfegfen > worft 
ofrtzefc vart * Regeéringe. 
XVIL f37. bCrttelcl.XVH. 138. 
op nieuws afg^et. 2ÉVIJ. 140. 
oftthalsd. XVII. 245 

Kouflet dé Mtffj Qoari) wordt tö 
Atefterdam gel tg t en naar deè 
Haage gevoerd. XX. 85. ge- 
flaakt. XX. 8$. tot buitenge,. 
WoonenKaadert Hiftoriefchrf- 
ver van den PWnfe van Oranje 
aangefteld. XX. 85. fchTyft té- 
l>en dePagiers.XX- 196. worde 
geteld onderde bewerkers van 
verandering de* Regeeringe te 
Amfterdam. XX. 271. zyne 
Hoogheid beneemt hem de Ak- 
te ats zyiren ttitioriefchryver. 
XX. 299. hy wordt openlyk M- 
gedaagd en wykt uit Amfterdam. 
8 ^ XX.2p> 



Ihy (FfRps k} <k**öpërtingt<R 
eeneVte&bantieUÉj^XL 15$. 
bewa&t éëaefteh^ygeodè Wa- 
penfdiorffng , in 164*7. XI. 45c 

&°W (Ji«w>» P*e*kaöt inde» 

Haage , bidt openlyk vootdeft 

Prins en Prïnteflfe van Oranje. 

XIX. JÓ7 

Rubens {Piet er Paulus) y Konft. 
fchikter ,• rtagt bier van vredd 
te handelen.* XI. 170 

RuboLf (Keizer) fchenkt Hot* 
Ifctfd aan cwe^ Meeren, op e* 
nen tyd. Ilk*j 

Rtóolf 4e H. (Keizer} zo<*kt d» 
Staaten tebevredigén metDon 
Jan.' VK. 14** vermaant hen tot 
vrede met den Koning.' VUL 
3415,478. IX* 66, 180. bttfehut- 
d^gt ben 1 wegens bonne me» 
fyrtnk oréf dè OofflfrteTehtg*. 
fchülen. IXv r^. verdere* dat 
zy zfg niét 4fy dbte* terMt*» 
ren > zónder hem ttf letifiei», IX.' 
*95.hun antwoord. &. 196. hy 
itetfe. X.# 

Htfflw/ Cfrfjfton, Of «af vfcnOofr 
friesland» raakt In gefeftil met 
•Embéen. XI. 43 ,.»i6i derft. 

XI. 22* 

i?«M/ , dé Deen % Ittèf vaif &<» 

ruk , bekomt eenige gunfte* 

van Lóthar ins* IL 71.- fheuveft 

lh 7$ 

Èwtotf va» Diefbetó ttordt Bi* 
khop van Utrecht.- tih 49* 
maakt vrede met Hertoge Fr* 
Hps. III. 496. en met zyfteri me- 
dedinger, Walraven van Meurt. 
IV. 35 hy fterfc IV. 48 

Rwize (Mattbevtaï-Mkbitï),?**. 
dtkant te Woótöett/gedagvafercF 
in den Haage. VII. 33^. vaart 
vinnig uff tegen v t afzftfeere* 
ran PUips (ten 14 Vtt y&AMk 
wordt 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. * 3 * 

mwdt de Stad oataéid. VU* 35* kruiitogt riaar de MfcMHfeud- 



Rmgetéil ingenome^door Mon 



dragon. 



VILói 



ui agvrn • , - — 

Rtfkbaoer (Mwr»n)i3utge«ie08- 
terra* Haarlem* in eeno be- 
zending ttia* Utrecht afgevaar- 
digd. X. «27 

AsftA**» ( JWWaet) dient Wil- 
km dm I. te water. VL 30!, 
ja 3. helfr denBriefe imcemen. 
VL 945. kom« te Alkmaar. VL 
440* poogt Aaflerdam te ver- 
ttSea. VIL 485. wotdt door- 
ftefcen. VII. K7 

RüilXiJüm)* Fewfióriaris va* 
Bfeitott v door Witten* den II. 
irt hegteai» genomen. XII.9^. 
op Lettvefleiri geaec XII. «. 
gröartfraudfaïftaande*a&2# 
aaif* XII, u>#. herfteM ftf ij- 
ae waa*8Sgb€*d. XIL 197, 194 

Bu%:b Cf <**»)* Advökait F4f- 

fcS, haalt Koraelfr de Win 

*h.©0*dfecbc.XlV. 1 4*. boodt 

de Witten ep de Voorpootte* 

XIV. N*S 

*ttj*K^ÉWaafXPenfioniuiffvatt 

tavdteeht , wegens Holland 

ffttr Zeeiatid in bezendiag. 

XIL 130 

JtfrgM (Jdnkfceer JPkfcr) ^ ordt 
eerfte fiufegeoffteftef van U- 
tréebt. VUL 1Ö8 

Jtoter (Hmum éê-y verraft hel 
Slot teLoevefteia,in 1570. VI. 
335* foeovelt. V*. 3^ 

Rttfor (Miiïiel MHaMinmde) 
*oe*a; f in tf*i,deta tógtsaar 
Portugal by; XL314. raakt» in 
*«5*,in een fteviggevegfinet 
A^rueXflL flM.w>rd**èerge- 
havendvin eten (lag tuiTchen&fe- 
leen Tromp, fn 1053^ XII. «34, 
*35 ©nftvden flagtu&rjeft&leAfe 
Mmmfi m*4*. <k**eo«' 



febe zee. XIL 437. loopt tic 
naar de Zónd. Xil 49*. Jcrdfft 
wederom in de Mtddettandfcfca 
tee.Xfl.439v 44*. neem twéé 
Franfchekaapera.XIL 43/. Wat 
hierover te doen viel. XIL 44^ 
by zeilt naar Portugal. XÜ. 
460. «ar de Zond. XIL 476, 
479,naar Araen.XIL4*>. helpt 
Nyborg bemagtigen. XII. 4** 
bezemde Z weedfcheVieot raor 
Landakroon. XIL 4*4. wordt 
«dfelyk verklaard doot de* Ko- 
ntog v*i Ueenemarke.XiI.483» 
koaitfa'tVadefUndlt^nig.Xa 
483* doet een' geheime» téte 
naac foto Verde. XUL MJ» 
herovert de Sterkten «tda«. 
XIII, 123. «eire naar Gutoda. 
XUL U4.ayne verrfetlngeno* 
deezeKuft. XUL 149. hy komt 
te rog en op de Eeuw. Xltf. 1 50. 
krygt het opperbevel eter *# 
Landt Vioote, XUL 154. zyna 
beweegi«gen.in 166$. XUL 1 57* 
15$. fiy doet v in i6<tf , de£n« 
gedfeben omier Albemarfiewy* 
ken, 111 Wanorde. XIII. 205-£o$. 
wykt zetf in een' volg-örrde* 
(lag. XIII. 210-114. loopt w*- 
derom in zee. XIII. 124, keert 
te rug door ftortf. Xfll; «otf. 
doet een togt naar Chattanu 
Xltf. *$9*fer wordt bfefefeo*. 
ken door de Staaten. XIII. *6z. 
loopt , in 1671 i in zee om te 
kroiflfen. XflL 441. ayné onf 
moetiag met het Engel fcr/Jagt 
de Merlyn, XUL 442. raakt ui 
gevegt met def iftanfchoen En- 
gelfcHe Vloeren voor Sonïa. 
baai. XIV. 13* enfc. krygt raA 
or* 't gtfWfct te» mydeft. XiV. 
1*3* f«h jyft eet verdediging v*i 
de* 



o 4 o B L A D W Y Z r R 

. den Ruwaard van Batten. XIV. Rybové (Franpis van-KeÜmilé^ 



147. zyn huif wordt met pion- 

'. éering gedreigd. XIV. 2ii.zyri . 

• perfoon loopt gevaar. XIV. 21 3. 
hy beveiligt de Ooftindifche 

-. Vloot. XIV, 223. raakt flaags 

. met de Franfcbe en Engelfche 

\ Vloote». XIV. 287* andermaal. 

. XIV% 289. en ten derde male. 
XIV. 291. doet een togt haar 
dè Karibifche Eilanden. XIV. 
336, naar Sicilië. XIV. 391. 
raakt flaags met de Franfcben. 

L XIV. 39a» 39s! fneuvelt. XIV. 

,- 1 . 393,394 

Ruitergeld. Laftighfeid van het 
zelve. IV. 210 

JMWf * Knegten te voet , 20 wel 
als te paard f dus genoemd. IV. 
201. reizige Ruiters* IV. 225 

Ruiven {Dirk van) 9 om ontrouw 
gebannen. XII. 418, 4rp. laa- 

" ter Vonnis over hem in Fries- 
land geweezen. • XIII. 224 

Rtmpf , Sekrejcaris der Anabafla. 

. de In JFrankryk. zyn gefprck 

. met Pompone. XIV. 7 

Rundvee, Sterfte onder het zel- 
,ve. XVHL105 

JU'SUAwn. Veranderingen aldaar, 
in 't jaar 1730? XIX. 29. in ? t 

- jaar 1740. XIX.. 276. in 't jaar 
n7jH.XJX.331.de Keizerin be- 
looft Groot -Britan je en den 

.Staaten onderftand in man fchap. 

;.., 1 XX.173 

Ruffej (JPüliam) wordt Bevel- 
.. hebber der Engelfche bezetting 

van Vliffingen. . VIII. 205 
Rujfy (.Elias de la Place % Heer 

van)* Gezant van Henrikden 
.IV. by de Straten. IX. 267 
Rujlingerland oudtyds Rbviftri, 

vaar gelegen. I. 440. aan He- 

iioid ter Leen gegeven. II. 49 



Hier van)+ zoekt Oranjes be- 
williging te verkrygen tot het 
verwekken Van oproer teGend» 
VIL 17& doet Aar fchot en an- 
dere vatten. VII. 178. febynt 
eene nieuwe party in *t Land 
te willen maaken. VII*- 1 79. ver> 
zekert zig van Brugge. VII* 
1 97. doet Heflels en Vifcb op- 
hangen. VII. 2 33. zoekt Itriblfe 
te ontzetten van 't bewind. VIL 
«89 , 290. komt in .Holland. 
•••'/ VIII. 1? 

Ay* (Jakêb&mbnszoon de) kaapt; 
. op dè Spaanïcheo. VI.34i.raa^t 
tot ^ewigttger onderneemin- 
een. VI. 341. helpt den Briel be- 
wagtigen. VI.S45* vatPaciec* 
te Vliffingen. VI. 35*.>erflaat 
^deSpanjaards wot Veere. VL 
354-zetZierikzee oulVI. géSi 
wordt gevat., voor Xhoolen. 
VI. 439* geflaaku VIo4<5z , 4&f 
Rykdommen Waren , van Qudt» 
>Raaden in de Steden. II. 33 
Ryke (Pieier dï);> vvettoonende 
den eerften Edele van Zeeland, 
fterft. . VIIL4S3i4S0 

Ryke (Simon de"). Raad te Arn« 
fterdam. zyn verhaal, wegen* 
de vonniffen van Egtnond en 
Hoorne. VI. 178 

Ryksverdeeling na de dood van 
Klovis. L..310. door Karelden 
Grooten. II. 34» door Keizer 
Lodewyk , tufleben zyne Zoo* 
hen , Lotharius en Karel. Ifr 
56". tuflehen Lotharius , Lode- 
wyk en Karel. IL 60. na de dood 
van Lotharius. tuiTchen zyne 
drie Zoonen. II. 67. verdeeling 
van *t RykvanLotbarius.il. 75. 
Ryksverdeeling,na de dood va* 
Keizer en KoningLodewyk. IL 

Rv« f 



V^ VADERLANDSCHE HISTORIE. 



Rtn, Rivier , oude loop. L4. 
verdrooging vfm haaien mid- 
denkiL 1. 173» haar uitloop bjr 
Katwyk raakt dïgt. II. 58. ver- 
drag tuflchen vier Mogendhe- 
den , om haare overftroomin- 
gen te beletten. II. 246 

Rynberk belegerd, doorParma. 
VUL 134. Leicefter poogt het 
te ontzetten; VIII. 1 35. ook an- 
deren. VIII. 305. de Stad geeft 
zig over. VIII. 304, 306 zy 
wordt door Mèurits herwon- 
nen. VIII. 468. door den Keur* 
vorft van Keulen te rag ge* 
èifcht. VIII. 460. IX. 29. be- 
magtigd door de Spaanfchen. 
IX. 30* heroverd door Prinfe 
Maurits.IX. 105. verfterkt. IX. 
188. Spioola neenu de Stad in* 
IX. 214-21 6. zy wordt door Fre- 
drtk Henrik herwonnéb. XL 
174. de Staaten zoeken, door 
Frankryk , in *t regt van bezet- 
tinge gehandhaafd te worden 
XIII. 20 , 26 , 28. zy fluiten des* 
wege eene overeenkoraft met 
den Keurvorft van Keulen, 
XIII. 374. de Stad wordt door 
dePranfchen bemagtigd. XIV. 
27. door de Bondgenooten. 
XVI. 13. door dePruiflïfchen. 
XVIL182 
Ryngoud (Jakoti), houdt gemeen- 
schap met Leicefter. VIIL 145 , 
148, 149. wordt Thefaurler. 
VIII. isó.xyn toeleg. VUL 157, 
158. Buis wil geen Kommis on* 
der hem zyn.VIII. 159, hy be- 
werkt , zo men meent , het vat- 
ten van Buis. VIIL 164. men 
ontdekt zynen toeleg. VIIL 170. 
hy raakt in hegtenis. VIIL 171. 
•inkomt. VUL 17 u loopt toe 



«4* 

den vyand over, VIII. 17a. fteift 
Roomfch. ." VIIL 17 a 

Rynsburg. gevegt aldaar tegen 
'cte Deenen. IL. 55. tégcfti de 
Friezen. JI. % H5. Kloofter al- 
daar geftigt. IL ntf 
Rynsburg , een Landgoed in Wal- 
dieren. * * IL 267 
&yp (3^* K***to*o*i) tragt. 
. Noord-om, naar China ie zei- 
len. V IX. Ut 
Ryjfel veroverd, door de Hond- 
genooten. In xyeg.' XVlLjaf 
Ryswyk. Willem del. trekt der* 
waards. 11.319 
Ryswyk (Huis te). Gelegenheid 
van het zelve. XVI. 3{8. Vre> 
behandeling al daar. Zit Vrede* 
handeling te Ryswyk. - 
Rystoyk (Armud van)* II. 295. 

300 
Ryswyk (Dodtvan*) getuigt in 
een* Giftbrief. II. 198 

Ryswyk (Henrik vmi). IL 195 300 
Ryswyk ( Jan van). II. 2 95, 30a 
Ryswyk (Jonkheer Kornclts tan) 
belet het omflaan van Meden- 
blik eenige dagen. VI. 361, 
wordt» doorfioflu, vergeefs, 
Bangezogt tot verraad. VI. 447. 
rfterfc. VIIL 200 

Ryswyk (pPïllmvan). JU. 36 
Rytenburg (..*.) tekent 
het Verbond der Edelen. VI. 
. 125 

Ry zenbur ^(Jonkheer Juflus vm) 9 
eerfteBurgeraeefter van Utrecht» 
in een* oproer afgeaet. X. 27* 
herfteld. X. 30. febryft klaag* 
lyk over de verandering der Re* 
geeringe te Nleuwinegen. X* 
206 wordt uit de Regeering 
gezet. X, 234 



«♦ 



54* :B' L a D -yr Y Z H ,R 

- ranja en Anjou H VH,4f8.ftra!l 

r S. hein en ;den zyn en aangedaan. 

, :/. - . ... VIL 4 <*> 

; Caa^(^ViW) om oproerigheid Saltzbjjrg» . Verdrukking der 

V teA<netsfoottt£eftraft.XVlL Pro teft anten aldaar. XI^. 67. 

% esn gedekte jdcrzelven komt 



I45,H7 

Sêbinus QxtÜm^txb\x\^iz\^mdt 

♦ Civilis. 1. 147 , 149. zyn togtte- 

gen d$ SequAaneoi I. y$g. hy 



i fcerwaards. XlflktöB;. en wordt 
. ia'tL*nd<wnj£ad2aftdg4pJaatfk 
• XIX, 69 



wordt gedood»! I. 159 San&ie. Z\gl Pragmoték? StmStic. 

Saint Wfier belegerd. V. 269. in • Sanég (jF.oban van den) ', aange* 



-genomen* V? 27S 

Sakrameats* eitS. Jani dag, Be* 

weegingen ter geJegen heid van 



fteld tot Rector, over Olden- 
bameveld , Hogerbeets en. de 
Groot, X. 541 



den'famenloopderzeJven.XIX. Sandwicè(Grcutfvanb t Zie Mon- 

) ■ \ 165 totem ' . 

SaUe. Verdrag van 1651 met cüt Sandwich (Graaf tw*)*zyne ban* 

Gemeenebeft. XII. 202 deling, wegeajfiGnoo^üdtanje, 

SALiëRS , eene foort van Frati- te Breda» XX. 47, 50, 184, en 

, ten.. I. 243. (laan zig in/Baca* .te Aten* XX. 179*48* > 183, 

' via neder/I. 242. neemen Ta- . » 184*187 

xaiïdriein.'L 042. Worden dooi Sfynra ( Dtmnkus) f Remon- 

Juiiaan bedwongen. I.243. door ftramfch Predikaat; te Hoorn. 



* de Qnadeh ütt Batavia verdree» 

«ven. J. 247- verbinden ligmet 

andere Franken , tegen de Ro* 

•meinen. L «57- worden, door 



Oproer ter gelegenheid van zy- 
ne vervoering. X. 384* by raakt 
in hégtenis^X.41% ontkom- 
' X.41* 



Aêtiiis 4 overwonnen. I. 28*. Saravh. {Adriaari) , Haogleeraar 
£Iodlo regeert* over ben. Lag 2. der Godgeleerdheid, wordt ia 



den Hfcage ontbooden. VIIL 
2ol* heeft de hond in eene 
muitery te Loidan* VIII. £58. 
wylu.naar Engeland. VIII. aói 



naderharid Klovii» I. 301 

fnlinas (.Hieronimus de) neemt 
HooÈne gevangen. VI. 249. 
tragt Bdurbourg aan Oranje te. 

.leveren; ' VIÏ. 419 Sarda QAntonii>). zyn beeldtenis 

$alland (Drostampt van) aan te Groningen aan de kaak ge- 
den. Biflchop van Utrecht aige- * r^yterd. VIL 1 26 
ftaan. IL 360 Sam>inie vero vererdoor Spanje, 

SMlik (B. van IFelveJde* Heer van) in 1717. XVIII. 1Ö4. vèrdedk 

inl>ezending naar Friesland en , ging hiervan. XVIII. 165 

Groningen. XVII. 209 SarmaaUru hunne oude wooning* 

Safmiur(A*J4lmus) aangefleld tot L 265 Aant.sóg Am. 

Regter over Oldeobarneveld , Sarpi (Broeder , Paulo), Schryver 

tïogeibeets en de Groot. X.34.1 eener Hiftorie der K er k verga- 

Saljeda (Nikolaas) fmeedt een deringe van Trente,, ..door ét 

aanflag op bet leeven van O- Jezuiten belaagd. IX. 313 



ifcf/VADERLANÖSCHÊ HISTORIE. » 4 3 



Sas van Gum veroverd » door 
Pietfrik Henriji. XI, $61 , 37<>* 
aanflag derPrahfchenopdeeze 
VdUbgvta 1673- XIV..adY,sy 
werpen; in 1701 ,eene'Schans 
onder 'tgefchut der zei re op. 
XVII. 102. zy vetfoveren d# 

• Plaats,, in 17*7. XX. 105 

Sas van den Beffcbe QGerard'), 
Raad ter Admiraliteit. Vonnii 
ten aynen lafte. XV. 334 

Srnbout (jfrnoud) wordt, van de 

'Spaanfche zyde, gemagtigd tot 
de Vredéhandeling te- Breda* 
VIL y>. wórdt Lid van den 
Raad van Staate. VIL 90 

too^r {Lopes') voert bevel over 
eenige Spaan fc hè paarden , ótf- 
der Al va; *• VI. 140 

Sotttyn (GüU$yjLn bezending naar 
Engeland. XIV. 338 

Sautjn(jFmi)i ttnrgemeeftervan 
Amfterdam, begroet den Prins 
van Oranje. XX. 288 

Savoje (Hertoo van) , onder- 
fteunddootdéStaaten.X f55.27 
fpreeken by tiera voor de War- 
de ni en, X. 432. handelen ver- 
der toet hem. X. 432, 433. Zie 

-Vifaor Amadeus den IL 

Saxbm(Hojs van). Reden , waar- 
om de oudeHoUandfche Graa- 
ven zig gaarne met het zelve 
vermaagfchapten*. II. 207 

Saxers. oude wooning van dit 
Volk* 1. 118 Aam», hunne zee* 
fchulmeryen. I. 22a , 285', 293» 
hunrie fchranderheid en dap- 
perheid. U 147* «7 verjaagen 
deQuadan. L 247. worden door 
Theodofius beoorloogd. 1.+6 u 
doorVaientiniaan. I.163. fteé- 
ken naar Britanje over.I. 289. 
worden overwonnen , door de 
Franken. L 204; door KlovH. 



I. 307. door Klocari». I. 321. 

r dien zy daarna ook overwin- 

* nea. 1. 32$. .Juin oorlog met do 

. c$ueven. 1. 314. zy worden door 
Klotaris den IL en Dagobert 
overwonnen. 1. 33 1. van fchat- 
ting onthcevt n.. 1. 343. doof 
Karoroman ontftaagen. t 402* 
door Pipyn. L 404 1 4' 7- hnri. 
ne oorlogen- mee Karel den 
Groocen I 4i9 > 4«4,429,44o. 
zy verdraagen 2ig met hem. I« 
442 doen , in grooten getale* 

-belydenis van den Chtlftetykerj 
Godsdjenft, 1 4221 446 

fiarifche knegten» 7Ae Zwarten 
hoofn . . 

Saxifcbe Oever, wat 'er dooor vef . 
ftaan werdt. I. 27^ 

Sceperus {Jakobus) , Predikant tö 
Gouda, wegen* onbehoorlykè 
taal beftrafc. XÜL 155 

Schaap (Gerard) , Borgemeefte* 
van Amfterdam, handelt in 't 
Noorden. XL 381 

Schaap Piet$rszoon(Gerard), Raad 
van Amfterdam , wordt Kom* 
miflaris van Holland in Enge- 
Icrnd. XII. 206 , 207. en daarna 

•buitengewoone Gezant der al- 
gemeene Staaten. Xil.ni 

Schaap (Pieter) , Raad der Stad 

' Aaiilerdam. XIV. \ö6 

Sebade (Gaspar y, in bezending 
naar Friesland en Stad en Lan- 
de , op 't Rak dei Harmonie. 
XIIL 334$ 

Scbaffelaar (Jan tan), zyne on* 
vertfaagdheid. IV. 2 tj 

Scbaffer ( D/r*) , Burgemeefter 

van Groningen, gevangen. VII, 

327 

Schaf et )Goaffên) aangefteld tóe 
Regter over Qidenbarneveki; 
Hoger^eets en de Groot. £341 

Q 2 Scha- 



244 B L A D W Y Z E R 

Schagen, geplondertf door de eeuwe.IV.88. in de zeftiende 



Haarlemmers. II.ióo. Willem, 
eerde Heer vanScbaagen. lil. 

3S3 

Schagen QwAheetCtrifloffelvan) 

handelt , wegens Haarlem , met 
DonFredrik. VI. 411. fterft in 



eeowe meer uitgebreid. IV.46^ 
naar Ooft- en Weftindie. IX. 
1 36 f 1 51. ook noordwaards on 
een* weg naar China te vtr den» 
IX.' 140. op deElve en Wezer 
verzekerd. XI. 74.1*9 



de gevangenis. VI. 4 1? Scbeerenberg (/ftratem) , Burger 

Schagen (Jan, Heer wn) f ilaat kapitein te Arofterdam. Zvn 



eene bezending naar Engeland 
af» VIIl. 192. wordt in 't Lid 
der Edelen befchreeven.X.i8a. 
poogt Oldenbarne veld te doen 



vendel verdryft de oproerigen 

van 't. Stadhuis. XX. 141 

Schelde. Handeling op hetope* 

nen derzelve. XII. 367 



fiaaken* X. 285 ScHiLLiiso(TzR).Folkert Reiner, 

Schagen (Pieter Janszoon) aange- Heer van dit Eiland, (luit een 



Ireld tot Regter over 01den« 

barneveld t Hogerbeets en de 

Groot. X. 341 

óchalkwyk (Henrik en Bartbold 

van}* HL 180 

M<dkwyk{fnilemva*). IL 247 

Scbanfen geftigt, in iót$- XL 56 



verbond mee Kduard den IV. 
IV.igx 

ScbcMnger(KJias), Oud-Schepen 
van Amfterdam , wordt gemag- 
tigd om de belangen der bor- 
geren te hooren. XX. 275 

ScbeUinkbout. Slag aldaar. III. 18 



Scbay (Kornêtis) , Burgemeefter ScbeUinga (tevius van) houdt de 
. van Groningen y bevordert de zyde eter Hollandfcbgezinden. 



verkiezing van Prins Willem 

:Karel Henrik Frifo tot Stad 

houden XVUL196 

Scheelt (Rato' Herman) , wegens 

.een gedeelte der Edelen van 

• Overyflèl^ifgezonden naarHol- 

land. XII. 406 

Scheepaftryd op het Slaak, in 

1631* XI. 136 

Scheepstimmermans - Gilde te 

Amfterdam kieft de zyde der 

Doeliften. XX. 280. belet de 

tekeningen tot handhaaving 

der Regeeringe. XX. 286 , 287. 

«enige Gildebroeders dringen 

op verandering in den Krygs* 

raad. XX. 294» 295. moei jen 

zig met de College van den 

:Impo(ï der Wynen. XX. 35 r 

Scheepvaart St^at derzelve, om- 

Ucnt bet midden der vy f tiende 



XIII. 341 
Sebenk. Zie Juriaan ócbenk. 
Scbenk(Mmften) trekt op totoot« 
zet van Groningen, in 158a 
VIL 338. zyn toeleg op Zwol- 
le. VIL 338. hy flaat Hohenlo. 
VIL 339. neemt Koeverden in. 
VIL 339. wint Delfeyl.VIL 339. 
is misnoegd over de verheffing 
van Verdugo. VIL 368. helpt 
Breda irrneemen. VIL 379. 
wordt gevangen. VIL467. raakt 
los. VIL 467. gaat over tot de 
Staatfche zyde. VIII. 74. raakt 
in gevegt met Taflis. VUL 74. 
ilaat Appio Conti. VIII. 125. 
helpt Werle inneemen. VI1L 
lij. wordt Ridder geflaagen. 
VIII. 125. ftigtSchenkenfcbans. 
VUL I29»zyn toeleg op Nieuw- 
negen. VIII. 137. hy verovert 
Roer- 



der VADÉRLANDSCÜÈ HISTORIE. 



Roeroord en Bon. VIII. 265. 
verdedigt de iaatftgemeldeStad. 
VIII. 291. verlieftze. VIII, 29a. 
fpyzigt Rynberfc. VUL 305. zyn 
aanflag opNieuwmegen. VUL 
307. hy verdrinkt. VIII. 30 J 

SCHEMKRNSCHAHS geftigt. VUL 

i89.doorMendoz* belegerd.IX. 
46,47. verraftdoor deSpaan- 
fchéo , in 1635» XI. 905. door 
Fredrik Henrik herwonnen. 
XI. ioó, 208. door de Fran- 
fcbeh veroverd. XIV. 34. aan 
de Staaten ingeruirnd. XV. 82 
Schepen, hoe., van ouds f boe, 

- in laater* tyd $ getimmerd. 

IV. 87 

Schepen (WatetiaiKMche)opee. 

* ne «onderlinge Wyzeverloft uit 

het vs. VL 408. aanflag der En - 

gelachen om dé Schepen fli de 

- havens te vernielen. XII. 123 
Schepen» der Stedeb. Hertog 

Albrecbt beweert» dat hyze, 



*45 

te krygen , door lift. VI. 394. 
verhangt zfg. VI. 394 

Ssbeyfve {J<xmms\ Kanfelier van 
Brabant , 'verfcbilt met den 
Raadsheer Maas. VL 105 

Schiepam. Jan de I. 'derwaarda 
gevoerd. Hl. 125. de Stad werpt 
de* Vlaamfche bezetting uit. III. 
166. de Hoek fchen zoeken , 
vergeefs, haar te bemagtiecto. 
IV. 250. vf wordt bezet door 
Lumei , in 1572. VL 380. Prins 
Maurit* verandert «'er de Re- 
geering, in 1618. X.2<J6. be- 
zending derwaards , in 1650. 
XIL 70. oproer aldaar', in 1672» 
XIV. 78» de Stad verklaart ztg 
tegen de werving van zeftten* 
duizend man. XV. 177, 1 79. ver- 
andering der Regeeri nee, in 
1748. XX. 307 

Scèieringers en Fetkoopers. Twee- 

: fpalt in Friesland. III. 3*8. 
IV 63 



binnen 'sjaars* z'etien en ont- Schildtafen. nieuwe fchikking 
zetten kan /t zy hy in Hölfahd op deielven. IV. 412. V. 143. 



' zy , of niet. HL 295. zy hadden, 
• van ouds.flbfc 't bufgerlykbe- 
(lier der Steden. 1IL 361 

Jcbepers (fWllm Baftisam%0*n) 
-doet, nevens anderen», voor- 
fiagen aan de Jtegeering te Rot- 
terdam» XIV., %6. wordt Vroed- 
■ fch*pa!daar.X!V.io4.a^ntogt, 
als Luitenant A'éoiifea) , naar *t 
•- Noorden. XIV.4^3- andere tógt 
r naai Gottenbtfr^. XV. 127. hy 
1 vereelt Willem den III. na&r 
Engeland. XV. 47^- arbeidt tot 
het' ftillen vsmeenen oproer te 



Ontwerp om tweeduizend rnan 
op dezelven te vinden. IV. 430. 
vóorflig om 'er drieduizend 
man op te vinden. IV. 487. 
waarom fommige Stecjen. gaar- 
"ne , anderen noode nèar do 
Schildtalen droegen. - V.407 
Scfeimpfchrifcen tegen dè' voor* 
ftanders de* Inqurfitie en' Pla- 
kaafen.VI 128- tegen Ftli pis-dea 
Vt. VL 1*9. 'tegen OÏdenbarHe. 
veld. IX. 4it. te'gen Willem 
den III. en de Stad Atnfrerdam. 
XV. 194 



Ro(terétm.- - - - * ü : *Vl. ri 3 &boü&((faiflia<m) , Bnrgerkapi- 
&èeN(Gor/>ar) t gemagtigdtotde * te in te AmfterdW, tekent do 



Kettfche Vredehandellnfe. VIL 

• <" ' / J :< w 

Sctos (Méar*en)votHG**4sm 



drie* Artikelen. XX. 27Ö; wórdt 
uvan tfjnïe KapiteirJsplaïtfe ver. 

z\*étm~ ' • ^'*xx..29<$ 

Q 3 Scbm- 



Scbombtrg (Heer van) -bsawe^gt . & ifl8- Maurft». verftelt*«r de 

'Wittem den L om zyn volk af j Wet, in i5i8. X. 266. bezen. 

te danken.; VI. 290. woydtvet- .ding derwaards, in 4650. XH. 

! dagt gehputan vap^een toe- j^/siyerfchtfood^fde^^gianten, 

leg op deszelilB ieevea. VI. 389. . »n 1702. XVIL J34* verande- 

handelt met Jiera. . ,VI. 4© , ring der R5geeriiig$ n ip 1748. 

$cbQft$&gQMaarfcb4tkvan)tje\it 9 . ,, XX.307 

in.pranfchen dienft» gaar de $ckoonbwen (DirkJpQkqbipoon), 

' JÈSw. XV. 145* jaat, ov^r dn ., jegens. tfpUaad, qaar Utrecht, 

) dien van Willem den IJL XV. 1 afgebonden. - .<,, : j JË.ZJ9 

l '455^ wordt ^feftog.XVI.4?^y- .SchoorfteepgéW^op ffto&Qfl, 

4 ne.Krygsbedryven in lQ*land, ..voorgedragen m, afgewezen, 

,'X V I* 4#,. 114* , hy fneuvelt. '..- j y / t ». ljv . .^ y f r38 

XVI. .1 16 r &:hpgtC I Ö^wa5U(dige>iu , the- 

.SctyfitQg Cdé Generaal), helpt .«JegyapSteenwj^i ..yjl.3s8 

#: Rynberk; winnen* : XVI. 13 .§cbot* welk ^en«,fooit van-fce- 

*5ph)poIen 'der Romeinen, w*ar - iaftipg. III. i8£in tNoordêr- 

Mo de Krygskonft geleerd werdt, 'kwartier k^g^bru^* - V.afflt 

..«■."" . - • . .. I. $55 :^°« C7<*Eh ;PwWcl?epefi te 

Schooien van Frie^n eq a&dsre . Lei^n.tieefc ^^^d.ine^ie 

vreemdelingen te Rome, ï» 447 : ,:nipitery ajdaajj, tl \i >: yiB«859 

.$cboanenberg (de Heerwn)^ dejr ^(^O^akix Verf^i^vejytrQgt 

Sfraajep G^ant in Spanje, *Mkt ; . pp dp Schotifibe grpqn.. IL 53. 

". inéenige moeite. XVI. 298. t Verdij m# Ja&j|> den y, J[o- 

JfVII; 23* verfchyttf wflderpfti - ningé. vao, 5chptJiaBd. f jV...^9. 

>ten Hove. XVIL.a8v VA a rGh*y* L pplaften met.dir^jdci V, '267, 

i vens, . jV ^ XVII447 t n34»ï ^54* Vèllfpp^ van.yredo 

Sg«oqjsiiovrïi ; kieft & a £yde van . jen yrien#Vag,mêt jfcfcet selve. 

* Graavé Jan den it : JjUk,ï>8, io)T.i357« verfqböt yil^a^ be- 

.wordt/, door Jonkheer* nWii- ('^P^I^,ll^w^a^\yUL aQj, 

Jem *den Viaamiagep ^wl- ^ 994. 't yfiiüfokl wp^fr tyaaiegd. 

^ $\gd,AU.,i66. 't Siofcaldav, . T ,.} t ,, ..^r^i.^ <ylÏL 4po 

. doofdelioekfchen^fiw.Qnntn. .fo&WjC^^JKWJgeöeld tot 

,JIJ.,463- *y raakefi'erop.'tkUl- .vRegvar.ovp.r/plden^nqveld, 

. fen.iy.175, daarn^dft&tWïei- r ttogêrb^tfhiyi de tocw.* X. 

, jaawwft^n.jy,,. jo6; -aapftag j 34*. tog0K$Mw#aw£M** 

. „rfej llpjej^hen ap ^eA^.H^. - Jan4 ge?9ndi& . , J1;t! , Xi>4*7 

r *47r *y wordt oj^ergelïr^gjtiot ifatputm wtofkwWlkmMpk 

VPrinfen zyd$ >; jb^i 57^^Vfc # 3 toftyf ^ Bh^H^X .: :XLjWX3 

&8 f,- -mishandeling der Geefte-' t ^Aw4tf« CM%lmv%W*1i*mi) 

Mykhe^d aldaar. VI. va8av '4p ? <?nj**t de Straat .#411 £p$|ai' 

. ?t^d wordt door Hierges injge- t re. r u , T o^ ^..'-.^ ,«Xitt7 

-i^ojnep. VIL 64* Vf. ctfIWögt .AlHCWWWflt^jJlWf akte» .3F 

. voldoening, van Oranip* mMU» 8 Voorne, aangevallen. IL 317. 

. il?:» beweging alda^teaöis- r/dOM:^^«pU«inii>l^> 

i.-M £ i> 3oor 



der VABERLANDSCH^ HISTQRIE. w 

d<?or Jan vajaRpnefie bemag- ^cbutteryen, door KeizeiHen- 

tigd. III 141- merkwaardige rik den L ingefteld. II <ij8» 

togt dérSganjaarden derwaards. v uitgeflooten van 't raadplee- 

VÜ. 70 enz* ' rauitiery van 't * genoyerzaakenrvauRpgeflfii*- 

Spaanfchkrfgsvolk aldaar. VIL v ge. VII. 431. Amftferdara neemt 

lol. 'c Eiland bezet , door O- eenbeAuuatndezervesueboo» 

ranje.. VILn8 . ren.over *s Prfofe?) Verheffing 

ScbQUWnburg^Graof.JwJl van) tot Groave. VII.'saG, 5*7 

flèrkt' liet i*e&cjr van Graave Schuurman* (Pieter) wordt vooj 

LodevJyk; VI. $74. wordt, *i : een gedee^e eigenaar van de 

Prinfen .Stadhouder in Fries* . Berbice. XVlII.it 

land* VLafa. ruimt ditOeweft. fylaavcn , een Goaifch Volk, 

VI. 432 vaijlen in deezo Landen, 1. 

* üaaga met de Franfchen. XVI. Scriyerius (4*etriuy zjn ffhran* 
/ t 249 . dere vond. 091 fiogerbeets.en 

ScbryvéffK&qè'lisymgtyegtïQet . de Groot jet fe frengten indp 
deAlgieryneh.XyiIL.49^ ?y n < geva'igenis» X. .304. moeite, 
togtnaafAJg.i'eriAVIIL5o8.hy ,• Eem aangedaan «om «en Lof- 
verovert è^nSaUefchen kaapjer. , vers op den. eer Re». , X yo6 

' XIX. 31. vernieuwt, de Vrede \Seclufie+< Zie Üitflm'tiag. o . 
mét Algiér«/, : - ;/ XIX. fis '.&¥&**} (#wn»*0 fchryfte.cn 

SchryfWvze^bèdekt'e^ingevaa^. ^ bóe^ t'sgcu de £rpqt, .Afyra 
lyie tyderi., ; ' VI. 310 SXïaufum of gq/leou*;. w ge- 

'Scbuüenburg tjóarï), wegens Stad /..naamd' XL 259. 't woTdt Wet 
en Lande .,zittïng hebbende ter Vte Lande jrederlfgjd. . XL 259 

' Generalkeit", bèwUtigt, tegen *,$èUïiJ[jïw 'vafcjjiaqdejtinét de 
'"ft, in de vrede met Portugal. t ' Staaten, van wege Filips den 
S;iIL' t.^ verwekt Qpïoér jn .« IL.VlL. 194. verzoent zig met 
Groningen^ aIIL 64. taakt in ,'^w/VJL a?i..wcydt gevan. 

, h^gdenU., XJH. .6^ ébtfnapt. ", qen.yiL 318- ftêrft in de heg- 

" Jffil^tfS.fynüis iegfeh hqm. r . tenis". * yil 318 

XIIL7<$& hy.loopt over. tot den n tónan*n(Stad deO*wurgeJegen. 

' Ul(rchopY^nMunïler.^ULi75. : ' •'; .\".".\ • *"• i . J. d$6.4*nt. 
Schulden van Zeeland , in 't jaar . . Sequaanen , 'ouc}e f n wooners van 
i 529.^.. 507*7. yan. Rolland. ... Gaine, I. 38. verj'aagen Sabi- 
IV. ik*$ï$*4pUAV>* <* e &• 7 iiii. . ■ •• ; •: '. . . h *S9 
gezetenen , öm *J Lahds fcHul* ^Scrvi^n (<dhel) f Graaf 4c k Ro* 
den, bui<6n*X*n&» .bekom cbi » wegens Fr ankryk gemag- 
mèrdL V! 29^ "oudè'lchuïdèn , v .tigd tot.deMiiniterfcheVrede- 

t vari Ho*jan4 afeedaan,. V» 3^ . / v 7bapdelingl XL 361, doet een' 

: 3&4 # der Nedeitajiden,, in 't f keer naar den Haage. XL 447. 

'/begin dgr' Régëqinge vaWFi-^zyBeliandeling aldaar, XL44J7. 

' Ups deqJL Vl^^ao, van fiol- , *.44&~f r45A- hy\keertnaar Miin- 

land, in, 165$. 7 XIL434 > ft ér. ^l, 453* is den Staatem 

^ - Q l 4 oa- 



848 B 



L A iPW^Y Z C i v R 



„ongènecen. ^Xtt.4^ 

"tfitbdg , Zoon van Egómir , ge- 



lede met Spataje. VDI. 477. 
'hun antwoord, .VUL 478 

-vangen. I.*j6 •$ikAwbren ' , ééö Genöanifch 

■^EvÈitaES. Oplhmd aldaar* J VIL \ Volk, in Gallic verplaatft. L 44. 

" • - ,; ' 199 ' hun h)andfling met Cézar. 1.45. 

Seymwrs (He nty) f Engrffche Ad- iy worden^dööt Drüzus, beoor* 

miraal , raakt flaags mei 'óe loogde . . J.58,60 

Spaanfche Vloote. VIH.'W0 ;ft**oof5/Wi f ^2ttlWti'Dirk 

Sbaftsbury (Graaf Van) wil den M den IL IL 1 31. byzonderbeden 

Vcrcenigden Staat/ uitgeroeid ' hem betreffende, J 11.150 



-hebben. XIV. 251 

Sicilië. Krvssbedry ven 1 aldaar, 
• in 1674' XIV; 336 in 1675- 
: XIV V 374-J" «076, XJV. 39J. 

in f678. XIV. 4^3. in 171S. 

XVHI.169.in 1719 XVIÜ tbs 
Sidleniiky , Bevelhebber van 

Graave, gevangen. IX: 099 
Sidnëi (ïlWft) wordtOverff eran 

Vliffingen ten RammpÉchs.VIII. 

98. dringt "op vèr^eerd&ritfg 
'• vajrLeteètfeVs gezag: VHL't 15. 

vlamt op 't Stadhoüderfctlap 

van-Eeetend: VIII 1 * Jjvbèfcomt 
' het* Regetnent van Haptatn. 

Vfrf. 129- helpt Axel Ijema&i 

gen.' VflL- '134; 

Warnsfeld. 
- SigéAert , Koning van Ooft- 

frartkryk. I. 344. h^pdrloógt 

CWÏpérik. I. 325.cwordt ottïge- 
bragt. 1&6 

Sigebbrt db IL ,' Koning van 
Öoftfrankryk.'L 344.zyneG0.ds- 
dienflighéid. L 344, 345.- hy 



Sitla (Iflcafiui tiafc), Penflonarii 

, van Amfterdam , géaiagtigd om 

«et Leicefter te handelen. VUL 

175- in gezantfchap naar En* 

' geland geadrftfen. "VIII. 191. 

k naar Öeenemarke— ^VIIL 453 

Silvius(Gabrkï) „houdt verihnd 

met Buat. £111:215. handelt, 

* wegens Kaf el den IL» aan 't Hof 
van Bferlyh. XJÏL 395-398. We- 

* gens den PriW van Oranje, tnei 
1 KarelxlepIL, XjV,43.U8,3« 
'Sitotos (Kdiiiétitf, fiurgemeefter 
t van Haarlem, in gezantfchao 
' naar Engeland. XVIII. 441 
' Sytotw (fWUem) 9 Boekdrukker, 

fnenvèït by J . 'helpt tot liet' verrafl&ï vanBre- 

VUI.r36 ; da. . ri ; l : v '~ VII.163 

SÏmwtWititönxzw'* Predikaat re 

' Haatte» t . onthoofd, / VI. '431 

Simontöes (titmm) y Predikant in 

dènflarge, vaar^ uittekende 

;|lege)?ring.XftL t$&. XIV 67. 

naetrft den. moord der Witten 

èen ^oradke Göfo: " XIV. 175 



fteift. ■ •' • : '• : L ^46 ' : $tmonhoon(Nikö!aas Jakobj, in 
Sigifrid pf Sivaard* Zie Sikh. ' gezantfchaé liatr DeenemaVke, 
giGMMöNo (Keizer) tfekt .met" ■•••-.. i-~ - '• jx # a?4 

WHIem den IV. , naar Enge- ' Sh»^k(WtlHmy verraadt tf er. 

land. JII. 404. weigert Vrouw // V\->;.V VH 454 

Jakqba niet de Landen te ver- &ïgendcrikf/Iipïlk);S$iepetiviii 



ïyden.llf 406. draagtze Jan Van 
Bëijeren op. III 434 

Sixismmd. de 'IU. . Koning ;van 
fooien , raadt de Staaten tot • 



'Nieuwmegen, gebatonen. XVII. 

139. herfttfdi,/ >XVIIuo 

Sinodp Ceer(feYteDt)rdrec^in 

I574f. VL 48^-te 1 Alkmaar, in 

1575» 



4er 'VADERLANDSCHE HISTORIE. 



1575, wordt door Gemagtigden 
der Staareu bygewoónd. VIL 
*a. Sinodete Middelburg,' in 
léu VIL 373. In den Haagfe, 
iTLi 5 86. „'" VIII. 153 

Sinode (nationaaïe)ih 1606 be- 
flqoten te houden. X. 17 » 19. 
raadpleegingen hiérop.ïn 1617. 
£. 154» I76-T8*; 186. D&r- 
drecht. benoemd tot' de plaats 
der SMode. X. 175. fcy woïdt 

v byeengeroêpen , in iói8. X. 
£38,309, 310, 311. vatfgtaan. 
X. 311. kort verhaaLJiaarer 
voornaamfté handelingen. £. 
311 - 3*3 ? 3*4-3*8- *y fcheidc. 
X. 329.' hrareKerkenorde wordt 
niet goedgekeurd. X. 329. voor- 
flag wegens haare uitbraak óm- 

• trerit dte Léère* ". 'XL'76 
S f jfadrfesScbafagétübU ïn I599. 
- I3L50J bemagtigd/door Prihfe 

Maurits, in.ióoö. IX, 74, 75. 

door de Franfchen, ia 1672. 

", . , . ' XIV.,35 

'S. EtJSTkTtttt 'veroverd door de 

'fingelfchén ÜIÏ. nj.te rug 

1 bekomen. Xtll 251, 253. be- 

• Tïïagtigft door de Firanfchen. 

• ?. •:'- , .XVI. ,49 
&Geertiüiis (fóaH pan det Ort- 

' de. Abt van), tekent dé Brus- 
felfche Vöreefifgióg: Vït 141. 
nodigt* Oranje naaé 1 Brabant 

• VIL 16$. hsndéft meeden Aarta- 
htertogé Mattfolasr,' VIL i?r. 
wordt tot db Keiilfché Vretfe. 
handeling géuja#fg*VÏI.2jr8, 

\: , • . , "315 

8. Geokce dei MtNA vferoverd, 



*4* 

Parlement van Engeland aan 
deScaaten. XII. 208. zynehan- 
deling. XII. 208. 't graauw in 

v den H aage btfchimj>t hsm. XIL 

.209, 2to. hy doet nadeeltg 

terflag van 't gehandelde. XIL 

aio,2ir 

S. Mdo gebombardeerd» in 1093/ 
XVr.250 

S. OWr gewonnen.doordeFran* 

* fchen.in 1677. XIV, 439 ,44a 
S.Pietenberg byMaaftricht. Sterk- 
te op dezelve geftigt. XVII.99. 

: 'twtft over *t aanleggen van ee- 

nige nieuwe werken aldaar* 

XVIIL394 

S. Qfiintin belegerd. VI. 15. ge- 
wonnen. VI. 18. flag aldaar, in 

* 1557. , Vtis 
'S. TbonU be?ogt door de Staat- 

* fchén, In 159$. IX.66 
S._Tbomé 9 door Jol veroverd. 

XL 31^ opftand derPortugee- 

zen aldaar, XIjtjc 

S.Trpyen. Byeeiikomtt dèr Ed£ 

lVnaldair^ in' 1566; x VL 174 

S.Vfnkept gewonnen, in 1710. 

; , / • XVIL388 

$. Wffl&wtrgen verlooren, in 

'• iSjf^VI-i^gevegt by deezp 

Stad , in 1 582. VIL $56. ij valt 
' Parriaifc- handen, v ' VIL 4^ 
Uiten , doür Frédrik Hen'rik gq- 

'wonridn/^ ' , /'XL' 151 

" Sit(*fdn)> Burgemefeft?rvanA)7 • 

* 'ftèrctem, is uitzie Stad; terwil 
• " aldaar aan de Verandering, <fcr 
) Regéertnge gewerkt. Svor0r.- 

f ; .".-, , " l, .; ! .^ " v 5CX/*89 
J $i*tvfdey;(Pais) vefklaartKk- 



in IÖ37- ' / \'-' 'XÏ-^47 % ;ninghTEHzabet 'vervallen ïkn 

S.Guitain. Aanflag-bp de?ze f hetregt tot haarcLRyk(?il;VliL 

' ScatL VII. ingewonnen door *. ','•'•:' r 1^3 

deFranfchen.in 1676. XIV. 441 Xktfheri'nUen ü* Qalltó. t \6Ï f 

^.%è»fO/ro^);<feïantvan*t "•' ' ^-tV» * -.^x^ ;^ 

Qs */«. 



^5? * h A; D W ; Y -£ £ ,R 



$laavti)burg. oude naam van 
, Vlaardingpn. ./}. i)3 

$laaveiny.>annëer heeft begin- 
nen pp te hon'd^p. II. 20^307 
Jlótiuitfieflriky, geweezenj "Re- 
' V«lücanueEieis^^beefc de hapd 
I J»"4en % aan flag' op tier lëéven 

c t45é* iohryit den Kiaantcètenaen 



(Jag van dttTerraH ppt de Stad. 

iX. 207. andere aariflagen mis- 
, lukt. X..413* XII 37* verraad 

ajjdaar 9 nidekreri geftraft. XVL 
t ' Tp9. x veroverd" door de Fran- 
..Tcben; in 1747. , XX. 62 
Stów, Ziq GoMdfibcSlvis* ., 1 
-SWkfldt mf bond Van). 'V. 8 
'Apw iföoborXeonard) pdrdfrtot 



5m/rf (^(?^*Bpfgcrkppiceinte 
; ^mfter^aw > .^fthemt dé Rui. 



ters huis.- 



XTv\2J2 



~ Smout x C4Aftm)+ Predikt, te 
Amftérdatf." ' AÏQeïfe toet bèm. 



JfïWM'X.455* koopt, ai^rop . Ïnterims-Rfgêrif verkóóren,te 
f ojn. X 45S* vaardigt een koffer '. ZieriMeéV . é y XX. 75,190 

meX geweer af inaar den Haage. J tynid { Sw'JfanfaèjjLyoont de 
\X*5fr neemt de^ftjguX v 4);o. ' eerlte ppenbaVrëT weke by. 

- ; ^wordt agterbaald. X 4iu/fn 1 " , ,7 .. VL'ttf 
" 'ffer dpqd gebragt. ' X-jW^ ?»"? C?#iW^£ie Borland. 

*$HngeAènd QGöverï va»), Penfio- 

' narisvaii Dordrec|u»vXIM9$* 

trekt ïng'ezan tfchaj* naar Zweé- 

; den, XU; 391. «n'naar'Jöfrqe* 

ƒ clëft ej^^eene^arko. XÏJ-4W f __ r _„ v 

*S&*gelanJ ( Simon van ) wo^dt XI. 78 * -8fc • 8^. by ^01$ "ter 

. RaadpenfionaYis vanJ^olJing. " ^d'iift^èie^.XI.'^-wat Jer 

v ;;XVIII.4ê3. fterfcjXjX.'oag. verder ©et fe^;vporv^( ? X^lB5 

* xjnvé! afbeelding. • 7Jfcj$, 4 &4 'Pèw ^^X^ieae^iDgnaar 
^(3^),Dwffaardv%^ ; ;dép : grielë; 4 — ^ * ^Xlf.^ 
*?lenbavé,gemagtigdx.Qt4e.han' fSodóniie,^, in VJaanderea gp. 

Sa^^|w« K"/aa52»(w) arbeidt om '. nigae.Ne^rlanddh ontdpktpn 
lde';Npotdhoii^ndfcbe..$tèdQtt ~ll!faK1&éfy>%^WÏQ* 'm. 
^ jt$ jdten ömflaan. ",, VXjgjjfo . . ' ~' jjfënz. 

Sfa*tPwkèrOüvigdteUxöt%eg- ^ojfy voor !t ftagsvctlk. -Hee 
*\térovér Oldenbarneyeld , { EJo. /van^^üc^j^erekénd. A III. 137. 
^érbeets en de Grpojt. X.341 * ' onde^/teL jtfriavèn uit den Hui- 
Stwfcydiè^an'Slufs^vanOT.m 
j Zeèraid 4 lV.2^a*vorr^fl:ên,Yiis- 
] fingen- IV. 235, de St*d>pr/Jt , 

- .'doprMaximi liaan, bed^oja^en, 

ÏV; 235- verklaart, ilg .tegen 

* hem* JV. 244. 'wórdt' belegerd 
\en.'i4geoomeDu JV.^oo^kteft 

] de Staatfche zycte. .jfai.5.07. ^ ^fw t>o«y doéf eeh tc^gt 1 paar 
\ wordt door Parma bem^gtijgfl , • de Mid^elja^dfche zee. XVIH. 
\ in' is*}* VHiraas^aaf- hero- ;, i4ifW^0^Engeian<J.XYBl» 
r verdrdpor Prinfe. Mauriu,-in . ... - ? • 49 8 

; j69f IX. itf£> I<57,ï68. aan* 3<mwikAyk(KQrnelhvanJerJJen> 



"ze vajj Betjeren 'rWds betaald. 

y^wx Xtyorgfit ,Grfjfvan) ver. 

;;laatHjiIft r ynr:43i^ 3 4. helpt 

deri.Aag by NipM^poort; win- 

• j^n: ' ■- - ''■-- ix. 81 



^r/VAiERL^ID*CH^ HISTORIE. 



?5«. 

^opiynenLaflbrieCVL 361, in* 
/houd van zyn JBerigcfcbrift. VI. 

362. by werft te Bréemen. -VI. 

ïte.tzt de meefle Steden van 
] tNoó^er,kwarüerom.yi.363, 

trage naar üveryflel en Friei. 

laiwL VL 368, 369* benaauwt 
; Api^dam te water. VI. 394I 

mUnoefceiraphenLVI.395. by 
. vericbanft zig op den Oiemer* 
* dyk, VL 423J agterhaalt e$n 
t ^elderHaarlërafche bezettin- 
■ ü^y^Aïi- baléaadigbeid van 
<. ?X» %gsvolk. Vl. 437. hy 

.tragt ^Alkmaar te opizetten. VJ. 
.44a. kLaagt over dei; ftaat~ van 

,!t, Noorderkwartier. VL .445. 
."^Uöpn over hem. VU. 6- ny 
.bejuagtigthetMlarndegat. VIL 
•,53n-VWlaithet"wedfer0m, VIU 
..£4..zyn handel omtrent eeni^o 
. Ropjqfchgezinden in *t Noor- 
jderkwgi^fer.yu. 54^f,by wiajt 
..Muiden. VII. 98. verlaat het 
; wa4t*op*. ViL^ b^zctjBq. 
. WWyfcun Aübtn^urft yil^iip. 
: b§9S9HwiAins&erdam Wer. VAL 
. i8g: verjaat deStad. Vil, 192. 
, r Wï*1fiaiBp$U «O Deventer; ie- 
( magwgeih VIL 240. peémt^a- 
3 ; ve.*m fat Vu, 3w\t3/55/-ook 

. r 4* *enj*epbergfcfren> VXL,3<$6. 
, ffWi^^if^, v^n^^ia^n. 
. VUr4<H»zendt Kry^$vu^k,.u^ar 
t Madeahlik* YUM^kjMft 
j-on jenden inte<^%yjïL 
i; tfp* worrft .Jpqx v Lefceilej^ e- 
.^Vlr(4rVItI*i7^»Ti88^ifvMvifl> 

lyfcgddjesêraaiDelefe Vi.au. -futfqben.^herii en Je Sc^t^n. 

atynüinkfche.b9n4et>met.#en* iVJÖfelP* by fluit Mauriis c;i 
-8chipper.,VI.$a*ohv^tiagtnaftr ^IJphenlo de poort iran Meden* 

Uudflit-VIist&w^fdt'sürin' ..Mte.wqr't hoofd*. -VJit.ai^ 
-fan Stedehouder- hi^No<wréer- ? *bfH^U$setMauri[j> Viil 270* 

kwaniw. -VJU*W#i a^uuerttog sFerrtatfgt Meqe»^ te^n 



öffr twi). %ll$9 4mfi. heeft 

deel aan den ajtpAag opiAw- 

. tterdpm. Xüps», een deel van 

f zya volk dwaalt van den weg. 

' XUL;9S*. hy verdedigt zig we- 

gena deezen aauflag. XII. 164- 

. 196. wottk, op zya verzoek^ 

t fregtfepcw in d« ateeweoeVai 

; gifemOe, XJL «96, komt in 's 

Lw*s Vioote, in iótfö, &UI. 

*ii. vertoeft ^meHe^rrykbeid 

van de Stagte* yafi Zeeland. 

XüL aa8«l«Ps^.yMr een derde 

eigen aar en Gouverneur vanSu- 

rinsvae^XV. io*. w<*dt aldaar 

ongelukkigiyk Oingebragt.XV. 

...... 103 

£mJi(«4ftótr'f ) in gezantschap naar 
. EngelarKl.Xft^nttr 't Woer- 
den . ' f." ( : t v XI." 381 
Anwiir (ftirö4w>i>Kuraiii)i|c 
der i Domkerke te Uuecb* , 
. woaotdeKerkv/e/^adering van 
.•'Crème b£ V. 963* 3<H t 3^5* 
brepgtEaip* deaUL tyding van 
.!topre8WDülerjni«uwe 3i$dofi* 
m«u .VI. 56.\W0rdt BiOqhpp 
van Antwerpen* . VI. 64 
&wt (#ri^)<ekont het <Vqr- 
bond der Edelpfi. VI. ia$. be- 
vordert del tefaèfyiag , by ande- 
ren. VL , £217. ,w00fc( de open- 
, baare pteeXe bfhmien defiHaa» 
ge. VL *é7. T^öJgtol den» nieu- 
wen ced*VJUaia*i^tooft^geid 
tot QBderftcwuflgsvan 'rJ&Qftd- 
genaotfchip. VL 9fs> v^rz^lt 
Oranje ; op den-togtvtn isd8. 
VI. 286. krygtaUiVom hetae 



B L A D W Y Z E R 



*5*. 

hem. VIII. 075. verdraagt zig; 
VIII 277. klaagt dat men \ 
Verdrag niet houdt. VIII. 177- 
bekomt zyn affcheidt.VlII. 378. 
tyn verder bedryf eft dood. 
VIH.278 

Sonoi (Joojiytekent het Verbond 

der Edelen. * 'VI. t*5 

. Sipingiu*(CirrrJliaan)ï?teéiter\t 

te Warmond , predikt voor de 

Remonftrantea te Amfterdam. 

x; 146 

Soranüs, de Batavier, zyne be- 
hendigheid in 'tfchteten. I.190 

Souvré(de) handelt hier te Lan- 
de om de uitkeering van de 
foederen der Ridderorde van 
Jaltha te verwerven, XII. s8 

Souveramiitit. ZieOpperüeMagt. 

Spaanfch Krygsvolk. Wanneer 
«erft in de Nederlanden ge- 

' voerd. * ' IV. 4^1 

Spangen (O'giervan) fneuvelt.HI. 

260 

Spfrnjaardeh (drie of^ferdui- 
send) in de Nederlanden ge- 
Iegd.VI.4s. FiiipédelLzoekt- 
25e ib *t Land te doen blyven. 
VI. 47. klagten overdëzelven. 
VI. 48. de Staaten dringen óp 

- dèrzelver vertrek. VL 51. 't 
wordt uitgefteld.VI. 58. 't volgt, 
eindelyk. VI. óo. agt- oPttan- 
duizend Spanjaarden komeh, 
onder At va, in de Nederlanden. 
VI> 243. hun vertrek gevorderd 
onder Requefens. VIL s** 't 
* wordt met moeite verworven 
oridér Don Jan; VII. f30 »t £6. 
-Vierduizend Spanjaarden, in 

: 15^8» gebonden marde Neder- 
landen. • IX» 8 
■tipaarendam betnafetigd door Rb- 
mero. VT. 413. bezet dfoor 's 
Pr{nfen?e«u • VII,* 19 



tyecferyen. 2eer dierbaar fa de 
agtfte eeuwe. L 400 

Spencer (Rkbard) , Engeifche Ge- 
zant In den Haage. IX. 275, 
'344» dringt op 'c aanneemea 
van- 't Beftand. IX. 421 

Spiegel(Henrik Dirkstom) , voor- 
zittend Schepen vanAmfterdam, 
afgezonden aan Prinfe Willem 
den II. XIL 75 

Spiegel (Jan Kkaszoan) dient 
Willem den I. te water. VI. 
308. helpt den Briele Innec- 
men. VI. 345 

Spiegel (Laurew Jannmn) t te 
Amfterdaqi uit de Vroedfcbap 
' gezet. X.280 

Spilbergen (^nx van), zyne be- 
" dryyen in Ooft- en Weftindie. 
IX. 139, 14^ X. 9f 9 98 
SpinolaQAmbr*)i<y)bTengt tgtdui- 
< zend Spanjaarden en Itaiiaa- 
■ neo in de NederI anden, IX. 1 18. 
- krygt bevel over \ beleg van 

• Ooftende. IX, i6ft. zoekt, ver- 
geefs , Sluis te ontaetten. IX. 

' 167. raadt Filips dep III. tot bet 
voortzetten van den kryg. IX. 
187. verovertOldenzeelenLin- 
geri. IX: 188, 189. doet Man- 
ritfrLeger wyken. IX. 163, 195. 
verftrekt Koning Füipsden JiL 
geld en geloof. IX. 198. rukt 
in OveryfTet. IX. 009. wtotLo- 

* chem. IX. * u:cragt naar Zwol- 
ie. f X. * t*v verovert Grol. IX. 
113. en RynberkvtX 914.116. 
raadt Filipi dett I IJ. tot vrede 
Met de Staaten. IX. 234. komt 
als Gevolmagtfgde tot de han- 
deling in den Haage. IX. 3*0. 
frs zeer gezet op 't afftaan der 
Vaarte op de Indien. IX. 336. 
bemagdgtAken- X 75**nw 
fitheiden' Kktffehe *n>Gu!ik. 

fcba 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 353 
fche Plaatfen. X. 76. valt in de delen met Engeland Vil. 198* 



Nederpalts. X 405. fpreekt met 
Uitenbogaard.X.418. belegert 
Bergen op Zoom. X.431. ver- 
laat de Stad. X. 437* Haat bet 
beleg voor Breda. X. 487* XL 
9. verovert de Stad. XI u.zyn 
aanüag op Zuidbeveland. XI. 
55, by fterft. XL 195 

Spinda (Frtirik) voert ze« Ga- 
leijerv ten diende van Spanje 
naar de Nederlanden. IX 6j. 
die geheel reddeloos gefchoo- 
ten worden. IX* 64* hy her- 
fteltze wederom. IX. 64. neemt 
eenige zoetelaars. IX* ?8. lydt 
wederom merkel yk e fchade. IX. 
78. ayne zes gal ei jen worden 
overzeild.IX. 122. by fneuvelt 
in een Scheepsftryd met )ooft 
de Moor. IX. 157 

Spitfifu Voorbeeld deeser ftraf- 
oefening. IV. 3 18 

Staal(Joannes) , Penfionaris van 
Amfterdam, in bezending naar 
Dordrecht. XIX. 360. begroet 
den Prins van Oranje. XX* 95 
Staartfter, in i68ogeaien*XV.ss 
Staaten (algemeeoe) handelen 
met Don Jan. VII. 125, j?8* 
141» verzekeren tig van Ka- 
meryk en Valencbyn* VIL 115. 
Friesland en Groniifgerland 
vallen bon toe. VII. 195. O- 
ranje waarfchuwt ben tegen den 
handel met Don Jan. VIL 127* 
zy verklaaren zig tegen 't ver- 
trek der Spanjaarden te water. 
VIL 130, verwerven een getui- 
genis ten voordeele derGend» 
fche Bevrediging. VIL iai. ver- 
eenigen zig te Bruflel nader 
met eikanderen. VII. 14a han- 
delen met Holland en Zeeland. 
VII 147. ontvangen 'eronder- 
ftand van* VIL 196, 197. ban- 



bunneKrygsmagt.in 1578. VIL 
.928. vf handelen met de Wal- 
fche Staaten* Vil. 269 

Staaten (algemeens) der Ver. 
eenicdeNedeelanden noemen 
zig, na de dood van Willem 
den I.. 9 de hoogde Qverheid 
van den Lande. VIL 536. ver. 
fchil hierover. VUL 335. ban* 
delen met Prankryk over de op. 
dragt der Opperheerfchappye. 
VIlL30-33t 3*> 39. 51-64. 
ook met Engeland. VIII. 33 9 
51 • 90. doch met beide vmg- 
teloos. VIIL65 , 66 9 61. fchiy. 
ven aan Koninginne Elitabet, 
over Leicefter. VIII* *oo , 201. 
natuur hunner Vergaderinge. 
VIIL338 oneenigheid onder 
hen. VUL 416. zy leggen de 
Ooftfriefchegefchillen by.VIl*. 
420. handelen met Frank ryk en 
Engeland. VIII. 443*448. trei* 
den in 't Verbond tuflehen 
Frankryk en Engeland, in 159$ 
geflooten* VIII. 45c. fluiten, in 
iS98, een Verdrag met Enge* 
land/VUI. 501. bemiddelen den 
• twift in Oortfriesland reetGraa* 
ve Enno. IX. 114, 1*6 wer- 
pen volk in Embden. IX.12& 
verantwoorden zig deswege by 
den Keizer. IX* 128. (lellen 
valt . dat men , met Spanje ban* 
delende , deVryheid vanden 
Staat vooraf behoore te bedin*> 
gen. IX. 242 f 290. men biedt 
aan , met ben , als met vrye voU 
ken, te willen handelen. IX. 
246. zy fluiten eene Wapen* 
fchorfiog met de Aartsherto- 
gen* IX. 248 • 250. febrv- 
ven eenen bededag uit* IX. 
250. geeven te kennen dat 
zy, eenige weinige uitneem- 
fchen 



I 

ü54- B L A D 
fcben ortdèr de bandélendeg*- 
zanten zullen toelaaten. IXi 
291-294 nefgen totBeftaaAIX. 
377.. birii beQuit daarop, IX, 
429. zy treffen eert xwaalQaa- 
rigBeftand met deSpdanfetren; 
' IX. 430. Frankryk en -CrooN 
Britanje raaaken zwaarighefcl 
©m hunne vryhéid te erkennen. 
JX.445, zy donken krygsvolfc aft 
IX. 459. zoeken de Regeering 
te Leeuwaarderf, vergeeft, te 
handhaaveh. X» 91. doen^ené 
bezending naar Utrecht op 't 
fiuk (ter Waardgelders en ddr 
Sinode. X. 2 18 ,222, 223, 22$; 
bun tltef en rang geregeld. XL 
287, raadpIeegingenopeeftBe*- 
ilgtfchrift voor de Afgevaar- 
digden in hunne Vergadering. 
XI- 343 : 34?. zy befluitenf ili 
1650, tot eene bezending aan 
de Holiandfche Steden. XII. 68v 
fchryven naar Engeland, over 
*t werk der Vrede. XII. 255. 
fceflaiten tot handeling » en be* 
noemen ten dieri einde Gedag» 
Hgden. XII. 256, 257. haakeft 
naat vrede met Kaïel den IL 
XIII. 233. vangen de handeling 
met hem aari. XIII. 234. *3<S. 
verbieden en belatten deFran. 
fche Waaren. XNI. 439, 46!. 
fchryven beleefdelyk aan Lo- 
dewyk den XIV. XIII. 462. be* 
fluiten, met meerderheid van 
Hemmen , om met hem te 1 vef* 
draagen.-XtV. 54. verklaareii 
Zweedeft den oorlog. XIV.37S. 
wyzeri een Verbond met Frank» 
ryk en een met Engeland van 
de hand. XV. 42-30. onderfteu- 
nen de Spaanfchen. XV. 131 , 
132,224. den Prina vanOran* 
je, in den togt naar Engeland; 



W Y' 2. ER 

XV. 468. tttHaaffettFAnkryk 
dön oorlog. X VL 3. verbieden 
den hamfcljiritt datRyk.XVT. 
7. doorJLodeoFykdepXlV.aaa- 
gezogi tot byzontiere hande- 
ling. XV1L Bisu doorden Fran- 
fchen Refident Barre aange- 
merkt als. meer vry onder eene 
Stadhouderlooze Regeering. 
•XVII. 123 , 1-19* zy verklaaren 
Frankryk eerft d«roorlog , ta 
1702. XVII. 153. verbieden al- 
len handel met dat Ryk. XVU, 
175. raadplegen over \ aan- 
tellen van fcooge Krygsbevel- 
hebbers. XVU. 207. fteekenjig 
in de GeJderfcbe. gefchiilen. 
XVII. 231 , 235 enz, derzelver 
Afgevaardigden verfcbiilen met 
Marl'oorough. XVII. 261. zy 
lietpen Pruiiren aan 't bedt van 
Neufd1atel.XVH.313. neigen 
tot vrede. XVII. 399. morden 
befchuldigdiri Eogelaod.XVII. 
458, verdedigen zig. XVII. 460^ 
worden aafigezogt om in den 
Kloordfchen Jtryg deei te nee* 
men. XVIIL n. weigeren dea 
Hertog vanSavojetehabdhaa- 
ven, in ^t bezit van Sicilië 
XVIIL 25. willen Oofteode 
niet ruimen; XVIII. 26. hebbefa 
verfchit met den Koning van 
Pruiflfen; XVIII. 37. onderileu- 
nen Koning George den I. met 
ze«riuuend man. XVIII. $7 . 5&» 
60 ; 6 1 , Ö3. oneenigheid oflder" 
hen. XVIII. 126, zy befchry- 
ven , op den voorüag van 0- 
veryfïel , eene buitengewoon* 
Vergadering. XVUL 117*1*» 
handelingen op dezelve. XVlIi 
199-130. zy beiaften hunne 
Obligatien met een honderd* 
ften penning, X VIII. 1 3 4. raad- 
ple* 



der VABERLANDSCHE HISTORIE, 355- 



pleegen oprde aannueming waln 
bet viervoüd«gVerbond.XVJiI. 
182 , ai*, befluiten'er toe,on« 
der voorwaarden* XVI JU. 184. 
onderfteunen George den. L 
met tweeduizend man. XVIII. 
003. belojoven hem nieuwen 
byftand. XVI il. 242. zoekende 
Ooftendetche Maaxfèhappy te 
doen vernietigen. XV III. 197, 
331 1 34t » 35i* raadpleegen op 
de aanneeming van 't Verdrag 
vtnHanover. XVIIL 3*4 enz. 
3{<fenz»neemenbet aan XVIIL 
385 enzw vermeerderen hunne 
Landmagt. XV III. 399. zyn eg- 
ter gezind tot Vrede. XVIil. 
413. wyzen beteerfte Ontwerp 
der voorafgaand* punten van 
de hand XVIIL 42*. ook dat 
van 't Weener Hot XVIII. 431. 
xy bekragtigeri het Jeatfte Ont- 
werp dar voorafgaande pun een. 

XVIII. 443. hun rus belangen op 
de öyeenkomft van Soiflbns. 
XVIIL 470. zy treeden in 't 
Verdrag van Serille. XVIIL 
504. doen» nevens hunne Bood- 
genooten , hunnen uiterften 
voorflag aan 'i Ween er -Hof. 

XIX. i<5. worden verzogt om 
't Weener-Vetdrag aan te nee* 
men, XIX. •$%• febryven , des- 
wege, aan de byzondere Ge- 
beften. XIX. 53. treeden 'er in. 
XIX. 70. vefkiaaren dat zyzig 
niet denken te moeijen met 
den oorlog om de Pooifche 
Kroone. XIX 143. handelen 
met Frankryk over de'onzydig- 
hekt detr Oortenrykfphe Neder- 
landen. XIX, 149* geeven 'er 
den Keizer kennis van. XIX. 
150. weigeren hem onderftarjd. 
XiX. 159.' fluiten, eene Ov^r* 



WPkomft met FnnfcryJt over.de 
onzydigheid dtr Oaftenrykfchc 
; Nederlanden.. XiX. r*p. fchry. 
ven aan Koning George den II. 
over 't Hu wetyJt zyoer Dogter. 
XBL 164. zoeken de oorloo- 
gende Mogendheden, te bevre- 
digen. XIX. 179. hun ontwerp 
. ten dten einde. XiX. 1 8a worde 
bydezelven niet eveneens aan* 
gemerU XIX. 185.1*6,1*7. 
:zy hei pen eene Wapenfchor- 
ling bewerken. XIX. 18& ior, 
• *9S 1 198 ,207. bon oordeel o* 
ver de voorafgaande punten 
der Vrede. XIX. aoé. zy wet. 
geren de handbaaving derzei* 
, ven, XIX 2i 1 . bemiddelen een 
ge Cc bil tuflchen de Hoven vao 
Spanje. en Portugal. XIX.zio. 
.arbeiden, totbyleggingvanden 
twiAoverGulik en Berg. XIX. 
233- bon voorflag ten dien ein- 
de. XIX. 138. zy klaagen ovei 
.de geweldenaaryen der Spaan- 
fche Kufthewaarders JCJX 153. 
'verkrygen eenige voldoening. 
XIX.265. vermeerderen hunno 
Landmagt. XIX. 2/8. doen 
zulks voor de tweede reire. 
XIX, 325. arbeiden om de Ko. •> 
ningin van Hongarye met den 
Koning van Pmiflen te bevre- 
digen XIX.387-beihsiten,deKo- 
ningin met geld te onderden- 
. nen.XJX.328. hunne Landmagt 
voorde derde reize te vermeer* 
deren . XIX. 343. en de Konin- 
gin van Hongarye -roet twin- 
tigduizend man byte(Uan.XIX, 
34>7- onderfteunen George den 
ril., in 1744, me t zesduizend 
.man. XIX 424. en met tiett 
Ootlogsfchepen. XIX 430.de 
Koningin van Hongarye met 
twin- 



B L A D W Y Z E' R 



ft$6 

twintigduizend man.XIX.45p. 
zy geeven reden waarom zy 
Frankryk den oorlog nog niet 
konneo verklaren. XIX. 487. 
. zendenGeorge den IL wederom 
zesduizend man terbulpe.JUX. 
526 geeven den byzonderenGe- 
weften kennis van den inVal in 



het zelve. VIL 244. de alfce- 

• riteene Staaten handelen met 

• hen. VIL 260. zy verdraagen 
zig met Parma. Vü. 170 , 305. 
dringen op 't henroepen van 't 
uitheémfchKrygayolk. VIL45Ó 

Stad der Batavieren, door Civt- 
lis verbrand. L 172 



Staatfch Vlaanderen. XX* 64* Stad en Landk. Staat der Ker- 
neemen genoegen in 'tgeban- ken aldaar, in 1613. X.58* 'e 



detde te Breda. XX. 84. (lellen 
den Prins van Oranje aan tot 
.Kapitein- en Admiraal -Gene- 
raal van de Unie. XX. 95. ver* 
klaaren deeze waardigheden er- 
felyk.XJC. 150. beantwoorden 
de Verklaaring van den Abt de 
• la Vil Ie, XX. 162 enz. ntemen 
fterke befluiten tegen Frank- 
ryk. XX. 17a. verbinden zig 
met Rusland. XX. 173. met de 
Kcizerinae,Groot-Britanje en 
Sardinië. XX. 177. met den 
Hertog van Brunswyk-Wolfem- 
buttel. XX. 178. bekragtigende 
.Akenfche Vrede. XX. 252. be- 
.weeren de afhangkelykheid 
van 't Markgraaffchap van Ber- 
gen op Zoom. XX* 354* tree- 
den wederom in 't bezit der 
Plaatfen, door Frankryk op ben 
veroverd. XX, 257. fluiten een 
Verdrag van On derft and met 
Keur-Bei jeren en Keur-Saxen. 
XX. 373» S75* hun antwoord 
aan den Koning van PruilTen, 
wegens 't ontvangen van de 
fchepen zyner Embder Maat- 
fchappye. XX. 406 

Staaten (Walfche). zyn mis. 
noegd over 't bedry f der Gen te • 
naaren. VIL 220. dryven dën 
handel met Anjou voort. VIL 
338. fluiten een onderling Ver- 
bond VIL 243. gevolgen van 



Geweft dringt op het houden 
eener nationaale Sincde. X* 
155. verfdhil tufleben de twee 
Leden van het zelve. XL 348- 

-35o. de Staaten van 't Gewed 
zoeken Gelderland te doen be- 
willigen in de bevordering van 
den Prinfe van OranjcXII. 305." 
onluften aldaar.* XII. 395. 't Ge- 
wed weigert te bewilligen in 
de vrede met Portugal XIII. 16. 
nieuwe beweeging aldaar. XIII. 
63* de Stadhouder legt de ge* 
fchillen by. XIII. 6g tweedragt 
over deMonftering, Scheppe* 

iryenenZylvefteryen^XIII 342. 
twift. tuflehen de twee Leden. 
XIV. 451 enz. verfchii met óp 
Provincie over 't afdanken van 
Krygsvolk.XV.25. de Provin- 
cie (temt de werving van zes* 
tienduizend man af. XV. 218. 
zy dringt op het te rug ontbie- 
den van den Spaanfchen on- 
derft and. XV. 225. zy verfchik 
met den Stadhouder over 't be- 
geeven van een e Kompagnie 
paarden. XVI. 99. kieft Prins 
Willem Karel Henrik Frifo, 
tot Stadhouder. XVIII. 195. 
onluften aldaar» omtrent bet 
jaar 1731. XIX. 170. beroerte, 
in 1748. XX.2C2 enz. in 1749* 
XX. 319 enz. befluiten aHaar 
genomen op de Opdragt van 't 



i* VADERLANDSCgE HISTORIE. ö 5 ;r 

Ëtfftadturaderfcbap. XX. 204 , Lannoi , Heer van Santes, door 

Hertoge Filips,ala Graaf. III. 
5 1 4* I V. s.Wtüem van Lalaing, 
Heere van Binguicourt, door 
denzelfden. IIL 548. IV. 4. Go* 

. zewyn de Wilde» door denzelf» 
den. IV. 9. Jan van Lannoi» 
door den zelfden. IV. ia. Lo* 
dewyk van Brugge , Heer van 

. Gruithuizen , onder de Herto- 
gen Filipa en Karel. IV. 114. 
Wolferd van Borfelen, lieer 
van Veere , onder Vrouwe Ma- 
ria. IV. 17 1 • jooft van Lalaing* 
onder dezelfde. IV. 191. Jan 
van Egmond /onder Maximi- 
liaan en Filipa. IV. 033. Floris 

. van Egmond • Heer van Yflèl- 
ftein, onder Karel den V. IV. 
388. . Henr ik .van Naflau # Heer 
Man Breda f ondör den zelfden. 

i 1V;.'402. Anthonis van Lalaing, 
G*aaf van Hoogttraaten, onder 
deri zelfden. IV. 443. René 

. van Cnahnia , Prins van Oran- 
je, onder den welfden» V.191. 
Lodcwyk van Vlaanderen , 
Heer van Praat , onder den 
zelfden. V. 970. Maiimiliaaa 

. van Bowgondie,Heef van Be* 
veren en Veere, onder den eelf- 
den. V. 204. Zie de Stadhou- 
ders onder de Staatfc.be Regeet 

. ring, op derzeiver byzondere 

. naamen. 

Stadingers oï Stedingers > Kette* 

. 17 onder dezelven ontdekt. 
lt 367 , 37o. Kruisvaarten 

.tegen hen gepredikt. II. 37a. 

Fioria de IV. overwint hen. 

II. 373 

Stakenbroek (de Luitenant-Gene- 
raal) berent *a Hertogenbofch. 
XI. 92. neemt Burik in. XI. 104. 
verovert Limburg, 'aHertogep* 

R rade, 



331. men arbeidt 'er f ooi den 
Stadhouder meer gezags te 
doen opdraagen. XX. 004. 
waartoe beflooten wordt. XX. 
.206. men fchaft de Pagten afc 
XX. 297. merkwaardige ver- 
' andering in de Regeeringe al* 
<iaar. XX. 310 enz. Provinciaal 
Geregtshof opgeregt. XX. 328. 
Jagtgerigt XX. 331. algemee- 
ns Vergiffeuis afgekondigd. 

XX.331 
Stadhouders : der Verkenigdb 
GzwESTarf.Ongetyke wyze van 
aanftdlHnge derzelven. VUL 
108 , 332. befchryving hunner 
waardigheid. VILI. 335, 481. 
XIII. 222. redenen voor en te- 
gen derzeiver aanfteüinge,op 
de groote Vergadering des jaar* 
165 1 ,voorgefteld. VI 157, 160, 
169, 183*185*188. hun aropc 
en dat van Kapiteitr - Generaal 
van een gefcheiden.inHol land. 
XIII. 289 -295* vernietigd by 
het eeuwig EdiS. XIII.' 292. 
Holland fluit hen uit den Raad 
van Staatejn 1668. XI IL 34.0. 
zie ook XVII. 297. vier Ge- 
weden raadpfeegen , om gee* 
nen Stadhonder aan te ftelien. 
XViL 298. beflutten^er toe. 
XVIII. 258. verdere fpraakhier 
over. XVHI. 127. XIX.355. 35« 
Stadhouders vak HoLLARD,ien 
tyde der Graaven. jan van Aa> 
kei. onder Hertoge Albrechr. 
IIL 3 24. Jakob' van Gaasbeek, 
door Hertoge Fifips, als Ru- 
waard. III. 466. Fii water, van 
wege den Hertree van Glo. 
chefter. IIL 469. Frank van Bor- 
relen ,door Hertoge Fiiips , ars 
Ruwaard. IIL 491. Hugo van 



-95* B. L A Q 

rade, Valkenburg en Daalhem. 

XL 157 

StatfroedenMe 'er door verdaan 

-' werden* iV.201 

Stantfiaus Lectinski, tot Koning 

van Poolen verkooren. XVIL 

sap. wykt naar Saxen. XVII. 

306. wordt andermaal voor Ko- 
. ning verklaard. XIX. 154. vlug t 

• uit Dantzig. XIX. 175 . tt 6 
Stanlei QVilliam) wordt Overfte 

vin Deventer. VIII. 137. ver- 
raadt de Stad* VUL 196. valt 
mee de Spaanfchen in de Bom* 
f meierwaard; IX. 48 

Stapel (Schotfehe) teVeere.Han* 

• deling daarover. XIIL410 
•Stapélregt van Dordrecht.' III. 
. ao8. twift over het zelve niet 

verfcheiden* Steden; HL 109* 

• • ■ ."•■ ; V^i68 

Staveniffe (Kornelis ito»), Raad 



W Y Z E R 



. ke brieven , bi btvtlinge en m 
bede wille des Graaven. III. 350. 
aanwas van haar gezag, ten ty* 
de van Hertoge Albrecht. IU. 
359. vier Hoofdfteden in Hol- 
land. III. 360. nog twee daar 
beven. III. 361. wyaevanRe- 
geeringe , in.de veertiende eeu- 
we. HL 361. wanneer zy be- 
gonnen hebben Dagvaarten te 
houden. . HL 426 

Steden (kleine) verfchillen met 
de grooten , over 't ftuk der 
fchattinge.IV* 41a. V. 385. de 
Landvoogdes , Maria» wil de 
kleine Steden niet op de Dag- 
vaarten hebben. V. «19, 335. 
na de omkeering» in 1572, op 
de Dagvaarten toegelaaten. VI. 
377. op de Vredehandeling van 
1Ö07 befchieeven. IX. 319 

Steden («temmende) verwer* 



penüooaris van Zeeland., han- ven , in en na i6$o 9 oktroitot 



dek in ft Noorden* XL 381 

Staveren^ (ÜRAA?scHAT>aaTi de 

UtrechtfoheKerke gefchonkeii 



het befteiien haarer Wethou- 
derfchap. XiL 134 enz. 

Stedingers* Zie Stadingers. 



IL 194 , 196. kloris *de V. al- Stedum (Baron van Linteio , Heer 
' daar voor Heep erkend 11^46. van) in hevig gefchil met de 



's Gnxvcn Schwtéft *aèidaar 
verdreevwi. IIÏ. zi& 9 *$$.- de> 



Ommehnder Vergadering XIX, 
J7I 



-Stad dotrfdeFrieaeri belegerd. Steekfpelen y door Keizer Hen- 
HL 342. gewonnen. HL 397 .rik den I; ingevoerd. IL 118» 



Staveren t Sk>t aldaar geflegt. 

VIL 3**. berwaakt. Vil. 358. 

Sonoi bemagtigt het. Vil. 365 
8tedün% bod zyxgeregeerd wei'- 

den»th de wKddeleéuwe. II. 

31. begtfinen de verdragen dfcr 

Graaventebekragtigen.il!. 5 f 

24 , 2$ % 133, 303. vef binden tig 
• met' Jan van Avennes, tegen 

verfchéiden , Edelen. III. 130. 
. verfchlilón métdeEdelén over 

't draagén der gdmeene laden. 

III. 183. bezegelen de Graafly- 



door Willem den III. gehóu* 

de». ;. .v Hl, 005 

Steeland (Servaasvdny, Baljuw 

' van Waas, verraadt Axel, Huid 

*en Rupelmonde» VII. 491 

Steen (Jakêb va» dm ) , Burgfe- 

. meefter van Tiel , in bezer> 

ding naar Zeeland op *t ftuk 

der Harmonie. * XIII. 33$ 

Steenbergen , ingenomen door 

- de Staatfchen. VIL 162, gevegt 

by deeze Stad. VII. 489. ly 

valt den Spaanfchen In . handen. 

VII. 



ê» VADERLANDSCHE HISTORIE; 



Vil 491. wordt door Maurits 
herwonnen. VUL 346. door 
Velasko veroverd. X. 433 

Steent {Benjamin van den)> Oud- 
Schepen van Goes. zyn huis 
worde geplonderd. XII. 490 

StEEtfWYK belegerd door Ren- 
nenberg, In 1580. VIL 343 , 
356-360,3^2-304. verlaaten. 

'VIL 364. verraft, door Verdu- 

'go.VIL 466. gewonnen', door 

'Prii^fe Maurits. VI II. 365. aan- 
flag op de Stad. VIII. 466. zy 
moet op gewiguge zaaken be- 
fetiréevén worden. XII. 412. 
woriit door.de Munfterfchen in- 
genomen. XIV. 29, geruimd. 
XIV. 285'. geweldige beroerte 
en verandering de; Régeeringe 
aldaar. XX.3$o-;j7ó 

Sleinfurp. de Staatfche Ruiters 
overvallen aldaar een Spaan fch 
gelelde, IX. 199 

StellaXFranpóis Martini) brengt 

Groningen en Friesland over 

aan de Staatfche zyde. VIL 

125-117 

Stellingwerf (jiuki) , Luitenant- 
Admiraal van Friesland, fneu- 

"velt in den flag voor LeftofTe, 
XIII. r 4 7 

Stellingwerf (Nifataas) , Penfio- 
narts van Medenblik,' doorWU- 
lenj den IL in begtenis geno- 
men. XII. 90. • op Loeveftein 
gezet. XII. 92 f geflaakt, mid* 
zig onthoudende van de Re- 

. geering. XIÏ.IQ9- herftelcj in 

. zyne waardigheid. XII. 1 27,194 

STELLINGWERVER FJUEZEN, doOT 

. Biflchop Guy, ecu onderwer- 
ping gebragt. III. 195', i 97 

Steltman QGillis)helft denljriele 
inneemen. " Vl.34$ 



ö5S» 

magti^d tot de Bredafche Vre- 
dshandeling. XÏIL 245 , 265 
Stermant (Jrtatar),, Predikant in 
den.flaage* vaart uit tegen 't 
'gedrag; der Staaten. XII. 8 1. be- 
looft beterschap. XII. 364 
Sterrenberg (Willem vanWajffe. 
naer, Heer van) % der Staaten 
'Ambafladeur In Frankryk. Zy. 
ne handeling aldaar 4 XV. 99 
Stevewswemo veroverd , in 
'1702. 1 XyiLiötf 

Steyn (ffakob)* Bargemeeftfer van 
Haarlem, zyn huis mét pionde- 
ren gedreigd, in 1Ó72. XIV. 66 
Steyn.(Mattbeus)> Vroedfchapto 
Haarlem , afgezonden aan Wil. 
leun flen IIL XIV. 80 

Steyn CPieter), Burgemeefter van 
. Haarlem , wordt Raadpenfiona- 
J-is. XX. 337 

iSWMto,StaatMenaar vanHono- 
.rius , maakt een Verdrag met de 
'Franken en andere volken. L 
2Ö7. bitft verfcheiden ; Barbaar- 
fche volken op, tot eenen in- 
val in Gallie. L *6$ 
Stille waarheid bezitten, wat 'er 
door 4 veröaan werdt. UI. 110 
jdantm 
Siillyard 'of Duitfcbe Hanze te 
Londen , Voorregten derzel- 
><?.' V.39Ö 
Stocbiw (Pautus) raakt, om gejd- 
. yerzameling, voor de Remon- 
'Örantpn', in hegtenis. X. 3924 
* worxlt, andermaal, op vermoe* 
•den ^/ge vat,' X-4$4 
[Stoke. Zie Melis Stoke. 
Stoolen (zeven), wat 'er iöot 
' vefftaan worde. Ilt na 
Stoop (Willem), Schout van Dor- 
drecht, raakt in moeite met het 
Hof. XV. 2<5ö, «64, 27! 



Sterkenburg (Ltiio//" van Tjarda 'Stopelebefghe , hoogte by Hééi6|< 
1 van), Heer van IVeeie, ge vol- kerk , waar de Gr tav en plagten 

R 1 *•♦ 



*6q . B L A* D W X Z E R 



gehuldigd te worden. IIL \%i 

Stormgevaarte der Batavieren. I. 
133» J 38 

Stompolder \ by Yflëtmon de van 
waar dus genoemd. II. 189 

Stoutenburg (Willem van Qlden* 
barneveld. Heer varC) , ontzet van 
't. Bévelbebberfchap óver Ber- 
gen op Zoom, X. 391* (bieedt 
een* aanflag op 't leeven van 
Prinfe Maurits. X/450. ' fpreefct 
'er over met andeten. X. 451 • 

' 45* • 459» neemt de vlugt. X,. 
461,465, komt t$ Bruffel. X. 
466. treedt in dlenft.der Aarts- 
hercoginne.X.4Ö7.zynë vrouw 
blyft in Holland. X. i&1 

Straalen t veroverd doorFredrJk 
Hönrik. # XI. 151 

Straalen (Antoni van), Burge- 

.méefter van Antwerpen; door 
Alva gevangen, VI. 049- on t- 
halsd. VI. 184 

Straaïzond met geld'onderfteund, 
door cfe Staaten. Xl. 71 

Straat QPietet), een der uitvin- 
deren eener nieuwe \pyze van 
zèeweeringe , door nifdde! vin 
tléen, . XÏX. 92 

$trik {Joon) komt te Üutëcht, 
buitens ty ds, in de Regeerii*- 

w* . ^ Pm 

Sltikland (JValter) , GWaliiVan \ 
• Parlejoeot nn Engeland by dp 

StaX.ten t kan geen gêhÖfcrkrV. 

'geiilXL 330. vindt itigang by 

Holiapden Zeeland. Xi. 33 r , 
r '3,4 1^373: befdiüldigt Fredrik 
: Heririk. XL, 340.- vordert dat 's 
, Koniogs fchepen als weder- 
^Joannig gehandeld worden.Xl f. 

.$>, .keert te jug naar Engeland. 
.,XH. 37, komt wederom inden 
pïaage." Xll. ao8. wórdt van 't 
Igtfaiiw bcfchimpu XII* 109, 



aio. keert naarLonden, en dost 
nadeelig verflag van 't gehan- 
deld*. XIL ui 

Sttyen (Getril van) . Heer van 
Zevenbergen. III.387 Aant.^9 

&rye n (Qjtfryn van % Burgemees- 
ter van Amfterdam. XVII. 331 

Stryen (Willem van). III. 41 

Stuatt\fVüliam) verwerftBrieven 
van Schaverhaaling tegen de 
Staaten. VIII. 393. han/ielt, 
wegens Schotland, in deriHaa- 
ge. Vin. 400 

Stuiver (Gerrit) wordt Rurge* 
jneefier van Haarlem. VI. 4121 
wordt gevangen gezet. VL 431 

Styl van den Hoye* wat 'er dpor 

verltaan werdt. IIL 194. IV. 54 

. Aant* 

Styl (nieuwe), doorGregorius 
^enXIII. ingevoerd VII. 469, 
waar aangenomen. Vll.470 

Stytum. (Gtaafvan) raakt in moei- 
te over 't ftryken der Vlagge.* 

. XV. 71. komt met een Franfch 

'fchtp in gevegt* XV. 311 

Styrwn (Herman Ottó, Gtaafvan), 
in een gevest gevangen. XL 
36. wordt Bevelhebber van 
Grol. XI. SS 

Styrum(Jan t Graaf van) verde» 
digt Grol. VUL 471 , 

SuentiboU. . Zie Zwenttbold. 

SmdJbnen,doot Cezar overjieeri 

I.40 
Sueven, tweeërlei Germaanen.ï. 
16», 3 9 Aato. door Dr uzus be- 
oorloogd. 1.58.' vallen in Gal- 
lie. I. 273* hun oorlog met de 
. Saxers. L 324 

Suis (Kornelts), Prefident van deh 
Ho ve. voor zyn huis wordt eerft 
gepredikt. VI. 167. men perft 
hem gereedfchap af tot de 
beeldftorminge. VI. i%6. by 
flaati 



der VADERLANDSCHE HtSTÖRlE. *6f 



ftaat,te Lei Jen, over een ver- 
ding met de Onroomfchen. VL 
303. wordt , van (Je Spaanfche 
zyde , gemagtigd tot de Vrede- 
liandeling te Breda. VII. 30 
Suitbardesbagf. onderzoek naar 
deszelfs gelegenheid. II. 93 
Aant. 107 
Suniccn. Inwooners van Gal 1 ie, 
I. 157 
Sumemerwix 'er mede gemeend 
worde. IL 126,117 

Suriname veroverd op de En- 
geifchen. Xf II. 406. handeling 
over 't vertrek der Engelfchen 
van daar. XUL 406-410. de 
Volkplanting verandert van ei-, 
genaars. XV. 10 1. aanflag der 
Franfchen óp dezelve rut slokt 
XVI.49. zy wordt gebrandfchat. 
XVII. 490 
Swrt (Marcelis de) 9 Refident 
der Staaten aan 't ttuflïfche 
Hof, zendt een Ontwerp van 
een Verdrag van Koophandel 
herwaards. XIX. 31 

Sweers (JzaaX) , Vice- Admiraal, 
door Tromp van laf hertigheid 
befchuldigd, verdedigt zig.XIV. 
.289, 290. hy faeuvelt. XIV.291 
Swevigbem (Hservari) houdt Aar-, 
fchots zyde tegen Oranje. VIL 
176. wordt gevat, te Gend. VIL 
178 
Sjagr lus ,Roomfch Bevelhebber 
in Gallie,door Klovis overwon- 
nen. L303004 
Sylla (Laurens) % Fiskaal der drie 
gevangenen , Oldenbarneveld, 
Hogerbeets en de Groot. X. 
288,291 
Sypeflein(Askanius van) , Baljuw 
van Brederode. zyn huis wordt 
geplonderd. XIV. 199 
Stfeftein (Dirk van) geftraft, om 



• een voorgenomen verraad van 
Thooien. VIIL491 

T. 

^aat CNederdukfche) In de 

Vercoogen aan Leicefter te 

gebruiken. VIII. 122 

Tabavo of nieuw Walcheren, 
door de Engelfchen veroverd, 
XIILi 19- te rug bekomen.XIIL 
»5* » 2 53- wederom gewonnen 
door de Engelfchen. XIV. 293* 
veroverd door de Franfchen. 
XIV. 442 

T°tfy n CF*P*s) naar Engeland 

gezonden, door Willem denl. 

VILioi 

Taffjn(Quintyn\ van Mechelens 
wege, gemagtigd tot de opdragt 
der Heertchappye aan Frank- 
ry*~ „ VUL $5 

Talefius (ffenrik) , Priefter te 
Haarlem, gevat. VUL 29. ge» 
(laakt. VUL 29 

Tallari (Camille d'Hoflun , Graof 
van) 9 in gewntfchap naar En- 
geland gezonden. XVII. 5, 396. 
komt in Holland. XVII. 9. zy- 
ne handeling. XVII. 9, 22. en 
krygsbedryveo. XVIL 153, igi 

Tamarikd veroverd. XL 285 

Tambergen (de Kolonel) gevat te 
Utrecht. Vil. 136, 137 

Tancbelyn predikt eene Ketter- 
fche Leer. II. 111. wordt om- 
gebragt. II. 212 

Tapper (Ruard) wordt Opper-In- 
quifiteur van Nederland. V. 345 

Targo(Pompejo). zyn zonderling 
ftormtuig in 't beleg van Ooft* 
ende. JX. 115 

ToJJis(Joan Baptijlade) door Ai- 
va gezonden om zig van Dor- 
drecht te verzekeren. VI. 350. 
vertrekt van daar, VI. 367. be- 

& 3 mag- 



%6% 



B L A D* W Y Z E R 



magtigt *t Slot te Gunterftein. 
VI. 404. en de fchans te A- ' 
duarderzyl. VIL 366. (hoopt 
langs de Veluwe en in Fries- 
land. VIL 49*» overrompelt 
fcutfen. VIL 4P&. bemagtigt 
Hakfoort en Nieuwbeek, VUL 
73. valt in Gooiland. VIII. 73. 
wint de Huizen Regteren en 
Sphüilenburg. VIII. 73. raakt 
roet de Staatfchen in gevcgt by 
Amerongen. VUL 74. valt in 
Friesland. VUL 1*3. wor.dc 
door ftofregen te rug gejaagd. 
VIII. 123. bekomt Deventer en 
de Schans over Zutfen, door 
verraad. VIJL ifitf. fneuvelt 
voor Bon. VIIL *gz 

jajjis (JoanBaptifta <fe),Bloedver- 
want des bovengemelden, ont- 
raadt Filips den IL een beftand. 
VHL4iS»wil de Staatfche Ge- 
zanten in Deenemark e niet er- 
kend hebben. VIII. 45a 

Taurinus (Jakobus*) 9 Reraon* 
(hantfeh Predikant te Utrecht, 
fchryft de Weejjfchaal van Kar* 
letons Redevoering. X. 182. 
wykt ten. Lande uit en fterft. 
X. 259 

Tautenburg (*t Slot) gewonnen, 
in 1571. VI. 368 

Taxandrie. waar gelegen, t. 380. 
Zie Toxandrie. 

leeknumQft'illem), Burgemeefter 
te Amersfoort, om oproerig- 
heid geftxafu XVII. 145,146, 

«47 

Teeling (Joannes), Predikant te 
Utrecht, worde de Stad uit ge- 
zet. XUL5* 

Teeling (Jeoft Ewoudszocn) wordt 

Kommis in Leicefters Kamer 

van geldmiddelen. VIIL 157» 

Lid des Raads van Staate. VIII. 

v ao$ 



Tellingen {Floris tuft),Burgemee* 
ter van Alkmaar , bevordert het 
inneemen van 's Prinfen bezet- 
ting. VL 441 

Tellingen (Jan van). III. 6q 

Teilingen (Kornelis floriszoon vari) 9 

Diaken teAmfterdam.VLió/. 

wordt aan Brederodegezonden. 

VL*i6 

Teilingen (Siman en Dirk van) 
(heuvelen. III* 260 

Tellingen (lVilkm van). IL 295, 

.300 

Teilingen (Willem van) fpantaan 

tegen Floris den V. HL 67. 

wordt naar Kleeve gevoerd 

III. 90 

TfiISTERBANT(GRAAFSCHAP).Staat 

en Verdeeling van hetzelve. IL 
. 92,96*106, I3s»*37ii38 

Teisteebantsche Friezen ver- 
flaan de Noormannen. IL 92 

Tekoli (Ewerik, Graaf van) ,hoofd 

der misnoegde Hongaaren. XV. 

125 

Teïtgni^Heer van) wordt gevan- 
gen. i VIIL 24 

Temmnck (Egbert <feFry),Oud- 
Schepen van Amfterdam , wordt 
gemagtïgd om de belangen der 
Burgeren te hooren. XX. V$ 

Tempeliers. Stigting deezer or- 
de. III. 190. ongebondenheid 
der zelve. ijl. 191. zy wordt 
uitgerooid. III. 191 

TempleQvilliam) handelt in den 
Haage met de Witt. XIII. 296* 
301. fluit twee Verbonden met 
de Staaten binnen vier dagen. 
XIIL 3021 waar hy de Wi tt voor 
hieldt. XIIL 309. hy handelt te 
Bruflel. XIIL 317. maakt zig 
aldaar verdagtby de Staatfchen. 
XIIL 322,308. handelt met hen 
over 't jongfteVerdrag van 2ee- 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 



vaart» XIII. 402. over 't ver- 
jaagen der Engel fchen uit Ma. 
kaflTanXIII. 405» over Suriname. 
XIIL406. over den Schotfchen 
Stapel te Veere. XIII. 410. hy 
keert naar Engeland, XIII. 427* 
handelt in den Haage. XIV. 
339» 340. fchryft wegens de 
opdragt der Souverainiteit van 
Gelderland aan Willem den III. 
XIV. 366. wordt gemagtigdtoc 
de Nieuwmeegfcne Vredehan- 
deling. XIV. 369. zyn gefprek 
met de Franfchen. XIV. 407 . 
415. met Willem den III. XIV. 
4* 1 * 4*5 » 433* met Fagel. XIV. 
416 

Tenkteren> een Germanifch Volk, 
vallen in 'tLandderMenapiers. 
I. 42. worden door Cezar ver- 
jaagd. I. 43. voegen zigbyCl* 
vilis. I. 131. handelen met de 
Agrippiners. L 156 

Terouamg veroverd , en t'eene- 
maai verdelgd. V.387 

Terpen of Torpen. wat men er, 
van ouds,doorverftondt.I. 19. 

Terrail (du), zyn aanflag op Ber- 
gen op Zoom mislukt. IX. 190. 
hy verraft Breêvoort. IX. 206. 
moet de Plaats wederom rui- 
men. IX. 207. tragt , vergeefs , 
naar Sluis. IX. 207 

Terranova ( Karel van Arragon , 
Hertog van) , van deSpaanfche 
zydcgemagdgd tot de Keulfche 
Vredehandeling. VII. 279. 
fchryft aan byzondere Staaten 
en Steden. VII. 283. zyn uiter- 
fte laft. VII. 3 13. hy breekt de 
handeling af. VIL 313, 315. 
handelt om Rennenberg tot '« 
Konings zyde over te haaien. 
VII. 3*0,327 



a$3 

Teutobacb , Veldheer of Koning 
der Teuconen , fneuvelt. 1. 1 o 
Ttutobourg CtBofch) waar gele- 
gen. 1. 66 Aar*. 
Teutoneru hunne oude wooning. 
.1» 6. zy beoorloogen de Ro- 
meinen. 1.8- ix 

Texla of Tax&L. de Utrechtfch* 
Kerk bezat aldaar eenige goede* 
ren. II. 1 ao. ook deGraaven van 
Holland. II. 126. 't Eiland door 
Floris den III. gebrandfchai.JL 
268. door Jan van Naaldwyk 
bemagtigd. IV. 275. verzoent 
zié met Hertoge Albrecbt van 
Saxen. IV. 287. wordt, door de 
Gelderfchen , gebrandfchau IV. 

, 438. fchade aldaar, in 1593. ver- 
oorzaakt. VUL 381. in 1607. 
IX. 225. voorgenomen* lan* 
ding der Engeifchea aldaar , 
door eene ongewoone ebbe be- 
let. XIV. 128 

Theodebald wordt Koningvan 
Ooftfrankryk.1 3i9.geeft voor t 
over Britanje te heerfcherj. I. 
319. fterft. L320 

Theodebert wordt Koning van. 
Ooftfrankryk. L311.rterft.L3i9 

Theodebert de II. Gefchiede- 
niflen van Frankryk , ten zynen 
tyde. 1. 319 

Tbeodeebilde, Frankifche Prinfes, 
trouwt Radigis , Koning der 
Warners. 1. 314-318 

Theodorik wordt Koning van 
Ooftfrankryk. I. 310 

Theodorik de IL wordt Koning 
van Ooftfrankryk. 1*355 

Tbeodorus de L anders Baron van 
Neüböfft tot Koning van Cor- 
fica verkooren.XIX.523. zoekt 
onderftandhier te Lande. XIX. 

5 2 3 
Tbeuiefindt , Dojjter'van Rad- 
R 4 boud, 



atf 4% B L A D W 

boud, trouwt met Grimoal d. I. 
364.. doet haaren man ombren- 
gen/ 1.3*5 
Tbiant(RobertvanMèrode, Heer 
van) , zoekt Grc velingen te ver- 
Taffen. , VII; 419 
Jbibaut (Henrik\Heer van S Mg' 
ff»*er**,Bürgemee(ter van Mid- 
delburg , arbeidt om Willem 
den III. te bevorderen. XII. 145 
Tbibaut (Karrt*), Predikant te 
Thoolen , (lilt eene oproerige 
menigte. . XX. 77 
Tbm (Floris) » Advokaat 's Lands 
van Utrecht , handel^ , van wc- 
ge de Siaaten van Utrecht , met 
Alva. VI 315. bewerkt de na- 
der Vereen igfng in 'tStigt. VII. 
048. wordt uit Utrecht gezet. 
VUL 166, v 167. door de Staa- 
ten van Holland befchermd. 
VIII. 169,177 
Tboloufe (Jan van Marnix , Heer 
van) , tekent het Verhond der 
Edelen. VI» 125. heeft hetbe- 
. leid- van een' aanflag op Wal- 
cheren. VL 223, 224, 225. 
• wordt vieiflaagen by Oofter- 
weel. VI. 2%6. 
Thoolen. Onderneeming der 
Naffaufchen op deezeStad, in 
I573« VI 438. zy ontvangt val« 
doening van den Prins, in 1577. 
VIL 138. neemtStaatfche bezet- 
' ting in. VJI. 161» aanflagen der 
Spaan fchen op de Stad. VIII. 
• S89, 3851 491. verandering al- 
daar, in 1702. XVIL 149 de 
Stad wordt door de Franfchen 
gebrandfchat , in 1712. XVIL 
482. opfchudding aldaar* in 
*747« XX. 75. de Prins van O- 
ranje wordt 'er tot Stadhouder 
uitgeroepen. XX. 7S 
^born. Verdrukking der ftq* 



Y Z E ÏU f 

teflanten aldaar. XVIII. 194. <fc 
Staaten fchryven voor de ver» 
drukten. XVIII. 995. hun be« 
ding desaangaande By 't Ver- 
drag v*n Hanover. XVIII. '385 
Tbon (Jakob Augujtus de) Fran- 
fche Ambafladeur by de Staaten. 
Zyne handeling met hen. XIL 

449-455 
Tbuilteriê (de la) , Franfche Ge- 
zant by de Staaten, in 1596. 
VIII. pp 
Tbuillerie (de la) 9 Gezant van 
Lodewyk den XI! L in 1640. XL 
302. zyn laften handeling, XL 
303» 308, 309, 365. by doet een' 
keer naar 't Noorden. XL 385. 
neemt zyn affcheid van de Staa« 
ten , met eene fcherpe aan- 
(braak. XL 480, 492 

Tburedrecbt. Zie Dorqrecht. 
Tbyjjen, Durgemeefter van Vee- 
re, 't Graauw valt op zyn huis 
aan. *XIV. 72 

Tibbold (Graaf) ftrydt tegen de 
. Deenen , omtrent Rynsburg. 
II. 55 
TiBERiüsKrygstogt tegen deGer. 
maan en. 1. 62. hy overwint de 
Kaninefaaten. 1. 62 

Ticbelaat (fPillm), Chirurgyn te 
Piershil , befchuldigt Kornelis 
de Witt van een aanflag op 't 
ieeven, van den Prins van 0* 
ranje. XIV. 142 , 143 wordt op 
deVoorpoorte gezet. XIV. 14 *• 
Dordrecht wraakt zyn getuige- 
nis. XIV. 143. wederlegging 
van het zelve. XIV. 145 » *5 U 
hy wordt *ange?et om \ volk 
tepen denRuwaardop te hitfen. 
XIV. 157. hy doet het. XIV. 
160. hy geeft het zogenaamd 
WawactogrerbaalnltXN.ifr 
zyn ongelukkig einde. XW** 80 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 



Tiel, de Noormannen vallen in 
deeze Stad. II. 134. worden 
daar uit verjaagd. 11. 13 5. ver- 
raad op deeze Stad ontdekt en 
geftraft. X. 420. zy verwerft 
oktroi tot het heitellen haarer 
Wethouderfchap. ' XII. 138. 
neemt vrye hoede van de Fran- 
fchen. XIV. 35.opfchudding en 
verandering der Regeeringe al- 
daar. XVII. 138,141 

Tienden, of menze van nieuw- 
bekeerden bchoore ce vorde- 
ren. 1. 443 ^int. 

Tiende penning van de inkom* 
ften der vafte goederen en van 
dewinften der 'Kooplieden ge- 
vorderd. V. 240. deStaaten be- 
willigen 'er in. V. 143. hy 
wordt geheeven. V. 244. doch 
met veel moeite. V. 275 , 276 , 
285. op fommige Piaatfen,komt 
"er weinig van. V. 286 

Tiende penning. Aiva zoekt 
dien in te voeren. VI. 293. 
zwaarfgheden hierin. VI. 294, 
295. Alva's oogmerk in 'tdrin- 
gen op den zelven. VI. 096. 
Vertoog daartegen. VI. 297. ee- 
nige Geweften bewilligen 'er 
in. VI. 299. Hplland in 't by- 
zonder. VI, 301. Utrecht blyft 
weigerig. VI. 30? , 3<3* Alva 
wil, in de plaats van den tien- 
den penning , met twee millioë* 
nen te vrede zyn. VI. 303. hy 
laat vooreerft af van f er op te 
dringen. VI. 304. Holland be- 
llutt den tienden penning af te 
koopen. VI. 3r2. 't gefchiedt, 
door verfcheiden Geweften. VI. 
315. Alva zoekt, op nieuws , 
den tienden penning door te 
dryven. VI. 333- Plakaat op 't 
invorderen vanden zelven op- 



265 

gefield. VI. 334. gemaatlgAVL 
338. Holland weigert het af te 
kondigen. VI. 335, 336. twift 
over den tienden penning rus- 
fchen Alva en VfgHus. VI. 337. 
Alva begint dien te heffen ce 
Bruflel. VI. 339. laat 'er plot- 
felyk van af, op de ty ding der 
inneeminge van den Briele. VI. 
340. poogingen om dien inHol- 
land in te voeren. VI. 373. hy' 
wordt t'eenemaal afgefchafu 

VI. 375 
Tienen veroverd. XI. 203 

Til (Joan Rocbus tra»), Refident 
der algemeene Staaten , te Lis- 

, bon. Voorval ten zynen huize; 
XIX. 209 

Tilius (Tbomat) of van 1 hielt 9 

Abt van S. Bernards , wordt 

Leeraar der Hervormden. VI. 

250. predikt buiten Amfterdam. 

VIL 205 

Ttllet (j6oflde) 9 ?r«>{k van Wal- 
court , geraadpleegd over 'tRet- 
terftraffen. VI.no 

Tillj ( ) tekent het Ver* 

bond der Edelen** VL 125 

Tïlly (Joon, Graaf van\ zyne 
Krygsbedryven in Duitfchiand, 
X. 414, 435. XI. 63, 121,122* 
by fneuvelt. XL 16% 

Tilly (de Ritmeefter , Graaf van) 
gebiedt een Kompagnie, ten 
tyde van den moord der Wit- 
ten. XIV. 161 ,ió5, 168 

Temmerman (dntonf)* een Domi- 
nikaaner Monnik , heeft kennis 
*an een* aanflagop hetleevtn 
van Oranje. VII. 439. wordt ge- 
ftraft. VIL 441 

Jtsnacf (Karel van) wordt Raad 
der Nederlandfche zaaken in 
Spanje. VI. 56. Prefident van 
den geheimen Raad te Bruflb!. 

RS VI. 



*66 



«LA D.W Y Z E K 



VI. 121. Filips raadpleegt hem 
over de NederJandfche beroer- 
jten. VI. 16*9 

Tegt (Jakob van <fcr),Penfiona- 
lis vaq Gouda, gemagtigd om 
aan 'c Hof van Brufiel te han- 
delen. XIII. 31a. dringt op *t 
▼ertrek van de Groot. XIV. 55 

Ttöiakum, oude naam van Zul* 
pich. I.167 Aant. 

Tolhuis (het) of Lobetb ingeno- 
men , door Pr info Maurits. IX* 
33» 47» deFranfchen trekken, 
by het zelve, over den Ryn. 
XIV. 3P 

Tollen, verscheiden' foonen der. 

.aei ven. II. 2 4. Tol te Dordrecht, 
klagten over dezelven. II. 141. 
te Geervliet. IL 137, 239, 277 

Tollen (Zondfche ). gefchillen 
©ver 't verhoogen derzelven', 
in 1561. VI.237- in 1589. VIII. 
319. XI, 379., op den Ryn- 
ttroom. Moeite daar over. X. 

Tolvryheid. of het heffen van 
een uitgaand Regt op de Koop- 
waaren met dezelve ftrydig zjr. 

V.379 

Tongeren, hunne oude wooning. 
I..io8. gaan totCiviliszyde o- 
▼er. 1. 15S 

Tooren van Kaligula, agter 't 
Huis te Britten. I. 88 

Torcy (Markgraaf de), zyne han- 
deling in den HaagcXVII. 333. 
hy maakt zwaarigbeid, om de 
voorafgaande punten te teke- 
nen. XVII. 337» *ya voorflag. 
XVIL340. by begint eenehei- 
melyke Vredehandeling met 
Engeland. XVII. 3 06 

Torenvliet (Frank vm)> Burge- 
meefter van Leiden, beweegt 

, Hpgerboets tot het wederaan- 



vaarden van het PenJfïonarfc- 
fchap. X. 175. wordt naar U- 
trecht afgezonden. X. 219 

Torpen of Terpen, wat *er t van 

ouds , door verdaan werdc L 

19. IL 245 

Torre Qfakob de Ja), Lid vanden 
geheimen Raad. zyne ontmoe- 
ting te Amfterdam. VI. 220,221. 
hy raakt in hegtenis. VI. 3 13 

Touloru Aanflag op deeze haven, 
in 1707. X VIL 310 

Toxandrie, waar gelegen. L 242 
Aant. door de Saliërs ingeno- 
men. I. 242. Zie Taxandric. 

Tra&aat. Zie Verdrag. 

Trajaan ftigteenKafteeitegea 

over Magundakum» I. 190. en 

eeneVolkplanting aandeoRyn. 

• , L193 

Trajettum. Utrecht enMaaftricht 
beide zo genoemd. I. 3óg 

Trente. Zie Kerkvergadering van 
Trentc. 

Trefel (Daniël), eerfte Klerk der 
algemeene Staaten. X. 210. ver- 
maaide Byeenkomfl ten zynen 
huize, in 1618. X. 210. gele- 
genheid tot dezelve. X. 215. hy 
wykt ten Lande uit. X. 259. 
wordt voor twee jaaren geban- 
nen. X. 374.4X0 

Treslong (Jan van Blois 9 gezeid) 
tekent het Verbond der Ede- 
len. VI. 125. woont de byeen- 
komfl; te S. Truyen by. VI. 174. 
wordt onthalsd. VI. 277 

Treslong (Jan va»), Advokaat, 
fpreekt voor van den Einde.VL 
263; handelt over eene bevre- 
diging. VI. 478, 480. wordt 
Lid van den Hoogen Raade, 
VII. 4 Sr 

Treslong (Lodewyk dan Blois van), 

teAntwerpen gevat. VH.155, *57 
Tm* 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 



Trtslong (fPillem van Blois van) 
wordt teEmbden in hegtenis ge- 
nomen. VL 315. ontfnapt. VI. 
32S.neemt dienft te watcr,onder 
Oranje. VI. 395. raakt by Wie- 
ringen fn gevaar. VL 340. komt 
in Engeland. VL 341. helpt den 
Briele inneemen , in 1572. VI. 
34a, 343. 344, 347-*komtte 
Vüffingea. VI. 351. beeft eene 
landing in Spanje in den zin. 
VII.' zi6. koopt den ouden 
Hoorn, VIL 328. zyn fcheeps* 
volk muit. VIL 501» by (lilt 
eene muiteryte Ooftende-VIIL 
21. wordt van zyne ampten ver* 
laaten en vaftgezet. VIII. 84. de 
Cipier bedreigt hem* VIII. 85. 
hy bekomt zyne vryheid.VM. 
86. wordt Luitenant-Houtves- 
ter. VIII. 87 

Treviren 9 oude In woonerf van 
Gallie. I. 43. door Civilis ,tot 
afval van de Romeinen aange- 
zogt. L 140. hunne Bouwftad. 

1. 155 

Triboken> oude Inwooners van 
Gallie. I. 161 Jant. 

Tfico£inen> oude Inwooners van 
Champagne. I. 226 Aam* 

Trillo (Karel van) wordt door 
Leiceiter Schout van Utrecht 
gemaakt. VIII. 16$. neemt ee- 
nige Stigtfche Edelen gevan- 
gen. VIII. 246. raakt zelfs in 
hegteni^VUL 301. wordt ge* 
(laakt. VIII. 30a 

Trip (Kornelis) wordt, door zyne 

Hoogheid , tot Burgemeefter 

van Amüerdam aangefteld. XX. 

290 

Tripoli. Verdrag van Vrede met 
dit Gemeenebeft. XVII. 206. 
XVIII. 9 , 488. Gezant van 
daar |n den Haage. XX* 3?ó" 



a*7« 

Tromp (Harpen Maartenszoon) 
krygt eenige opening van den 
voorgenomen togt van Wil- 
lem den III. naar Engeland. 
XV. 426 
Tromp (jKorntlis) 9 Vice- en na- 
derhand Luitenant -Admiraal, 
beweeging op zyn (chip. XUL 
1 50. hy wordt Luitenant-Admi- 
raal. XIII. 1 54. is zeer geneigd 
voor den Prinfe van Oranje. 
XIII. 153. zyn zonderling ge- 
drag in den zeedag voor 't 
Noord voorland. XIIL2 11,212, 
913. hy wordt verlaaten van 
zyn ampt. XIII. 214. wat hein, 
ten tyde van den moord der 
Witten, ontmoette. XIV. 173, 
174. by wordt in zyn ampther- 
fteid.XIV.286. woont de zee. 
flagen van f t jaar 1673 by.XIV. 
287,190,291. zyn fchryvensam 
zyne Zufter. XIV. 288. hydoet 
eene landing op Bel-Isle. XIV* 
337- helpt deZweedfcbe Vloot 
overwinnen. XIV. 399 , 400. 
wordt Baron en Graaf. XIV. 400. 
fterft. XVI. 15% 

Tromp (Maarten Harpertszom) 
wordt Luitenant-Admiraal van 
Holland. XL 258. overwint de 
Spaanfche Vloot in Duins. XL 
280. kruift langs de Vlaamfche 
kutten. XL 292, 310, 426. 
waakt tegen de zeefchuimeryen 
van den Bevelhebber der Sor- 
Iings.XU.207. raakt in gevegt 
met Blake. XII. 217. wyt hem 
de Vredebreuk. XII. 218. ver- 
valt in ongunft. XII. 221. krygt 
wederom't bewind over 'sLands 
Vloote. XII. .222. raakt f op 
nieuws v flaags met Blake. XII. 
223. en ten derde maale, drie s 
dagen agtereen. XII. 233* zyn* 
fcheen^ 



s68 



fi L A D W Y Z É R 



fcheepsftryden tegen Monk. 
XiL 238, 239» 240, 241. hy 
fnetivélt voor de Maaze. XII* 
241 
Troje (Jan van) dient Willem 
den I. te water. VI. 308 

' Trttcbfes (Gebbard), Azttsbiffchop 
van Keulen , neemt eeneVron w. 

' VIII.15. raakt in oorlog. VIIL 
25. wordt door de Staaten on* 
derfteund. VIIL 15. wykt naar 
Holland. VIIL 26. onthoudt 
zig op Honsholredyk. VIIL 
266. keert naar Duitfchlaud. 
VIIL 306 
Tfiraarts (Jeronimus) tekent het 
Verbond der Edelen. VL 125. 
brengt Veere aan *s Prinfen zy* 
de over. VI. 353- tragf, ver- 
geefs, naar Goes. VL 36<S,392« 
misnoegen op hem. VL 393. 
Sy tragt zyn bewind af te leg- 
gen* VL 393. daagt zyne be- 
fchuldigers toeeenen kamp uit» 
VI. 393. wordt in een* oploop 
teGeertruidenberg gedood. VL 

447 

Twbanttn. hunne oude wooning, 
1. 229 Ank 

Tuta(Hollandfche) ©pdeGraaf- 
Jyke munten en zegels : van 
waar herkomftig. IlL 373 

Tulp (Nikolaas), Schepen van 
Amfterdam , handelt met Wil- 
lem den II. XII. 104 

^uws. TogtvanKarel denV., 
met Hollandfcbe en Zeeuwfche 
fchepen, derwaards. V. 125. 
Verdrag van 1622 met dit Ge- 
roeenebeft. X. 445. van 1662. 
XIII. 50. gezantfchap van het 
zelve. XVII. 19. Verdrag met 
liet zelve. XVII. soó, 3*3* 
XVIIL9 

Titrwne (Maarfcbtük van) , Raad*. 



pleegingen om hem aan't hoofd 
van 't Leger der Staaten te (lel- 
len. XIIL 189, 190 

Turk (Gasper) geeft het Slot te 
Gorinchem op. VL 367 

Turk (Sander en Lubbert) teke- 
nen het Verbond der Edelen. 
Vl.126. de eerfte helpt Graave 
Inneemen. VI.269 

Turnhout. Gevegt by deeze Stad , 
in 1597- VIIL 464 

Tutor (Julius) verbindt üg met 
Civilis. . 1. 147 

Tweebrugge (Hertog van) onder* 
fteunt deHugenooten. VI. 29a 
fterft. VI. 291 

ü. 

TJbbena XJwcbim) , Burgemees- 
ter vanGroningen , ontdekt 
een' toeleg op de Stad. VIIL 77 

Ubbo, Hertog der Friezen , vale 
in Engeland. % 1. 439 

Ubiënseen GermanHch Volk, 
verbinden zig met Cezar.I.45. 
lyden veel van Civilis bondge- 
nooten. L136 

Udink (Gerard) , om oproerig- 
heid te Groningen gebannen. 
XIILptf 

Ufkens tPopke)bewerkt de nader 
Vereeniging in Friesland. VIL 
248. ioopt by Rennenberg in 
Hoog. VIL 320, 32$ 

Uitenbogaard(Joames), Predikant 
in den Haage en in 't Leger, 
predikt ter gelegenheid van de 
overwinning by Nieuwpoort. 
IX. 86. houdt verkeering met 
Ol den bar n e veld. X. 58, 59. 
raakt in gefchilmetRofeus.X. 
150. eenige Heeren verklwren, 
hem niet meer met een goed 
gemoed te konnen hoorenpre* 

dj. 



der VAjDERLANDSCHE HISTORIE. 



diken. X. 150* by (preekt met 
Prinfe Maurit*. X 151- en met 
Oldenbameveld. X, 179. ver- 
taalt de Verklaaring van Haaj> 
lem in 't Franfcb, X» 190. hadt 
kennis van 't voorneemen om 
zig van eenige Steden te ver* 
zekeren* X. aoö. geeft gelegen- 
heid tot bet aanleggen der By« 
eenkomft by TrefeL X. ais* 
«iet Oldenbarncveld nog kort 
voor deizelfs gevangenis. X* 
253* wykt ten Lande uir.X. 259. 
onderzoek van 't gene Berk, 
ten zynen lafte, verklaard heeft. 
X. 350-352. hy wordt voor eeu- 
wig gebannen. X.374. fpreekt 
in Brabant metSpinola. X.4 1 8. 
zyn zonderling fcbryven* XL 
46. hy predikt wederop in 
de Remonftrantfcbe Vergader* 
plaatfe in den Haage. XL 88 
Uiteneng (Benard) woont de by- 
eenkomft der Edelen te S. 
Truyen by. VI. 174. voorliet 
de bezetting teViane. VI. 21 5 
Uitcnbove (Karet) wordt Voor- 
fchepen van Gend. VIL 508 
Uitgeeft, fcbotvry verklaard, voor 
drie jaaren. III. 17. heeft een 
oud Voorregt om niet van de 
Graaflykheid vervreemd te mo- 
gen worden v VI. i<5 
Uhkerken. Zie ^Roeland en Jan 
van Uitker ken* . 

Uitfluiting des Prinfen van O- 
ranje (Akte van), doordeWitt 
ontworpen. XII. 324. vyfSte- 
den verklaaren 'er zig tegen. 
XII. 32$. -'t geheim daarvan 
lekt uit* XII. 326. de Prinfei- 
fen van Oranje doen 'er Ver- 
toogen tegen. XII. 327* de Ge- 
wetten begeeren. *er opening 
van. XII. 327 , 319. Kromwei 
verdertze. XII. 328. zy worde 



*6j* 

bem overgeleverd. XII. 330. 
oordeel der Geweiten over de- 
zelve. XII. 333 • 334 .33$, 33*- 
342. de algemeeneStaaten be- 
komen 'er een aflehrift van.XIL 
337« men Haat middelen voor 
omze te doe* vernietigen. XIL 
34*t zy wordt door Holland 
verdedigd in een uitvoerig Ver- 
toog. XIL 345*357. oordeeiea 

.over deeze verdediging. XIL 
357-361. de Akte van UufluU 
ting worde vernietigd. XIII. 35 

Uwiqmir* Legerboofd der Bat- 
ten. I. 76 

UUfeü (Ja\oti) f Deenfche Ge-' 
zant in den Haage. IX* 295 

Ulricb , Graaf van Ooftfriasland , 
twlftmetEmbden.XLaa7.H11- 
welyk van zynen Zoon met ee- 
.ne.öogter vanFredrikHenrik, 
gaat niet voort. XL 301. XIIL 
9i» 9a. hyfterft. XflL 90 

Unie voor drie maanden , tu«- 
fchen Holland , Antwerpen en 
•« Hertogenbofch.IV.489. ver- 
lengd. IV. 497. van alle de Ne- 
derlanden ontworpen. V. iox. 
van 1575 en 15 76 , tuffchen 
Holland en Zeeland, VII. 15, 
93. der algemeene Staaten» te 
Buidel, in 2577. VIL 14a der 
Vereenigde Staaren, teUtrechr, 

, van 1579. VII. 247-268. veran- 
dering in het XIIL Lid derael- 
ve. VIL 503 

Upftalsboom by Aurik. Wetten 

onder denzelven gemaakt. IL 

20. III. 215 

Urfims CJoannef), Predikant te 
Rotterdam , y ven tegen de Re- 
geering, XIV. 67 

Utrecht, cje Friezen uit deeze 

Stad verjaagd. I.337. Dagobert 

ftigt aldaar eeneKerk* I. 337. 

die vernield wordt, 1. 338. Kerk 

door 



% 7 o B L A D W 

door Willibrord geftigt. L 371. 
Tolhuis aldaar opgeregt.1 338. 
giften aan de Kerk van Utrecht. 
I. 37*. gefchil over 't Regt tot 
deeze Kerke. I. 408, de Stad 
wordt» door de Deerten , be- 
magtigd* IL 68. vetfcheiden' 
Kerken aldaar, door de Noor- 
mannen » vernield. II. 1 18. zy 
komen wederotövöor de Stad; 
doch trekken te rog. IL 137. 
Utrechfdoor Dtrk den VI. be- 
legerd. II. *3°- ** beleg wordt 
opgebrpken. IL «30. giften van 
Willem den IL aan Utrecht. II. 
^99. de Stad, door de Kenne- 
mers, verraft. III. n. herwon- 
nen. III.i4.opfchudding aldaar. 
HL 150. zy wordt, door de 
Vlaamingen, ingenomen. III. 
i63> verlaaten. IIL 179* he,e- 
gerd, door Willem den IV. IIL 
*57. verlaateti . III. 258* zy ver- 
bindtzig met HertogeAlbrecht, 
'tegen Arkel.HL 348. oproer al- 
daar, door Hertog Willem , ge- 
-ftild» IIL 394 . 395- de Stad raakt 
met Jan van Beijeren in oorlog. 
IIL 438. beroerte aldaar, IV. 
47, 56. de Stad wordt met een 
beleg gedreigd. IV. 59. zy ver- 
itrekt een toevlugt voor de 
■Hoekfchen. IV. 201. raakt in 
oorlog met Maximiliaan. IV; 
«02,203,204. flegteftaat haa- 
rdr geldmiddelen. IV. 204. zy 
wipt Viane. IV. 205. verlieft 
hef. iV. 206. wordt, door Bis- 
fchop' David, in deQ ban ge- 
daan.IV.217. die van Utrecht 
belegeren Yflelftein. IV. 218. 
beroerte in de Stad IV.224.zy 
wordt belegerd. IV. 226. gaat 
over by verdrag. IV. 228 raakt 
in gefchil met Fioria van Yffel- 



Y Z E R 

dein. IV. 368. neemt Karel van | 
Gelder tot Befchermheer aan. 
IV. 368. ontvangt Gelderfche 
bezetting. IV, 46$. wordt ver- 
ra(t door de Ooftenrykfchen. 
IV.494. ontvangt Karel denV. | 
voor Heer. IV. 495. men ar. 
beidt, om haar en 't Land aan 
Holland te doen hegten. IV, 
494. 't Slot Vredenburg aldaar 
geftigt. IV. 495. Karel de V. 
wordt aldaar ingehaald. V 19a 
twift aldaar tuffchen den Aarts- 
biffchop en de Geefteiykheid. 
VI. 1 14. Beeldenftorm. VI. 183, 
184* de Preek, aldaar naar bui. 
ten gedreevén. VI. 193, 200. 
de Prins van Oranje ftelt'eror- 
de. VL zoo. de Stad wordt be- 
zet , door den Graave van Me< 
gen. VI. 214. raoeilykheld al. 
daar met de bezetting. VI. 314. 
zy verlaat de Stad. VL sit.So- 
noi zoektze te winnen. VI. 328. 
*t Krygs volk komt 'er wederom 
in. VL 329. muitery onder het 
zelve. VI. 346. Vwordt'erop 
nieuw* uit geligt. VL 34Ö 't 
beeld des Prinfen van Oranje 
aldaar , dooi 't graauw, ver- 
brand. VL 433. de Stad wordt 
van Alva's vonnis ontheeven. 

ZieÜTRECHT^STAATfiN t«w).Vl. 

482. moeite mee hetKrygsvolk 
aldaar. VI. 482. de Stad wyft 
het Spaanfche Leger cf.VI. 49& 
zy ontflaat zig van haare be- 
zetting. VIL 134-136. zyen'c 
Stigt ontvangen voldoening 
van den Prinfe. VIL 160. 't Slot 
Vreedenburg te Utrecht wordt 
geOegt. VIL 164. de Minder- 
broeders ruimen de Stad. VIL 
203. de Unie van 1579 worat 
aldaar geflooten. VJJ. *5°' te 
Kei* 



Jee VADERLANDSCHE HISTORIE. 



Keulfche Vredepunten aldaar 
berispt. VU.284»Beeldenflorm 
aldaar. VII. 187, 3»9« Kerk- 
twift ónder de Hervormden 
VIL 374* VIII. 150. geweldige 
opfchttdding.üi 1583. VII. 495- 
499» erfraad- aldaar opgeregt. 
VUL io. mianoegeh tuilchen 
de burgery aldaar en die van 
Amfterdam, VjII. 1 4 2. men y il 
'er de .Opperbeerfcbappy aan 
Engeland > zonder voorwaar- 
den f opdraagéi*. VJIL ido. ee- 
nige burgerster Stad uitgezet. 
VIII. 166. nieuwe eed aldaar* 
gevorderd VUL 4,67. men «il 
'er 't Lid der Gekoornen doen 
afzetten. VUL 18 r* hevige twlft 
tuflchen. eebige Edele* aldaar. 
VIII. 546. verandering der Re- 
geeringe, in 'iJSH. VIII» 29 J- 
304, beweeging aldaar , fn 1 598 
geftiid. IX. 36. opfehudding, 
in 161©, geftiid door de wan- 
nen. X. «5-33. Waardgelders al- 
daar geligt. X. 168 , 169. men is 
'er bekommerd vèor verande- 
ring der Regeeringe. X. so6 9 
207, 208. die, eerlang , ge* 
fchiedt.X.t33. meriftdt'er or- 
de op %ibeGeÜeffd$rWethQu- 
derfcbap,na de dood.vari Wil- 
lemden II. XII. 130. ongeruft- 
heid aldaar^iniÖ54.Xir.363.gi> 
fcbïi met de Predikanten. XIH. 
5*.opfchudding,in 1672. XIV. 
35* 37- deStad» van 't Leger der 
Staaten verlaaten zynde,onder. 
werpt zig aan Frankryk. XIV. 
38 , 40. de Sranfchen verlaaten 
de Stad en Pro tf moe. XI V. 281. 
verandering der R,egeerintfe. 
XIV* 327. ftorra aldaar, in 1674. 
XIV. 337. Vrede aldaar gefloo- 
ten.XVIL 504 enz* ^aatTch|p- 



%7l 

» van Koophandel a Waar op- 
geregt. XVIII. at* 

Utrecht (Staaten iwi) wor* 
. den door Alva gedaagd f over 
. 't weigeren van den tienden 
. penning. VL 3*4. vonnis te- 
gen hen opgefchort. VI. 315. 
zy bJyven den tienden penimg 
weigeren. VI. 3*8. zy verwer- 
pen de Geloof$vrede. Vil % 1 5. 
treeden in de>Uoie (deajaars 
1579* VIL 263. handelen met 
den Prinfe v*n Oranje. VII. 
' 389«raadpleegen opdeopdragt 
d^r booge Overheid aanhenk 
yil.4»5-43a» 43*« doe* Aa. 
jou b«lde noch eed. Vil. 494. 
437 1 445. ftooten zigaan>dcop. 
. dragt der Graaflykheid van Hol* 
land aan Willem den I. VII. 514. 
handelen even't afdanken der 
Waardgelders »in i<Sj8.X*op. 
hunne Gemagtigden fpreekea 
met die van Holland , in den 
Haage, byTrefel. X. 210-215. 
zy booren de Hollandfcbe af- 
gevaardigden teUtrechUC.22 i. 
ook die der algemeene Staaten. 
X. 223. hun antwoord X. lift 
verdeeldheid oader hen.Xa^. 
zy wyken. X.131. verandering 
in huntie Vergadeting. X.*3£ 
zy weigeren de Mimfterfcbe 
, Vrede te bekragtigen. XI.483 , 
485. doen heteindeljrk.XI.^tó, 
490. maaken zwaarigheïd om do 
goederen derRidderen vanMal- 
tha uit te keeren.XIL 29. o». 
cenigheifi onder hen. XIL 398. 
zy verdraagen zig met Frank- 
ryk. XIV. 40. verzoeken in d» 
Unie herfteldte worden. XIV. 
309. raadpleegingen hierop. 
XIV. 310 f 31a. beftuit XIV. 
3*5. ruwden Willem den UI 

de 



B L A D W Y Z E R 



de Souteraimteit van 'Gelder- 
land te aanvaarden. XIV* 347. 
worden hier voor bedankt. 

XIV. 360. bewilligen in de wer- 
ving van zestienduizend man, 

XV. 217. Rellen, in 170a, or- 
de op de Regeering. XVII. 144 
enz. hun gevoelen over het on • 
derfteunen der Koninginne van 
Hongarye. XIX. 392. zy ver- 
kiezen den Prins van Oranje 
tot Stadhouder. XX. 96. ver- 
klaaren deeze waardigheid er- 
felyfc. XX, 152 

U&peiten. een Germaftifch Volk. 
vallen , met de Tenkteren , in 't 

, Land der Menapiers. 1. 4*. wor- 
den door Cezar verjaagd. I. 44. 
door Druzus overvallen. 1. 58. 

. belegeren Maguntiakum. 1. 146. 
floute togt van eenigen van 
deezen Landaart. L 183 

» 

V. 

J/'aart (de). Blokhuts aldaar te» 
* legerd.IV. 203. ingenomen. 
IV. 229 
Fada 9 Romeinfche Legerplaats 
in 't Eiland der Batavieren. L 
17$ Jam. 
Valencbyn. Beroerte aldaar, in 
, 2561. VI. 71. toeftand der Stad, 
in 1566. VI. 205. zy wordt f 
doorNoirkarmes,bezet.VI.209. 
door 'sPrinfen volk ingenomen. 
VI. 365. door de algemeene 
Staaten verzekerd. VIL 125. 
door de Franfchen gewonnen , 
in 1677* XIV. 4J9 

Valehtinuan (Keizer) beoor- 
loogt de Alemannen. I. 262. 
(ligt fterkten langs den Ryn. I. 
i6S*flaat de Saxers. I.264. fluit 
een Verdrag met] de Alleman- 



nen. • L«fJ 

fftlke Oakob), wegens Zeeland 
gaaagtigd tot de opdragt der 
lieerfchappye aan Frankryk. 
VHL 56, en sfanEngelahiLVUI. 
$0 , 97. door Leicefter tot Lid 
in den Raad van Staate be- 
noemd. VIII. 115, 120, 103, 
•51. in gezantfcbap «aar En- 
geland. Vlil. 192. Haat hande- 
ling met Spanje voor. VIII.232. 
trekt in gezantfehap , naar 
Schotland. TUL 400. en naar 
Engeland. IX. 154 

F*lkenaar(Karël) t vregensVaecht 

aan Willem den III. gezonden. 

XIV.348 

Valkenburg gewonnen door 
Parmai VIII. 198. heroverd, in 
163a. ■ XL 157 

Falktnier (Giüis), Burgeraeefer 
van Amfterdam«geinagtigd tot 
de opvoeding van Willem den 
III. XIII. 198. verdagt van 't 
eeuwig Ediéfc te .hebten bevor- 
derde XIV. 8$* zit in Gekom* 
mitteerde Raaden , io Augufius 
i672.XlV.i61.zyne zorg voor 
Amfterdam geroemd.XIV.20j. 
hy wordt befchimpt/XIV. 216 

Valkenier (T^er), in gezant- 
fchap naar Zwfiferland gezon- 
den. XVL1Ó4 

Falkefteih(JaanFtUps 9 Graafm), 

doorfchooten voorZutfen. VUL 

355 

Falkmetten. eeae foort van ge- 
fchur. V.380 

VaneyHenry) t Gez2nt van Groot- 
Britanje by de Staaten. Zyne 
handeling met hen. XI. 126,137 

Vangionctiy oude Inwoonen v» 
Gallie. Ixfti* 

Varax (Graaf van) fneuvelt in t 

ge vegt by Turobout. VID- w 
405. 



é# VXDfcRLANDSCHË HISTORIE. 



.^ft's'.taaurtts zfcndt zyn Lyk den 
AartthertogeAlbercus toe. Vil I. 

Va* gés (Jocnde) , Lu f tenant , en 
voornaam Lid van den Raad 
der Beroerten. VI. 251. zyne 
wreedheid. VI. 25*, 458. fen 
ftraffe taal. VI. 259 , 263. hy 
belooft Filips den IL veel voor- 
deels uit de Verbeurdverkl aa- 
ringen, VI. 265. heeft de harad 
In 'topftellen der CrimineefeQr- 
donnaiaien. VI, 293. vertrekt 
naar Spanje. VI. 456 

Varrabon {Markus van Ry y Mark- 
graaf van)> wordt Stadhouder 
van Gelderland, van 's Konings 
wege. VIII. 305. doet de ftuk- 
ken van Schenkslyk bewaa- 
ren. VIII. 308. wordt gevan- 
gen, VIÏL436 

Varus (Quirttilius') wordt, door 
Arminius , geflaagen. L63. Ger- 
rnanikus bezoekt xyne Leger- 
plaats. L 06,67 

Voskwies verdryven Civilis ben- 
den. L 141 

Vatgeld in Frankryk geheeven. 

Handeling hierover. XIIL ig , 

ai, 24-26, 28 

Veenhuizen {Reimer van Bredero- 
de 9 Heer van) r ^emagtigd 10 1 
de verandering der Regeerin- 
ge te Alkmaar. X. 22. zoekt zy- 
nen Schoonvader, Oldenbarne- 
veld, te doen ontflaan. X. 258. 

' onthoudt zig van- dé raadplee- 
gingen over deszelfe zaak. X. 
339. wordt niet meer onderde 
Edelen befchreeven. X.390 

Vsere verkrygteen Voorregtin 
den handel , van Ëduard den 
IV. IV. 118. de Heeriykherd 
van Veere, nevens die van Vlis- 
fingen , tot een Majkgraaffchap 



verheeven. V. 428. de Stad 
kieft de zyde van Oranje. VI* 
353* wordt met versheiden' 
vuorfegten befchonken. VL 
463. Oranje koopt bet Mark- 
graaffchap deezer Stad. VIL 
381. Maurits vrordt aldaar in* 
gehuldigd. VIII. 971. aanflagop 
de Stad. VUL 453. verfchil o- 
ver *t heitellen der Wet aldaar* 
. Ha de dood van Willem den IL 
XII. 147. XIII. 99. oproer al- 
daar geftild, XIIL 3361 hande* 
ling over den' Schot fchen Sta. 
pei aldaar* XIIL 410. men ar- 
beidt 'er aan 't fterken det Ves- 
ten. XIV. 23. Willem de lil. 
aldaar eerft voor Stadhouder 
uitgeroepen , in 1672. XIV. 71. 
verandering der Regeeringe al- 
daar. XIV. 218. de Stad ver- 
klaart zig fterk tegen de ver- 
Aietiging van 'tMarkgf aaffchap* 
. XIX* u. geeft daardoor mis* 
k noegen aan de andere Leden. 
XIX. 116. gaat over tot het g£- 
fc voelen der meerderheid. XIX. 
1 19- de Prins van Oranje worde 
1 aldaar, in 1747, het eerft, tot 
Stadhouder van Zeeland uitge. 
roepen» . . XX. ?t 

Felask* {Dm Louis de) verovert 
. Steenbergen. X. 433 

Velde {Abraham van de) r Predi- 
• kant te Utrecht» wordt ter Stad 
.uitgfiiet.Xlil.s 2. verdere mot ï- 
, te met hem. XIIL 53. hy wordt 
herfteld. XIV. 445 

Veld-Legef by Breda tot öefe- 
- ning van 'tKrygsvolk,in 173a. 
XIX. fg 
Veldmaarfchalk*-ampL Bande. 
Hng over 't begeeven, of niec 
begeevën van bet zelw. XlL 
1414-424. Holland beween* fa 

S 69* 



JBLADWY2ER 



'*?4 

een wydluftig Vertoog , dat men 
't niet behoeft te begeeven. 
XII. 4.95*429. nieuw verfchil 
over 'e begeeven van bet zel- 
ve. XVI. 258 
Yeldfflag by S. Quintin , in 1557. 
VL is. by Grevelingen, in 
155&VI.27. by Heiligerlee , 
in 15168. VI.*273. by: Jemmin- 
gen, in 1568. VI. 28a op de 
Mookerheide, in 1574. VI.469. 
by Gejpblowrs , ia 1578. VIL 
193. op deBouxtange,tn 1580. 
VII. .341. ,hy Steenbergen , in 
1 583. Vil. 489* by Turnhout , 
io 1597» VIII. 464* by Nieuw- 
poort, in i6oo;IX. 7penz, by 
^ Flftury, iq 1622.x. 436; bySe- 
nef, in 1674. XIV. 331. by 
MojH-KafTel, in 1677. XIV. 
440w by S. Denys, in 1678. 
XIV. 493» by Walcourt , in 
1689* XVI. 1 1. byJNJamen en*y 
Fteucy, in 1690. XML 104, 
105. by Leuze, in 1691. XVI. 
14& by Steerikerken, in 1692. 
XYLi8a.by Landau, in 1693. 
XVL 245-' ^y Ektren * in 1 703. 
Z.VIL 187- by Hochftett, in 
1704. XVIL 216 enz by Ra- 
milii'es, in 1706. XVII. 28b. 
by Oudenaarden, in 1708.XVIL 
319: by Malplaquet , in 1709. 
XViI.,342. by Denain, in 171». 
: XVIL 48i. by Moiwitz , in 
- * 741, XIX. 306, by C2asfcau,in 
JJ4*.«XIX*33&* by. Dettingen t 
-in J 74& XIX. 409. by Veletri , 
-iai744*'X*X. 478. byPbaffiei> 
.hoflïeiMn 1745. XIX. 494. by 
,lfri*dlfer$. XIX. 500. hyPraus- 
.«itz.XIX»5oi.byHenncrBdój£ 
XDCsp8.byKefie!sdorf. XIX. 
SÜ. bpfiaflfenana. XIX. 524. by 
rfonceneh XX.7. by RancQua, ja 



1746. XX. 33» by Lafeld , in 
1747- XX.106 

Pèllida • waarzegfter onder de 
Germaanea I. 154, 1 $7*178, 
180 
FWtór/W(yoo»),Oud-Burgeroees- 
ter van Pokkum , handelt in 
Muskovie.. XI. 165 

V&luwb ('t Graqffcbap van de). 
Staat van bet zelve. IL 268. 
twift deswege. IL 269, Ver- 
drag. IL %7*« de Hollanders 
loopen de Vejuwe af. IV. 399 
Fel&n {Gerard van). UI. 41. Zie 

Gerard van Velzen. 
Venator {Adolf), Predikant te 
Alkmaar. Verfchil met hem. X. 
a 1. hy wordt gefcho/ft. X 23. 
enafeezet. X. 14 

Vemro (\Antmio) heeft deel a*n 
een' aanflag op hetleeven van 
Willem denl. VII. 438. worde 
geftraft. Vli 441 

Vemten of Veneden* ZietVtltou 
VeiXBtib (de Staat van) raakt in 
gefchil met denPajia. 1X204* 
woidt door de Staaten on<fer< 
fleund. IX. 105. door Henrik 
den IV. met den Paus bevxe- 
digd. IX. 312. handelt met de 
Staaten. X. 45. ontvangt hulp 
vat hun tegen den Aarts herto- 
ge. van Ooftenryk. X. 1 io> 308» 
gezantfchap der Staaten dcr- 
waards. XL 66. 't Gemeenebeft 
werd vierduizend man hier te 
Lande. XI. 125. leeft in onver- 
schilligheid met de Staaten. 
XII. 18.. verzoekt hun om on- 
derftand te^en den Turk» die 
geweigerd wordt* XM.37* 
Venlo vergeeft belegerd IV. 
370. belegerd door Pama. 
VUL 119- dwingt de bezetting 
tot de overgave» Vllkijo* ver- 
jaagt 



d» vaderlAnösche historie. 



jaagt de Spaanfche bezetting 
VIII. 346* Maurits poogt de 
Stad in te neemen. VIII. 467. 
ook Fredrik Henrik. IX. 217. 
zy valt den la at den in handen. 
XI. 150. wordf heroverd door 
den Kardinaal Infant XI. 254* 
in 1702 gewonnen. XVII* 16$ 

Verax, Zoon van Civiiis Zus- 
ter. I. 170* 

Verbeurdverklaring van goede • 
ren , in Holland en in-Zeeland 
afgefchaft/ XIX. 41 

Verhit ö^/wOt Raad te Nieuw- 
megen, bedankt. XVII. 137. 
herfteld; .. ' XVII* 138 

VerbofadLder Edelen , in 1565. 
eerde opeitng tot het zelve. 
VI. iaa. dóór wien opgefteld. 
VI. 123. deszelfs inhoud. VL 

1 24, vaornaamfte tekenaars. VL 

125. of *er Oranje , Egmond en 
Hoorne deel aan baddert. VI. 
116. de Beeldenftorm geeft het 
eenen krak. VI. 207, 212. ge- 
heel verval van het zelve. VI 
227 , 23$ intekening om het te 
onderfteunen. VI. 15$ 

Verbond . tuffchen Frankryk en 
Engeland van 15-96 » waarin de 
Staaten treeden. VIII. 450. tus- 
fchen Frankryk en de, Staaten 
van 1596. VIII. 4$o. tuffchen 
dezelfde twee 'Mogendheden 
van 1Ö08. TX, 315. tuflcben 
Groot-Britanje./en de Staaten 
van 1Ö08. IX. a+?- tuffchen d£n 
Koning* Tan" Marokko en de 
Staaten ,'fn 1609. X. <5. tuffchen 
den Sultan AchmetChan en de 
Staaten , in .1612. Xl 49, 50. tös- 
fcheri de Staaten éji de Stad Lil- 
bek, in 161 3; X.*^S- tüflchön 
deStaaten en veirfcheiden' Dik- 
fche Vorfteh^in 1613 Xt #5, 



tuffchen Zweeden en de Staa- 
ten , in 16*13 en 1614. X. 66. 
XI. 64. tuffchen de Staaten en 
de Hanze-Steden , in 16 15 en 
16 16. X. 94. tuffchen Deene- 
marke en de Staaten. , in 1621* 
X. 427. tuffchen deStaaten en 
denKeurvorftvanBrandenburgj 
in 1622.x. 428. tuffchen £roct- 
Britanje en de Staaten, in 1614. 

X. 493. tuffchen Frankryk en 
de Staaten, In 1624. X; 49 $. 

" tuflfchen Groot-Britanje en de 
Staaten, in 1625. XI. 15* tus- 
fchen Groot-Britanje, Deene- 
marke en de Staaten, in 162$. 
XL 27. tuffchen Frankryk en 
de Staaten, 'in 1630e XL 113, 
tüflchen dezelfden, in 1634. XL 
186. en in 1635. XL 197. tus« 
fchen dezelfden, in 1644* XL 
362. tuffchen deStaaten en de 
Hanze-Steden, in 1645 en 1646* 

XI. 395« tuffchen Frankryk en 
deStaaten, in 1647. XL 452. 
'tuffchen Deenemarke en de 
Staaten, in 1649* XII. 40. ttis- 
fchen dezelfde Mogendheden 
van 1654. XII. 274. tuffchen de 
Staaten en den Keurvortt van 
Brandenburg vam655.XIL389< 
tuffchen Deenemarke en de 
Staaten van 1657. XII. 463L tus- 

: fchen Frankryk en de Staaten 
van \6ó2. XIIL 31. tuffchen 
Groot -Britan je en deStaaten 
van't zelfde jaar.XIII.47, 48. tus- 
fchen Deenemarke, de Staaten, 
Brandenburg enLurieriburg van 
1666. XIIL 238. tuffcheriGroot- 

-Britanje en de Staaten Van 
1 6*58. XUL30& drievoudfg^tas- 
fchen Groót-Britanje, Zweeden 
eji de Staaten van 1668., XlflL 

-307, tnffchenFtankryk enÈweef* 

Sa defl 



B L A D W Y Z E R 



2.76 

den van 1671. XIII 470. tus- 
1chen de Staaten en Keur-Bran- 
denburg van 1672. XIV. 10. 
tuflchen Keizer Leopold en 
de Staaten, in 1672 en 1673. 
XIV. 13 ! , 275. tuflchen Cbrii- 
tiaan den V. , Koningvan Deé- 
nemarke en de Staaten ,in 1673. 
XIV. 274» tuflchen Karel den 
II. , Koning van Spanje, en de 
Staaten, in 1673. XIV. 27^. 
tuflchen Lunenburg , O&na- 
brug£e , Brandenburg , Deene- 
snarke en de Staaten , in 1674. 

XIV. 305, 306» .307. tuflchen 
Karel den II Koning vanGroot- 
Britanje en de Staaten, ym 
Louw-, Lente- en Hooimaand 
des jaars 1678* XIV. 470*471, 
485. tuflchen de Staaten en 
Keur - Brandenburg van 1675. 
XIV; 47.2. tuflchen Karel den 
XL , Koning van Zweeden , en 
de Staaten, in 1681 en 1685. 

XV. 60,90, 123,325 tuflchen 
Jakob derl IL , Koning van 
Groot-Britanje en de Staaten , 
in 1685. XV. 307. tuflchen Kei. 
xer Leopold en de Staaten, het 
groot Verbond genaamd. XVI.16, 
46,298,4 a 5» tuflchen Groot- 
Britanje en de Staaten , in 1689. 

XVI. 38. tuflchenGfoot-Britan- 
je, Zweeden en de Staaten, in 
1698. XVII. 16, 42, 94. tus- 
fchen Groot-Britanje, Deene* 
tnarke en de Staaten, in 1701. 

XVII. 91. tuflchen den Keizer, 
Groot-Britanje en de Staaten, 
ini7pi. XVII. 93. tuflchen 
Groot-Britanje en, de Staaten 
van i701.XVII.95/vernieuwa. 
XVII. 121. tuflchen Groot-Bri- 
tanje, Pruiflen en dé Staaten 
van 1 701. XVII. 9$. tuflchen 8e 



Staaten en Bern en Giaauwbusr* 
derland. XVIII. 9. tuflchen 
Groot-Britanje en de Staaten, 
in 1716. XVIII. 116. drievou- 
dig., van 1 7 1 7 , tuflchen Frank- 
. ryk , Groot- Britanje en de Staa- 
ten. XVIII, 146. viervoudig van 
1718. XVIII. 173 enz. geheim 
tuflchen Frankryk , Spanje en 
Groot-Britanje vani72i.XVIII. 
036. tuflchen Frankryk , Groot- 
Btitanje en Deenemarke van 

* 1727. XVIII. 403. tuflchen den 
Keizer , Rusland en Deenemar- 
ke van 1732. XIX. 76. tuflchen 
de Hoven van Weenen enDres- 
den van 1743. XIX, 414. vai * 
Frankfort, van 1744. XIX. 460. 
vanWarfchauwvan i74S.XiX. 

4 491. tuflchen de Hoven van 
Weenen en Petersburg van 
1 746. XX. 43. tuflchen Groot- 
Britanje en Rusland van 1747. 
XX.158. tuflchen dqKeizerin- 
ne, Groot-Britanje, Sardinië 
en de Staaten van 1748. XX. 

Verdrag van 1598, tuflchen En- 
geland en de Staaten , te Weit- 
munfter gefiooten. VUL 50a. 
van 1609, tuflchen Span je, de 
Aartshertogen en de Staaten. 
. IX. 436. van 1609,» tuflchen 
Frankryk . Groot-Britanje en de 
Staaten, waarby bet laatftge- 

* melde beveiligd wordt/IX. 44J. 
van 1622 , met Tunis enAlgier*. 

.X.445. van 1627, rjiet Frank- 
ryk,weik niet bekragtigd wordt. 
XL 61 , 6x. van 1632 , met den 
Keurvorft van Branden burgJL 

. i<$7. van 1636 tot 1645, met 

Frankryk. XL 235,265,277, 

304 • 334» 362, "389» 423- van 

*<>3<S, ;met dep Keurvorft van 

Braa- 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 



Brandenburg; XL 239. van 
1649 , mee Deenemark e. XII. 
41. wordt vernietigd. XII. 273. 
van 1650, met Spanje. XII.45. 
van 1Ö56 , met Zweeden. XII. 

439. met Poolen en Dantzig. 
X1L 440. met Deenemarke.XlL 

440. van 1657, met Frankryk. 
XII. 453. van 1659» met Frank- 
ryk en Engeland. XII. 476. 
van *t zelfde jaar, met Enge- 
land. XII. 478. van iötfa , met 
Tunis en Algiers, XIII. $0. van 
166*5 » «met de Hertogen van 
Brunswyk - Lunenburg. XIII. 
172. van 1666 , met den Keur- 
vorft van Brandenburg» XIII. 
184» van 1666 , met üeenemar- 
ke. XIII. 186. van 1667* met 
Zweeden. XIII. 277. van Koop- 
handel roet Groot-Britan je van 
1668.XIII. 302,402. metFrank- 
ryk van 1668- XIII. 328. met 
den Keurvorft van Branden- 
burg van 1668. Xül. 373. met 
den Keurvorft van Keulen van 
1668. XIII. 374. metde Ridder- 
orde vanMaltha van 1668. XIII. 
375. met Zweeden , in 1673. 

XIV. 274. van Zeevaart met 
Groot-Britan je, in 1674. XIV. 
339. vanKoophandel metFrank- 
ryk, in 1678- XIV. 49a. van 
Koophandel met dePorte van 
1680. XV. 54. met Frankryk tot 
bevordering van een Beftand 
tuflehen dit Ryk en Spanje , in 
1684, XV. 240,142» met Ma- 
rokko van 1684. XV. 254. met 
KeuM3randenburg,im685 XV. 
292. met Deenemarke, in 1688. 

XV. 379. met Groot -Britanje, 
in 1689. XVI. 27, 37 »38. met 
Brunswyk-Wolfembuttel. XVI. 
H3ia7J. met Deenemarke, in 



*77 

1691. XVI. 165. met Marokko, 
in 1692. XVI. 198. vanOnzy. 
digheid voor Italië, in 10*96. 

XVI. 333. van Koophandel met 
Frankryk ,• in 1697. XVI. 408. 
met Groot-Britanje van 1709. 

XVII. 346. en van 17. 3. XVII. 
496. van Koophandel met 
Frankryk van 17 13. XVII. 5 12. 
tuflehen Frankryk , den Czaar 
en Pruiflen van 1717. XVIII. 
i6o.tuffichenPrurflen en deStaa- 
ten van 1717.XVIII 160. van 
Weenen van 1725. XV III 306 
enz. van Hanover van 1725. 

XVIII. 321 ent. van Seville van 
1 719.x VIIL499enz.XlX.3enz. 
10 enz. van Weenen. van 1731. 

XIX. 48, 70.«van Koophandel 
met Frankryk van 1739. XIX. 
*66. ingetrokken. XX. 21. van 
Worms van 1*43. XIX. 413. 
van Fucflen van 1745. XIX. 

49$ 
Verdrag van Verdeelinge der 
Spaanfche Heerfchappye. Han- 
deling over het zelve. XVII. 6. 
het eerfte woidt geflooten. 
XVII. 11. handeling over bet 
tweede. X VIT. 22,15. redenen 
voor en tegen hetzelve. XVIf. 
27. het wordt geflooten. XVII. 
29. men zoekt het door ver* 
fcheiden Mogendheden te doen 
aanneemen. XVII. 33. misnoe- 
gen over het zelve aan htt 
Weener-Hof. XVII. 35. de Kei- 
zer weigert het te aanvaarden. 
XVII. 37. Frankryk houdt 'er 
zig njet aan. XVII. 53 , 60 
Virdugo (Fföfipw) wordt Stad- 
houder van Friesland enz. van 

• 'a Konings wege. VIL 367. flaat 
Norrits , by Noordhoom. VII. 

• 387- valt op de fchans by Oi- 
S 3 den* 



B L A D W Y Z E R 



denboon. VII. 465. belegert 
Lochem, VIL 465. verlaat het. 
VIL 466. verraft Steenwyk.VIL 
466. zyn aanüag op Kampen. 
VUL *8. op Haffelt. VJII. 19. 
hy val tin Schooterburum.VIIL 
08. biedt Graave Willem de 
brandfchattjng der Ommelan- 
den aan. VUL J23. doet boek- 
jes ftrooijen in Friesland. VIII. 
|24# zyne Krygsbedryven al- 
daa/. VIII. 311. hy wintEraen- 
til. VUL 349. befchermtGro. 
ningen. VUL 356, 357- tragt 
naarKoeverden. VIII. 378,379* 
verlaat de Stad. VIII. 385- vaU 
• in Friesland. VIII. 404, trekt 
naar Frankryk. VUL 422. fterft, 
VIII. 4»* 
ym (Edmrd) fneuvelt voor 's 
Hertogenbofcb. XL 98 

Yere (Frangois) brengt voorraad 
in Rynberk.VHL3Q$. bemag* 
tigt de Schans over Zutfen.VIH. 
3 5 4. vordert vierentwintig fche- 
.pen van de Staaten. VJII. 438. 
dringt fterk op het voldoen dei 
agterftallen aanKontoginne E- 
lizabet. VUL 500. belpt den 
flag byNieq wpooxt winnen. IX. 
79enz. verdedigt Ooftende. IX. 
1 io?,xo8, ui. zyne iooze han« 
deling aldaar. IX. 113 

} r ei e (Horotió), Broeder vanFran- 
gois, helpt den ilag by Nieuw- 
poort winnen. IX. 82. wordt in 
't verdedigen van Ooftende ge- 
- kwetft. IX. 115. doorwaadt de 
eerde de Roer. XI. 194 

Vereeniging. Zie Utiie. 
hreijl (Jo*n Louis) $ Burgemees- 
ter van Veere * in bezending 
naar Staatfch Vlaanderen* XX- 
(53. hy doet een voorflag, we- 
gens 't ^nvaardep vanEngelt 



fchen onderftand. XX*6g , ja 
.doet de oude en dienen de Bur- 

femeefters vergaderen , om den 
'rins van Oranje tot Stadhou- 
der uit te roepen. XX*7i. wordt 
benoemd , om 'er zype Hoog- 

' beid kennis vap te geeven ; 
jdoqh verfchoont zig. XX. 78 

Vergadering. Zie Groote Verga- 
dering. 

Vergiffeni* (algeraeene) , in 
1566 beraamd. VI. 17a. in 1570 
afgekondigd. VI. 3 16. baan wei- 
nig geruftheid. VI. 3i£. ande- 
re onder Requefens % in 1574. 
VI. 475. andere der algemee* 
ncStaaten, in 16s1.XII.1929 
196» 197* en der Staaten van 
Holland van 1749. XX. 314 

Verbee (Jan) • Schepen van Am- 
fterdam, ontdekt een' aanflag 
op Enkhnizen. VIL 463. ver- 
welkomt Leicefter. VIII. 244 

Verltt (/fouter), aangezogt om 
Enkhuizen te vormden. VII. 

4Ö3 
Vèrl>oef( t Henrik') 9 Zilverfmidin 
.den Haage, heeft de voornaam- 
He hand in den moord der Wit* 
ten. XIV. 164. 165,169, 17°» I 
171, 172,176. maakt zig mees* 
ter van de harten der broede» 
yen. XIV, 177. zyn uiteinde. 
XIV. 180 
Ferboef(Pieter Willemszoon) helpt 
• den Scheepsftryd voor GibraU 
tar winnen. IX. 25 5* zeilt naar 
Ooftindie. IX. 301* wordt op 
Ban da vermoord. X. 4^ 

Verlofgeld op 't Kooren. Zie 
Eooren. 

Verlofgelden oïLicenten, in Hol- 
land en in Zeeland ingevoerd. 
VI. 399. te Cal ais geheven. VI 
40a VU. 8i. Zie liegten. 



der VADERLANDSCHE HISTORIE; 279 

Vxmer*ten(Mlcbicl)ióootSoTipi de op dezelve, in 't jaar 1651, 



aangefteldtotRegter over ee 
liige Roomfchg$zinden. VIL 55 
Jfernout sec > in Zuidbeveland. III. 
8 Aan**, Slag aldaar. III. 8 
Verpagtïng van 'sLands Impos* 
ten , voor de eerfte reize. V* 
419, 42 f. brengt tweemaal zo 
veel op als de heffing by inza- 
meling. V. 411. ZfcExcynzen 
en Importen. 

Verponding in Holland, van 't 
jaar 1448, IV. ao. van 't jaar 
1515. 6V. 391. V. 134. ont- 
werp eener nieuwe Verpon- 
ding. . V. ia, 352 
Verponding (nieuwe) in Hol- 
land van 1631. XI. 51. van 173*» 
XIX. 33 
Verraad (Proteftantfch) in En- 
geland. XV. 251 
Verreiken (Lodewyk) brengt de 
Spaanfcbe bekragtiging derWa- 
penfehorfingnaar denH.aage o- 
ver. IX. 278. belooft eene na- 
dere. IX. «79» *8<* dri °g t °P 
het te rug roepen der Vloote. 
IX* a8b. waartoe , elndelyk , be- 
flooten wordt. IX. 281* men 
ver wyt hem 't omkoopfcn , door 
Neyea ondernomen. IX. 282. 
hy befcbuldigt Neyen. IX. 283. 
brengt eene nadere bekragti- 



beraamd. XIL 187 

Vervolging neemt af, in 1564. 
VI.98. wakkenen 1 566. VI. 209* 
in 1567. VI. a33»*53« in '5^8. 
VI.a65.in1569.VI. Z92.ini570. 
VI. 317. neemt fterk af, onder 
Don Jan. Vil. 201 1 aatfte voor- 
beeld van 't dooden ora den 
Godsdienft in de Spaanfcbe Ne- 
derlanden. VUL 428 

Verzegeling, wat 'er , in Holland, 

door verdaan werdt. IV* 445. 

V. «3 

Verzoekfchrift der Edelen ont- 
worpen, VI 132. overgeleverd. 
VI. 14a. Inhoud van bet zelve. 
VI. 143. Antwoord daarop. VL' 
145. 't wordt gedrukt. VI. 147 

Vgspaziaan voor Keizer uitge- 
roepen. L 117. Civilis veinft 
zyne zyde te kiezen. 1. 117. hy 
wint den Slag by Kremona. I. 
. 138^ 't Leger aan den Neder. 
Ryn doet hem eed. I. 139 

Vetera % Legerplaats der Romei- 
nen. I. 127 Jant. door Civilis 
beftormd. I. 133. belegerd. I. 
134» 136, 14a. ontzet. 1. 143. 
op nieuws, omringd. I. 145. 

Songersnood te Vetera.L 151. 
at,eindeIyk,opgcgeven wordt; 
L152 



ging herwaar ds. IX. 285 , 289. Veib (Lucas de). Schout by nagt. 



wordt tot de handeling gevol 
magtigd. IX. 3x0,347 

Verrekykers'gevonden,te Mid- 
delburg. £• 47 

Verritus en Matvrtx* Opperhoofd 
den der Friezen , beweegen hen 
tot het inneemen van eenige 
akkers. I. 964 hun zonderling 
gedrag in den Schouwburg te 
Rome. . 1-97 

Verstandhouding (geheime), or- 



zyn togt naar de Ooftzee. 
XVIII» xoa.hy keert naar huis. 
XVIII. 103. 

Vetkoopers en Schieringers twêe- 

fpalt in Friesland. HL 328. 

IV. 63 

Veurne, door Parmabemagcigd, 
in 1583. VII. 490. door de tfran- 
fchen , in .1744. XIX. 456 

Féuzels (Willem') naar Spanje ge- 
zonden, om die van Utrecht 

$4 te 



*8o Ö L A D W Y ZE R 



te verdedigen. VI. 315. brengt 
eenig Zilverwerk naar Emme- 
rik. VII. 33P 
yèzekius (Bernhetui) , Remon- 
t ftrantfch Predikant , raakt in 
iegtenia. X. 412. ontkomt, X. 
41 3. XI. 144 
fezmtie, Stad in Gallie. 1. 101 
Vianr en Ameidb (Heerlykbeid 
van) door &e Staaten van Hol- 
land gekogt. XVIII. 337 
Via ne , vfcrfchefden' reizen 
verlooren en gewonnen. IV. 
105. 't Slot aldaar verfterkt. 
VI. on. de bezetting wordt 
van vootraad voorzien. VI. 
215 Hertog Erik maakt 'er zïg 
roeefter van. VI. 232 
Vierde Punt derRyawykfcbe Vre- 
de , tuffchen het Keizerryk en 
Frankryk. XVI. 418. zwaartg- 
heldin het zelve. XVI. 421. de 
Staaten zoeken het te doen ver- 
anderen. XVI. 433. XIX. 215. 
Frank ryks oogmerk in het zei- 
ve. XVI. 424. handeling , in het 
Duitfche Ryk # over de vernieti- 
. ging van het zelve. XIX. 212 
Pierjen CMattbias van) trekt in ge • 
zantfohap ndar Deen e mark e. 
XIII. 393 
Viglius van Zuicbem van Ajna 
zoekt onderftand tegen deMun- 
- fterfche herdoapers. V. 74. 
wordt Raadsheer in den groo» 
ten Raad te Mechelen en in 
den geheimen. V. 236. z6a f 
verdedigt 'sKeizers reet op Gel- 
der en Zutfen. V. 236. bewerkt 
een Verbond met den Herfoge 
van Gulik en den Koning van 
Deenemarke. V. 261. handelt, 
op de Ryksdageft ,pver de on- 
derhoorigheid der Nederlan- 
den aan *t Ryk«V. 306, 308,309, 
$U»3*7« wordt Prudent van 



den geheimen Raad, V. 317. 
verdedigt zig wegens't uitgee- 
ven van een (heng Plakaat. V« 
348. flaateenige Nederlanders 
voor , qm naar Trente te jaan, 
V. 363. zyn oordeel over den 
afftand der Nederlanden. V. 
427. hy wordt medehelper in de 
Abtdye van S. Baafs.VL7.L1d 
van den Raad van Staate. VI. 
7 , 40. zyn gezag. VI. 8, 46. hy. 
wordt gemagtigd tot de Vrede- 
handeiing, 'in 1558. VI. 32. 
zoekt zig van zyn'ampt teont- 
flaan. VI. 71. dwarsboomt O- 
ranje. VI. 97*100. verfcbiftmet 
hem over Egmonds Berigt- 
fchrift. VI. 104. krygt eene be- 
roerte. VI. 1 06. wordt van 't Pre* 
fidentfchap in den geheimen 
Raad ontfl^agen. VI. m. ge- | 
raadpleegd op 't ftuk der InquU 1 
fitie. VI. 137. keurt zeker Ver- 1 
toog van Holland af. VI. 153» 1 
houdt de Landvoogdes op bin- i 
nen» Bruflel. VL 1 90. zoekt den 
Koning tot gemaatigdheid te 
beweeg en. VI. 165. wordt voor 
den opfteller der Crimineete 
Ordonnantien gehouden. VI. 
293- faakt in gefcbil met Alva 
óver den tienden penning. Vit 
191**97* 334*337- zyn moe- 
dfg antwoord. VI. 337. hy ont- 
werpt eene algemeene Vergif- 
fenis. VI. 3 17. hy fterft. VII. h<$ 
Figos. Spaanfche Zilvervloot 
aldaar vernield, XVII. 171, 
Vikaris (Paufelyke). Raatdplee» 
gingen in Holland om 'er een 
onder deRoomfchgezinden toe 
te laaten. XIX. 84enr. 

Fiktor Amadcus de II , Hertog 
van Savoje , verlaat de ?yde va& 
Frankryk. XVI. iiq. treedt in 
f t Groot- Verbond. XVI. 103, 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. a8i 



ISO. zoekt onderftand by de 
Scaatenr. XVI. 120, 158. zyne 
Krygsverrigtingen. XVI. 158, 
199. hy fluit heimelyk met 
Frankryk. XVI. 323 enz. gaat 
tot de Bondgenooten over.' 
JCV1L 204, 233, 312, wordt 
Koning van Sicilië. X VIII. 7. de 
Staaren weigeren hem in 't be- 
zit van ditRyktehandhaaven. 
XVIII. 25. hy treedt in *t Vier- 
voudig Verbond. XVUI. 186. 
neemt den naam van Kiming 
van Sardinië aan. XVIII. iE|7 
Villa Hermofa (Hertog van) wordt 
Landvoogd der Spaan fche Ne* 
derlanden. XIV. 371. XV. 5a 
Ville (Abt de la), Franfche Ge- 
zant in den Haage , flaat het 
houden eenerByeenkomft voor, 
XX. 14. geeft den Staaeen ken- 
nis van het oogmerk zynsMees- 
ters om hunnen bodem aan te 
taften. XX. 56. doet eene na- 
dere Verklaaring. XX. 161. 
wordt beantwoord. XX. 162 
Ville ( Joris van Lalaing , Heer 
Van) , verzeKert zig van Valen- 
chyn voorde Staaten. Vil. i i$* 
wordt Overfte van Friesland en 
Groningerland, by voorraad. 
VIL 127. wordt aldaar , en over 
Drente, Twente en Lingen, 
vafteStadhouder.VII. 165, doet; 
Boflus knegten vertrekken uit 
Friesland. VII. 165. wordt Graaf 
van Rennenberg. VII. 238. Zie 
Rennenberg. 

Filters (jan de) , Heer van Visie 
Adam* ftuit de Kennemers, voor 
Hoorn. III. 473. zynemagt. III. 

474 

Fitters (Jan van Montigni , Heer 

van)* by Daalhem gevangen. 

VI. *7©. ter dood gebragt. VL 



277. byzonderheid hem betref* 
fende. VI. 278 

Fillers (Jooflde Zoete, Heer van} 9 
neemt den Heer van Seiles ge- 
vangen. VII. 313. zyne Krygi. 
bedryven, in 1581. VIL 376, 
hy wordt Stadhouder vm ui- 
trecht. VIII. 10. raakt metTts. 
fis !n gevege. VUL 74. wordt 
gevangen. VIII. 75. raakt los» 
VHL305. fpyzigtRynberk.VIII., 
30$ 

Filters (Pieter de) f Predikant, 
maant Willem den I. af van den 
handel met Engeland. VIL 83* 

.fchryfe de Verdediging van den 
Prinfe tegen den Spaanfchen 
Ban. VIL 348. brengt den toe* 
leg van Anjon op Antwerpen 
nit. VIL 476 

Findem (Kojus Julius} verwekc 
eenen opftand in Gallie. 1. 100. 
.die gedempt wordt. 1. 101 

Findoniffa , Legerplaats in Zwie- 
ferland. 1. 154 Aant. 

Fifcb of FiJJcbers (fa»), Baljuw 

van ingelmonfter, teGendgo- 

vat.VIL 178. opgehangen. VII. 

233 

Fifib (GerérdJakobszoon),Vroed- 
fchap te Rotterdam, door de 
fchuttery bewaard. XIV. 115 

Viffchery. Zie liaiingviflcbery. 

Fiffer (Adolf} in bezending saar 
Zeeland. XVIII. 244 

Fisvliet-(Omar van), Kiesheer te 

Middelburg , gemagtigd tot de 

Byeenkomft te Antwerpen.XIX; 

228 

Fitelli(CbiappinXVe\dmzarrcha\k. 
onder Alva. VI. 241. trekt op 
tegenGraaveLodewyk.VI. 180. 
bemagtigt Woudricbem , Leer- 
dam en Asperen. VI. 474. zyn 
dood. VIL 75 

S $ V*- 



a&2 



B L A D W Y Z E R 



Vit£lltus (Aulus) aan den Ne- 
:<ter-Ryn tot Keizer verklaard. 
1. 104. de Batavifche huJpben- 
'den. vallen bem toe. 1. 104, hy 
.beoorloogt en overwint Othos 
JUeger.L 106, nx«by verzendt 
4e Batavieren naar hun Vader- 
iarid* L 1 13. beveelt bet doen 
«ener werving onder de Bata- 
ywtn. L 1 18. verliefden Slag 
by Kremona. 1.13a 

FUen. Z\Q Jutten. 
FtoU* (JWkokrn) , Penfio&aris 
van Dordrecht , in bezending 
naar Zeeland op *t ftuk der Har* 
pmie. XIII. 335* neemt de Ver* 
«dering van Holland waar. 
XIV* 54 
Vlaanderen. Oorfprong der 
oorlogen tuffchen Vlaanderen 
c*a Holland. II. 1 j 4, 1 75. Vrouw 
Petronelle Haat» vergeefs» naar 
<Bt Graaffcbap voor haaren 
2ooo «Dirk den VI. II. 217. dié 
w* Vlaanderen vallen in Wal- 
tftereo* II. 277. warden ver* 
ëreeven.IL 279. vallea weder- 
om in Walcheren. IL 317, in 
Schouwen. IL 323. voeren, op 
nieuws, oorlog tegen Holland* 
IL 388. vallen in Walcheren. II. 
392. worden geflaagen. IL 393. 
doen een' nieuwen inval. HL 
48» 99. worden verjaagd* III., 
49,101. worden van Holland, 
Zeeland en de Stad Utrecht 
meefter. III. 160, 161, 1Ö4. 
xaaken alles wederom kwyt. IIL 
165,168, 179* einde. van den 
twift tuflehen Vlaanderen en 
Holland. IV. 208. Vlaanderen 
wil Maximillaan niet voor 
Voogd erkennen. IV. 231. bin- 
nenlandfche oorlog in Vlaan- 
deren. IV. 232 , 240. Verdrag* 



IV. 241 , 259. Grensfcheidfng 
aldaar geregeld. XIII. 137,373 

Vlaanderen (Staatscb) wordt, i 
in 1*747 , veroverd door de \ 
Franfchen. XX. 60, 104. oor- j 
.zaaken van deszelfs zwakheid. 
XX.63 

Vlaardincen, Stede en Land- ! 
ftreek in Holland. IL 159, 16$. \ 
overmeeilerd. II. 159. Viaar- 
jdinger engte. IL 1 59. Scheeps- | 
ftryd voor Vlaardingen. IL 161. j 
de VJaamingen worden 'er uit I 
verjaagd. IIL 166. opfehudding 
in 1653. XII. a8r. de plaa» 
zoekt als een beilooten Stad 
aangemerkt te worden. XX.409 

Vlagge (Regt der), handeling 
hierover met de Engelfcben, 
.in 1672.XIIL 472-476. metde 
Pranfclpen, in 1681. XV.71 

Vlak(Rommerty 9 zyn fchip vliegt 
-in de lugt, by Tabago. XIV. 

444 
Vlak (Roemer) fterft aan eeoe 

wonde* XVII. 198 

Vleugels, wat men 'er door ver- 

ftondt. 1. 126 AanU 

Vlieland geplonderd door Bil- 

ly-, vil 75 

Vlierbop(Eüerd) helpt Briele ia* 
neemen. VI. 345 

Vliet (Gerari van fVoerden van) 
om hulp aangezogt tot het in- 
neemen van .Amfterdam. VJI. 

187 
Vliet (Jonkheer Jan van Woerden 
van) , gemagtigd tothet bewind 
in \ Noorderkwartier. VI. 395. 
wordt Burgemeefter van Haar* 
lem. VI. 412. gevangen gezet. 
VI. 431. ohtfnapt. VI. 433» 
wordt Lid van den Lan draad. 
- - VII. 23 

VlISSINGEN » \V£STKAPELLE *1 



der VADERLAÜDSCHE HISTORIE. 383 



£>ombuao (de Heerlykbeid van) 
aan den Héere van Veere ge- 
fchonken. IV. 86 

Vussinoen verraft door die vaa 
Sluis. IV. 23 y. worde, nevens 
Veere* toe een Markgnaffchap 
yerheeven. V* 498. toeleg van 
Willem den I. op deeze Stad. 
¥L 305. Alva zoekt 'er zig 
Van te verzekeren. VI.350. zy 
verjaagt haare bezetting en 
kieft YPrinfen zyde. VI. 350. 
f t aangevangen Slot aldaar ge- 
liegt. VL *353. in 1574. met 
yerfcheiden* voorregten be- 
fchonken. VI. 463. aanflagop 
<leeze Stad mislukt. VU» 376. O- 
xanje koopt de Heerlykbeid 
deezer Stad. VIL 381. zy wordt 
ihetEngelfch Krygsvolk bezet. 
mii. 91 , 97* 9 8 » IX - *75- Mau* 
rits wordt aldaar ingehuldigd. 
VIII* 271. toeleg op de Stad» 
in ióoi. IX. 102. zy wordt on t- 
ledigd van Engelfche bezetting. 
X 104. aanflag op de Stad, in 
J636. XI. 237. verfchii over f t 
beftetlen der Wet aldaar , na de 
dood van Willem den IL XII. 
147. X1IL 99. verandering der 
Regeeringe, in 1672.XIV.a18, 
de Prins van Oranje wordt al- 
.daar voor Stadhoudei ver- 
klaard t in 1747- XX. 71. aan-, 
komft van Engeifcb Krygsvolk 
voor de Stad. XX. 80 

Vloot (zogenaamde ormentvinm* 
lyk*) ; in Spanje uitgeruft. VUL 
283. fteekt in zee. VHL 285. 
raakt fiaags met de Engelfchen. 
VIII. 286. keert naar huis. VIII. 
287. Jydtzwaarefchade, dodr 
ftornw VIII. 287 

Vloot (Smirnfche)*, in 1664, 
*angewft door de JïngeiSchen, 



XlILiqf. nog eens, in 1672. 
XIV. 13. onderzoek» of zulks 
met de liredafcheVrede (treedt» 
XIV. 14- aanflag op dezelve. 
XVI. 151 

Vloot (Spaanfche) komc aan te 
Kadiï. XVIII. 416. handeling 
over de belading op hec zilver 
met dezelve aangebragt. XVIII* 
448 • 453* dieeindelyk geregeld 
wordt. XVIIL508 

Vloots oiVktinus (Pieter) , Sekre* 
tari j van Afflfter dam , naar Dee* 
nemarke gezonden. VL 238 ' 

Vlugtelingen (Frtnfche> Ver* 
klaaring ten hunnen voordoe», 
Ie. X VU. 348 

Foet (Gerardus) , wegens Gelder- 
land , gemagtigd tot de opdragt 
der Heerfcbappye aan Frank- 
ryk. VIII. 55 

Foetiaanm en Coceejarnmu Oor- 
fprong van derzelver gefchll- 
ien. XIII. 54-57,62. de eerden 
komen in meer agting na *t jaar 
167a. XIV. 445» hunne verfebü- 
len door de Staaten bemiddeld »' 
in 1694. XVI, 275 

Voetfpoelihg , in Zeeland geoe- 
fend. . VI. 355. XL 16% 

Vogelenzang, Graaflyk Lufthuis 
doox Floris den V. geftfgt. 

III. 85 

fógelim& (Pieter ) , Penfionari* 

yan Amfterdam , in gezantfehap 

naar Zweeden en Deenemfcrke» 

XII. 477 

Fokula (JWffifor) trekt op tegen. 
Civilis. 1. 134. legert zig te Gel- 
duba. L ij's* Wordt, bier, o* 
vervallen. I. 141. overvalt Ci- 
vilis. 1. 143. ontzet Vetera. L 

144 

Volkmabus, BuTcbop van U- 

trecht, hitft de Friezen op te* 



BLADWYZER 



284 

gen Graave Arnoad. 9 II. 129 

Volkplanting van Trajaan , hier 

te Lande. I* 190 

VOLLENHOVE (Slot te) geftigt. IL 

S65. belegerd. III. I9$.verlaa- 
ten. III. 196. ingenomen door 
Sonoi. VIL 364 

Vdmar (Jakob) heeft de hand in 
«ene muitery te Leiden. VIII. 
259. wordt onthalid. VUL 261 

VondelQooft van <fcn) maakt een 
vers op 't fttgten der Rcmon- 
ilrantfche Kerke te Amfterdam. 
XI. 87. wat hierover te doen 
viel. XI. frjr. hy fterft. XV. 40 

Voogd (Lionard dé) , trekt in be- 
zending naar Schotland. VUL 
293. Raadsheer in den Hoo- 
gen Raade , afgezonden om 
Amfterdam tot het Beftand o- 
ver te haaien. IX. 429* wordt 
gemagtigd tot de verandering 
der Regeeringe te Alkmaar. 
X.oa 

Voogd (Nikol&as dé) komt in be- 
zending te Utrecht» X. 223. 
wordt tot Regter over Olden- 
barneveld, Hogerbeets en de 
Groot aangefteld. X. «88, 34o 

Voogdyfchap over den jongen 
Prinfe van Oranje Willem den 
III. Verfchillen, deswege, on- 
der zyne naaftbeftaanden veref- 
fend. XII. 138-144* <fc Prinfes 
Weduwe zoekt hulp in de Voog- 
dyfchap by deStaaten van Hol. 
land. XII. 443 

FoorboutQVillem van) fneuvelt te 
Schagen. IL 26* 

Voohne (Heer lykbeid van). Gele- 
genheid derzelve. II. 238. zy 
wordt aan Jan van Bei jeren op- 
gedraagen. III. 325. aan Frank 
vanBorfelen. IIL514. aan Kar el, 
' Graave van Charoloii. III. 5 15* 



byzonderheden , wegen* deeze 
Heeriykheid.III.515. men zoekt 
haar de gemeene Lallen onder 
Holland te doen opbrengen. 
V. 248,185 

Voorne (Land van) wil als een 
Gewed op zig zelf aangemerkt 
zyn. VIL 264,433. wordt, ne- 
vens Briele , verklaard tot Hol- 
land te behooren. XIV. 305 

Foorne (JFUtris van). II. 259 

Vborne (Gerard van) onthalsd.1V. 

230 

Foorne (Jïugovan), IL 259, 295 . 
300, 304 

Foorne (MagteU van) onderfteunt 
Willem den V, tegen zyneMoe* 
der. III. 282. Zie Huga van 
Foome. 

Foornerfcbans, bemagvigd door de 
Franfchen. XIV. 35 

Foorfcbooten,Le%etftede desGraa- 
ven van Loon. .- III. 3 18 

Forflius (Comadus), in. Arminius 
plaats» tot Hoogleeraar te Lei- 
den beroepen. X. 20. gefchorft. 
X. 54. zyne Leer wordt veroor* 
deeld. X.326 

Fos (Jakob) wordt, om 't fchry- 
ven van zeker boekje , geban- 
nen. VII. 493 , 494 

Fos(Paulus) wordt Lid van den 
Landraad, in 1*575. VIL 13 

Vbsbergcn (Gaspar van), Baljuw 
van Zierikzee. Zyn looze han- 
del met de Spaanfchen. VII. 73, 
99. hyontvlugt hun. VIL 100. 
zyn gefprek mei Oranje over 
den koop van Veere en VI is* 
fingen. VII. 384. hy wordt ge. 
magtigd om met Leicefter te 
handelen. VIII. 175. wegen5 
zyn bedryf in 't Prinsdom van 
Oranje befcbuldigd. X.426. in 
gezantfehap naarFrankiyk.XL 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 



6a. naaf Duitfchland. XL r?8 

Vosmaar ($akob) bevordert de 
aanftelling van Willem den HL 
te Rotterdam* XIV* 78 

FoJJè (Andries de} 9 Penfionaris 
van Enkhuizen. XIV. 338 

Voflius (Gerardm Joanms) worde 
van *t Regen tfchap van'tStaa- 

. ten-Kollegie verlaaten. X. 388. 
wordt ProfeObr der Hiftorien 
in de doorlugtige Scboole te 
Amfterdam. XI. 89 

Vrede is noodig voor Holland, 
V. 118 

Vrede van Atrecht van 1435. 

III. 522. van Conflaus, in 1465. 
1^85. vanPeronne, in 1468. 
IV V 105. van Frankfort, in 1489. 

IV. 2 59. van Kameryk, in 1508 
en 1519. IV. 358*503. van Cres- 
pl , in 1544. V. SÉ72. van Paflhu, 
in 1552. V. 366. van- Chateau 
in Cambrefis, in. 1558. VI. 34. 
van Verwini , in* 1598. VUL 
499. van Munfter , in 1648. XI. 
458. van Londen, in 1654* XII. 
317. Pyreneefckte van 1659.XII. 
475. Olivafchevan 1660. XÏL 
481. Koppenhaagfche , van 't 
zelfde jaar. XII. 482. met Por- 
tugal van 1661. XIII. 16-18. 
mee den Biflchop van Munfter 
van 1666. XIII. 202. Bredafche 
van 1667. XIII. 265 - 267. A- 
kenfche van 1668. XIII. 329. 
Wefhnunfterfche van 1674. 
XIV. 299. Keuifchevan 1674, 
met den Biflchop van Munfter 
en den Keurvorft van Keulen. 
XIV.304, 305. Nièuwmeegfche 



fehe Vrede van f699. XVII. 17. 
Travendal fche van 1700. XVIU 
4*Utrechtfche van 1 7 1 3 .XVII. 
504 enz. met Algiers , Tunis en 
Tripoli, in 1713.XVIIL9.vao 
Radftad en Baden , in 1714. 

XVIII. 14, 16. met Spanje van 
1714* XVIII. 20. Paflarowitfcbe 
van 1718. XVIII. 175. met Al- 
giers van 1726. XVIH. 391. 
vernieuwd» in 1731. XIX. 6$. 
vanWeenen van 1738. XIX» 
«40. van Bfeslau van 174». XIX* 
339. van Abo van 1743. XIX. 
417* van Dresden van X745. 

XIX. 513. van Aken van 1748. 

XX. 244 
Vredehandeling (beimelyke) vaa 
1705 en vervolgens. XVIL289- 
294 9 3i4i3i5»3 a 6\ 27 wordt 
openbaar. [XVIL 334enz. 

Vredehandeling te Aken. XX* 
179. Gevolmagtigden op de- 
zelve. XX. 179. zwaarighedea 
in de handeling. XX. 181. de 
voorafgaande punten tot dé 
Vrede worden getekend. XX. 
181. inhoud derzerven.XX. 184. 
geheim punt. XX. 186. ver- 
klaaring der Gevolmagtigden 
van Groot- Pri tan je endeStaa- 
ten. XX. 187. bvzönderheid in 
?t ftellen der voorafgaande pun- 
ten. XX. 191. vervolg der han- 
delinge. XX. 240. zwaarigbe- 
den in het Franfch Ontwerp. 

XX. 241. de Vrede wordt ge- 
tekend. XX.244. Proteften daar 
tegen. XX. 251. aanmerkingen* 

XX.258 



van 1678, XIV.490enz.XV.1p. Vredehandeling te Breda» in 
met Algiers van 1679. XV._«4. 1667.XÜL 245. Gevotraajgtig 



Ryjwykfche van 1697. XVI. 
406 enz. zie Vierde punt der 
Ryswykfcbe Vrede. Hariowit- 



den der Staaten. XIII. 245. hun 

laft. XIII. 245. handeling over 

't behouden der wederzydfche 

bc* 



»86 



BLADWYZER 



bezittingen. XIII. 247. overee- 
.De duifterheid in Werbond van 
1662. XIII. 249. over de brie- 
ven van Scha verhaaling. XIII. 
250. over de Engel fche Akte tot 
voortzetting vanden JÉoophan- 
del. XUI. 251. over de band- 
had ving der Vrede. XIIL 252. 
Wapen fchorfing voorgeflaagen. 
XIII. 253. afgeweezen. XIII. 
«54. handeling, tuflchen de 
Zweedfcben enStaatfchen.ilIL 
i 54. misverftand wegenfr't aan- 
jBeömen van zekeren.voorflag. 
XII|. 155. aanvang der open- 
baars handelingen. XUI. 257. 
voortgang derzelven. XIII.263. 
de Vrede wardtgeüootetf .XIII. 
2<Ss 

Vredehandeling te . Breda * in 
1746 beilooten. XX. 27. ope- 
ning, derzelre. XX» 47. firem» 
ming. XX. 48» gedrag der En- 
gelfchen op dezelve. .XX.' 50. 
ontwerp van eeoe algemeene 
Vrede , aldaar gerriaakt. XX. 53. 
vergeleeken met de Vrede van 
Aken. XX. 259. verflag van 't 
gehandelde aldaar. XX 83. zy 
wordt afgebroken. XX. 104 

Vredehandeling teGeertruiden- 
berg,in 1710. Voorbereidfeb 
daartoe. XVII. 350. voorflag 
vanEranfcryk. XVII. 351. ver- 
fchil over dien Setoren. XVIL 
355* handeling 'met de Frafc- 

J.fchen. XVU.30-*52- raadplee- 
gingen daarover inkten Haage. 
XVIL 36z-:0 4. nadere voor Datf 
5waEcankryk.XVII.364> 3ö7* 
handeling ' over ' ' denzèl ven . 

I XVIL ad$-372..zy Wórdtraffce- 

broke^XVII. 37fc.de Staaten 

verdedigen zig deswege. XVIL 

> 372-.38a 



Vredehandeling met Kr om wel, 
Laft der Gemagtigden tot de* 
zelve. XlLi$8. uitvoeringvan 
den zelven. XIL %6u voorflag 
der Engelfchen* XIL202. hm? 
eifch van vergoeding. XII. 263, 
de Gemagtigden handelen be- 
dekt voor eikanderen. XH279, 
280. .nieuwe laft aan dezelrei)* 
XII, 308. de Engelfchen ont- 
werpen een Verdrag. XIL 310. 
twift over het zelve. XII 311. 
de Staaten bewilligen *er in on^ 
der voorwaarde. XII. 315. de 
Vrede wordt geflooten. XIL' 
317» bapdeUngbverdeuüflui. 
ting van denPrinfe van Oran. 
je door Holland alleen. XIL 
310-324. zy gefchiedt.XH. 304. 
zy lekt uit. XII. 326. Zie UU. 
Jlu&ingi de Vrede wiordt afge- 
kondigd. XII. 330. aanmerkin- 
gen op dezelve. XIL 331 

Vredehandeling te Keuren, in 
N573-.XIV. 242, 244, 253. han- 
deling over eeneWapenfcbor- 
fing.XIV.-243, 244, 247-151. 
Inftru&ie voor deGevofmagtig- 
den. XIV. 252. voorflag der 
Zweedfchen.. XIV. 254. Ant- 
woord derStaatfchen. XIV.10. 
door Zeeland afgekeurd. XIV. 
257. nader voorflag der Zweed* < 
fchen.XIV. 258. de handeling 
wordt gerekt. XIV. 264. afge- 
broken. XIV. 301 

Vredehandeling te Munüer be- 
fchreeven. XI. 397 enz. titels 
en rahg. der Gevolmagtigden 
geregeld. XI. 397. FredrikHen. 
rik ftriemt het vertrek der Ge- 
volmagtigden van den Staat.XI. 
39&, 399- fchets van de belan* 
gent der handelende Mogend- 
heden y al* Spanje. XI. 400. de 
Ver. 



éet VADERLANBSCKE HISTORIE. 



VcreenigtfeGewcften. XL 402. 
de Keizer, XI. 406. Beijeren. 
XI. 408. &aen<Xl.4P&. Frank- 
ryk. XL 40& Z wieden. XL 
408* de Paltsgraaf Karel Lode- 
wyk. XL 4ö9- Heffen -KaffiM. 
XL 409. middelaars op de han- 
deIing.XI.4JP.. vQorbireidfels 
tot dezelve* XL 4Ji. de Staat- 
fche Gevoltnagtigden komen te 
Munöer. XL 41** veroeein*n 
dat Frankryk en Spanje afzon- 
derlyk handefaauXL 4 «3- v$r- 
flag van Paukende Knuic XL 
415-418* handeling overeen 
Bettand. XL 4>9« de Sta ^ c ' 
fchen veroncfchuidigen z\g we* 
gens afzoaderiyke handeiiog 
metde&paao&hen. XL419 4*5. 
zy komen genoegzaam overeen 
met dezetoen. XL444-44& roc- 
ken Frankryk en Spanje te be- 
vredigen. XL 446* tekenen 't 
ontwerp dier Vrede. XL 451. de 
Spaanfcben loopen te rug» XL 
454. de Staat fchen noodzaaken 
hen te (laan. XI. 454» de Fran- 
fchen ftremmen hef tekenen der 
Vrede tuflcben Spanje en de 
Siaaten.XL455/t gefchiedt tin* 
delyk.XI.457. inhoud van hot 
Verdrag. XI 4sS-475rbyzendere 
Verdragen methet Huis van O- 
ianje»XI*4?s-4?8» verfchil we- 
gens dezelvan. Xi.488. de Staat- 
fchen doen vcrilag van 't fluiten 
der Viedfr 1 XL 478* misnoegen 
van 'tFranfcheBo4vXL479*4ftS* 
Zeeland en Uuecht weigeren 

. de Vrede: te. feefcragdgen. XL 
457, 483-485 *4&9- Utrecht la*t 
zig overhalen. XL 488 , 49P. 
de Vrede wrdt afgekondigd* 
XL 49*, 494* Zeeland.noemtze 
eindel t yk.aan,X4 493* fcfata 

. vaa 't gene 'er verder gefloo* 



3S7 

, ten werd t teMunfter en teOt- 

. nabrugge. . XI. 495,500 

VredehandeWng te Nieuwme. 
gen. Voorbereidfels totdezel- 

: ve. XIV. 368,384. inzigtenop 
de voorwaarden, XIV.385. ver- 
fchii over de Paspoorten. XIV. 
387* de handeling wordt opge-/ 
fcbort. XIV. 388. voortgezet» 
XIV. 401, 423. inzigten der oor- 
loogende Mogendheden. XIV. 
4P3-4°& handeling der *«»• 

- fchen. XIV. 406-411 ,415-418. 
verfchil over den onzydigcn 
grond buiten Nieuwmegen. 
XIV, 411. over den titel es 
rang der Gevoimagtigden. XIV. 
41 3.. orde op de openbare ruft, 
XIV. 413. onderzoek der Vol. 
magten. XIV. 4*4* wedea^U 
;fche eifchep.XIV.436-439.de 
Franichen handelen met de 
Staafrfchen over eene afepnder* 
lyke Vrede. XIV. 460 ^a. zf 
•rekken de handeling over de 

' algemeene.XfV.467. hun voor» 
flag van de Voorwaarden der 

. Vrede. XIV. 476. Wapeufchqc. 

.(ing. XIV. 480, 481. de Staat- 
fchen arbeiden toi Vrede* XIV. 
482* de Vrede wonjtbypaboo- 
peloos. XIV, 48a. derhooo tot 
Vr^de herleeft. XIV. 486. be- 

. dektheid der Franfchep;. XIV. 

. 487 -490. uitflag der handelin- 
ge* XIV.4ooen^ 

Vnedehandeling te Peronne, in 
I558- VI. 19. te B/eda, in 1575. 
VIL 31-53* te Keulen , in 157$. 

,. VIL 277- «85 * 310-316. met' 

. den Aartshertoge AJbemis, in 
1598 afgeweexen.IXi 1 i.fcbrif- 

; ten voqï en teggn de, Vrecje» 

Afdeling jnet Spanje IX. 178- 

<j.8q. d|ie gtvqelens over de* 

zelve, IX. 139, 25 1 , 083 

Vre- 



*8S 



BLAÖWYZER 



Vredehandeling téRyswyt. Eer- 
de aanleiding tot dezel ve. XVI. 

• 255. *7* » 300-306 , 320, 341- 
347, men befluit 'er toe. XVI. 
344» 345 de handelplaats wordt 
vaftgefteld. XVL 347. gelegen- 
heid derzelve. XVL 348 fchets 

- van de inzigteri en belangen 
vanFrankryk. XVL 350, 367. 
van den Keizer en 't Ryk: XVL 
352. Van Spanje. XVI. 355. van 
Grt>ot-Britanje. XVI* 355. van 
de Staaten. XVL 357. van 
Zweeden. XVI. 358. regeling 

• van het airerlyke der hande- 
Hnge. XVL 359. Opening der 
Byeenkomften. XVL 360. Bi» 

1 fchen der Duitfchen. XVI. 362. 
der Spaan fchen , XVI. 364. 
derStaatfcben. XVL 364. Aan. 
merkingen opdeeifchen.XVI. 
364. verfcheiden Ontwerpen 
van Vrede. XVL 381-384 > 389- 
aanmerkingen opdat derFran* 
fchèn. XVL 385 - 390. de Fran- 
fchen zoeken afzonderiyk te 
fluiten. XVL 300. doen een na- 
deren voorflag.XVI. 392 - 395. 
de Keteerfchen zoeken het (lui- 
ten te doen verwylen. XVI. 

" 401. de Vrede wordt getekend. 

XVL 406 enz. 418 enz. Pro- 

te/latten tegen dezelve. XVI. 

427. Aanmerkingen op deielve. 

XVL43deftz. 

Vredehandeling met; Spanje en 
de Aartshertogen van den jaa- 

• re 1608* Wederzydfche Gemag- 
tigdén tot dezelve. IX» 320, 
321'. onderzoek dérVolfflagtdn. 
IX. 321. men handelt eerft van 
Vrede.' IX. 3a«« de Vryhtfd 
der Vereenigde Nederlanden 
wordt erkend. IX. 3*3 » 3*5* 
de titel der Aartshertogen be* 



twift. IX 313. gefehillen ovfef 
den Indifchen handel. IX. 326- 
334 »335 » 34^ deStaaten zoe- 
ken de onderhandelingen af te 
• breeken. IX. 335. 4e Spaan- 
fchen leveren hunne ponten 
over. IX. 337. hunne inzigten 
op 't Huk van den Godfdienft. 
IX. 338. punten der Staatfchen. 
IX. 34.1 , 349» verfchil over den 
Koophandel in deNederlanden. 
IX. 341/342. over de grens, 
fcheiding. IX. 344. over de ge. 
leigeiden , wifleling van P/atc- 
fen en herieveridg van goede- 
ren. IX. 347. de Spaanfchen ei* 
fchen , voor 't Iaat ft , afltand 
van de Indifche Vaart, en vrye 
oefening van den Itoomfchen 
Godsdienft. IX. 357. de hande- 
ling wordt afgebroken. IX. 359. 
Zie Beiland 

Vredehandeling met de Spaan- 
fchen van 1629. XI. ioo\ van 
1632 en 1633. XI. 158, 107- 
174. van 1635. XI. 213-21Ó. 
aanleiding tot de Munfterfche 

' Vredehandeling» XL 357-362, 
395. Zie Vredehandeling te 
Munfter. 

Vredehandeling te Utrecht vaft- 
gefteld. XVII. 423. Gevolmag- 
tigden tot dezelve. XVII. 447- 
inzigten en belangeir opdezel* 

' ve , van Fraakryk. XVII. 418. 
van Groot- Britan je. XVII 430. 

- van deStaaten. XVII. 433. o- 
pening der ltyeenkomfte.XVII. 
440. 't Ontwerp der Franfcbea 
wordt verklaard. XVII. 44*« 
misrioegeh daarover. XVII 
445. handeling over 't beant- 
woorden derzelve. XVII. 447» 
ei fchen der Keizerfchen. XVII. 
448» der Engeifchen. XVIL 
144»! 



ér VADBRLANEWCHE HISTORIE. 



44B. der Pwugèjefchen;XVII. 
449-. dei Pruiflifchen. XVII. 
450.derSavooifchenJtVII.450. 
derStaatfchen-XVn. 451. Aan- 
merklugen op aiie de evfcheö. 
XVII» 453. misnoegen der Kei* 
zerfchen. XVII. 454. de han- 
deling verflaauwt. XVII. 455. 
de Engelfchen dreigen afzon- 
derlyk te zullen fluiten. XVIL 
470. wapenfchorfing.XVH.483» 
489. twift over de Barrière der 
! Staaten. XVII. 485. over Door- 
nik. XVII, 487. over de Plaat- 
fen , die Frapkryk 20U moeten 
afftaan. XVII. 501. over de Lyrf 
der Regteo. X VII. 702. de Vre- 
de wordt geflooten. XVII. 504 , 
515. afgekondigd. XVIJ. 515; 
f roteften tegéq 't gehandelde. 
XVII. 519. befluit van 't ver- 
haal der handelinge. XVII. 521. 
deVredetiandeling tuflcnen den 
Keizer en Frankryk wordt af- 
gebroken. XVIIL 4. hervat. 
XVIIL 13. Vredehandeiing tus- 
ichen Spanje enSavoje. XVIII. 
7* tufTch en Spanje en de Staa- 
ten.XVIILio^^tuffchenSpan- 
je en Portugal. XVIIL 22 
Vredehandeiing tè Vfreftmunfter 
aet Kareï den II. XIV. 293; de 
Staaten fchryvêri hem. XIV. 
294. zyn antwoord. XIV. xoó\ 
wederantwoord der Staaten. 
,XIVéfc97. uitflagder handelin- 
ge. XIV. aop 
Vredeland (tienrilt), Lucherfch' 
Predikant te Woerden , wordt 
de Stad ontzeid. VII. 333 
endenburg ('t Slot) te Utrecht 
wettigt. . :-.- IV. 495 
Vretknd (*t Slot te ) geftigt. II. 
398. belegerd* III. 12. aan Gys- 
brecht van Amftei verpand» lil. 



a8£ 

14.bemontweldigd.IH. 3 6. aan 

Willem den III. verpand* III. 

'. 224. denBiflchop van Utrecht 

; wederom afgedaan. III. 287. 

'twift hierover belfegt. lil 305, 

4 , ,308 

Vreemdelingen « piet eenige be- 

; paaiiag, van 't bekleeden van 

• Ampten in Holland uitgefioo* 

ten. V. 383, 405» 4*8.«uU de 

Regeering te weeren. VI. 5 1 4 

• „ ' 100 

Freesvwk. Zie Paart. 

Vroedfchappen der Steden, oud» 
tyds ,§een bepaald getal. II. 33. 
wanneer vafteKollègien gewor- 
den. IIL 363. in welke Steden , 
zy.iig zei ven kiezen mogcen* 

. onder den Aartsher toge Filips, 
en tot hoe lang. IV. 295 % aod , 
*97>Z*9. fomtyds gedreigd te 
veranderen. IV. 454. mep b* 
dingt, dat zulks, alleen op d^n 
gewoonen tyd, gefchiede. V. 
4t8 

Kroezen (Adtiaan), Vroedfchap 
te Rotterdam , verdagt by 't ge- 
meen, XJV. 77. l^gt zyn ampt 
neder* XIV. 78. wordt dooi- de 
fchutters vaftgehouden. XIV, 
115. aan zyne Hoogheid ge- 
zonden. XIV. 193. wederom in 
de Regeering gefield. XVII. j# 

Frooti? Ct Dorp) heeft Keurefr 
van Willem den II. gehad. II. 
401. 't wordt verbrand, HL iaf 

P r roonefiein{Adria%ndeH r ۆil-vm\ 
tekent het verbond der Edelen. 

4 ' ; VI.12Ö 

Vrouw Qfterke) uit Zeeland. IIL 

^ * $ 

Vrouw, in mans gewaad; volgt 
den kryg., IX. 11$ 

fryhergen ( Komelis van), Re* 
lidene te Bruflèl. zyne handen 

f ïing 



&9° 



BLADWYZER 



llng aldaar. XIV. 1*7 

Frybergen (Marinus tam), der 
Scaaten Gezant aan 't Engel- 
fchfc Hof. XVII. iai , 379 , 3S1 

Frjbergen (Tbeoderusvan) neemt 
Brouwershaven in. XIII. 413 

Vrye-Metfetaar». Genootfchap 
derselven in Holland gefloord 

• en verbooden. XIX. 167 

VryeiT (Land van m) ireedt ia 
Ütrechtfche Unie. VIL a.66. 
verzoent zig gedeeltelyk met 
Filips den II. VIL 507 

Vrygeleibfieven. Verfchil over 

*t verteenen derzelven tuflchen 

den Admiraal en deStaaten.V. 

i4Ó f 103, 194 

Vryhetd , fterk begeerd van de 
oude Ingezetenen deezer Lan- 
den. L 444. IL 214, «22,221. 

Hl. 335» 337- IV.63,06 
Vrywilligen. welke Krygskneg- 
ten de Romeinen hierdoor ver- 
bonden. I. 194 Aan*. 
Vtiuren langs de ftranden in oor- 
logstyd. V. 093 
f^g (Mriaan)\ Overftevan Go- 
rinchem, verlleft Gunterftein. 
VI. 424 

W. 

Tj^W (&onk de) bevordert 
" r de openbaare Preeke. VI. 

Waal (Joon de) , Burgemeefter 
van Haarlem, door Willem den: 
II, in hegtenis, genomen. XII. 
90. pp Loeveftein gezet. XII. 
92. geflaakt, midszig onthou- 
dende van de Regeeringe. XII. 
109. herfteld in zvne waardig* 
lieid. XII. 127 ,194 

tVaaften Zie fParneton. 

Waardgelders aangenomen, in 



1587. VIIL004. ia 1596- Vffl. 
43». in 1617. X. 161, 166, 169. 
oorzaaken hiervan. X. it5i. af- 
gedankt te Utrecht. X. 232. en 
in Holland. X. 235, 236. hon- 
derd vendels beiïoöten aan te 
neemen, in Holland , In 1747. 
XX. 120. afgedankt. XX. 334 
Waajcn (foannes van ier), hre- 
dikant te Middelburg, worde 
Zeeland ontzeid* XIV. 449. ar* 
beid om het goed verftaqd tus- 
fchen de Prinfen van Oranje en 
, Naffau te herftetleq. XV. 424 
Wabbens (SebaJi{/jan) 9 B\jïgemee$* 
ter van Appingadam, begun- 
ftigt t de onderneeming van 
Graave Lodewyk. VL27» 
Wagentnoew bemagtigd door 
Hertoge Karei van Gelder. IV. | 
340. belegerd door Filips van j 
Bourgondie. IV. 341. verlaaten. 
IV. 343 > 348. neemt vryé hoe- 
de van de Franfchen ,• in i6iu 
XIV. 39- opfebuddtog aldaar. 
- XVII. 246, 300 enz. 
Whgefcbetten tot gefchenk gege- 
ven. V. 104 
Wagteruhrikbemstgdgè doorGraa* 
ve Lodewyk, in 1600. IX, 73. 
verlooren en herwonnen, in 
1603. IX. 157. verlooren, in 
1Ö05. IX. 195 
Wakkene Kapelk (AdolfvmBow* 
gendie 9 Heer van) , onderneemt 
eene landing in Frar*ryk. VL 
27. krygt bevel om Rammekens 
te bezetten.VI.224. en om voor 
Walcheren te zorgen. VI. 330. 
wordt kwalyk bejegend teVJis- 
fingen. VI. 351. fneuvelt voor 
Middelburg. VJ. 440. heeft 's 
Konings Perfoon in de Staa- 
ten van Zeeland vertoond. 
' VUL 457 
Wal- 



der VAÓERLANDSCHE HISTORIE. spt 



Walcheren. ongeoorloofdeHu- 
welyken aldaar. 11. 45. Hem- 
ming krygt bewind in, dit El- 
land* IL 49. ook, meent men, 
Heriold. IL 59. Eggard is 'er 
Graaf» IL 53. de Dee/ien doen 
*er eenen inval. IL 53. 58. ook 
de Vlaamingen. IL 277 , 279, 
317. III 99. aanflag der ver. 
bonden' Edelen op dit Eiland, 
mislukt. VI. 172,223. bekom- 
mering aldaar- voor eene lan- 
ding der Watergeuzen. VI. 424 

Waldek (George Fredrik, Prins 
van), wordt Veldmaarfchalk. 



II 96. tekent bet Bogs Verdrag. 
ILiotf 

Waipole (fleratid). zyne hande- 
ling in den Haage. XVlil.6o 

Walraven, B aftaard van Breder*. 
de , gevangen en gepyn igd. IV. 
13 f. ontfnapt. IX. 134 

Walraven van Meurs wordt tot 
Biflchop van Utrecht rerkoo- 
ren. III 498. naar Munfterver- 
plaatft. jv. 35 

Walfingbam (Fnuipif), Geheim,- 
febryver van Koninginne Eli- 
zal>et , handelt met Graa ve Lo- 
*»*•..- . VI. 331 



XVL IL zyne Krygsbedryven. Walflein (Hertog van) of Fridiand. 
XVI. 104-109» 148. 149» hf zyne Krygsbedryven in Duitfch 



fterft, XVL 201, zyne bekwaam 
heid. XVL 244 

WaUéktRrto* van) wordt Gene- 
raal in£taatfchen dien (t,in 1745. 
XX. 6. ïn Ï747- XX. 64. ver- 
laat dien, en keert naarDuitfch- 
land.XX 1 . 107. de Koning van 
Pruiffen klaagt over hem. XX. 
108 
Wddmzen in Provence ter dood 
gëbragt. V. 282. in Piemont on- 
derfteund,door de Staaten. XII. 
430-432. verdraagén zig met 
den Hertoge van Savoje. XIL 
431. de Staaten fchryveu,in hun 
voordeel , aan den Hertoge. 
XIII. 51 
Wd&enfinger (de Kolonel) ge- 
(leid» om Oranje te befpieden. 
VI. io8 
Walen (Joon) , Advokaat te Dor- 
drecht, om oproerigheid ge- 
bannen. XI. 443 
Walgeo. de Fries. 9 Zoon van 
Graave GeroIF, wordt naar 
Franltfyk gezonden. II. 90. 
doodt Hertog Everard. II. 95. 
wordt Graaf van Teifterbant. 



land. XI. 19 , 193, hy wordt om- 
gebragt. XI. 194 

Walviflchen hier 'te Lande ge- 

ftrand s in 1598 en «16/7. IX. 

37, 158 

Walvifchvangft. beginfels der- 
zelve. X. 67, 159. op- en on# 
dergang der Noordfche Maat- 
fchappye. X.Ó8, 69, 70,71 

Wandaalen, door Stiliko opge* 

hitft, vallen in Gallie. Lzóg, 

270, 271 

Wapenhuiavan Septimius Seve- 
rus, hier te Lande. I. 194 

Wapen fchor(ïn§, in 1607, met 
Spanje geflooten , voor agt 
maanden. JX. 148. nader ver- 
klaard. IX. 270. verlengd. IX. 
291 » 34*» 34ö, 3i5.ftHzwygen- 
de van 1647. XI. 451 

Warendorp (Gerrit Hamens) , om 
oproerigheid , té Groningen, 
onthalsd. XIIL 69 

Warfufé (René van Renejfe , Graaf 
van)* handelt heimelyk^pver 't 
verwekken van eenen opftand 
tegenFirips denIV. XI.i49>l6o. 
zyn bedryf te Luik. XIL 48 

Ti war- 



Ü$2 



BLADWYZER 



Warmenbuiztn. moeite aldaar met 
een' Predikant. X. 55 

Warmond (Jakob van Duivenvoor- 
de, Heer vari) 9 handelt heime- 
lyk met Oranje, in 1571* VI. 
338. wordt Admiraal en raakt 
flaag* met de Spaanfche Vloo- 
te. VIII. «86. zyn tftgt naar 
Spanje. VIII. 439,476* hy han- 
delt in Engeland. VUL 494- 
flaat Spinola. IX. 178. in 't 
Lid der Edelen- befchreeven. 
X. ö8* 

Yf arners. oude en laatere woo- 
ningen van dit Volk. L 313» 
3H. gevegt in hun Land* L 
316. zy worden door Childe- 
bert verdelgd* J. 327 

Warnepon vero vert door de Fran - 
fchen. in x744- XIX. 454 

Warnsfeld. Gevegt by dit Dorp. 
VUL 126 
JParvtik (Ricbard, Graaf van), 
(loot Eduard den IV. van den 
Engelfchen Troon. IV. 108, 
113. kruid op de Hollandfche 
enZeeuwfchefchepen.IV. 1 10. 
wordt verjaagd. IV. 11 1. fneu- 
velt. 9 IV. 117 

Warwyk[Wybrandvan), zywe ver- 
rigtingen in O o ft in die. IX.^oo 

Watda ('t Woud) aan Gra'ave 
Dirk gefchonken. II. 73. waar 
men het zoeken moet. II. 74 

fPaffenaer(Oirkvari)Ml.4i, 151 

ffajjenaer (Filips van\ II. 295 1 
300. helpt Willem den I. in \ 
bewind van Holland. II. 30* 

WaJJenaerf Filips van) III.60.204 

Waffenaer (Filips van), Burggraaf 

-. van Leiden. III. 331. verbindt 

. zig met Utreenten Amersfoort. 
III. 437. wordt ontzet van *t 
Burggraaffchap. • 111,44a 

Waffenaer {Filips van) , Heet van 



VW&urg,' wordt Bevelhebber 
van Hoorn. ' IV. 218 

Waffenatt (Fredrik Henrik, Ba» 
ton van) % Heer der Katwyken, 
door zyne Hoogheid naar Rot* 
terdam gezonden. XX. 1 32. ge- 
vol magtigd tot de Vredehan- 
deling te Aken. XX. 179. tot 
de verandering der Regeerin- 
ge in de Hollandfche Steden. 
XX. 301 , 3 01 • 3<>S , 306 , 307, 
308,309,3*0,311, 312.3*3 

JPaffenaer tfakob van) fneuvelt. 
IIL17 

Wafftnatt (Jakob van) , Heer van 
Obdm* in gezantfchap naar 't 
Noorden. X. 48 

ffajjenatr (Jakob van) , Heer 
van Obdam, wegens Holland, , 
in bezending naar Gelder* 
land en Overyflel. XIÏ. 130. 
en naar Zeeland: XII, 188. 
wordt befchuldigd en verde- 
digd. XII. 239. wordt gemag. 
tigd tot het (tillen van een op* 
toer te Enkhuizen. XII. 288. 
wordt Luitenant-Admiraal. XII. 
436. voert 's Lands Vloot voor 
Dantzig. XII. 438. keert 'er me. 
de naar 't Vaderland. XII. 459* 
koopt deHeerlykheid van Was* 
'fenaerJ XII. 455. geleidt een 
Esquader naar Portugal. XII. 
455. bemagdgt vyftien Suiker- 
fchepen. XII.466. zeilt naarde 
Zond tot ontzet van. Koppen- 
hagen. XII. 467. raakt daags 

, met deZweedfche\rioote.XIL 
468. overwintert in t)eenemar< 
ke. XIL 469. doet de Zweed* 
fcheVloot wyken van voorKop- 
penhagen. XII. 478. keert te 
rug naar 't Vaderland. $11.480. 
wordt Luitenant- Admiraal-Gm- 
taal. XUL 140, loopt in zee. 
XIII» 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 



XIII. 144. fneuvelt. XIII. 145. 
eenigen zyner Onderbevelheb- 
beren worden, wegens pligtver- 
zuim , geftraft. XIII. 147 , 148 
WaJfenaer(Jakobvan) , Heer van 
Obdam , in 't Lid der Edelen be- 
fchreeven.XUL 227. in buiten- 
gewoon gpzantfctiap gezonden 
naar Frankryk. XIII. 424. in ge- 
zantfchap naar Engeland. XV. 
303. naarFrankryk. XVI. 109. 
Zie voorts op Obdam (Jakob 
van Waffenaer , Heer van). 
Wajfenaer (Jakob, Baron van), 
in deRJdderfchapvaa Holland 
befchreeven. X VUL 297 

Wajfenaer (Jan en Filips van) 
woonen den togt tegen Gend 
by. IV. 38 

Wajfenaer (Jan, Heer van) door 
de Gelderfchen gevangen. IV. 
375. fneuvelt in Friesland. IV. 
443.444 
Wajfenaer (Jwm Henrik % Heer van 
Obdam en) wordt Groot-Zegel- 
bewaarder. XIX, 214. in bezen- 
ding, naar Dordrecbt. XIX. 360 
Wajfenaer (Karel Lodewyk , Bo- 
nn van) , Bal jutf van dien Haa* 
ge , (lilt een oproer aldaar. XX. 
91, 92» 93. *yn voorflagom- 
trent de Potterren. XX. 126 
Wajfenaer (Vnico tFillem* Graaf 
van) benoemt tot het Gezant- 
fchapaan denKoning vanFrank- 
ryk.XlX. 45*- zv«o handeling 
aan'iFranfche Hof. XIX. 454» 
456 enz. by den Keurvorft van 
Keulen. XIX- 490. hy keert we- 
derom naar 't Franfche Hof. 
XX. 21. zyne handeling aldaar. 
XX. 22-28. en op de Byeeri- 
komft te Breda.XX.47 enz. hy 
• wordt , deswege , bedankt. XX. 

104 



293 

Wajfenboven ( Güain Zegers van ) 
woont de openbaare Preeke by. 
VL 167. weigert den nieuwen. 
eed. VI. 213 

Wajfenboven (Jan Zegers van) 

bevordert de tekening van 't 

Verbond der Edelen. VI. 127. 

woont de openbaare Preeke by. 

VL 167 

Wajleel (Pieter) wordt Raad ne- 
vens den Prjnfe. VI 399 

Wiaterdyk QDismas van Bergen , 
Heer van) , verdedigt Geertrui • 
denberg. VIII. 375 

Watergeuzen. Derzelver bedry- 
ven. VL 308, 309. 3»a. 3*9- 
ongeregeidheïd onder dezel- 
ven. VI. 32*». zy verraden Moty 
nikendam. VL 3 2 9. worden ge* 
noodzaakt uit Engeland te ver- 
trekken. VI 341. neeinen den 
Briele in. VI. 342 344 

Wateringen (Gerard van) Ridder. 
III. 31 

dateringen (Gerard van) door 
Willem den V. gedood. III. 2j>i 

Waterlanders fpannen met de 
Kennemers en Weftfriezen fa- 
men.tegensFlorisdenV. III. 10 

Watervloedyan'tjaar839 ILs8. 
van 't jaar i 170. II. 263. van de 
jaaren 1286 en 1287. IIL43. van 
't jaar 1324 III. 221. van 't jaar 
1334. III. 228. van *t jaar 141 r v 

IU.453- van,t i aar *523.IV.445- 
van 't jaar 1530, V. 13. van *t 
jaar 1531. V. 48. van 1570. VL 
3*3 »3*4' {n IÖ2 4» X 486 in 
'1675 XIV. 377. in 1682. XV. 
105. in 1686. XV. 335. in i7»5- 
XVIII. 105. in 1717.XVIII.167. 
in 1716. XVIII. 396. in 1740 en 
1741, XIX. 329. in 1744. XIX. 
474. in #747«XX.i7s;ini75i. 
XX. 383 
T 3 «ft- 



B L A D W Y Z E R 



*94 

W averen (An&oni Qetgens vah) 9 
Burgemeefter van Amfterdam , 
afgezonden aan Prinfe Willem 
den IJ. XII. 75. handelt te Lu- 
liek. XII. 277. 

Wave f en (Gerard Bors van) ,* Bur- 
gemeefter van Amfterdem, ont- 
vangt Willem den HL XV. 145* 
zyne ftoutmoedigheid. XV. 268 
Waveren QKbmelisBors t«m),Pen- 
gonaris van Amfterdam- XVI. 
06,75» 70,78,85186,91 
Webbes (Thomas') doet Bui» vat- 
ten. VUL i<Ja 
Wedde ( 't Huis te) gewonnen, 
in 1568. VI. 27* 
' Wederdoopers.£i>Herdoopers» 
Weegfchaal van Karletons Re- 
devoering komt in 't licht, X. 
182. wie 'er de Schryver van 
geweeft zy. X. 189, 290 
Weerd ( 't Huis te) gewonnen,* 
door Hohenlo. VIL 24*. door 
de Groningers- XIV. 131 
Weerd (Stbaid de), op Ceilon 
omgebragt. - IX. 198 
Weeip. Tienden aldaar aan de 
Utrecfiifche Kerke afgeftaan.lt. 
365. door Biflchop Jan den IV. 
, ingenomen. III 296. nog eens 
door Biflchop Arfiold. III, 307. 
door Karel van Gelder. IV. 
* 354* neemt voldoening van den 
Prinfe van Oranje , in 1577, 
VIL 134 <fc Wet wordt aldaar 
veranderd. VIL 299 
Weevery van Wollen -ftofferi, 
(van ouds , vermaard in Gallie. I. 
206. in Friesland. IL 8 
'Vfcee veryen wyken uk de Ne« 
m derlanden x ter gelegenheid der 
vervolgingen onder Alva* VI, 
292. 's Prinfen voorflag tot 
berftelliflg der geiten, . XX. 



Weezenbeeke (Jakéb van) wordt 

Krygskommiffaris in Holland. 

VL 387 

Wegen der oude Romeinen. L 
152 Aam. ipi, in Weftfries- 
iand , door Floris den V. ge- 
maakt. HL 45 

Weibnum ( Luitenant - Generaal 
van), zyne Kr ygsbedryven. x VI 
105. en dood. XVI. 166 

Weimar (Bernard, Hertog van). 
zyneKrygsbedryven in Duitfch- 
land. XI. 63, 164, 194*239, 
275. hyfterft. XL 28$ 

Wei (de Schans en 't Slot te) 
verlooren. VIII. 129, 130 

Weideren (Bernaré 9 Graaf vm) ( 
in gezantfchap naar Engeland, 

XVIII. 441 

Weiland ( Gadard van Tuil van 
Serooskerke^ Heer van), in be- 
lending naar Friesland en Gro- 
ningen. XVIL209 

Welfenes (Etnmanuet vafi) t Sékre- 
taris te Rotterdam, XVI. 123 

Welfing Qlzaak), Remonftrantfch 
Predikant, raakt in hegtenis.X. 
412, ontkomt. X. 412 

Weftï, een Engelfche overloo* 
per, door Lercefter in dieoft 
gehouden,- VIII. 128 

Wem (Jonkheer Gerard Stom 
van) voert 's Lands Vloot vaa 
S. Tbomé naar X Vaderland, 

* IX. 61. fterft op de reize. IX. 61 

Wendeldyk. overeenkom!* we- 
gens het leggen van zeven flui« 
zen in den zelven» IL 360 

Wenfen (Adriawi) wordt Lid van 
den Hooge Raade , in 1581. 

VU. 451 

Werden aan de Roer, dodrKo» 

ning Willem, bemagtfgd. H. 

383 

410 Werf (Pieter Adriaanszwn van 

1 . Ar). 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 



der)* Burgjemeefter van Leiden, 
zyne ruftigheid. • VI. 491 

JVtrkt Qfoan van de) 9 Penfiona» 
lis van Amfterdam,en daarna 
van Middelburg , naar Schot- 
land gezonden. VIII. 294. han- 
delt in Engeland. VIII. 494 

Werving van zeftienduizendman 
voorgeflaagen door Willem den 

III. XV. 139. verfchil hierover 
onder de Leden van Holland. 
XV. 141. dit Geweft befluit 'er 
toe > by meerderheid van ftem- 
men. XV. 177- Gelderland be- 
willigt 'erin. XV. 209. ook de 
meerderheid van Zeeland. XV. 
210-217. Utrecht insgelyks.XV. 
217. Frisland ftemtze af. XV. 
217. Stad en Lande insgelyks. 
XV. 218. Overyffel draalt met 
befluiten. XV. 21 8« de werving 
blyft agter. XV. 218. 's Printen 
oogmerk in het dringen opde-- 
zelve, volgens d'Avaux. XV.422 

Westergo. Zie Oostergo.. 

fTefterveen(/fbrabaM) fchryft te- 
gen de Ooftendefche Maat- 
fchappy. XVHL272 

Wéftervoort. Schans en Sluis al* 
daar geftigt. XIX. 327 

HïfterwykXMolfvan), Burge- 
meefter van Goes v raakt in 
moeite.XVI.103 enz.vonnis ten 
zynen lade. XVI. 216 , 224. by 
wordcvervoerd.XVI.127. her- 
fteid. XVI. 229. XVII. 150 

Wtfkftding{Adriaan\ Schout van 
Dordrecht , wordt gevangen. 

IV. 195. ojitbaïd. IV. 198 
JPéJlflingen of Weftfrieslani (het 

GraafTchap) aan de Utrechtïche 
Kerke gegeven.. II. 1 72 , 1 74 

Westfraixkryk , daarna bloo- 
lyk Frankryk genaamd. II. 61 

Westfrieslajnd. aloude gefteld- 



*95 

heid van het zelve. IL 129 , 
aai. III. 15. wat 'er door ver- 
ftaan worde. VIII. 59 Mnt. 3ir, 
322. munt afzonderlyk. VIII. 

322 • 3H 
Westfriezen» door Dirk den 

IL overwonnen. II. 115. door 

Arnoud beoorloogd, Ü. 129. 

door Dirk den III. tot onder* 

werping gebragt. II. 133. ftaan 

op tegen Dirk den VI. II. 220. 

die hen, over 't ys , overvalt. 

II. 22i. zy verbinden zlg met 
deKennemers. IL 22a. fteeken 
*s Graaven Huizen in brand. 
IL 223.verdraagenzig. 11.123. 

-vallen in Kennemerland. II. 

^236. Floris de III. verdraagt 
zig met hen. II.a4o.zybemag- 
tigen Alkmaar. II. aóo, 162. 
liaan Floris den III. IL 2Ó1. 
vallen in Akerfloot. IL 268. 
worden , door Vrouwe Aleid, 
geflaagen.H. 276. ftaan op te- 
gen Koning Willem. II. 400. 
dooden hem. II. 402. vallen in 
Amfteliand. III. 11. ftryden te- 
gen de Hollanders , by Heilo. 

III. 15. by Schellinkhout. III. 
18. onderwerpen zig aan Floris 
den V. III. 43. daarna aan Jan 
den I. III. 97, 98, 106,132. 
verliezen hunne Voorregten. 

III. 476. worden 'er in herfteid. 

IV. 54. verbeurenze andermaal. 
IV. 285. en verkrygenze weder- 
om. IV. 288 

ïPèft-Qotben vallen in Italië en 
Gallie. 1.^270, 272. vedraagen 
zig met de Landen omtrent den 
Ryn. I. 300 

Westindie. Beginfels der Vaart 
derwaards. ^X. 151. ontwerp 
tot de opregting' eener Weft- 
indifcheMaatfchappyeJX. 22^ 

T 4 230* 



BLADWYZE 



»9^ 

£30. verlpf hiertoe. X. 30^ 
Westindien (Spaanfcbe). Staat 
'(des handels op dezelyen ,. in 

1738. XIX. 147 

^Veftindifcbe Maatfchappy op. 

geiegt in iöii. X.429. zy ruft 

?eoe Vloot uit naar BrazjI. X. 
'483. verovert dpezekuft, groo- 
' tendeels.^L 117. (lelt 'er orde 

pp de Regeering. XL 119. 
'pendt^er nieuwe Vjooten naar 

foe. XI 245 1 *85* verloop hlaa- 

rer zaaken aldaar. XII. 10- 13 , 

38i. zy vejrlieft gantfch Braztf. 

XII 383, bekoipt 'er menige 
' vergpedipg voor. Xllf. 17, 379. 

Jiaar verval en herftèlling.XIU. 

379-382. vernieuwing vanhaar 

pktroi. XVII. 47. XDf. 31. ay 

verkieft den Prins van Oranje 
* tot Opper r Direkteur XX. 334. 

deszelfs Reprefentanteo. XX, 
334 

Wrst*ape^le. Wülebrqrd pre. 

dikt aldaar. I» 361 

JPeflmunJler. yerdrag aldaar ge- 
' flooten , in 1598. VUL 502. 

aanmerkingen over het zelve. 
VIILS03 

petten der Franken, de Salifche 

$n Ripuarifiphe. I. 303 Aomx* 
der Friezen. I. 445 

JVtzel neemt Spaapfche bezet 



R 

11. 166 , 15?; 



'Dirk den IV. 
wordt gevangen. II. 196 

Wigqwfwt (Abraiamvan) , Refi- 

"dent van Popïeri en Lunen- 
burg, houdt briefwiflTeling met 
Hpward.XIV. 339* wordt ver» 
dagt by Willem. den UI. XIV, 
379. raakt in hegtenis, XIV. 
379. beweert dat Holland geen 
Regtsgebièd over hem beeft. 
XlV.38o.wojdttoteeneeeuwi- 
ge gevangenis veroordeeld. 
XIV. 381. ontkomt uit de heg- 
tenis. XIV. 38u fterft. XIV. 382 

Widtlt of fiTydtHefle. Mond der 
Maaze. III. 157 

Wierikoen gebrandfchat, door 
Floris den III. II. 268. Zeeflag 
omtrent dit Eiland» IJL 483. 't 
wordt, door Jan van Naaldwyk» 
bemagtigd. I V. 275- % verzoent 

. zig met Hertóge Albrecht v^n 
Saxen. IV. 287. 't wordt door 
de Gejdeifchen gebrandfchat, 

IV.43? 
fFietts 0tow),jlaad en Reken- 
meefter van Willem dei) HL 
wordt gemagtigd tot het ver- 
anderen der Regeeringe. XIV. 

197 » 198. 30* 
ffUgberf, een EngelfcheMonnik, 

predikt bet Evangelie in Fries- 
land. 1. 356 



ting in. IX- 32. wordt door den f ffïlbmnd» Pifflchop van Pader- 



Kolonel van Dieden by ver 

jaffingbemagting. XI. 99- door 

todewykdenXIV. ingenomen. 

XIV. a 7 

fTezek (Anthony tu»0,Advokaat- 

Fiskaal, in fchimpfch riften be- 

fchuldigd. XX. 2f8. door de 

Staaten en den Prins van Q. 

ranje befchermdf XX. 218 

fFicbard, Voogd van Gelder, 

* £elpt Biflfchop Willem tfg^n 



born , wordt Biffchop van U- 
trecht. II. 36$ 

Wilde Geuzen verjaagd. VI. 266 
Ifildt (Gideon de) fluit eeriVer- 
drag metSalee. XII. 203. kruift 
in de^iddellandfche zecXIL 

455 

UT$ldt {Hiob dey, Sekretaris der 

Admiraliteit teAmfterdam.be- 

vordert de qitrufting der f<?he- 

s pen tot den ov^rtogt naar En- 

69* 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 



geland. £V;425» koot in En- 
geland. XVI. 2a 
JVtlfrid , Biflchop van Jork. I» 

349. wordt afgezet. L 351* fcpmt 
in Friesland. \. 35a. predikt al- 
daar. I. 35a- reilt naar Rome. 
I. 354* wordt in zyn Bisdom 
herfteld. I. 354. fterfb I. 354 

Wilhelmus Procfirator. Ben gt we- 
gens zyneKronyk. II. 337 4ant. 

Wilkes ( Tbmnas) , Raadsheer van 
Staate , wegens Engeland, be- 
looft Reingoud te doen ftraf. 
fen.VIJI. 170. fchryft ten n*- 
deele van de Staaten. VUL 201 • 
dryft dat de Oppermagt hier by 
de Gemeente is. VIII. 208 

Willebrord , een Neder - Saxer 
van berkomft > predikt hetE- 
vangelieinFriesland.J 356,357, 
3Ö0, 364. wordt, doQrPipyn, 
met eenige goederen , befchon- 
>en. L 358, ook naderhand 
door apdereq. J. 373 , 378. 
wordt door Sergius den I. tot 
^arts-B iflchop ingewyd. 1. 360. 
komt te Weftkapelle. I. 361. 
{ligt eenige Kerken. I,. 162. ves- 
tigt zynen zetel te Utrecht. I. 
371. fterft. I.378. zyn uiterfte 
wil. / 1. 378 

fflllekens QfakoV). zyn togtnaar 
Brazil. £. 483. XL 12. hy be« 
inagtigt de Allerheiligen-baai. 
XL 12 
Willem de Overyoiwnaar * Koning 
van Engeland, helpt È)irk den 
V. aan 't Graaffchap yan Hol- 
land. IL 187 
Willem , Hertog van Gelder , 
trouwt metdeDogtervanHer- 
toge Albrecht. III. 316. raakc 
in oorlog met Brabant, over 't 
bezit der Stad Qraave. III 317. 
dje aan Brabant komt, III. 319 



*97 

milem ,Zoon van Jan f Rertogs 

vanGulik , gefchikt tot opvol* 
ger van Kar el, in 't Hertogdom 
Gelder. V. 146. volgt zynen Va- 
der in 't Hertogdom Golik op. 
V* au. maakt een Verbond 
metFran^oisdenL V.aia. be- 
weert zyn regt op Gelder en 
Zutfen. V. 233*ftaat het af aan 
Karel den V. V. 254, 255. 
maakt een Verbond van be« 
fcherming met deezen. V. 261 

Willem ps I.,Zoon vanFiorit 
den III. , helpt Akre winnen. II. 
274. is oneenig met Dirk den 
VIL IL 276. wordt , door Vrpa- 
we Aleld, geflaagen. JL 278. 
verzoent zig met den Graave* 
JL 279. bekomt Friesland. II. 
280. verjaagt Henrik de Kraan. 
IL 28 u wordt gevangen.II. 283. 
ontvlugt. II. 283. tronwt II. 
1844 neemt Biffchop Dirk den 

. IL gevangen. II. 289. wqrdt 
door de Edelen tot Graaf ver- 
beeven. IL 301. laat Ada naar 
Texel, en voorts naar Engeland 
brengen. IL.305.wykt naar Zee- 
land. II. 313. wordt van daar 
verjaagd. II. 317. keert der- 
waards weder. II. 318. kcmfo 
met een Leger in Holland. IL 
3 19. bemagtigt Asperen. II.3 29. 
verdraagtzig metBiflcbopDfrk. 
IL 321. ook metGraaveLpde- 
wyk, 11.324. wordt in deRyfcg 
Reenen beveftigd, IL 335. ver- 
bindt zig met Engeland. IL 333. 
wordt in Vlaanderen gevangen; 
IL336. doet een'togt naarEri. 
geland. IL338. gaat op deKruis- 
vaart naar Egipte. IL 340, 347. 
helpt Damiate bemagtigen. Jï. 
Vfi. fterft. II. 351. Seurem, 
door hem , aan Middelburg ge- 



BLA-DWYZER 



598 

geven. II. 352 

Willem ds IL wordt Graaf van 
-Holland, onder Voogdye. II. 
376. zyne Voogden helpen 
Kleef tegen Keulen. IL 377. by 
wordt tot Roomfcb-Koning ver- 
kooren. IL 381, 382. by be- 
magtigt Werden en Aken. IL 
383 , 385* wotót Ridder geflaa- 
gen en gekroond. IL 386. be- 
legert Keizerswaard. IL 386* 
trouwt. II. 337. keert naarHol- 
land. IL 387. raakt in oorlog 
net Vlaanderen. IL 391C zyne 
benden flaan de Vlaamingen 
by Weftkapelle. IL 393* hy 
maakt Vrede met Vlaanderen. 
IL 396. wordt door den Paus 
ontbooden^ om Keizer ge- 
kroond te worden. II. 396, 
komt te Utrecht in lyfsgevaar. 
II. 399. ftigt het Slot Tooren- 
burg.IL 400. trekt op tegen de 
Weftfriezen. IL 401. fneuvelt , 
by Hoogtwoude , in 't ys. II. 
402. vrybeden aan eenïge Ste- 
den, door hem, verleend. II. 
401 ,403, 405. gebouwen, door 
hem geftigt.. II. 405. gebede- 
boek , hem toegefchreeven. IL 
40$. zynLyk gevonden. III. 19 
Willem de UI. komt in 't be- 
wind. III. 150. doet eene lan- 
ding in Vlaanderen. III. 153. 
wordt by Veere geflaagen. IIL 
155. andermaal , in eenen 
Scheepsftryd in 't Gouwe. III. 
, 160. wint Schoonhoven. IIL 
266. zeilt van Schiedam tot ont- 
zet van Zierikzee. IIL 17&. 
behaalt de overwinning op de 
Vlaamingen. III. 176. brengt 
'Zeeland tot onderwerping. IIL 
178* wordt Graaf van Holland. 
UI. 181. trouwt. Hl. 18*. be- 



flift een' twift tuflchen de Ede- 
len en Steden. III. 183. fluit 
een Beftand met Vlaanderen. 
III. 188» houdt geduurigfteek- 
fpelen. III. 187- handelt met 
Engeland. IIL 187* beoorloogt 
den Graave van Vlaanderen. 
IIL 189. doet eenen inval in 
dit Graaffchap. HL 200. ver- 
draagt zig met Graave; Lode- 
wyk. III. 202. jaagt de Land- 
zaaten op veele kollen. IIL 204. 
beneemt den Kennemerenhun- 
ne Voorregten. III. 208. zya 
verfchilmet Dordrecbt.IIL2o8. 
Huwelyken zyner Dogteren, 
III. 206,210, 214. hy wikkelt 
ziginden twift tuflchen Keizer 
Lodewyk en den Paus. HL 216. 
verkrygt groot gezag in 't 
Stigt. IIL 220. pandt Vreeland. 
IIL 222. zoekt Friesland te be- 
magtigen. III. 224. 't gelukt. 
IIL22& draagt Zeeland zynen 
Zoon Willem op. III. 229. baa- 
dele met Engeland , over een 
Verbond tegen Frankryk. IIL 
230. fterft. IIL 232. zyn aanzien 
en aart. IIL 233. waarom hy ie 
Goede bygenaamd zy. III. 235. 
in wat zin , Ryks Stedehouder 
genoemd. IIL 241 

Willem de IV. wordt , by 't lee- 
ven zynsVaders, Graaf van Zee* 
land. HL 2*9. daarna, Graaf van 
Holland. IIL 237. fluit een Ver- 
bond metEfigeland. IIL 237. 
neemt deel in den Kryg tuflchen 
Frankryk en Engeland. III. 
2394 geeft eene Handveft aaa 
Amfterdam. IIL 250. ofhyeeo' 
togt naar Spanje gedaan hebbe. 
IIL 248. hy trekt naar Pruiflen. 
III. 252. belegert Utrecht. HL 
257. breekt het beleg óp. HL 
258. 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 



158* zyn togt tegen de Friezen. 
III. 258* hy fbeuveltineen go* 
vege by Staveren. III. 259. zyn 

Lyk wordt vervoerd. UI. 338. 
hy heeft het fplitfen der Lee* 
neo in gebruik gebragt. III. aói 

Willem de V. komt her waar df. 
IIL 271. raakt in oorlog met 
den bifichop van Utrecht. IIL 
372. krygt de nederlaag. HL 
274. Vrouw Margareet draagt 
hem de Landen op. III. 275. 
ontzet hem wederom van de 
Regeering. HL 276. hy doet 
zig pp nieuws inhuldigen. III. 
477. raakt in oorlog met zyne 
Moeder. III 279. verbindt zig 
met veeie Edelen en Steden. IIL 
280. overwint zyne Moeder. 
IIL 282. verzoent zig met haar, 
IIL 283- trouwt. IIL 282. be- 
oorloogt de Stigtfchen 9 op 
nieuws. III. 283. maakt vrede 
met dezelven. III. 287. bekomt 
Heusden. IIL 288 * 290* reilt 
naar Engeland* III. 290. wordt 

' krankzinnig. IIL 291, 292,309» 
fterft. HL 320 



399 

Stad Utrecht. III. 348. belegert 
Gorinchem. IIL 351. fluit een 
Verdrag met die van Arkel. IIL 
352. wordt Graaf. UI 364. doet 
een* inval in 't Land van Ar- 
kel. HL 371. belegert Hage- 
fteinenEverftein.IU. 372. fluit 
een Beftand met Arkel. HL 374* 
wordt Heer van Arkel. 111*376. 
raakt met Gelder in oorlog. HL 
377. maakt beftand. UI. 379. 
helpt deLuikenaars bedwingen. 
HL 381. zyn verfchü metBra* 
bant. HL 383. hy vereffent den 
twift tuflehen den Abt en Heer 
vah Egmond. III. 385. hervat 
den oorlog met Gelder. IIL 
387. maakt vrede. III. 388. ont- 
dekt een verraad tegen zyne 
Kegeeringe. HL 389 ftilt de 
opfchuddlngen te Utrecht. HL 
395. Huwelyk zyner Dogter. 
UI. 398. hy trekt naar Epge- 
land. Hl. 404. naar Frankryk. 
IIL 406. doet zyne Dogter tot 
zyne Opvolgfter aanneemen. 
HL 408. fterft. IIL 41 r. zyne 
kinderen. HL 41e 



Willem deVL woont, nog jong, Wi\lm % Zoon van Willem den 
't beleg van Damme by. III. L wordt Voogd van Willem 



315. bewerkt den moord van 
Aleid van Poelgeeft. IIL 322. 
vlugt op 't Slot te Altena. IIL 
324. wykt naar 's Hertogen* 
bofch, en voorts naar Frank- 
ryk. IIL 326 , 327. verzoent zig 
metHertoge Albrecht. IIL 330. 
üeektover naar Friesland, en 
helpt de Friezen overwinnen. 
HL 332. bedwingt hen ander- 
maal. III. 339* zyn derde togt 
derwaards. III. 341. by fluit een 
beftand mef hen. III. 342. be- 
oorloogt den Heer van Arkel. 
UI. 347* verbindt zig met de 



n »j. 



den IL 

Willem de I. , Biflchop van" 
trecht, doet Heirvaart tegen 
Floris denl. befebryven. IL 166. 
't Leger wordt geflaagen. IL 
168. by bekomt gunftige Gift- 
brie ven van Henr ik den IV. II. 
17 1. trekt naar 't Heilige Land. 
II.177. draagt Holland aan Go- 
defrid van Lotharingen op. II. 
. 180. ontzet Alkmaar. IL 181. 
begint een Slot te YfTelmonde 
te ftigten. II. 133. yvert tegen 
Paus Gregoor den VIL II 184. 
185. fterft. II. 185 



BLADWYZER 



300 

milem de IL , Biffchop van U- 
trecbt, is gebeeten op FJorU 
deö V. III. 75. ftookt de W?ft- 
friezen tegen Jan den I. op* 
III. 97. bemagtigt bet Muider 
Slot. III. 97. zyn ongelukkige 

i togt tiaar Waterland. III. 10& 
Jiy maakt vrede met Jan den I. 
III. 1 1 1. verbreektze wederom. 

i III. 113. valt in de Landen van 
Amftel en Woerden. III. 1,51. 
fneuvelt. HL 152 

ItfllemvanEnkevoort, Kardinaal, 
wordt Biffchop van Utrecht. V. 
13!, fterft. V. 131 

IVUiem van Croi, Heer van Chie- 
vres en Aarfchot, wordt alge- 
meene Landvoogd. IV. 331. be. 
xorgt de opvoeding van Karel 
den V. IV. 338 

Willem van Lalaing , Heer van 
Binguicourt , wordt Stadhouder 
van Holland en Zeeland. ll\. 
548. IV. 4. begunftigt de Hoek' 
fchen. IV. 4. wordt argezetJV.9 

Willem van Nassau, in 't ge- 
meen Willem deL, Zoon van 
Willem, Graave van Naffau, 
erft het Prinsdom Oranje. V. 
270. fcoekt in 't bezie van het 
zelve te gpraakeiu V. 327. 
trouwt de Erfdogter des Graa- 
venvan Buuren.V. 326. wordt, 
om 't weigeren van 't Haard- 

* ftedegeld, in regten betrokken. 
V. 376. bezorgt de verfterking 

* van Charlemont en Philippe- 

* vïlle. V. 4i6..valt in Pikardye. 
V. 417. brengt de Keizerlyke 
fcroon naar Dultfchland.V. 436. 
wordt Ridder van 't Gulden 
Vlies. VL 6. Ud van den Raad 
van Staate. VI. 7.» 4°» men ont- 
laft hem van zyn aandeel in 's 
£onings beden. VL 1 1 , 15* hy 
dieuit in den kryg tegen Frank- 



ryk. VL 14. handelt over de 
Vrede. VL 31. treedt in 't be- 
zit van zyn Prinsdom Oranje. 
VI. 34. trekt, als gyzeiaar, naar 
Frankryk. VI. 35. ontdekt 's 
Konings toeleg tegen de Ket- 
ters. VI. 35. zyne Gemaalin, 
Anna van Buuren, fterft. VI. 
39. hy zoekt de Hertogin van 
Lotharingen tot Landvoogdes- 
Te te bevorderen. VI. 39. wordt 
Stadhouder van Holland, Zeeland 
en Utrecht. VI. 41. aanzien van 
zyn geflagt. VI. «. hy belydc 
denRoomfch-KatholykehGods* 
dienlh VI. 44, 74, 105. krygt ee- 
neder veertien ben den van Of' 
donnantièn onder zyn bevel. VI. 
45 » 57- arbeidt tot bevordering 
van 't vertrek der Spaaafche 
knegten. VI. 48. $8 , 59. loopt 
by Filips in 't oog. VL 49. is 
misnoegd over de opregting 
der nieuwe Bisdommen. VL 
6j. trouwt met Anna van Sa- 
xen. VL 69. verbindt zig met 
eenigen tegen Granvelle. VI. 
69 t 86. voorkomt de on- 
derfteuning des Konings van 
Frankryk* tegen de Hugenoo- 
ten. VL 74. houdt afzonderly- 
ke byeenkomften met eenige 
Grooten. VI. 76. (chryft aan 
' den Koning tegen Granvelle. 
VL 78 «84* maakt aanhang, om 
Granvelle den voet te ligten. 
VI. 80, 86. blyft uit den Raad 
van Stiate. VL 82, neemt 'er, 
op 's Konings bevel , wederom 
plaats in. VI. 89*95. zyn toe- 
leg op Vryheid van Godsdienil. 
VI. 96* 100, 105 , 204. by zoekt 
eenige luiden in den geheimen 
Raad te brengen. VL 97, roi. 
ftemt voor eene bezending na» 
Spanje. VL 103, zyn inzigthier- 
me- 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 



mede. VL ioo\ hy is t'onvrede 
over *s Kocings ftrengbeid. 
VI. 109,112 ,118,120. maakt 
zwaarigheid in 't uitvoeren der 
Plakaaten. VI. 120,131, 138. 
of, en boe ver hy deel hadt 
aan *t Verbond en aan *t Ver- 
zoekfchrift der Edelen. VI, rai, 
126, 133. 134. hy maakt de 
Landvoogdes bevreesd voor 'e 
groot getal der Onroomfcben. 
VL 130. hy verlaat het Hof VL 
131. houdt eene, Byeenkomft te 
Breda. VL132. komt wederom 
ten Hove. VI. 137, ftelt orde 
op de preeke te Antwerpen. VI. 
163, 173. ontvangt vleijénde 
brieven van den Koning. VI, 
173- fpreekt met de Edelen , te 
S. Truyen. VL 17 5. wordt door 
de Landvoogdefle befchuldigd 
by den Koning. VI. 190» 19$. 
ftraft de Èeeldftorming, te Ant- 
werpen. VL 191. geeft de Brie- 
vea van klava in 't licht. VI. 
195. houdt eene Dagvaart, te 
Denderende. VI. 196. men 
nodigt hem naar Holland. VI. 
198. hy weigert een gefchenk 
van de Staaten van ditGeweft. 
VI. 199. fielt orde op de Pree- 
ke te Uttecht. VI. 2,00. houdt 
' eene Dagvaart der Staaten , te 
Schoonhoven. VI. 201. fluit een 
Verding roette Onroomfch en f 
te Auitterdain. VI, 203. te Lei- 
den. VI. 203. fchryft over den 
•Staat des Lands» VI. 204. wordt 
, oneenig met Eginond, VI 208» 
krygt , in fchyn , bevel over 
eenige nieuw geworven man- 
fchap. VL 108. begint op zyne 
veiligheid verdagt te zyn. VL 
209. weigert den nieuwen eed. 
. VI. 212. heeft een' aanflag op 



Wateheren voor. VI 223. wordt 
te Antwerpen zwaarlyk ge- 
dreigd. VL X2Ö. begeeft zlgteu 
Lande uit en naar D ui tfch land. 
VL 227 ,2x8. Holland verftrekt 
hem eenige penningen. VL 128. 
hy wotft ppenlyk ingedaagd 
VI. 257. verantwoordt zig» 
fchriftelyk. VI. 259. verzamelt 
gelden krygavolk. VL %66. zyn 
toeleg. VL 168. een deel zyni 
volks wordt geflaagen, by Daal- 
hem. VI. 670. hy zendt Graaf 
Lodewyk naar Friesland. VI. 
271. blyk van zyne verandering 
van Gödsdienft. VI. 171. von- 
nis tegen hem. VI. 276. zyn 
aanflag pp Alkmaar en Hoorn» 
VI. 281. hy geeft reden van *« 
aanaeemen der wapenen. VL 
,zi2. hy kpmt te velde. VI 28S. 
bemagtigt eenige Plaatfen > in 't 
Luxeraburgfcbe. VL 285. trekt 
over de Maaze. VI.287. ioekt 
Alva , vergeefs , tot flaan uit 
te lokken. VI. 288. heeft geld 
gebrek. VI. 289. trekt naar 
Frankryk. VI. 289. dankt zyn 
Leger af. VI. 290. keert naar 
Duitfchland.VI. 291. Buis komt 
hem fpreeken. VL 306. hy geeft 
beftellingen ter zee uit. VL 
308 » 3** > 3*2. onderzoek over 
de wettigheid zyner laftbrieveo. 
VI. 310. hy handelt heimelyk 
om eenige Steden te winnen. 
VI. 311 , 319- z°ekt hulp in 't 
Duitfche Ryk. VI. 319. zyne 
fchepen te Embden in beflag 
genomen. VI. 324. ongeregeld- 
heid op zyne Vloote. VI. 327; 
hy handelt in 't Noorden. VL 
330. en met Frankryk en En- 
geland, VI 330, 331. genoegt 
zig kwafyk aau 't inneemen van 
d^n 



B L A D W "V Z E R 



3°* 

den Briele. VI. 348- veele 
"Zeeuwfche en Hollandfche Ste- 
den vallen hem toe. VI. 35<>t 

353>355>3<53>3<H»366,3 6 7,> 
380,381. Gelderland, Overys- 
fel, 't Stigt en Friesland ook 
voor een gedeelte. VI. 363 , 
369. hy zendt Aldegonde op 
eene Dagvaart te Dordrecht. 
VI. 377» zoekt tot befchermer 
van alle de Nederlanden aan- 
. genomen te worden. tfl. 378. 
Haat de openbaare oefening van 
den Roomfchen en Hervorm- 
den Godsdienft toe. VI. 379- 
"brengt wederom een Leger op 
'de been.VI.384heeft op nieuws 
geld gebrek. VI.384- trekt op en 
bf magrigt Roermonde. VI. 385- 
kan den moedwil van *t krygs- 
volk, naauwlyks, beteugelen. 
VL 3.85- ftelt orde op de Re- 
geering van Holland. VI. 386, 

387. trekt wederom over de 
Maaze. VI. 387. bemagtigtee- 
nige Steden in Brabant. VI. 

388. vermoeden van een toe- 
*leg op zyn leeven. VI. 389. by 

poogt, vergeefs , Bergen te ont- 
zetten. VI. 300- breekt op en 
dankt zyn Leger af. VI. 39<^ 
komt in Holland. VL 396. 
woont eene Dagvaart te Haar- 
lem by. VI. 3 96» f egt een niéuw 
Geregtshof op. VI. 397. geeft 
verfcheideft* Ordonnantlen uit. 
VI 397- zyn groot gezag. VI. 
398. VII. 3, 12,94. Raad ne- 
vens hem geitel d.VL 398. Gel* 
derland, Frieslanden Overys- 
• fel vallen hem af. VL 400. hy 
verandert de Wet te Haarlem. 
VL 412. zendt Lumei af tot 
ontzet deezer Stad. VI. 415. 
ook, zyns ondanks , ander volk. 
VL 425, 4*6- f t graauw ver- 



brandt zyn beeldtenis te U* 
trechr. VI. 433. hy neemt Lu- 
mei en Entes in hegtenis. VI 
434. Boflu zoekt bemin banden 
te krygen.VI.43o. men klaagt 
by hem over Sonois Krygsvolk. 
VL437. hy zendt bezetting naar 
Alkmaar. VL 440. zyn ruftig ant» 
woord óp de klagten van So- 
noï. VI.446. hy neemt Middel- 
burg in, by verdrag. VI. 461. 
befchénkt Vullingen , Veere en 
Arnemuiden met verfcheicten' 
Voorregten. VI. 462. zyn toe» 
legopAntwerppnrafclukr. VI. 
464-Zyne handeling met Enge- 
landen met Frankryk. VI^6& 

* met de Spaanfcheh. VL 478, 
480 , 48 1 . hy ftort in eene zwaa- 
re ziekte. VI. 486. wordt her- 

r field. VI. 487. bevordert het 
ontzet van Leiden. VL 488. ver- 
fielt 'er de Wet. VI. 497.regt 
•er eeneHoogè School op. VI. 
498. bevredigt de "Staaten van 
*t Noorderkwartier met Sonoi, 

: VIL 7 1 io* vordert dat men bem 
van 't bewind ontfla. VII. n. 
de Staaten draagen hert» deop* 

•perfte magt op,geduurendé dw 
oorlog. VIL 12, 16 , 18, 21,94. 
VIII. 109. by befchuldigt hen. 

' VIL 14. zy voegen hem eep' 
lyfwagt toe. VIL 13. zyn toeleg 
op Antwerpen mislukt, ander- 
maal VIL 14. by zoekt den 
Landraad te doen affchaffen. 
VIL 19*23. handelt roet Bos* 
fu. VIL 27. waarfchuwtdeStaa» 
ten tegen de Vredehandeling. 
VIL 28. handelt met de Spaan- 
fchen. VIL 41. trouwt, voor de 
derde reize , "„met CbarJotte 
van Bourbon. VIL $7. begeeft 
zig naar Walcheren. VIL tfp. 
ziet 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 303 



ziet naar uitheernfche hulp uit. 
VIL 78 r 81. handelt met En- 
geland. VII 8a , 83* met Frank- 
iyk. VII. 87. doet een' wanhoo- 
pigen voorflag. VIL 88. fchept 
wederom moed. Vil. 91. fluit 
een Verbond vtn Vereen iging 
tuflchen Holland en Zeeland. 
VII. 93. vordert zwaare fom- 
men van de Staaten. VII. 13, 
p6. poogt, vergeefs # Zierikzee 
te ontzetten, VII o$L fchryft 
aan de overheerde Nederlan- 
den. VIL 104. onderfteunt 
Vlaanderen , met Krygsvolk. 
VII. 107 .-bevordert de Gend- 
fche Vredehandeling. VIL 109, 
bedingt , by dezelve, eenige 
voordeden. VIL 115, 1 16. legt 
toe op 't geheel bemagtigen van 
Holland, Zeelanden 't Stfgt. 
VIL 119. vermaant de Staaten 
tegen den hantiel met Don Jan. 
VII.ii 7»i 19. zoekt deSpaanfch- 
gezinde Steden om te zetten. 
VIL 1 3a. Muiden en Weesp 
neemen voldoening van hem. 
VIL 133, 134. ook Haarlem. 
VIL 134. hy vermaant Utrecht 
tot verdrag VIL !36Vtwelk; 
eerlang , getroffen wordt. VII. . 
160. Schoonhoven . Nieuw, 
poort , Thoolen en Goes nee- 
men voldoening van hem. VIL 
137, ,138. zyne wedde wordt 
verhoogd. VII. Ï39. hy weigert 
te treeden in 't verdrag metDon 
Jan. VIL 144, 148,149 wordt 
befchuldigd van een* aanflag op 
deezen. VIL 145. door belof- 
ten van byzondere voordeden, 
aang^zogtjtot verdrag met hem. 
VII. 149. . hy onderfcheptüon 
JansWieven.VII. 154- hy ont- 
zet Antwerpen. VII. 156. komt 



in Holland. VII. 159. genegen- 
heid der Gemeente te hem. 
waards. VIL 159. hy vertrekt 
naar Utrecht. VIL 159. 'tStigt 
ontvangt voldoening van hem. 
VIL 160. hy verraft 13reda.VTL 
161. de algemeene Staaten no- 
digen hem naar Brabant. VIL 
167,168. hy vertrekt derwaard». 
VIL 170. wordt Ruwaêrd vaa 
Brabant. VIL 171. verwelkomt 
den Aartshertog Matthias. VIL 
t75. Ryhove begeert zyne ber 
willfging om oproer in Gend te 
verwekken. VIL 177. hy toont 
zig misnoegd over *t gebeurd© 
aldaar. VIL 179, 130. wordt Ste- 
dehouder van den Aartsherto- 
ge. VIL 183. handelt met Am- 
fterdam. ViL 185, 187, 189. 
bevordert den kryg tegen Don 

Jan. VIL 195. bezorgt den 
)oopsgezinden vryheid van ge. 
weeten. VII. 21 r. Dathemis 
vaart tegen hem uit. VIL 218. 
zyn voorflaa aan Don Jan. VIL 
*33« *y fluit een Verdrag met 
• die van Gend. VIL 236. wordt 9 
wegens de dood vari BofTu , be- 
fchuldigd. VII. 344. mistrouwt 
de Gendfche Bevrediging, yi^ 
047. bewerkt de Unie van U- 
trecht , heimelyk. VIL «48,249. 
neemtze aan. VIL 267. poogt 
Maaftrkbt te ontzetten. VIL 
174. woont de Dagvaart te Ant- 
werpen-by.VIl.277, 278. ver- 
Helt de' Wet te Gend. VIL 290. 
loopt aldaar gevaar van gel igt 
te worden. VIL 291, wyfthet 
Stadhouderfchap varA Vlaande- 
ren van de hand. 'VIL 295, 
290". doet een ernftig Vertoog 
aan de algemene Staaten. VIL 
308. ontwerpt een* fcaat van 
oor* 



BLAPWVZÊR 



'3?{ 

oorloge. VII. 309. IjA, tal 

betreffende , op de Keulfche 
Vredehandeling. VIL 282, 285, 
310, 314. zyn toeleg opMaaa- 
tricht. VIL 319. hy komt we- 

* derom in Holland, VIL 3«3* 
legt toe om Rennenberg telig- 
ten.VIL 3*4- ftelt ordeopde 
verzekering van O veryjjfel. VII. 

. 3*8. komt te Amfterdam. VIL 
329. ban tegen hem oitgefpro- 
ken , op 'sKonings naam. VIL 
345. zyn lyfwagt wordt ver- 
meerderd. VIL 348. hy verde- 
digt zig tegen den ban» VIL V 
348. wordt Stadhouder van 
Friesland. VIL 365. bekragtigt 
den afftand van de voldoening 
aan Amfterdam. VIL 371. geeft 
een Plakaattegende Roorofch- 
gezinden uit. VIL 372- koopt 
het Markgraaffchap van Veere 
cnVHffingen. VIL 381 -3&L 
maakt zig by eenige Vorften 
gehaat, door 't afzweeren van 
Filips den IL VIL 397« een zy- 
ner verfpiederen in Spanje ont- 
dekt en geftraft. VIL 410. hy 
klaagt over de Staaten.VII.4M. 
raadpleegingen op de opdragt 
det hooge Overheid van Hol- 
land en Zeeland , aan hem. 
VIL 4*5-4*8, 430-434- zyne 
heimelyke inzigten op den han- 
del met Anjou. VIL 42J8 hy oat- 

/ vangt den eed als hooge Over- 
heid in Holland. VIL 435- in 
Zeeland en in'tStigt hapert de 
opdragt VII. 43Ö. hy keurt An. 
jous Renverfaaien af. VIL 437. 
hy wordt door *t hoofd gefchoo- 

{ ten. VIL 439. geneeft. VIL 44^, 
444. verlieft zynederde Gemaa- 
lln.VII.444. ontvangt een be- 
hoórlyk Renverfaal yan Anjoo. 
VIL 445. opent hem den ftaat 



des Lands. VIL 447. Hielt eenert 
Hoogen Raad in Holland ió. 
VIL 450. loopt gevaar van 
een' kogel by Gend. VIL 457. 
aan (lag op zyn leeven. Vil. 458* 
Anjou legt heóa laagen. VIL 
475»477. 481 handelt met henu 
VIL 482 ,483,485. 't Hertog- 
dom van Brabant . wordt den 
Prinfe aangebooden.VII.484. 
zyne gedagten over den tegen- 
woordigen ftaat der zaaken.VlL 
484. hy legt een twitt in Fries- 
land by. VIL 494. ftelt Graaf 
Willem Lodewyk tot zynenSte- 
dehouder aldaar aan. VIL 45? j. 
trouwt met Louife van Coligni. 
VII.4j>9. wordt finaadelyk be-, 
jegent te Antwerpen. VIL joo. 
komt in Zeeland. VIL 500. (lelt 
orde op dezaakenderzée.VlL 
500, 501. handeling over de 
opdragt der Graaflykheid van 
Holland en Zeeland aan hem. 
VIL 511 -518. ontwerp der 
voorwaarden hierop beraamd. 
VIL 519 enz Amfterdam en 
Gouda vinden 'er zwaarfgheid 
in. VII» 524-528. verfchei- 
den' aanflagen tegen den Prin- 
fe. VIL 518. hy geeft raad 
tot behoudenis van Antwerpen. 
VIII. 14. laatfte toeleg op zyn 
leeven. VÏL $ag. By worde 
doorlchooten. VIL 531. beden- 
kelykheid over zyne laatfte 
woorden. VIL 532 demt. zyne 
begraafenis. VIL 536. gedaan. 
te, aart, Gemaalinnen ea kin- 
deren. VIL 537. voorzorg der 
Staaren na zynen dood. VIII.3. 
hy heeft grooter gezag gebad 
dan de Stadhouders na hm. 

XV. 27^175 
Willem de IL Prins van Oran- 
je, gêbooren. XI. 44. pfliega- 
vetf 



iet VAbERLANDSCHË HISTORIE. 



ven hëm gëfchenken. XI. 44. 
by wordt Generaal der Ruite- 
terye. XI. 117. 't regt tot de 
opvolging in 't Stadhouder- 
schap wordt hem opgedraagen. 
XI* 139. by trouwt met de Ko- 
ningklyke PrinfeflTe van Enge- 
land. XI. «97-30 *• geeft de eer. 
fte proeven van dapperheid. 
XI. 337. ontvangt de Franfche 
Gevolmagtigden tot de Vrede* 
handeling buiten den Haage. 
XI. 35i. neigt tot het voort- 
zetten des ooriogs. XL 43a. 
wordt Stadhouder, Kapitein- 
en Admiraal -Generaal. XI. 
438-44). byzonderheden in ty- 
- ne lallbrieven , Briele en Voor. 
ne betreffende. XI. 441 * 44*« 
hy wil te velde. XI. 449. zendt 
eenig Krygsvolk naar de gren- 
zen. XL 450. Holland brengt te 
wege , dat het te rug ontbooden 
wordt.XI.450,45 1 . hy verzekert 
zig van de Landen van Over» 
maaze.op het punt van het te» 
kenen der Vrede. XI. 457- Ver- 
dragen , hem en zyn Huis be- 
treffende , te Munfter gefloo. 
ten. XI. 47 5-478- verfchil hier- 
over vereffend. XI. 488 , 489. 
hy begunftigt de zaaken van 
Karel den 1. XII. 9» 10. dringt 
op 't byftaan van Luik. XII. 49. 
begeert dat de Staaten zig voor 
Frankryk en tegen Spanje ver- 
klaaren. XII. 5a. raakt in on* ' 
luft met Holland en byzonder- 
lyk met Amfterdam. XII. 53* 
ftelt zig tegen Hollands gevoe- 
len over de vermindering vafl 
•t Krygsvolk. Xlt. 6*-6s< 66, 67* 
f «.wordt gemagtigd om op de 
gemeene ruft .té voorzien XII. 
68. veiander&Ö* WetteNieuw- 



megen. XIL 68* ftelt zig aan 't 
hoofd eener bezending naarde 
Hof f andfcheSteJen. XII. 70-77. 
doet er verflag van. XM.77. 
klaagt over Amfterdam. XÏI.77. 
doet den Vioe-Admiraai de Wit- 
te in begtenisneemen.XH.8d. 

. ook zes Afgevaardigden ter Ver- 
gaderingen vanH0Uand.XII.ft9. 
poogt Amfterdam , door Krygs- 
volk, te overrompelen. XII. 9*. 
zyneftoornis over 't mislukken 
van deezen toeleg. XU. 10a by 
komt in 't Leger voor Amfter- 
dam. XII 101. verdraagt zig met 
AeStad.XII.104. verdedigt zyne 
handel wyze XJI. 109,192. fchry- 
vens derGeweften aan hem.XII. 
112. oordeelvan Holland over 
dit zyn bedryf. XIII. 369. hy 
vertrekt naar de Veluwe, ter 
jagt. XII. ira. handelt met 
Frankryk. XII. 114- Ii8.krygt 
de kinderpok jes. XII. 1 18. fter ft. 
XII, 118. verfchil lende oordeo- 
lenoverzynen dood. XII. 118» 
lao. zyne afbeelding en uiter- 
ftewil. XII. 110-122, 139. ftaat 
des Landt na zyn overlyden. 
XIL 195.126* 

Willem de III. wordt geboo- 
ren. XII. 130. den Staaten aan- 
bevolen. XIL 131. 171. verfchil 
over zyneVoogdyfcbap veref- 
fend. XII. 138-144 Holland ver- 
fóhuift zyne aanftelling totStad- 

^houder. XIL 151,152. Zeeland 
bigfltfit.fn 165a; hem, tot de 

^waardigheden zvns Vaders te 
voorfchikken, Xll. 9.17. HoL 
land kant zig tegen dit befluit. 
XII. 937, 's Prinfen vrienden 
zoeken zybe bevordering , door 
't verwekken van opfehodding. 
XIL 278 » a8o, 181. Zeeland bet. 

X fluit 



» L »A D W - Y Z E. -R 



306 

fluit beo» in K$3* tot Kapi- 
tein «Generaal voor te ftaam 
XIL «98. Holland belet , dat 'er 
op garaadpieegd wordt» XIL 
499. hy bekomt de Ridderorde 
Tan den Koufeband XIL 306. 
Krom wel vordert* datby, door 
Holland» van de waardigheden 
zynef voorzaateo worde 1 uit- 
gefloocen: XIL 313 ,320. 'tge- 
fchiedt. XIL 324* woeleryen 
ten zynen behoeve. XIL 396 * 
398 , 405. Zeeiands voorOag 
omtrent zyne opvoeding. XiL 
443. hy wordt, door Trigland, 
in den Godadienft onderwee 
xen.Xl 1.444- Holland wil, dat 
men hen den titel van Zyat 
Hoogheid niet zonder byvoeg- 
fel geeve, XIL 444- men ar- 
beidt on hem. te bevorderen. 
XUL 34»3*-44»*5i- de Akte' 
Tan zyne uitfluiting wordt ver- 
nietigd. XI1L 3$. voorflag om 
èero in gezantfehap naar En- 
geland te zenden. XIII 166. ge- 
roep om zyne bevordering.XHL 
j?6. handeling hierover» in 
Holland. XUL 188-190, 19a- 
19a. men gaat hem voorby in 
't begeeven der hooge krygs- 
ampten.XIIL 191. hy komt te 
Atnfterdam en te Rotterdam. 
XIII. 192. de Staaten vanHoL 
land neeroen hem aap tot een 
Kind van- Staat. XIII, 197. vet- 
anderen zyne hofhouding.XIU. 
198* hy bezoekt 's Land» Vloo- 
te. XUL 204. wordt Lid der 
Hervormde Kerke. XIII. *88. 
raadpleegingen om hem tot Ka- 
pitetn-Geperaal te bevorderen. 

XI1L»87 enz.^s.4i4.4'3a-434, 
445-453.480-486. hy wordt eer- 
fle £deie Van Zeeland, JIVL 



337- krygt zitting in den Raad 
vanStaate. XUL 437. doetee- 
fk% reis naarEngeland.XIII 434. 
overleg om hepn , of voor zyn 
ieeven , of voor een' enkelen 
veldtogt, tot Kapitein - Gene» 
raal aan te dellen. XI tl. 453- 
456. inzigten vanLodewyk dea 
*1V. op zyne verheffing. XUL 
457-460. hy wordt tot Kapitein- 
Generaal aangefteld voor den 
aanftaanden veldtogt. XIII. 486. 
^n vloed van den twift o ver zy- 
ne verheffing op do zekerheid 
van dqn Staat. XIV. 4. hy be- 
vordert de handeling met Keor- 
Brandenbuag. XIV. t$. trekt 
ttnet het Leger van den Yflèl- 
kant naar Utrecht. XIV. 33 ,34. 
handelt metKarel den IL XIV. 
43*4$. zoekt vrye hoede van 
Frankryk te verkrygen. XIV. 
60. zyne ontmoeting te Dor- 
drecht. XIV. 73 • 74- 'e Gou. 
da. XIV. 79. hy wordt Stad- 
houdbk enK apitêin-Genei m. 
XIV. 87, 88- fchryft tot veront. 
fchuldiging der Regenten. XIV. 
89. weigert aan 't hoofd eeoer 
bezendinge te zyn tot het 'SU- 
ten der beweeginge in de Sta* 
den. XIV. 90. verklaart Fraak- 
tyks etfehen voor onaanneeoK 
lyk.XIV. 106, 126. de hands- 
ling wordt hem aanvertrouwd. 
.XIV. 1 10. hy fchryft naar Rot- 
terdam. XIV. 1 16. handelt met 
deEngelfchen. XIV. n8»U9> 
verwerpt hunne eifchen, XIV. 
125 , 126. toont argwaan op de 
Groot. XIV. 1*5. fchryft aas 
óen Raadpenfionari» de Wie* 
XIV. 139. ontraadt het vervel* 
gen der banddaadigen aaodoa 
noord der Wttt*.XiV, 1» 
rer- 



*r:VADERLANDSCHE HISTORIE, 



* «rfoeftdieti moord* XIV. 182. 
pryft deoRaadpenfionaris.XIV. 
185. wordt gemagtigd tot ver- 

; an dering der Regeetinge. XIV. 
191. wil , volgensfiurnet , geen 
Souverain vanHolland zynXIV. 
sq/*- wordt in fchotfchriften ge- 
fcholden. XIV. 415. beklaagt 

. zig de verandering der ftegee- 
ringe. XIV. aio. xyrre onder" 
neeming op Naarden en Woor- 
den. XIV» 225 p »2& hy trekt 
voor Charleroi, XIV. 227. zyn 
laft aan den Graave van Ko- 
ningsroark. XIV. 230* by doet 
Pain & Vin onthalzen. XiV. 
237. verklaart zig tegen eene 
Wapenfchorfiog. XIV.247. ver- 

.evert Naarden. XIV* 271. ea 
Bon. XIV. 278. zyne waardig- 
heden worden erfelyk ver* 
klaard in zyne mannelyke na* 
komelingfchap. XIV. 31a. by 
wordt van eene fchuld van 
twee mülioenen ontheeven. 
XIV. 317. tot trouwen gera- 
den. XIV. 316, 343. de Ooft. 

.indifcheMaatfchappy legt hem 
een dne-endettigftehaareruit- 

. deel Ln gen toe. XI V. 317. zyn 

.gevoelen over de hereeniging 
der overheerde Geweften.XI V. 
319* hy regelt de Regeering, 
in 't Stigt. XiV. 3*7- in Gel- 
derland* XIV. 329 ,358. in O- 
veryffel. XiV. 329 , 360. hy 
verlieft den Stag vaa Senef. 
XIV. 330, 334 wi« Graave. 
XIV. 333. en Huy. XiV, 334. 
vertrouwen der Bondgen ooten 

. op hem. XIV. 340. hy Is ver. 
dagt in Engeland. XIV. 341 , 
379. de Sonverainiteit van Gel- 
derland wordt hem aangeboo- 
den» XIV. 345* by raadpleegt 



*er op net de andere Gewtflen; 
XIV 347. verklaart zig onver 
fchillig. XIV. 35*. wyft de aan* « 
bieding van de hand. XIV* 353* 
fchryft ernftig aan die van Zee* 
land. XIV. 361» TempJes oor- 
deel over dit werk. XIV» 365. 
de Scaaten verbieden te «qg- 
gen of te fchryven dat de Print 
naar de Souverainiteit ftaat. 
XIV. 366. hy krygtde Kind4> 
pakjes. XIV. 370. verovert 
Btnch.XIV.372. belegert Maas- 
tricht vergeefs. XIV* 396. 397, 
398, 41 8. deFranfchen zoeken 
hem. door aanbiedingen ven 
byzondere voordeelen ,te doen 
jieigen tot vrede* XIV. 41 r. 
zyn ontwerp van dezelve. XIV. 
344 > 4*5 . 4' ó , 4 i* hy wordt 
in blaauwboekjes befchimpt. 
XIV. 4 1 9* handelt met de Fran- 
fcben te Nieuwmegen. XIV. 

420. fpreekt met Tempte. XiV. 

421. 422, 425, 433. .raatt 
Haagt met de Franfchen, by 
Mont-Kafltl XIV. 44a bek- 
gert Charleroi , vergeeft. XIV. 
441* beflift de on kiften te Mid- 
delburgs over 't beroepen van 
den Predikant Momma. XiV. 
447-45*. verfchilt met Stad ea 
Lande op 't dok der Paten- 
ten.- XIV. 453. handhaaft zyn 
gezag over t befteUen der Wet 
te Deventer* XIV. 457. maakt 
een Reglement op de Regee- 
ring in Friesland. XIV. 458. 
doet een' keer naar Engeland. 
XIV. 464. trouwt met Maria, 
Dogter des Hertogs van Jorfc. 
XIV. 465* 466. argwaan over 
zyn Buwelyk. XIV* 468. by 
komt met Karel den II. over- 
een, wegens een on «terp van 

V z vre- 



BLAD W Y Z E R 



^go8 

vrede. XIV. 467. trekt te Tel- 
de 9 in 167%. XIV. 4&5> raakt 
' flaags by S. Denys op den vier- 
, den dag na 't fluiten der Vre- 
de, XIV. 403. zyn etfchen ten 
lafte van Span/e. XV. 6 enz. 
by dankt eenig volk , ter be« 
taaling van Friesland en Stad 
en Laaide ftaande, af. XV. 25. 
verfchil hierover. XV. 25. by 
beflift den twift overt bewaaren 
der fleutelen te Deventer. XV. 
35. dringt op 't verfterken van 
Maarden. XV. 36. zyne Heer- 
lykheden in 't Luxemburgfche 
worden verbeurd verklaard. 
XV. 58. zyne handeling in 
Duitfcbland. XV. 59. in Enge- 
land. XV. 60,81. voorflagom 
hem tot Regent aldaar aan te 
(tellen. XV. 80. hy verklaart 
tot vrede met Frankryk eenei- 
gen. XV. 86, 92, aoi. d v A- 
vaux zdekt hem te winnen. 
XV. 98. men dreigt zyn Print- 
dom Oranje ,in Frankryk «ver- 
beurd te zullen verklaaren. XV. 
99» 't gefchiedt. XV. 100. by 

• dringt op 't onderfteunen der 
' Spaanfchen.XV. 131* flut ee * 

• se werving van zeftieoduizend 
man voor. XV. 1 39» raakt hier- 
over in gefchil met Amfter- 
dam. XV. 143. ftelt zig aan 't 
hoofd eener bezendinge der. 
waard*. XV. 145. vertrekt mis. 
noegd uit de Stad. XV. 147. 

. verklaart zig heviglyk tegen 
dezelve. XV. 159- brengt een 
onderfchepten Brief van d*A- 
vaux in de Vergadering van 
Holland. XV. 179. doet Hooft 
en Hop uit de Vergadering 
gaan. XV. 181. verwydering 

; tufthen hem en Amfterdaa. 



XV. 194. zynekletaagting voor 
de andere Steden. XV. 196. 
zyn gefprek met den Branden* 
burgfehen Gezant* XV. 200» 
205. hy dringt op bewilliging. 
in de werving. XV. 210. doet 
'er in Zeeland toe befluiten. 
XV. 214-216. handeling over 
zyne belangen verfebooven. 
XV. 236 , 243. hy wordt in het 
regttot hetGraaïfchap Liagen 
beveiligd. XV. 244. handelt 
met Monmoutb. XV. 15a. be- 
üift de onluften te Gorinchetn. 
XV. 256. maakt verandering 
in de Vroedfchap te Utrecht. 
XV. 258. raakt met Dordrecht 
in gefchil over de bfominatie 
der goede Luiden van Agten. 
XV 259-279. en met Leiden, 
over de Nominatie van Sche- 
penen. XV. 979-282. brengt 
te wege dat 'er geene troepen 
worden afgedankt. XV. 183. 
verdedigt zyn gedrag omtrent 
Frankryk. XV. 199. van Beu. 
Dingen verklaart zig tegen 't 
verminderen van zyn gezag. 
XV. 299. zyn Prinsdom «orde 
verbeurd verklaard. XV. 317. 
hy fpreekt met Burnet. XV. 
339. toeleg om hem te ligten. 
XV. 3 40. zyn aart, volgens Sur- 
net. XV. 342. zyn begrip van 
eene vrye Regeering. XV. 344. 
Koning Jakob zoekt hem te 
winnen. XV. 347. geheime han- 
deling in Engeland ten zynen 
behoeve. XV. 352, 354. Al- 
byville fpreekt met hem uit 
naam van Koning Jakob. XV. 
354, 371. hy wordt door Dyk. 
veld verdedigd. XV. 357. Fagei 
verklaart 's Prinfen gevoelen o* 
ver de gefchUJerUn Engeland. 



4kr VADERLANDSCHB HISTORIE, jej. 



XV. 361. hy brengt bet En- 
gelfch en Schotfch Kryg«volk 
op een nieuwen voet. XV. 394. 
toeleg op zyn leeven. XV. 395. 
de Engelfchen zoeken hem aan 
om hulp. XV. 397, 411,41a, 
437. boe hy de geboorte van 
den zogenaamden Prins van 
Wallef aanmerkt. XV. 411. by 
befluit beimelyk toe den over- 
togt naar Engeland. XV. 413. 
krygt gelegenheid om zig daar- 
toe, onder een ander voorv 
wendCel , te bereiden. XV. 413, 
420. vdrzoeot zig met Auifter- 
dam. XV. 422* 't goed ver ft and» 
tuflehen hein en Prins Henrik 
KaJunir , wordt herfteld. XV. 
423. hy handelt hetraelyk met 
Amfterdam. XV» 424, 425,435. 
xwaarigheden in den togt XV. 
43i.dePrins beweegt deStaaten 
jom troepen te verzamelen. XV. 
43;*. hy handelt in Duitfchland. 
XV. 43*. zyn toeleg wordt o- 
penbaar. XV. 43?. <te Staa* 
ten befluiten, hem te onder- 
(leunen. XV. 440, 45 r. 4<Stf» 
468. Koning Jakobbefchuldigt 
hem. XV. 44a» 4Ö1. veeleEn- 
.geifcben verzoeken hem over 
.tekoraen. XV. 45*- hy raad- 
pleegt op de landing. XV. 454. 
geeft in *t openbaar reden zy- 
^ner onderneeminge. XV. 456 , 
465. neemt affcheid. XV. 473. 
gaat fcheep. XV.474. keert te 
rag. XV. 475. loopt andermaal 
uit. XV. 47* landt in Torbaai. 
XV* 479. handelt met Koning 
Jakob. XV. 483* komt te Lon- 
den. XV. 434. befchryft een 
.Conventie.' XV. 488. verklaart 
zig op 't (luk der Regeeringe. 
XV. 498. men draagt hem en 
zyne Gemaalin de Kroon op.# 



XV. 501 enz. hy behoudt zyn* 
ampten in den Vereenigden 
Staat. XV. 508. XVU 20. maakt 
den Staaten zyne komft toe 
de Kroon bekend. XVL 19. hun 
buitengewoon Gezantfchap aan 
hem. XVI. so. hy ontdekt d* 
veranderlykheid der Engel- 
fchen. XVI. 22. erkent zig ver^ 
pligt aan de Staaten. XVL s£ 
verklaart Lodewyk den XIV* 
den oorlog. XVI. 30. zyn oog* 
merk in het dringen op onder* 
ftand van de Staaten. XVI. 33. 
hy wH $ ai wat op Frankryk 
vaart, doen neemen.XVL 36 , 
44* fluit ten dien eindeeene o* 
vereenkomft met de Staaten. 

XVI. 37.cn een aanvallend en 
verweerend Verbond. XVI. s& 
wil hun geen voordeel in doft 
Koophandel toeftaan. XVL 
41. treedt in 't Gr «>t -Verbond. 
XVI. 46. zyne Krygsbedryv.en 
in Ierland.XVl. 47*1*3-117; 
zyn verftbi 1 met Amfterdtfm , o- 
ver 't zenden der Nominale van 
Schepenen naarEngelandXVL 
S 1-50 , 68 , 69. en over het toe- 
iaaten van denGraave van Port- 
land onderde Edelen van Hol- 
land. XVI. <fó-68. hy komt In 
Holland. XVL 137, loopt ge* 
vaar in 't landen op deMaaze. 
XVL 138. zyne aanfpraak aan 
de Staaten. XVI. 139. en aan 
de Bondgenooten. XVI. 140. 
hf woont den veldtogt by. XVI» 
145, 146, 148,149. keert naar 
Engeland. XVI. 15a flaat den 
Keurvorft van Beijeren voor 
tot Landvoogd der Spaanfche 
Nederlanden. XVI. 162. keert 
wederom herwaards. XVL 168. 
trekt te velde. XVL 177, ig 3# 
aanflagopzyn leeven, ontdekt 

V3 e^ 



é L 'A D W Y i E ft 



3tö 

fcngeftraft. XVI. 186-193. hy 
arbeidt aan de Vrede met den 
TorR. XVI. J96. maakc merk e* 
tyke verandering in de Regee- 
ring te Goes. XVI. 206 enz. 
verzagt de vonniffen , tegen ee> 
tiige Regenten geveld XVI. 
214 zyne gedagten over *t van- 
Dis vanBurgemeefteiHalenryn. 
^C VI.. 2 3 7. hykomt in Holland. 
XVI* $41. woont den (lag van 
-Landen by.XVL 243.wy!tden 
ITranfchen voorflag tot Vrede 
-van de hand. XVI. 257. komt 
'wederom herwaar ds. XVI. 2G0. 
woont den veldtogt by. XV I. 
a6<5. fluit een Verdrag met 
Brunswyk-Wolfembuttet. X VJ. é 
271. komt, op nieuws, her-' 
«raards. XVI. 278. belegert en 
♦erovert Namen. XVI. 282 en^. 
*eert naar Engel and XVM05. 
maaktzynen uiterften wil.XVI. 
500. famenzweering regen zyn 
lieven. XVI. 315. hy woont den 
▼eldtogt in de Nederlanden by. 
XVL.3 tg. keert naar Engeland, 
XVI. 33$. oordeelt dat men, 
'ender bemiddeling van Zwee- 
den « behoort te handelen van 
Trede. XVI. 343» zyn belang by 
*te handeling. XVI. 355. "hy 
Jtórrtt in Holland. XVI 367. 
handelt over de vernieuwing 
Van het Groot-Verbond. XVÏ. 
425. keert naar Engeland. XVJ. 
.43 J. komt weder in Holland. 
XVfl. 6 doet eenfge opening 
tot een Verdrag van Verdeel in- 
ge derSpaanfcheHeerfchappyé. 
'XVII. 8 Aait het eerfte. XVII. 
'II. het tweede. XVII. 29. doet 
leen' «eer naar DuitfchJand. 
XVH. 17. komtïh Holland te 
rug. XVII. 20. keert naar En- 
geland.X VII.2 1. ihtf t metZ wee* • 



den en deStaaten.XVIf 42.doèl 
wederom een keer herwaards. 
XVII 46. 47,100. neigrtot oor- 
log X VIL 73. fluit met Deene- 
markeen deStaaten. XVII. 91. 
met den Keizer en de Staaten. 
XVII. 93 95 met Pruiffen en de 
Staaten. XVII 96 hy zoeft t den 
Prinsjoan WillemFrifo tot Stad- 
houder na hem te doen verkie» 
zen, XVII. 104. zynè ziekte en 
dood. XVII. 103-108. zyne af- 
t>eelding en fchets ayner Re- 
gecringe* XVII. 108-118 

Willem Kakel Henrik Friso , 
Prins van Oranje en NaiTaa', 
wordt gebooren. XVII 407. 
bekomt een lyfpenfioen. XVIL 
407. wordt Stadhouder vaa 
Groningen. XVItl. 195. van 
Drente. XVIII. 243. en vaa 
Gelderland. XVIII. 251. aan- 
merkingen over dö laatftgemek 
de aanfteïling. XVIII. 255. by 
treedt in 't bezit van 't Stad- 
houderfchap van Gelderland en 
Groningen. -XVIII. 509. doet 
eed als Erfftedbouder van Fries- 
land XIX. 70. woont het Veld- 
leger otntrent Breda by, in 
1732 XIX. flo. flttic een Ver- 
drag met den Koning van Pruil- 
fen , over de nalaatenfchap van 
Koning Willem den III. XIX, 
•93 er.z. protefleert tegen da 
vernietiging van 't Markgraaf» 
fchap van Veere. XIX. 121. 
handelt mét de Staaten van 
Zeeland de$aangaande , ver. 
geeft. XIX. 131 enz. trouwt met 
de Kroon- Prinfefle van Groot. 
•Brita'nje XIX. ïör. keert her- 
waards XIX. 162. in den Haa- 
ge, wordt openlyk voor hem 
en dePrinfeflè gebeden. XJJ{. 
467. veorüag om hem tocGa. 



der VADEHLANÜSeHÉ HISTORIE. 



fteraal v» 't Voetvolk tan <e 
Hellen. XIX* t*8. hy worde in- 
gehuldigd als Heer van Breda, 

XIX. 23 t, tot Loitenant-Gene- 
raal van 't Voetvolk verkoo- 
rcn. XIX. 3 Jó- weigert dit ampt 
te aanvaarden. XIX. 357* ont- 
haalt •* Lands Krygsvolk in 
Dnfcfehiand.XiX 430. vier Ge- 
weften dringen op xyne bevor- 
dering rot 6eneraai. XIX. 428. 

XX. 63. hy doet 2ig onderreg- 

ten van de gelegenheid van 

Staatfch Vlaanderen. XX. 63. 

aanleiding toézyfte verheffing. 

XX. 66. hy wêrdtteVeere«toc 

Stadhouder uitgeroepen. XX. 

71. in andere Steden van Zee- 

land. XX. ?*> 735 75. StaaK- 

wyze aldaar attngefteld. XX. 

78. ook- te Rotterdam, voor 

Stadhouder van Holland. XX. 

85. in andere Steden. XX. 86 , 

«7 , 88. en Staatswyze. XX. 93. 

zyn aanmerkelyk fchryven aan 

den Graave van Bentink. XX. 

94/hy komt te Amfterdam. XX. 

94. in. den Haage. 'XX, $$• 

wordt Rapftein- en Adrqiraal- 

Oeneraal der Unie. XX. 95. 

Stadhouder vari utrecht en O- 

veryflel.XX.9o -neemt zitting 

in de hoogt Koilegien. XX. 

$6 , 97. komt in Zeeland. XX. 

pg.^rordtïn 't Mark graaf fchip 

■ van Veere en VÜffingen her- 
ftéld. XK, 99. maakt in Zee- 

♦ land eenige verandering in de 

■ Regeerïngw XX- 100. keert naar 



gen arfélyk te verklaated. XX. 
iai. men verzekert» dat hygeto 
Gr6af'V<mtfoli*ndmi\zfiy XX. 
114. Pofteryen aan hem» en 
door hem aan 't Land opge- 
dra a gen. XX. ito* by vernie- 
tigt eene afgeperfte afkondi- 
ging te Rotterdam. XX. 1 31. 
befluitderStaatenvan Holland 
op het Erfüadhouderfchap.XX. 
14;. der andere Geweften. XX* 
151* 199* *H. by bevordert 
het opbrengen eener milde Git- 
te, hier te Lande. XX. 159. 

- neigt tot vrede. XX* 180 , *do» 
trekt naar 't Leger. XX. 188. 
kevert te rug. XX. 188. veroor- 
deelt eeoeaa&fpraak,op zynen 
naam verfpreid.XX.189. houdt 
zynen eerftgebooren Zoon ten 

r doop. XX. 193. Wordt gemag- 
.' tigdomde Regeering in Friea- 
laod te herftellen. XX. 201* 
: toeft toekt hem, ook in Gronin- 
■ -gen , meer gezags te doen op- 
draaien. XX. 304. hy trekt de 
bezetting uit Groningen. XX. 
005. wordt Re&èr magmfietrals- 
fimus der H*oge fcchóoie al- 
daar. XX. 207. zendt Gemag- 
tigdén naar Haarlem XX. 2M # 

- (laat de affchaffiftg^der Pagten 
VèoiyXX. 116. en een mid- 
'dtfl i by voorraad-, in -de plaats. 
*XK: -230. doet aan een ontwerp 

van' een Hoofdgeld arbeiden. 
XX 234. Haat-bet .^evens een 
ontwerp om de verpagte midde- 
len te collcfaertoy dfén Staaten 



dèn Haage. XX. ioi. bekomt -\oer.XX 236, dringt op herflel- 
verfebeiden' waardigheden in - ling omtrent de Ampten^en crp 



HoUandXX. t pi. orde om o- 
perrfjrk voor hem te bidden. 
XX. *o2, voorflag om het Stad- 
fcplrfarfehap in seyne maitndy- 
-ite-en vrouweiyke nakomelin- 



aftand der Pofteryen. XX. 266. 
wordt gemagtigd om de ruft in 
Amfterdam te herftellen. XX. 
283. komt aldaar. XX. 287.' 
verleent den Koopluiden ge- 
V 4 boor. 



« h A' D W Y « E -R 



. boor. XX. 290. maakt grootc 
verandering in de Regcerjng 
der Stad XX. 190 9 291. en in 
denKrygsraad.XX.2ps 297 -ver. 
trekt uit Amfterdam. XX,. 298. 
verandert» in alle de Holland- 
fche Steden , behalve te Oor* 
drecht » de Regeering door Ge- 
magtigden. XX. 300 , 301 , 30$ , 

.3O7«308,3qp4 i°»3 1 it S • a * 3 •* 3- 
ook in Gelderland en Overys- 
fel. XX* 3ï5.3i8. In Friesland; 
. XX. 3.17. in Stad en Lan4e. 
. XX. 319 enz. het Graaffchap 
, Kuilenburg wordt hein opge- 
. draageo. XX. 3'5« hy wordt 
Erfftadhouder der Geperali- 
• teiti- Landen. XX. 332, en Op- 
per «Direfteur der Ooft- en 
Weftindifche Maatfcbappyen. 
„ XX* 332 enz. maakt, hier en 
.daar nog eenige vpranderirjg 
jn de Regeering. XX- 356» 359* 
,378. doet zig totMarkgraaf van 
. veere en Vliffingen inhujdi- 
. gen. XX« 384. doet een Voor- 
flag tot herftelling der Fabrie* 
,ken,. XX 410. en des Koop 
.handels. XX* 411. . pryfteen 
. bepaalde Porto Fkartw of vrye 
haven aan. XX. 4 20 wordt on- 
: pa(Tel yk. XX 447* gebruikt ^le 
. j wateren te Aken. XX. 447. 
keert van daar te rug. 'XX. 448. 
, de ziekte verheft z te. XX. 443. 
de Prins fterft. XX- 448. .zyn 
Jyk wordt op een praal bed ge- 
. . legden plegtiglyk ter aarde be- 
del d, XX 45Q-2yne afbeelding. 

XX. 45« 
.Willem , Graaf van Buuren en 
daarna. Prins van Oranje enz. 
wordt gebooren. XX- 192* ge- 
doopt. XX. IQ3- PHlegiften 
bemvereQrd.XJC.193- hjr wordt 



Erfjkdbouder, onder <teVoog« 

dyichapzyner Vrouwe. Moedw. 

XX. 449 

-Willem , Graaf van Naffau , be- 

. magtigttweeSchaqfen.XI.15}. 

wint Orfoi. XI. 159. verovert 

Filippino. XL 176. verlaat de 

Soft te'Kalio><XI. 271. flerft. 
U. 306; zyn geilagtaaogewee. 

.zen. XLyAJant. 

Willem Fredrik , Graaf van 
Naflau, wordt Stadhouder van 
Friesland. XL 293, 294. (laat, 
vergeefs , naar. het Stadhouder* 

a fchapvan Qrqpiogenen Dren- 

- 1^ XI. 293-, 295. misnoegen 
tufichen Fredrik Heuiik en 
hem. XI- 196. ihy wint de Moer* 
fpuifcbans. XI. 394. beeft het 
beleid van den aanflagopAn- 
fterdam , in 1 650. XII- 94, 19& 
komt digt onder de Stad. XII, 

t 08. bezending aan hem van we- 

' ge de Wethouderschap. XU.9J. 
by trekt af roet hetRrygsvoi*. 
XII.107. wordt Stadhouder van 
Groningen en de Ommelanden. 
XII. 131. trouwt met eenePho- 

.. fefle vtn Oranje. XII. 13*» 
raadt Friesland tot het benoe- 

.,rpen van e^n Gevolmagrigde 
op de handeling met Kromwei. 
XH.357. komt op Texel. XH 
291,192. maakt zig verdagr.XU> 
'spa. voert bevel over een klein 
Legertje der Statten* XII- 39'- 
arbeidt; tot byiegging der ge- 
fchillen in Overyffel. XIMtft 
409. ftaat naar *t Veldmaar- 
fchalksampt. XII. 414* 4<7* 
422. Iaat 'er van af. XII* 41& 
brengt Krygsvolk in Groai* 
gen. XIII 07. legt de gcreaea 

[ gefchillen by.XIII.69. herwiot 
de ©lerfchans. XüL 9S>A 



d4t VAÖERLANDSCHE HISTORIE. 



■ ftpr ftr ongelnkkiglyk. XIII. 97. 

zyne Weduwe keest naar 
Duitfchland. XV. 35 

Wiluew Lodzwyk, Graaf van 
Naflau , helpt Groningen en 
Koeverden belegeren ,in 1580, 
VIL 337. wordt gekwetft. VU. 
341. belpt Lochem ontzetten. 
VIL 465. worde Stadhouder van 
Friesland. VIL 495* VUL 11. 
wint twee Schanfen. VIII. 73* 
zyn toeleg op Groningen mis- 
lukt, VI1L 76. hy neemt Laft- 
brief van Leicefter VIII. 120, 
157. wordt j door Taffis, afge- 
iheeden van' de zynen. VUL 
1 23. flaat de brandfehattfng der 
Ommelanden af. VIII, 123, fteqpc 
voor de opdra&t der Heerfchap- 
pyeaan Engeland, mi ds *t een- 
paariglyk gefchiede. VUL 112, 
.213, zyne Krygsbedryven in 
Friesland. VIII 31*- hy be- 
oaaawt Groningen. VUL 349> 
komt voor Nieuwmegen. VUL 
35 9« wordt voor Koeverden ge- 
kwetft. VlII. 368. ontzet de Vei- 
ling. VIIL 3*5- wordt Stadhou- 
der van Groningen. VUL 390, 
391. onderfteunt Embden met 
volk. IX. ii. herwint Deuti- 
chem. IX 5'- brengt Krygs- 
velk in Groningen. IX* 9<5- 
legt den t*ift in Friesland by 9 
IX. 100. werpt wederom volk 
indeVoorftadvanEmbden IX* 
194. wordt gemagtigd tot de 
handeling, in j<$o8 IX. 3*»* 
Henrik de IV. zoekt hem te 
winnen door gefchenken. IX. 
368. hy draagt zore voor de 
behoudenis der ruft? in Leeu- 
waarden, X 2$. raadt de Con* 
ferentie te Delft aaft. X. 59* 
ftnit oftie op 't beöeUen van de 



3IJ 

Wet te Leeuwaarden. X. 94, 
en verandert 'er de Regeering, 
X. 91. hy gaat in de Kloofter- 
Kerk. X 152. fterft. X.4Qf 
Willem vanTtfelftein ftelt zig te- 
gen Willem den VI. III. 390. 
helpt Yffektein verraden. HL 

41* 

Willem Eggert wordt Rentmees* 
ter van Holland en Heer van 
Purmerende. Jll.327. helpt de 
S. Katharynen-Kerk te Amfter- 
dam ftigten. HL 327 

Willem Baftiaansz. Zie Schepers* 

Willem Beukelszoon van Biervliet 
vindt het kaakeo en zouten vaa 
den Haring. III. 499 

Willemstad. Toeleg om dee r 
ze aan Parma te leverep. VIIL 

a 7* 

Williamf (Jakob) om oproerig* 
beid te Gouda, ter dood ge* 
bragt. VIIL lör 

Wiliougby (Peregrin Barty , Ba* 
ren vam) » Haat een Spoaofclt 
geleide. VIIL 138 krygt het Op- 
perbevel over de Engel fche 
hulptroepen. VIIL 263. zyn be- 
dryf te Geertrui denberg. VIIL 
277. hy verdedigt Bergen op 
Zoom. VUL 290. (laat eenige 
Hearen Ridder. Vil I. 291* keurt 
der Staaton handelingen goed. 

Vllbsr* 
Vilten valjen in deeze Landen. 

1.275,274 

Wiltenbvro , oude naam van Ui- 
trecht. 1.293 

Wilzen, door Karel den Grooten, 
overwon nen.- 1. 439 

Wimes ( James) , om een voorge« 
nomeu verraad te Veere , ont- 
halsd. VIIL 4S| 

Wimmenum (4melius van Beek». 
bm-ft, Meer va») 9 ontdekt den 

V 5 Staa- 



BLADWYZEfc 



W 

/Staaten van Holland een ge- 
beioi Verdrag , wegens Ant- 
werpen. XI. 4*7- beüuit met 
vyf Geweftentot het bekragti- 
gea der Munfterfche Vrede. 
XI. 490 

Wmmnum (Niketeas van Boek- 

bvtfti Heer van) % in 't Lid der 

JEdelén befchreeven , in J6f 8. 

X. 282 

WinfrU. Zie Bmifacius* 

Whigfisld tfotm) , Bevelhebber 
van Geertruidenberg, weigert 
de Plaats aan Maurits op te 
geeven. VIII. 280 

mnkel verbrand door Fl ons den 
HL H.168 

Wwkelmait. Slag aldaar , tulfchen 
Graave Arnond en de Wed- 
friezen. II. 130 

fWnfcbvfcr- Schans herwonnen. 
XIV. »3i 

Winter (ftrenge) des jaars 1740. 
XIX. "273 

Hlf**«>J (Rudotf), EnselfcHe 
Gezant in èen Haage. IX. 156» 
975,344. pryft den Raade van 
Sfaate bet Beftand aan. IX. 408. 
taakt in hevig gefchil met Prin- 
fe Maurfts. IX. 408 

Witte (Paultts) wykt voor de 
Franfchen. XIV. 33 ftêrft. XIV. 

Wïjfekerk (Jonkheer Gillis van), 
•verdagt van een* toeleg op 
Zuidbeveland. XI. 67 

fflffH (Jan van der) % Dienaar 
vati den Raadpenfionaris de 
•Witt , verzett zynen Meefter 
«aarde Voorpoorte. XIV. i$$>. 

166 

Wiflelbank te Amfterdam. Ok- 
troi aan' dezelve. Xlfl. 437 

fht (Qysbrtcbt de) handelt in 
-Portugal. . XII. 4S 5 



VFkh (éndriet de), Penflönafïj 
van Dordrecht. Inhoud van zyn 
Verb*al % wegen* de befchry ving 
van SómmeltdykeQ Marquette, 
In *t Ud étr Edelen. X. 333-339 

Witikuqd, Hertog der Saxers, 
vermaagfehapt zig met de Dee- 
nen. 1. 412. hitft de Saxers op 
togen de Franken. L 424,436. 
laat zig doopen. 1. 430 

WUlam > Koopftad aan de Maa- 
ze. L 274. R 7 

f?hfin(NiMa*s) % Borgemeefter 
van Amfterdam. XV. 415. zy- 
ce Aantekeningen. XV. 425. hy 
krygt kennis van de ondernee- 
taling op Engeland. XV. 426. 
fpreekt met den Prins. XV. 426, 
428, 429. met Dykvdd. XV. 
4.17. iyne bekommering. XV. 
426 * 408. hy fpreekt met Fa- 
gel, XV, 430. zyne gedagten 
over den tögt naar Engeland. 

XV. 440. hy wordt derwaaitfc 
afgevaardigd. XVI. 20. Waarom 
hy verkooren werdt. £VI. 21. 
»yn gefprek met Willem den III. 

XVI. 22. zyn y ver voor de eer 
van den Staat.XVI.27. hy wordt 
buitengewoon Ambaffadeor. 
XVI. 31. bewilligt roet moeite 
In 't gene met Groot-Britanje 
geflooten werdt. XVI. 33 , 3$, 
38. keert naar huis. XVI. 44. 
weigert Barm te worden». XVL 

tS fpreekt met Portland en 
leinfius totbeaflddeling. XVI. 
$3. keart zekere Vredepunten 
goed. XVII. 290 

mtfius (Hérmamtts) % Profefibr 
en Predikant te Utrecht, .zjra 
teedryf irf Engeland. XV. 303 
Wkt (Jak* de) , Oud-Burge. 
meefter Van t>ordreeht, haft- 
dolt in 't Neordea, XI, #•• 
389. 



Ar VAOERLANDSCHE HISTORIE. 



jSp. wordt door Willem den IL' 
ia hogteni» genomen* XIL 90* 
op JLoeveftein gezet. XIL 9ft« 
geflaafct v mtds lig outhouden- 
de van dèRegeering* XIL 109, 
herfteld in «yne waardigheid* 
XIL 12/ , i94- handelt te La- 
bek, XIL 277. wordt in den 
Haage tangerand. XIL 284, 
185. legt zyn ampt van Reken» 
needer neder. XIV. 166 rterft* 
XiV. 187 
Witt (yww rfe),Penfionari8 van 
Dordrecht , wegens Ho) land af- 
gebonden, om Zeeland van ze* 
kcr befluit op bet Stadhouder* 
fchap af te maanen, XII. i88 t 
$27. zyn' moed in *t uitvoeren 
van deezen laft. XIL 208. hy 
wordtRaadperiflonaris van Hol- 
land. XII. 231. wat men van 
hem zeide. XII. 232. hy krygt 
berigt van Engelafnds gezind- 
heid tot vrede. XIL 251 , 252. 
*yn voorflag ter Vergadering 
van Holland. XIL 053. hy han- 
dek af2onderlyk taet Bever- 
ningk efi Nieuwpoórr,,iri JEn- 
geland. XIL -279 ! 280. 't ge. 
ween fcheldthemiXH.184.hy 
ftelt de Akte van 'Uitflóitintj 
des Prinfen van Oranje op. XIL 
324. men befchuldigt hem, dat 
hy Kromwel het vorderen der- 
zelve aan de hand gegeven 
heeft. XIL 3 H'. hybb weert , dat 
Luiden van Re£eeringe,in Hol- 
land , niet dar* voor Holland- 
fche Regters te regt moeten 
Haan. XIL 383. zyti oordeel o- 
vereen Verbond met Branden- 
burg XIL 390- hy trouwt. XIL 
394. wordt befchuldigd van *t 
verwekken van opfehuddingen. 
Jffj. 402. arbeidt tot by legging 



, 3*y 

van den twM in Oreryflel. XIL 
409, 411, oordeelt , dat men 
geen Veldmaarschalk behoort 
aan te geilen. XII. 41 3. brengt 
te wege dat de renten van Hol» 
land van vyf op vier ten hon* 
derd verminderd word»; XIL 
434. handelt met denPranfcbea 
Ambattadeur de Thou. XIL 
451. raakt in ongunft van Ka- 
.rel den IL XIII. 33 , 40, 41.de 
Koning weigert hemceneVeiw 
4cf aar ing , dat hy de Akte vaa 
Uitfluiting niet eerft heeft 
voorseflaagen, XIII. 36. hoe hy 
omtrent den Prins van- Oranje 
gezind was. XIII. 41. zyne 
handeling metdePrinfefle We- 
duwe, XIII. 43* hy wordt, 
op nieuws , voor vyf jaaren toe 
Raadpenfionaris aangenomen. 
.XIII. £3. Frankryk tragt, ver* 
geefs , hem om te koopen. XIIL 
1 10 , 164. hy flaateene vèrdee- 
ling derSpaaniche Nederlan- 
den v«or.XlII. 111,117. zyrie 
behendigheid omdentogenaar 
Kabo Verde geheim te houden» 
XIIL 122. 124. zyne bekom- 
roering,' XIIL 154. hy wordt ge- 
magtigd op de Vfoote. XIIL 
153. brengtzedoor'tSpanjaards, 
■gat in zee. XIIL 154, wordt we- 
^ens zynen dienft op de Vioo- 
te bedankt. XIIL 159. van an« 
deren befchuldigd. XIIL Jdf . 
176 » 177. hy handelt heimelyk 
omeenen opftaqd in Engeland 
te verwekken. XIII. ió>. toe* 
leg óp zyn leeven. XIIL 169. 
hy werkt tegen de bevordering 
van den Prinfe- van Oranje.' 
XIIL »92, 193, 414. ontdekt, 
den heimelyken handel vaa) 
£wk. XIIL 216, ai?* wctik 



1LADWYZER 



31* 

aangezogt, omLonden in brand 
te doen fteckeo. XIII. 233. bev 
werkt, behendiglyk, dat men 
niet in den Haage van vrede 
handele. XIIL 243. beklaagt zig 
by d*£ftrades over den inval in 
4e Spaanfche Nederlanden* 
ZUL 273. zyn voorflag tot vre» 
ét tuflchen Frankryk en Span» 
je. Xlil. 276. hy handelt loos- 
Jyk met d'Bftrades. XIIL 285. 
maakt een ontwerp om bet Ka- 
pitein - Generaalfchap af te 
fcheiden van het Stadhouder- 
fcbap XIIL 289. misnoegen te. 
/ gen hein hieruit ontdaan. XIII. 
«95. hy handelt met Temple. 
XUL 296-301. ftelt d'Eftrade* 
deswege geruft. XIIL 301 , 3 10. 
Temple* oordeel over. hem. 
XII. 309. hy worde wederom 
voor Vyf jaaren aangenomen. 
XIII 309. de Staaten befcheo- 
ken hem. XIIL 310. deSpaan- 
fchen klaagen over hem. XIIL 
3x0. hoe hy de Franfchen wil- 
de behandelen. XIIL 311. zyn 
oordeel over het drievoudig 
Verbond. XIIL 385. hy handelt 
verder met Temple. XM.404. 
onderzoek of hy kennis hadt 
vanFrankryks oogmer ken.X IJL 
421, 412. zyhe inzigten op 't 
bevorderen vandepPrinfevan 
Oranje tot Kapitein «Generaal. 
jXIIl. 446 zyne bedenkingen 
op *t (luk der Vlagge. XIIL 475. 
hy brengt te wege , dat de Prins 
van Oranje alleenlyk voor éé- 
«en veldtogt tot Kapitein-Ge- 
heraal aaogefteld wordt. XIIL 
"480. dringt op werving te lan- 
de. XIV. 1$, deKeurvorftvan 
Brandenburg is misnoegd over 
zyn belcid.XIV.jp. hy flaat voor 



's Lands krygsgereedfehap e» 
penningen te bergen. XIV. 29. 
zyne raadelooshefd. XIV. 42. 
by wordt by nagt aangevallen 
en gewond. XIV. 63. hy ge> 
neeft.XIV. 70. ha^t tegen hem 
en zynen broeder. XIV. 137, 
199. hy verdedigt zig. XIV 138, 
j 40. fchryft aan Willem den IIL 
XIV. 139. legt zyn ampt neder. 
XIV. 148. krygt zitting in den 
Hoogen Raad. XIV. 15a komt 
op de Gevangenpoorte. XIV. 
159. *6ekt *er af te gaan. XIV. 
163 , 166. wordt deeriyk ver- 
moord. XIV. 171 enz. zyne af- 
beelding. XIV. 182 enz. 
Witt QKtrneUs ée) , Ruwaard van 
Putten, gepreezen doord'Es. 
tradei. XIIL 1Ó4. komt ais Ge* 
voimagtigeje in de Vloote op 
den togt naar Cbattam. XIIL 
259, 261. wordt deswege be* 
fchonken door de Staaren. XIII 
■262. woont het gevegt voor 
Soulsbaai by. XIV. 23, 24. 
keert ziek naar land XI V. 70. 
zyn beeldtenis wordt door 't 
graauw mishandeld. XIV. 70. 
aanüag op zyn leeven. XIV. 
71. men dwingt hem de ver- 
heffing van Willem den HL te 
tekenen. XIV. 75. toeleg der 
boeren van Voome op zya 
leeven. XIV. 137. hy wordt ge- 
vat. XIV. 14a. van een aanftag 
op 's Prinfen leeven befchul- 
digd, XIV. 143, zyne verdedi- 
ging. XIV. i 45# de Ruiter 
fchryft in zyn voordeel. XIV. 
147. zyne vrienden zoeken 
hem van de pleije te bevry* 
den. XIV. 151. men verfpreidt 
dat by zoekt uit te breeken. 
XIV. 152. hy wordt gepynfci 
XIV. 



der VADERLANDSCHE HISTORIE. 



XIV. 1 53* gevonnifi XIV. 155» 
157. door 't volk met de dood 
gedreigd. XIV. 158. van 't Le- 
dikant gehaald. XIV. 170. en 
jsunmerlyk omgebragt, XIV. 
171, 17*. 174. 177 
Win* xkm Haamfleée, natuurly- 
ke Zoon van Kloris den V.UI. 
71. legert zig op 't Hola te Put- 
ten, lil. 134. brengt Zeeland 
tot onderwerping aan Jan den 
IL 1IL 147. zeilt naar Holland* 
III. 164. verloft het van de 
Vlaamingen. I1L 165 

W*u (m»e Korneiis de) helpt 
den flag voor Dnins winnen* 
XL 283. wordt in hegtenis ge* 
nomen. XIL 83. wat hierover 
te doen viel XIL 84. hy raakt 
los. XII. 86. komt in een ge» 
vegt tegen den Engelfcheri Ad* 
xniraal Blake. XIL 2aa. geleidt 
eene Koopvaardyvloot. XIL 
242. fneavelt in de Zond. XIL 
468 
Wittem ('t Slot) gewonnen, in 
1568. VI 269 

Wöunbofft (Walraven van) doet 
de eerfte opening tot vrede, in 
1*07. IX «37 

Wodon, GodderGermaanen.I* 
I4t3«i.370 
Woerden (Herman van). II. 247. 
Zie Herman van Weerden. 
Woerden (Slot te) geftigt. IL 
265. door Aibrecht van Saxen 
gewonnen. IV. 266 

Woerden (Heerhfitbeiè van) aan 
Jan den L opgedraagen. III. 
110, na. en door deezen aan 
Guy.zynen Broeder. III. 151. 
Biffchop Willem valt in 't Land 
van Woerden. III. i5i.deHeer- 
lykheid aan Holland gehegc 
JU. xp8, 887. aan Jan van Beijo- 



V7 

ren opgedraagen. III. 325. 'c 
Slot en de Heerlykheid ver- 
pandt aan Hertoge Erik van 
firnnswyk. VI. i<5. mogt niet 
vervreemd worden. VI. 16. be- 
roerte aldaar. VI. 186, 't Slot 
wordt bezet. VL 187. de Stad 
verzekerd voor den Prinfe van 
Oranje. VI. 381. belegerd door 
den Graave van Megen. VIL 
60. verlaaten. VII. 67 v 104. 
Kerktwift in de Stad. VIL '331. 
de Heerlykheid van Woerden 
komt wederom aan Holland. 
VUL 339. Prins Maurits ver- 
ftelt <e Wet In de Stad, in 
1Ó18. X. 266. zy neemt vrye 
hoede van de Franfchen, in 
Hft*. XIV. 41. dePranfche be- 
zetting rnimt de Stad. XIV. 
133* & Prins van Orante be- . 
legert haar vergeefs. XIV. 226. 
zy wordt van den vyand ver- 
laaten. XIV. 280 

JFoif of Lupus (Broeder Pieter), 
verwekt opfcbudding te Me- 
enden- Vil. 291. brengt deStad 
óver aan 's Koning* zyde. VIL 
292. komt om. ' VII. 317 

IPUf (Reinier van der) befchul. 
digt de Regeering te RotteA» 
dam. XIV. 7$ 

fVolferd van Borfelen verzoent 
lig met GraaveFioris den V. III. 
50. beeft kennis van den aan- 
flag tegen hem. HL 67. misleidt 
die van Dordrecht. III. 99. lokt 
de Vlaamingen in Walcheren. 
III. 99- naatigt zig de Voogdye 
aan over Jan den I. III. 105. zyn 
groot gezag. UI. 109, 1 1 1 , 1 1 3, 
oorzaaken van zynen val. III. 
115. hy poogt met Jan den I. 
naar Zeeland te vlugten. IIL 
195. wordt agterhaaid. UI. 225». 

en 



3t8 ;3B L A ;P W 

en te Delft omgebragt. UI- 126 

Wolf tri van Borfelen, Heer van 
Veere. IV. 44* wordt Stadhou- 
der van Holland. IV.i7i-wykt 
naar Rotterdam. IV« i*7- *yn 
Hof in dun Haage. wordt geploo- 
derd. IV. 1&8. hy van «yn Aoipt 
verlaaten. IV. 19» 

Wolfrm » Biflcbqp van Sens * pre- 
dikt inFrie$Ufld*"I« 3<*9* Rad 
bond weigert zig yai» hem te 
laaien doopen. - L 37° 

Wdfftn (Henrik) , Burgeoieeiier 
van Zwolle y afgezonden naar 
Holland, XH-497 

Wvrmr y vry verklaard van tollen 
en beden. ' HL \7 

fPbrft (Ewoud Pieurszoên) wordt 
Admiraal der Vliffinger zee- 
magt. • VI. 355 

Woud (Heilig) waar Civilis de 

Batavieren byecn roept L-iso. 

Wilde VVoud zonder genade. 

JU 249- Ardennêr Woud 1. 367 

Jont* 

IVoude (Jakob van). III. 15a 

Wouóriceiem, door Jan van Ar- 
kel ingenomen, III 37i»Vrede- 
handeling aldaar. lil 431. de 
Gelderfchea verrafien de Stad. 
IV. 3-71. zy wordt. beangtigd 
door Chiappin Vitelli. VI474. 
de Heerlykheid deezer Sted*, 
en van Al ten a door de Staaten 
.van Hollapdgeliofct VUL 35a. 
de Stad byna verraft, door La 
Barlotte. IX .5' 

IVwtors (Jokob), Heer wn & 
Jans Steen, wordt te Thoolen 
uit de Regeering gezet. XVII. 
149. zyn verder J>edryf. XVII. 

fPbw» ('tSlot te) aan Parma ge- 
leverd. VU. 418 door Biroo 
ingenomen. VIJ, 48$,. veiko&c 



Y £ B *R 



aan Parma* VIJL 196; aan/fcg 
op het zelve. IX. 4. Maurics 
. wint hef. IX. 184 

Ufouwere QChriJliaanvande) t Pre- 
dikant te Leiden , heeft de hand 
in eene muitery aldaar. VUL 

159. *6i 

Wrongel {Herman), zyne Kryg*. 

bedryven in Duitfchland. XL 

238 

Wybesma {Joon vanMatbem van), 

ruimt het Slot te Leeuwaarden. 

VIL 165 

Wydcnes* Slot aldaar geiligt III. 

18, ao. vernield* LIL 98 

Wv* te Duurstede (Heerlyk- 

beid van) kom: aan Jakob van 

Gaasbeek. III. 393. ZieDuua- 

-STEDE, 

JVyk te Duurstede neemt vrye 
hoede van de Franfchen, ia 
167a, XIV. 39. wordt van hun 
verlaaten. XiV.ajü 

Wyk op Zee* Landing derHoek- 
feben aldaar. IV. 275 

tPynfargeniJoanvan) uit deal- 

gemeene Staatsvergaderinge te 

rug geroepen naar Gelderland. 

VIII. 11 7 

Wyngaarden. Zie Floris Oemvm 
Wyngaarden. 

IVyngaarden (Daniel van) ,Heer 
van Wyngaarden. XV. 243 

tPyngaarden (Gerrit van) wordt 
Lid van den Hoogen Raade. 

VIL 451 
IVyngaarden QJaknb % Heer van) 
bevordert de openbaare Pree* 
ke in Rynland.VL 1Ó8. bc- 
fchuidigd, wegens den Deel- 
de oftorm te Leiden. VL 1S5. 
woont eene Dagvaart te Dor- 
drecht by . VL 3 77. bezegelt de 
opdragt der Graaflykbeid aas 
.Wiüew <Jea L. VÜ513 



der VADERLANEWCIffi HISTORIE. 



0p$*tiof(HMNm). wordtRaad ia 
<teo Hove van Utrecht VUL 

168 

Wynkoopers-eed. Peweeglng 

Jiierover y in Holland , in 1 6 70. 

• XiV. 405. in 1751. XX. 351 

Winsijtlle Airiomswm). Dyk- 
graaf van Medenblik, werkt 
tegen Sonoi. VUL 275 

Wynttok. wanneer in G all ie ge- 
plant* L 217 

Y. 

sy*eerJikt(Boud€<*y*v<m) gebiedt 

** binnen Zierikaee. III. 170 

Y pere treedt in de Utrechtfche 
Unie. VIL a66. wordt door 
Parma belegerd. VIL 490. ver- 
looren, VIL 509. door de Praa* 
fchen veroverd» in 1678. XIV* 
471, in 1744. XIX. 455 

Tpefioot. BlokhuU alddar opge- 
worpen* IV. 354. aangetaft, 
door de Gelderichen. IV. 355. 

* ontzet, door die van Amfter- 
daro. IV.355 

Tibrandsz (Joon), trekt in ge. 
zantfehap naar Zweeden. XII. 
393. wederom. XIII. 185. wordt 
gemagtigd tot de KeuMcb* Vre- 
dehandeling. XIV. 145. tot de 
Nieuwmeegfche. XIV. 369 

Tsbrandsz (Ysbrand), Kapitein der 
fiurgerye te Rotterdam , be- 
waart eenige Regenten. XIV. 

115 

Yslandsvaarders genomen door 
deDeenen. XIX. 27 J 

TJJt&urg neemt Spaan fche be- 
zetting in. IX. 33 

TJfêlvmde (Motte} door deBia- 
feboppen Willem en Koenraad 
gefttgt. IJ. 183- door Dirk den 
V. belegerd, ingenomen enge- 



t*9 

tegt. ILi«8,i89 

Yssjeutbj* ('e Slot te) (heng 
belegerd onder Jan den L HL 
113 gewonnen. III. 114, nj f 
119. aab Holland gehegt UL 
39i* verlooren. HL 415. her* 
wonnen en geOegu III. 41& 
belegerd en verlaaten. IV. 218, 

«19 

YssttsTBiif neemt vrye hoede 
van de Fran fchen. XIV. 35 

Tfftlftein (...) tekent het 

Verbond der Edelen. VI 115. 

gebiedt over zes vendels* VIL 

196 

Yzekdyke gewonnen doorPrin- 
feMaurits IX. 165. veroverd 
door de Franfcben, in 1747, 



*7 aaneen (Smm van) te Haar- 
lem aangevallen. HL 312 

Zaanden (Willem' van) 9 fp*nt aan, 
tegen Floris den V, III. 67. 
wordt gedood HL 90 

Znanen (Remas Floris van) 9 
Vroedfchap te Haarlem, doet 
een' voorflag tot verandering 
der Regeeringe. XX. 301 

Zaankant. Oproer aldaar, m 
1Ö78. XIV. 473- beweégiog, 
in 1 74P en 1 750. XX. 357 ent* 

Zaliger (Jan) , Lutherfch' Pre- 
dikant te Woerden, wordt de 
Stad ontzeid. YIL 331 

Zandenburg (Willen Ber van A* 

mermgen, Heer van), handelt 

ten huize van Trefel. X. sic. 

wordt uit de Regeeringe gezet. 

X.&34 

Zandvliet gewonnen, in 1705. 

m _ XVILxd» 

ZmU (Evm van) dient onder 
£re# 



♦Bredèrodé. Vt«i 

Ztmun (Gerard Beuktlnoon van) 

wordt Regter over CM den bar 

ccveld , Hogerbeets en de 

.Groot. X. 341 

Zee (Brittannifche).hoeverzlg 

dezelve uitftrekte. Xü. 3*8 

Zeegaten worden wyder , om- 
trent jiet midden der vyfriende 
eeuwe. - IV.8?»9i 

Za&land, door de Deenen,o~ 
vervallen. II 69. oorfprong des 

• gefehils over'tregt op Zeeland 
Bewefter-Schelde. II. 1 5 5 , 1 56, 

175» i7>.*75>*7 6 » 3*>* Hk 
4 ,5* einde deszel ven. III. 201, 
»fto3« Keuren aan Zeeland, door 
-den Voogd Kloris , gegeven. 
III. 6. de Edelen aldaar (laan 
op tegen Floris den V. III. 4<5. 
verzoenen zig met hem. III. 50. 
hy is de eerde, die 2ig 0ra*f 
van Zeeland noemt. III. 84* 
Zeeland weigert Willem den 
III. hulp. I». 189. 't Graaffchap 
wordt Jonkheere Willem op- 
gedraagen. III. 129. fchulde* 
van Zeeland, tn't jaar 1519 IV. 
507. bet fluit een Verbond met 
Holland. VII. 15» 93» weigert 
te treeden in 't Verdrag met 
Don Jan. VII 144- houdt 2ig 
•buiten gemeen fchap van lallen 
met de algemeene Staaten. VII. 
1-9& treedt in de Ucrechtfche 
Unie. VIL 263. deszelfs in2?g- 
ten op de Keulfche Vredehan- 
deling* VIL 278. *t Geweft be- 
gint afzondertyk te munten. 
VIL 323. het doet Anfou gee- 
ne hulde. VII. 424, 437 zweert 
hem» onder beding van onge- 
houdenis.VIL 444 raadpleegt 
op deopdragt der hooge Over- 



ig A. Ö W V 2 E R 



heid aan Oratije; Vtf. 42 $-4$* ; 
436. en in 't byzoodtr over de 
opdragt der Graaflykheid. VIL 
5»S » 5*$ * 51^ temt tegen de 
nader Verklaartng der Wapen- 
fehorftng. IX* 271. verklaart 
zig fterk tegen 't Beftand. IX, 
377 . 378 , 4' 5 . 4*6\ Jeaonin 
vermaant 'er 't Geweft ernfte- 
lyk-toe. IX. 416. 't bewilligt 
eindelyk. IX 429. Haat der Ker- 
ken aldaar, in 1612. X. 58. 't 
Ceweft dringt -op 't bouden 
eener nationaale Si node. X. 
154. keurt één fpoed rf, waai- 
mede Fredrik Henrik tot Stad« 
houder wordt aangefteld, XI. 
3. draagt hem de waardig* 
heidvtn eerften Edele op. XL 
5. dringt op belofte van hand- 
baavinge der Hervormde Lee- 
re, voor 't aanvangen der Man* 
fterfche Vredèhandelinge. XI* 
41 1. weigert de Munfterfche 
Vrede aan te neemen. XL 483* 
doet hat eindelyk. XL 493. ver- 
fchMIen over 't befteJIen der 
Wet in de Steden na de dood 
van Willem den IL XII. 145- 
149-eenigeEdeIen zoeken ftem 
in den Staat te verkrygen.XÜ» 
149- handeling met Holland, 
over 't aanftetfen van eenen 
Stadhouder. XII. 151 oproert- 
ge beweegfngen in ditöewefc 
224, 297 't befluit den Prini 
van Oranje tot Stadhouder enz» 
tevoorfchikken.XII.2a7 (laat 
hem, \n 1653» voor tot Rapf- 
tetn-Generaal. XII. 29$. doch 
Holland belet dat 'er op ge* 
raadpleegd worde. XII. 999 in* 
vloed van deezen voorftag op 
deVredehandeliog. XII. 306, 
307. oordeeten van 't Geweft 
ever. 



der VADERLANÜSCHE HISTORIE. 



. 09tt Vvetteenen der Akte van 
Uitfluitinge, door Holland. X1L 

333, 33&-34«.3S8- Kromwei 

- föhryftaaa de Staa ten ?an Zee- 
land. XII. 343-345* iy doen een 

" vterflag omtrent 'aPrtnfen op- 
voeding.XIL443» befluiten hem 
te bevorderen» XUI. 35. arbei- 
den h4ertoe.XIH.i93»»9<5.doen 
eed feberp Vertoog tegen *t 
voonis over Buat. XIII. ae*. 
keuren 't- vineen fcheiden van 

- 't Kapitein- Generaalfchap én 
Sfadhonderfchap at XIII. 990 , 
»94. # verfchil onder hen. XIII. 
4i2*zy verkiaarefl aigcegen't 
Ouiten metFrankryk. XIV. 53* 
kiezen Willem den III. tot Stad. 
houder. XIV» 88. 't Geweft ver* 
klaart tig eraftelyk tegen de 
Ontwerpen van vrede der Fraji- 

• fchen en Engeifchen. XIV. 1*8. 
verandering fn de Regeering, 
in 167a* XI V. 117.de Provin- 
cie bewilligt in de voorflag der 
Zweedfchen op de KeuHbfce 
Vredehandeitng.XIV.aS7* raad* 
pleegt op de opdragt der Sou- 

• verafniteit van Gelderland aan 
Willem den III. XIV, «i. oet 
vangt een ernftigen brief van 
zyne Hoogheid. XIV. 301. 
wordt door hem overgehaald 
om in de werving van zeftien- 
duizend man te bewilligen. XV. 
910-117. beroerte en Gerande, 
ring in de Regeering aldaar. 
XVII. 147-151, 246 enz. de 
Provincie verklaart zig tegen 
de bevordering van Prtnfe Joan 
Willem Frlfo. XVILno./kant 
zig tegen een beüuitop dé GeU 
derfche gefchillen. XVIL 237. 
dringt fterk op het regelen der 
GreMfcheUKag in Vlaanderen. 



3** 

XVIII. 73* vernietigt bet Mark* 
, graaffcbap van Veere. XIX. ug. 

verdedigt lig deawege. XIX. 
124. handelt 'er over meeden 
Prina van Oranje. XIX. zfz. 
ongeruftheid aldaar, in 1744, 

XIX. 425. en in 1747. XX. 68. 
de Provincie ftel t den Prina van 
Oranje tot Stadhouder aan. XX* 
78. verklaart zig tegen eene 
Neutraliteit en afzonderlyke 
Vt&de. XX. 7 9. maakthetStad* 
honderfchap erfelyk. XX. i?u 
beüuit de Pagten aan te hou- 
den. XX. 908. aldaar gefchiedt 
byna geene verandering fn de 
Regeering. XX. 315 , 

Zeemagt der Hollanderen, eerde 
Myken van dezelve. 11,240,148. 
111.63. hoe men dezelve, ia 
een' oorlog te zee , gebruikte. 
, • IH.534-IV.I5S 

Zeerooveryen in de Straat van 
Gibraltar. IX. 497. en In do 
Mrddellandfche zee. X. 51,393. 
uitrufting daaitt|genX307,308, 

393 
Zeeflag of ftryd op de Zolder* 
zee, in 1573. VI. 448. voor Rei- 
merswaale in 't zelfde jaar. VI. 
460. onder Engeland , in 1588. 
VUL 186. voor Kadix, in 1596. 
VIII. 439. voor Gibraltar, in 
160/. IX. 453. in Doms* in 
1639* XI. z8o. by Kaap S. Vin- 
cent, in 1641. XI. 314. voor 
Douvres, in 1652. XII. 217. 
voor Pieimouth, voor deVlaam . 
fcheen voor deEngelfcbe kuft, 
in 't zelfde jaar. XII. 921,922, 
223. van drie dagen , In f653. 
XII. 233. voor Li vorno, voor 
Nieuwpoort, voor Duiitkerken, 
voer Katwyk, voor «te Maazo, 
in 't zelfde jaar XIL 937,938, 
X l 939, 



B L A D W Y Z ER 



3a* 

239,240,241. io deZ<M'ta 
1058. XII. 468. voor Leftoffe , 
in 166$. XIII. 145. van vierda- 
gen, tn 16Ó& XIII. 205-309, 
omtrent het Noordvoorland, 
in 't zelfde jaar. XIII. 210. voor 

. Soulfbaai, in 1672. XIV. 14. 
zeedagen van 1673. XIV. 287, 
*89» *9i* **n ifyö* by Sicilië, 
XIV. 39a , 193- van 1676. om- 
trent Stokholm. XIV. 400. rn 
x677.XIV.443. voorBevefier, 
in 1690. XVI. 110. by Kaap Ia 
Hougue,in 1691. XVL 173 enz. 
op de hoogte van S. Vincent , 
in 1093.XVI. 248. voor Mal- 
laga, in 1704. XVII. 225 by 
Kaap Paffaro, in 1718. XVIIL 
171. voor Toulon, in 1744. 
XIX. 4*6 

Zeeuwen* Kligius en Wlllibtord 

prediktfb oöder hen. I. € 34<*t 

$61 

Zeevaart. Leiceftert Plakaat 

. daarop geeft veel ongenoegen. 
VUL 147* If4- 'c wordt inge- 
trokken. VIII. 200. verfchil met 

. Groot -ir kan je over de vrye 
Zeevaart. XI. 958. Verdrag van 
Zeevaart met dit Ryk.XIV. 339 

Zegel der algemeene Scaateo , 
in 1579* VII. 286 

ZeUbrugg* (Krisfyn tan)» Zie 
j&brug . 

Zcvcm*r ingenomen door Prin- 

fe Maurits. IX* J3. geruimd. 

UL 35 

Zevenbergen bemagtigd door 

. Hertoge Filips.UL 479, 488. 

verlooren* VIII» 345 

Ztvtrtorgtn (Willmvan) belooft 

geld toe onderftenning van *t 

Verbond der Edelen. VI. 2$ 5 

Zeven Huivers Luiden, «nder 

, iUva. VL3otf 



Zevender (fferirfefm) poogt 
Schoonhoven te bemagtigen- 
IV. «47* helpt Geertrui denber^ 
verraflen. IV. 252* krygt de ne- 
derlaag op de Lek. IV. 255. ont- 
(napt uit de hegtenis. IV. 156 

ZiEiüKzaa. Willem de I* wordt, 
aldaar , voor Graave uitgeroe- 
pen* II. 303. «de Stad verfcrygt 
Keuren van*Willem den IL IL 

. 405*zy / wonit in Holland, ge - 
plaatft. III. 94 ^Mi> belegerd. 
III. 136 , 171. ontzet. IIL 177. 
de Tempelier* aldaar ukge* 
rooid. III* 191. Henrik dp VL, 
Koning van Engeland, fchryfe 
aan deeze Stad* UI. $26. hevi- 
ge beroerte aldaar over de nieu- 
we Excynzen. IV* 114. zy fluit 
den Stadhouder de poort voor 
't hoofd. IV. 26$. verzoent tig 
met Hertoge Albrecht van Sa* 
zen. IV. 290. valt Oranje toe, 
in 1571. VI.&Ó. belegerd door 
deSpaanf€hen.VIi* 73*7*.75« 
gaat over, by verdrag. VII. 99. 
wordt betet, door 'sPrinfen, 
volk. VIL n 8* beweeging al* 
daar, in 1653. XII. 298. ia 
1672. XIV. 21 8. de Stad keurt 
af, dat tnea by overftenuniog 
tot de werving van settiendui- 
zend man beflooten heeft. XV. 
2i6* geweldige beroerte aldaar, 
rn 1747. XX. 73» de Prins van O- 
ranje wotdt tot Stadhouder uit* 
geroepcn.XX. 74. verandering 
in de Regeering aldaar. XX. 
100 

Zilvervloot. (Spaaofche). toeleg 
op dezelve, in. 1578. Vil. «6. 
zy wordt, in 1628, veroverd. 

- XL 68* haare waarde. XL 69 

Ztl verwerken betaaliog vanLos- 

en Lyfrenten aangenomen. V. 

384 
Zo*. 



der, VADERJLANDSCHE HISTORIE. 



Z*eUn (Herman wwi), Burgemees- 
ter van Rotterdam, zoekt ver- 
andering , in 1672, XIV. 76» 
raakt uit» en wederom in de 
Regeering. . XVIL 13S 

Zomer (DaviJ) , Baljuw van Mid- 
delburg , befchaldigt en bfr* 
dreigt Treslong. VUL 85 

Zmmemans (Arend) zoekt xyne 

% Vxoedfchapsplaata te. Rotter* 
dam neder te leggen. XIV. 7 7 , 
115. ayn t^ui$ wordt.aangeval- 
ien. XIV. 114 

Zprmenberg (JVittm urn), Baljuw 
van Brederode, gedoogt de o- 
penbaarePreeke. VI. 166. ver- 
voegt zig by den Heer van 
Brederode te Amfterdam. VI* 



3«$ 
gewonnen. IV.ai* 

Zuilen (Steven van) befcbuldigd, 
wegens den BeeldeaAoria te % 
Utrecht. VI. 184 

Zuilen QfflUm «o»> Zie fy. 
veld» 

ZuiUftein (Frcdrik um Xhffa»* 
Hm van\ natuurlyfce Zoon vao 
Fredrik Heniik* XL 435. word* 
uit den dienft v*o Willem den 
III. ontflaagen. XIII. 198» 1,99. v 
fneuvelt opdepoO aan 4e Gr*& 
venbrugge. XIV. 325 

ZuüeftHn (Joon van RtneJJe vm). 
wegens Utrecht afgevaardigd 
ter Gerjeraliteit, in 1618. X. 
206. Byeenkomft ten zynen hui- 
ze, te Utrecht.' X.aa8 



$20. wordt doorSonoi aange- Zinrzti QtGraaffcbop\onóe(l*zt 
fteld tot Regter over eenige van hetzelve. II. 171. aan Her- 



Roomfcbgeanden. VII. 55 

Zonneveld* (KprneiU van) . Oud- 
Borgemeefter van Alkmaar, we- 
gensHolland,in bezending naar 
Zeeland. XII. 130 

Zout. wanneer men begonnen 
hebbe Excyns van 't Zout te 
geeven. V.isi 

Zouthandel te S. Ubes geregeld. 
XIII. 17. nader. XIII. 378 

ZuiDHOLLXiro, k door Lodewyk, 



toge Karet van Bourgoudie ver- 
pand. IV* 1 39. aan den Biflchop 
van Munfter. IV. 183. Regt van 
Karel den V. en Hertoge Wil- 
lem van Gulik op dit Graaf. 
fchap. V* 233» herwordt den 
eerden afgedaan.! V.ifS 

Zwadenburgerdam of Zwmmtf- 
dam. Dam aldaar door Fforia 
den III. gelegd. II. 247.fterk« 
te aldaar opgeworpen. IL 314 



Graave van Loon , bemagtigd. Zwarte boop of Saxifche Knegten 
II. 316. Jan de II. «Hertog van legeren zig voor Groningen. 



Brabant, valt 'er ip.JU. I0u 
moet te rug. III. 163* 't wordt 
vry verklaard van deLeenroe- 
rtgbeid vin Brabant, II. 19LIN. 
35 , 187. verzoent zig met Her- 
toge Filipi. IV. 56 

ZuidhollandscbeWaaro 
breekt door. HL 453 

Zuilen (Dirk van) fneuvelt in 
een* fcheepsitryd. lü. 160 

Zuilen (Gysbert en Dirk vun) hun- 
ne Sloten ,door de Hollanden, 



IV. 385. trekken naar Holland. 

IV?' 387* komen wederom ia 

Friesland. IV. 389- verloopen. 

IV. 391. een deel derzefven 

valt in Friesland. IV. 402. lande 

voor Meden blik. IV. 40a, loopt 

gantfeh Holland af. IV. 403. 

bemagtigt Asperen. IV. 404 

Zweder van Kuilenburg tot Bis. 

fchop van Utrecht aangefteld. 

III. 493* bedryft veel geweld* 

in 't fügt. lil. 494* plaatft zy 

X % neir 



$*4 fitADWVZER der VADÉRL. HIST?^ 



fien zetel te Dordrecht III. 
495, fterft IIL496 

Zwentibold wordt Koningvan 
Lotharingen» IL 94. verklaart 
d» Utrecbtfche Kerk van eeni- 

Stollen vry. II. 95. heeft ge- 
il met eenlge Lotharingfche 
Groeten. H. f oo. belegert Dur- 
ft». IL rol» lóa. breekt het be- 
leg op* IL 103. rneuvelt.lt 103 
Zvtodéls.' Zie fTandeolen. 
ZmingUus (Hukuby predikt dé 



Hervorming inZwftffiïtöftlV^ 
425. is oneenig metLutbet.Vi 
5. ftreng tegen de Doopsgezfft» 
den. V<6$ 

iftoftfot ftigt eenige Kerken. L 

3$4 

Zwol. twflfr met Kampen, óver 

één tol aan 't zwarte water. IV, 

2yl (Gemf tw»<frr), Ridder, 

Heer tot Portoetende. Hl; 547 

£#*» doèrwien ,*eift,tedykt 

UL3S3 




Aan- 



Aatftmftg van het Tydftlp waar meée f«dKr DEEl? Atf 
VADERLAN0?0ÈfiE 'HISTORIE eindigt, cmvattalle 
^KAARTBN r Afmeldingen «öPort^acten in dezelve. 

Het INDEEL begint metde Asnlcomft dor Batavieren hier te Lan- - 
de f en,^)#,3M* het jaar na Cbriftus geboorte t 800 

Jfc«dlt;0«#**»AN»i#»T»*BLtn*AAT. Ci^ft besottnr Vetera»' . •• , < 
Mt» KAART v/K>üdiVaDERLAND. De Salicrs ondetw dfcjUM jo£*aa«r 

Hét U<k eindigt met <Je dopd van Willem IL Rooafch Koning , in 125* 

XAABT vm het VAinH L A ND in Dirk U ito 't OlftaOtiup bevcff £0, r 
* MiDDCUfeutirëP Galama-ve/dedifct zya kegt, . .^ * 

Herto^Godefrid gedood. * Uitfilter belegerd; \ '" " 

Hét mdetodwgtStfndfc* Hertog- ftti^s «atttoktgondie, tb 't jtariffi}* 

AA**dv*A€it*f?lbriiV. ' J Hag*ftaHn*d«gtfd. 

Pc Graaf ri&RMftfltf f^h&Kited. Doorbraak dei groot* WttroV - <. 

Het IV<*« eindigt ondéHfcteerKaF. V. mecHeKanferyltfaèyjredéii* i£a § 

Oproer. over ie Ixcyntes,] x , ■ . Woede van 't Ka a* en BropO^tpJk. 
- De Üelneeriftg in Zfeelami. ** Grkavènhaafee gcplonderd. ~ ^ l 

HetV* eindïfet mtï cfëöyfcrafrgj der Lairfetr aanKoning Fifips^rêss 



fAMlukteaABjiiUg^^ **?}*™}™Jt**&?** 



, •> 



Off «4wgt tfët Né^iW*9>< . AART VAN DE&, GOS V 

I^ABrtua'lVA&EJlI^AM* 1 !^ ADRIAAN , VA* OER Qa&S. . . 
'ttt. EEUW. ' - /j VrGLIÜ» VAN ZulCEAt/VAN A*TAv 

't VeiaoekJcarifi te##n..; A Louis van JSoizot.' , : ^ 
Brielè ingenoraee. ' Johan VAK DER DOES. 

^V4|d^fWte^W^^^ T ^ p ^ WU ^^ V fr 't «TCSli 

De Raad va» Staate. gevangen, : . f *«J-»f -JOun. . .... 

De Kerk j^paatjeiq p^w$ïdjg4. ïiLir v.J|AR/«. V. S. Aldegqnqk, 

Het Vffifo eiödigt met de .Qverdragt der Neder!, aan feabeïla ftft 595* 

Aankomt* va» Leiceftér., HOBiRXÖUDLEiGA.v.LEiCïma. 

Deventer, door de.EngelC .verraaden. FR*NfOlS. Maalson, , v . , , 

* $Aêhk verdriak? voorttfetiMrmegéa, \ Frin* M A tt-R I T $. ' '- ' - 

HetïX«tefeirt<Ögt met het fltócen van t twaatf}aarigBeftand ,4*0 ijfea 
Kaart tf-» '# OpsTAN,, pofttede *<^ JJelfgêriag v , t 

Craa4 belegerd, .T * ', ' . . . JakO* Va* If ARmS?***; J * 

De GaleljeiToveiaetld. ' " Kor neus van Aarssn. . ,'/ ' , T 

Aankoaift derSptanfthepewrtrttn. JoNA» VMt-OLDRNBARifEvsfcD'. ' 

Het Xde eindigt met de dood van Prinfe Maurits, • - in 't jaar.;62S 

' ddenryaTneveldop't^of-Schivot. RoMBGrtrtiëGEBBifeTs. : 
ps GAoot op l^otaeteia/ , FBANfois va* aab$en« • 
Willem Lodewyk vam Nassau. Louize de Coligml, : . , . . - ., 
hugo de Groot. 

HetXIdc eindigt tóet het fluiten der Munflerfche VrqJe, (n 1648 
Kaart *m*;j We»tkh, Ebnst Kasimir van üahau. ^ 

De Vrede te Muoftec i>ccedigd; : ; HEnrik KAjum vavMamaiv 

f EtMt FBBDBMK y HENR.Ife% WILLEM VAN NASSAU. - 

JTlAXEJL * IETEA41. ^. ^ JOHAN DE KWWVT. ^ 

" X j Het 



, Anftcidam belegcjdi ^ , Abjubaji *auw. » , 

" DelWiüdtö^entt Delft gefprongtn. * *J/tK va* Gale*. ^ 

« IBIKEWILLBHDETWBED* JUABTft* HABMBTSS. TBOAf* 

JAKOB CAT*. WlTTB COBNELI* OS WlTT. 

Het XIU dc eindigt met de Aanftelling van Prins Willem UL, in i6j% 
De Schildery van Ko*nelis de Wit* Jan Èverue». 

C T*ll** WlLLEM FREORftfIL. JOHA» MEERMAN. 

EGBEBT MEBOTVZ» KOBTEBAAB* JABOB VA» WASlB**AE*«OBDBM. 

KOttNElI* EVEBTSE*. 

fetXIV^e eindigt mét de Nieuwmeegfche Vrede, in 't jaar 167! 
<"JiiWeVKt*B»deWitt«i&a»deld. Koemei?* DB Wirr* • • ' • . 

<4$TtlXBM JOERÏ VAN GEND. U» DB WtTT» 

•« J-V* r t u t* •*« r>« o n« «BTBB DB GROOT» 

TB1NS YT1LLEW DE DERDE. MlcHIEIi ADB, OB JLüiWB. 

H9tXV4«.eindigtitttfde¥otIura^ 

JOAN MAUR1TB VA» *AS#ft«* « ' ETBR H. V. fc Mf EDE V. J>SKVBiJB» 
ARHOflT VAM ClTTBBS. ' XORMfal* EVBRTSRM. 

. . CQB*RAAJ>' VAN. BEUN1»GB»* * GASPAR FAORI» . 

r mrfca 6e huybbbt; ' - ••' 

Heè'XVWe eindigt met de Kyswykfche Vrede, : ^ - in *t jaari6fl? 
». Afbeeldi»g«van 'tfluis iefcys;wyl|.. H ibbojmmos ba» Bb?eb»i»fk. 
1 jÏbob Hop. Kor n rui Tbömp. 

NlKOLAA* WlTtS*. JtfBNNO V'An COEHOOB», 

GELEI» EVEBTSEN. "' '. HtNRfk ÉAS1MIB VA» NAttiC 

Het XVH dc eindigt mettiet fltri ten van de Utrécbtfche Vrede, iii 1713 

COEN R A&D VAN HfEMSKEBR» "PRlKt JOHAN ' W I LLEM FRISO. 
> WfLLBM BSNTINK: WILLEM BuYs. * 

GODARD TAN REEDS. ~ FÜAMfOlè RlKOXAAf FAGEL, 
GBRABD VAN KALLENBERG»' ~. • 

i&t^XVIilda eindigt met het'fluiten *an m t Verdrag van SevlHe f In 1759 

Gehooigeev,aan den Atobaffitd. Hop, Cobkeli* Hop. . a 

• AÓBÏAA» VAN fiÓRSBLB.' ' ' " ' I&AAK VAN HpORNBEEK. 

• f D$Lf J<*»B 1$ V4Ml9>^¥?BBPNé SlMON VA » SMNGELAND* 

#etXIX<keitfdigtiaetliQt(tyUen der Vrede yan Qresden,in 'tjttf 1745 

Sitêa VAN GOSJ-INCA. * ' ' &ANIEL DZ'DÏEIL 

Antaont van der öbim. Franco is FXèfL. v . 

HetXXfteetódigtmet de dood # van Prins Willem IV.. in *t jaar 17SX 

tU W- VAN )VA>IENARB«iQBQAU. GBRABD AARNOUT ÜAStBUSI. 

K JAKOB ÜlLtEsl -♦• ' 7 * *"• TiETt* StEYN. 

Prins 'WILLE M' Ü E v I ( K *. 1> E. Lddewt» Hertog v. Bbuhswtx, 
. Jan VAN BORSSELE,/ Erins WILLEM DE VTFDB. 

Het XXI&s bchelft. eau' afcemeenea BbdvyaA 

b^'klL onderjlaank VORTRA1TW , die'tc laat ingekomen qnof tv* 
' lebben kamen geplattft worden , a>« vn volgens afimikrty ij dm 
Drukker uitgegeven.. 
Maakten van Romvm» Mr. Jakob db witt, 

• XBNAU'SlMOItf HASSELA1R. ADR1AABT B ANKERT. 

JOOA DB MOOB. COBNBl.lt EVBBTSBN. 

GO»»BI.It PtBTBBtB, HOOIT, JAKOB VERHEI JE. 

ANDR1ES BIKKER. Ml. CASPIB VAN GlTTBBI. 

JOAN HUVDECOPBB. Mr, WlkLEM VA» ClTTBBii ' 



Oèk fe ty &a DitukEÉh van dit Werk ' ' f . 

'-•*.'•'" mede gedrukt de 

VA DER LANDS C H E 

Hl S TOR I E 

V E % R K O R T 

EN BT 

VRAAGEN en ANTWOORDEN 

VOORGESTELD, 

Dit Werkje, *ynde een Kort Begrfp van de XX* Dkrlen der 
VADERLANDSCHE HISTORIE,» van denzelfden&fry*£ 
zo kort en klaar als mogelyk i* f famengefteld, om in de Huist 
gesinnen en Schooien gebruikt te worden , en om den Jufttot 
het leezen van 's Landa GefcbiedenifTen in de Jeugd op te 
wekken of leevende te houden. Het is ten dien einde niec al- 

, leen in het Nedertfttitfcb, maar ook in de Franfcbe Taal g*. 
drukt, in klein O&avo. Doch gemerkt dat veele Leezers 
der VmkrUm&fcbe Hiftorie, dit Werkje alt een Kort Begrip of 
afcakelyken Inhoud van de uitgebreide Hiftorie,by dezelve wil- 
den voegen» of ook wel by deezen Bxaowyze* inbinden» ' 
heeft men 't ook in bet zelfde Fprjnaat en met dezelfde Let* 
ter gedrukt, en nu vermeerderd met XII. Nieuwe Prent ver- 
beeldingen. . 

By den Drukke* van de Vaderlandsche Histokue wordt ook 
'gedrukt de Hedendaagsche Historie of de Tegenwoordige Staat 
van alle Volken, met veele Kaarten enPlaatenverfierd,waarvan 

Het LIL III, Deel behelft eene naauwkeurige Befchryving van 
Cbinê, Japan en gantfch Ooft-lndie. 

IV. Deel behelft Perfie, Arabic en Tartarü. 

V. Deel bet Turkfcbe Gebied in Afia en Afrika. 

VI. De$I bet Turkfcbe Gebied in Europê, benevens het Konlncrvk 
Polen en Littbauwen. * J 

VII. Deel alle de Noord/cbe Ryken en Landen. 

VIII. en IX. Deel het Duitfibo Keizerryken de Keizerlyke Èr/tan. 
den, enz. J 

X. 



XL Zynde het Eerfte Deel mi ViaBENKH^NiDERLAjcDEii, vervat 
eene Algemeene Befchryving de$ Lands , der Zeden en Godi- 
dienft van de Inwooners, een kort begrip van 's Land* Hiflo- 

* rie, eene BofchtVving der Hoogé en /mindere Gcneraliteiö 
^Koflegien, der Maatfchappyën van Ooffen en Weden, én der 

Handwerken , Viflcheryen , Zeevaart en Koophandel. 
XII. Z?nde bet Tweede Dee( dar Vériewigd* Nederlanden, be* 

helft «ene -Befchrjf ving van alle de Generaliteits Landen, in 

Brabant, Vlaanderen, Opper-Gelderlq#d enz. 
X1H* Zynde het Derde Deel der Vereende Nederlanden, be- 

belft de Befchryving van gantfcta GeUerl+d. ' 
XIV. Zynde bet Vierde Deel der Verienigöe Nederlanden, bc- 

helft de Befchryving van Ie Gelegenheid, Regeering enz. van 

Heiland in 't algemeen, en van de Steden Dordrecht , Haarlem 

Delft -en Leidm.- 
XV% Zyncle het PjfueDeel der Vekeznigde Nederlanden, be* 

helft eene Befchryving van de Stad Amfterdmn % en andere 

groote of (temmende Steden van Zaid- en Noord-Hol land. 
XVL XVII. XVIIL Zynde hei Zesde, Zevende en Agtjle Deel der 

Vereenicdr Nederlanden , bebelft eene Befchryving van 'j Gra* 

- venbéage en van alle de Kleine Steden, Dorpen, Heemraad* 
fchappen enz. van gantfeh Holland 

XIX. en XX. Zynde het Negende en Tiende Deed der Verermcde 

* Nederlanden, beheift eene Befchryving van Zeeiand in \ al- 

- gemeen, en van aRe de Eilanden , Steden, Dorpen ent in 't 
byzotider. 

Het XX!. of het Elfde Deelêer Vereenicde Nzdeelardrv, be* 

helft de Befchryving van Utrecht, 
l>e Hedindaagscre Historie vah Qroot-Britahje. a Deden. t 

■ ■ — Frankrjk. 2 Deelen. 

» r „ ■ i • ■ ■ ■' "• / ■ — Spanje en Portugal. éénDecL 

■ ■ ' ■ — Stwitterland en/te/frn.*Dc* 
.. !en. - -•- • 

- ■ ■ — - Amerika. 3 Deelen. 

fiet XXII. XXIII. XXIV. Deel sullen de nog overig zyn&Pr* 
vinden behelzen. 



VADERLANDSCHE 

HISTORIE 

VERKORT; 

E N B Y 

VRAAGEN en ANTWOORDEN 

VOORGESTELD. 

Twee de D r u c 

Met Plaaten. 




4^' 
Te A M S T E RD *M, 

BydeWed. IS AAK T IR ION, 

M D C C L X X. 

Met Privilegie. 



VOORREDE. 



JT)E kennis der Hiftorien is gemeen lyk de eer- 
ft e , die ons , in onze vroege jeugd , meer 
öfmin eigen gemaakt wordt ', ten deele om dat 
zy voor ons, in onze tedere jaar'en, bevattelykft 
is; doeb vooral, om dat zy, in dien leeftyd, 
bekoorlykbeden voor ons beeft, die weinige óf 
geene andere weetenfcbappen bebben konnen. Dt 
Hiftorie vertoont ws dingen , die voor de zin- 
nen komen; die de verbeelding aandoen, en 
waar van wy ,'zo dra wy beginnen te r edenee- 
ren , gemeenlyk , al veel gezien of gehoord heb* 
ben ; daar de mee(ie andere weetenfcbappen ons^ 
in onze jeugd, zo vreemd zyn, dat wyalwat 
in jaaren gevorderd moeten wezen , eer wy 'er 
zo gemeenzaam mede worden , dat wy 'er d& 
zoetigheid en nuttigheid van ftnaaken konnen* 
En biervan komt bet, dat de, jeugd meer ver- 
maak vindt in de Hiftorie $ dan in andere wee- 
tenfcbappen. 

De Heilige Hiftorie , in de Bybèlfcbriften 
vervat, is buiten tegen fpr aak de nuttig ft esooor 
de jeugd; doeb naaflaan deeze ken ik geen nut- 
tiger noch aangenaamer dan de Hiftorie mze$ 
Vaderlands. JVy worden Me Leden van V Qhr 
meenebeft gehoor en , en deelen , van onze vroeg? 
ft e jeugd, in den< voorjpoed en tegen fpoed van 
den Staat Wy konnen hierom^, boe jong wy 

$ok zyn mogen, niet nalaat en , belang tertkej 

A , 

nen 



voorrede; 

nen by bet belang van bet Vaderland. Onze 

aanzienlyke Jeugd 9 die tot bet bekleeden van 

Ampten van Regeer inge word opgeleid ', is bet 

alleen niet 9 die byna noodzakelyk aangezet 

wordt , om zig met vermaak te oefenen in 9 s 

Lands gefcbiedenijfen * welker kennis de eigenly- 

ke geleerdheid der Regenten beboort te- zyn ; 

de kinderen van alk eerlyke burgers , boe gering 

ook van/laat 9 moeteh zig laaten gelegen leggen 

aan de lotgevallen van een Gemeenebeft , aan 

welker opkomfl en bloei bunne Voorouders zo veel 

deel gehad hebben , en van bet welk zy zehen 

t 9 eenigentyde, de voornaamfte fterkte en fieun 

zullen uitmaaken; voor zo ver de eigeniyke kragt 

tan den Staat in de menigte van eerlyke onder* 

zaaten gelegen is. Vreemd zou bet dan zyn , zo 

bet beoefenen van 's hands gefcbiedenijfen de 

tuft , de liefbebbery niet ware beide van onze 

aanzienlyke en min aanzienlyke Jeugd , en nog 

vreemder , zo zy 'er geene nuttigbeden uit trok 9 

waarvan zy , in ryper ouderdom , gewen fcbte 

irugten fmaaken moet. 

Om onze jeugd Me nuttigbeden te verfebaffbrt, 
tn de lufl tot bet leezenvan's Lands gefcbiede- 
- mjfen in baar op te wekken ofteevende te hou* 
-dè* , ben ik ) na bet voltrekken van mytie 
uitgebreider Vaderlandsche Hktorie , te 
raad* geworden , dit Kort BzGKivderzelve in 't 
licht te geeven. Ik beb bet Opftel zo-eenvoudlg 
tn klaar gemaakt , y als my mogplyk geweeft is , 

en 



VOORREÖÈ. 

én met alleen de voórnaamftegebeürlenijfendan» 
getekend^ maar ook beknopte lyk gewaagd van, 
de oorzaaken dier gebeurteniffen , in welk laat* 
fte opzigt «> de meeflen van onze Korte Begrip* 
pen of Chrony^ts gebrekkelyk zyn: om niet ie 
zeggen 9 dat bet den meeflen ook aan de vereifch* 
te anpartydigheid ontbreekt > welke ik my zelven j 
voer alk dingen , in dit werkje 9 heb voor ge field} 
als die niets byna fchadelyker agte voot den Rur~ t 
gerftaat dan dat dé gémoeden der jeugd vervuld 
werden met party dige begrippen van 's Landt 
gefebiedenijfen: niets daarentegen zo bevorder lyk 
voor de ruft en eendragt onder 's Lands ingezete- 
nen, dis dat men elk , van jongs op , gemaatigd 
en ndar waarheid leer e denken over degroote 
veranderingen , die eertyds in bet Vaderland 
zyn voorgevallen. 

Ik heb dienflig geóórdeeld dit Kort Begrip vari 
V Lands Hifi or ie , by vraagenen antwoorden ± 
boor té flellen , om dat ik deze wyze bekwadmfi 
hieldt , om de leergierigheid iti jonge luiden op 
te wekken; die y zo.zy regt gaapde gemaakt is , 
zig zekerlyk hier niet voldaan zal vinden , maar 
aangezet worden + om vollediger Hiftori&kte 
door.kezen. 

■'• Indien dit kleine werkje * doof onze Jeugd '$ 
in de Huisgezinnen en inde Schooien 9 gebruikt 
hordende, eenïge aanleiding geeven moge , oni 
het getal van kundige , eerlyke en vreedzadmé 
ingezetenen in onzen Staat te doen toeheemen ; 
Ai dan 



VOORREDE. 

dan zal bet groot oogmerk , welk ik my in bei 
famenft ellen van bet zelve beb voor gefield \ vol* 
komenlyk beantwoord zyn . Komt bier by, dat 
zelfs luiden van jaar en 9 die totnogtoe te wei- 
nig waare kennis van 's Lands Hiflorie gehad 
bebben 9 uit dit Kort Begrip, aangefpoordwor* 
den 9 om dezelve vlytiger te onderzoeken; dan 
zal de vrugt van mynen arbeid wyneverwag* 
ting verre te boven gaan. 



* * * 
* * 

*' 



BERIGT van den DRUKKER. 

Dit Werkje is eigenlyk teir diende van de Jeugd fir- 
mengefteld , om in de Huisgezinnen en Schooien gebruik* 
ce worden , en daarom op klein papier gedrukt ; zo wel 
in de Nederduitfche als Pranfche Taal: Doch , merkende 
dat veele Leezers der Vaderlandsche Historie het by 
dit Werk, als een Kort Begrip van 't zelve, wildenvoegen* 
heb ik het hierom ook op groot papier gedrukt. 



AAN 



AAN DE 



VADERLANDSCHE 



J EU G D. 



JDevindt ge, d Vaderlandfche Jeugd! 

U reeds in de oefenfchool der deugd; 
En zaagt gy 't merg der Bybelblaêren , 

In werkjes , naar uw brein geplooid, 

En net, eenvoudig, opgetooid, 
Voor u, beknopt, by een vergaêren; 

Of vormt gy, door het redeslicht, 

U reeds een denkbeeld van uw' pligt* 
Dien ge aan den Oorfprong van uw weezen, V 

U, en uw' naasten , fchuldig zyt; 

Hebt ge al, met onvermoeide vlyt, 
In 't wetboek der Natuur geleezen ; 

A 3 Of 



AAN B E 

Of, wast dus reeds uw kennis aan , 

Dat ge op haar rechten 't oog durft flaanj 

Pan is u ook -t begrip gqgeeven, 
ï)a£ God , $e ons , zo gunstryk fchieg , 
Ons hier niet flechts op aarde riep. 

Om voor ons zelv allpen te leeven: 
Dan weet ge -er, ongetwyfeld, by, 
Dat heel der menfchen maatfchappy 

Jn onze gunst, en zorg, mpet deelen; 
Dat fteeds het welzyn van 't gemeen 
Ons meerder dan 't belang van één', 

J^, dat van ons, behoort te ftreelen. 
Dan kont gy reed? een liefdevlam, 
Die uit Natuur te voorfchyn kwam, 

Voor 't Vaderland, in u, ontdekken; 
Dan juicht , dan treurt uw braaf gemoed 
Reeds om 's Lands voor of tegenfpoed } 

Dan poogt gy -t zelfo ten nutt' te ftrekken. 
Maa?, ach, bedrie^u niet , zie toe, 
Dat uwe min geen nadeel doe 

A$n 't voorwerp, dat gy waant te minnen i 
Zo v^ak gy zyn belang niet kent, 
Noqh diep in 't hart hebt ingeprent, 

Bpheer?cht flechts drift, geen liefde, uw zinnen,. 

Die 



VADERLANDSCHE JEUGD. 

Die waarheid ziet men, t'aller uur, 
Door hen geftaafd r die, hoog en duur, 

Op hunne t$ouw , en liefde , z weeren ; 
Terwyl zy* doorheen dolle drift, 
Die 't valfche nooit van 't echte fchift, 

En onrust, haat en twist vermeêren. 
Van hier ('t geen 't eerlyk hart befchreit) 
Die fchandlyke oneerbiedigheid, 

Voorwet, en wettige Overheden: 
Van hier, zo niet uit erger poel! 
Dat flinksch, dat loos, dat fnood gewoel : 

Van hier 't verval der beste zeden. 
Dit ftukje dan, zo kort als klaar, 
Tracht u te hoeden voor 't gevaar, 

Van in uw min het doel te misfen; 
En geeft u des, in zuivre taal, 
Een bondig, een oprecht verhaal 

Van Nederlands gefchiedenisfen. 
't Heeft, in veel uitgeftrekter blaên, 
De fcherpfte toetfe al doorgeilaan; 

En wordt u thans, op nieuw, gefchonken, 
Door de eige pen , dezelfde hand ; 
Doch méér gefchikt naar uw verftand; 

Om ook uw leerzucht meer te ontvonken. 
A 4 Maajf 



AAN DE 

Maar ftel zyn nut niet flechts gelyk 
Met dat van eene Landskronyk : 

Neen, neen: in 't antwoord op devraagèn, 
(Zo gy met lust , en aandacht leest) 
Steekt zulk een voedfel voor uw* geest, 

Dat zelfs den kieschten kan behaagen. 
Hoe wild en woest, hoe onbefchaafd, 
Hoe zeer aan afgodsdienst verflaafd, 

£ich de oude Bataviers vertoonden; 
Hun trouw, hun moed , hun vryheidsmin^ 
Blaast ons deeze eedle zielzucht in : 

Ach , dat die deugden by ons woonden ! 
Ik toone u niet, van (luk tot ft uk, 
De bronnen van 's Lands heil of druk: 

Dit werkje brengt haar tot uw kennis ; 
En wyst u aan, wat de uitkomst zy 
Van ftreng gezag , van tieranny f 

Geweetensdwang, en handvestfchennis, 
Als zich een ftaatsorkaan verheft, 
^Die zelden laage hutten treft) 

Zal x t u gemaklyk doen bevroeden , 
Uit welk een- hoek de wind toen blies; 
Wie zich, het zekerft', voor verlies* 

Wie, 't minft% zich voor verderf kon hoeden 



VADERLANDSCHE JEUGD. 

:. Als helfche rauitzncht 't hoofd opfteekt, 
En aller dingen orde breekt; 

Als ziph partyfchap zoekt te ftyvpn; 
Dan teert bet u omzigtig zyn; 
Ja, plan ontdekt bet u 't venyn 

Van lastrend, en oproerig fphryven. 
0/ houdt ge uw aandacht, liefst, gevest 
öp 't oorbaar* van 't gemeenebest; 

P*n zal u voorts dit ftukje leeren , 
Op Welk een zuil de Vryheid tteunt, 
Door welk een fchok haar' grondflag dreunt, 

En wat haar redden kan, of deeren: 
Dan wordt ge, als by de hand, geleid, 
Om 't recht , de magt der Overheid , 

Haar' luister , vannaby, te aanfchouwen; 
Dan zult ge ook , onbeneveld, zien, 
Wien ge al, wien niet, moet hulde biquj 

Pan leert ge uw eigen oog betrouwen. 
In 't kort': naar maate uw oordeel ryp' , 
Zich niet in zyn beflqit vergryp', 

Kan ook dit echt verhaal van zaaken , 
In hoogen rang, of Burgerftand , 
U dierbaar voor uw Vaderland, 

En ?elfs pw min beflendig maaken. 

4 S D 9 



AAN DE VADSRL. JTOGUl 

De fchrandre Schryver wenscbt niets meer: 
Bevordert hy uw rust, uwe eer, 
Uw welzyn , 's Lands geluk, en glorie; 
Dan wordt zyn arbeid ruim betaald : 
. Lof heeft hy reeds genoeg behaald, 
Door 't eeuwig* werk van zyn Historie: "'• 

K.' 




VA- 




VADERLANDSCHE 

HIS T O R I E 

V E R K O R T. , 

EERSTE DEEL. 

Oude Historie der Batavieren eg 
Graaven. 



Gelegenheid fa Vèmnigde Nederlanden* 

x Fra0g. IN wat IMi woont gy? 
Artiw.' «*• In de ¥ereenigde Nedcrlandfcbe 
Provinciën. 
2 Praag. Wat betekent het woord Provin- 



* VADERLANDSCHE Eerste 

Antw. 't Is een Latynfch woord. Men ver- 
flondt 'er eertyds overwonnen Landen door. 
Doch het betekent hier, en in 't gemeen, bloo- 
telyk Landfcbappen : waarom de Nederland/ebt 
Provinciën ook veeltyds Nederlanden genoemd 
worden. 

3 Vraag. Waarom heetepze Nederlanden? 
Antw. Om dat de meeftenlaag, endigtaan 

de zee gelegen zyn. 

4 Vraag. Waarom wordenze Vereenigden 
genoemd? 

Antw. Naar e$n Verbond van Vereeniging, 
welk zy f in 't jaar 1579, met eikanderen ge- 
Pootea hebben. _, 

II. 

Naamen en rang der Vereenigde Nederlanden* 

1 Vraag. Hoe veffe vereenigde ^ederland» 
fche Provinciën zyn 'er? 

- Antw. Zeven. 

2 Vraag. Kont gyze in orde opnoemen? 
Antw. Ja. Gelderland, Holland» 

Zeeland, Utrecht, Friesland, 
JDveryssel, en Groningen en Om- 
melanden. * 

3 Vraag. Waarom noemt gy Gelder land eer ft! 

- Antw. Om dat Gelderland, eertyds, een 
Hertogdom geweeft is; Holland en Zeeland 
Graaf Jcbaf pen , en de vier overige Provinciën 
Heerlykheden plagten te zyn ; en de titel van 
Hertog hooger is dan die van Graaf; gelyk 
die van Graaf hooger is dan di$ van Hier* 

III. 

. Oude Inwoners defzer Landen. 
l Vraag. Zyn deeze Londen, al lang > in 



©ïec HISTORIE VERKORT. $ 

|de Hiftorien bekend geweefl? 

Antw. AI voor meer dan agttienb»nderdjaat 
jen\ fchoon, voor een groot gedeelte , ondejr 
artdere naamen. 

s Vraag. Onder welke naamen <> zyn de in* 
wooners deezer Landen , van oud* , meed ver- 
maard geweeft? 

Antw. Onder de naamen van Batavieren ea 
friezen. 

3 Vraag. Waar woonden de Batavieren ? 
Antw. In de Provinciën Gelderland , //<?/- 

&«<J en Utrecht 

4 Vraag. Waar woonden de Friezen? 
Antw. In een gedeelte van Holland ep O» 

jrafo, en in de Provinciën Friesland , Over* 
yjQhl, en Groningen en Ommelanden, 

IV. 

Ilèrkomfl der Batavieren en Friezen. 

l Vraag. Hebben de Batavieren ö&öoj in de$* 
ze Landen gewoond ? 

Antw. Neen. Zy woonden te vooren in 't 
Land van Heffen. Doch oneenig geworden 
zynde met hunne nabuuren , verlietenze hun 
Vaderland, en floegen zig hier té Lande ne- 
fler: 

% Vraag. Wanneer is dit gebeurd £ 

Antw. Volgens de waarfchynlykïte giflin- 
gen , omtrent honderd jaar en vêor Chrijtus ge- 
boorte. 

3 Vraag Zyn de Friezen ook van elders her- 
waards gekomen ? 

Antw. Men vindt hiervan geen blyk in de 
Hiftorien. Zo 't gefchied is, is 'er de geheet- 
gepis geheel van verlooren geraakt» 



i VADERLANDSCHE Eerste 

V. 
Aart deezer Volken. 

x Vraag. Wat leeft men byzonders vanden 
aart deezer Volken? 

Antw. Zy waren zeer fterk van lighaara, 
leefden van de jagt op wilde dieren, gingen, 
in hunne jonge jaaren^ geheel naakt, en kleed- 
de:) zig, ouder geworden, roet een rok of 
jnantel van beeftenvellen, die met een gefp 
of doorn om den hals vaftgemaakt was. Zy 
woonden in houten hutten , die op hoogten 
gebouwd waren, om voor watérvloed, veilig 
te zyn. Zy aten, behalven het wild, dat zy 
in de boflchen vingen, boomvrugten, melk, 
boteren kaas: en dronken een drank van koo- 
ien , met water gekookt , en naar ons bier gely- 
kende. Daar is eentydgeweeft, dat zyzomen 
meent, leezen nog fchry ven konden Dochzy 
waren , daar en tegen» wederom zeer bedreeven 
4 In 't zwemmen. Zelfs durfdenze , gewapend en 
te paarde, een wyd loopend water overzwem- 
men. , In 't ftryden , toonden ze zig bovqn 
maate dapper. Dikwils, Honden vrouwenen 
kinderen 't gevegt aan te zien, de mannen en 
vaders aanzettende met woorden, om voor 
de Vrybeid en voor hun Huisgezin te ftrydeu, 

VI. 

Hun Godsdienfi en Regeerkg. 

i Vtaag. Wat Godsdienfi hadden deeze Vol- 
ken? 

Antw. Zy waren Afgodendienaars. Zy eer- 
den de Zon , de Maan , en , zo 't fchynt , ook 
bet Vuur. Zy offerden hunnen Goden bees- 
ten, 



99 



Deel. HISTORIE VERKORT, ƒ 
%erii en zelfs fomtyds Menfchenop. Dochzy 
hadden , in de oud ft e tyden , noch beelden 
noch tempels, maar pleegden hunnen (>ods<* 
dïënft in de open lugt , in geheiligde boffcher* : 
en gaven 'er deeze verftandige reden van „ dat 
j, het onbeiaamlyk ware de Godheid in een e 
„ menfchelyke gedaante af te beelden, of*. 
„ binnen de muuren van tempelei) te beflui- 

ten. 

% Vraag. Op wat wyze werden deeze Volken 
geregeerd? 

Antw De opperfte Regeerrog ftondt aan 
eene vergadering van de voornaamftenuithee 
Volk; die, vooral in tyden van oorlog eenen 
uit den Adel verkooren , om , onder den titeï 
van Koning of Hertog, het Leger te gebieden, 
en regt te oefenen. De Koning of Hertog' 
behieldt, fomtyds, zyne waardigheid maar- 
een jaar , of zo lang als de Krygstogt duurde f 
fomtyds langer en voor zyn gantfche leeven. 
Zyne magt was niet onbepaald. Als hy de ver- 
gadering der voornaamften by woonde, moge 
fay wel raaden , maar niet gebieden Denaam 
van Koning zelf was gehaat, als de Koning 
Qoit zyne magt misbruikte. 

VIL 

Zy geraaken onder f t gebied der Romeinen. 

i Vraag. Wanneer zyn de Batavieren eerfi 
bekend geworden , by vreemde Volken? ? 

Antw. Ten tyde van JuliusCezar, die voor» 
eerften Roomfchen Keizer gerekend wordt. 

2 Vraag. By vrat gelegenheid, werden zy toen 
bekend ? * .'-.•■- 

Antw. Cezar voerde oorlog omtrent hun 
Land, Zy , te zwak om hem tegen te ftaan r > 

on* 



6 VAÖÉRLANDÖCHE Eerste 
onderwierpen zig aan den Roomfchen Staat / 
onder voorwaarden, dat z^vry vanfchatting* 
zouden blyven , en den Romeinen alleenlyk 
Soldaaten zouden behoeven te leveren* 

3 Vraag. Watmeer is dit gebeurd? 

Jntw. Omtrent vyftig jaaren voor Chriflut 
geboorte. 

4 Vraag. &sn de Friezen toen ook by de Ro- 
meinen bekend geworden ? 

Jntw. Toert niet ; maar omtreht veertig 
jaaren laater , wanneer zy , door DruZus s o- 
verwonnen , en aan bet Roomfèhe Ryk fyn*. 
baar gemaakt werden. 

5 Vraag Zyn deeze Volken altoos onder *i 
gebied der Romeinen gebleeven ? 

Jntvo. De Friezen zyn een en andermaal 
opgedaan tegen de Romeinen , die hün zwaar- 
der fchattingen opleiden dan zy draagen kon- 
^eo 5 eens in 't jaar *8 * toen zy de Romeinen, 
onder Jpronius> verfloegen; en eens, na dat 
zy een verdrag met Corbulo geflooten hadden y 
in 't jaar 50. Zy hadden zig van eenige Lande- 
ryen meeftef gemaakt , die tot het Roomfche? 
Ryk behoorden ; doch Amus> die toen, hier 
omtrent , van wege de Romeinen , het gebied? 
voerde, deedtze hen wederom ruimen. 

:.-;" VIII...; 
Bfm Oorlog tegen dt .Rmtfnen. 

t Vraag Hoe maakten 't de Batavieren, otf* 
dertuffchen* 

Antw. Zy hielpteft dé Romeinen tegen èê 
Friezen. Ook tegen de Batten, die, om- 
trent dien tyd * geheelïyk ^erheerd werderf 
<toor de Romeinen : doch^ ki 'fe jaar 69 , fton- 
den zy zelven tegen de Romeinen op , getergd 
x êoeft 



^L£, 




glauèvu Q, yUls iKO^tte ^ïïemcdnen écrrcd/yè m > ^^ jo , 




^Wt/^rcrè ïrrediJLt- tzaar tte v^&txi&y, &n£ren£ A*r Jgjxt ?&&. i 



I 



DEBt. HISTORIE VERKORT. 7 
door een bevel van Keizer ViteJlius, om oud 
en jong tot den Krygsdienft te perfen. 

2 Vraag. Wie hadhetto&idvandeezenop- 
ftand? 

Jntw. Claudius Civiüs, die de Batavieren, 
in een heilig bofch, byeen geroepen, en, na 
't houden van eene maaltyd , tegen de Ro- 
meinen, die hen nu niet langer als Bondge- 
nooten , maar als Slaaven zogten te handelen , 
opgeftookt hadt. 

3 Vraag. Hoe ging het Civilis en den Bata- 
vieren? 

Jntv>. Zy overmeefterden twee Winterle- 
geringen der Romeinen , die omtrent de plaats , 
daar tegenwoordig de Stad Leiden ftaat, fchy- 
nen gelegen te hebben. Voorts, floegen zf 
de Romeinen een én andermaal. Zy beleger- 
den eene fterke Vefting der Romeinen, Cas- 
tra Vet era of Oud Leger genaamd , en dwon- 
genze door hongersnood tot de overgave. AI* ' 
Ie welke bedry ven hun den naam van berfieU 
krs der Vrybeid deeden verkrygen. 

4 Vraag. Hoe liep het af met deezen oor* 

log? 

Jntw. CeriaHs, in 't jaar 70, met een tal* 
ryk Leger, herwaards gezonden, behaalde 
verfcheide voordeelen op de Batavieren en 
derzelver bcmdgenooten , en noodzaakte, Ci- 
vilis eindelyk , tot een verdrag , waar by hy 
zig verbondt tot het afleggen der wapenen , 
nuds hy en de Batavieren , wederom, gelyk 
van ouds , voor Bondgenooten der Romeinen 
erkend werden, zonder tot bet opbrengen van 
eenige fchatting verpiigt te zyn. De Friezen , 
die de Batavieren hadden bygeftaan , zyn waar-* 
fchynlyk ook in dit verdrag begreepen geweeft. 

* IX, 



9 VADERLANDSCHE Ëusfff 

IX. 

Di Frdnken overmeeftéren Batavia. 

i Vraag. Bleeven de Batavieren federt in heü 
Bondgenoodfchap der Romeinen? 

Antw. Men vindt dat zy , meer dan twet* 
'honderd jaaren na deezen tyd, in de Romein- 
fcbe Legers gediend 9 en de Roomfche Kei- 
zers tot Ly fwagten geftrëkt hebben ; maar om- 
trent het jaar 277 , maakten de Franken zig 
meefter van Batavia , en hielden dit Land meer 
dan honderd jaaren 'm bezit; fchoonzy, in het 
zelve, dikwils, door de Romeinen, ook met 
hu)p der Batavifche Krygsknegten , beoor- 
loogden nu en dan overwonnen geworden zyn. 

2 Praag. Wie waren de Franken? 

Jntw. Een Duhfch Volk, dat zig, m ha- 
ter tyd, in Frankryk geveftigd heeft, jen on- 
der den naam van Franjeben vermaard gewor j 
den is. 

3 Praag. Wat viel 'er voor onder de Fran* 
keft , terwyl zy Batavia inhadden ? 

jJntw. In 't jaar 359, deeden de Saxers ee< 
nen inval in Batavia , zig van het zelve 9 voor 
een gedeelte, meefter maakende, Tien jaar* 
ren laater , werden de Franken en Saxers bei* 
de door de Romeinen overwonnen. Doch 
omtrent den aanvang des jaars 407 , vielen ee^ 
xiige afgelegen woefte Volken in deeze Lan- 
den ; die zig van een groot gedeelte derzel* 
ven meefter maakten, en federt dieper door- 
drongen in 't Roomfche Ryk. Een gedeelte 
der Saxers en Friezen ftak , omtrent veertig 
jaaren laater, naar Britanje over. Kn toen 
viel het den Franken gemakkelyker, de ck 



Deel. HlSfOfttE VERKORT/ 9 

verigen van deezen Landaart, door de wa- 
penen , tot onderwerping te brengen ; gelyk 
*y 5 in 't jaar 4^3, deeden* 

4 Vraag. Waar blee ven ondertufTchen de Ba- 
tavieren ? 

Antw. Zy raakten vermengd onder de vreem- 
de volken, die hun Land hadden ingenomen; 
verfmolten inde R o meinfche Legers , of trok- 
ken buitens Lands; zo dat* eindelyk, hier 
te Lande , geene gedagtenis van hun overge- 
feleeven is dan de naam; die, tot heden toe, 
in den naam van de Gelderfche Landflreek dé 
JBetum, bewaard wordt. 

X. 

De Friezen fiaan op tegen de Franken. 

1 Vraag. Bleeven de Saxers en Friezen on- 
derworpen aan de Franken? 

Antw. Geenszins. In #, t jaar 496, maakten 
zy een verbond met eenige andere Duitfche 
Volken, en deeden Klovis , den eerflen Chris- 
ten Koning van Frankryk , den oorlog aan. 
Doch zy hadden het ongeluk van geflaageri te 
worden» 

2 Vraag. Hielden zy zig, federt, ftil? 
Aniw. Neen. Zy namen, van tyd tot tyd , 

de wapenen op tegen de Koningen van Frank- 
ryk, die hen als ondefdaanen aanmerkten; 
doch van welken zy niet begeerden af te han- 
gen, "lot dat Koning Dagobèrt de I. , tuflcheü 
de jaaren 622 en 630, de Friezen uit de oude 
Stad Utrecht verdreef, en zig van verre het 
grootfte deel deezes Lands meefler maakte. 



B XU 



io* VADERLANDSCHE Eemte 
XI. 

Eer (Ie invoering van 't Cbriftendom , bier te Lande. 

i Vraag. Wat deedt Koning Dagobert te ü- 
trecht? 

dntw. Hy ftigttte 'er eene Cbriflelyke Kerk 
of Kapel. 

2 Vraag. Waren 'er voorheen geene Chrifle- 
lyke Kerken hier te Lande geweeft? 

Jntw. Miffchien eenigen , in 't zuidelykfte 
gedeelte van Gelderland. Doch de Friezen 
waren , ten deezen tyde , nog ongeloovig. 

3 Vraag. Deedt men zyn beft niet om ben 
tot het geloof te bekeeren ? 

Jntw. Ja. De Koningen van Frankryk zon- 
den Predikers herwaards, en onder anderen 
Eligius ên Wigbcrt , die beide het Evangelie 
onder de Friezen verkondigd hebben. Ii) 't 
jaar 690, kwam Willibrord^ een Engelfche 
Monnik, te Utrecht, welke Stad nu wederom 
in de magt van Radboud , Koning der Frie- 
zen , gekomen was. Doch Radboud bleef on- 
geloovig. De Groothofmeefter van Frank- 
ryk, Pipyn, deedt hem, in 't jaar 692, den 
oorlog aan, verfloeg zyn Leger, en benam 
hem het Land weder, welk hy te vooren her- 
wonnen hadt. Vyf jaaren laater, werdt hy, 
by Duur/lede , nog eens geflaagen, en toen 
eerft fehynt hem Utrecht, dat hy tot dien tyd 
toe ingehouden hadt , ontweldigd te zyn. 

XII. 

Opkom/i van 't Bisdom van Utrecht. 

% Vraag. Wat deedt Willibrord hier te Lan- 
de, 



£>EEt. HISTORIE VERKORT, tt 

de, na dat Utrecht in de magt van Pipyn ge- 
raakt was ? 

Antw. Hy ftigtte verrcheide Kerken: ook 
eene of twee, nevens een Kloofter, te U- 
trecht: in welke Stad, na dat Paus Sergius hem 
tot Biflchop hadt ingewyd, hy federt zyn ge- 
Woon verblyf hieldu Hy werdt dus de eerfte 
BiJJchop van Utrecht. 

2 Vraag. Hadt hy ook weereldlyk gebied? 
Anti». Ja; de Franfche Vorften fchonken 

hem verfcheide Landen , goederen en inkom- 
ften, hier te Lande; waardoor hy en zyne 
opvolgers groot gezag bekwamen , en Heeren 
van een aanzienlyk deel Lands werden* 

3 Vraag. Namen de Friezen het Evangelie 
aan ? 

Ahtrt. Niet ift 't algemeen-, zo lang hunne 
Vorften ongeloovig bleeven; en dit duurde tot 
op 't einde der agtfte eeuwe. Tot dien tyd 
toe , waren de Saxers en Friezen byna in ge* 
duurigen oorlog ge weeft met Frankryk. Doch 
Karel de Groote overwon hen, in 't jaar 794, 
t'eenemaal , en bedong „ dat zy de Chrifte* 
5 , lyke Leer zouden aanneemen , wanneer hy 
j, hun den eernaara van Vrye Luiden 
„ laaten zou, en deRegeerstofGraaven, die 
, f hy over henzouftellen, belaften, hen naar 
i9 hunne byzondere wetten te regeeren. Ook 
„ zouden ze hem geene Schatting behoeven 
4, op te brengen." Van deezèn tyd af, werdt 
het Evangelie hief te Lande alomme aange- 
nomen. 



B * tul. 



i» VADERLANDSCHE Eerste 
XIIL 

Invallen der Deinen en Noormannen. 

i Vraag. Beveftigde dit Verdrag de ruft in 
deeze Landen Veeneraaal ? 

Anti». Niet zo volkomenlyk, of zy wer- 
den, na verloop vaneenige jaaren, wederom 
ontruft , door de invallen der Noormannen en 
Deenen f die den Ryn opvoeren, en Duurfle- 
de pionderden: ook fomtyds landingen dee- 
den in 't Zeeuwfcb Eiland (Valcheren> niet 
zonder alorame zwaare brandfchattingen te 
heffen, en 's Lands ingezetenen, veele jaa- 
ren agtereen , byna jaar op jaar, grootefcha- 
de toe te brengen. 

2 Vraag. Wat gaF gelegenheid tot deeze in- 
vallen? 

Antw. De Verdeeling van het Ryk van Ka- 
rel den Grooten , waartoe deeze Landen be- 
hoorden, onder deszelfs nakomelingen. Dee* 
ze verdeeling verzwakte dit Ryk , en gaf 
vreemden Volken aanleiding, om hetgedeel- 
telyk ten minden te overmeefteren. 

3 Vraag. Wat middelen gebruikte men , om 
zig te befchermen tegen de Deenen en Noor- 
mannen? 

Jntw. De Duitfche en Franfche Konin- 

§en , nakomelingen van Karel den Grooten, 
xmden een deel deezer Landen af aan fom- 
mige Deenfche Grooten, die 'er, veele jaa- 
ren , gebied over gevoerd hebben. Doch al- 
zo dit middel niet hielp, om andere hoof- 
den deezes woeften Landaarts uit deeze Ge- 
weften te houden ; Helden de genoemde Konin- 
gen yerfcheide Graaven aan, in de Land- 

ftree- 



Deel. HISTORIE VERKORT, ij 

ftreeken langs de grenzen, diezy, doorgun- 
ften en giften , bewoogen en in ftaat (lelden , 
om de Landzaaten aan te voeren tegen de 
Deenen en Noormannen , wanneer deezen ee# 
nigen inval ondernamen. 

XIV. 

Graaven van Holland , uit bet eer/Ie of 
Hollandfcbe Huls. 

i Vraag. Welken van deeze Graaven heb- 
ben zig meeft beroemd gemaakt? 

Antw. De Graaven van Holland en 
Zeeland. 

2 Vtaag. Hebben Holland en Zeeland door- 
gaands dezelfde Graaven gehad ? 

Anti». Ja: doch het Graaffchap is meer- 
maaien van het eene Stamhuis tot het andere 
overgegaan. 

3 Jfraag. Hoe veele Graaflyke Stambuizcn 
zyn ' er bekend ? * • 

4ntw. Vyf: het oudfte Graaflyke Stamhuis 
het Hollandfcbe Huif genoemd; het Huis van 
Henegouwen , het Huis van Beieren , het Huis 
van Bourgondie en het Huis van Oojlenryk. 

4 Vraag, Hoe veele Graaven rekent men , in 
't gemeen, uit het oude Hollandsche 
Huis? 

Antw* Zeventien : te weeten Dirk de I. , 
Dirk de II. , Arnoud , Dirk de IIL , Dirk de 
IV,, Floris de L, Dirk de V., Floris de II., 
Dirk de VI. , Floris de IIL, Dirk de VIL, 
Ada, Willem de L, Floris de IV., Wiljem 
de U«, Floris de V. e» Jan de 1. 



B 3 XV. 




?4 VADERkANDSCHE Eerst? 

XV. 

Hifivric vm Dirk den I. n Dirk'^-JÉ, 
>»>IL ;jj£ 

i Vraag. Wat vindt men merkwaardigs «■>*<•' 
getekend ten tyde van DirkdenI? -^ 

Antw. Koning Karel van Frankryk heeft* 
hem béfchonken met de Kerk te Egmond, eq C '*' 
Landeryen en goederen daar toe behoorenc" 

2 Vraag. Wanneer gefchiedde deeze gif* 
Ant w. Volgens de jaartekening in de ' 

gaaven van den Giftbrief , in 't jaar 863; 
waarfchynlykft in 't jaar 923. 

3 Vraag. Wat is 'er onder Dirk ben 
gebeurd? 

Amv>. Onder hem , begon de oorlog tegerr 
de fVefifriezen , welken Noordwaards van 
Holland woonden; die by de driehonderd 
jaaren geduurd heeft. 

4 Vraag. Waaruit ontftondt deeze oorlog? 
Antw* 't Schynt, dat de Graaf, uit hoof? 

de der gifte aan zynen Vader gedaan, gevpr* 
derd hebbe, dat de Weftfriezen hem voor' 
Heer aannamen: 't welk zy geweigerd, ea^ 
daarna de wapenen opgevat hebben. 

5 Vraag* Hoe liep deeze oorlog af, ten ty* 
de van Dirk de II? 

Anti». De Weftfriezen , Alkmaar verbrand, 
en Leiden i»et gelyke verwoefting gedreigd 
hebbende , werden by Rynsburg geflaagen , 
en voor eenen tyd \o% onderwerping genood* 
?aakt. 

6 Vraag. Wanneer is Dirk de II. overlceden? 
s Anti». In 't jaar 989. 

XVI, 




Qk ïK&una&tr ïftnwJbut &f&#t Jhrk dst Z^pnui/ 'jwi ^%c&tjuï f 







Deel. HISTORIE VERKORT. 15 

XVI. 
Hiftoric van Arnoud en Dirk den III. 

1 Vraag. Wat heeft Graaf Ar nou d merk- 
waardigs bedreeven ? 

Antvy. Hy is den Weftfriezen, die in 't 
jaar 993 , tegen hem opgedaan waren, met een 
talryk Leger tegengetrokken , en op de vlak- 
te van Winke\maie y op of omtrent de plaats, 
daar nu het Dorp fVinkel\egt< met hefi flaagt 
geraakt. Doch de ftryd viel ongelukkig uit. 
's Graaven Leger werdt geflaagen, en hy zelf 
gedood. 

2 Vraag. Wat gebeurde 'er onder Dirk 
ben UI? 

• dntw. Deeze Graaf floot, in 't jaar 1005, 
een verdrag met de Weftfriezen , waarbyzy 
hem voor Heere aannamen. Doch eenige jaa* 
ren laater, de Stad Dordrec fogeftigt, en daar- 
by «enen tol opgeregt hebbende, raakte hy, 
hierover, en over het uitbreiden van zynejagt 
en viflfchery , in gefchil met den BifTchop van 
Utrecht : welk gefchil ooszaak geweeft is van 
verfcheide oorlogen tuflchen de Utrechtfchen 
en de Hollanders. 

3 Vraag. Wat viel'er , ten tyde van Dirk deii 
III., voor , tuflchen de twee Volken ? 

Jntw. De Graaf overwon het Leger van 
BifTchop Adelbold en deszelfs bondgenooten , 
niet verre van Dordrecht, op den29julydes 
jaars 10 18. 

4 Vraag. Wat was de oorzaak deezer over- 
winning? 

Antw. Graaf Dirk taftte den vyand van voo- 

fen en van ter zyde te gelyk aan , en bragt 

hem daardoor fpoedig in wanorde: waarby 

B 4 nog 



%6 VADERÏ.ANDSCHE Eentje 
nog kwam, dat zigeenonverwagtefchrik, en 
een verbaasd geroep van Wiedt ! Vüedt ! ver- 
fpreidde onder 't vyandelyke Leger , welk 
daarop, hals over hoofd , aan 't vlugten floeg. 

5 Vraag. Wat volgde op deezen Veldflag? 
dntw. Een verdrag van Vrede met Biflchop 

Adelbold. 

6 Praag. Wat verrigtte Dirk de 1 1 1. verder 9 
Jntw. Hy deedt eene reis naar Jeruzalem, 

om 't graf van den Zaligmaaker en andere ge- 
wyde Plaatfen te bezoeken ; een bedryf , waar? 
in, ten zynen tyde, groote Godsdienftigheid 
gefield werdt: en hy overleedt, nadathy vaq, 
daar te mg gekeerd was, in 't jjijur 1039, 

£VII ? 

Bijlorie van Dirk den IV. 

1 Vraag. Wat is 'er merkwaardigs, onder zy-» 
nen Zoon en Opvolger, Dirk den IV., 
voorgevallen ? 

Antw. De oorlog met de Graaven van 
Vlaanderen , en een nieuwe oorlog met Keizer 
Henrik den III. , die de zyde des Biflchops van 
Utrecht gekooren hadt. 

% Vraag. Waaruit ontflondt de oorlog met 
de Vlaamingen? 

Antw. De Vlaamfche en Hollandfche Graa- 
ven beweerden beide regt te hebben op Zee* 
land Beseften de Schelde , en hielden hun regt 
ftaande met de wapenen. 

3 Vraag. Hoe liep de oprlog met de Vlaa- 
mingen af, ten tyde van Dirk den IV? 

Jntw. Men weet 'er anders niets van , dan 
<Jat Boudpuoyn de V. , Graif van Vlaanderen ; de 
Jtoljapder?, ijl 't jaar 1045 , gefiaagen heeft? 

4 Vraagt 



Peel. HISTORIE VERKORT. 17 

4 Vraag. Weet men iet raeer vafi den uit* 
flag des oorlogs met den Keizerfchen ? 

Jntw. Ja. De Keizer bemagtigde Dor* 
drecht en Vlaai 'dingen , in 't jaar 104Ö. Doch 
ijl 't volgende jaar , viel 'er , voor de laatfl> 
gemelde plaats , een fcheepsftryd voor , waar- 
in de Hollanders de overwinning behaalden. 
Dordrecht werdt toen ook herwonnen. 

5 Vraag. Leefde Dirk de IV. nog lang na 
deeze overwinning? 

Slnti». In 't jaar 1 048 , te Luik op een Steek- 
fpel zynde, (lak hy, by ongeluk, den broe- 
der des Biflchops van Keulen dood. Hieruit 
öntftondt een oorlog , waarin de Biflchop vaa 
Utrecht zich ook mengde. Dordrecht werdt 
ingenomen door verraad. Doch Graaf Dirk f 
heimeiyk in de Stad geraakt 9 dreef 'er den 
Vyand wederom uit. Maar 's daags daarna 
langs de wallen wandelende , werdt hy met een 
vergiftigde pyl verraaderlyk in de dye ge- 
fchooten, en overleedt aan de wonde, op 
d?p v^iertienden January des jaars 1049. 

XVIII. 

Hijlorie van Floris den I. 

1 Vraag. Wie volgde Dirk den IV. op ? 
4ntw. Zyn Broeder FlojlisdeL 

2 Vraag. Wat leeft men byzonders van 
deezen Graave? 

4ntw. Willem, Biflchop van Utrecht, 
bragt, in 't jaar 1058, een Leger tegen hem 
;e velde, uit Keulfche, Luikiche, Gelder- 
fche en andere manfchap beftaande. Men 
hadt het wederom op Dordrecht gemunt. 
Doch Graaf Floris hadt, in 't veld, diepe 
kuilen doen grpaven, die hy metteenen hor- 
B $ den, 



18 VADRRLANDSCffE Eerste 

den , met dunne aarden zooden belegd , hadt 
toegedekt 's Vyands paardenvolk, onver- 
hwds genaderd , ftortte in de kuilen , en werdt^ 
tonder moeite verflaagen. 

* Vraag. Was de oorlog hiermede geëin- 
digd? 

Antv*. Pfeen. In 't jaar lodi, viel 'er een 
tweede flag voor, tuflehen de Rivieren de 
Maas en de Waal , niet verre van Hemert of 
Neder hemert. Graaf Floris behaalde hier an- 
dermaal de overwinning. Doch zig, na 'tge- 
regt, onder 't geboomte te ruften gelegd heb* 
bende, werdt hy in den flaap omgebragt , op 
den agttienden Juny. 

XIX. 

Hijlorie van Dirk den V, Robcrt de Fries. 

Godevaart» 

1 Vraag. Op wien kwam het Graaffchap, 
na de dood van Floris den I ? 

slntw. Op zynen Zoon Dirk den V., 
die, minderjaarig zynde, onder de Voogdy- 
fchap van zyne Moeder, Vrouwe Geertruid, 
ftondt. 

2 Vraag. Wat gebeurde 'er , geduurende 
deeze minderjaarigheid? 

Jntw. lUbert de Fries , Zoon van Boude- 
wvn den V. , Graave van Vlaanderen , zin heb- 
bende in 't gebied over Holland / begaf zig 
derwaards aan 't hoofd van eenig krygsvolk; 
en wift daarna de Graaflyke Weduwe te be- 
weegen om hem te trouwen: 't welk, in 't 
jaar «063, gtfehiedde 

: Vraag. Hoe lang behieldt Robert de Fries 
het bewind over Holland? - 

Antv>. Omtrent agt jaaten. In 't jaar 10Ö7, 

znet 



Deel, HISTORIE VERKORT. 19 

met zynen Broeder Boudewyn den VI. in oor- 
log geraakt zynde , over bet regt op het Graaf- 
'fchap van Vlaanderen; wefdt hy, in 't jaar 
11071 ,*op laft van Keizer Henrik den IV. , met 
de wapenen aangetaft door Godevaart , Hertog 
van Lotharingen, in 't gemeen den Bultenaar 
genaamd; die hem eerlang noodzaakte , Hol- 
land te ruimen en naar Vlaanderen te wyken. 
Het gebied over Holland kwam toen in han- 
den vaüi Hertog Godevaart. 

4 Vraag. Hoe lang behieldt hy 't? 
Antw. Ruim vierjaaren.^ 

5 Vraag. Wat leeft men merkwaardigs van 
fcem? 

Jntw. Dat hy de Stad Delft geftigt heeft. 

6 Vraag. Hoe kwam hy aan zyn einde? 
Anfao. . Hy werd t , den ,25 February des jaars 

1070, terwyl hy , in zyn Slot te Delft, op 't 
heimelyk gemak zat, door een bediende van 
Graave Robert of van den jongen Graave 
Dirk, met een fpiets of dolk, van onderen 
in 't lyf geftokcn, dat hy 't bedierf. 

7 Vraag. Wat gebeurde 'er, na zyn o ver- 
lyden? 

Jntw. De Biflchoppen van Utrecht, Wil- 
lem en Koenraad, zogten Holland tedwinge* 
door het Slot , welk zy , te TJJelmonde , had- 
den opgeworpen. Doch Robert de Fries, 
Willem den Veroveraar , Koning van Enge- 
land, die met zyneZufter getrouwd was, be- 
woogen hebbende om hem eenige Schepen 
by te zetten, zondt Graaf Dirk met eene 
Vloot naar de Maaze; in den mond van wel- 
ke rivier, een Scheepsflryd voorviel met dé 
ptrechtfchen , die geheellyk overwonnen 
wercjen. 't Slot te Yffelmonde werdt oók be-^ 

mag- 



ao VADERLANDSCHE Eemtb 

magtigd: waarna Graaf Dirk in 't vreedzaam 
bezit van zyn Graaffchap raakte. 

8 Vraag. Bleef hy 'er in tot aan zynen* 
dood? 

Antw. Ja : en deeze viel voor , op den ze- 
ventienden Juny des Jaars 1091. 

XX. 

Hiftorie van Floris den II. 

1 Vraag. Wie werdt Graaf na Dirk den V? 
Antw. Zyn Zoon Flouis pe II. de Vette 

bygenaamd. 

2 Vraag. Wat: vindt men van hem gemeld? 
Antw. Hy fchynt, in den tyd van dertig 

jaaren., die zyne Regeering duurde, bynairi 
geenen oorlog ingewikkeld geweeft te zyn ; 
zo dat 'er , buiten zeker byzonder voorval 
met den Friefchen Edelman Galama, weinig 
van hem gemeld wordt. 

3 Vraag. Welk voorval was dit? 

Antw. De Graaf hadt, op de Jagt zynde, 
Galama drie honden doen ontneemen. Gala* 
ma , naderhand den Graaf ontmoetende , fprak 
hem ftoutelyk aan om vergoeding van fchade. 
Men kwam van woorden totdaaden. Galama 
k vetfte den Graaf in den arm; doch werdt 
daarop van 's Graaven knegtea aangevallen 
en van kant geholpen. 

4 Vraag. Wanneer is Floris de IL overleg- 
den ? 

Anti». Den tweeden Maart des jaars 1132» 

XXL 

Hijlorie mDirkoenVI. Floris de Zwarte. 

1 Vraag. Op wien kwam toen het Graaf- 
fchap? 

Antw* 



Deel. HISTORIE VERKORT. 2i 

Antw. Op zynen minderjaarigen Zoon 
Dirk den VI. die eenige jaaren onderde 
Voogdyfchap van zyne moeder, Vrouwe Pe* 
tronella van Saxen , ftondt. 

% Vraag. Wat viel 'er merkwaardigs voor 
ten zynen tyde? 

Antw. Hy deedt , in 't jaar 1 1 s a , den Wéfl> 
friezen den oorlog aan, en noodzaakte dezel- 
ven eerlang tot een Verdrag. 

3 Vraag. Waaruit ontftondt deeze oorlog? 

Antw. Floris de Zwarte , 's Graaven Broe- 
der, fchynt de Weftfriezen, onder de hand, 
te hebben opgeftookt om zig vry te vegteiü 
Doch toen zy de vyandelykheden begonnen 
hadden , bewoog hy hen om hem voor Heer 
te erkennen. Ook (lelde hy zig aan 't hoofd 
hunner manfchap, en trok tegen zynen Broeder 
te velde. Doch de Keizer bewerkte eerlang 
eene verzoening tuflchen de twee broeders. 

4 Vraag. Voerde Dirk de VL geenen an- 
deren kryg ? 

Antw. Hy is ook met den Biflchop van U- 
trecht in oorlog geweeft. Utrecht werdt , in 
.'t jaar 1138, doorhem belegerd. Doch de 
Biflchop, aan 't hoofd zyner Geeftelykheid 
ter Stad uit getrokken , dreigde Graaf Dirk in 
den ban te doen, dat is , van de gemeenfchap 
der Kerke af te zonderen: 't welk hem zo yer* 
vaard maakte, dat hy 't beleg opbrak, en vre- 
de floot. 

5 Vraag. Hielden de Weftfriezen zig fe- 
dertftil? 

Antw. Zy deeden, in 't jaar 1155, nogee- 
nen inval in Kennemerland; doch werden, 
door die van Haarlem en Osdorp, roet ver* 
lies te rug gedreeven. 

6 Vraagt 



22 VADERLANDSCHË Eerst* 
6 Vraag. Wanneer is Dirk de VI. over - 

leeden ? 
Jntw. Op den vyfdefl Auguftus des jaars 

H57- 

XXIL 

Hiftorie van f lor is den IIL 

i Vraag. Wie werdt na hem Graaf? 
Jntw. ZynoudfteZoon, FlorisdeIIL 

2 Vraag. Heeft deeze ook met de Weft- 
friezen geoorloogd? 

Antw. Ja. Hy hadteerft, in 't jaat uór, 
Vrede met hen gemaakt. Doch die van Haar- 
lem, eenig ongenoegen hebbende opgevat te* 
gen die van Schagen, vielen, in 't jaar u 66, iri 
Weftfriefland , en tergden de Weftfriezen tot 
het herneemen der wapenen. Alkmaar werdt * 
meer dan eens , overvallen en geplonderd , 
Graaf Floris zelf geflaagen , tot zo verre, dat 
hy de Weftfriezen nooit volkomen heeft kon- 
nen te onderbrengen. 

3 Vraag. Heeft hy ook andere oorlogen 
gevoerd ? 

Antw. Het leggen van eenen tol te Geer- 
vliet bragt hem in oorlog met den Graavé 
van Vlaanderen , die hem , in 't jaar 1 165, in 
eenen Veldflag gevangen kreeg , en niet W 
liefr, voor hy, in 't jaar 11 68, een nadeelig 
Verdrag getekend hadt. 

4 Vraag. Wat vindt men meer van hem ge- 
meld? 

Jntw. Hy ondernam, in 't jaar n 88, ee- 
nen togt naar 't Ooften , om Jeruzalem , dat 
door de ongeloovigen op de Chriftenen ver- 
overd was, te helpen herwinnen. Doch hy 



Dkeu HISTORIE VERKORT. a 3 

overieedt op de reize, te Antiochie in Syrië, 

in 't jaar 1190. % p 

XXIII. 

Hiflorie van D 1 R k d e n VI I. 

1 Vraag. Wie volgde hem op in 't Graaf- 
fchap? 

Antiv. Zyn oudfte Zoon Dirk de V J I. 

2 Vraag. Wat js deezen merkwaardigs o- 
vergekomen ? 

Antw. Hy raakte, in 't begin zyner Re- 
geerinj^, in oorlog met de VJaamingenen 
Weftfriezen. 

3 Vraag. Waaruit ontflonden deeze oorlo- 
gen? 

Antw. De eerde uit misnoegen over den 
Geervlietfchen tol , in 't bezit waarvan de 
Graaf, onlangs, door Keizer Henrikden VL % 
beveiligd geworden was : en de andere door 
aandryvinge van 's Graaven Broeder Willem. 

4 Vraag. Hoe liep het af met deeze oorlo- 
gen? 

Anïm. Graaf Dirk verdreef de Vlaamingen 
uit Walcheren , in welk Zeeuwfch Eiland zy 
gevallen waren: en Vrouw Aleid, Gemaalin 
van Graave Dirk, verfloeg 's Graavên Broe- 
der Willem, op het einde des jaars 1195; 
waarna 'er , te Haarlem , een Verdrag tuiïchen 
de twee Broeders getroffen werdt. 

5 Vraag. Heeft Dirk de VIL geene ande- 
re oorlogen gevoerd? 

Antw. Zyne Regeering is eene aaneen fcha- 
keling van oorlogen geweeft. Deonluften, 
tuflchen Willem , zynen broeder, en Dirk den 
II. Biffchop van Utrecht, ontdaan over 't 
bewind van Friefland, welfronder hen beide 

ver- 



4 4 VADERLANDSCÖË EÉftstfe 
verdeeld was, wikkelde hem in, in eenen oor- 
log met den Biffchop. Hy belegerde Utrecht; 
doch verftaande , dat Ottovan Gelder f Schoon- 
vader en bondgenoot van zynen Broeder Wil- 
lem, löoslyk betrapt, en gevangkelyk naar 
Brabant gevoerd was,' verliet hy Utrecht, en 
trok naar Brabant, om Graaf Otto te verloa- 
fen. 

6 Vraag. Hoe liep deeze togt af? 
Antv). In 't eerft gelukkig. Graaf Dirk bé- 
magtigde 's Hertogenbofcb. Doch daarna on- 
gelukkig. In 't aftrekken , werdt zyn Leger 
geflaagen , hy gevangen genomen , en niet 
op vrye voeten gefield , dan na dat hy ineen 
nadeelig Verdrag met den Hertoge van Bra* 
1 bant bewilligd hadt. Het werdt, in *t jaar 
1203 , te Leuven geflooten. En kort hierna 
overleedt de Graaf te Dordrecht. 

XXIV. 

Hifiorie van Ada. 

1 Vraag. Wie volgde hem op? 

Jntw. Zyne Dogter Ada, alzo hy geene 
Zoonen nagelaaten hadt. 

2 Vrtag. Liet men deeze Vrouw in 't ge- 
ruft bezit van 't Graaffchap? 

Antiü. Haare Moeder hadt haar terftondin 
de egt doen treeden met Lodewyk, Graave 
van Loon; doch haar Oom, Graaf Willem, 
van de meefte Edelen des Lands geholpen, 
deedt Graave Lodewyk en Vrouwe Ada den 
oorlog aan, nam de laatfte gevangen, ver- 
voerde haar naar Texel, en van daar naar En- 
geland; waarna hy zig meefter maakte van 't 
Graaflyk bewind, den Graaf van Loon ook, 
in 't jaar 1206, *uit Holland verdry vende. 

3 Vraag. 



DfiBt. HISTORIE VERKORT, ftj 

3 haag. Hoe liep het af met Ada? 
* Anti». Zy kwam, kort hierna, uit Enge* 
land; doch bieldt zig buiten Holland op, en 
is, in of na 't jaar 1218» overlegden, 

XXV. 

Hijlorie van Willem des L 

1 Vraag. Wat heeft Willem den I. ver* 
der merkwaardigs uitgevoerd? 

Mtv>. Hy ondernam, in 't jaar 1217, ee* 
nen togt naar Egipte tegen de ongeloovi- 
gen, en won, in November des jaars 1219» 
de Egiptifcbe Stad Damiate , na een langduu- 
rig beleg. Men meent , dat die van Haarlem 
mede op deezen togt geweeft zyn, en veel 
tot het winnen der Stad hebben toegebragu 
Graaf Willem overleedt, niet lang na dathy 
uit Egipte te rug gekeerd was, op den vier- 
den February des jaars 1222. 

XXVI. 

Hiftorh van Flor is den IV. 

1 Vraag. Wie bekwam het Graaffchap na 
hem? 

J*$w. Zyn Zoon Floris de IV. 

a Vraag. Wat viel *er merkwaardigs voor f 
onder zyne Regeering ? 

Jnm. Hy (lak zig in den oorlog tuflchen 
de Gelderfchen en Utrechtfcben , en hielp de 
perften. Doch in 't jaar 1225, werdtde Vre- 
de getroffen. 

3 Vraag. Wat verrigtte Floris de IV. ver- 
der? 

jhuw. In 't jaar 1234, overwon hydeSta* 
dingers of Stedingers , die van fnoode wan* 
gevoelens befchuldigd werden, en tegen weU 

c . ken, 



*6 VADERLANDSCHE E&rstc 

ken, als tegen ongeloovigen , hier te Lande, 
eenen Kruisvaart gepredikt was. 

4 Vraag. Leefde Floris de IV. lang na 
deeze overwinning? 

Antw. Nog geene maand. Genodigd op 
een Steekfpel, te Korbie door den Graave 
van Clermont aangelegd, werdt hy door de 
jonge Graavinne zo hoog gepreezen , dat zulks 
haaren ouden man tot argwaan verwekte , die 
hier op den Graaf van Holland veraadérlyk 
deedt ombrengen , op den 1 8 oficjjulydes 
jaars 1234.. • «'■': 

XXVÏL 

Hiflorie van. Willem dê*t II. . 

.1 Vtaan. Wie volgde hem op? 
• • Antw. Een minderjaarige Zoon, Willem 
de IL genaamd. 

2 Vraag. Wat heeft deezen meeft ver- 
maard gemaakt? 

Antw. Zyne * verkiezing tot Roomfch Ko- 
ning of Keizer, in 't jaar 1247, fchoon hy 
niet wel in ftaat was om zyn gezagin'tDuifr 
fche Ryk té handhaaven ; maar in 't jaar 1251 > 
wederom naar Holland keeren moed, daar 
hy zig federt ophielde. 
< 3 Vraag. Wat gebeurde hem hier?' 

Antw. Hygeraakte, in 't jaar 1253 , in oor- 
log met Mar garen;. Grnavin van Vlaamièren^ 
die de oude Chronyken zwarte Afargriet Boe- 
men; en hy zöndt zyhen broeder. Fkxh naar • 
Walcheren , dat door de Vlaamingen over- 
varen was» Ookgeluktehetdeeztea, de Vlaa- 
mingen by Weftkapelle te verdaan, opdfifl4 
Jüly des geweiden jaars* ^ ^ ;\ 
-; 4 Vraag. 



©Ett, HiStoEtiÈ Verkort. 27 

♦4 Vtadg. Wat was de oorzaak geweeftvan 
deezerikryg?/ 

Antwv Konihg Willem hadt een gedeelte 
van Vlaanderen , <dat van het Keizerryk af- 
hing, gefchonken aan zynen Zwaager, Jan 
van Mennes > Gïaave van Henegouwen , om 
dat Margareet deeze : &fhangkelykheid niet 
hadt willen erkemten \ en hierop hadt de Graa- 
vin de vyandelykheden Begonnen f die in 't 
jaar 1254, met een verdrag eindigden. 

5 Vraag, Hadt Konning Willem toen ruft, 
hier te Lande ? 

• Anm; Neen. De Weflfriezen waren we- 
derom opgedaan. Koning Willem hadt twéé 
Sloten geftigt, öni heft te bedwingen t doch 
vergeefs! My befloot hen dan , over 't ys , te 
beoprlopgen , en hadt hen reeds op de ylugt 
gêdreeven , toen hy , hen vervolgende ,* met 
zyn paard in 't ys zakte , en door de Weft T 
friözen met wërpfpietfefi gedood werdt, op 
den 21 Janüary 1256. . .. • 

: ' V. '. \ xxvjir. . . : /.: 

HiflQW.xan FlqhisdenV. Amfterdam* 

1 Vraag. Wie volgde Willem den Il.'ojf?' 
Amm -Zyn Zoon ', r? F 7 i o r i s d e ; V. 3 - een 

kipd vin t#eé jaarént waarom 's Landi Re- 
geering, onder zyné ïnmdérjaarigheid, aan^ 
verfchöide Voogdert na' eikanderen werdt toe* 
vertrouwd. 

2 Vraag. Wat gebeurde' 'ér byzorideris i ge- 
durende zyne mindefrjaarigheid'? 

Antwj 't Gemeen , ihisnoegd over 't gezag, 
dat ite Edelen zijg,' inzonderheid Federt de 
Regeering van* Willem den I., verkreegen 
hadden, viel, omtrent het jaar iaög, aah 

>::- C 2 Op 



»8 VADERLANDSCHÊ E«*st* 
pp de adelyke Sloten in Kennemerland, die 
overweldigd en geflegt werden. De Kenne- 
mers vielen vervolgens in de Heerlyk beid van 
Jmjlely en verkooren Gjsbrecto vam Amfitl 
tot hun opperhoofd , die daarna 't Land van 
Utrecht met hen afliep, en in de Stad een* 
geheele verandering in de Regeering maakte. 

3 Vraag. Waar toe behoorde de Heerlyk* 
beid van Amftel ten deezen tyde? 

Anti». Tot het Stigt van Utrecht. 

4 Vraag. Was Jmfierdam toen reedi in we* 
zen? 

Jntw< Ja. Graaf Floris fchonk, in 't jaar 
1257, tolvryheid aan de Plaats, tot vergoe- 
ding der fchade, haar door de Hollanders f 
waarfcbynlyk in den jongden opftand, aangp* 
daan. 

5 Vraag. Hoe liep het met dien opftand af? 
Jnm. De Kennemers werden voornaam. 

lyk door Jan Perfyn bed wongen; deWeflfrie- 
zen, hunne bondgenooten, na verloop van 
eenige jaaren, door Graave Floris 9 overwon- 
nen, en door nieuwe Sloten of Kafteelen be- 
teugeld. Gysbrecbt van Amftel verzoende zig 
net den Biflchop van Utrecht, en bekwam 
bet Slot te Vreeland van hem in pandfchap. 

6 Vraag. Behieldt hy dit Slot lang? 
Jntw. Neen. Het werdt hem , na verloop 

van weinige jaaren, d<?or Graace Floris ont- 
weldigd. 

7 Vraag. Wat gaf hiertoe gelegenheid? 
Jntw. Floris ftondt in een byzonder Ver* 

bond met de Stad Utrecht, die, na dat Gys- 
brecht zig met den Biflchop verdraagenhadt, 
?eer door hem gekweld werdt; waarom zy 
den Graaf van Holland om hulp aanzogt: en 

dee- 



Deil. HISTORIE VERKORT. 29 

deeze , Gysbrephc by Loenen geflaagen en 

fevangen gekreegen hebbende» bemagtigde 
Frêeland niet alleen , maar Montfoort insge* 
lyks, dat aan Herman van Woerden, Gys- 
brechts bondgenoot, verpand geweeft was. 

8 Vraag. Wat gevolg hadt deeze overwin* 
ning? 

Antw. De Heerlykheden van Amftel en 
van Woerden kwamen in de magt van Graa- 
ve Floris, die de Heerlykbeid van Amfterdam 
in 't by zonder liet aan Jan Perfyn. Per- 
fyn bleef dezelve bezitten , na dat de Graaf 
zig, in 't jaar 1285, met den Heer van Am- 
üel verzoend hadt. 

XXIX. 

Moord van Graave Floris Jen V. 

1 Vraag. Waarmede kreeg Graaf Floris , 
na deeze verzoening de handen vol ? 

Antw. Met het ftillen der misnoegde Ede- 
len. 

2 Vraag. Waaruk was hun misnoegen ont- 
daan? 

Antw. Uit de genegenheid die de Graaf 
toonde aan de Steden , welken hy , door het 
verleenen van verfcheiden Privilegiën , in aan* 
zien en vermogen deedt toeneemen; waar* 
door de aanzienlykheid der Edelen allengs- 
kens minder uitfteeken moeft 

3 Vraag. Wat gevolgen hadt dit misnoe- 
gen? 

Antw. De Zeeuwfche Edelen lokten de 
Vlaamingen in Walcheren: *t welk deezen 
egter, op de tyding dat Graaf Floris metee- 
ne Vloot derwaards kwam $ wederom verlie- 
ten. In 't jaar 1295* deeden zy nog eenen 
C 3 in* 



So VADERLANDSCHE ' Emstê 

inval in 't Zeeuwfch Eiland Zuid- beveland * 
waaruit zy met geweld verjaagd werden. 

4 Vraag. Hoe gedroeg de Graaf zig om- 
trent de misnoegde Edelen ? 

Antw. Hy verzoende zig met de meeften. 

5 Vraag. Was deeze verzoening beften» 

dig? 

Antw. Neen. Het ongenoegen 'barft we. 
derom uit, in 't jaar 1296. 

6 Vraag. Waaraan bleek het allereerfl: ? 
Ant w. Eduard de I: , Koning van Engeland, 

hadt den Vlaamfchen Koophandel begunftigd 
ten nadeele van Holland , en zogt daarenbo- 
ven den Graaf van Vlaanderen over te haaien 
tot een Verbond tegen Frankryk. Dit laatfte 
bewoog Filips, Koning van Frankryk , om 
Graaf Floris aan te zoeken tot een Verbond, 
welk voornaamlyk tegen Vlaanderen gerigt 
was , en den 9 January f 296 , getekend werde. 
Van dit Verbond fchynen de Edelen zeer 
fchamperlyk gefproken te hebben, verfprei* 
ëende, dat de Graaf het Land aan Frankryk 
v*rkogt hadt. 

7 Vraag. Waarmede toonden de Edelen 
hun misnoegen verder. 

Antw. Zy beflooten den Graaf te ligten en 
lyiar Engeland te voeren. Ook werdt hy op 
de jagt gegreepen , en gebonden naar 't Mui- 
derflot gebragt; welk flot eerlang omringd 
werdt, door ? t gemeen; waarom de Edelen 
beflooten , den Graaf naar elders te brengen. 
Doch op den weg naar Naarden viel Gerard 
van Velzen den Graaf, dié gebonden te paard 
zat, aan, en beroofde hem, met hulp van 
eenige anderen , door ruim twintig wonden, 
van *t leeven , den %% Jupy 1*9$. 



DfiEX-. HISTORIE VERKORT, 31 

XXX. 

Hijiorie van Jan den I. Wolferd van Borfe- 
lens val. 

. 1 Vraag. Hoe ging 't met de Regeering na 
de dood van Fioris den V. ? 

Amw. Zyn Zoon Jan de I. , die hem op- 
volgen moeft, was in Engeland, alwaar hy, 
kort hierna , 's Konings Dogter trouwde. 
Doch alzo hy naauwlyks vyftien jaaren be- 
reikte; raoeil de Regeering aan eenen Voogd 
toevertrouwd worden. Eenige Edelen, die 
geen deel aan den moord van Graaye Fioris 
gehad hadden, en de voornaamfte Steden 
verkooren hiertoe Jan , Graaf van Henegou- 
wen , Zoon eener Zufter van Koning Willem. 

2 Vraag. Bleef de jonge Graaf in Enge- 
land? 

Jntw. Neen: hy kwam, in 't jaar 1297, 
in Zeeland, daar PVoï } f 'er d van Borfelen, Hee? 
van Veere , hem in zyne befcherming nam , 
en zig tot Voogd opwierp. 

3 Vraag. Wat volgde uit deeze nieuwig» 
Jieid? 

Jntw. Terwyl de Weflfriezen tegen de 
tlegeering opftonden, en 's Graaven Sloten 
omverre haalden , lokte Wolferd de Vlaamin- 
gen in Walcheren. De Graaf van Henegou- 
wen , het beleg van Middelburg hebbende doen 
opbreeken , ontzettede daar na het Slot te Me- 
denblik ; doch geene kans ziende om zig te 
handhaaven in de Voogdyfchap, keerde hy 
eerlang naar Henegouwen. 

4 Vraag. Waarmede hieldt de jonge Graaf, 
of Wolferd van Borfelen, op zynen naam, 
zig bezig ? 

C 4 Jntvu 



$1 VADERLANDSCHE Eerst* 

Anti». Hy bragt de Weftfriezen tot onder* 
werping, en noodzaakte den Biffchop van U- 
trecnt; die de Weftfriezen te vooren hadt 
opgeftookt, tot een Verdrag. 

5 Vraag. Bleef Wolferd van Borfelen lang 
in 't bewind? 

Antw. Niet langer dan tot in 't jaar 1299. 
Zyne heerfchzugt, en kleinagting voor de 
Privilegiën der Steden badden hem zo gehaat 
gemaakt by 't gemeen, dathy, metdenGraa- 
ve willende vlugten , agterhaald, naar Delft 
gevoerd, en aldaar in een oproer van kant 
geholpen werdt. 

6 Vraag. Hoe ging het toen met de Voog- 
dyfchap? 

Anti*. Graaf Jan van Henegouwen nam de 
aelve wederom aan, en floot een Verdrag 
met Dordrecht, Middelburg, Zierikzee , Lew 
den, Delft, Haarlem, Alkmaar en Geertrui* 
denberg, tegen de moorders van Graave Floris, 

7 Vraag. Wat gebeurde Graave Jan den Lt 
Antw. Hy werdt , kort hierna , krank aan 

de roode loop, en ftierf den 10 November 
1299, zonder kinderen na te laaten. Het 
Graaflchap ging, met zynen. dood, aan den 
Graave van Henegouwen oven 

XXXI. 

Graaven uit bit Huis van Hentgouvxn. 
Hi/lcrie van Jan den IL 

1 Vraag. Hoe veele Graaven zyn 'er ui{ 
het Huis van Henegouwen geweefl? 

Antw. Vwi Jan de II , Willem de III, 
Willem de IV. en Margareet. 

2 Vraag. Wat gebeurde 'er , toen J a n dj 
Jlt het Graaflyk bewjud aanvaardde? 

Akks* 



DfcfcL. HISTORIE VERKORT. 33 
Anxw. Hy werdt , in de voornaamfte Ste- 
den, ingehuldigd, of voor Graave aangeno- 
men : 9 t welk men niet zo byzonderlyk van 
de voorige Graaven vindt aangetekend. 

3 Vraag. Waarom gefchiedde ditnujnift? 
Antm. Tot meerder verzekerdheid van de 

Graaflyke Regeering, die nu tot een nieuw 
Stamhuis overging, en welke men, ook door 
de Steden, welker aanzien onder en na Graa- 
ve Floris Regeering fterk toegenomen was , 
wilde doen beveiligen. 

4 Vraag. Waarvan maakte Jan de II. zyn 
eerfle werk? 

Antw. Van het bedwingen of bevredigen 
der misnoegde Edelen. 

5 Vraag. Gelukte hem dit? 

Attttv. Slegts gedeeltelyk. fan van RcneJJe 
dreef, ten Keizerlyken Hove, dat het Graaf- 
fchap van Holland aan het Ryk vervallen was, 
en verwekte daarenboven eenen opftand in 
Zeeland , die met moeite gedempt werdt. 

6 Vraag. Bedienden de Vlaamingen zig 
niet van de ongelegenheid, waarin Jan de IL 
tig bevond t? 

Anti». Zy vielen, in 't jaar 1302, wederom 
in Walfcheren , verfloegen Jonkheer PVtlkm , 
's Graaven Zoon , veroverden Middelburg , 
belegerden Ziérikzee, ftaken* in 't jaar 1303, 
over naar Holland, en bemagtigdenal'tLand 
van de Maaze af tot aan den Haarlemmer 
Hout toe. 

7 Vraag. Hóe laög hielden de Vlaamingen 
het Land in? 

Antw. Tot in 't volgende jaar 1304. Toen 

dreeven de Hollandfchq, Steden de Vlaamfche 

bezetting uit; eb Jonkheer Willem deedt de 

C S Vla* 



34 YADERLANDSCHE Eerste 
Vlaamingen , mee hulp des Konings vanFrank- 
ryk, ook uit Zeeland verhuizen. 

% 'Vraag.- Woonde Graaf Jan de IL deezen 
krygstogt niet by ? 

Antw Neen : hy lag krank in Henegouwen 
aan eene uitteerende ziekte, enoverleedtden 
%% Auguüus, des gemelden jaars, 

XXXII, 

Hifiorie van W i l l e m^d e n 1 1 1. 

i Vraag. Wie volgde hem op? 
Jntw. Zyn zoon Willem de III., de 
goede bygenaatnd. 

2 Vraag. Wat is 'er, ten zynen tyde , merk- 
waardigs voorgevallen? 

dntw. Hy floot, in 't jaar 1306, een be- 
ftand met Vlaanderen, en in 't jaar 1310, ee* 
ne nadeelige Vrede; waartoe hy genoodzaakt 
ge weeft gras, om dat de Hollanders en Zeeut 
wen, zig houdende aan hunne aloude ge- 
woonte , geweigerd hadden den Graave in 
Henegouwen te komen helpen. Graaf Wil- 
lem-vatte de wapenen wederom op, in 't jaar 
13 15; doch 't liep aan tot in 't jaar 1323, eer 
'er een vaft Verdrag getroffen werdc, waar- 
mede de oude twift met Vlaanderen een ein* 
de nam. 

3 Vraag. Stak Willem de III. zig, federt, 
ook in nieuwe oorlogen ? 

Jntto. Neen. Hy befteedde het grootlle 
deel zyns leevens om zyn gezag-onder zyne 
eigene onderzaaten te verflerken , en tot de 
nabuuren uit te breiden. Hy hegtte de Heer- 
lykheden van Amftel en Woerden , die Jan 
de 1 1. aan Guy zynen Broeder opgedraagen 
tadt, na deszeïfs dood, in 't jaar 1313 , aan 

• Hol- 



Dbel. HISTORIE VERKORT. 3* 
Holland; hy bragt te wege, 'dat hem 't Slot 
te Vreeland verpand werdtj hy noodzaakte 
de Friezen van Ooftergo en Weilergo tot on- 
derwerping; doch niets bewees meer, hoe 
hoog zyn aanzien gefteegen ware , dan de Hu- 
welyken zyner Dogteren, eene van welken 
aan Keizer Lodewyk, Hertog van Beieren, 
en eene andere aan Eduard den II f. , Koning 
van Engeland, werdt uitgetrouwd. 

4 Vraag. Wat gebeurde hem , kort voor 
zynen dood ? 

Antw Hy floot een Verbond met zynen 
Schoonzoon , den Koning van Engeland , te- 
gen zynen Schoon broeder, den Koningvan 
Frankryk; doch ftierf , veertien dagen nadat 
hy 't geflooten hadt, op den d of 7 Juny des 
jaars 1337. 

XXXIII. 
Hiftorie van W 1 l l e m d e n 1 V. 

1 Vraag. Op wien kwam het Graaffchap, 
na Willem den 111.? ■ 

Antw. Op Willem den IV., zynen 
zoon, die Eduard den III. terflond eenige 
hulp töefchikte tegen Frankryk j doch de 
Graavinne Weduwe van Willem den JU be- 
middelde, in 't jaar 1340, een Verdrag tus- 
fchen de twee Ryken. 

2 Vraag. Wat is 'er meer van Graave Wil- 
lem den 1 V. aangetekend V 

Antw. Hy heeft, in 't jaar 1345, Utrecht 
vergeefs belegerd , misnoegd om dat de Voogi 
dyfchapover 't Stigt, die hy oordeelde dat 
hem toekwam, aan Robert van Arkel opge? 
draagen was. Terftond hierna , ondernam hy 
f enen togt over de Zuiderzee, om de Frier 

zen, 



36 VADERLANDSCHE Eerst* 

zen, die tegen hem opgedaan waren, tot on* 
derwerping te brengen. Doch hy fneuvelde 
op deezen togt, in een gevegt by St. Odulfe 
Kloofter, op den a6 of 27 September des 
gcmelden jaars, zonder wettige kinderen na 
te laaten. 

XXXIV. 

Hiftorie van Margareet. Hoekfche 
en Kabeljaauwfcbe Tweefpalt. 

X Vraag. Op wien kwam toen het Graaf- 
fchap? 

Jntm. Zyne oudfte zufler, de Keizerin 
Margareet, werdt, door Keizer Lode* 
wyk, baaren Egt genoot, met de Landen ver* 
lyd , en ia 't jaar 134.6 , alomme ingehuldigd: 
by welke gelegenheid' zy den Landen en Ste- 
den verfcheide Privilegiën gaf. 

% Praag. Wat behelsden deeze Privilegiën , 
onder anderen ? 

Jntw. De Graavin beloofde, geenen oor* 
log te zullen aanvangen dan by goeddunken 
der Edelen en Steden. 

3 Vraag. Hieldt Vrouw Margareet zelve 't 
bewind der Regeeringe in handen? * 

Antm. Meen : zy droeg het haaren zoon 
Willem op, in 't jaar 134.9; alleenlyk een ge* 
deelte der inkomften voor zig behoudende. 

4 Vraag. Wat gebeurde 'er, na deeze o- 
vereenkomft? 

Jntw. Willem betaalde zyne Moeder het 
beloofde gedeelte der inkomften niet: waar* 
op Vrouw Margareet de Regeering wederom 
aannam, en hulp in Engeland zogt, om haa- 
ren Zoon, die zig op nieuws hadt doen in- 
huldigen, te ontzetten van de Regeering. 

5 Vraag* 



3tM 











O 



Dul. % HISTORIE VERKORT, 37 

5 Vraag. Wat ontftondt uit deeze verdeeld* 
heid tuffchen Moeder en Zoon ? 

Antw. De hevige en langdaarige tweefpak 
der Hoekfcbtn en Kabbeljaautofcbeu , houden- 
de de eerften de zyHe der Moeder, en de an- 
deren de zyde van den Zoon. 

6 Vraag. Wie van de twee behieldt de o« 
verhand ? 

Antw. In 't eerft, diende het geluk Vrou- 
we Margareet, die haaren Zoon, in eenen 
Schebpsftryd by Veere, in 't begin des jaars 
1351, overwon: doch, in 't zelfde jaar, ver- 
loor zy eenen fcheepsftryd op de Maaze, en 
werdt genoodzaakt , naar Engeland te wy- 
ken. Willem begaf zig ook derwaard*. Ko- 
ning Eduard bemiddelde hier een Verdrag , 
welk den 7 December 1354, getekend, en 
waarby Holland» Zeeland en Friefland aan 
Hertoge Willem afgedaan werden. Hene- 

r wen alleen bleef aan Vrouwe Margareet, 
den 30 September 1355» overleedt. De 
Graaffcbappen kwamen dus aan het S tam- 
huis van Beieren, 

XXXV. 

Graaven uit bet Huis van Beieren. Hifto- 
rie van Willem pen V. 

1 Vraag. Hoe veele Graaven zyn 'er uit dit 
Stamhuis ge weeft? 

. jntw* Vier : Willem de V. , Albrecht , 
Willem de V 1. en Jakoba. 

a Vraag- Wat verrigtte WillemdeV* 
merkwaardigs? 

dntv). Hy zette den oorlog voort , dien 
by> op den naam zyner Moeder, reeds in 't 
jaar 1347, tegen den Biflchop van Utrecht 

b* 



gg /.VADEKLANflSCHE Eaarft 

begonnen hadt, ; en noodzaakte hem, in 't 
jaar 1356, tot de Vrede. In 't jaar 1357, hegt* 
te hy de Heeriykheid van Heiudea aan Hol- 
land; doch kort hierna werdt hy krankzin- 
nig, en bleef, coc aan zynen dood toe, die 
in April des jaars 1389 » voorviel , xeQuesnoi 
in Henegouwen opgeflooten. . . 

.XXXVI. . 

WJlorie van Hertog ALBk"Etöi : , als Ru- 
"Waard en Graaf. 

: i Vraag. Hoe ging het met de Regeering 
des Lands, geduurende des Graaven krank- 
ainnigheid? 

. Araw. Zy werdt , dèor bewerking de* 
Hoekfchen* aan HertogeALBREcirT,Broe. 
der van den Willam den V.opgedraagen, die 
den titel van -Ruwaard voerde, ab langzya 
Broeder leefde , en na deszelfs dood toe 
Graaf ingehuldigd werdt. t* ' 

% Vraag. Wat voet hadden de Kabbeljaauw- 
fchen op de Regeering beraamd? * 

Jntw. Zy wilden dezelve Magteli van Lan* 
kafler^ Gemaalin van Hertoge Willem > doen 
opdraagen^ fchoon zy, ten tjrde van Marga- 
reet, niet onder de Regeering eetier Vrouwe 
hadden willen ftaan. 

3 Vraag. Waarmede erkende Hertog AU 
brecht de gurïft , die de Hoekfchen hem be- 
weezen ? . 

Arav*. Door het verleenen van een groot 
getal van Privilegiën aan de Steden , hebben* 
de de meeden ; ten zynen ty de, vafteKolle- 
gien van Vroedfchappen of Kaaden , en jaar- 
lykfcfae Burgemeefteren bekomen. 

4 Vraag. 



Deel. HISTORIE VERKORT. 39 

4 Vraag* Wat belofte deedt Hertog Al- 
brecht, by 't aanvaarden der Régeeringe? 

"jJtnvmé-'i&Y verbondt zig om regt te doen 
naar 's Lands Wetten en Gewoonten , en 't 
Land , met hulp. der goede Steden, te zullen 
regeeren, 

5 Vraag. Geraakte hy terftönd in 't geruft 
bewind der Regeeringe ? ' • 

Antw. Neen* » De Stad Delft kantte* zig \ 
onder anderen, tegen hem, en werdt, in 't 
jaar 1359» met de wapenen tot onderwerping 
gebragc. » 

6 Vraag. Wat verrigtte Hertog Albrecht lè- 

Antw. Hy oorloogde met de Gèlderfchen j 
die ook, gelyk de Hollander*, in twee par- 
tyen verdeeld waren , en inet dö Utrechft 
fchen; doch hy verdroeg zig, in't jaar 1364, 
met Hertog Eduard van Gelder ^ en in 't }aa* 

* 37 5 i met: Amold van Haorne >> Biffchop van 
Utrecht.: Eenige jaaren hier na, werdt Ai- 
tbarina, Dögter van Hertoge Albrecht] aaii 
Willem van Qulik, Hertog van Gelder, uitge- 
huwd. # . ; . .-..'.-:,::. i 

7 Vraag. Bleef Hertog Albrecht den Hoek* 
fchen altyd gunftig? 

Jntiv. Neen. ' Zyne byzit, JJeid van Poel- 
geeft, will ; dë Kabtieljaauwfchen' alomme in 't 
bewind te helpen: 't Welk'de-Hóekfcherider- 
wyze verbitterde, dat zy haar; dés nagts na 
den 21 September. 1390, <op'£ Hof in den 
Haage , van kantr hielpen : welke moord zw'aar- 
êyk gewrooken werdt op de Hóekfohen, 

8 Vraag.* Wedden de Hoekfchen niet we- 
derom in 's Hertogs gunft herftóld? 

, Jtaw. Ja: ecu #t gebsurde by 'gelegenheid 

• ,; van 



4 o VAPERtANDSCHg Emr* 
.van de Friefchen oorlog, die in 't jaar 1395 f 
ondernomen werdt, mi ww io Hertog AU 
brecht den byftand der Hoekfchen noodig 
hadt. 

9 rrjiqg. Hoe liep bet met deezen oorlog 
af? 

«4tf«. Hy duurde verfcbeidenjaaren, door- 
dien de Friezen» in 'teerft overwonnen en 
bevredigd zynde, geduuriglyk wederom op- 
Gooden. In 't jav H°o» werdt 'er een Be, 
ftand voor den tyd van eenige jaar en getrof- 
fen: 't welk federt, van tyd tot tyd > ver* 
qieuwd werdt. 

10 Vraag. Wat gebeurde HertogeAlbrecht, 
pg 't fluiten van dit Beftand? 

. Anti». Hy werdt genoodzaakt, de wape- 
nen op te vatten tegen Jan, HterevanArkel, 
Stadhouder en Rentroeefter van Holland, die 
geene behoorlyke rekening deedt. Gorin* 
chem, daar 't Slot te Arkelftondt, werdt be- 
legerd door Graave Willem, oudften zoon 
van Hertog Albrecht. Doch in 't jaar 1403 f 
werdt 'er een Verdrag getroffen , en den twaalf- 
den December des volgenden jaars, overleedt 
Hertog Albrecht in den Haage* 

XXXVII. 

Hiflorie van Willem den VI. 

I Vraag. Wie werdt na hem Graaf? 

Antw. WiliimjieVL, zynoudfte zoon. 

% Vraag* Wat gebeurde 'er binnensLands, 
in den aanvang zyner Regeeringe? 

Antw. De Hoekfcben, welken hy altoos 
bpgunftigd hadt, willen zig, in verfcbeide 
Steden» met geweld ter Regeeringe in te drin- 
gen. Ondertuuchen t hadt Jan van Axkel hec 

ge- 



Deel. HISTORIE VERKORT- 41 

geflootcn Verdraggefchonden , 't welk Hertog 
Willem noodzaakte tot het hervatten der wa- 
penen* Reimud, Hertog van Gelder, wien de 
Heerlykheid van Arkelopgedraagenwas, (tek 
zig in deezen kryg, die niet voor 't jaar 14 12 , 
eindigde met een Verdrag , waar by Gorin- 
chem en 't Land van Arkel aan Hertoge Wil- 
lem werden afgedaan. 

3 Vraag. Hoe gedroegen zig de Friezen, 
ten deezen tyde? 

Jntw. Zy namen de gelegenheid waar van 
het eindigen des jongden Beflands in 't jaar 
1414* enmaaktenzig, byverraffing, meefter 
Van Staveren. 

4 Vraag. Wat deedt Hertog Willem, om 
de Regeering des Lands voor zyne eenige 
Dogter Jakoba te verzekeren ? 

-J»ta>. Na dat hy haar, in , tjaari4i5, uit- 
gehutfelykt hadt aan Jan^ Hertog van Tou* 
ram » die kort hierna Daufyn van Fr&nkryk 
werdt \ doch in 't jaar 1417 , overleedt , deedt 
hy-haar, in 't jaar 1416, door de Edelen en 
Steden /als toekomende Graavinne inhuldigen. 

5 Vraag. Leefde Hertog Willem no£ lang 
na deeze inhuldiging? 

Jntw. Hy ftierf den^iMaydesjaars £417» 

XXXVIII. 

Hiftorie van Vrouwe Jakoba. 

1 Vraag. Kwam Vrouw Jakoba terftond 
in 't geruft bezit der Regeeringe? 

Antw. De Hoekfchen zogten 'er haar in te 
beveiligen ; doch de Kabbeljaauwfchen kant- 
ten 'er zig tegen. Haars Vaders Broeder zelf, 
Hertog Jan van Beieren , die tot Biflchop van 
Luik verkooren geweeft was , verliet den 
D Gees- 



4* VADERLANDSCHE Eeww: 
Geeftelyken Staat, fpande aan met de Kak- 
beljaauwfcben , en drong zig ter Regeeringe 
van Holland in. 

2 Vraag. Werdt hy door. de Steden voor. 
Graave erkend? 

Antw. De meeftect bleeven Vrouwe Jako-, 
t>4 getrouw : doch hy, bewoog Dordrecht >» 
door het fchenken van voordeelige Privile- t 
gjen, om zyne zyde te kiezen, en nam Rot- 
terdam in , by verraffing. Dordrecht werdf 
vergeefs belegerd door Hertoge Jan van Bra- 
bant , die kort te vooren met Vrouwe Jakoba 
in de egt getreden was ; waarna , op <den der-t 
tienden February desjaars 1419, een Verdrag 
geflooten werdt met Hertog Jan vanBeiere/i , 
wien 't bewind overeen gedeelte yaa Zuid- 
holland werdt afgedaan. 

3: Vraag. HieJdt Hertog Jan van Beieren 
zag te vrede met het gene hem afgedaan wa# 
. jirttw.* Neep. Hy ondernam, hier qndaar,. 
ep puder anderen te Amfterdam, de Regeering; 
huitenstyds te veranderen: hy belegerde en 
hemagtigde, in 't jaar 1420, de Stad Leiden,,, 
dtte zig tegen, hem verklaard hadt * en hy 
ftondt zelt, eerlang, naar 'tgebied.overBra?. 
banu . . " 

4 'Vraag. Hoe gedroeg Vrouw Jakoba zig, 
midlerwyl ? # 

Antty. liefpeurendedathaare Landen, door 
haaren Egtgenoot, Hertog Jan, van Brabant, 
niet naar behooren befchermd werden, yi&. 
zy te bewerken j dat haar Huwelyk , door 
eene Paufelyke uitfpraak, ontbonden werdt, 
en begaf zig, in 'tj^ar 1422, yoorde derde 
inaal , in de Egt met Humfrey , Hertog van 
Gkchefivr. „ ï. 

... > \ S Vraag. 



Deel/ HISTORIE VERKORT. 43 
, 5 Praag. Welke gevolgen hadt dittiuwe- 

lyk;? 

<An$w*. Het verwjekte eenen oorlog in Hol* 
land , die-, zelfa na de. dood van Jan van Beier 
ren, in 't jaar 1425, voorgeyallen , door Her* 
tog Jan van Brabant v mei hulp van Filips 9 
Hertog van Bour^ónAie j werdt voortgezet. 
Vrou w Jakobk en s&ë Engelfche hulptroepen 
werden geflaagen , en zy eerlang bmnen Gou- 
*& 'door Hertog Filips in zulk eene engte ge- 
bragt , dat zy genoodzaakt werdt , • Filips .voof 
Ru\tfaa*d te erkennen^ en zig met .den naam 
van Graatinne te vrede te houden; waarvaü, 
den 3 July des jadfs- 1428 , te Delft een ver- 
drAg getekend werfje/ 

6 k Vraag. Hoe gedroeg, zigv in' deeze om- 
flandigheden i de.Mertogvan Glocfcefter? . 

Ai$v>. öy was ^ 's jaaus te vooten y reeds 
mar. Engeland, gekeerd, .daar hy eene andere 
Vrouw MirouWde r en Jan van Brabant was o* 
verleeden* :: .,.*••, . v i r 

j:\Vraag* Behieldk Vrouw Jakoba, tothaa- 
ren dood, den titel < van Xïraavinne? 
. Arnw* Ne^n/-: .Zy-hacfc beloofd, ê*t zy 
nieit trouwen zou dan met toeftemmingvan 
HertP&JFilips.en de Staatlen, en zy Begaf zigj 
desonaangezien , ;in 't jaaT' 143 >? , in een hei- 
melyk huweljk .msLzRrmk van Borfelen, Stad* 
houder. van Holland? 't welk Filipszokwa* 
lyk,nam.j.dat hy. haar; dwong 1 hem ook den 
naiam van Graavp af te ftaan ,? en zig met dé 
Heerlykheden van Voorne, Zuidbevelaird en 
Tfaoolen.; em het.Ampt van Hdutvefterinne 
van Hollajöd te vröde teihouden: in welken 
ftaat , zy , den agtften Oaober 1 43 6, overleedti 
pUt haaien afftaad pin 't jaar,i43 S , was het 
D 2 Graaf- 



44 VADERLANDSCHE Ee*ste 
Graaflyk bewind over Holland overgegaan aan 
het Huis van Bourgondie, indènper- 
foon van Hertoge Filips, die reeds van de 
meefte andere Nederlanden , Brabant , Vlaan- 
deren enz. Heer was. 

XXXIX. 

Graaven uit bet Huit van Beurgmdie* His- 
torie van Filips ben I. 

i Vraag. Hoe veele Qraaven zyn'eruithêt 
Huis van Bourgondie ge weeft? 

Jntw. Drie: Filips de L , Karel .cte I. en 
Maria. 

* Praag. Hoe ging het Holland en Zeeland , 
ondef de Regeeringe van Hertoge Filips? 

Antvt. Deeze Provinciën werden betrok- 
ken in de uitheemfche Oorlogen van haaren 
Gtaftve ; doch daarentegen zeer begunftigd 
in den Koophandel . Ook voerden zy eenen 
kryg tegen de Oofterlingen, die, in 't jaar 
1441, by verdrag, eindigde. 

3 Vraag. Hadt Holland van binnen ruft? 
Jntw. Neen. De Hoekfche en Kabbel- 

iaauwichd twéefpaft herleefde , by gelegen- 
heid , dat de Stadhouder fViüem van Lalaing 
de Hóekfchen fterk begunftigde. Te Leiden , 
te Haarlem, te Amfterdam en elders, ont« 
flonden geweldige opfchuddingen. Hertog 
Filips kwam, in 't jaar 1445, in perfoon in 
Holland, en yeranderde de Regeering in ver- 
fcheide Steden : . waarna de hevigheid voor 
eenen tyd bedaarde. . 

4 Vraag. Lieten de Hollanders zig gemak* 
kelyk gebruiken, in 's Hertogs uitlandfche 
oorlogen? 

- Anti». Hy bewoog 'er hen toe, deor het 
."..-•. ver- 



Deel. HISTORIE VERKORT. 45 

verleenen van gunftige Privilegiën : gelyk , 
onder anderen, in 't jaar 1452, gefchiedde» 
toen zy hem tegen de Gentenaars byftonden. 

5 Vraag. Welke Privilegiën fchonk hy hun 
toen? 

jlntw. ,, Hy beveiligde de ingezetenen in 
„ het voorregt om niet buiten hunne landpaa- 
,, len te regt gefield te worden» enhybe» 
„ loofde geene Bevelen te zullen geeven , 
5, ftrydtg met der Steden Privilegiën» Reg- 
f f ten en Vryheden." 

6 Vraag. Zogt Hertog Filips zyn gezag ook 
over andere Nederlandfche Provinciën uitte- 
breiden? 

yJntw. Hy deedt zynen natuurlyken Zoon , 
David van Bourgondi*, tot Biflchop van U- 
trecht aanflellen , in 't jaar 1456, en zogtzig 
ten zelfden tyde voor Heere van Friefland te 
doen erkennen : doch dit laatfle mislukte hem; 
alzo Keizer Fredrik de III. zig kantte tegen 
zyn oogmerk. 

7 Vraag. Wat viel 'er in Holland voor , 
tegen 't einde der Regeeringe van Hertog* 
Filips? 

Antw. Daar ontftondt een zwaar ongenoe- 
gen tuflchen hem en zynen Zoon Kar el, die 
naar 'tFranfcheHofvlugtte, alwaar, zomen 
meende , een ontwerp gefmeed was om zig , 
met hulp van Engeland , van Holland en Zee* 
land meefter te maaken. Hier uit ontftondt 
een oorlog met Frankryk, die, in'cjaari46j f 
met de Vrede van Conftóns eindigde. 

8 Vraag.' Leefde Hertog Filips nog lang 
na deezen tyd ? 

Antw. Hy flierf den vyftienden Juny des 

jaars 1467 f en werdt , door zynen Zoon , Her? 

D 3 tog 



46 VADERLANDSCHE Eerst* 

tog Karel ,. in 't gemeeü den Stowton bygc- 
naamd, opgevolgd. 

XL 

Hijlorie van Karel den I. 

i Vraag. Hoe was.'t hier te Lande gefield, 
toen Hertog Karel aan de Regeering kwam? 

Antw. De ingezetenen, verrykt door den 
Koophandel , hadden zig gewend aan eène 
koftbaare leevenswyze, waarom hun het op- 
brengen van zwaare geldfammen, ten behoe- 
ve der Graaflykheid , zeer laftig viel. 

2 Vraag. Waar toe hadt Hertog Karel zo 
veel geld noodig? 

Jntw. Onder anderen, tot de herftelling 
van zynen Schoonbroeder, Eduard ] den I V. , 
Koning van .Engeland, die, van den troon 
geftooten zynde, naar Holland week, en in 
*t jaar 1470, met eene vloot Hollatidfche 
Schepen, naar zyn Ryk terug gevoerd werdt, 

3 Vraag. Welke gevolgen hadt het vorde- 
ren van groote geldfommen in Holland ? 

Ant'w. Men moeit nieuwe Excynzen in* 
voeren, die, hier en daar, en, in 't jaar 
1471, te Hoorn, merkelyke opfchuddingen 
verwekten onder 't Volk. 

4 Vraag. Waar mede hieldt Hertog Karel 
zig meeft bezig ? 

Anti»* Met geduurige oorlogen, tegen 
Frankryk, in 't jaar 1472 , tegen deKeuIfchen , 
in 't jaar 14749 en tegen deZwitfers, in 't 
jaar 1476. Ook hadt hy zig* in *t jaar 1472, 
gedoken in eenen zwaaren twift tuffchen Ar- 
noud , Hertog van Gelder, en deszelfs Zoon 
4fflf\ 't welk van dit gevolg was, dat hem, 

ia 



Deel. HISTORIE VERKORT. 47 
in 't jaar 1473, het Hertogdom Gelder en het 
Graaffchap Zutfen verpand werden. 

5 Vraag. Hoe vielen de oorlogen uit, die 
Hertog Karel gevoerd hadt? 

Antw. De laatfte zeer ongelukkig, Hy 
werdt, tot tweemaalen toe, geflaagen door 
de Zwitfers, in 't jaar 1476; en verloor, op 
den vyfden January des jaars 1477» den (lag 
by Naiïcy, in welken hy omkwam. 

XLI. 

Hijiorie van VrouweMARiA. Haar Gwot- 
Privilegie. 

1 Vraag. Wie volgde hem op? 

Anvix>. Zyne eenige Oogter Maria, die 
eerlang trouwde met Maximiliaan , Hertog 
van Qoflenryk. 

2 Vraag. Kwam zy in 't vol bezit vanhaar» 
Vaders nalaatenfchap? 

Antw. Neen. Een gedeelte derzejve werdt 
haar , door Lodewyk den XL> Koning van Frank- 
ryk , af handig gemaakt. 

3 Vraag* Hoe ging 't in Holland en Zee- 
land? v 

Antw. De Hoekfchen en Kabbeljaauwfchen 
vereenigden zigom Vrouw Maria in te hul- 
digen als Graavinne, mids zy den Landen 
en Steden gunftige Privilegiën toeftondt , en 
onder anderen het Groot-Privilegie > welk den 
14 Maart 1477, getekend werdt. ' 

4 Vraag. Wat behelsde dit Privilegie? 
Antw. „ Dat Vrouw Maria niet trouwen 

„ zou, dan by goeddunken derStaaten. Dat 
„ de Ampten alleen aan inboorlingen gege- 
f , ven zouden worden. Dat de regtzaaken;, 
„ die ter ttïüa aanleg tot de Regtbankeri de* 
D 4 „ Ste- 



48 VADERLANDSCHE Eers» 

„ Steden behoorden , niet dan by appèl of 
„ beroep voor 't Hof van JuftitieindenHaa- 
„ ge zouden mogen worden gebragt. Dat 
„ de ingezetenen niet buitens Lands in reg- 
s , ten zouden worden betrokken. Dat de 
„ Magiftraaten der Steden op den ouden voet 
„ zouden worden vernieuwd. Dat de Staa- 
„ ten vryelyk vergaderen mogten, zo dik- 
„ wils als zy 't goedvonden. Datmengee- 
„ nen oorlog aanvangen , geene nieuwe be- 
„ ladingen heffen , geen geld munten zou , 
„ dan by goeddunken der Staaten. Dat de 
9 , Steden niet zouden behoeven te draagen in 
„ Graaflyke Beden , waarin zy niet bewilligd 
„ hadden» En dat geene Graaflyke Ordon- 
„ nantien gelden zouden, die met der Steden 
„ Privilegiën ftreeden " 

5 Vraag. Hielden de Hoekfchen en Kab- 
beljaauwfchen vrede in Holland ? 

Jntw>. Neen. In verfcheide Steden , als te 
Dordrecht, te Leiden, te Gouda, te Schoon- 
hoven en te Hoorn , ontftonden vreeflelyke 
opfchuddingen , die met verandering der Ma- 
giftraaten eindigden. De Kabbeljaauwfchea 
laakten genoegzaam overal op 't kuflen. 

6 Vraag. Hoe (londt het buitens Lands? 
Antw. Maximiliaan en Maria voerden kryg 

tegen Frankryk, en tegen de Gelderfchen, 
die Kar el, Kleinzoon van Hertog Arnoud, 
voor Hertog hadden aangenomen. Doch 
Vrouw Maria beleefde het einde van deeze 
onluften niet. Zy overleedt den zeven en 
twimigften Maart des jaars 1482, haaren ee- 
nigen Zoon Filips tot haaren opvolger nalaa- 
tende: waarmede 't gebied over deeze Landeq 
aan het Huis vak Oostenkyk kwam. 



Debl. HISTORIE VERKORT. 49 

XLIL 

Graaven uit het Huis van Oofienryk. Hijto» 
rie w» Filips den II. 

i Vraag. Hoe yeele Graaven zyn 'er uit 
het Huis van Oofienryk geweeft? 

Antw. Drie: Filips de IL, Karel de IL en 
Filips del IL 

a Vraag. Hoe oud was Filips de II. 9 
, toen zyne Moeder overleedt ? 

Antw. Omtrent vier jaaren: waarom de Re- 
geering, vooreer ft, door zynen Vader Maxi* 
xniliaan , werdc waargenomen. 

3 Vraag. Wat gebeurde 'er merkwaardigs 
geduurende de Voogdyfchap vanMaximiliaan? 

• Antw. Hy bemagcigde Utrecht, daar men 
't met de Hoekfchen hieldt, in 't jaar 1483. 
Doch de op (land in Vlaanderen gaf den Hoek- 
fchen, onder Jonker Frans van Br ederode, ge* 
legenheid om Rotterdam met Vlaamfche hulp 
in te neemen, in 't jaar 1488. DeStadwerdt 
egter, in 't volgende jaar, herwonnen, en Jon- 
ker Frans , in 't jaar 1490, ineenenfeheeps* 
Itryd by Brouwershaven , verflaagen. 

4 Vraag. Hoe ging het dêü Hoekfcben f 
na deeze nederlaag? 

Antw. Het overfchot derzelve zeilde , on- 
der beleid van JanvanNaaldwyk , naar Tex- 
el, en begunftigde, in 't jaar 1491, den op? 
ftand van 't Kaas- en Broods Volk in 't Noor- 
derkwartier. 

5 Vraag. Waaruit rees deeze opftand ? 
Antw. Uit de zwaare latten, die 's Vodden 

uitheemfche en inlandfche oorlogen hadden 
Veroorzaakt. 

6 Vraag. Hoe liep die opftand af? 
Jntw. Het Kaas- en Broods Volk nam, in 

D 5 't jaar 



<5o VADERLANDSCHE; Easfz 

't jaar 1492 , Haarlem in , en bedreef er veel 
moedwils; doch Hertog Jlbrecbt van Saxen , 
door Keizer Fredrik den III., Vader van Ma- 
ximiliaan, met een Leger herwaards gezon- 
den , bragt de menigte tot onderwerping. 
Kort hierna , werdt Sluis in Vlaanderen , da*r 
<le Hoekfchen nog meefter waren, door Her- 
tog Albrecht , ingenomen. En hier mede 
hieldt men den tweefpalt der Hóekfchen en 
Kabbeljaauwfchen , die omtrent honderd en 
vyftig jaaren geduurd hadt, voor geëindigd. 

7 Vraag. Wanneer ontfloeg Maximüiaan 
zig van de Voogdyfchap ? 

Jntw. Kort nadathy , in 't jaar 1493 , Kei- 
zer geworden was. 

Sr Vraag. Hoe oud was Filips toen? 

Anfm. Ruim zeftien jaaren. 

9 Vraag. Wat deedt Filips merkwaardigs , 
na dat hy zelf de Regeering aanvaard hadt? 

Antw. Hy floot het Groot Verbond van 
vryen Koophandel met Engeland, in 't jaar 
1496, en trouwde, in September des zelfden 
jaars, met Jotmna, eene Dogter des Konings 
van Arragön en der Koninginne van Kaftilie : 
doch hy kreeg haaft de handen vol werks aan 
het voortzetten des Gelderfchen oorlogs, die 
veele jaaren duurde. In 't jaar 1505, verover- 
de Filips verfcheide Gelderfche Steden , waar- 
op hy een Beftand floot met Karel van Gelder. 

10 Vraag. Wat bewoog hem tot het flui- 
ten van dit Beftand ? 

Antw. De dood der Koninginne van Kafti- 
lie, Moeder zyner Gemaalinne, welke hem 
verpligtte tot het onderneemen eener reize 
naar Spanje, om zig voor Koning van Kaftilie 
te doen erkennen. Doch hy was niet lang in 
Spanje ge weeft, toen hy, te Burgos, op den 
/l • vyf 



Dbel. HISTORIE VEJRKORT. 51 

yyf en twihtigftep September dfes ja*r« 1506» 
overleedt, . 

XLIII. 

Hifiorie van K a r e l d e n II. 

. 1 Vraag. Wie volgde hem op? 
•. Anti*. Zyn oudfle Zoon Kar el db II. , 
die nog geene zeven jaaren oud was ; waar- 
om Keizer Maximiliaan, zyn Grootvader, de 
Voogdyfchap wederom aanvaardde* 

2 Vraag. Wat viel 'er merkwaardigs voor, 
geduurende zyne minderjaarigheid? 

v . ^cta** Karel van Gelder, bet Beftand ver- 
broken hebbende 9 behaalde, niet Franfche 
hulp 4 verfcheide voordeden op de Ooften- 
zykfchen. In 't jaar 1507, deedt hyeenen in- 
val in Holland, veroverde Muidenen Weefp f 
jen dreigde Amfterdam; welks Voorftad de 
Gelderfchen, in 't jaar 1512, in den brand 
(taken. Doch in 't volgende jaar, werdt 'er 
een beltand voor vier jaaren getroffen. 

3 Vraag. Wanneer, aanvaardde Karel van 
Ooftenryk de Regeering der Nederlanden in 
perfoon? 

Jntvs. In 't jaar 1515. 

4 Vraag. Wanneer werdt hy Koning van 
Spanje? .. • 

Amm. Na de dood van Koning Ferdinand, 
zynen MoederlykenGrootvader,in'tjaar 1517. 

5 Vraag. Wanneer werdt hy Keizer, on- 
der den naam van Karel den V. ? 

Antw. Na 't affterven van zynen Vaderly- 
ken Grootvader , Maximiliaan , in 't jaar 1 520. 
. 6 Vraag. Breidde hy zyn gebied ook 0- 
ver eenigen der Nederlanden uit ? 

dntw. In 't jaar 1523 , bemagtigdehyFriefc- 
Jand, welk grootendeels door Karel van Gel- 
der 



5% VA DE RL; HIST. Eerste DeeU 
der overheerd geweeft was; in 't jaar 15*7 1 
werdt hy als Heer van Overyffel, en in 't jaar 
15*8 , als Heer van Utrecht ingehuldigd. 

7 Fr oog* Welke Nederlandfche Provinciën 
erkenden nog eenen anderen Heer? 

Antv). Gelderland , Zutfen en Groningen. 
Karel van Gelder hieldt den oorlog tegen de 
Ooftenrykfchen uit, te water en te lande/ 
tot in 't jaar 1528. Gr$o$e Pier fchuimde langs 
de Zuiderzee. Maarten van Roffem pionderde 
's Graavenhaage. Doch den vyf den O&ober 
de* gemèlden jaars , wèrdt 'er eene Vrede 
met Gelder geflooten, die in 't volgende jaar 
te Kameryk beveiligd werdt. .Karel van Gel- 
der hieldt Gelder en Zutfen fijdert ter leen 
van Keizer Karel, als Hertog van Brabant en 
Graaf van Holland. . L; " 

8 Vraag. Hieldt Karel van Gelder zig na 
deezenftil? 

Jntw. Zyn toeleg op Groningen gaf gele- 
genheid, dat deeze Stad en de Ommelanden 
Keizer Karel voor Heer aannamen, in 't jaar 
153Ö. Sedert ontftak de oorlog met de Gel- 
derfchen geduuriglyk : doch Karel van Gelder, 
in 't jaar 1538,' geftorven zynde , noodzaakte 
Keizer Karel zynen Opvolger, Willem van 
Gulik, om hem Gelder en Zutfen af te ftaan, 
by 't Verdrag van Venlo, dat, in'tjaarij43, 
geflooten werdt. 

9 Vraa^ Waren deeze Landen, midler- 
wyl, van anderen oorlog vry gebleeven? 

Jntvy. Geenszins.. Het belang des Keizers 
hadt hen in verfcheide oorlogen met Deene- 
marke, met Schotland , en vooral met Frank- 
ryk ingewikkeld- De oorlog met Frankryk 
herleefde geduuriglyk , en koftte den Landen 
veel volks en gelds. 

VA- 




VADERLANDSCHE 

HISTORIE 

VERKORT. 



TWEEDE DEEL. 
Spaan schr Oorlog. 



I. 



Overdragt der Nederlanden door Keizer Kare l 
dem V. aan Koning Filips oen II. 



I Vraag. r>Ehieldt Karel de V. de Regee- 
O ring der Nederlanden tot zynen 
dood toe? 
Mi», Neen. Hy ftondtze, in 't jaar 1555, 

af 



54 VADERLANDSCHE Tweed* 

af aan zynen Zoon Ftlips, denderden Graaf van 
Holland» en den tweeden Koning van Spanje 
- van dien naam, waarom hy doorgaans Fx- r -. 
lifsdeII. genoemd wordt. } 

2 Vraag. Werdt deeze Zoon, hier teLan-: 
de, voor Graaf aangenomen? g, " 

Jntw. Men hadt hem, in \ jaar tSA^iJr 
reeds alomme als toekomenden Landsheer in- < . 
gehuldigd , by welke gelegenheid hy f in f 
Holland en Zeeland, gezwoören hadt, alle ■ 
de Privilegiën, door de Graaven en Graavin- : v 
nen voor hem verleend, te zullen onderhou- 
den: en deczen eed beveiligde hy, in 't jaar 
*555> waarop hy, in allede Provinciën, als 
Hertog , Graaf of Heer ontvangen werdt. 
ïhlen zwoer hem trouwe en gehoorzaamheid , 
zo ver men dezelve, naar regt en reden en 
volgens de Privilegiën , fchuldig was. 

3 Vraag. Wat verdient de meefte opmer- 
king in de Regeering van Koning Filips ? 

Jntw. Dat de Verèenigde Provinciën zig 
van zyn gebied hebben weeten te ontdaan , 
en onaf hangkelyke vrye Staaten geworden 
zyn , waarvoor zy , federt lang , alomme er- 
kend worden* 

4 Vraag. Op wat wyze is zulk eene merk- 
waardige verandering te wege gebragt? 

Jntw. Allengskens , en , zo als Godvrugta 
ge Landzaaten altoos erkend hebben , niet 
ponder byzondere beftiering der Hemelfcb^ 
voorzienigheid. 

II. 

Oorzaaken der Beroerte. Plakaaten. Inquijuij. 
Vreemd Krygsvolk. 

i Vraag. Wat gaf gelegenheid tot de veran- 
da • 







M.s*. 






HjflrarA^Arre^!^ 




; 

JlIfiÉfc 

x iBiÜB 


gj HMiHMBSiTn- i 





JCetJEer X*ansd*j& T*^awtd€ Zfééür&mjiens over aart ^nm. 







Deel. HISTORIE VERKORT. s$ 

dering , die deeze Landen van de Spaanfche 
beheerfching verlofte? 

Antw. Filips, in Spdnje gebooren en op- 
gevoed, zogt de Nederlanden, op de ftren- 
ge . Spaanfche wyze, te regéeren, zonder zig 
te houden aan de Privifegien des Lands , die 
by bezwooren hadt. 

% Praag. Waar uit bleek dit ? 
jfntw. Uit het vernieuwen der Plakaaten 
van Karel deii V. ttegen 't gene men Kettery 
noemde. 

3 Praag. Wat noemde men Kettery ? 
• Antw. De Leer der Hervormden , die , in 
en na 't jaar 1517, door Luther, Zwinglius, 
Cal vinus en anderen , gepredikt, en onder an- 
deren in Duitfchland , in Frankryk en hier te 
Lande 'verfpreid geworden was: den voort- 
gang van welke Leer Këizëf Karèl de V. in 
de Nederlanden gezogt hadt te fluiten, clooJr 
ftraiFe Plakaaten , in gevolge *ah welken, de 
belyders en vooral de Leeraars der Hervor- 
minge te vuur en te zwaard vervolgd gewor- 
den waren. 

. 4 Vraag. Werden dan deeze Plakaaten hier 
te Lande ten ftrengften uitgevoerd £ 
r Jtntw. Men gebruikte fomtyds , hier en 
daar, eto onder anderen in Holland-, eenigéf 
oogluiking; maar wanneer men dit ten Hove 
mefkte, werden de befchuldigden dikwilsop- 
geëifcht en buiten de Provincie te regt ge« 
fteld : 't welk vlak uit flreedt mei de Privile* 
gien. 

5 Vraag.. Wat middel hadt Keizer Karel 
gebruikt om de Hervormden en der zei ver 
fchriften te ontdekken ? 
Jntw. Hyftelde, in*t jaar 1522, een Op- 

$tr- 



f; 



|6 VAPERLANDSCPJE Tweed* 

er-lqquijiteur of Onderzocht w\ m die reis 
cheiden mindere Inqwfiteurs onder zig hatfo; 
W.magt kreeg om befchuldigde of v-erdagte 
pjörfooneti vQor zjg te doen a fco9i*n. Hierdoor 
werden zy den gewoonen Regtbanken om. 
trokken i t welk even zeer tegep de Privi* 
legien aanliep. Filips de IL beveiligde nog* 
tans de Inquiftteurs in de raagt, die haa door 
Karel deo V- gegeven was, en beyaL alle 
amptenaais de hand te houder}, aan bet aj& 
voeren der Plakaaten. ; 

6 Vraag. Liet hy 't bier by? 
, .Annm. Hy bediende; zig nog van vier aode- 
re middelen om dehervorn^pLeejuitteroek 
|ep. Hy zó§t,. voor eer fi x & feefluiten de* 
Kerkvergadering? van Trente* hu welke die 
Leer veroordeeld was , hier te Lande in x$ 
vperen: hy beloog/ ten twtefkn^ den Paw 
pm eeuige nieuwe Biffchoppep in de Neder* 
landen aan te (tellen, die. vly tiglyk tegen de 
nieuwe Leer waaken zouden,;, hy. begaf, ten 
derden, v e ^fc heiden hoQge.arppten aan Span* 
jaards en andere Vreemdelingen , enhyzogj^ 
Un vierden 9 drie- of vierduizend Spaanfche 
Soldaaten ;in 't Land te laat/w, ,door middci 
van welken, men de, Plakaaten t£ Jigter zou 
kpnnen uitvoeren, j ^ ♦;; . .-* 

■ III. , * "f 

De Staaten bevorderen , op 'raad van Prinfe 

Willem van Oranje» 'tverttek 

van 'tr vreemde Krygsvolk. 

t i Vraag* Kantte men zig niet tpgen het ge- 
bruiken van eenigen deezer middelen? 

Antw. De Staaten der Nederlanden verzegt 
ten , kort voor dat Filips , in 't jaar 1559 > n ^ r 

Span- 



TfBtLt. -HlSFÖttlE VE-RKORT. 57 

Spanje Vertrok, dat de Vreemdelingen uit de 
Regeering geweerd mogten blyveri , en dat 
de Sf>aanfche SokJaaten het Land mogten rui- 
xrien. ' T 

2 Vraag. Wie waren de Staaten der Ne- 
herlanden ? 

' Ahtfy. De Edelen en Vroedfchappen der- 
Steden van elke Provincie, die, door dezel- 
ve* Gedeputeerden of afgezondenen , op de 
Ky zondere en algemeene Staats vergaderingen, 
gereprefertteerd of verbeeld werden. In fom- 
mige Provinciën , maakten de Geeftelyken 
ook een Lid der Staaten uit. > 

3 Vraag. Hoe kwamen de Staaten tot het» 
doeö van het gemelde veizoek? 

Antw. Zy waren 'er toe bewoogen dooree* 
flige Groóten, en» onder andefen dóór Wil- 
lem, Pkins van Oranje, *s KoningsStaefc 
houder over Holland, Zeeland en Utrecht. 

4 Vraag. Wat was het werk van eenen 
Stadhouder, ten deezen tyde? 

Antw. Y Vorfïön Stad, Stede of plaats te 
houden^ of 's Vorften perfoon te. verbeelden, 
ift alles wat hem ; door deft Vorft , aanbevo- 
len en toevertrouwd was. - 

5 Vraag* Voldeedt Füips aan dejr Sraaten 
begeerte? 

' Anti). De Spaanfchè Soldaaten vertrokken 
uit het Land, in 't jaar 1561 ; doch de Kegèe- 
tiiig bleef nóg vervuld'met vreemdelingen. 

iv. ' ; "/"..' -\ 

Misnoegen op Granvelfc . Zyn vertrek, , 

: 1 Vraag. Wie hadt* otfder deeze vreem- 
delingen, het meefte vermogen öp-Fitips? ' 
Jntw. De Kardinaal van- Granoellt, naar 

wiens 



58 VADERLANDSCHiE Tweebi* 

wiens raad, Margareet van Parmm. % Gouver- 
nante of Landvoogdes der Nederlanden, zig 
allenthalve gedroeg ; en aan wien het invoe- 
ren der nieuwe BuTchoppen toegefchreeven 
werdt. 

2 Vraag. Welke Heeren ftieten zig meeft 
aan het gezag, dat Gran veile zig aangemaa- 
tigdhadt? 

Jmw. De Prins van Oranje, en de Graa- 
vtn van Egmond en Hoorne, Stadhouders des 
Konings over Vlaanderen en Doornik, die 
eindelyk te wege bragten, dat de Koning den 
Kardinaal, in 't jaar i5 ó 4> de Nederlanden 
deedt ruimw. 

3 Vraag. Wat beoogden Oranje, Egmond 
en Hoorne , na Gran vel les vertrek ? 

Jntw. Het intrekken of niet uitvoeren der 
ftraffe Plakaaten tegen de Hervormden ? 

4 Vraag. Waren ,?y dan der Hervormde 
Leere toegedaan? 

Jntw. Oranje was van Lutherfcbe Ouders 
gebooren ; doch vroeg aan 't Hof van Karel 
den V. gekomen , en aldaar in den Roomfchen 
Godsdienft opgevoed , dien hy en de twee 
anderen nog openlyk beleeden, en irf welken 
Egmond gefiorven is. Hoorne fchynt, voor 
zynen dood , veranderd te zyn , en Oranje 
heeft zig, in 't jaar 1567, verklaard voorde 
Hervormde Leere. 

5 Vraag, hm de Koning zig heweegentot 
het intrekken der Plakaaten ? 

Jntw. Geenszins. Hy deedt, in 't laatft 
van 't jaar 15Ó5» afkondigen, dat de Inqui- 
ütie ftand houden raoeft» en de Plakaaten 
uitgevoerd worden. 
•. 6 Vraag. Gdchiedde dit? . 

Jntw. 



Dbei* HISTORIE VERKORT. $9 
Anti». Niet overal. De Prins van Oranje 
en verfcheide andere Stadhouders verklaarden 
hiertoe noch wil noch raagt te hebbes. 

V. 

Verbond der Edelen. Hun Verzoekjchrifu 
Openbaare Preeke. Beeldenfiorm. 

i Vraag. Wat volgde op zulk eene ver* 
klaaring ? 

Antm. Een groot getal van Edelen lever- 
den , in gevolge van. een Verbond, reeds t4 
vooren gemaakt, op den vyfden April des 
jaars 1506, een ver zoekfch rif tin aan de Land- 
voogdeffe, waarby zy ver zogten, dat de In* 
quifuie en Plakaaten, tot op 's Konings nade- 
ren laft» zonder uitvoering blyven mogten. 

2 Vraag. Waren deeze Edelen alle bely- 
ders der Hervormde Leere ? 

/Int™. Neen. Daar waren veeleRoomfchen 
onder , die egter van alle vervolging om den 
Godsdienft af keerig waren. 

3 Vraag. Wat befcheid kreegen zy op hun 
verzoekfchrift ? 

Antw. ,, Dat de Landvoogdes den Ko- 
>, ning , door eene bezending , zou zoeken 
„ te beweegen tot verzagting der Plakaaten ; 
„ doch dat zy geen© magt hadt om de Inqui- 
>, iitie en Plakaaten , ondertuflchen , te doen 
„ ftilftaan." 

4 Vraag. Wat naam kreegen de verbonden 
Edelen, en zulken, die hunne zyde hielden? 

Antw. Den naam van Geuzen , zo veel als 
fchooijers of bedelaars betekenende , welke 
naam, federt, door de Rocmfchgezinden , 
aan de Hervormden in 't gemeen gegeven 
werdt. 

E 5 Vraag • 



€o VADERLANDSCHE Tweeb* 

5 Vraag. Hoe gedroegen zig de Hervorm- 
den raidlerwyl? 

Jntw. Bedugt voor liet uitgeeven eener 
voorgewende Moderatie of verzagting derPla- 
kaateiï,waarby bun de Vryheid van Gods- 
dienftoeiFening geheel ftondt benomen te 
worden f vingen 2y aan openlyk te prediken 
buiten de Steden. 

6 Vraag. Wat gevolg hadt dit prediken? 

Antvt. De Landvoogdes kreeg laft uit Span- 
je om het , des noods , door van nieuws gewor- 
ven manfchap, te weeren. 

7 Vraag. Hoe beviel deeze laft den ver- 
bonden Edelen, en het gemeen der Her- 
vormden ? 

Jntw. De Edelen begonden zig ook te wa- 
penen tot hunne verzekerdheid : terwyl 't ge- 
meen der Hervormden 'alomme de Roomfche 
Kerken overweldigde, met verbreeking van 
beelden en andere koftelykheden. 

VI. 

' Verval van 9 t Verbond der Edelen. Bergen 
en Montigni. 

i Vraag. Wat gevolg hadt deeze beeld- 
ftorming ? 

- Jntw. VeeleEdelen,in*onderheidRoomfch- 
gezinden , werden af keerig van 't Verbond , en 
ilooten een Verdrag met de Landvoogdefle. 
Oranje en Egmond zelven deeden de beeld- 
ftormers , hier en daar, opzoeken en ftraffen. 

2 Vraag. Voldeedt Oraqj'e hiermede aan de 
oogmerken der Landvoogdefle? 

Amm. Neen. Men nam hem kwalyk, dat 
hy de preeke, op fommige plaatfen, in Hol* 
land en elders, toegelaatenhadt: 't welk hem 

zo 



Deel. HISTORIE VERKORT. 61 ,. 

zo verdrietig maakte, dat hy, in April des 
j aars 1 567 , het Land verliet en naar zyne Staa- 
ren in Duitfchland verreisde. 

3 Vraag. Hoe ging het met de verbonden 
Edelen? 

Anti». Henrik , Heer van Brederode , hun 
hoofd, die zig vergeefs van Utrecht, van . 
Amfterdam en andere Plaatfen hadt gezogt te 
Verzekeren , werdt ook ten Lande uit gedree- 
ven. Verfcheidèn andere Edelen werden ge- 
vangen genomen: het Krygsvoljc, dat zy op 
de been gebragt hadden , raakte geheellyk 
verftrooid; waarmede de kragt van 'tBond- 
genootfchap t'eenefnaal verbroken was. 

4 Vraag. Kreeg de Landvoogdes toen de 
misnoegde ingezetenen niet geheellyk onder 
haar bedwang? 

jtntw. Dit zou waarfchynlyk gevolgd zyn, 
zo niet Filips , tot grooter ftrengheid gene- 
gen , bêflooten hadt , den Markgraaf van Ber- 
gen en den Heer van Montigni, die de Land- 
voogdes naar Spanje gezonden hadt, om af- 
fchaffing der Inquiiïtie en verzagting der Pla- 
kaaten te verwerven , van kant te helpen ; en 
vooral , zo hy den Hertog van Aha niet tot 
Landvoogd aangefteld , en met een Léger 
Spanjaards herwaards gezonden hadt. 

VIL 

Alvds bmjl. Bloedraad. Egmond en Hm* 
ne ontbaUd. 

1 Vraag. Wat deedt Alva, terftond na zy- 
ne aankomft? 

Antw. Hy regtte eenen Raad der Beroerten 

op, die haait den naam van Bloedraad kreeg; 

voor welken edel en onedel gedaagd werden. 

E 3 2 Vraag. 



óz VADERLANDSCHE Twee*e 

2 Vraag. Streedt het opregten van zulkee- 
ne R egt bank niet met 's Lands Privilegiën? 

Jnvm. Gewiffelyk. Volgens dezelven , moes- 
ten de befchuldigden voor de gewoonlyke 
Regtbanken der Steden en Provinciën te regt 
gefield , en niet buiten hunne Provinciën ge- 
trokken worden. 

3 Vraag. Welke waren de merk waar digde 
Vonniflen des Raads der Beroerten ? 

Jntw. De Graaven van Egmond en Hoor- 
ne, die, terftond na Alvas aankomft, gevaf 
waren , werden , in gevolge van dezelven , 
den derden Juny 1568, te Bruflel onthalsd : 
't welk ook het lot van andere Edelen en Groo- 
ten was. Oranje, de Graaven Lodewyk van 
Najpau, van den Berge, Hoogjtraaten en ande. 
ren werden met verbeurdverklaring hunner 
goederen ten Lande uitgebannen. Ook deedt 
Alva Oranjes oudften Zoon , Filips Willem , 
Graaf van JJuuren, van de Hooge Schookte 
Leuven ligten , en ijaar Spanje voeren. 

VIII. 

Oranje verzamelt een Leger. Vervolging. 
Watergeuzen. 

1 Vraag. Wat deedt de Prins van Oranje, 
in deezen toeftand der zaaken? 

Anvm. Hy verzamelde , grootendeels op 
eigen koften, een Leger in Ouitfchland , een 
gedeelte van welk by Daalhem geflaagen 
werdt: een ander gedeelte, onder zynen broe- 
der Graaf Lodewyk , naar Friesland gezon- 
den , floeg eerft de Spaanfchen , by 't Kloos- 
ter Heiligerlee ; doch werdt naderhand geflaa- 
gen by Jemmiogen. Met het overig gedeelte ' 
trok hy zelf over de Maaze j doch Alvahieldt 
•- hem, 



Deel- HISTORIE VERKORT. <5 3 

hem , met heen en weder trekken , zo lang 
op, dat by zyn volk , eindelyk , by gebrek 
van geld, afdanken moefti waar na by eer ft 
naar Frankryk, en van daar, in 't jaar 1569, 
naar Duitfchland keerde. 

sl Vraag. Hoe hadden 't ondertufichen de 
Hervormden ? 

Antw. Zy werden te vuur en te zwaard ver* 
volgd ; waarom veelen bet Land verlieten. 

3 Vraag. Ondernam de Prins van Oranje 
niets verders tot redding der verdrukten? 

Antm. Hy gaf aan de gevlugten en ande- 
ren laft om de Spanjaards ter Zee afbreuk te 
doen. 

4 Vraag. Hoe noemde men 's Prins Zee- 
volk? 

Antw. Zy kreegen den naam van JVoter- 
geuzen. 

5 Vraag. Wat deedt Oranje meer om 't 
Land te redden ? 

Antw. Hy zogt hulp in Frankryk, in Duitfch- 
land, en in 't Noorden; doch vrugteloos. Hy 
handelde ook heimelyk om verfcbeide Hol- 
landfche en andere Steden tot zyne zyde te 
doen overflaan ; doch alles was vergeefs. 

IX. 

Tiende penning. Briel ingenomen. Andere 
Steden vallen Oranje toe. 

1 Vraag. Ging 't, midlerwyl, met Al va, 
in alles voor den wind ? 

Antw. Geenszins. Hy hadtgeldnoodigom 
zyn Krygsvolk te betaalen en eenige nieuwe 
Kafteèlen te ftigten : en hy vorderde, ten 
dien einde, den tienden penning vandeStaa- 
ten, veelen van welken zwaarigheid maakten 
E 3 om 



64 VADERLANDSCHE Tweede 
om aan zynen cifch te voldoen ; waarom hy 
befloot, de gevorderde fchatting met geweld 
te heffen , en met Bruflfel te beginpen. 

a Vraag. Liep dit ook niet aan tegen de 
Privilegiën? 

Jintw. Gantfchelyk. De Vorft mogt , vol- 
gens dezelven , geene fchattingen heffen dan 
waarin de Staaten bewilligd hadden. 

3 Vraag. Wat gevolg hadt Alvas geweldig 
voorneemen? 

Jntw. De Watergeuzen , door tegenwind 
in de Maaze ingeloopen, en op den eerden 
April 1572, voorden Briele gekomen zynde, 
eifchten de Stad op uit naam van den Prinfe 
van Oranje, V Konings Stadhouder, onder 
verklaaring dat zy haar van den tienden pen- 
ning en Alvas dwingelandy kwamen verloflen. 
De Stad werdt terftond bemagtigd. En kolt 
hierna , koozeo Vlisfingen en Veere in Zee- 
land en alle de Noordhoilandfche Steden 's 
Prinfen zyde. 

4 Vraag. Werdt toen het heffen van den 
tienden penning geftaakt ? 

Antvy. Ja: en terwyl Alva bezig was met 
het beleg van Bergen in Henegouwen, dat 
door Graaf Lodewyk verraft was ,. verklaar- 
den de Steden Zierikzee in Zeeland , en Ou- 
dewater, Gouda, Leiden, Dordrecht, Go- 
rinchem ea Haarlem in Holland , zig , de 
eene na de andere , voor den Prinfe van O 
• ranje, wien zelfs een gedeelte van Gelder- 
land, van Overyffel en van Friefiand toeviel. 



X. 



M, a> , 











Oeel. HISTORIE VERKORT. 6$ 

X. 

JEer/ie vergadering der Staat en, die Oranjes 
zyde bielden. Haarlem verhoren. 

i Vraag. Wat deeden de Edelen en Ste- 
den van Holland , die 's Prinfen zyde gekoo 
ren hadden? 

Antix>. Zy kwamen, den vyftienden July 
ï572j te Dordrecht byeen, enbeflooten, op 
den voorflag van den HeerevanAldegonde, die 
door den Prinfe derwaards gezonden was t 
zyne Doorlugtigheid te erkennen voor 's Ko- 
nings Stadhouder; en hem eene fomme gelds 
toe te Haan, tot onderhoud van een Leger f 
welk hy op nieuws geworven hadt. 

2 Vraag. Hoe ging het met de overige 
Hollandfche Steden , die 's Prinfen zyde nog 
niet gekooren hadden? 

Antw. Rotterdam en Schiedam, van Spaan- 
fche bezetting ontledigdzynde, werden, door 
*s Prinfen volk , onder den Graave van der 
Mark> bezet. Delft koos van zelf 's Prinfen 
zyde. Naarden , Woerden , Schoonhoven 
werden aan de zelfde zyde overgebragt. Am- 
fterdam was, eindelyk, de eenigfte Stad in 
Holland, die 't nog met de Spaanfche zyde 
hieldt. # 

3 Vraag. Wat gebruik maakte Oranje van 
het Leger , welk hy verzameld hadt ? 

Antw. Hy trok andermaal over de Maaze, 
nam Mecheien en Leuven in , en zogt Bergen 
te ontzetten ; 't welk hem egter mislukte ; 
waarna hy , wederom by gebrek van geld , ge* 
noodzaakt werdt, zyn Leger te doen fchei^ 
den> en zig naar Holland te begeeven. 

E 4 4 Vraag. 



66 VADERLANDSCHE Tweh* 

4 Vraag. Kon Bergen het beleg toen nog 
langer doorftaan ? 

yintw. Neen. Graaf Lodewyk gaf de Stad 
op by verdrag, op den negentienden Septem- 
ber 1572. 

5 Praag. Wat gevolgen hadt het verlies 
van Bergen? 

Jntw. De Brabantfche Steden vielen ter* 
ftond den Prinfe wederom af. Alva zondt 
zynen Zoon Don Fredrik met het Leger naai* 
Gelderland, daarhy Zutfen innam, endeer- 
lyk pionderde; waarna gantich Gelderland 
den Spaanfchen wederom toeviel. In Fries- 
land , ging 't eveneens. Don Fredrik trok 
daarna de Veluwe langs naar Naarden , dat 
bemagtigd en met roof en moord vervuld 
werdt. Hierop volgde het beleg van Haar- 
lem , dat tot den twaalfden July des jaars 
1573, duurde; wanneer de Stad, die door 
hongersnood op het uiterfte gebragtwas, zig 
op genade en ongenade overgeeven moeft. 

6 Vraag. Wat ondernam Don Fredrik, na 
't overgaan van Haarlem? 

Jntw. Het beleg van Alkmaar: doch dit 
moed hy, eerlang, genoodzaakt door het 
water,. welk door het doorfteeken van den 
Oofterdyk over 't Land gebragt was, weder- 
om opbreeken. 

7 Vraag. Wat viel *er, ten deezen tyde, 
meer merkwaardigs voor ? 

Jntw. De (lag op de Zuiderzee, waarin de 
Graaf van BoJJu, die van deSpaanfche zyde 
tot Stadhouder van Holland was aangefteld, 
gevangen genomen werdt. Kort hier na , 
werdt Alva van de Landvoogdye ontflaagen, 
en door Don Louis de Rtquefens opgevolgd 

AA* 



Deel. HISTORIE VERKORT. 67 

XL 

Slag op de Mookerheide. Beleg en ontzet van 
Leiden. 

1 Vraag. Wat ondernam Requefens in 't 
begin zyner Regeeringe? 

jintw. Het ontzet van Middelburg, welk 
door 'is Prinfen volk belegerd werdt. Doch 
deeze onderneeming mislukte. De Stad werdt 
bemagtigd , op den agttienden February des 
jaars 1574. 

2 Vraag. Wat ondernam by verders? 
Anvw. Hy zondt Sancbio tfAvïla met een 

Leger tegen dat van Graave Lodewyk, die 
op de Mookerheide geflaagen werdt en om- 
kwam, den veertienden April 1574. 

3 Vraag. Wat volgde op deezen flag ? 
dmv*. Het beleg van Leiden ; welke Stad , 

in Oftober des voorleeden jaars , nog eens 
belegerd gewèeft; doch op de tydingvanden 
'optogt van Graave Lodewyk verlaaten was. 
Nu werdt het beleg hervat onder beleid van 
Francisco Baides; die alle de toegangen be- 
zette, en wel twee en zeitig fchanfen om de 
Stad opwierp, 

4 Vraag. Hoe liep dit beleg af? 

Jntw. De Staaten beQooten » op den voor- 
flag des Prinfen van Oranje, denvyand, door 
middel van 't water, teverjaagen, en ten dien 
einde de (luizen te openen en de dyken door 
te fteeken. Doch dit' middel hadt , in'teerft, 
de gewenfchte -uitwerking niet. Ooftelyke 
winden waten oorzaak dat 'er geen water ge- 
noeg op 't hooge Land om Leiden komen 
kon. Maar toen de Stad , door hongersnood , 
peft en muitery van binnen , in de uiterfte e- 
E 5 len- 



£8 VADERLANDSCHE Twtcbe 

lende vervallen was , ftak 'er een felle ftorm 
op uit den noord wellen ; de wind, nader- 
hand zuidwaards keerende, bragt zo veel wa- 
ters om de Stad , dat de vyand zyne fchan- 
fen verliet, en de vloot, tot ontzet gefchikt, 
op den derden Oftober 1574 , behouden bin- 
nen raakte. 

5 Vraag. Waarmede werdt deftandtvaftig* 
heid en moed der.Leidenaaren beloond? ^ 

An\ ad. De Prins van Oranje verleende , op 
's Konings naam, Oótroi tot de opregting 
eener Hooge Schoole van Holland , die bin- 
nen Leiden geplaatft, en wel haalt zeer be- 
roemd werdt. 

XII. 

Vredebandeling te Breda. Verbond tuffcben 
Holland en Zeeland. 

1 Vraag* Wat gevolgen hadt het ontzet 
van Leiden ? 

Antw. De Landvoogd Requefens hervatte 
te Breda de onlangs aangevangen Vredehan- 
deling met Holland en Zeeland , in 't jaar 
1575; doch zy liep vrugteloos af. 

a Vraag. Wat was hier van de reden ?. 

dntw. Die van Holland en Zeeland be- 
geerden, dat de gefchillen over den Gods- 
dienft en alle anderen verbleeven werden aan 
eene vergadering der Staaten van alle de Pro- 
vinciën; en dat de Koning goede verzekering 
gave voor de naarkoming van 't gene, in zulk 
eene Vergadering , zou geregeld worden ; 
waarin de Spaanfchen niet bewilligen wilden. 

3 Vraag. Wat deeden die van Holland en 
Zeeland, om zig te handhaaven tegen de 
Spaanfchen? 

Antw. 



Deel. HISTORIE VERKORT. 69 

Antw. Zy flooten een naauw Verbond fa- 
men, en droegen het hoog bewind over de 
Regeering, zo lang de oorlog duuren zou, 
den Prinfe van Oranje op. 

4 Praag. Wat werdt 'er van de Spaanfche 
zyde uitgevoerd? 

Antw. De Spaanfchen bemagtigden Oude- 
water, Schoonhoven en verfcheide Sterkten 
in Holland, waar door zy meeller werden 
van de Stroomen , en den toevoer langs de- 
zelven beletten konden. Zy deeden eenen 
gevaarlyken togt door 't water, van Dnive- 
land naar Schouwen in Zeeland , en bragten 
de twee Provinciën daar door in zulk eene 
verlegenheid, dat de Prins van Oranje, in 
Engeland, vergeefs om byftand verzogt, en 
kleine verwagting hebbende van eene begon- 
nen handeling met Frankryk , in 't begin des 
jaars 1576, voorfloeg „ dat men de molens 
„ verbranden, de dyken doorfteeken , en 
„ met vrouwen en kinderen en al wat men 
„ mede voeren kon 't Land verlaaten moeit 
XIII. 
Gendfcbe Bevrediging. 
1 Vraag. Op wat wyze werdt het Land ge- 
red uit deezen uiterften nood? 

Antw. De Landvoogd Requefens ftierf op 
den vyfden Maart ; waarna de Raad van Staa- 
te te Broflel de algemeene Regeering aan- 
vaardde. De Spaanfche Soldaaten floegen 
alomme aan 't muiten , by gebrek van betaa- 
linge: 't welk de meefte Nederlanden in zulk 
eene verwarring bragt , dat zy geene kans za- 
gen om zig uit dezelve te redden , dan door 
het aangaan van een Verdrag met Hollanden 
Zeeland, welk, den agtftenixovember 1576, 

te 



70 VADERLANDSCHE Tweede 
te Gend geflooten werdt , en federt de Gend- 
fche Pacificatie of Bevrediging genoemd is. 

2 Vraag. Welken waren de voornaamfte 
punten van dit Verdrag? 

Jntw. Men verbondt zig om deSpanjaards 
ten Lande uit te dryven , den God s dien (l te 
doen regelen door de algemeene Staaten , en 
de Plaatfen, die voorheen onder het Stad- 
houderfchap des Prinfen van Oranje behoord 
hadden , na 't ontvangen van behoorlyke Sa- 
tisfaSie of voldoening , onder het zelve te 
doen wederkeeren. 

3 Vraag. Welken waren de eerde gevol- 
gen der Gendfche Bevrediging? 

Antw. De Spaanfche Soldaaten verlieten 
Holland en Zeeland , om zig by hunne mui- 
tende makkers te voegen in Brabant en 
. Vlaanderen : waarna Haarlem , Schoonho- 
ven, Thoolen, Goes en andere Steden zig , 
by verdrag , begaven onder 't Stadhouder- 
schap des Prinfen van Oranje, in 't begin des 
jaars 1577. 

XIV. 

Gedrag van Den Jan van Oofienryk. Oorlog 

tegen hem. Matthias. 

1 Vratg. Wat was de reden , dat de ruft 

in de Nederlanden niet volkomenlyk herfteld 

werdt? 

jlntw. Het gedrag van Don Jan van Oos- 
ienryk, dien de Koning, in Requefens plaats, 
tot Landvoogd aangefleld hadt. 
% Vraag. Hoe gedroeg deeze zig? 
Antw. Hy bewoog de Provinciën , op Hol- 
land en Zeeland na, tot een nieuw Verbond, 
waarby zy beloofden den Roomfchen Gods- 
dienft , de Gendfche Bevrediging en de ge- 
hoor- 



Deel. HISTORIE VERKORT. 71 

hoorzaamheid aan den Koning te zullen voor- 
Haan , mids het Spaanfche Krygsyolk het 
Land ruimde. Hy gaf een Plakaat uit, het 
eeuwig Edifit of Gebod genoemd , en over- 
eenkomende met dit Verhoud. Zelfs deedt 
hy de Spaanfche Soldaaten vertrekken. Doch 
kort hierna maakte hy zig > by verraffing , 
meefter van 't Kafteel van Namen en van d* 
Stad Charlemont. 

. 3 Vraag. Hoe werdt dit opgevat by de al- 
gemeene Staaten? . , 

Antw. Zy merkten 't aan als eenefchen- 
ding van het Verdrag, welk zy met hem gemaakü 
hadden. Zy beflooten hem, en de Span- 
jaards, die wel haafl weer te rug keerden, te 
beoorloogen , en verklaarden hem , eerlang , 
opénlyk voor 's Lands vyand. 

4 Vraag. Zogten zy toen den Prins van O- 
ranje en de Staaten van Holland en Zeeland 
niet wederom aan om hulpe ? 

Antvs. Ja. De Prins werdt naar Brabant ge- 
nodigd, en tot Ruwaard van deeze Provin- 
cie verkóoren. De meeften dagten dat hy 
in 't kort tot algemeenen Landvoogd zou 
zyn verbeeven geworden. Doch eenige Ne- 
derlandfche Heeren , die hem afgunftig wa» 
ren, bragten te wege, dat deeze eer Mat- 
thias , Aartshertoge van Oojtenryk, opgedraa- 
gen werdt; tot wiens Stedehouder de Prins 
van Oranje zig liet aan ftellen. 

XV. 

Amjlerdam wordt Staatfcb. Verandering te 
Haarlem en te Goes. Geloof 's vrede. 

1 Vraag. Hoé ging 't ondertuflchen in Hol- 
land? 

Antw. 



-J* 



7 a VADERLAND3CHE Tweeb* 

JnPm. De Stad Amfterdamwerdt, door 
ne foort van belegering, gedrongen om 
onder 's Prinfen ëtadhouderfchap; te br 
ven, zy befioot 'er egter niet toe, dan n 
de Provincie van Utrecht haar, in Q 
des jaars 157.7 > voorgegaan was, 't V 
van Satisfaftic of voldoening was ^deas ^ .. 
Pebruary de* jaar* f 57 8 > getekend. Byh« 
ve werdt behoudenis van Regeering «1 
vilegien bedongen » en dat finnen da 
geen andere dan de Roorafche Go' 
geoefend zon worden. . . 

s Praag. Hieldt dit Verdrag ftandS ; ;/» 
Antu*.. Qp den zes en twintigften Magr\ 
ontftondt 'er eene, .geweldige beroerte onder 
de Onroomfche ingezetenen, in welke, de 
Regeering van 't Stadhuis gehaald en ter Stad 
uit gevoerd werdt: waaraadeSchtitteryqieu- 
we Magi&raaten verkoor, die de Kerkeaattt 
de Gereformeeden: deeden inruimen* > tKtt 
kater ondergingen Haarlem en Goes gèlyke 
verandering. 

3 Vraag* Wat gevolg: hadden deeze be> 
weegingen? 

Jlntw. .De Aartshertog Mat;thias en de Ra^d 
van Staate ontwierpen een Rcligions-oi 6e> 
loofcvrede , volgens welke den Roomfchen 
in Holland en Zeeland gelyke vrjrheid zoa 
moeten toegedaan worden, als men den On* 
roomfchen in de andere Provinciën beloofde 
toe te flaan. Doch dit O/U werp werdt, in ver- 
fcheide Provinciën > van de hand geweezen. 

4 Vraag. Waren de algemeène Staaten mag* 
tig genoeg ora zig tegen Don Jan te verdedi- 
gen? 

Jntw. Zy. verkooren den Hertog van A* 








in, 'tiaar XJ}8+ . 



Dbel. HISTORIE VERKORT. 73 
jou* Broeder des Konings van Frankryk, toe 
Befchermer der Nederlanden. Hy kwam met 
jeen Leger herwaards; doch verrïgtte weinig, 
en keerde eerlang naar Frankrykterug. Her- 
tog Jrnn Kafimir, die oök in de Nederlanden 
gekomen jvas , kon zig met Anjou niet ver- 
liaan , en ruimde eerlang met zyne ruiten 
deeze Landen insgelyks. 

XVI. 

VerbondvanUtrecbt. Jf val van Ren- 
nenberg, 

i Ftaag>, Wat deedt, men , in de Provin- 
ciën, die de zyde des JPxinfen vair Oranje 
hieldten, om (Jea oorlog tegen Don Jan en 
de Spanjaards te- beter voort te zetten? 

Anm* Den drie en twintigften January des 
jaars 1579 , werdt 'er eene Unie of Verbond 
van Vereeniging geflooten te Utrecht , 't welk 
de gröndflag geweefl: is van den vryen Staat 
der V&eejHgde Nederlanden. 

2 Vrmp Wat was het voornaam oogmerk 
van dit Verbond ? 

Jntw. „ Elke Provincie werdt daarin by 
„ zyne byzondere Regeeririg , Privilegiën en 
- „ Godsdienft gelaaten ; doch het gemeen be- 
„ leid des oorlogs gefield aan de algemeene 
„ Staaten deezer nader Vereenigde Provin- 
„ fciem" 

3 Vraag. Hoe gedroeg men zig, jaan de 
Spaanfchezyde? 

Anm. Akxander Farnefe ,* Prins van Par» 
ma, Don Jan, die overleeden was, opge* 
volgd zynde* behaalde verlcheide voordee- 
ten , op de. Sflaatfchen , en bragt daar door te 
wege, dat eenige Provinciën en Sleden zyne 
. * zy- 



74 VADERLANDSCHE Tweedb 
zyde koozen , en zig met den Koning ver- 
zoenden. Ondertuflchen , handelde men te 
Keulen vrugteloos over eene algemeene B* 
vrediging. 

4. Vraag. Waren 'er onder de Vereenigde 
Provinciën , geenen , die zig met den Koning 
verzoenden? 

Jntw. De Graaf van Rennenberg, Stadboa» 
der van Friesland, Overyflel en Groningen, 
heimelyk met Parma overeen gekomen zyn- 
de , koos openlyk de Spaanfche zyde , en 
deedt de Stad Groningen omflaan, in 't jaar 
1580. Maar Utrecht, daar de Onroomfchen, 
in 't jaar 1579, °°^ de b eel( k n gebroken en 
de Kerken ingenomen hadden, werdt te vas- 
ter verbonden aan de Vereenigde Staaten. 

5 Vraag. Wat volgde op Rennenbergs af- 
val? 

Jntw. Een inlandfche oorlog in Friesland, 
Overyflel , Groningerland en Drente , die ee- 
nige jaaren duurde. Ook handelde men, na 
deezen afval , in Holland en elders , de 
Roomfchgezinden ftrenger dan te vooren. 

XVII. 

Jfzweering van Koning Filips. Gedrag des 
Hertogs van Anpu. 

1 Vraag. Kon men nu nog langer den fchyn 
bewaaren, dat men niet tegen Filips maaral- 
leen tegen de Spanjaards oorloogde? 

Jntw. Neen. De Staaten der Vereenigde 

Provinciën verklaarden Koning Filips , den 

zeven en twintigftenjulydes jaars 1581 , ver- 

• vallen van de Regeeringe, en ontfloegen elk 

van den eed, hem te vooren gedaan* 

2 Vraag* 



Beu.* HISTORIE VERKORT. 7 j 

2 Vraag. Aan wien kwam toen de hoogde 
Regeering der byzondere Provinciën ? 

Antw. Aan de Scaaten van elke Provincies 
doch Holland en Zeeland hadden , reeds in 
't jaar 1576, het hoogft bewind, in Oorlogs- 
en Regeerings-Zaaken , zo lang de kryg duu- 
ren zou , opgedraagen aan den Prinfe van 
Oranje. En federt verkooren de meefte an- 
dere Vereenigde Provinciën den Hertog van 
Anjou tot Vorft der Nederlanden ; die , in '\ 
begin des jaars 1582, plegtiglyk ingehuldigd 
werdt. ^ - 

3 Vrwg. Gefchiedde deeze inhuldiging ook 
in Holland, Zeeland en Utrecht? 

dntw. In Holland, hadt men Oranje op 
nieuws de hooge Overheid geduurende den 
Oorlog opgedraagen , in 't jaar 158*. In Zee* 
land was 't reeds te vooren gefchied. En ia 
de Provincie van Utrecht , zogt men 't hier 
toe ook te brengen, Die van Holland en Zee- 
land deeden, eindelyk, den eed aan Anjou, 
onder beding, dat zy daardoor niet verder 
verbonden zouden zyn, dan om te gelykmet 
de andere Provinciën den oorlog te voeren» 
Doch die van Utrecht weigerden den eed 
volftandiglyk. 

4 Vraag. Hoe gedroeg zig Anjou in zyne 
Regeeiing? 

Amw. Hy liet zi& diets maaken, dat zyn 
gezag te zeer bepaald geworden was door de 
Staaten, en befloot, hierom, zig, in 't be- 
gin des ja ars 1583, van Antwerpen en van an- 
dere voornaams Steden in Brabant en Vlaan- 
deren meefter te maaken. De toeleg getykte 
in fommige Steden; doch mislukte in ande- 
xen, en met naame te Antwerpen, daar de 
F Fran- 



76 VADERLANDSCHE Twiem 
Franfchen gedeeltelyk gedood , gedeekétyk 
gevangen, en gedeeltelyk verjaagd werden 
door de burgerye. 

XVIIL 

Handeling over de epdragt der Graaflykheid 

aan Prinfe Willem van Oranje. Hy 

wordt doorfchooten. 

i Vraag. Wat gevolg hadt het mislukken 
deezer onderneerainge f 

Jntw. Anjou keerde naar Frankryk, daar 
hy, terwyl de Staaten met hem in nadere on- 
derhandeling getreden waren, overleedt. On- 
dertuffchen hadt zyn gedrag den Spaanfcben 
gelegenheid gegeven om verfcheide Steden 
van Brabant , en het grootfte gedeelte van 
Vlaanderen te veroveren op de Staatfchen. 
Graaf WiUem van den Berg, Stadhouder van 
Gelderland, viel zelfs den Spaanfchentoe. 

2 Vraag. Wat werdt 'er , midletwyl , .in 
Holland gehandeld? 

Jntw. Men arbeidde aldaar om den Prinfe 
van Oranje den titel van Graave op te draa* 
gen 9 die zyne Doorlogtigheid , by eenen 
brief van den* veertienden Auguftus des jaar* 
1582 , reeds aanvaard hadt : en in 't begin van 
July des jaars 1 5 84,haperde aan dit 'groote werk , 
niets dan de daadelyke inhuldiging , waar in 
Amfterdam en Gouda niet badden konnenbe- 
willigen; toen de Prins, den tienden der ge- 
melde maand , te Deift met een Piftoolfchoot 
Van 't leeven beroofd werdt. 
" 3 Vraag. Wat hadt gelegenheid gegeven 
tot deezen moord ? 

Jntw. De ban, dien Koning Filips, in't 
jaar 1580, tegen den Prins uitgegeven hadt, 

en 



Deel. HISTORIE VERKORT. 77 

vu waarin groote eete en voordeden beloofd' 
waren aan elk, wie hy ook ware, die hem 
yan kant zou helpen* Sedert waren 'er ver- 
fcheide aanflagen tegen zyn leeyen gefmee4# 
die allen mislukt waren. Zelfs was hy , den 
agttienden Maart des jaars 1582, te Antwer* 
pen , door 't hoofd gefchooten; doch geluk» 
kiglyk geneten. Bahbazar Gewis, eén Bour- 
gondiër van geboorte, trof* hem eindelyk met 
een piftool, daar hy drie kogels op hadt ha- 
ten loopen, £0 gewis, dat hy terltond dood 
nederzeeg. 

XIX. 

Orde op de Regeering, Handeling met Frankryk, 

1 Vraag. Welke orde hielde men op de 
Regeering , na 's Prinfen dood ? • 

sltuw. De Vereenigde Staaten fielden , by 
provifie , eenen Raad van Regeeringe aan 9 
aan 't hoofd van welken zy Prins Maurits, 
Zoon van den overleeden Prinfe , plaatften , 
die nog geene zeventien jaaren bereikte, 't 
Gemeen beleid des Oof logs werdtdeezeaRaa* 
de aanbetroowd; doch dezelve bleef maar 
weinige maanden in 't bewind. 
- «2 Vra*$. Welke orde beraamden de Staa- 
ten der drie Provinciën, over welken Prins 
Willem bewind gehad hadt ? 

dmw. De Staaten van Utrecht , alwaar 
Prins Willem Stadhouder geweeft was, ver- 
kooren terftond den Heer van Filters tot Stad» 
houder ; doch de Staaten van Holland en Zee* 
land., die Prinfe Willem de hooge Overheid 
opgedraagen hadden , welke na wederom aan 
hun gekomen was, draalden nog meer dan 
Fa een 



j* VA DER LA ND SC HE Twebot 
eenjaar, eer zy Prins Maurits tot Stadhouder 
aanf&den. 

3 Vraag. Droegen zy hem de hoogeOverj 
beid niet op, die zyn Vader bekleed badt? 

1 Antw. Neen. Men handelde, ten deezén 
tyde, van wege de Vereenigde Staaten , en 
derhalve ook van weeë die van Holland en 
Zeeland, over de opdragt der hooge Over* 
beid aan de Kroon van Frankryk. 

4 Vraag. Hoe liep deeze handeling af? 
Jntw. L)e Koning van Frankryk weigerde 

de Opperheerfchappy der Nederlanden te aan* 
vaarden. 

XX. 

Handeling met Engeland. Leicefter wordt 
Landvoogd : Prins Maurits Stadhouder. 

• i Vraag. Wat befluit namen de Staaten , 
na deeze weigering? 

Jntw. Het beraagtigen van Bruflel en Ant- 
werpen in Brabant door de Spaanfchen , die 
zig tegelyk van Zutfen , Nieuwmegen , Does- 
burg en andere Gelderfche Plaatfen verze- 
kerden, drong de Staaten , om Elizabet, Ko- 
ninginne van Engeland, dezelfde aanbieding te 
doen , die te vooren aan Frankryk gedaan 
was. Doch de Koningin wees de Opperheer- 
fchappy dei; Landen insgelyks van de band; 
alleenlyk eenen bepaalden onderftand inKrygs- 
volk toezeggende, voor het voldoen. van welk 

, Krygsvolk, men haar , tot haare verzekering, 
BrieT